Türkiye Selçuklu Tarihi - Tarih | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Anadolu’da hüküm sürmüş istilacı imparatorluklarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anadolu; Doğudan Asur, Med ve Pers, batıdan Büyük İskender, Roma ve Bizans gibi büyük imparatorlukların idaresi altında kalmıştır.

Anadolu’da kendi dönemlerinde siyasî, kültürel vs. etkileri olmuştur.

Genellikle bu toprakları bir sonraki hedefleri için sıçrama tahtası olarak kullanmışlardır.

Siyasî-askerî olarak zayıfladıklarında, Anadolu’yu savunmak, elde tutmak gibi bir mecburiyet hissetmemişlerdir.

Anadolu bu devletler için her zaman bir vatan hükmünde olmuştur.

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
İstilacı imparatorluklar için Anadolu hiçbir zaman uğruna ölmekten başka çare bulunmayan bir vatan hükmünde olmamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Büyük Selçuklu Devleti, yerleşik Müslüman ahalinin yaşadığı hangi topraklarda kurulmuştur?

Horasan ve İran

Kafkasya

Irak

Suriye

Ötügen

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
Büyük Selçuklu Devleti bilindiği gibi Horasan ve İran’da, yerleşik Müslüman ahalinin yaşadığı topraklarda kurulmuştu. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Dandanakan Savaşı

Pasinler Savaşı

Çağrı Beyin keşif akınları

Malazgirt Savaşı

Miryakefalon Savaşı

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir. Bizans İmparatorluğu ile ilk anlaşma da bu savaştan sonra yapılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Anadolu’da Türk göçü için bir öngörü imkanı sağlayan keşif akınını gerçekleştiren Selçuklu başbuğu aşağıdakilerden hangisidir?

Tuğrul Bey

İbrahim Yınal

Çağrı Bey

Musa Yabgu

Kutalmış

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
Anadolu’da Türk fethini yönlendirecek ve kendilerine karşı koyabilecek bir kuvvetin bulunmadığına dair tespitin oluşmasını sağlayan keşif akını Selçuklu ailesinin Başbuğlarından Çağrı Bey tarafından gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Malazgirt’ten sonraki birkaç yıl içerisindeki süreçte meydana gelen en önemli olay nedir?

Alp Arslan’ın Diogenes’le yaptığı anlaşma

İmparatorun tahtını kaybetmesi

Anadolu’nun büyük bir kısmının Türk hakimiyetine geçmiş olması

Komutan ve beylere Anadolu’nun fethedilmesi emrinin verilmesi

İznik merkez olmak üzere Türkiye Selçuklu Devleti'nin kurulmuş olması

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
Türkiye Selçukluları, Anadolu’nun yurt tutulması sürecinde mühim bir yere sahiptir. Selçuklular, Anadolu Türklüğü için zamanla beylikleri de içerisine alan, koruyucu bir şemsiye görevi yapmış; siyasî ve millî birliğin çatısını teşkil etmiştir. Bu nedenle İznik merkezli olmak üzere Türkiye Selçuklu devletinin kurulmuş olması Malazgirt zaferi sonrası birkaç yıllık süreçte meydana gelen en önemli olaydır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Türk Fethi sırasında Anadolu’da görülen ve Bizans’ın Türk akınlarına karşı Anadolu’ya yerleştirerek savunma hattı oluşturmaya çalıştığı topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Müslüman Araplar

Ortodoks Ermeniler

Suriyeli Süryaniler

Hıristiyan Türkler

Moralı Rumlar

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz
Anadolu’da görülen bir diğer topluluk da Hıristiyan Türklerdir. Bizans, Balkanlar’a göç eden ve Hıristiyanlığı kabul etmiş olan Oğuz (Guz), Kıpçak (Kuman) ve Peçenek Türkleri’ni zaman zaman Anadolu’da yerleştirerek bir savunma hattı oluşturmaya çalışmıştır. Bilhassa imparator Laskarides ve Paleologoslar zamanında, çok sayıda Hıristiyan Türk’ün Anadolu’ya getirildiği bilinmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Diyar-ı Bekr bölgesinin dört büyük şehri arasında yer alan Erzen ve Bitlis merkezli olarak kurulan Türkmen Beyliği Aşağıdakilerden hangisidir?

Çubukoğulları

Danişmendliler

Yınaloğulları

Kızılarslanoğulları

Dilmaçoğulları

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.
Dilmaçoğlu Mehmed tarafından 1079-1080 yıllarında Vestan (Gevaş) ve havalisinde kurulan Dilmaçoğlu beyliği, önce Bitlis’i Ardından da Diyâr-ı Bekr’in önemli şehirlerinden Erzen’i ele geçirerek beyliğe üç asır boyunca başkentlik yapacak asıl merkezi almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Erzurum merkez olmak üzere; Pasinler, Tercan, İspir, Oltu, Tortum, Micingerd, Bayburt ve civarında hüküm sürmüş olan Türk beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Saltuklular

Danişmendliler

Ahlatşahlar

Artuklular

Mengücükler

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.
Malazgirt Zaferi’nden sonra kurulan ilk Türk beyliği olarak kabul edilen Saltuklular, 1071-1202 tarihleri arasında, Erzurum merkez olmak üzere; Pasinler, Tercan, İspir, Oltu, Tortum, Micingerd, Bayburt ve civarında hüküm sürmüşlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu’nun fethine girişen büyük Türkmen Beyliklerinden olan Artuklular aşağıda belirtilen bölgelerin hangisinde üç şube olarak kurulmuştur?

Ahlat, Malazgirt ve Erciş

Hasankeyf, Mardin ve Harput

Erzincan, Kemah ve Divriği

Gevaş, Erzen ve Bitlis

Amasya, Kayseri ve Malatya

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.
Artuklular; Artuk Bey’in oğulları Sökmen ve İlgâzi tarafından XII. yüzyılın başlarından itibaren Hasankeyf ve Mardin, torunu Belek tarafından da Harput merkez olmak üzere üç şube halinde kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

UNESCO dünya mirası listesinde yer alan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi beylik döneminde inşa edilmiştir?

Sökmenliler

Saltuklular

Mengücüklüler

Dilmaçoğulları

Danişmendliler

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.
Her biri birbirinden farklı ve eşsiz bezemelerle göz kamaştıran bir mimarlık ve mühendislik harikası niteliğinde olduğu için UNESCO dünya mirası listesinde yer alan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Danişmendlilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1071-1178 yılları arasında hüküm sürmüşlerdir.

Türkiye Selçukluları ile beraber Haçlılara karşı mücadele etmişlerdir.

Bizans ve Haçlılarla yaptıkları mücadeleler dolayısıyla destanlara konu olmuşlardır.

Gümüştegin Ahmet Gazi, I. Kılıç Arslan’la rekabet halinde Malatya’yı fethetmiştir.

Danişmend Gazi döneminde beylik en parlak zamanını yaşamıştır.

Açıklama:

Malazgirt Zaferinden sonra kurulan Türkmen Beylikleri ve Selçuklular›n Anadolu’nun Türkiye’ye dönüşmesindeki rölünü değerlendirebilecek

Doğru Cevap: E

Soru 12

Türk fethi öncesinde Anadolu’nun durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anadolu yüzyıllardır süren Bizans-Sasanî ve Bizans-Arap savaşları sebebiyle tenhalaşmıştır.

Selçuklu akınları başladığında Anadolu’da Rumlardan başka Araplar, Ermeniler ve Süryaniler yaşamaktaydı.

Bizans içinde yaşanan taht kavgaları Anadolu’nun idari ve mali sisteminin çökmesine neden olmuştur.

Bizans, Anadolu’nun tenhalaşması üzerine Balkanlarda bulunan Rumların çoğunluğunu buraya sevk etmiştir.

Bizans Balkanlarda bulunan Hıristiyan Türkleri zaman zaman Anadolu’da iskân ederek savunma hatları kurmuştur.

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz

Doğru Cevap: D

Soru 13

Birinci Beylikler dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anadolu’da ilk Türk beyliği Danişmend Gazi tarafından Erzincan havalisinde kurulmuştur.

Melikşah’ın ölümünden sonra Büyük Selçuklu devletinde ortaya çıkan taht kavgaları, beyliklerin güçlenmesine ve yenilerinin kurulmasına neden olmuştur.

Beylikler daha çok Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgesinde kurulmuşlardır.

Anadolu’nun vatanlaştırılmasında ve Türk-İslam medeniyetinin oluşmasında önemli rol üstlenmişlerdir.

Beylikleri Anadolu’ya gelen Oğuz boylarına mensup aileler kurmuştur.

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Danişmend Gazi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asıl adı Taylu olup hocalık yaptığı için “Danişmend” unvanıyla anılmıştır.

Alp Arslan’ın yanında Malazgirt Savaşına katılmıştır.

Battal Gazi’nin soyundan geldiği söylenmektedir.

Süleymanşah’ın dayısı olduğu rivayet edilmektedir.

Tuğrul Bey döneminde Büyük Selçukluların hizmetine girmiştir.

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Saltuklu Beyliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Beyliğin kurucusu Ebû’l Kasım Saltuk’tur.

Erzurum merkez olmak üzere, Pasinler, Bayburt, Tortum havalisinde hüküm sürmüşlerdir.

Toprakları Eyyûbiler tarafından ilhak edilerek, tarih sahnesinden silinmişlerdir.

Tapar-Berkyaruk mücadelesinde, Tapar’ın yanında yer almışlardır.

Gürcülerle mücadele etmişlerdir.

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Çağrı Bey’in Anadolu’ya yaptığı keşif akını ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bizans bu seferden sonra, Doğu Anadolu’daki Ermeni nüfusunu artırma politikası izlemiştir.

Çağrı Bey, Anadolu’da kendilerine karşı koyabilecek bir gücün olmadığını teşhis etmiştir.

Bizans vassalı Ermeni prensi Senekerim, Çağrı Bey tarafından yenilgiye uğratılmıştır.

Çağrı Bey 1021 yılında, zengin ganimetlerle Maveraünnehir’e dönmüştür

Çağrı Bey’i bu seferi yapmaya zorlayan sebep Karahanlı ve Gazneliler’in yoğun baskılarıdır.

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz

Doğru Cevap: A

Soru 17

Malazgirt Zaferinin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Bizans’ın mukavemetinin kırılmasıyla Türkler fethettikleri yerlerde güvenle yerleşme imkânı bulmuşlardır.

Selçuklular Bizans’tan yüklü bir tazminat almışlardır.

Bizans İmparatorluğu, Selçuklulara tâbi bir duruma gelmiştir.

Selçuklular bu zaferle batıdan gelebilecek tehlikeleri bertaraf etmişlerdir.

Bizans bu mağlubiyetin ardından Anadolu’yu tamamen Türklere bırakmıştır.

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz

Doğru Cevap: A

Soru 18

Düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Dandânakân Savaşı

Malazgirt Savaşı

Merzifon Savaşı

Pasinler Savaşı

Miryokefalon Savaşı

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Saltuklular dönemine ait eserlerden biri değildir?

Divriği Ulu Cami

Erzurum Kale Cami

Erzurum Ulu Cami

Micingerd Kalesi

Üç Kümbetler

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Anadolu’nun “Türkiye” oluş sürecinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?

İlk Selçuklu sultanlarının göçleri sevk ve idarede gösterdikleri güçlü önderlik

Türklerin Anadolu’ya aile ve sürüleriyle geri dönüşsüz, yerleşmek üzere göç etmeleri

1071 Malazgirt zaferi ile Bizans’ın mukavemetinin kırılması

Türkistan’da başlayan Moğol istilası

Karadeniz’in kuzeyinden giden Türklerin milli benliklerini kaybetme endişesiyle Anadolu’ya yönelmesi

Açıklama:

Anadolu’nun Türkler tarafından fethi ve yurt tutulması sürecini bütün yönleriyle açıklayabileceksiniz

Doğru Cevap: E

Soru 21

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası aşağıdaki beyliklerden hangisine aittir?

Mengücüklüler

Danişmendliler

Saltuklular

Ahlatşahlar

Artuklular

Açıklama:

Malazgirt’ten sonra Anadolu’da kurulan Türk Beyliklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Türklerin Anadolu’yu askeri olarak fethi ne ile başlar?

Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla

1040 Dandanakan savaşıyla

Malazgirt zaferiyle

Türk göçünün mahiyetiyle

Selçuklu sultanlarının yürüttüğü güçlü önderlikle

Açıklama:

Türklerin Anadolu’yu fethi askeri olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar; 1040 Dandânakân savaşıyla, Büyük Selçuklu
devletinin himayesinde göçlere istikamet veren bir aşamaya girer; Malazgirt zaferiyle de fethin kalıcı hâle geldiği dönem başlar.
Türklerin Anadolu’yu fethi askeri olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir?

Dandanakan savaşı

Malazgirt muharebesi

Pasinler savaşı

Anı’nın fethi

IX. Konstantin Monomakhos’un 1045 yılında Selçuklularla yaptığı savaş

Açıklama:

Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir. Bizans imparatorluğu ile ilk anlaşma da bu savaştan sonra yapılmıştır
Selçukluların Bizans ordusuyla yaptığı ilk büyük savaş Erzurum'da Pasinler Ovası'nda gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Türkler açısından Malazgirt zaferinin en erken sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu'nun kapıları Türklere açılmıştır

Türkiye Selçuklu devleti kurulmuştur

Alp Arslan’ın Diogenes’le, Bizans’ın yıllık vergi ödemesi şartı

Selçuklular siyasi ve milli birliğin çatısını teşkil etmiştir

Türkler Anadolu’da fethettikleri yerlerde güvenle yerleşmek imkanı bulmuşlardır

Açıklama:

Malazgirt zaferinden sonra Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı ifadesi doğru bir değerlendirme olmakla birlikte; Türkler, ordusu yok olduğu için mukavemetini kırılan Bizans karşısında, fethettikleri yerlerde bundan böyle güvenle yerleşmek imkanı bulmuşlardır şeklinde tamamlanmalıdır.
Doğru seçenek E

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Türk göçünün mahiyetlerinden biri değildir?

Geri dönüşsüz olması

Göçlerin sürekliğinin olmaması

Yurt bulmak için zorunlu olarak göç etmeleri

Göçerler çok kalabalık olması

Göçlerin sürekliliği

Açıklama:

XI. yüzyılda büyüyerek devam eden Oğuz göçü, mahiyeti icabı geri dönüşsüzdür. Bu geri dönüşsüz yolculukta, yurt bulmak ihtiyacıyla zorunlu olarak göç ettikleriydi. Üçüncü olarak, göçerler çok kalabalıklardı. Türkler’i Anadolu’da dönem dönem yaşanan bunca zorluk, kıtlık, savaş ve ölüme, kan kaybına rağmen bin yıla yakın bir suredir var eden ve sözü edilen kan kaybını telafi eden başlıca etken ise göçlerin sürekliliğidir.
Doğru seçenek B. Diğer çeldiriciler mahiyetlerinden biridir

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Zaferi’nden sonra kurulan ilk Türk beyliğidir?

Danişmendliler

Mengücüklüler

Ahlatşahlar

Saltuklular

Artuklular

Açıklama:

Malazgirt Zaferi’nden sonra, kurulan ilk Türk beyliği olarak kabul edilen Saltuklular, 1071-1202 tarihleri arasında, Erzurum merkez olmak üzere; Pasinler, Tercan, İspir, Oltu, Tortum, Micingerd, Bayburt ve civarında hüküm sürmüşlerdir.
Anadou'da 1071'de kurulan Saltuklular ilk Türk beyliği olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki beyliklerden hangisi Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya civarında hüküm sürmüştür?

Mengücüklüler

Artuklular

Ahlatşahlar

Dilmaçoğulları

Danişmendliler

Açıklama:

Danişmendliler 1071 -1178 yılları arasında Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm suren Türkmen hanedanıdır
Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm süren beylik Danişmendlilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt zaferinden sonra Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebin Karahisar’ı fethederek yaklaşık 1227 yılına kadar bu bölgede hüküm süren bir Türk beyliğidir?

Mengücüklüler

Danişmendliler

Dilmaçoğulları

Ahlatşahlar

Artuklular

Açıklama:

Mengücüklüler Malazgirt zaferinden sonra Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebin Karahisar’ı fethederek yaklaşık 1227 yılına kadar bu bölgede hüküm suren bir Türk beyliğidir.
Mengücüklüler Malazgirt zaferinden sonra Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebin Karahisar’ı fethederek yaklaşık 1227 yılına kadar bu bölgede hüküm süren bir Türk beyliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

1100-1207 tarihleri arasında merkez Ahlat olmak üzere, Van Gölü havzasında bir asırdan fazla hüküm süren bir Türk beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Dilmaçoğulları

Artuklular

Ahlatşahlar

Danişmendliler

Mengücüklüler

Açıklama:

Ahlatşahlar 1100-1207 tarihleri arasında merkez Ahlat olmak üzere, Van Golü havzasında bir asırdan fazla hüküm suren bir Türk beyliği olup kurucusu Sökmen el-Kutbi’dir. Kurucusunun adına nispetle Sökmenliler olarak da bilinir.
1100-1207 tarihleri arasında merkez Ahlat olmak üzere, Van Gölü havzasında bir asırdan fazla hüküm süren Türk beyliği Ahlatşahlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

XII. yüzyılda Artuklular kaç şube halinde kurulmuştur?

Açıklama:

Artuklular XII. yüzyılın başlarından itibaren Hasankeyf ve Mardin, torunu Belek tarafından da Harput merkez olmak üzere üç şube halinde kurulmuştur.
Artuklular XII. yüzyılda Hasankeyf, Mardin ve Harput olmak üzere 3 kol halinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Anadolu'nun en eski, Diyar-ı Bekr’in de Artuklular’dan sonraki en uzun ömürlü Türkmen Beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Mengücüklüler

Danişmendliler

Ahlatşahlar

Dilmaçoğulları

Çubukoğulları

Açıklama:

Dilmaçoğuları Anadolu'nun en eski, Diyar-ı Bekr’in de Artuklular’dan sonraki en uzun ömürlü Türkmen Beyliğidir
Anadolu'nun en eski, Diyar-ı Bekr’in de Artuklular’dan sonraki en uzun ömürlü Türkmen Beyliği Dilmaçoğullarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Bizans imparatoru Manuel Komnenos hangi savaşla Anadolu'yu kurtarma ümitlerini tamamen yitirmiştir?

Malazgirt Savaşı

Miryokefalon Savaşı

Sırp Sındığı Savaşı

Pasinler Savaşı

Dandanakan Savaşı

Açıklama:

Bizans imparatoru Manuel Komnenos, II. Kılıçarslan ile karşı karşıya geldiği Miryokefalon Savaşını kaybetmesiyle birlikte Anadolu'yu kurtarma ümitlerini tamamen yitirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin Anadolu'ya yerleşmesinde ve Anadolu'nun Türkleşmesinde rol oynayan etmenlerin dışında kalır?

Bizans tebasının Türklerin yerleşmesine yardım etmesi

Bizans Anadolu'sunun savaşlar yüzünden tenhalaşması

Kıpçak boybirliğinin dağılması

Anadolu'da yerleşen Hıristiyan Türklerin varlığı

Bizans İmparatorluğu'nda sık yaşanmaya başlanan taht kavgaları

Açıklama:

Türklerin Anadolu'ya yerleşmesinde ve Anadolu'nun Türkleşmesinde Kıpçak boybirliğinin dağılması etkili bir tarihi olay değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Anadolu topraklarından Türkiye olarak söz edilmesi ne zaman başlamıştır?

VII. Yüzyıl

IX. Yüzyıl

XI. Yüzyıl

XII. Yüzyıl

XV. Yüzyıl

Açıklama:

Anadolu, XI-XIII. yüzyıllar boyunca devam eden Türk göçü ve fethiyle birlikte, binlerce yıllık tarihi boyunca yaşamadığı siyasî, sosyal, etnik, dini ve kültürel bakımdan küllî (bütünsel) bir değişime uğramıştır. “Anatolia” ya da “Bilâd-ı Rûm” olarak adlandırılan bu ülke, bir asırdan kısa bir zaman zarfında son sahiplerinin adıyla, Türkiye olarak anılmayı hak edecek bir kimlik dönüşümü yaşamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Türk göçünün mahiyeti

Başarılı askeri sevk ve idare

Selçuklu sultanlarının güçlü önderliği

Arapların denizden yürüttükleri saldırılar

Hangisi/hangileri Anadolu'nun Türkler tarafından fethedilmesinde etkili olmuştur?

I, II, III ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

I ve IV

Açıklama:

Türkler’den önce Araplar, iki asır boyunca karada ve denizde, Anadolu’yu fethetmek ve İslâm dünyasının rakibi olan Bizans imparatorluğunu çökertmek için yaptıkları savaşlarda başarılı olamamışlardır. Türk fethinin başarısında, ilk Selçuklu sultanlarının yürüttüğü güçlü önderlik, başarılı askeri sevk ve idarenin yanı sıra Türk göçünün mahiyeti birinci derecede rol oynamıştır. Gerçekten Anadolu, orduların başarıları kadar, bir milletin topyekün göçü ve iskânı sayesinde, etnik simasını tamamı ile ve hızlı bir şekilde değiştirebilmiştir. Doğru yanıt D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Askeri olarak Türklerin Anadolu’yu fethi aşağıdaki olaylardan hangisi ile başlamıştır?

Çağrı Bey’in Rum’ a yaptığı keşif akınıyla

Türkistan’ da başlayan Moğol istilasıyla

1040 Dandânakân Savaşıyla

1048 Pasinler Savaşıyla

1071 Malazgirt Zaferiyle

Açıklama:

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a yaptığı keşif akınıyla başlar; 1040 Dandânakân savaşıyla, Büyük Selçuklu devletinin himayesinde göçlere istikamet veren bir aşamaya girer; Malazgirt zaferiyle de fethin kalıcı hâle geldiği dönem başlar. Doğru yanıt A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Malazgirt Zaferi’ nin kazanılmasıyla Anadolu’da gerçekleşen en önemli olay aşağıdakilerden hangisidir?

Diogenes Bizans tahtını kaybetti

Türkiye Selçuklu Devleti kuruldu

Bizans yıllık vergi ödemeyi kabul etti

Türklerin Anadolu’ya göçü hızlandı

Anadolu’da beylikler kuruldu

Açıklama:

Alp Arslan’ın Diogenes’ le, Bizans’ ın yıllık vergi ödemesi şartıyla yaptığı anlaşma, imparatorun tahtını kaybetmesi üzerine hükümsüz kaldı. Malazgirt’ten sonraki birkaç yıl içerisinde Anadolu’ nun büyük bir kısmı artık Türkler’ in hakimiyetine geçmişti. Bu süreçte meydana gelen en önemli olay şüphesiz, İznik merkez olmak üzere Türkiye Selçuklu Devleti’ nin kurulmuş olmasıdır. Doğru yanıt B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Bizans İmparatorluğu’ nun Anadolu’ yu tekrar elde etme ümidi hangi olayla tamamen yok olmuştur?

1071 Malazgirt Savaşı

1176 Miryokefalon Savaşı

1040 Dandânakân Savaşı

1048 Pasinler Savaşı

Birinci Haçlı Seferi

Açıklama:

Bizans haçlı seferlerinin başlamasının üzerinden 75 yıl geçtikten sonra, Manuel Komnenos, imparatorluğun gücünü sonuna kadar kullanarak bir ordu topladı. Fakat imparator 1176 yılında, II. Kılıç Arslan’la karşı karşıya geldiği Miryokefalon savaşını ve onunla birlikte Anadolu’ yu kurtarma ümitlerini de ebediyen kaybetti. Doğru yanıt B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Yurt bulmak
Geri dönüşsüz
Zorunlu olarak
Yağmalamak
Yığılarak ilerlemek

Hangisi/hangileri Oğuz Göçü’nün mahiyetini tam anlamıyla açıklamaktadır?

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

Açıklama:

Oğuz göçü, mahiyeti icabı geri dönüşsüzdür. Aileler çoluk-çocuk ve sürüleriyle birlikte yurt bulmak ihtiyacıyla zorunlu olarak göç ediyorlardı. Malazgirt’ten sonra “Türklerin Anadolu’ya, geçmişten farklı olarak artık yağmacı gibi değil, işgal ettikleri bölgelerin gerçek sahibi sıfatıyla” girdiklerini ifade eden Bizans kaynağı, bu yurt bulma amacına işaret etmektedir. Doğru yanıt E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Anadolu’da beyliklerin güçlenmesi ve yeni beyliklerin kurulmasını etkileyen olay aşağıdakilerden hangisidir?

Melikşah’ ın ölümüyle Büyük Selçuklu Devleti’ nin güç kaybetmesi

Beyliklerin Türk-İslam medeniyetinin kurulmasına hizmet etmeleri

Selçukluların göç eden Oğuz Boylarını desteklemesi

Türk milletinin topyekün Anadolu’ya göç etmeleri

Türklerin başka gidecek yerlerinin olmaması

Açıklama:

1092 yılında Melikşah’ ın ölümü üzerine Büyük Selçuklu Devleti’ nin, 12 yıl kesintisiz devam eden taht kavgalarıyla uğradığı sarsıntı ve imparatorluğun bir daha eski kudretine kavuşamaması, söz konusu beyliklerin güçlenmesi ve yenilerinin ortaya çıkmasında başlıca etken olmuştur. Doğru yanıt A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Akdeniz limanları ile Trabzon limanları arasındaki kervan yolu üzerinde bulunan Erzurum, aşağıdaki hangi beylik zamanında iktisadi ve ticari açıdan çok gelişmiştir?

Danişmendliler

Ahlatşahlar

Saltuklular

Mengücüklüler

Artuklular

Açıklama:

Saltuklular zamanında Erzurum, iktisadî ve ticarî açıdan oldukça önemli bir şehirdi. Akdeniz limanları ve Suriye’den başlayıp, Konya, Kayseri, Sivas ve Erzincan yoluyla Âzerbaycan’ a, İran’ a giden; Türkistan’dan Erzurum’ a varıp aynı yoldan Akdeniz ve Trabzon limanlarına ulaşan büyük bir kervan yolu ağının üzerinde bulunuyordu. Doğru yanıt C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Malatya
Van
Sivas
Kayseri
Tokat

Hangi şehir/şehirler Danişmendliler döneminde iktisadî ve ictimaî bakımından önemli merkezler haline gelmiştir?

I, II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Hâkimiyet alanları bakımından Anadolu beyliklerinin en büyüklerinden biri olan Dânişmendliler, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslâmlaşması açısından önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Dânişmendliler döneminde Sivas, Malatya, Kayseri, Niksar ve Tokat gibi şehirler iktisadî ve ictimaî bakımdan önemli merkezler hâline gelmişlerdir. Doğru yanıt B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

UNESCO Dünya Mirası Listesi’ nde yer alan Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından yaptırılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Kayseri Ulu Camii

Micingerd Kalesi

Üç Kümbetler

Kale Camii ve Tepsi Minare

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası

Açıklama:

Danişmendlilerden Melik Muhammed Kayseri Ulucamii’ ni (Cami-i Kebir) yaptırmıştır. Melik Gâzi’nin yaptırdığı Kale Camii ve Tepsi Minare, Nâsıreddin Muhammed’in 1179’da inşa ettirdiği Ulu Cami, biri İzzeddin Saltuk’ a ait olan Üç Kümbetler günümüze kalan Saltuklu eserleridir. 1232 senesinde Ebû Mansûr tarafından inşa ettirilen Micingerd Kalesi, Saltuklular’dan günümüze ulaşan diğer önemli bir eserdir. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılmıştır. İslam mimarisinin bu önemli eseri iki kubbeli türbesi olan bir cami ve ona bitişik bir hastaneden oluşmaktadır. Külliyenin şifahane Taç Kapısı, Cami Kuzey Taç Kapı, Cami Batı Taç Kapı ve Şah Mahfili Taç Kapısı olmak üzere dört kapısı bulunmaktadır. Her biri birbirinden farklı eşsiz bezemelerle göz kamaştıran bir mimarlık ve mühendislik harikası niteliğindedir. Nitekim bu sebeple eser UNESCO Dünya Miras Listesi' nde yer almaktadır. Doğru yanıt E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'ya Türklerden önce batıdan hakim olan imparatorluklardan biridir?

Büyük İskender

Asur

Pers

Urartular

Frigler

Açıklama:

Asur ve Pers Anadolu'ya Türklerden önce doğudan hakim olan imparatorluklardandır. Urartular ve Frigler, Anadolu'da bölgesel hakimiyet sahibi olmuştur. Anadolu'ya Türklerden önce batıdan hakim olan imparatorluklar Büyük İskender, Roma ve Bizans imparatorluklarıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’nun Türkiye oluş sürecinde ikinci dönemde meydana gelen olaylardan biridir?

1071 Malazgirt Zaferi

1220'lerde başlayan göçler dönemi

1040 Dandanakan Savaşı

1018 Çağrı Bey'in keşif akınları

1048 Pasinler Savaşı

Açıklama:

Anadolu’nun Türkiye oluş sürecini, olayların seyri çerçevesinde iki dönemde incelemek mümkündür. Birincisi, 1071 Malazgirt zaferi öncesi ve sonrası olmak üzere iki evrede gerçekleşmiştir. İkincisi ise 1220’lerde Türkistan’da başlayan Moğol istilâsı önünden kaçan göçebe ve yerleşik halkın göçler dönemidir. 1018 Çağrı Bey'in keşif akınları, 1040 Dandanakan Savaşı, 1048 Pasinler Savaşı ve 1071 Malazgirt Zaferi birinci dönemde meydana gelmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi Pasinler Savaşı ile ilgilidir?

Düzenli ordunun kazandığı ilk büyük savaş olması

Anadolu’da Türk beylikleri kurulmuş olması

Bizans’ın mukavemetinin kırılmış olması

Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması

Birkaç yıl içinde Anadolu’nun büyük kısmının fethedilmesi

Açıklama:

B, C, D ve E seçenekleri Malazgirt Zaferi ile ilgilidir. Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının kazandığı ilk zafer olması nedeniyle önemlidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bizans’ın Anadolu’yu kurtarma ümitlerini ebediyen kaybettiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Haçlı Seferi

Dandanakan Savaşı

Miryokefalon Savaşı

Malazgirt Savaşı

Pasinler Savaşı

Açıklama:

Bizans'ın II. Kılıç Arslan’la karşı karşıya geldiği Miryokefalon Savaşı ile birlikte Bizanslar Anadolu’yu kurtarma ümitlerini de ebediyen kaybetti. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

I. Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliğidir
II. 1142’de beylik iki kola ayrılmıştır
III. Erzincan, Kemah, Divriği çevresinde hüküm sürmüştür
IV. II.Kılıç Arslan 1178 yılında beyliğe son vermiştir
Yukarıda yer alan ifadelerden hangileri Mengücekliler beyliğinin özelliklerindendir?

I ve II

I ve III

II ve IV

III ve IV

II ve III

Açıklama:

Mengücekliler Erzincan, Kemah, Divriği çevresinde hüküm sürmüştür ve Erzincan ve Divriği olmak üzere iki kola ayrılmıştır. Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliği Saltuklulardır. Danişmendliler’e II. Kılıç Arslan son vermiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

X. yüzyılın sonlarında başlayıp, XI. yüzyılda büyüyerek devam eden Oğuz göçünün geri dönüşsüz olmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Göçlerin sürekli olması

Göçlerin yurt bulmak amacıyla olması

Göç edenlerin yerini başka boylarının doldurması

Göçlerin zorunluluktan olması

Göçlerin kalabalık ve kalıcı olması

Açıklama:

Göçler ses dalgası gibi içeriden dışarıya doğru büyüyen ve geri dönmesi, çekilmesi mümkün olmayan hareketlerdi. Yani bir boy bir kere yerinden oynadı ve onun yerini bir başkası ise, geriye dönmek mümkün değildi. Ayrıca arkadan gelen yeni dalgalar da öndekilerin birbirinin üzerine katlanarak büyümesine yol açan bir etki yaratırdı. Bu nedenle Oğuz göçü, mahiyeti icabı geri dönüşsüzdür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Anadolu’nun Türk yurdu olarak kapılarının açılmasını sağlayan Malazgirt Zaferi’nin yöneticisi Selçuklu Sultanı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Kılıç Arslan

Alp Arslan

Çağrı Bey

Tuğrul Bey

Ebu’l Kasım Saltuk

Açıklama:

Çağrı Bey 1018 Anadolu’ya keşif akını düzenlemiş, Tuğrul Bey 1048 yılında Pasinler Savaşı döneminde, II. Kılıç Arslan 1176’da Miryakefalon Savaşı döneminde sultanlık yapmıştır. Ebu’l Kasım Saltuk ise Saltuklular beyliğinin kurucusudur. Malazgirt Zaferi’nin yöneticisi Selçuklu Sultanı Alp Arslan'dır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kurulan beyliklerden biri değildir?

Dilmaçoğulları

Artuklular

Yınaloğulları

Saltuklular

Kızılarslanoğulları

Açıklama:

Dilmaçoğulları Batman-Siirt; Artuklular Mardin; Yınaloğulları Diyarbakır; Kızılarslanoğulları Siirt çevresinde kurulmuştur. Ancak Saltuklular Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erzurum çevresinde kurulmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Türk fethi öncesi dönemde Anadolu’nun durumu ile ilgili değildir?

Haçlı Seferlerinin düzenlenmesi

Arap akınlarının halkı iç bölgelere göç etmek zorunda bırakması

Farklı mezhepleri Ortodoks olmaya zorlanması

Bizansın ülkenin tek siyasi hakimi olması

Bizans-Sasani ve Bizans-Arap savaşlarının yaşanması

Açıklama:

Anadolu’da Türk keşif akınları 1018 yılında başlamış ve 1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu Türklere açılmıştır. Haçlı seferleri ise Türk fetihlerinin başlamasından sonra 1095 yılında düzenlenmeye başlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti yapan beylik hangisidir?

Artuklular

Saltuklular

Çubukoğulları

Kızılarslanoğulları

Yınaloğulları

Açıklama:

Saltuklular ilk kurulan Türk beyliğidir. Çubukoğulları, Yınaloğulları ve Kızılarslanoğulları uzun ömürlü hakimiyet sürmeyen beyliklerdendir. Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti yapan beylik Artuklulardır. Güney Doğu Anadolu Bölgesinde bu dönemden günümüze ulaşan eserlerin neredeyse tamamının Artuklu dönemine ait olması da bunu doğrulamaktadır. Artuklu hanedanın atası Artuk Bey et-Türkmani, Oğuzlar’ın Döğer boyundan, tanınmış bir aileye mensup bir beydi. Artuk Bey’in ailesinin Oğuzlar arasında saygın bir yeri olduğu anlaşılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Türkler'den önce Anadolu'da yaşamış halklardan biri değildir?

Urartular

Frigler

Lidyalılar

İyonyalılar

Sarmatlar

Açıklama:

Anadolu Türkler’den önce, Hititler, Urartular, Frigler, Lidyalılar ve İyonyalılar gibi bölgesel hâkimiyetlere sahne olmuş; doğudan Asur, Med ve Pers, batıdan Büyük İskender, Roma ve onun devamı olan Bizans gibi büyük imparatorlukların idaresi altında kalmıştı. Sarmatlar ise Karadeniz'in kuzeyinde yaşamış bir halktır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Düzenli Selçuklu ordularının Anadolu'da kazandığı ilk büyük savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Malazgirt

Dandanakan

Pasinler

Miryakefalon

Kösedağ

Açıklama:

Pasinler Savaşı düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir. Bizans İmparatorluğu ile ilk anlaşma da bu savaştan sonra yapılmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Anadolu'ya yapılan Türk akınları dönemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bizans'ın kuvvetli bir idari ve mali sistemi vardır.

Refah içerisinde ve kalabalık bir halk Anadolu'da yaşamaktadır.

Ermeniler ve Süryaniler Bizans ile barış içerisindedir.

Hıristiyan Türkler Bizans savunma güçleri arasında yer almıştır.

Anadolu dünya ticaret yollarının merkezindedir.

Açıklama:

Bizans, Balkanlar’a göç eden ve Hıristiyanlığı kabul etmiş olan Oğuz (Guz), Kıpçak (Kuman) ve Peçenek Türkleri’ni zaman zaman Anadolu’da yerleştirerek bir savunma hattı oluşturmaya çalışmıştır. Bilhassa İmparator Laskarides ve Paleologlar zamanında, çok sayıda Hıristiyan Türk’ün Anadolu’ya getirildiği bilinmektedir. Bunlara ilave olarak Bizans İmparatorluğunda, sık yaşanan taht kavgaları dolayısıyla, özellikle Anadolu’nun idari ve mali sistemi çökmüş bulunuyordu. Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere yüzyıllardır devam eden savaşların dünya ticaret yollarının dışında bıraktığı, dolayısıyla fakirleşmiş ve tenhalaşmış; Hıristiyan tebasıyla çatışma halinde bulunan Bizans’ın bunların yardımından mahrum kalmış olması, Anadolu’nun fethini kolaylaştıran başlıca etkenlerdir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Saltuklu hanedanlığı aşağıdaki olaylardan hangisi ile son bulmuştur?

Gürcü Krallığı'nın saldırıları sonucunda.

İç isyanlar sonucunda.

Anadolu Selçukluları'nın hanedanı tutuklatmasıyla.

Moğol akınları sonucunda.

Anadolu Selçuklular ile evlilik yoluyla birleşmeyle.

Açıklama:

Anadolu Selçuklu Sultanı II. Süleymanşah, 1202 senesinde Gürcistan seferine çıktı. Süleymanşah 25 Mayıs 1202’de Erzurum önlerine geldi. Kendisini karşılamaya gelen Saltuklu beyi Melikşah’ı yakalatıp hapsettirdi. Sultanın Erzurum’a kendi kardeşi Tuğrulşah’ı tayin etmesi üzerine Saltuklu Beyliği sona erdi. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki illerden hangisi Danişmendliler'in önemli merkezlerinden birisi değildir?

Yozgat

Malatya

Kayseri

Sivas

Tokat

Açıklama:

Dânişmendliler döneminde Sivas, Malatya, Kayseri, Niksar ve Tokat gibi şehirler iktisadî ve ictimaî bakımdan önemli merkezler hâline gelmişlerdir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Divriği Ulu Camii hangi beylik döneminin eseridir?

Danişmendler

Mengücüklüler

Anadolu Selçukluları

Saltuklar

Ahlatşahlar

Açıklama:

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılmıştır. İslam mimarisinin bu önemli eseri iki kubbeli türbesi olan bir cami ve ona bitişik bir hastaneden oluşmaktadır. Külliyenin Şifahane Taç Tapısı, Cami Kuzey Taç Kapı, Cami Batı Taç Kapı ve Şah Mahfili Taç Kapısı olmak üzere dört kapısı bulunmaktadır. Her biri birbirinden farklı eşsiz bezemelerle göz kamaştıran bir mimarlık ve mühendislik harikası niteliğindedir. Nitekim bu sebeple eser UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Ahlatşahlar'ın son hükümdarıdır?

Sökmen El-Kutbi

İzzeddin Balaban

İbrahim

Bektimur

Aksungur Hezar Dinari

Açıklama:

Gürcülerle yaptığı savaşta yenilen hükümdar Muhammed önce bir kalede hapsedilmiş sonra öldürülmüştür (1206-1207). Yerine İzzeddin Balaban (1207-1208) geçmiştir. Balaban Ahlatşahlar’ın sonuncusudur. Bir yıldan daha az süren beyliği zamanında Eyyûbîler ile yaptığı savaşta bozguna uğrayıp Ahlat’a çekilmiş ve bir müddet sonra şehri anlaşarak teslim etmiştir. Böylece Ahlatşahlar Beyliği tarih sahnesinden çekilmiştir. Boğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Hısn-ı Keyfa(Hasankeyf) II. Mardin III. Kemah-Erzincan IV. Harput
Yukarıda sayılanlardan hangileri Artuklular'ın şubeleri arasında yer alır?

I. ve II.

II. ve III.

I., II. ve IV.

II., III. ve IV.

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 62

Dilmaçoğulları Beyliği hangi devlet tarafından sonlandırılmıştır?

Anadolu Selçukluları

Artuklular

Moğollar

Eyyubiler

Akkoyunlular

Açıklama:

Dilmaçoğulları Beyliği, tıpkı Mardin Artukluları gibi XV. yüzyılı başlarında Diyar-ı Bekr bölgesinde etkinliğini arttıran Akkoyunlular tarafından yıkılmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Diyar-ı Bekr bölgesinde pek çok Türkmen beyliğinin ortaya çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bölgedeki otorite boşluğu.

İkta olarak dağıtılan toprakların çokluğu.

Anadolu Selçukluları tarafından tampon bölge oluşturulmak istenmesi.

Büyük hanedanlıkların miras yoluyla parçalanması.

Bölgenin coğrafi yapısının büyük handanlık kurmaya izin vermemesi.

Açıklama:

Büyük Selçuklu sultanı Melikşah’ın ölümünün ardından Diyar-ı Bekr bölgesi saltanat iddiasında bulunan kardeşi Suriye Selçuklu meliki Tutuş’un hakimiyetine girmiş, ancak Tutuş’un Berkyaruk’la girdiği mücadelede 1095’de ölümüyle de sahipsiz kalmıştı. Bu durum kısa süre içerisinde otoriteden yoksun bölgede irili ufaklı pek çok Türkmen beyliğinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Anadolu’nun Türkiye oluş sürecini etkileyen olaylardan kabul edilen göçler dönemi 1220'lerde Türkistan'da hangi milletin istilası ile başlamıştır?

Bizans

Moğol

Eyyûbîler

Azerbaycan

Gürcüler

Açıklama:

Anadolu’nun Türkiye oluş sürecini etkileyen olaylardan biri, 1220’lerde Türkistan’da başlayan Moğol istilâsı önünden kaçan göçebe ve yerleşik ahalinin, ilk dönemdekine benzer yoğunlukta adeta sel gibi aktığı göçler dönemidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak hangi Selçuklu ailesi başbuğunun akını ile başlar?

Tuğrul Bey

Kızıl Bey

Mansur Bey

Çağrı Bey

Boğa Bey

Açıklama:

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önem arz eden ve sonrasında Bizans İmparatorluğu ile ilk anlaşmanın yapıldığı savaş hangisidir?

Miryokefalon Savaşı

Dandânakân savaşı

Pasinler Savaşı

Malazgirt Savaşı

Sasaniler Savaşı

Açıklama:

Pasinler Savaşı, düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaş olması sebebiyle önemlidir ve sonrasında Bizans İmparatorluğu ile ilk anlaşma imzalanmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Bizans İmparatoru Manuel Komnenos'un 1176 yılında, II. Kılıç Arslan’la karşı karşıya geldiği ve sonucunda Anadolu’yu kurtarma ümitlerini de kaybettiği savaş hangisidir?

Kösedağ Savaşı

Miryokefalon Savaşı

Dandanakan Savaşı

Yassı Çemen Savaşı

Malazgirt Savaşı

Açıklama:

Manuel Komnenos, imparatorluğun gücünün son kırıntılarına kadar, varını-yoğunu harcayarak bir ordu toplamış ancak 1176 yılında, II. Kılıç Arslan’la karşı karşıya geldiği Miryokefalon savaşını ve onunla birlikte Anadolu’yu kurtarma ümitlerini de ebediyen kaybetmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Malazgirt Zaferi’nden sonra kurulan ilk Türk beyliği olarak kabul edilen beylik hangisidir?

Saltuklular

Danişmendliler

Mengücüklüler

Ahlatşahlar

Artuklular

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

Döneminde büyük güce ulaşan, çeşitli âlimleri davet ederek Anadolu’da İslâmiyet’in yayılması için çalışan ve Kayseri Ulucamii'ni yaptıran Danişmend beyi kimdir?

Dânişmend Gâzi

Gümüştegin Ahmet Gâzi

Emir Gâzi

Danişmendoğlu Aynüddevle

Melik Muhammed

Açıklama:

Dindar ve hayırsever bir hükümdar olan Melik Muhammed Bizanslılar, Haçlılar ve Ermenilere karşı cihad etmiş, Abdülmecîd b. İsmail el-Herevî gibi âlimleri davet ederek Anadolu’da İslâmiyet’in yayılması için çalışmıştır. Kayseri Ulucamiini de (Câmi-i Kebîr) o yaptırmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılan ve UNESCO Dünya Miras Listesinde yer alan yapı hangisidir?

Kale Camii ve Tepsi Minare

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası

Gök Medrese

Paşa Camii ve Külliyesi

Buruciye Medresesi

Açıklama:

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılmıştır. İslam mimarisinin bu önemli eseri iki kubbeli türbesi olan bir cami ve ona bitişik bir hastaneden oluşmaktadır. Külliyenin Şifahane Taç Tapısı, Cami Kuzey Taç Kapı, Cami Batı Taç Kapı ve Şah Mahfili Taç Kapısı olmak üzere dört kapısı bulunmaktadır. Eser UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Ahlatşahlar beyliğinin kurucusu kimdir?

Kutbeddin İsmail İl Arslan

Nureddin Mahmud

Zahîrüddin İbrâhim

Sökmen el-Kutbî

Ahlatşahlı Ahmed

Açıklama:

Ahlatşahlar 1100-1207 tarihleri arasında merkez Ahlat olmak üzere, Van Gölü havzasında bir asırdan fazla hüküm süren bir Türk beyliği olup kurucusu Sökmen el-Kutbî’dir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti yapan ve Güney Doğu Anadolu Bölgesinde günümüze ulaşan eserlerin neredeyse tamamının döneminde yapıldığı beylik hangisidir?

Artuklular

Dilmaçoğulları

Mengücüklüler

Sökmenliler

Danişmendliler

Açıklama:

Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti onlar yapmışlardır. Nitekim Güney Doğu Anadolu Bölgesinde bu dönemden günümüze ulaşan eserlerin neredeyse tamamının Artuklu dönemine ait olması da bunu doğrulamaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

XII. yüzyıl boyunca Dilmaçoğulları beyliğinin merkezi neresi olmuştur?

Harput-Palu

Hasankeyf-Mardin

Erzen-Bitlis

Diyarbakır

Erzurum

Açıklama:

Dilmaçoğulları, XII. yüzyıl boyunca daha ziyade Erzen ve Bitlis merkezli bir beylik olmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak ne zaman gerçekleşmiştir?

1071 yılında Malazgirt Savaşı’nı Türklerin kazanmasıyla

1040 Dandânakân savaşıyla

Miryakefalon Savaşı’nda Bizans’ın yenilmesiyle

Haçlı Seferlerinin başlamasıyla

Türklerin İslamiyet’i kabulüyle

Açıklama:

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum (Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar; 1040 Dandânakân savaşıyla, Büyük Selçuklu devletinin himayesinde göçlere istikamet veren bir aşamaya girer; Malazgirt zaferiyle de fethin kalıcı hâle geldiği dönem başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Selçukluların Anadolu'yu yurt edinmek istemelerin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu’nun İklim ve bitki örtüsünün Türklerin yaşamasına uygun olması,

Doğu'dan gelen Türkmenlere toprak bulmak

Bizans’ın, Anadolu’dan Türkleri çıkarma isteği

İslamiyet’in Anadolu’nun tamamında yayılmış olması

Gaza ve cihat anlayışının benimsenmesi

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devleti bilindiği gibi Horasan ve İran’da, yerleşik Müslüman ahalinin yaşadığı topraklarda kurulmuştu. Türkmenlerin konar-göçer hayat tarzları ve sayılarının çokluğu dolayısıyla bu ülkede iskân edilmeleri çok zordu. İslâmin hâmisi olmak iddiasında bulunan Selçuklu sultanlarının, üzerine devlet kurdukları ahaliyi incitmek gibi bir hakları yoktu. Fakat bu kadar uzun zamandır birlikte mücadele edip, o sayede devletlerini kurduktan sonra Türkmenler’le yollarını ayırma lüksüne de sahip değillerdi. Bu sebeple Tuğrul Bey’den itibaren Selçuklu sultanları, kendilerinin de bizzât katıldıkları özellikle hanedan mensupları idaresinde düzenlenen seferlerle, Türkmenler’i cihad edip yurt tutmak üzere Anadolu’yu fethe yönlendirmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt savaşı nedenlerinden değildir?

Tuğrul Bey'in ve Alp Arslan'ın Anadolu'ya sürekli akınlar yapması ve bu durumu devlet politikası haline getirmesi

Romen Diyojen'in Türkleri Anadolu'dan çıkararak İslam ülkeleri üzerinde hüküm sürmek istemesi,

Selçukluların Horasan’a yerleşmesi

Türklerin Anadolu'yu yurt edinmeyi amaçlaması

Pasinler savaşında mağlup olan Bizansların bu mağlubiyetinin hıncını almak istemesi

Açıklama:

Tuğrul Bey'in ve Alp Arslan'ın Anadolu'ya sürekli akınlar yapması ve bu durumu devlet politikası haline getirmeleri;
Göçebe olarak yaşayan Oğuzları Selçukluların Anadolu'dan atmak istemesi,
Romen Diyojen'in Türkleri Anadolu'dan çıkararak İslam ülkeleri üzerinde hüküm sürmek istemesi,
Türklerin Anadolu'yu yurt edinmeyi amaçlaması
Pasinler savaşında mağlup olan Bizansların bu mağlubiyetinin hıncını almak istemeleri,
Türkmenlerin baskılarının daha da artması.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt Savaşından sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk devletlerinden biri değildir?

Saltuklular

Artuklular

Danişmentliler

Mengücekliler

Germiyanoğulları

Açıklama:

Erzurum’da Saltukoğulları, Orta Anadolu’da Danişmendliler, Erzincan ve Divriği’de Mengücüklüler, Van Gölü çevresinde Ahlatşahlar ve Güneydoğu’da Artuklular gibi beyliklerde, göçlerin sevk ve iskânına katkı sağlayarak Anadolu’nun fethi ve vatanlaştırılması sürecinin tamamlanmasına hizmet etmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Malazgirt savaşının sonuçlarından biri değildir?

Bizans imparatoru Romen Diyojen, ve ordusu savaşta yenilgiye uğratıldı.

Anadolu'nun kapısı Türklere tamamen açılmış oldu.

Bugünkü Türkiye devletinin temelleri atılmış oldu.

İznik’in doğusu Selçuklulara bıralıldı.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ilk Türk beylikleri meydana gelmeye başladı.

Açıklama:

Bizans imparatoru Romen Diyojen, ve ordusu savaşta yenilgiye uğratıldı.
Anadolu'nun kapısı Türklere tamamen açılmış oldu.
Çok fazla yorulmayan Türkler, Marmara kıyılarına kadar ilerleme şansı buldular.
Bugünkü Türkiye devletinin temelleri atılmış oldu.
Anadolu'daki gücünü kaybeden Bizans, Balkanlardan elini ayağını çekti.
Bizans'ın Abbasiler ve İslam ülkeleri üzerindeki etkileri sona erdi.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ilk Türk beylikleri meydana gelmeye başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

1071 -1178 yılları arasında hüküm sürmüş olup, Anadolu Selçuklu devletiyle birlikte haçlılara karşı başarılı mücadeleler yapan Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Saltuklular

Artuklular

Danişmentliler

Mengücekliler

Ahlatşahlar

Açıklama:

1071 -1178 yılları arasında Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm süren Türkmen hanedanıdır. Hanedanın atası Azerbaycan’da yaşayan bir Türkmen aileye mensup olup, 1064 yılında Sultan Alp Arslan’ın hizmetine giren Dânişmend Gâzi’dir. Malazgirt Savaşı’na da katılan Dânişmend Gâzi, zaferden sonra kendisine iktâ edilen Sivas’ı fethederek Dânişmendli hanedanının temelini atmıştır. Daha sonra burayı harekât üssü edinip Amasya, Tokat Niksar, Kayseri, Zamantı, Elbistan, Develi ve Çorum’u da fethedip Anadolu’da ilk Türkmen beyliklerinden birini kurmuştur. Dânişmend Gâzi’nin ölümünden sonra yerine geçen oğlu Gümüştegin Ahmet Gâzi döneminde hanedan daha da güçlendi. Türkiye ve Büyük Selçuklular arasındaki mücadelelerden faydalanarak hâkimiyet sahasını genişleten Gümüştegin, Bizans ve haçlılarla yapılan savaşlarda Selçuklu sultanının müttefiki olarak onun yanında yer aldı.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Erzincan, Sivas ve Divriği dolaylarında kurulmuştur.
Gürcü ve Rumlarla mücadele etmiştir.
Bu dönemde yapılan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, UNESCO tarafından hazırlanan dünya mirası eserleri listesine alınmıştır.

Yukarıda özellikleri verilen Anadolu Türk beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Saltuklular

Danişmentliler

Mengücekliler

Ahlatşahlar

Artuklular

Açıklama:

Mengücükler, Malazgirt zaferinden sonra Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebin Karahisar’ı fethederek yaklaşık 1227 yılına kadar bu bölgede hüküm süren bir Türk beyliğidir. Beyliğin kurucusu olan Mengücük Gâzi, Malazgirt savaşına katılmış ve zaferden sonra Karasu (yukarı Fırat) ve Çaltı nehri vadilerinin fethiyle görevlendirilmiştir.
Onun döneminde Selçuklu Devleti’yle iyi ilişkiler devam etmiştir. Nitekim 1202’de II. Süleymanşah’ın Gürcistan seferine katılmış, Selçuklu ordusunun Micingirt yakınlarında yenilmesi üzerine Gürcüler’e esir düşmüştür. Fakat Gürcü kraliçesi faziletli bir hükümdar olduğunu bildiği Behramşah’ı fidye almadan serbest bırakmıştır.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası Mengücükoğullarından Ahmet Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229 yıllarında yaptırılmıştır. İslam mimarisinin bu önemli eseri iki kubbeli türbesi olan bir cami ve ona bitişik bir hastaneden oluşmaktadır. Külliyenin Şifahane Taç Tapısı, Cami Kuzey Taç Kapı, Cami Batı Taç Kapı ve Şah Mahfili Taç Kapısı olmak üzere dört kapısı bulunmaktadır. Her biri birbirinden farklı eşsiz bezemelerle göz kamaştıran bir mimarlık ve mühendislik harikası niteliğindedir. Nitekim bu sebeple eser UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Anadolu'da kurulan ilk Türk beyliklerindendir.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kurulmuştur.
Beylik taş işçiliğinde gelişmiştir.
Mardin'de Hatuniye Medresesi, Koçhisar'da Ulucami, Silvan'da Malabadi Köprüsü beyliğin önemli sanat eserleri arasındadır.

Yukarıda özellikleri verilen Anadolu Türk Beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Saltuklular

Artuklular

Danişmentliler

Mengücekliler

Ahlatşahlar

Açıklama:

Artuklular Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu’nun fethine girişen büyük Türkmen komutanlarından Artuk Bey’in oğulları Sökmen ve İlgâzi tarafından XII. yüzyılın başlarından itibaren Hasankeyf ve Mardin, torunu Belek tarafından da Harput merkez olmak üzere üç şube halinde kurulmuştur. Güney Doğu Anadolu bölgesinde asırlarca hüküm süren Artukoğulları, aynı zamanda Yukarı Dicle Havzasına (Diyâr-ı Bekr) tarihinin en görkemli dönemini yaşatmışlardır. Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti onlar yapmışlardır. Nitekim Güney Doğu Anadolu Bölgesinde bu dönemden günümüze ulaşan eserlerin neredeyse tamamının Artuklu dönemine ait olması da bunu doğrulamaktadır. Üç kola ayrıldılar.

Mardin’de Hatuniye Medresesi, Koçhisar’da Ulu Cami, Batman Irmağı üzerinde Malabadi Köprüsü önemli Artuklu eserlerindendir.
Dericilik, metal işçiliği, el sanatları ve dokumacılık çok gelişmiştir.
Ticaret gelişmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Anadolu’nun en eski, Diyâr-ı Bekr’in de Artuklular’dan sonraki en uzun ömürlü Türkmen Beyliği aşağıdakilerden hangisidir?

Dilmaçoğulları

Dülkadiroğulları

Yınaloğulları

Çubukoğulları

Kızılarslanoğulları

Açıklama:

Anadolu’nun en eski, Diyâr-ı Bekr’in de Artuklular’dan sonraki en uzun ömürlü Türkmen Beyliği olan Dilmaçoğulları, devrin kaynaklarında Dilmaç, Dimlaç, beylerinin adına nisbeten Toğan Arslan veya el-Ahdeb (kambur) oğulları olarak da zikredilmektedir. XII. yüzyıl boyunca daha ziyade Erzen ve Bitlis merkezli bir beylik olan Dilmaçoğulları, asrın sonlarına doğru Erzen’den ibaret olan bir hakimiyet alanına sahiptiler. Güney Doğu Anadolu bölgesinde hâkimiyet süren başka beylikler de bulunmaktadır. Bunlar: 1098-1183 yılları arasında Âmid (Diyarbakır)’de Yınaloğulları, Siirt ve civarında yarım asra yakın (1095-1132) hakimiyet süren Kızılarslanoğulları ve 1086-1113 yılları arasında Harput merkezli Çubukoğullarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'nun Türkiye'ye dönüşüm sürecinde rol oynayan faktörlerden biri değildir?

İlk Selçuklu sultanlarının yürüttüğü askeri ve siyasi politikalar

Türkistan'daki Moğol istilaları

Malazgirt Zaferi

Arap-Türk çatışmaları

Türklerin topyekün gerçekleştirdiği göçler.

Açıklama:

Türk fethinin başarısında, ilk Selçuklu sultanlarının yürüttüğü güçlü önderlik, başarılı askeri sevk ve idarenin yanı sıra Türk göçünün mahiyeti birinci derecede rol oynamıştır. Gerçekten Anadolu, orduların başarıları kadar, bir milletin adetâ topyekün göçü ve iskânı sayesinde, etnik simasını tamamiyle ve hızlı bir şekilde değiştirebilmiştir. Bu değişimin yani Anadolu’nun Türkiye oluş sürecini, olayların seyri çerçevesinde iki dönemde incelemek mümkündür. Birincisi, Bizans’ın mukavemetinin
kırıldığı 1071 Malazgirt zaferi öncesi ve sonrası olmak üzere iki evrede gerçekleşmiştir. Bu süreç, tamamen bir devlet politikası olarak Selçuklu sultanlarıyla, onların hizmetinde bulunan Türkmen beyleri tarafından yönetilmiştir. İkincisi ise 1220’lerde Türkistan’da başlayan Moğol istilâsı önünden kaçan göçebe ve yerleşik ahalinin, ilk dönemdekine benzer yoğunlukta adeta sel gibi aktığı göçler dönemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıda verilen olay-tarih eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

1071 - Malazgirt Zaferi

1068 - Pasinler Savaşı

1040 - Dandanakan Savaşı

1018 - Çağrı Bey'in Rum'a yaptığı keşif akını

1220 - Türkistan'da Moğol istilasının başlaması

Açıklama:

Pasinler Savaşı, 1068 yılında değil 1048 yılında gerçekleşmiştir. Bu nedenle cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Çağrı Bey'in düzenlediği keşif akınıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Samanoğulları devletinin Oğuzlar üzerindeki baskısı, bu keşfe sebep olmuştur.

1016 ve 1021 yılları arasında gerçekleşmiştir.

Bizans'ın bölgedeki Ermeni temsilcisi akın sırasında yenilgiye uğratıldı.

Çağrı bey akın sırasında Horasan, Van ve Nahcivan gibi bölgelerin üzerine yürüdü.

Akın'ın temel sonucu, Anadolu'da Türklere karşı durabilecek büyük bir gücün olmadığının tespit edilmesidir.

Açıklama:

Cevap: A (doğrusu Karahanlılar ve Gazneliler)

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Irak ve Azerbaycan üzerinden Van ve Erzurum yörelerine akınlar yaparak Çağrı ve Tuğrul Beyler’in ilerlemesine paralel, Yukarı Dicle havzasındaki Diyarbakır, Mardin, Nusaybin ve Cizre yörelerinde etkili akınlar düzenleyen Oğuz/Türkmen grup beylerinden biri değildir?

Kızıl Bey

Göktaş

Boğa Bey

Ertuğrul Bey

Mansur Bey

Açıklama:

Kızıl, Boğa, Göktaş ve Mansur gibi beyler komutasında, Irak ve Azerbaycan üzerinden Van ve Erzurum yörelerine akınlar yapan söz konusu Oğuz/Türkmen gurupları, Çağrı ve Tuğrul Beyler’in ilerlemesine paralel olarak, Yukarı Dicle havzasına girip Diyarbakır, Mardin, Nusaybin ve Cizre yörelerinde etkili akınlar düzenlemişlerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Birinci Haçlı Seferiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türk göçlerinin uzunca bir süre duraklamasına neden olmuştur.

Bizans'ın Anadolu'nun kıyı bölgelerini Türklerden geri almasını sağlamıştır.

Bizans'ın papalıktan yardım istemesi üzerine düzenlenmiştir.

Selçukluların ağır kayıplar vermesiyle sonuçlandı.

Sonuçları, Bizans'ı Anadoluyu Türklerden tamamiyle geri almak için cesaretlendirmiştir.

Açıklama:

Birinci Haçlı Seferiyle ilgili A seçeneğinde verilen bilgi doğru değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Türk akınları öncesi Anadolu'nun siyasi-sosyal durumuyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bizans'ta süregelen taht kavgaları yüzünden idari sistem zayıftı.

Bizans'ın Ermeni ve Süryani tebaası, İmparatorluğa karşı büyük bir düşmanlık beslemesinden kaynaklı iç problemler mevcuttu.

Araplar bölgeden çoğunlukla uzak duruyordu.

Bölge, stratejik konumu nedeniyle uzun süren savaşlara ev sahipliği yapıyordu.

Bölgede askeri ve siyasi problemlerin yol açtığı ekonomik sıkıntılar mevcuttu.

Açıklama:

Türk akınları öncesi Anadolu'nun siyasi-sosyal durumuyla ilgili C seçeneğinde verilen bilgi doğru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Türkistan'dan Anadolu'ya yapılan Türk göçleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkler çok kalabalık gruplar halinde ilerliyordu.

Dönem şartlarında göç ettikleri topraklardan geri dönmek Oğuz boyları için neredeyse imkansızdı.

Göçerlerin asıl hedefi gidilen yerlerde kalıcı olmak değil, ata yurda dönmekti.

Göç hareketleri, savaş, kıtlık ve istila gibi faktörler neticesinde başlamıştı.

Göç dalgalarının çoğu Anadolu'ya Azerbaycan kanalıyla ulaşmıştı.

Açıklama:

Türkistan'dan Anadolu'ya yapılan Türk göçleriyle ilgili C seçeneğinde yer alan bilgi doğru değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Anadolu'daki Birinci Beylikler Dönemi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Saltukluların merkezi Erzincan'dı.

Danişmendliler, Haçlılara karşı Selçuklu'nun yanında savaşlara katılmışlardır.

Mengücüklüler, Mengücük Gazinin ölümünden sonra iki kola ayrılmıştır.

Ahlatşahlar beyliğinin en parlak dönemi Sökmen el-Kutbi'nin başta olduğu dönemdir.

Artuklular Fırat havzasına, bölge tarihinin en görkemli dönemini yaşatmışlardır.

Açıklama:

Anadolu'daki Birinci Beylikler Dönemi ile ilgili olarak B seçeneğinde yer alan bilgi doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Artuklularla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mardin ve Hasankeyf olmak üzere iki şubesi mevcuttu.

Selçuklu sultanlarının Irak ve Suriye'de nüfuzlarını genişletmelerine yardım etmişlerdir.

Hısn-ı Keyfa Artuklular yönetiminde bir kale kasabasından kültür merkezi bir şehre dönüşmüştür.

Mardin kolu, Gürcüler üzerine seferler düzenlemiştir.

Selçuklulara yenilen bazı Eyyubi kumandanlarını Harput'taki kalelerinde ağırlamışlardır.

Açıklama:

Artuklularla ilgili olarak A seçeneğinde yer alan bilgi doğru değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıda verilen beylik-merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Dilmaçoğulları - Erzen

Yınaloğulları - Amid

Sökmenliler - Ahlat

Saltuklular - Erzurum

Çubukoğulları - Siirt

Açıklama:

Cevap: E

Doğru Cevap: E

Soru 93

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum
(Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar
1040 Dandânakân savaşıyla, Büyük Selçuklu devletinin himayesinde göçlere istikamet veren bir aşamaya girer
Malazgirt zaferiyle de fethin kalıcı hâle geldiği dönem başlar

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Anadolu'nun fethinin askeri aşamaları ile ilgili doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Türklerin Anadolu’yu fethi askerî olarak, Çağrı Bey’in 1018 yılında Rum
(Anadolu)’a gerçekleştirdiği keşif akınıyla başlar; 1040 Dandânakân savaşıyla,
Büyük Selçuklu devletinin himayesinde göçlere istikamet veren bir aşamaya girer;
Malazgirt zaferiyle de fethin kalıcı hâle geldiği dönem başlar

Doğru Cevap: E

Soru 94

Hangisi Malazgirt Zaferinden sonra kurulan ilk Türk beyliği olarak kabul edilmektedir?

Artuklular

Saltuklular

Mengücekliler

Danişmendliler

Dilmaçoğulları

Açıklama:

Malazgirt Zaferi’nden sonra, kurulan ilk Türk beyliği olarak kabul edilen
Saltuklular, 1071-1202 tarihleri arasında, Erzurum merkez olmak üzere; Pasinler,
Tercan, İspir, Oltu, Tortum, Micingerd, Bayburt ve civarında hüküm sürmüşlerdir.
Beyliğin kurucusu, Malazgirt savaşında da katılmış olan Ebu’l Kasım Saltuk’tur.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Hangisi 1071 -1178 yılları arasında Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm süren Türkmen hanedanıdır?

Saltuklular

Artuklular

Danişmendliler

Mengücekliler

Dilmaçoğulları

Açıklama:

Danişmendliler 1071 -1178 yılları arasında Sivas, Tokat, Amasya, Kayseri ve Malatya havalisinde hüküm süren Türkmen hanedanıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Beyliğin kurucusu olan Mengücük Gâzi'dir
Merkez Ahlat olmak üzere, Van Gölü havzasında hüküm sürmüştür
Divriği ve Kemah-Erzincan kolları bulunmaktadır

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Mengücüklüler ile ilgili doğru bir bilgidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Mengücükler, Malazgirt zaferinden sonra Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebin Karahisar’ı
fethederek yaklaşık 1227 yılına kadar bu bölgede hüküm süren bir Türk beyliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Hasankeyf, Mardin ve Harput merkez olmak üzere üç şube halinde kurulmuştur
Yukarı Dicle Havzasına tarihinin en görkemli dönemini yaşatmışlardır
Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti yapmışlardır

Yukarıdaki bilgiler hangi beylik ile ilgilidir?

Ahlatşahlar

Artuklular

Dilmaçoğulları

Mengücüklüler

Saltuklular

Açıklama:

Artuklular Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu’nun fethine girişen büyük
Türkmen komutanlarından Artuk Bey’in oğulları Sökmen ve İlgâzi tarafından
XII. yüzyılın başlarından itibaren Hasankeyf ve Mardin, torunu Belek tarafından da Harput merkez olmak üzere üç şube halinde kurulmuştur. Güney Doğu
Anadolu bölgesinde asırlarca hüküm süren Artukoğulları, aynı zamanda Yukarı
Dicle Havzasına (Diyâr-ı Bekr) tarihinin en görkemli dönemini yaşatmışlardır.
Anadolu’nun Türkiye olma sürecinde ve Anadolu’da Türk-İslam medeniyetinin kurulmasında en büyük hizmeti onlar yapmışlardır. Nitekim Güney Doğu
Anadolu Bölgesinde bu dönemden günümüze ulaşan eserlerin neredeyse tamamının Artuklu dönemine ait olması da bunu doğrulamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Hangisi 1086-1113 yılları arasında Harput merkezli beyliktir?

Yınaloğulları

Kızılarslanoğulları

Çubukoğulları

Sökmenler

Dilmaçoğulları

Açıklama:

Malazgirt muharebesinden sonra Anadolu’da kurulan beylikler yukarıda anlatılanlardan ibaret olmayıp, onlar kadar etkili ve uzun ömürlü olmamakla birlikte bilhassa Güney Doğu Anadolu bölgesinde hâkimiyet süren başka beylikler de bulunmaktadır. Bunlar: 1098-1183 yılları arasında Âmid (Diyarbakır)’de Yınaloğulları, Siirt ve civarında yarım asra yakın (1095-1132) hakimiyet süren Kızılarslanoğulları ve 1086-1113 yılları arasında Harput merkezli Çubukoğullarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

X. yüzyılın sonlarında başlamıştır
Mahiyeti icabı geri dönüşsüzdür
Göç yağma amacı taşımamaktadır

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Oğuz göçü için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

X. yüzyılın sonlarında başlayıp, XI. yüzyılda büyüyerek devam eden Oğuz göçü, mahiyeti icabı geri dönüşsüzdür. Bu yolculuk ne bir macera, ne de bir yağma akınıydı. Aileler çoluk-çocuk ve sürüleriyle birlikte ilerliyor; bir millet adetâ topyekün göç ediyordu

Doğru Cevap: E

Soru 100

Hangisi düzenli Selçuklu ordularının Anadolu’da kazandığı ilk büyük savaştır?

Pasinler

Dandanakan

Miryokefalon

Malazgirt

I. Haçlı Seferi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 101

Hangisi son durağı Anadolu olan Oğuz göçlerini bu ülkeye sevk eden bir kanal veya köprü vazifesi görmüştür?

Tercan

Suriye

Gürcistan

Azerbaycan

İspir

Açıklama:

Azerbaycan son durağı Anadolu olan Oğuz göçlerini bu ülkeye sevk eden bir kanal
veya köprü vazifesi görmüştür

Doğru Cevap: D

Soru 102

Aşağıdaki beylik-merkez eşleşmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

Saltuklular-Erzurum,Bayburt

Ahlatşahlar-Van gölü ve çevresi

Kızılarslanoğulları-Siirt ve çevresi

Dilmaçoğulları-Sivas,Tokat

Yınaloğulları-Diyarbakır

Açıklama:

Bu beylikler daha çok Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde kurulmuş olup bunlar;
Saltuklular (Erzurum-Bayburt), Mengücükler (Erzincan-Şebin Karahisar-Divriği),
Danişmendliler (Sivas-Tokat-Amasya-KayseriMalatya), Ahlatşahşar (Van gölü çevresi),
Artuklular (Hasankeyf-Mardin-Harput), Dilmaçoğulları (Bitlis-Erzen, Batman ve yöresi),
Yınaloğulları (Diyarbakır), ve Kızılarslanoğulları
(Siirt ve çevresi) dır.

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Dandanakan galibiyeti sonrası gelişen olaylarla ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Gazneliler engeli yıkılmıştır.

Oğuzlar/Türkmenler, kitleler halinde Horasan’a göç etmeye başlamışlardır.

Türkmenler sistemli bir şekilde Anadolu’ya yönlendirilmişlerdir.

Birçok Selçuklu şehzâdesi ve Türkmen beyi önderliğinde Anadolu’ya akınlar düzenlenmiştir.

Kafkasya'ya doğru başlayan göç, Selçuklu yöneticilerini bir çözüm bulmaya mecbur etmiştir.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek
Dandânakân galibiyeti sonucunda Gazneliler engelinin yıkılmasıyla, Ceyhun kıyısında yığılmış olan ve yıllardır yurt arayışı içerisinde bulunan Oğuzlar/Türkmenler, kitleler halinde Horasan’a göç etmeye başladılar. Bu durum Selçuklu yöneticilerini bir çözüm bulmaya mecbur etmiş; Türkmenler bir yandan gazâ etmeleri, diğer yandan da bu toprakları fethedip yurt tutmaları düşüncesiyle, sistemli birşekilde Anadolu’ya yönlendirilmişlerdir. Devletin kuruluşundan kısa bir süre sonra, bu siyaset doğrultusunda birçok Selçuklu şehzâdesi ve Türkmen beyi önderliğinde Anadolu’ya akınlar düzenlenmiş, Malazgirt zaferinden sonra bu seferler bir hayli ivme kazanmıştı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Şelçuklular döneminde Anadolu'yu "Biladü’r-Rum" olarak adlandıran kavim aşağıdakilerden hangisidir?

Romalılar

Bizanslılar

Ermeniler

Araplar

Ruslar

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek
Anadolu Araplar tarafından Biladü’r-Rum olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Marmara kıyısında fethettiği Kios’ta bir donanma inşa ederken, Çaka Bey ve Peçeneklerle ittifak ederek Bizans’ı düşürme planları yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Ebulgazi

Ebul Kasım

Kulan Arslan

Kılıç Arslan

Çubuk Bey

Açıklama:

Süleymanşah’ın siyasetinin hedeflerini, Büyük Selçuklu ve Bizans Devletleriyle ilişkilerini yorumlayabilecek
Ebulkasım, hanedandan birisi olmanın verdiği özgüvenle, bir emanetçi gibi değil, gerçek bir hükümdar gibi davranıyordu. Nitekim bir yandan Marmara kıyısında fethettiği Kios’ta bir donanma inşa ederken, Çaka Bey ve Peçeneklerle ittifak ederek Bizans’ı düşürme planları yapmaktaydı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Birinci Haçlı Seferi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı gören Türkiye Selçukluları olmuştur.

Bizans, haçlıların İstanbul'a girmesini sevinçle karşılamış ve bu olayı büyük bir zafer olarak görmüştür.

Danişmend Beyliği'nin Selçuklular lehine topraklarını genişletme girişimleri olmuştur.

Kılıç Arslan, Bohemond ve Raymond’un ordularının Eskişehir civarında bir araya gelmesini engellemiştir.

Eskişehir ve Ereğli savaşları Kılıç Arslan'ın ordusunun galibiyetiyle sonuçlanmıştır.

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek
Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı gören Türkiye Selçukluları oldu. Başkent İznik’le birlikte Ege-Marmara kıyıları Bizans’ın eline geçmiş; Çukurova, daha sonra Bizans tarafından alınmakla birlikte haçlıların eline geçmiştir. Bu sefer sırasında haçlılara gönüllü yardım eden tek doğulu Hıristiyan grup olan Ermeniler, onların gölgesinde Torosların sarp geçitlerini tutarak merkezi Sis (kozan) şehri olmak üzere, bir baronluk kurmaya muvaffak oldular. Urfa-Antakya çevresi haçlılar tarafından tutulmuş bulunuyordu. Ayrıca Kılıç Arslan’ın tabisi sıfatıyla bu savaşlarda yer almış olmakla birlikte, herhangi kayba uğramayan Danişmend Beyi Gümüştegin, Sivas’tan Malatya’ya doğru topraklarını genişletmeye koyulmuştu. Bütün bunların sonucu olarak Türkiye Selçukluları Konya ve çevresinde sıkışıp kalmışlardı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

1101 Haçlı seferinin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Bizans Karadeniz sahillerini geri almıştır.

1101 yılı ilkbaharında İstanbul önlerine ulaşan haçlı ordusu Aleksios Komnenos tarafından Yalova yakınlarında Anadolu’ya çıkarılmıştır.

Suriye ve Anadolu’daki Türk beylerine Sultanın yaptığı acil yardım çağrısına katılım olmamıştır.

Merzifon savaşından sonra Haçlı ordusu Konya yakınlarında Selçuklu ordusunu kuşatma altına almıştır.

Haçlılar uğradıkları hezimetle 45 yıl sefer düzenleyememiş, Türklerin Anadolu'dan atılamayacağı görülmüştür.

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek
Haçlılar uğradıkları hezimetle 45 yıl sefer düzenleyememiş, Türklerin Anadolu'dan atılamayacağı görülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bizans imparatoru Aleksios'un, kendisine teslim etmesi için Danişmend Gazi’ye büyük bir meblağ teklif ettiği Haçlı kontu kimdir?

Godefroi de Bouillon,

Baudouin,

Kont Raymond,

Bohemond

Hugue de Vermandois,

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek
Antakya prinkepsi Bohemond’un İstanbul’da ettiği vassallık yeminini hiçe sayması, haçlılarla aralarında olan hoşnutsuzlukları iyice su yüzüne çıkarmıştı. Nitekim Aleksios, Danişmend Gazi’ye Bohemond’u kendisine teslim etmesi için büyük bir meblağ teklif etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Muhammed Tapar tarafından azledilen Çökürmüş'ün yerine Musul valisi olarak aşağıdakilerden hangisi tayin edilmiştir?

Humartaş

İlgazi

Çavlı

Rıdvan

Şahinşah

Açıklama:

Kılıç Arslan’ın Büyük Selçuklularla mücadelesini ve sonuçlarını açıklayabileceksiniz
Berkiyaruk’un yerine tahta geçen Muhammed Tapar bu olayları dikkatle takip ederken, Kılıç Arslan’ın taraftarı olduğu düşüncesiyle Musul valisi Çökermiş'i azledip yerine Çavlı’yı tayin etti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Kılıç Arslan’ın başa geçtikten sonra yaptıkları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İznik, Ege ve Marmara sahillerini korumuştur.

1101 yılında gelen üç haçlı ordusunu imha etmiştir.

Malatya’yı alamadığı için Doğu Anadolu’daki Türk beylerinin kendisine başkaldırmalarına sebep olmuştur.

Musul’un yeni ve eski valileri arasındaki çatışmaya tarafsız kalmıştır.

Danişmendlilere rekabet fırsatı vermiştir.

Açıklama:

I. Kılıç Arslan döneminde takip edilen siyasetin esaslarını belirleyebilecek
1101 yılında gelen üç haçlı ordusunu imha etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kılıç Arslan'ın ölümünden sonra 1110 yılında Konya’da tahtı ele geçirip ilk iş olarak Bizans’a savaş açan Sultan kimdir?

Şahinşah

Tuğrul Arslan

Mesud

Ebûlgazi Hasan

Arap

Açıklama:

Kılıç Arslan’ın Büyük Selçuklularla mücadelesini ve sonuçlarını açıklayabileceksiniz
Şahinşah; 1110 yılında Konya’da tahtı ele geçirdiği zaman, anlaşmayı bozmuş olan Bizans, Türkler’i Anadolu’dan atmak için taaruza geçmiﬂ bulunuyordu. Bu yüzden yeni sultanın ilk işi Bizans’a savaş açmak olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1075 yılında Kutalmış tarafından kurulmuştur.

1075 yılında Süleymanşah’ın İznik’i fethi üzerine kurulmuştur.

1078 tarihinde İznik’in fethi üzerine kurulmuştur.

1081 yılında imzalanan Drakon Çayı Anlaşması ile kurulmuştur.

1092 yılında Melikşah’ın ölümü üzerine kurulmuştur.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek

Doğru Cevap: B

Soru 11

Süleymanşah’ın faaliyetleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1083 yılında Antakya’yı fethetmiştir.

Musul emiri Müslim b. Kureyş’i bertaraf etmiştir.

1085 yılında Adana ve Tarsus’u fethetmiştir.

Philaretos’un daveti üzerine Antalya seferine çıkmıştır.

1086 yılında Melikşah’ın ordusunda Diyâr-ı Bekr seferine katılmıştır.

Açıklama:

Süleymanşah’ın siyasetinin hedeflerini, Büyük Selçuklu ve Bizans Devletleriyle ilişkilerini yorumlayabilecek

Doğru Cevap: B

Soru 12

Çaka Bey ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Basileous unvanını kullanmıştır.

Malazgirt Savaşından sonra Anadolu’da fetihlerde bulunurken Bizans kuvvetlerine esir düşmüştür.

1101 Yılı Haçlılarıyla yapılan savaşta hayatını kaybetmiştir.

Kılıç Arslan, Bizans’a karşı ittifak ettiği Çaka Bey’in kızıyla evlenmek suretiyle işbirliğini güçlendirmiştir.

İzmir ve çevresindeki adaları fethedip beyliğini kurmuştur.

Açıklama:

I. Kılıç Arslan döneminde takip edilen siyasetin esaslarını belirleyebilecek

Doğru Cevap: C

Soru 13

Drakon Çayı Anlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bizans, Boğaziçi kıyılarının Türklere ait olduğunu kabul etmiştir.

Süleymanşah anlaşmayı “Sultan” unvanıyla imzalamıştır.

Süleymanşah bu anlaşma ile uluslararası alanda kendisini kabul ettirmiştir.

Aleksios Komnenos, Normanlar’a karşı rahat hareket edebilmek için anlaşmayı imzalamıştır.

Bu anlaşmayla Drakon Çayı’nın doğusunda kalan topraklar, Türkiye Selçuklularına bırakılmıştır.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek

Doğru Cevap: A

Soru 14

Türkmenler’in Anadolu’ya göç etmeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dandânakân galibiyeti, Türkmen göçlerinin önünü açmıştır.

Türkmenler Anadolu’ya Selçuklu beylerinin bilinçli yönlendirmesiyle gelmişlerdir.

Malazgirt zaferi, Türkmen göçlerine büyük bir hız kazandırmıştır.

Türkmenler Anadolu’yu vatan olarak görmüşlerdir.

Anadolu Türkmenler için uygun bir yurt değildi.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek

Doğru Cevap: E

Soru 15

Eskişehir ve Ereğli Savaşları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Haçlı ordusu sayıca çok üstün durumdaydı.

Kılıç Arslan, Danişmendliler başta olmak üzere etraftaki Türk beylerinden yardım istemiştir.

Haçlı ordusu Türklerin en önemli silahı olan oku etkisizleştiren ağır zırhlı donanımlara sahipti.

Kılıç Arslan, Haçlı ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmıştır.

Haçlı ordusu Anadolu’da Bohemond ve Raymond idaresindeki iki büyük grup halinde ilerlemiştir.

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek

Doğru Cevap: D

Soru 16

Kılıç Arslan’ın saltanatıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlk iş olarak babasının ölümüne neden olan Tutuş üzerine sefere çıkmıştır.

Devletin başına geçtiğinde Anadolu’da güçlü bir siyasi birlik vardı.

Kendisine isyan eden kardeşi Kulan Arslan’ı öldürmüştür.

1092 yılında Melikşah’ın ölümüyle esaretten kurtulmuştur.

Kayınpederi Çaka Bey’in tâbiyetine girmiştir

Açıklama:

I. Kılıç Arslan döneminde takip edilen siyasetin esaslarını belirleyebilecek

Doğru Cevap: D

Soru 17

Drakon Çayı Anlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İmparator, Normanlar karşısında rahat hareket edebilmek için bu anlaşmayı imzalamıştır.

Anlaşma, imparatorun İznik’i kuşatması üzerine imzalanmıştır.

Sultan’ın anlaşmayı imzalamasının sebebi İmparatorun gönderdiği para ve hediyelerdir.

İmparator Drakon Çayı’nın batısındaki toprakları Selçuklular’a bırakmıştır.

Süleymanşah İmparator’un zor durumundan yararlanarak anlaşmadan sonra İstanbul’u kuşatmıştır.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek
İmparator söz konusu Antlaşmayı Selçuklu tehlikesini geri plana atıp Normanlara karşı daha başarılı mücadele edebilmek için imzalamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Haçlı Seferi’nin sebeplerinden biri değildir?

İslamiyet’in Hıristiyanlık karşısında inisiyatifi ele geçirmiş olması

Avrupa’da zenginleşen halkın yeni yerler elde etmek istemesi

Hz.İsa’nın mezarının bulunduğu Kudüs’ün kurtarılmak istenmesi

Papalığın Balkanlara geçmesi an meselesi olan Türkleri, kendisi için tehdit olarak algılaması

Bizans’ın, Papalıktan defalarca yardım istemesi

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kutalmışoğulları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kutalmış, Çağrı Bey tarafından Anadolu’nun fethiyle görevlendirilmiştir.

Selçuk Bey’in ölümünden sonra Tuğrul Bey’le Kutalmış arasında aile riyaseti konusunda rekabet yaşanmıştır.

Kutalmışoğulları, Gazneliler’in desteği ile Anadolu’ya gelmişlerdir.

İbrahim Yınal’ın Tuğrul Bey’e karşı başlattığı isyan Kutalmış’ın desteği ile bastırılmıştır.

Kutalmış, Alp Arslan’a karşı girdiği taht mücadelesinde hayatını kaybetmiştir.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu’ya ilk sefer yapan şehzadelerden birisidir?

Tuğrul Bey

Çağrı Bey

Musa Yabgu

Selçuk Bey

Kutalmış

Açıklama:

Nitekim Türkiye Selçuklu sultanlarının atası olan Kutalmış da, fetihleri genişletmek üzere doğrudan Tuğrul Bey’in hizmetinde görevlendirilmiş bulunuyordu. Kuruluş surecinde sadakatle hizmet etmiş olan Kutalmış, Anadolu’ya ilk sefer yapan şehzadelerden birisiydi (1045).
Selçuklu'nun Kuruluş sürecinde sadakâtle hizmet etmiş olan Kutalmış, Anadolu’ya ilk sefer yapan
şehzâdelerden birisiydi (1045).

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu yöneticilerinin Türkmenleri Horasan’dan Anadolu’ya yönlendirilmesi nedenlerinden birisi değildir?

Türkmenlerin gaza etmelerini istemesi düşüncesi

Toprakları fethedip yurt tutmaları düşüncesi

Türkmenlerin gaza etmelerini istememesi düşüncesi

Fetihleri genişletmek düşüncesi

Türkmenlerin Horasan’a göçünün Selçuklu yöneticilerini çözüm bulmaya mecbur etmesi

Açıklama:

Bilindiği gibi Dandanakan galibiyeti sonucunda Gazneliler engelinin yıkılmasıyla, Ceyhun kıyısında yığılmış olan ve yıllardır yurt arayışı içerisinde bulunan Oğuzlar/Türkmenler, kitleler halinde Horasan’a göç etmeye başladılar. Bu durum Selçuklu yöneticilerini bir çözüm bulmaya mecbur etmiş; Türkmenler bir yandan gaza etmeleri, diğer yandan da bu toprakları fethedip yurt tutmaları düşüncesiyle, sistemli bir şekilde Anadolu’ya yönlendirilmişlerdir
Bilindiği gibi Dandânakân galibiyeti sonucunda Gazneliler engelinin yıkılmasıyla, Ceyhun kıyısında yığılmış olan ve yıllardır yurt arayışı içerisinde bulunan Oğuzlar/Türkmenler, kitleler halinde Horasan’a göç etmeye başladılar. Bu durum Selçuklu yöneticilerini bir çözüm bulmaya mecbur etmiş; Türkmenler bir yandan gazâ etmeleri, diğer yandan da bu toprakları fethedip yurt tutmaları düşüncesiyle, sistemli bir şekilde Anadolu’ya yönlendirilmişlerdir. Devletin kuruluşundan kısa bir süre sonra, bu siyaset doğrultusunda birçok Selçuklu şehzâdesi ve Türkmen beyi önderliğinde Anadolu’ya akınlar düzenlenmiş, Malazgirt zaferinden sonra bu seferler bir hayli ivme kazanmıştır. Nitekim bu döneme ait kaynaklarda, söz konusu seferlere dair bir hayli malumat bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devletinin kuruluşuyla ilgili münakaşalardan biri değildir?

Devletin Büyük Selçuklulara bağlı olarak kurulduğu

Devletin Bizans İmparatorluğuna bağlı olarak kurulduğu

Devletin bağımsız bir şekilde kurulduğu

Büyük Selçuklulara rakip olarak kurmadığı

Devletin Sultan Alp Arslan’a tabi olarak kurulduğu

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihine dair problemler günümüz tarihçilerinin önemli tartışma konularını teşkil etmektedir. Bu tartışmalarla devletin Büyük Selçuklular’a veya Bizans İmparatorluğu’na bağlı olarak mı, yoksa bağımsız bir şekilde mi kurulduğu soruları cevaplandırılmaya çalışılmaktadır. Bu görüşlerin en çok münakaşa edilenlerinden biri, Türkiye Selçuklu Devleti’nin Büyük Selçuklular’a bağlı olarak kurulduğu şeklindedir. Büyük Selçuklular’a bu tavrı, hiç şüphesiz Anadolu ve Bizans’a ilişkin bir hedeflerinin olmadığı manası taşımaz. Nitekim onların Anadolu’yu fethetme çabaları ve Bizans’ı vergiye bağladıkları tarihen sabittir. Ancak bu topraklarda kendilerine muhalif veya rakip bir siyasi teşekkülün kurulmasını istememişlerdir. Sonuç olarak Suleymanşah devletini Büyük Selçuklularla rekabet ve Bizans’la mücadele halinde, onlara rağmen ve bağımsız olarak, İznik’i fethettiği 1075 yılında kurmuştur. S 32-33 34
Doğru seçenek D

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Drakon Çayı Anlaşması’nın sonuçlarından biri değildir?

Anadolu’nun tapusunun Miryokefalon savaşıyla alındığına dair yorumları doğrular

Drakon Çayı’nın doğusunda kalan toprakların fiilen Türklere terk edilmesi

Gerçekte Anadolu’nun tapusunun Drakon Çayı anlaşmasıyla alındığı

Süleymanşah bu anlaşma ile uluslararası alanda kendisini kabul ettirmiş

Süleymanşah Boğaziçi kıyılarından Drakon Çayı’nın doğusuna çekilme tavizi vermiştir

Açıklama:

İmparator Aleksios Komnenos Turkler’i İstanbul kapılarından atmak için üzerlerine ordu gönderdiyse de başarılı olamadı. Üstelik bu sırada Sicilya Norman kralı Robert Guiscard da, İstanbul’u ele geçirmek üzere, Papanın desteğini almış olarak ilerlemekteydi. İki düşman arasında sıkışmak tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Aleksios, Normanlar’a karşı serbest kalabilmek için Suleymanşah ’la anlaşmayı tercih etti. Anna Komnena’nın anlattığına göre, imparator çok miktarda para ve değerli hediyeler göndererek Turkler’i anlaşma yapmaya ikna etti. Süleymanşah’ın sultan unvanıyla imzaladığı (Nisan 1081) bu anlaşmanın en önemli tarafı,
Drakon Çayı’nın doğusunda kalan ve zaten fiili olarak Türkler’ in elinde bulunan Anadolu topraklarının kendisine terk edilmiş olmasıydı. Bu anlaşma Selçuklu Tarihi çalışmalarında sıkça tekrar edilen Miryokefalon savaşıyla (1176) Anadolu’nun tapusunun alındığı şeklindeki yorumları da düzeltmektedir. Bir tapu söz konusu ise, ondan 95 yıl önce Drakon Çayı a
Botaniates’in yerine tahta geçen Aleksios Komnenos’un, Süleymanşah’la yaptığı Drakon Çayı Anlaşmasıyla (1081) bu çayın doğusunda kalan yerleri ona bırakırken kendisine tâbi kıldığı şeklindedir. Bu da aynı şekilde batıdan Norman saldırısına maruz kalan Aleksios’un, iki ateş arasında kalmamak için Boğaziçi’nden çekilmesi kaydıyla, çayın doğusunda kalan toprakları, zaten fiili olarak elinde bulunduran Süleymanşah’a terk etmesinden başka anlam taşımamaktadır. Süleymanşah’ın Bizansla olan ilişkileri ve Drakon Çayı Anlaşmasındaki statüsü Büyük Selçuklular’dan da Bizans’tan da yeterince bağımsız olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Antakya ne zaman fethedildi?

1071

1081

1082

1085

1176

Açıklama:

Süleymanşah üç bin kişilik küçük bir orduyla sarp ve tenha yolları takip ederek Antakya önlerine geldi. Ordu gece surlardan giren Türk askerlerinin kale kapılarını açması üzerine şehre girdi. Antakya 1085 yılı başında fethedildi.
Doğru seçenek D

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularını sarsıntıya uğratan en önemli olaydır?

Melikşah’ın Suleymanşah’ın oğlu Kılıç Arslan ve Kulan Arslan’ı İsfahan’a hapse göndermesi

Hazar’ın kuzeyinden göç eden gayrimüslim Türklerin Karadeniz’in kuzeyi ve Avrupa’daki akıbetleri

Karadeniz’in kuzeyi ve Avrupa’daki gayrimüslim Türklerin Anadolu’da kucaklayacak bir devletin olmaması

Halep emirinin şehri Melikşah’a teslim edeceği yolundaki daveti

Haçlı seferlerinin başlaması

Açıklama:

Süleymanşah’ın ölümünden sonra Melikşah’ın müdahalesi ile bir taraftan taht sahipsiz bırakılırken, diğer taraftan Diyar-ı Bekr, Antakya-Halep, Urfa-Musul hatlarının kesilmiş olması Türkiye Selçuklularını sarsıntıya uğrattı.
Doğru seçenek A

Doğru Cevap: A

Soru 26

Kılıç Arslan’ın Bizans (Alekios) ile barış yapmasının esas nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Ebulgazi’nin Kılıç Arslan’a devredebildiği mirasın artık Bizans tarafından kuşatılmış bulunan İznik ve çevresinden ibaret olması

Doğuya güvenle dönebilmesinin yolu Bizans’la barıştan geçtiği için

Bizans’a karşı ittifak ettiği Caka Bey’in kızıyla da evlenmek suretiyle işbirliğini güçlendirmesi

Beylerbeyi Muhammed, Ulubat Gölü ve Kapıdağı yarımadası çevresini ele geçirmesi

Çaka Bey’in Bizans’a karşı olsa bile Marmara bölgesinde genişlemesi

Açıklama:

Babası gibi Bizans istikametinde zaten tabii seyrinde yürüyen Türk yayılması konusunda gereksiz güç sarfetmek yerine, güneydoğu siyasetini uygulamak isteyen Kılıç Arslan, Bizans’la barış yapmak istedi. Zira Süleymanşah’ın ölümü ile devletin yalnızca güneydoğuya çıkış kapıları kapanmakla kalmamış; Anadolu’da siyasi birlik de parçalanmıştı. Doğuya güvenle dönebilmesinin yolu Bizans’la barıştan geçtiği için Aleksios ’la anlaşma yapmakta tereddüt etmedi.
Doğru seçenek B

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi haçlı seferlerinin ana sebeplerinden birisi değildir?

Avrupa’da giderek yaygınlaşan feodalizmin yol açtığı sosyal çöküntü

Bizans’ın Türk ilerleyişini durduramaması

Papalığın artık balkanlara geçmesi an meselesi olan Türkleri tehdit olarak algılaması

Arapların Endülüs üzerinden Pireneler’e dayanmış olması ve İslamlaşma sürecinin kiliseyi çökerteceği korkusu

Roma imparatorluğunun çöküşü

Açıklama:

Avrupa’da giderek yaygınlaşan feodalizmin yol actığı sosyal çöküntü. Malazgirt Savaşından sonra askeri gücü büyük ölçüde kırılmış olan Bizans’ın, Türk ilerleyişini durdurmak için papalıktan defalarca yardım istemesi. Papalığın artık Balkanlar’a geçmesi an meselesi olan Türkleri, kendisi için de tehdit olarak algılaması. Arapların yüzyıllar içerisinde Suriye’den başlayarak, Mısır ve tüm Kuzey Afrika’yı ele geçirip islamlaştırdıktan sonra, Endülüs (İspanya) üzerinden Pireneler’e dayanmış olmaları.
Avrupa’da giderek yaygınlaşan feodalizmin yol açtığı sosyal çöküntü, Bizans’ın Türk ilerleyişini durduramaması, Papalığın artık balkanlara geçmesi an meselesi olan Türkleri tehdit olarak algılaması, Arapların Endülüs üzerinden Pireneler’e dayanmış olması ve İslamlaşma sürecinin kiliseyi çökerteceği korkusu, Kudüs'ü Müslümanlar'dan geri almak ve Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesi gibi sebepler Haçlı Seferleri'nin ana sebeplerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı aşağıdakilerden hangisi görmüştür?

Bizanslılar

Türkiye Selçukluları

Haçlılar

Ermeniler

Araplar

Açıklama:

Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı gören Türkiye Selçukluları oldu. Başkent İznik’le birlikte Ege-Marmara kıyıları Bizans’ın ele geçmiş; Çukurova, daha sonra Bizans tarafından alınmakla birlikte haçlıların eline geçti. Bu sefer sırasında haçlılara gönüllü yardım eden tek doğulu Hıristiyan grup olan Ermeniler, onların gölgesinde Torosların sarp geçitlerini tutarak merkezi Sis (kozan) şehri olmak üzere, bir baronluk kurmaya muvaffak oldular. Urfa-Antakya çevresi haçlılar tarafından tutulmuş bulunuyordu.
Doğru seçenek B

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki olaylardan hangisi Türkiye Selçukluları için kıyaslanmayacak bir sarsıntı yarattı?

Süleymanşah’ın ölümü

Haçlı seferlerinin yol açtığı yıkıntı

Kılıç Arslan’ın kaybı

Bizans barikatı

Ermeni barikatı

Açıklama:

Ancak Kılıç Arslan’ın kaybı, ne Suleymanşah’ın olumu, ne de haçlı seferinin yol açtığı yıkıntıyla kıyaslanamayacak şiddette bir sarsıntı yarattı. Çünkü Tuğrul Arslan, Arap, Mesud ve Şahinşah adlı oğullarının en büyüğü olan 11 yaşındaki Şahinşah yakalanarak İsfahan’da hapse atılırken, devlet bir kere daha başsız kalmıştı.
Kılıç Arslan buna rağmen parlak zekâsı, cesareti ve dayandığı Türkmen kitlenin gücü dolayısıyla kısa zamanda bu badireyi aşabileceğinin işaretlerini verdi. 1101 yılında gelen üç haçlı ordusunu imha ettiği gibi, Danişmendlilere rekabet fırsatı vermedi. Malatya’yı alması Doğu Anadolu’daki Türk beylerinin ona itaat etmesini sağlarken, Musul’un yeni ve eski valileri arasındaki çatışmaya taraf oldu. Fakat Musul’u alarak Büyük Selçuklulara açıkça meydan okuması babası gibi hayatına mal oldu. Ancak Kılıç Arslan’ın kaybı, ne Süleymanşah’ın ölümü, ne de haçlı seferinin yol açtığı yıkıntıyla kıyaslanamayacak şiddette bir sarsıntı yarattı. Çünkü Tuğrul Arslan, Arap, Mesud ve Şahinşah adlı oğullarının en büyüğü olan 11 yaşındaki Şahinşah yakalanarak İsfahan’da hapse atılırken, devlet bir kere daha başsız kalmıştı. Bu defa şartlar Türkiye Selçukluları’nın etrafını çevirmiş bulunan Bizans, Ermeni, Danişmendli, Haçlı ve Büyük Selçuklu barikatleri dolayısıyla, öncekilerle kıyaslanamayacak kadar ağırdı.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Türkiye Selçuklu Devleti hangi yıl İznik'i fethetmiştir?

1058

1064

1071

1074

1075

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluş tarihiyle ilgili bugün en çok kabul gören tarih ise, İslâm kaynaklarının Süleymanşah’ın İznik’i fetih tarihi olarak verdikleri 1075 yılıdır. Sonuç olarak bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Süleymanşah devletini Büyük Selçuklularla rekabet ve Bizans’la mücadele halinde, onlara rağmen ve bağımsız olarak, İznik’i fethettiği 1075 yılında kurmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Süleymanşah Adana, Anazarba, Misis ve Tarsus'u hangi yıl fethetmiştir?

1071

1080

1082

1084

1086

Açıklama:

1082 yılında Kilikya (Çukurova) bölgesine inen Süleymanşah Adana, Anazarba, Misis ve Tarsus’u fethetti.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Süleymanşah hangi yıl Antakya'yı fethetmiştir?

1071

1081

1083

1085

1086

Açıklama:

Sorunun çözümüne ait bazı bilgiler 36. sayfada yer almaktadır.
Süleymanşah 1085 yılında üç bin kişilik küçük bir orduyla sarp ve tenha yolları takip ederek İznik'ten Antakya önlerine geldi. Ordu gece surlardan giren Türk askerlerinin kale kapılarını açması üzerine şehre girdi. Hıristiyan ahali önce heyecana kapıldı ise de, Süleymanşah’ın askerlerine halkın malına ve canına dokunulmaması yolundaki emri durumu değiştirdi. Sultanın tavrını gören askerler bile savaşmaktan vazgeçtiler. İç kalede kısa süreli bir direniş oldu ise de, canlarına dokunulmayacağı teminatıyla Philaretos da Urfa’da bulunduğu için olaya müdahale etme imkânı bulamazken Antakya 1085 yılı başında fethedildi. Şehrin en büyük kilisesi camiye çevrildi.

Doğru Cevap: D

Soru 33

I. Kılıçarslan'ın Malatya şehrini alamamasının en büyük sebebi nedir?

Bizans ile olan ilişkiler

Ermeni yöneticilerin Malatya'yı çok iyi yönetmesi

Malatya şehrinin çok iyi korunması

Haçlılar'ın Anadolu topraklarına girmesi

Anadolu'daki beylerin bu kentin işgaline karşı çıkması

Açıklama:

Kılıç Arslan bundan sonra Tokat, Niksar, Kayseri ve Sivas bölgesinde hüküm süren Danişmend Bey’in de hedefleri arasında bulunan Malatya üzerine yürüdü. Her ne kadar teorik olarak Danişmendliler ve diğer Türkmen beyleri Kılıç Arslan’ın tâbîleri idiyse de statü, sultanın gücünü ortaya koymasına bağlı olarak yerleşecekti. Malatya ise Suriye kapısı (Antakya-Halep-Urfa çizgisinde) Büyük Selçuklular tarafından tıkanmış bulunan Anadolu yaylasını el-Cezire’ye bağlayan kilit noktalardan biri olması bakımından stratejik önemi haizdi. Kılıç Arslan bu sebeple Ermeni Gabriel’in idaresinde bulunan şehri 1095 yılında kuşattı. Malatya iyi tahkim edilmiş olduğu için şiddetle muhasara edilmesine, hatta bir kısım Hıristiyan ahalinin teslim olmak istemesine rağmen düşürülemedi. Sultan kuşatmayı ağırlaştırarak sürdürmek istiyordu; fakat bu sırada Haçlı ordularının topraklarına girdiğini haber aldı. Bu sebeple de kent alınamadı.

Doğru Cevap: D

Soru 34

1097 yılında Anadolu topraklarına giren Haçlılar'ın ilk hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul'u kuşatarak Bizans'ı zorlamak

İzmit kentine fethetmek

İznik kentini fethetmek

Konya şehrini alarak Türkiye Selçuklu Devleti'ni ortadan kaldırmak

Antakya şehrinde bir Latin devleti kurmak

Açıklama:

1097 İlkbaharında Anadolu yakasına geçirilen Haçlı ordularının ilk hedefi tabii olarak, klasik sefer yolunun da önemli noktalarından birisi olan İznik’ti. Haçlıların Anadolu’ya geçtikten sonra ve İznik muhasarası sırasında sergiledikleri vahşet, Türkleri Bizansla anlaşmaya mecbur etti. Haçlılar ertesi gün büyük bir hücumla şehri almaya hazırlanırlarken, Manuel Butumutes idaresindeki Bizans kuvvetleri, göl tarafından gece gizlice girip İznik’i teslim aldılar (18 Haziran 1097).

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye Selçuklu Devleti kuruluş dönemi sultanları birlikte verilmiştir?

Süleymanşah ve I.Kılıç Arslan

Süleymanşah ve Melikşah

Melikşah ve I. Kılıç Arslan

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd

Süleymanşah ve I. Alâaddîn Keykubâd

Açıklama:

Süleymanşah ve I.Kılıç Arslan, Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluş döneminde sultanlık yapmıştır. I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd, Türkiye Selçuklu Devleti'nin yükseliş döneminde sultanlık yapmışlardır. Melikşah ise Büyük Selçuklu Devleti sultanıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nin Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlı olarak kurulduğunu savunan düşünceye dayanmaktadır?

Melikşah'ın Anadolu'ya ordu göndermesi

Süleymanşah'ın Anadolu'ya büyük sultan tarafından tayin edilmesi

Süleymanşah'ın şiîlerle bağlantı kurma isteği

Büyük Selçuklu Devleti'nin Bizans ile anlaşma girişimi

Süleymanşah'ın Ermeni Philaretos’u koruması

Açıklama:

Süleymanşah'ın Anadoluya büyük sultan tarafından tayin edilmesi Türkiye Selçuklu Devleti'nin Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlı olduğunu savunan düşünceye dayanmaktadır. A, C, D ve E seçenekleri ise Türkiye Selçuklu Devleti'nin Büyük Selçuklu Devleti'ne bağlı olmadığı açıklayan düşünceye dayanmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisinde Türkiye Selçuklu Devleti kuruluş tarihi ve ilk başkenti birlikte verilmiştir?

1081 - İznik

1081 - Konya

1075 - İznik

1075 - Konya

1078 - İznik

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti Kuruluş tarihi ile ilgili iddialar söz konusudur. İleri sürülen tarihlerden 1078 ve 1081, Botaniates ve Aleksios’la yapılan anlaşmalar ve tâbilik iddialarıyla ilgilidir. Sonuç olarak, Süleymanşah devletini Büyük Selçuklularla rekabet ve Bizans’la mücadele halinde, onlara rağmen ve bağımsız olarak, İznik’i fethettiği 1075 yılında kurmuştur. Süleymanşah İznik'i devletinin ilk başkenti yapmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Drakon Çayı Anlaşması aşağıda yer alan hangi taraflar arasında imzalanmıştır?

Türkiye Selçuklu Devleti - Bizans İmparatorluğu

Büyük Selçuklu Devleti - Bizans İmparatorluğu

Türkiye Selçuklu Devleti -

Sicilya Norman Krallığı -Büyük Selçuklu Devleti

Sicilya Norman Krallığı -Türkiye Selçuklu Devleti

Açıklama:

Drakon Çayı antlaşması Türkiye Selçuklu Sultanı Süleymanşah ve Bizans İmparatoru Aleksios Komnenos arasında 1081 yılında imzalanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

I. Anadolu'da siyasi birlik kurma gereksinimi II. Medeni gelişim için soydaş ve dindaşlarının bulunduğu coğrafya ile bağlantı kurma III. Selçuklu hanedanının iki kolu arasındaki rekabet ve mücadele
Seçeneklerden hangisinde, yukarıda yer alan ve Süleymanşah'ın Bizans İmparatorluğu ile Drakon Çayı Anlaşması yapmasına neden olan gerekçeler önem sırasına göre verilmiştir?

III-I-II

III-II-I

II-III-I

II-I-III

I-II-III

Açıklama:

Süleymanşah'ın Drakon Çayı Anlaşması yapmasının en önemli nedeni Anadolu'nun doğusunda otorite boşluğundan dolayı siyasi birliğin olmamasıdır. İkinci olarak her devletin askeri ve siyasi kuruluşunu olgunlaştırdıktan sonra, bunu uzun ömürlü kılacak medenî bir hamlenin yapılması gerektiğidir. Süleymanşah'ın bu medenî gelişim için soydaş ve dindaşlarının bulunduğu coğrafya ile bağlantı kurması kaçınılmaz bir zorunluluktu. Son olarak Büyük ve Türkiye Selçukluları arasındaki rekabet ve mücadele de devam ettiğinden bu anlaşmanın yapılmasının önemli nedenlerindendir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi I. Haçlı Seferi'nin dini nedenlerinden biridir?

Şovalyeler için yeni hakimiyet alanı bulmak istenmesi

Bizans İmparatorluğu'nun Papa'dan yardım istemesi

Feodalizmin sosyal çöküntüye neden olması

Kudüs'un kurtarılmak istenmesi

Papa'nın Türkleri Balkanlarda tehdit olarak algılaması

Açıklama:

Hz. İsa’nın mezarının bulunduğu Kudüs’ün kurtarılması Haçlı Seferlerinin dini nedenleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuk Devleti'ni ve I. Kılıç Arslan'ı bölgenin en büyük gücü konumuna getirmiştir?

I. Haçlı Seferleri

Eskişehir Savaşı

İznik'in Düşmesi

1101 Yılı Haçlıları

Ereğli Savaşı

Açıklama:

I. Haçlı Seferlerinde Türkiye Selçuklu Devlet'i büyük zarar görmüştür. Eskişehir ve Ereğli Savaşları ile İznik'in düşmesi de I. Haçlı Seferleri döneminde meydana gelmiştir. 1101 Yılı Haçlılarında ise I. Kılıç Arslan Haçlıları imha etmeyi başarmıştır. Bu durum I. Kılıç Arslan ve Türkiye Selçuklu Devleti'ni bölgenin en büyük gücü durumuna yükseltmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti sultanı I. Kılıç Arslan döneminde meydana gelen olaylardan biri değildir?

Drakon Çayı Anlaşması

I. Haçlı Seferleri

Malatya'nın Danişmentlilerden alınması

Çaka Bey'in bertaraf edilmesi

Merzifon Savaşı

Açıklama:

Drakon Çayı Anlaşması Süleymanşah döneminde Bizanslılarla imzalanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu sultanı Süleymanşah'ın Büyük Selçuklularla mücadelesinin sonuçlarından biridir?

Eskişehir Savaşı

Drakon Çayı Anlaşması

Musul'un alınması

Ereğli Savaşı

Malatya'nın alınması

Açıklama:

A, C, D ve E seçeneklerinde verilen olaylar I. Kılıç Arslan döneminde meydana gelmiştir. Süleymanşah'ın Bizansla yapılan Drakon Çayı Anlaşması imzalamasının nedenlerinden birisi de Büyük Selçuklularla yaşadığı rekabettir. Süleymanşah bu anlaşmayı imzalayarak doğu ve güneydoğuya yönelik hedeflerine yönelmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi I. Kılıç Arslan tarafından 1101 yılı Haçlılarına karşı uygulanan başarılı politikalardan biri değildir?

Türkmen Beyleri ile birlik olma

Geçiş yollarındaki şehirleri boşaltma

Bizans ile anlaşma yapma

Ekinleri ve su kaynaklarını tahrip etme

Ani saldırılar düzenleme

Açıklama:

A, B, D ve E seçenekleri 1101 yılı Haçlıları döneminde meydana gelmiştir. I. Haçlı Seferlerinde, Haçlıların Anadolu’ya geçtikten sonra İznik çevresinde sergiledikleri vahşet Türkleri Bizansla anlaşmaya mecbur etmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdaki savaşlardan hangisinin sonucunda Büyük Selçuklu Devleti'nin kurulduğu kabul edilir ?

Dandanakan

Malazgirt

Ankara

Merzifon

Miryakefalon

Açıklama:

Dandânakân savaşından (23 Mayıs 1040) sonra Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş, Tuğrul Bey Horasan sultanı ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Büyük Selçuk Devleti kurulduktan sonra Horasan sultanı olan Selçuklu Bey'i aşağıdakilerden hangisidir ?

Çağrı Bey

Tuğrul Bey

Musa Yabgu

İbrahim Yinal

Arslan Yabgu

Açıklama:

Büyük Selçuklu Tarihi dersinde görüldüğü gibi, Dandânakân savaşından (23 Mayıs 1040) sonra Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş, Tuğrul Bey Horasan sultanı ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Bizans'a bağlı olan Antakya yı kuşatıp haraca bağlayan hükümdar kimdir?

Tuğrul Bey

Arslan Yabgu

Melikşah

Süleymanşah

Alp Arslan

Açıklama:

Süleymanşah’ın Bizansla ilişkileri 1074 yılında, bir Bizanslı valinin yönettiği Antakya’yı kuşatıp haraca bağlamasıyla dolaylı olarak başlamış; 1075 yılında İznik’in fethi ile artık sıcak temas noktasına ulaşmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 48

Drakon Çayı Anlaşması hangi devletler arasında imzalanmıştır ?

Bizans İmparatorluğu - İlhanlı Devleti

Bizans İmparatorluğu - Büyük Selçuklu Devleti

Bizans İmparatorluğu- Türkiye Selçuklu Devleti

Türkiye Selçuklu Devleti - Abbasiler

Türkiye Selçuklu Devleti - Karahanlılar

Açıklama:

Bizans İmparatoru Aleksios Komnenos Türkler’i İstanbul kapılarından atmak için üzerlerine ordu gönderdiyse de başarılı olamadı. Üstelik bu sırada Sicilya Norman kralı Robert Guiscard da, İstanbul’u ele geçirmek üzere, Papanın desteğini
almış olarak ilerlemekteydi. İki düşman arasında sıkışmak tehlikesiyle karşı karşıya bulunan Aleksios, Normanlar’a karşı serbest kalabilmek için Süleymanşah’la anlaşmayı tercih etti.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Çukurova ve Antakya yı fetih eden hükümdar kimdir?

Tuğrul Bey

Yabgu

Sultan Melikşah

Alp Arslan

Süleymanşah

Açıklama:

1082 yılında Kilikya (Çukurova) bölgesine inen Süleymanşah Adana, Anazarba, Misis ve Tarsus’u fethetti. Kendisine tâbi Türkmen beyleri de Fırat havzasında Ermeniler’e karşı paralel bir harekât yürütmekteydiler. Süleymanşah bu arada
Trablusşam’ın kadı hâkimi İbn Ammar’a elçi gönderip, inşa edeceği islâmî tesisler
için din adamı talebinde bulundu. Yukarıda da ifade edildiği üzere, bu teşebbüs
Süleymanşah’ın inanç tercihiyle ilgili olmayıp, saltanatını onaylamayan halifeye
ve kendisine düşmanlık güden Sultan Melikşah’a karşı siyasi bir şantajdı. Nitekim
İslâm dünyasına henüz katılan bu toprakların Mısır’a bağlanabileceği kaygısıyla halifenin Süleymanşah’ın saltanatını onayladığı yolunda rivayetler bulunmaktadır.
Süleymanşah Philaretos’un zulmünden bıkan oğlu Barsam’ın daveti üzerine
karar verdiği Antakya seferi öncesinde, İznik’e dönerek bazı idari düzenlemeler
yaptı. Yakın bir akrabası olduğu tahmin edilen Ebulkasım’ı yerine nâib olarak
bıraktıktan sonra harekete geçti. Üç bin kişilik küçük bir orduyla sarp ve tenha

Doğru Cevap: E

Soru 50

Türkiye Selçuklarının ilerleyişini güneyde engellemek isteyen hükümdar kimdir ?

Melikşah

Kılıç Arslan

Kulan Arslan

Buğra Han

Tuğrul Bey

Açıklama:

Türkiye Selçukluları’nın ilerleyişini önlemeye çalışan Melikşah Antakya, Urfa ve Halep’i de kendi topraklarına katarak onların güneye iniş yollarını tamamen kapatmış oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Süleymanşah ın ölümünden sonra tahta kim geçmiştir ?

Kulan Arslan

Kılıç Arslan

Çaka Bey

Tuğrul Bey

Alp Arslan

Açıklama:

Yukarıda ifade edildiği gibi, Süleymanşah’ın iki oğlu Kılıç Arslan ve Kulan Arslan, babalarının Tutuş’la girdiği savaşta ölmesi üzerine, Melikşah tarafından
Antakya’da yakalanıp İsfahan’da hapsedilmişlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 52

I.Roma İmparatorluğu’nun çöküşü üzerine Avrupa’da giderek yaygınlaşan feodalizmin
II.Papalığın artık Balkanlar’a geçmesi an meselesi olan Türkleri, kendisi için de tehdit olarak algılaması
III.Bizans ın papadan yardım istemesi
IV.Arapların İspanya üzerinden Pireneler’e dayanmış olması.
Yukarıdakilerden hangileri Birinci Haçlı Seferleri sebeplerindendir ?

I-II

III-IV

I-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

1. Roma İmparatorluğu’nun çöküşü üzerine Avrupa’da giderek yaygınlaşan
feodalizmin yol açtığı sosyal çöküntünün yanı sıra, kuraklık-sel gibi doğal
afetlerin de derinleştirdiği ekonomik sorunlar had safhadaydı. Bu yüzden
birbiriyle çatışmakta olan şovalyeleri, yeni hâkimiyet alanları bulabilecekleri İslâm dünyasına sevk etmek.
2. Malazgirt Savaşından sonra askeri gücü büyük ölçüde kırılmış olan Bizans’ın,
Türk ilerleyişini durdurmak için papalıktan defalarca yardım istemesi.
3. Papalığın artık Balkanlar’a geçmesi an meselesi olan Türkleri, kendisi için
de tehdit olarak algılaması.
4. Arapların yüzyıllar içerisinde Suriye’den başlayarak, Mısır ve tüm Kuzey
Afrikayı ele geçirip islâmlaştırdıktan sonra, Endülüs (İspanya) üzerinden
Pireneler’e dayanmış olmaları. Böylece bir hilal içerisinde kuşatılmış bulunan Hıristiyan dünyasının, Selçukluların Anadolu’yu fethiyle adetâ göğsünden vurulmuş olması.
5. Evrensel bir din haline gelen İslâmiyetin Hıristiyanlık karşısında insiyatifi
elinde bulundurması; özellikle Endülüs’te temsil edilen İslam medeniyetinin giderek genişleyen etki alanına Hıristiyan din adamlarının da girmesi;
bu suretle yaşanacak bir İslamlaşma sürecinin kiliseyi çökerteceği korkuları
gerçek bir dini sebep olarak Haçlı seferlerinin düzenlenmesine zemin hazırlamıştı. Bunun yanında sefere katılacak dindar Hıristiyanları heyecanlandırmak üzere ortaya atılan, Hz. İsa’nın mezarının bu

Doğru Cevap: E

Soru 53

Merzifon Savaşı kimler arasında olmuştur ?

Türkiye Selçuklu Devleti- Abbasiler

Türkiye Selçuklu Devleti-Karahanlılar

Türkiye Selçuklu Devleti-Haçlı Ordusu

Gürcü Krallığı-Bizans İmpartorluğu

Haçlı Ordusu-Endülüs Devleti

Açıklama:

1101 yılı ilkbaharında İstanbul önlerine ulaşan ilk haçlı ordusu Aleksios Komnenos tarafından İzmit yakınlarında Anadolu’ya çıkarıldı. Birinci seferin verdiği cesaretle,
bunlar da ülkeler zabt etmek, hatta Bağdad’ı da ele geçirmek niyetinde olduklarını
söylüyorlardı. Bu sırada Bohemond’un Niksar’da hapsedilmiş olduğunu öğrenince yollarını değiştirdiler. Eskişehir- Ankara -Çankırı istikametinde ilerleyen haçlı
ordusu, Niksar’a gitmek için Türkler’in elinde bulunan Yahşıhan-Kırıkkkale-Çorum yerine, Kastamonu-Amasya güzergâhını tercih etti.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Konya-Ereğli Savaşından sonra Haçlılar kaç sene sefer düzenlememişlerdir ?

Açıklama:

Bu seferin en önemli sonuçlarından birisi de, sağanak gibi gelen haçlıların uğradıkları hezimetin şokuyla 45 sene yeni bir sefer düzenleyememeleridir. Bu fasıla Selçuklular’ın
Orta Anadolu’daki tecrit sarmalından tedrici olarak çıkmalarına fırsat verdi.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Dandânakân Savaşı hangi tarihte gerçekleşmiştir?

21 Şubat 1040

23 Mayıs 1040

23 Ağustos 1040

23 Ocak 1041

23 Mart 1041

Açıklama:

23 Mayıs 1040

Doğru Cevap: B

Soru 56

Büyük Selçuklu Devleti kurulduktan sonra, Tuğrul Bey nerenin sultanı ilan edilmiştir?

Nişabur

Kirman

Şam

Tabriz

Horasan

Açıklama:

Dandânakân savaşından (23 Mayıs 1040) sonra Büyük Selçuklu Devleti kurulmuş, Tuğrul Bey Horasan sultanı ilan edilmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kutalmış, Anadolu’ya ilk seferini kaç yılında yapmıştır?

1043

1044

1045

1046

1047

Açıklama:

Kutalmış, Anadolu’ya ilk sefer yapan şehzâdelerden birisiydi (1045).

Doğru Cevap: C

Soru 58

Sultan Tuğrul Bey’in Bağdad seferi hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?

1054-1057

1055-1058

1059-1062

1063-1066

1067-1070

Açıklama:

Sultan Tuğrul Bey’in Bağdad seferi (1055-1058).

Doğru Cevap: B

Soru 59

Selçuk Bey’in bir savaşta şehit düşen oğlu aşağıdakilerden hangisidir?

Mikail

Yabgu

Tuğrul

Kutalmış

Çağrı

Açıklama:

Selçuk Bey’in bir savaşta şehit düşen oğlu Mikail'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Antikçağda Anatolia ne anlama gelmekteydi?

Ay'ın ülkesi

Güneş’in ülkesi

Güneş'in batmadığı ülke

Güneş’in doğduğu ülke

Ay'ın doğduğu ülke

Açıklama:

Antikçağda Güneş’in doğduğu ülke anlamında Anatolia, Roma İmparatorluğu döneminde Asya Minor (Küçük Asya) adı verilen; Arapların Biladü’r-Rum olarak adlandırdığı ve Bizanslıların da bir idarî bölgenin adı olarak kullandıkları Anadolu, coğrafi bakımdan bugün Türkiye Cumhuriyetinin üzerinde bulunduğu toprakları, tanımlar.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Karategin adlı Türkmen beyinin türbesi hangi ilimizde bulunmaktadır?

Çankırı

Karabük

Çorum

Kırıkkale

Kastamonu

Açıklama:

Karategin adlı Türkmen beyinin türbesi hangi Çankırı bulunmaktadır?

Doğru Cevap: A

Soru 62

1074 yılında Anadolu’ya giren ve 1075 yılında İznik’i fetheden kimdir?

Melikşah

Süleymanşah

Müslim b. Kureyş

Kulan Arslan

Kılıç Arslan

Açıklama:

1074 yılında Anadolu’ya giren ve 1075 yılında İznik’i fetheden Süleymanşah idi.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Çaka beyi muhtemelen aşağıda yer alan Oğuzlar’ın hangi boyuna mensup bir Türkmen beyidir?

Kayı

Avşar

Çavuldur

Yüregir

Dodurga

Açıklama:

Çaka muhtemelen Oğuzlar’ın Çavuldur boyuna mensup bir Türkmen beyiydi.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Kılıç Arslan hangi Türk beyinin oğluydu?

Çaka bey

Kulan Arslan

Melikşah

Süleymanşah

Ebulkasım

Açıklama:

Süleymanşah’ın iki oğlu Kılıç Arslan ve Kulan Arslan'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Süleymanşah’ın sultan unvanıyla imzaladığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Drakon Çayı antlaşması

Konya antlaşması

Ereğli antlaşması

Merzifon antlaşması

Kios antlaşması

Açıklama:

Drakon çayı antlaşması; Süleymanşah’ın sultan unvanıyla imzaladığı antlaşmadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Miryokefalon Savaşı aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?

1175

1176

1177

1178

1179

Açıklama:

Miryokefalon Savaşı 1176 tarihinde gerçekleşmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

İznik kaç yılında fethedilmiştir?

1071

1072

1073

1074

1075

Açıklama:

İznik, 1075 yılında fethedilmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

İznik kim tarafından fethedilmiştir?

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

Çaka bey

Süleymanşah

Harzemşah

Şah İsmail

Açıklama:

İznik Süleymanşah tarafından fethedilmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Kios hangi hükümdar tarafından fethedilmiştir?

Çaka bey

Ebulkasım

Süleymanşah

Kılıçarslan

Melikşah

Açıklama:

Kios Ebulkasım hükümdar tarafından fethedilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Kılıç Arslan ile Kulan Arslan’ın babalarının adı nedir?

Çaka bey

Ebulkasım

Süleymanşah

Kılıçarslan

Melikşah

Açıklama:

Kılıç Arslan ile Kulan Arslan’ın babalarının adı Süleymanşah’tır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Yegâne üretim alanının toprak ve buna bağlı olarak tek üretim biçiminin tarım olduğu dönemde senyörün (efendinin), çiftçi veya kölelerin topraktan elde ettikleri artık ürünün bir kısmına ya da tamanına zor yoluyla el koyduğu ekonomik ve siyasal düzenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Feodalite

Otokrasi

Monarşi

Demokrasi

Klan düzeni

Açıklama:

Feodadalite yegâne üretim alanının toprak ve buna bağlı olarak tek üretim biçiminin tarım olduğu dönemde senyörün (efendinin), çiftçi veya kölelerin topraktan elde ettikleri artık ürünün bir kısmına ya da tamanına zor yoluyla el koyduğu ekonomik ve siyasal düzenin adıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı kim görmüştür?

Fransızlar

İtalyanlar

Türkiye Selçukluları

Bizans

İspanyollar

Açıklama:

Birinci Haçlı Seferinde en büyük zararı gören Türkiye Selçukluları oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Merzifon Savaşı kaç yılında gerçekleşmiştir?

1098

1099

1100

1101

1102

Açıklama:

Merzifon Savaşı 1101 yılında gerçekleşmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Konya ve Ereğli Savaşları kaç yılında gerçekleşmiştir?

1098

1099

1100

1101

1102

Açıklama:

Konya ve Ereğli Savaşları 1101 yılında gerçekleşmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Pierre l’Hermite idaresindeki haçlılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asıl ordudan önce Anadolu’ya gelmişlerdir.

Çoğunluğu asker olmayan vasıfsız bir topluluktu.

Bunlara Halkın Haçlı Seferi de denilmektedir.

Yalova’yı ele geçirip İznik’i kuşatmışlardır.

Kulan Arslan tarafından imha edilmişlerdir.

Açıklama:

Haçlı Seferlerini Türkiye Selçukluları açısından yorumlayabilecek

Doğru Cevap: D

Soru 76

Süleymanşah ve dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Nasıruddevle Ebûlfevâris Rükneddin unvan ve lakaplarını taşımıştır.

Ölümünden sonra devleti nâib olarak Ebu’l-Kasım yönetmiştir.

1087-1099 yılları arasında hüküm sürmüştür.

Tutuş ile yaptığı savaşta vefat etmiştir.

İznik’i fethetmiştir.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek

Doğru Cevap: C

Soru 77

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Aleksios Komnenos, Drakon Çayı Anlaşmasıyla (1081) bu çayın doğusunda kalan yerleri Süleymanşah’a bırakmıştır.

Süleymanşah tarafından Büyük Selçuklularla rekabet ve Bizans’la mücadele halinde, onlara rağmen ve bağımsız olarak, İznik’in fethedildiği 1075 yılında kurulmuştur.

Melikşah; Kutalmışoğullarına karşı Bizansla anlaşma yapmamıştır.

Melikşah Kutalmışoğulları üzerine Anadolu’ya üç defa ordu göndermiştir.

Süleymanşah siyasi bir tehdit aracı olarak Şiîlerle bağlantı kurmuştur.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin kuruluş şekli ve tarihiyle ilgili problemleri açıklayabilecek
Melikşah; Kutalmışoğullarına karşı Bizansla anlaşma yaparak düşmanca bir politika izlemiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Sultan I. Mesud’un Şahinşah’ı devirerek Türkiye Selçuklu Devleti tahtına geçmesi ile ilgi olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Şahinşah Bizans imparatoru Alexiosun barış teklifini kabul etmiştir.

Şahinşah öncü birliğinin taraf değiştirmesi yüzünden ihanete uğrayıp pusuya düşmüştür

Bir Bizans kalesine sığınan Şahinşah yine kendi adamlarının ihanetiyle yakalanıp Mesud’a teslim edilmiştir.

Şahinşah dönemi çok parlak olmasa da; Türkiye Selçukluları adına bağımsız bir iradeyi temsil ediyordu.

Mesud, kendisine tahtı ele geçirmesinde yardım eden kayınpederinin vesayetini kabul etmek zorunda kalmıştır.

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,
Şahinşah, Aleksios’un düşmanlarını birbirine kırdırma siyasetine uygun olarak yaptığı asker yardımı teklifini, belki durumun ciddiyetini fark edemediği için kabul etmemiştir. Doğru seçenek (a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İmparator İonnes döneminde Bizansın Anadolu’da ilerleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sultan Mesudun hükümdarlığı İoannes’in daha fazla ilerlemesine imkân vermiyordu.

Denizli ve Uluborlu Bizans’ın Çukurova’yla Suriye’yi kontrolü açısından çok önemli şehirlerdi.

İonnes babasının aksine saltanatı süresince Türklerle mücadeleye girmeme politikası izlemiştir

İmparatorun ordusunda Türk asıllı komutanlar yoktu.

Bizanslılar, Antalya’ya kadar ilerleme fırsatı bulamamıştır.

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,
Denizli ve Uluborlu Bizans’ın Çukurova’yla Suriye’yi kontrolü açısından çok önemli şehirlerdi. Doğru seçenek (b)

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bizans İmparatoru İonnes’in Kilikya seferine çıkmasının başlıca nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan Mesud ile ittifak yapmış olması

Leon’un Selçuklulara karşı yardım istemesi

Sultan Mesudun Melik Muhammed ile işbirliği yapmasını engellemek

Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmak.

Urfa ve Antakya Kontlarının yardım istekleri

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,
İmparatorun Kilikya seferine çıkmasının başlıca sebebi: Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmaktı. Doğru seçenek (d)

Doğru Cevap: D

Soru 4

Sultan Mesud’un Yükselişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bizans imparatorunun ölümüyle Sultan Mesud’un hareket alanı daralmıştır

Malatya’nın Aynüddevle’nin eline geçmesiyle Danişmendlilerin bölünmesi engellenmiştir

Sultan Mesud’un 1143’deki Malatya kuşatmasında Aynüddevle Sultanın tabiyetini kabul etmiştir.

Danişmend beyinin tahtını bıraktığı oğulları ve kardeşleri arasında bir ittifak yapılmıştır.

Sultan Mesud Bizans İmparatoru İoannes’in takip ettiği aktif siyaset sebebiyle insiyatif alamamıştı.

Açıklama:

Sultan Mesud’un devletini yeniden Anadolu’nun en güçlü iktidarı konumuna yükseltebilmesinin esaslarını belirleyebilecek,
Sultan Mesud Bizans İmparatoru İoannes’in takip ettiği aktif siyaset sebebiyle insiyatif alamamıştı. Melik Muhammed’in vefatıyla rahatlayan Sultan Mesud’un önünde, Bizans imparatorunun ölümüyle geniş bir hareket alanı açılmıştır. Doğru seçenek (e).

Doğru Cevap: E

Soru 5

Bizans İmparatoru Manuel Konya muhasarasından sonra Sultan Mesud ile niçin anlaşma yoluna gitmiştir?

İstanbula dönerken ikinci haçlı seferinin başladığını öğrenmesi nedeniyle

Konya Muhasarasında başarısız olması nedeniyle

Sultan Mesud’un Başarılı harb taktikleri nedeniyle

Sultan Mesud ile Konya müdafileri arasında sıkışmak istememiştir.

Ordusundaki kayıpların çok fazla olması ve bu kayıpları telafi etmek için.

Açıklama:

Sultan Mesud’un devletini yeniden Anadolu’nun en güçlü iktidarı konumuna yükseltebilmesinin esaslarını belirleyebilecek,
İmparator İstanbul’a dönerken ikinci Haçlı Seferinin başladığını öğrenmi ve bu nedenle Sultan Mesud ile derhal anlaşma yoluna gitmiştir. Mesud da Prakana’yı İmparator’a iade ederek, haçlılara karşı onunla ittifak etmiştir. Doğru seçenek (a).

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi İkinci haçlı seferinde Fransız haçlı ordularının izlediği güzergahta yer almamaktadır?

Balıkesir

Konya

Bergama

Efes

Denizli

Açıklama:

Sultan Mesud’un devletini yeniden Anadolu’nun en güçlü iktidarı konumuna yükseltebilmesinin esaslarını belirleyebilecek,
Frans›z haçlıları, Alman ordusunun Konya’yı aldığı, Türkler’i hezimete uğrattığı yolundaki haberlerle heyecana kapıldılar. Ancak İznik’te Alman ordusunun arta kalanlarıyla karşılaşınca Bizans İmparatoru Sultan Mesud’la yaptığı anlaşmanın bozulmasını istemeyen Manuel’in tavsiyesine uyarak yollarını değişitirip Bizans arazisinden Antalya’ya inmeye karar verdiler. Balıkesir, Bergama, Efes, Denizli yolunu izlediler. Doğru seçenek (b).

Doğru Cevap: B

Soru 7

II. Kılıç Arslan kendisine karşı Bizans İmparatoru Manuel Komnenos’un Anadolu’da yaptığı ittifakı kırmak için Ceyhan Bölgesini kime bırakmıştır?

Sultanın kardeşi Şahinşah

Danişmendliler’in Kayseri meliki Zünnûn

Sivas meliki Yağıbasan

Malatya’daki Zülkarneyn

Artuklu beyleri

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,
Bizans İmparatoru Manuel Komnenos’un Selçuklular aleyhinde oluşturduğu ittifakta; sultanın kardeşi Şahinşah, Danişmendliler’in Kayseri meliki Zünnûn, Sivas meliki Yağıbasan ve Malatya’daki Zülkarneyn ve bazı Artuklu beyleri yer aldılar. Kılıç Arslan bu ittifakı kırmak için Ceyhan bölgesini Yağıbasan’a bırakmış ancak bu çabası sonuçsuz kalmıştır. Doğru seçenek (c).

Doğru Cevap: C

Soru 8

Üçüncü haçlı seferiyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu haçlı Seferi yine Fransız ve Alman Krallarının idaresinde gerçekleşmiştir.

Kılıç Arslan Alman imparatoruna ülkesinden serbestçe geçiş izni vermemiştir.

Türkmen Beyleri kendilerini Sultanın yaptığı anlaşmaya bağlı saydıkları için haçlı ordularına müdahale etmemiştir.

Üçüncü haçlı seferinin nedeni Selahaddin Eyyubi’nin 1187 yılında Kudüs’ü fethetmesidir.

Haçlı orduları Akka’yı kuşattılar, ancak aralarındaki rekabet nedeniyle geri alamadılar.

Açıklama:

Bu dönemde devletin bünyesinde oluşan problemleri belirleyebileceksiniz.
Selahaddin Eyyûbî’nin 1187 yılında Kudüs’ü fethi üzerine Avrupa’da yeni bir haçlı seferi heyecanı› uyanmış, Papa’nın ısrarlı propogandaları neticesinde yine krallar idaresinde bir sefer düzenlenmiştir. Doğru seçenek (d).

Doğru Cevap: D

Soru 9

1176 zaferinden sonra devlet mekanizması ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Askerî, siyasî, dolayısıyla ekonomik ve sosyal şartlar; yerleşik hayatın gerektirdiği kurumların teşekkülünde bir gecikme oluşturmamıştı.

Merkeziyetçi bir yapıya dönüşme hedefi herhangi bir sorun oluşturmuyordu.

Askeri sıkıntılar yetersiz kurumlaşma veya bir istihdam açığına neden olmuyordu.

Devletin sadece Türkmenlere dayanan askerî yapısı, yerleşik bir ortaçağ islâm devletinin önünde bir engeli oluşturmuyordu.

Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler; uçlara doğru kayarak veya kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam edecek, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürebileceklerdi.

Açıklama:

Miryokefalon Savaşı’nın nasıl bir gelişime imkân verdiğini açıklayabilecek,
Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler; uçlara doğru kayarak veya kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam edecek, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürebileceklerdi. Doğru seçenek (e)

Doğru Cevap: E

Soru 10

II. Kılıç Arslan’ın saltanatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ölmeden evvel ülke topraklarının mülkiyetini oğulları arasında paylaştırmıştır.

İznik şehrini yeniden inşa ettirerek, yakınlarına bir kervansaray yaptırmıştır.

Oğulları arasında yaşanan taht mücadeleleri sebebiyle Konya’yı Sultanşah’a bırakmıştır.

İlk altın para Kılıç Arslan döneminde basılmıştır.

1190 yılında vefat etmiştir.

Açıklama:

Bu dönemde devletin bünyesinde oluşan problemleri belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sultan Mesud dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1149 yılında Maraş’ı fethetmiştir.

Malatya’yı Danişmendlilere terk etmesi, Tuğrul Arslan’ın isyanına sebep olmuştur.

Emir Gazi’nin ölümü, Mesud’un zayıflamasına sebep olmuştur.

Bizans ile işbirliği yaparak Melik Muhammed’in topraklarını ele geçirmiştir.

1150 yılında vefat etmiştir.

Açıklama:

Sultan Mesud’un devletini yeniden Anadolu’nun en güçlü iktidarı konumuna yükseltebilmesinin esaslarını belirleyebilecek,

Doğru Cevap: A

Soru 12

II. Kılıç Arslan’ın tahta çıkışı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Babasının sağlığında onun tarafından tahta geçirilmiştir.

1155 yılında sultan olmuştur.

Atsız adlı kardeşinin isyanını bastırmak için Bizans’tan destek almıştır.

Devlet adlı kardeşini bertaraf etmiştir.

Kardeşi Şahinşah kendisine isyan etmiştir.

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,

Doğru Cevap: C

Soru 13

Fransa kralı VII. Louis ile Alman İmparatoru III. Konrad’ın haçlı yemini etmesiyle ilk defa kralların sefere katıldığı haçlı seferi aşağıdakilerden hangisidir?

I. Haçlı Seferi

II. Haçlı Seferi

III. Haçlı Seferi

IV. Haçlı Seferi

V. Haçlı Seferi

Açıklama:

Sultan Mesud’un devletini yeniden Anadolu’nun en güçlü iktidarı konumuna yükseltebilmesinin esaslarını belirleyebilecek,

Doğru Cevap: B

Soru 14

İstanbul’a 1162 yılında 80 gün sürecek uzun bir diplomatik ziyaret gerçekleştiren Selçuklu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Mesud

II. Süleymanşah

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. İzzeddîn Keykâvus

II. Kılıç Arslan

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın saltanatının ilk yıllarında karşılaştığı problemleri değerlendirebilecek,

Doğru Cevap: E

Soru 15

II. Kılıç Arslan’ın ülkeyi oğulları arasında paylaştırmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Melikler kendi adlarına para bastırma yetkisine sahip değillerdi.

Bu paylaştırma ile yalnızca, meliklerin devlet işlerinde tecrübe kazanması amaçlanmıştır.

Meliklerin farklı bölgelere dağılmaları, uçlarda yaşayan Türkmenleri kontrolden çıkarmıştır.

Bu uygulamayla ülke toprakları meliklere mülk olarak paylaştırılmıştır.

Melikler bu uygulama ile Bizans sınırındaki fetihleri genişletmişlerdir.

Açıklama:

Bu dönemde devletin bünyesinde oluşan problemleri belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Kılıç Arslan’ın ülkeyi aralarında paylaştırdığı oğulları ve meliklik merkezleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Melikşah - Tokat

Süleymanşah- Kayseri

Keyhüsrev-Uluborlu

Berkyarukşah - Ankara, Çankırı, Kastamonu

Arslanşah - Aksaray, Sivas

Açıklama:

Bu dönemde devletin bünyesinde oluşan problemleri belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 17

II.Kılıç Arslan’ın ülkeyi aralarında paylaştırdığı oğulları ve meliklik merkezleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Melikşah - Sivas ve Aksaray

Berkyarukşah - Konya

Süleymanşah - Tokat

Tuğrulşah - Elbistan

Arslanşah - Niğde

Açıklama:

Bu dönemde devletin bünyesinde oluşan problemleri belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Miryokefalon Savaşı’nda ordusunu komuta eden Bizans İmparatoru aşağıdakilerden hangisidir?

Romanos Diogenes

Aleksios Komnenos

Manuel Komnenos

II. İsaakios Angelos

III. Aleksios Angelos

Açıklama:

Miryokefalon Savaşı’nın nasıl bir gelişime imkân verdiğini açıklayabilecek,

Doğru Cevap: C

Soru 19

Miryokefalon savaşı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Savaşın sebebi Bizans’ın haçlı seferleriyle elde ettiği kazanımlarını kaybetmek istememesidir.

Sultanın barış teklif etmesinin sebebi, Bizans ordusunu yenemeyeceğini anlamış olmasıdır.

Eskişehir-Konya arasındaki Miryokefalon geçidinde yapılan baskın, savaşın gidişatını belirlemiştir.

Bizans askerlerinin ihaneti Selçukluların savaşı kazanmasına neden olmuştur.

Manuel ordusu yenildikten sonra, sultana barış teklifinde bulunmuştur

Açıklama:

Miryokefalon Savaşı’nın nasıl bir gelişime imkân verdiğini açıklayabilecek,

Doğru Cevap: E

Soru 20

Sultan Mesud’un tahta çıkışı ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tahtı ele geçirmek için Aleksios Komnenos ile işbirliği yapmıştır.

Danişmendli Emir Gazi’nin desteği ile tahtı ele geçirmiştir.

Kardeşi Şahinşah’a yenilerek bir Bizans kalesine sığınmıştır

1106 yılında Selçuklu tahtına oturmuştur.

İlk olarak Malatya’yı muhasara etmiştir.

Açıklama:

Sultan Mesud’un Danişmendliler’le ilişkilerini tanımlayabilecek,

Doğru Cevap: B

Soru 21

Ağabeyi Şahin Şahı öldürterek Türkiye Selçuklu Devleti tahtına oturan I. Mesut'un devleti yönetmede varlık gösteremeyerek başarısız olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Tahtını borçlu olduğu Danişmendli Emir Gazi’nin gölgesinde kalmış,bağımsız hareket edememiştir

Halk abisini öldürtmesinden dolayı I.Mesut'a tepki göstermiş ve itaat etmemiştir

Devletin birçok bölgesinde çıkan isyanlar ile uğraştığı için toparlanamamıştır

Tahta geçer geçmez Haçlı saldırılarına uğraması başarılı olmasını engellemiştir

Tahtı yöntecek Hükümdarlık bilgi ve becerisine sahip olmadığı için orduya sözünü dinletememiştir

Açıklama:

Ancak Mesud bir yandan yaşının çok genç olması, diğer yandan da tahtını Danişmendli Emir Gazi’ye borçlu bulunması dolayısıyla hükümdarlığa onun gölgesinde başladı. Her ne kadar şahinşah dönemi çok parlak değildiyse de; her şeye rağmen Türkiye Selçukluları adına bağımsız bir iradeyi temsil ediyordu. Oysa Mesud, kendisine tahtı temin eden kayınpederinin üstünlüğünü kabul edip, onun vesayeti altına girmek zorunda kaldı. Bağımsız ve başarılı olamadı.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Danişmend Beyin Emir Gazi'nin damadı I.Mesud’un zayıf durumundan yararlanıp Selçuklu aleyhine topraklarını genişletmeye başlaması ve Anadolunun birçok bölgesini Danişmentli topraklarına katması karşısında Büyük Selçuklu sultanı Sancar'ın tavrı ne olmuştur?

I. Mesud a destek göndererek Danişmentlileri durdurmaya çalışmıştır.

Halife ve Sultan Sancar tarafından melik unvanıyla hükümdarlığı onaylanmıştır.

Halife ve sultan Sancar tarafından asi ilan edilip ölüm fermanı çıkarılmıştır.

Anadoluda ki bütün Türk beylikleri Danişmentlilere karşı birlik oluşturup savaş açmıştır.

Danişmentliler ve Diğer Türk beyliklerinin durumundan yararlanan Haçlılar Anadolu nun bir kısmını geri almıştır.

Açıklama:

Emir Gazi Ankara, Çankırı ve Kastamonu havalisini topraklarına kattıktan sonra, Kasianus adlı Bizanslı bir valinin idaresindeki yerleri de, fazla bir direniş görmeden alıp toprakla- rını Karadeniz sahillerine doğru genişletti (1129). Ertesi yıl Antakya haçlıları ile Kilikya Ermeni prensi Leon arasındaki anlaşmazlığa müdahil oldu. Prinkeps II. Bohemond savaş meydanında hayatını kaybetti. Halifeye zaferini prinkepsin kesik başı ve pek çok hediyley- le bildirdi. Hatırlanacağı üzere baba Bohemond da Emir Gazi’nin babası tarafından yenil- giye uğratılıp Niksar’da hapsedilmişti. Danişmend beyi 1131’de Leon’u vergi vermek sure- tiyle kendisine bağladı. İmparator İoannes’in istilâ ettiği Kastamonu’yu geri aldı. Bu başa- rıları İslâm âleminde şöhretini arttırdı. Nitekim 1134’de ölüm döşeğinde iken, Halife ve Sultan Sancar tarafından melik unvanıyla hükümdarlığı onaylandı.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bizans İmparator’u İoannes'in Kilikya (Çukurova) seferine çıkmasının başlıca sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Urfa ve Antakya prensliklerini İmparatorluğa bağlamak,başlarında ki Kontları cezalandırmak.

Halep ve Tarsus bölgesini ele geçirip Ortadoks Kiliselerinin eğemenliğini kurmak.

Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmak.

Kudüs'e kadar olan İslam topraklarını ele geçirip Hıristiyanlık eğemenliği kurmak.

Musul’dan Haleb’e kadar uzanan toprakları alan, atabey İmadeddin Zengi’yi cezalandırmak.

Açıklama:

İmparator’un Kilikya (Çukurova) seferine çıkmasının başlıca sebebi, Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmaktı. Nitekim Selçuklu topraklarından büyük tahribat yaparak geçen İoannnes, Çukurova şehirlerini geri aldı. Antakya’yı kuşattığı sırada huzuruna gelen Urfa ve Antakya kontlarının bağlılık bildirmeleri de teorik olarak çok önemli bir olaydı. İmparator bu seferi, Musul’dan Haleb’e kadar uzanan toprakların sahibi, atabey İmadeddin Zengi’ye karşı kazanacağı bir zaferle sonlandırmak istiyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 24

İkinci Haçlı Seferinin sebebi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Selçukluların Bizans a ait Antakya prensliğini ele geçirmeleri.

Hıristiyanların kutsal saydıkları Kudüs şehrini müslümanlardan geri almak istemeleri.

Yoksul olan Avrupa nın Anadolu nun ve Müslüman ülkelerin zenginliklerini ele geçirmek istemeleri

Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa Hıristiyan Prensliğini almış olması.

Hıristiyanlık dinini Kiliselerin isteği ile Anadolu ve Orta doğuda yaymak istemeleri.

Açıklama:

İkinci Haçlı Seferinin sebebi, Büyük Selçuklu Tarihi dersinde de görüldüğü gibi, Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi (24 Aralık 1144) idi. Bunun üzerine Urfa’nın kurtarılması için yeni haçlı ordularının gönderilmesi çağrısı yapıldı. Fransa kralı VII. Louis ile Alman imparatoru III. Konrad’ın haçlı yemini etmesiyle ilk defa krallar sefere katılmış oluyordu. Alman ve Fransız ordularının mevcudu devrin kaynaklarında farklı olmakla birlikte, yüzbinlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Türkiye Selçuklu Sultanı I. Mesud'u ölümünden kısa bir süre önce Çukurova'ya giderek, güçlenen Ermeniler üzerine sefere çıkmaya teşvik eden temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Ermenilerin o bölgede güçlenmelerinin Selçuklular için tehdit olması.

Ermenilerin Çukurova bölgesinde ki bir kısım Selçuklu topraklarını ele geçirmesi.

Urfa'yı alan Musul Atabeyi İmallettin Zengi'nin Ermeni baskısına karşı yardım istemesi.

Ermenilerin Kudüs'ün fethi için Haçlılara yardım etmesi

Bizans İmparatoru Manuel'in, sultana değerli hediyeler ve çok miktarda para göndererek onu Ermeniler üzerine bir sefer yapmaya teşvik etmesi

Açıklama:

Ermeni kralı Toros'un Bizans’a ait Misis, Tarsus, Anazarba gibi şehirleri zapt ettiği gibi, Türk topraklarına da tecavüz ediyordu. Bu- nun üzerine Çukurova’ya bir sefer yapacak gücü bulunmayan Manuel, sultana değerli hediyeler ve çok miktarda para göndererek onu Ermeniler üzerine bir sefer yapmaya teşvik etti. Sultan Mesud yanında Danişmendli Yağıbasan da olduğu halde Çukurova’ya girdi. Toros Sultan’a tâbi olmayı kabul etmekle birlikte, Bizans’a ait yerleri boşaltmayı kabul etmedi.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Anadolu'daki Selçuklu Devleti'ne rakip olan farklı Türk beyliklerinin ve hattâ Bizans imparatorlarının Selçuklu topraklarında yaşayan hıristiyan halkı, kendi ülkelerine göç ettirme ve yerleştirme sebepleri aşağıdakilerden hangisidir?

Selçukluların iktisadi hayatına darbe vurmak

Hıristiyan halkla Selçukluların kaynaşmasını engellemek

Selçukluların baskı yaptığı hıristiyan halkı yanlarına çekmek

Selçuklular üzerine yapacakları seferlerde bölgeyi tanıyan hıristiyanlardan yararlanmak

Kiliselerin ve Hıristiyan din adamlarının desteğini almak

Açıklama:

Anadolu’da Türkler daha çok askerlikle uğraştıkları için, çeşitli zenaât ve ziraî faaliyetler büyük ölçüde Hıristiyan ahali tarafından yürütülmekteydi. Bu yüzden rakip Türk yöneticiler ve hattâ Bizans imparatorları, hasımlarının iktisadi hayatına darbe vurmak için hıristiyan halkı, düşmanlarının topraklarından kendi ülkelerine tehcir ederlerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi 1162 yılında İstanbul'a giden II. Kılıç Aslan ile Bizans imparatoru Manuel Komnenos arasında imzalanan antlaşmanın maddelerinden birisi değildir?

II. Kılıç Arslan'a imparatordan ciddi para yardımı yapılacaktı.

Anadoluda ki Türk beyliklerinin Selçuklu yönetimine alınması için Bizanslar yardım edecekti.

Bizans sınırlarında ki Türkmen akınları durdurulacaktı.

İhtiyaç halinde Bizans’a Türklerden askeri yardım yapılacaktı.

Bizansların müttefiki olan Şahinşah ve Danişmendli meliklere saldırılmayacaktı.

Açıklama:

1162 yılı anlaşmasında imparatorun dostuna dost, düşmanına düşman olmayı kabul etme- nin yanı sıra; ihtiyaç halinde Bizans’a askeri yardım verme taahhüdü de vardı. Bu anlaşmanın Bizans’la daha önce yapılmış olan anlaşmalara nisbetle onur kırıcı hükümler içerdiği inkâr edilemez. Ancak devletin içerisinde bulunduğu güç şartlar dolayısıyla ortada bir zorunluluk bulunduğu anlaşılmaktadır. Bizans hududundaki istilânın durdurulması konusunda; Selçuklu sultanının taahhüdünün yeterli görülmeyerek, Türkmen beylerinin de garantör olması, sultanın hükümranlığının zedelenmesiyle ilgili başka bir soruna işaret etmektedir.Türkmenler’in, Bizans sınırındaki ilerleyişinin durdurulmasını kabul ettirmiş olması ve Batı Anadolu’da işgal edilmiş olan bazı yerlerin imparatorluğa iade edilmesiydi. Kılıç Arslan ise imparatordan sağladığı ciddi para yardımının yanı sıra;Bu anlaşmada yerine getirilmesi pek mümkün olmayan Türkmen akınlarının durdurulması gibi; Kılıç Arslan’ın, Bizans’ın müttefikleri olan şahinşah ve Danişmendli meliklere saldırmayacağı hükmü de son derece manidardı.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçukluları ile Bizanslılar arasında yapılan Miryokefalon savaşının sonuçlarından birisi değildir?

Bizanslılar Anadolu’yu Türklerden geri alma hayalinden vazgeçmek zorunda kaldılar.

Bizanslılar, bundan sonra sürekli geri çekilirken Türkler de o nisbette sürekli ilerleyiş halinde oldular.

Bizanslılar Selçukluları Anadolu dan çıkarmak için Haçlı ordusundan yardım istediler.

Bu zaferden sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde neredeyse sona erdi.

Bizanslılar bundan böyle Anadolu’da Türklerle birlikte yaşamak mecburiyetinde oldukları gerçekliğini kabul ettiler.

Açıklama:

Manuel Komnenos, bizzât kendisinin Malazgirt yenilgisine benzettiği bu savaşı kaybetmekle aslında tüm davasını da kaybetti. Bizans İmparatorluğu Miryokefalon’da, Malazgirt’ten beri haçlı yardımları ve çeşitli entrikalarla yaşatmaya çalıştığı Anadolu’yu geri alma hayalinden hakikatt duvarına çarparak uyandı. Bundan böyle Anadolu’da Türklerle birlikte yaşamak mecburiyetinde olduğu gerçekliğini anladı. Bu zaferden sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyin- de neredeyse sona erdi. Taarruz güç ve kaabileyetini bu savaşta tamamen yitiren Bizanslılar, bundan sonra sürekli geri çekilirken Türkler de o nisbette ve sürekli ilerleyiş halinde olacaklardır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Eskiden beri boy birliği esasına göre örgütlenen Türk devletlerinde boy beylerinin güç gösterileri devlete zarar verdiği için II. Kılıç Arslan, çözüm olarak göçebeleri yerleşik hayata geçirmeye karar vermiştir. Devletin söz konusu yolla merkeziyetçileşmesine boyun eğmeyen bazı Türkmenler ile ilgili sorun nasıl çözülmüştür?

Merkezi otoriteye boyun eğmeyen Türkmenler Anadolu dan sürüldü.

Merkezi otoriteye boyun eğmeyen Türkmenler baskı altına alınarak etkisizleştirildi.

Merkezi otoriteye boyun eğmeyen Türkmenler ayrılıp dağlara çekilerek göçmen yaşamlarını sürdürdüler.

Merkezi otoriteye boyun eğmeyen Türkmenler uçlara doğru kaydırıldı,burda hayat tarzlarını sürdürüp fetih yapmakla görevlendirildiler.

Merkezi otoriteye boyun eğmeyen Türkmenler ağır biçimde cezalandırıldılar.

Açıklama:

Türkistan’daki bütün Türk hanedanlarının da başlıca meselesi olan ve hane- danların sonunu getiren bu husus, Türk devletinin yapısıyla ilgiliydi. Yer yer ifade edildiği gibi boy birliği esasına göre örgütlenen Devlet, temsil ettikleri nüfus nis- betinde boy beylerinin güç gösterilerine sahne olabilmekteydi. Meselenin başlıca çözüm yolu göçebeleri yerleşik hayata geçirmekti ve bu da devletin merkeziyetçi- leşmesi anlamına geliyordu. Türkmenlerin muhtelif bölgelere dağıtılarak yerleştirilmesiyle, devletle pazarlık güçlerini kaybecek olan Türkmen beyleri ise örften kaynaklanan bu rollerini terk etmeye yanaşmıyorlardı.
Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler ise uçlara doğru kayarak/kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam edecek, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürebileceklerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Kılıç Arslan, ölümünden sonra ülkenin oğulları arasında taht kavgalarıyla parçalanmasını ve dağılmasını engellemek için nasıl bir önlem almıştır?

Taht kavgası çıkarabilecek oğullarını öldürtmüştü.

Oğullarının her birini ülkenin uç bölgelerine yollayıp tahta çıkacak oğlunu yanında bırakmıştı.

Oğullarından en büyük olanını ölmeden kendi yerine veliaht atamıştı.

Divan gözetiminde oğullarının toplanıp kendi aralarında seçim yapmalarını istemişti

Ülkeyi oğulları arasında taksim ederek her birini kendi bölgesine melik tayin etmişti.

Açıklama:

Kılıç Arslan şüphesiz bu kadar yetişkin şehzâ- denin, kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilân etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla; oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti.Böylece taht kavgalarıyla parçalanmaması için ülkeyi oğulları arasında taksim etmiş oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi II. Kılıç Arslan döneminde meydana gelen gelişmelerden biridir?

Miryokefalon Savaşı

Haçlılara Karşı Halep Atabeyi ile İttifak Kurulması

İkinci Haçlı Seferi

Danişmendliler’in İtaat Altına Alınması

Melik Arab’ın İsyanı

Açıklama:

Bizans karşısında alınan Miryokefalon zaferi II. Kılıç Arslan döneminde meydana gelmiştir. Haleb Atabeyi Nureddin Mahmud’la İtifak, İkinci Haçlı Seferi, Danişmendliler’in İtaat Altına Alınması ve Melik Arab’ın İsyanı ise I. Mesud döneminde meydane gelmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sultan Mesud’un Danişmendliler’le iyi ilişkiler geliştirmesinin ve onların vesayeti altına girmesinin en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Akrabalık bağı olması

Bizans'a karşı ittifak

Anadolu'da siyasi birliği sağlama

Melik Arab’ın İsyanı

Danişmend beyi sayesinde tahtta olması

Açıklama:

Sultan Mesud, kendisine tahtı temin ettiği için kayınpederi olan Emir Gazi'nin üstünlüğünü kabul edip, onun vesayeti altına girmek zorunda kaldı. Nitekim Emir Gazi'nin ölümünden sonra Sultan Mesud saltanatının hükümran olamadığı dönemini tamamladı, vesayetten kurtuldu ve Danişmendlilerle rekabete başladı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

İkinci Haçlı seferlerini bozguna uğratarak devletini Anadolu'nun en büyük siyasi gücü durumuna getiren Selçuklu Hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Kılıç Arslan

II. Kılıç Arslan

I. Süleymanşah

I. Mesud

II. Süleymanşah

Açıklama:

İkinci Haçlı seferlerini bozguna uğratarak devletini Anadolu'nun en büyük siyasi gücü durumuna getiren Selçuklu Hükümdarı I. Mesud'tur.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Miryokefalon Savaşı sonrasında II. Kılıç Arslan ile Manuel Komnenos arasında gerçekleşen anlaşmanın şartlarından birisi değildir?

Türkmenlerin Bizans sınırındaki ilerlemelerinin durdurulması

Batı Anadolu’da işgal edilmiş olan bazı yerlerin imparatorluğa iade edilmesi

Pranaka'nın Bizans İmparatorluğu'na iade edilmesi

Bizans tarafından büyük miktarda para desteği sağlanması

Bizans müttefikleri olan Danişmend meliklerine karşı saldırı düzenlenmemesi

Açıklama:

Pranaka'nın Bizans İmparatorluğu'na iade edilmesi II. Haçlı Seferi sürecinde gerçekleşmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Taarruz kabiliyetini ve gücünü yitiren Bizans'ın sürekli geri çekilen Türklerin sürekli ilerleyiş haline olmalarını sağlayan zafer aşağıdakilerden hangisidir?

Miryokefalon

II. Haçlı Seferleri

Malazgirt

III.Haçlı seferleri

Dandanakan

Açıklama:

Miryokefalon zaferi ile birlikte Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde
neredeyse sona ermiştir. Bununla beraber taarruz kabiliyetini ve gücünü yitiren Bizans'ın sürekli geri çekilirken Türkler sürekli ilerleyiş haline olmuşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Haçlı Seferleri ile ilgili bir bilgidir?

Türklerin sürekli ilerleyiş haline geçmiş olmaları

Bizans İmparatorunun barış teklifinde bulunması

Türklerin vur-kaç taktiğini kullanması

İlk kez yemin ederek kralların sefere katılması

Bizans'ın taarruz kabiliyetini yitirmesi

Açıklama:

Alman ve Fransa krallarının yemin ederek ilk kez kralların sefere katılması, İkinci Haçlı Seferleri döneminde meydana gelmiştir. Diğer seçeneklerde yer alan ifadeler Miryokefalın zaferi ile ilgilidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Miryokefalon zaferinden sonra meydana gelen ilk gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Bizans topraklarına akınlar düzenlenmesi

III. Haçlı Seferlerinin meydana gelmesi

Danişmendlilerin Malatya şubesine son verilmesi

Eskişehir, Kütahya ve Uluborlu’nun fethedilmesi

Bizans'ın bir anlaşma ile on yıllık vergiye bağlanması

Açıklama:

Danişmendlilerin Malatya şubesine son verilmesi, , Miryokefalon zaferinden sonre meydana gelen ilke gelişmedir. Diğerleri bu gelişmeden sonra gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi I. Mesud döneminde meydana gelen gelişmelerden biridir?

Türklerin Anadolu'da sürekli ilerleyiş durumuna geçmeleri

Selahaddin Eyyübi'nin Selçukluları karşısına alması

Bizans'ın Selçuklular tarafından vergiye bağlanması

Bizans'a karşı Melik Muhammed'le iş birliği yapılması

Danişmendlilerin ortadan kaldırılması

Açıklama:

Bizans'a karşı Melik Muhammed'le iş birliği yapılması, I. Mesud döneminde meydana gelmiştir. Mesud ve Melik Muhammed, Bizans İmparatoru İoannes’in Kilikya’ya sefere çıkmasından (1137) faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişletmişlerdir. Diğer seçeneklerdeki gelişmeler II. Kılıç Arslan döneminde meydana gelmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

1187 yılında Kudüs’ü fethi üzerine Üçüncü Haçlı Seferlerinin düzenlenmesine neden olan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

Emir Gazi

Selahaddin Eyyübi

II. Kılıç Arslan

I. Mesud

I. Keyküsrev

Açıklama:

1187 yılında Kudüs’ü fethi üzerine Üçüncü Haçlı Seferlerinin düzenlenmesine neden olan hükümdar Eyyübilerin hükümdarı Selahhadin Eyyübi'dir. Emir Gazi Danişmendlilerin meliki, II. Kılıç Arslan, I. Mesud ve I. Keyküsrev Anadolu Selçukluların sultanlarıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Üçüncü Haçlı Seferleri ile ilgili bir bilgidir?

Alman ve Fransız krallarının ilk kez sefere katılması

Alman ordularının Eskişehir yakınlarında Türkler tarafından pusuya düşürülmesi

Türkiye Selçukluları'nın Haçlı ordularına serbest geçiş izni tanıması

Türklerin vur-kaç taktiğini kullanması

Bizansın Anadolu'yu geri alma ümidini yitirmesi

Açıklama:

II. Kılıç Arslan, Üçüncü Haçlı Seferlerinde Alman ordusuna topraklarından serbest geçiş izni vermiştir. Bir diğer deyişle Anadolu Selçukluları Haçlı ordularına serbestçe geçiş imkanı tanımıştır. A ve B seçenekleri İkinci Haçlı Seferleri, D ve E seçenekleri Miryokefalon savaşı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Sultan I. Mesud tahtı nasıl ele geçirmiştir?

Savaş zaferi ile

Fetih ile

Kardeş katli ile

Kurul kararı ile

Bizans İmparatorluğu kararı ile

Açıklama:

Mesud ağabeyini boğdurarak öldürttü. Kendisi Türkiye Selçuklu Devleti tahtına oturdu.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Sultan I.Mesud tahta geçtiğinde 1134 yılına kadar kimin vesayeti altında hüküm sürmüştür?

Battal Gazi

Emir Gazi

Şahinşah

Osman Bey

Orhan Bey

Açıklama:

Sultan I.Mesud tahta geçtiğinde 1134 yılına kadar kayınpederi Emir Gazi'nin vesayeti altında hüküm sürmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bizans İmparatorluğu, komutan Aksukhos önderliğinde hangi ili Selçukluların hükümdarlığından ele geçirmiştir?

Konya

Sivas

Ardahan

Denizli

Muğla

Açıklama:

Bizans İmparatorluğu, komutan Aksukhos önderliğinde Denizli'yi Selçukluların hükümdarlığından ele geçirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Sultan Mesud’un saltanatının birinci kısmını sonlandıran aşağıdakilerden hangisidir?

Emir Gazi’nin 1134 yılında vefat etmesi.

Aleksios’un yerine oğlu Ioannes (1118-1143) geçmesi.

1119 yılında orduyla yola çıkan Ioannes’in, Alaşehir’e gelerek karargâhını kurması.

Ioannes 1121’de yeniden Anadolu’ya girmesi.

İmparatorun Denizli’yi ele geçirmesi.

Açıklama:

Mesud, kendisine tahtı temin eden kayınpederinin üstünlüğünü kabul edip, onun vesayeti altına girmek zorunda kaldı. Emir Gazi’nin öldüğü 1134 yılına kadarki dönem, Sultan Mesud’un 39 yıllık uzun saltanatının birinci kısmını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Soru 2 Bir yetimin, yaşı küçük ya da ehliyeti olmayan birisinin, sahip olduğu servetinin tayin edilen bir vâsi eliyle yönetilmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Tahnit

Ebûlgazi

Vassalık

Vesayet

Aforoz

Açıklama:

Vesayet, bir yetimin, yaşı küçük ya da ehliyeti olmayan birisinin sahip olduğu servetin tayin edilen bir vâsi eliyle yönetilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Ioannes’in 1121’de Anadolu’ya girerek almak istediği yer aşağıdakilerden hangisidir?

İznik

Söğüt

Uluborlu

Kastamonu

Konya

Açıklama:

Türkmenlerin Bizans uçlarındaki ilerleyişi kendi mecrasında devam ediyordu. Ioannes bu ilerleyişi durdurmak maksadıyla, 1121’de yeniden Anadolu’ya girdi. Bu seferki hedefi yine Batı Anadolu’da Türkmenlerin üssü konumundaki Uluborlu idi.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Doğu Anadolu’nun bir kısmı ve 1122’de Haleb’i de içerisine alarak bir beylik oluşturan aşağıdakilerden hangisidir?

Danişmend Gazi

Belek Gazi

Emir Gazi

İlgâzi

Ziyâüddin Gazî

Açıklama:

Belek Gazi, meşhur Artuk Bey’in torunudur. 1092’den itibaren, tarih sahnesinde görülmeye başlayan Belek 1124 yılında şehit olduğu tarihe kadar, haçlılarla aktif mücadele içerisinde oldu. 1122’de Urfa kontu ve beraberindeki soyluları; 1123’de ise Kudüs kralını esir etmek suretiyle büyük şöhret kazandı. 1113’den itibaren Palu merkez olmak üzere, Doğu Anadolu’nun bir kısmı ve 1122’de Haleb’i de içerisine alan bir beylik oluşturmuştu.

Doğru Cevap: B

Soru 48

İmparatorun, Melik Arab’ı yenmek için Sultan Mesud’a yardım etmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İmparatorun Kilikya’ya sefere çıkmak istemesi.

Türkmenler’in, Bizans sınırındaki ilerleyişinin durdurmak istemesi.

Alman imparatoru Mart 1148’de, bir Bizans filosuyla Filistin’e doğru yola çıkması.

1154’de yeniden Ermeniler üzerine sefere çıkmak istemesi.

Melik Arab’ın Karadeniz yönünde yayılışından rahatsız olması.

Açıklama:

Ankara-Çankırı civarına hâkim olduğu anlaşılan Melik Arab, 30.000 kişilik bir orduyla Mesud’un üzerine yürüyüp onu yenilgiye uğrattı (1126). Mesud, Danişmend beyi bu sırada Artuklular’la meşgul olduğu için, yardım almak üzere İstanbul’a gitti. Arab’ın Karadeniz yönünde yayılışından rahatsız olan imparator, bu sebeple Mesud’a istediği yardımı vermekle kalmadı; daha sonra bu iç çatışmalardan yararlanıp Kastamonu’yu da aldı.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Sultan Mesud ve Melik Muhammed’in Bizans topraklarında fetihlerini genişletmesi aşağıdakilerden hangisiyle başlamıştır?

Bizans imparatoru ile ittifak yaptığında (1135).

İoannes Kilikya’ya sefere çıktığında (1137).

Melik Arab’ın 1127’de Danişmendli beyinin oğlu Muhammed’i, sonra onun oğlu Yunus’u esir aldığında.

Emir Gazi’nin Haziran 1124’de, Malatya’yı kuşatarak aldığında.

1162 yılında 80 gün süren diplomatik ziyaret sonrası.

Açıklama:

Mesud ve Melik Muhammed, İoannes’in Kilikya’ya seferine çıkmasından (1137) faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişlettiler.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki hangi tarihte Türkiye Selçukluları Suriye’deki soydaşlarıyla yeniden bağlantı kurmuştur?

1138

1149

1144

1147

1151

Açıklama:

Maraş bölgesine akınlarda bulunan Sultan Mesud, işbirliği çerçevesinde Maraş’ı fethetti (1149). Ertesi yıl yine bölgeye gelen sultan, Tell-Bâşir’i tazyik etti. Kontun karısı kalan arazisini Bizans imparatoruna satarak buradan ayrıldı. Bunun üzerine şehir atabeyin bir komutanı tarafından fethedildi. Kontluğun diğer toprakları Göksun, Ayntab, Behisni, Raban, Merzuban ve Dülûk Sultan Mesud tarafından ele geçirilince tümüyle tarihten silinmiş oldu (1151). Böylece Türkiye Selçukluları yarım asırlık tecritten sonra yeniden Suriye’deki soydaşlarıyla bağlantı kurmuş oluyorlardı.

Doğru Cevap: E

Soru 51

İkinci Haçlı Seferi sırasında Alman imparatoru III. Konrad aşağıdakilerin hangisinde yenilerek İznik’e çekilmiştir?

Denizli

Erzurum

Eskişehir

Afyon

Konya

Açıklama:

İstanbul’a daha önce gelen Konrad ve ordusu, Bizanslı rehberlerle Anadolu’ya geçirildi. Rehberlerin kaçmasıyla kendi kaderleriyle baş başa kalan haçlılar, 26 Ekim 1147 tarihinde Dorylaion (Eskişehir) yakınında, Türklerin tuzağına düştüler. Konrad, ordusunun kıyımdan kurtulabilen onda biriyle savaş alanından kaçıp, yol boyunca baskınlara uğrayıp kayıplar vererek İznik’e vardı.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Sultan Mesud’un vefatından sonra aşağıdakilerden hangisi sultan olmuştur?

Kılıç Arslan

Şahinşâh

Devlet

Süleymanşah

Keyhüsrev

Açıklama:

Sultan Mesud ikinci Kilikya seferinden döndükten sonra hastalandı. On ay sonra 1155 baharında vefat etti. Ölmeden önce Elbistan meliki olan oğlu Kılıç Arslan’ı sultan ilan edip ilk olarak da kendisi biat etti.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisinde ilk altın para darb edilmiştir?

Sultan Mesud

I. Keyhüsrev

II. Süleymanşah

II. Kılıç Arslan

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

Açıklama:

II.Kılıç Arslan dönemi mimari eserler ve diğer kurumlar bakımından da başlangıç dönemini teşkil eder. Bunların en önemlileri 1171 yılında yeni baştan inşa edilen Aksaray şehriyle buraya çok yakın bir mesafede yaptırdığı kervansaraydır. İlk altın paranın bu dönemde darb edilmiş olması da devrin iktisadî gelişiminin işareti sayılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

1120'li yıllarda Batı Anadolu'da Türkmenlerin üssü kabul edilen yerleşim merkezi neresiydi?

Denizli

Bilecik

Söğüt

Uluborlu

Antalya

Açıklama:

1120'li yıllarda Batı Anadolu'da Türkmenlerin üssü kabul edilen yerleşim merkezi Uluborlu idi.

Doğru Cevap: D

Soru 55

İltica edip Müslümanlığı seçen Bizans uyruklu çelebinin adı nedir?

Aleksios

İsaakios

Julianus

Augustus

İoannes

Açıklama:

Bizans İmparatoru İoannes'in adaşı olan yeğeni İoannes, Sultan Mesud'a iltica ederek Müslüman olmuş, çelebi ünvanı alarak sultanın kızıyla evlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Bizans İmparatoru hangi olay sonrası Konya Seferi düzenlemiştir?

Bizans İmparatoru Manuel'in taht giymeye giderken Türklerin saldırısına uğraması

Sultan Mesud'un Prakana Kalesi'ni Fethi sonrası

Sultan Mesud'un Malatya'yı kuşatması

Sultan Mesud'un Ankara'yı alması

Sultan Mesud'un Kastamonu'yu alması

Açıklama:

Sultan Mesud'un Prakana Kalesi'ni Fethi sonrası Bizans İmparatoru Manuel Konya Seferi düzenlemeye karar vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

II. Kılıç Arslan, neden Maraş'a sefer düzenlemiştir?

Kilikya Ermenileri Maraş'ı ele geçirdiği için

Bizanslılar Maraş'ı ele geçirdiği için

Danişmentliler Maraş'ı ele geçirdiği için

II. Kılıç Arslan'ın kardeşi Şahinşah isyan ettiği için

II. Kılıç Arslan'ın kardeşi Devlet isyan ettiği için

Açıklama:

Kilikya Ermenilerinin Maraş’ı zapt ve tahrip etmesi II. Kılıç Arslan’ın buraya
sefer yapmasına neden oldu

Doğru Cevap: A

Soru 58

Miryokefelon Zaferi hangi yılda gerçekleşmiştir?

1176

1177

1178

1179

1180

Açıklama:

II. Kılıç Arslan tarafından Bizans İmparatorluğuna karşı kazanılan Miryokefelon Zaferi, 1176 yılında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

II. Kılıç Arslan, Konya Selçukluları tarihinde bir ilk olan altın sikkeyi hangi yıl bastırmıştır?

1181

1180

1179

1178

1177

Açıklama:

II. Kılıç Arslan, 1177 yılında ilk kez altın sikke bastırarak Konya Selçukluları tarihinde bunu ilk kez gerçekleştiren hükümdar olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Sultan Mesud kaç yıl tahtta kalmıştır?

Açıklama:

Sultan Mesud’un 39 yıllık uzun bir saltanat sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Sultan Mesud’un Bizans taarruzu karşısında kiminle işbirliği içine girmiştir?

İmparator İoannes

Melik Arab

Melik Muhammed

Belek Gazi

Emir Gazi

Açıklama:

İmparator İoannes, Sultan Mesud’dan beklediği yardım gelmediği için Çankırı kuşatmasını kaldırmak zorunda kaldı. Kışı burada çok zor şartlarda geçiren İmparator, Çankırı’yı tekrar kuşatıp aldı. Bu kuşatmalarda Bizans ordusuyla doğrudan savaşa girmeyen Türkler, onun çekilmesinden sonra kaybettikleri yerleri geri aldılar. Mesud ve Melik Muhammed, İoannes’in Kilikya’ya seferine çıkmasından (1137) faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişlettiler.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Sultan Mesud’un Haçlılar’a Karşı kiminle ittifak kurmuştur?

Melik Muhammed

Haleb Atabeyi Nureddin Mahmud

İmparator İoannes

Melik Arab

Emir Gazi

Açıklama:

Bizansla yaptığı barışın haçlıların Anadolu’dan ayrılmasından sonra da devam etmesi Sultan Mesud’a, devletin en önemli hedefi olan Güneydoğu siyasetinin sürdürülebilmesi için fırsat verdi. Bu tarafta Büyük Selçuklular’a bağlı bir hanedan olarak ortaya çıkan ve onların mirasını devralan Zengiler’le karşı karşıya bulunuyordu. Ancak haçlı tehdidi Sultan Mesud’la Nureddin Mahmud’un ittifak yapmalarını sağladı.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Mesud’un 1145 yılında fethettiği Prakana kalesi nerededir?

Trabzon

Konya

Sivas

Malatya

Mersin

Açıklama:

Prakana kalesi İsauria (İçel) eyaletinde olup, bugün yeri tam olarak tesbit edilememekle birlikte, Silifke yakınlarında Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yer olduğu anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Sultan Mesud kaç tarihinde vefat etmiştir?

1115

1125

1135

1145

1155

Açıklama:

Sultan Mesud ikinci Kilikya seferinden döndükten sonra hastalandı. On ay sonra 1155 baharında vefat etti.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Sultan II. Kılıç Arslan Döneminin ilk yıllarına ait olan gelişmelerden biri değildir?

Şahinşah’ın isyan etmesi

Danişmendli Yağıbasan Selçuklular’a ait Elbistan’ı işgal etmesi

Miryokefalon Zaferi’nin yaşanması

Kılıç Arslan’ın güneydoğuda güçlenmesi

Kilikya Ermenilerinin Maraş’ı zapt ve tahrip etmesi

Açıklama:

Sultan Mesud 1155 baharında ölmesiylr oğlu Kılıç Arslan’ı sultan ilan edip ilk olarak da kendisi biat etti. Miryokefalon Zaferi ise 1176 yılında elde edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

İmparatorun Bizans yönündeki fetihler durdurulmadığı ve Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl ettiği gerekçesiyle ilan ettiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Miryokefalon Savaşı

Malatya Savaşı

Yassı Çemen Savaşı

Malazgirt Savaşı

Dorlion Savaşı

Açıklama:

Türkmenler, doğrudan Selçuklu sultanın emrinde olmamakla birlikte Eskişehir’i aşmış hattâ Kırkağaç, Bergama ve Edremit’e kadar yayılmış; bir rivayete göre bu akınlarda 100.000 esir alıp İslâm ülkelerinde satmışlardı. Bizans buna karşı sözü edilen yerlerde yıkılan istihkâmları yenileyerek bir savunma hattı oluşturdu. Türkmenler üzerine ordular sevk ederek onlarla mücadeleyi sürdürdü. Netice olarak imparator, Bizans yönündeki fetihler durdurulmadığı ve Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl ettiği gerekçesiyle savaş ilan etti.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I. Kendi adlarına para kestirmek
II. Divanlarını kurmak
III. Kılıç Arslan’a bağlılıklarını bildireceklerdi.
Yukarıdakilerden hangileri Melik olarak tayin edilenlerin sorumluluğundadır?

I ve II

I ve III

II ve III

III

I, II ve III

Açıklama:

Melikler sultana tâbi olmak kaydıyla, kendi adlarına para kestirmek ve divanlarını (hükûmet) kurmak haklarına sahip olacak; fakat yılda bir kere Konya’ya gelip Kılıç Arslan’a bağlılıklarını bildireceklerdi.

Doğru Cevap: E

Soru 68

II. Kılıç Arslan III. Haçlı seferinden ülkesinin daha fazla zarar görmemesi için hangi ülkeyle anlaşma yapmıştır?

İspanya

İngiltere

Hollanda

Almanya

Fransa

Açıklama:

Kılıç Arslan ülkesinin daha fazla zarar görmemesi için, anlaşmayı Melikşah’ın bozduğu, dolayısıyla hadisede kendisinin dahli olmadığı mazeretini beyan ederek Alman imparatoruyla yeni bir anlaşma yapmaya muvaffak olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Sultan Kılıç Arslan kendisinden sonra hangi oğlunu veliaht ilan etmiştir?

Keyhüsrev

Kayserşah

Melikşah

Sultanşah

Mesud

Açıklama:

Melikşah Haçlı ordusunun ayrılmasından sonra babasının iktidarını kullanarak kardeşlerinin topraklarına sahip olmak istedi. Malatya’daki Kayserşah, Selahaddin Eyyûbî’nin himayesini sağlayıp yerinde kalırken; Melikşah babasını zorla yanına alarak Kayseri’deki Sultanşah’ı kuşattı. Kılıç Arslan burada Sultanşah’a ettiyse de onun da amaçları için kendisini kullanmak istediğini görerek, Uluborlu meliki Keyhüsrev’in yanına kaçtı. Bunu fırsat bilen Melikşah Konya’ya girip tahtı ele geçirdi. Kılıç Arslan bunun üzerine Keyhüsrev’in yardımıyla başkenti kurtarıp yeniden tahta oturdu ve bu oğlunu veliaht ilan etti.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Önce Büyük Selçuklularla çatışma, sonra Birinci Haçlı Seferinin yarattığı şartlar dolayısıyla Suriye kapısı tamamen kapanan Anadolu Türkleri için, el-Cezire’ye açılan tek kapı neresidir?

Elazığ

Malatya

Mardin

Urfa

Adıyaman

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 71

Meşhur Artuk Bey’in torunudur.
1124 yılında şehit olmuştur.
Palu merkez olmak üzere, Doğu Anadolu’nun bir kısmı ve Haleb’i de içerisine alan bir beylik oluşturmuştur.

Belek Gazi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Meşhur Artuk Bey’in torunudur.
1124 yılında şehit olmuştur.
Palu merkez olmak üzere, Doğu Anadolu’nun bir kısmı ve Haleb’i de içerisine alan bir beylik oluşturmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 72

İmparator İoannes Kilikya seferine hangi tarihte çıkmıştır?

1122

1128

1135

1137

1140

Açıklama:

İmparator İoannes Kilikya seferine 1137'de çıkmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 73

Hangisinden itibaren Selçuklu ve Bizans hanedan mensupları karşılıklı olarak iltica etmişlerdir?

Erbasgan hadisesi

Kilikya seferi

Niksar muhasarası

Konya muhasarası

Antakya kuşatması

Açıklama:

Erbasgan hadisesiden itibaren Selçuklu ve Bizans hanedan mensupları karşılıklı olarak iltica etmişlerdir

Doğru Cevap: A

Soru 74

Hangisi Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yerdir?

Kelbianus

Prakana kalesi

Üçhöyük

Beyşehir

Uluborlu

Açıklama:

Prakana kalesi Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yerdir

Doğru Cevap: B

Soru 75

İmparator II. İsaakios Angelos hangi tarihte imzalanan anlaşma ile Kılıç Arslan tarafından vergiye bağlanmıştır?

1177

1185

1186

1190

1197

Açıklama:

İmparator II. İsaakios Angelos 1185'te imzalanan anlaşma ile Kılıç Arslan tarafından vergiye bağlanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 76

1176 zaferiyle ülke askerî bakımdan sükûnete kavuşmuştur
Anadolu’da Bizans dahil bütün muhalifler bertaraf edilmiştir
Kılıç Arslan’ın güneydoğu ilerleyişinin önünde engel kalmamıştır

Miryokefalon zaferiyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Kılıç Arslan’ın güneydoğu ilerleyişinin önünde tek engel olarak Selahaddin Eyyûbî kalmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 77

II.Kılıç Arslan’ın hangi oğlu kendisini zorla veliaht ilan ettirmiştir?

Sultanşah

Keyhüsrev

Melikşah

Sultan Mesud

Kayserşah

Açıklama:

II.Kılıç Arslan’ın oğlu Melikşah kendisini zorla veliaht ilan ettirmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 78

İlk altın para bu dönemde darbedilmiştir
Mimari eserler bakımından da başlangıç dönemini teşkil eder
Siyasî birlik ve güvenliği sağlamak bakımdan önemli mesafe kat edilmiştir

II. Kılıç Arslan dönemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II, III

Açıklama:

İlk altın para bu dönemde darbedilmiştir
Mimari eserler bakımından da başlangıç dönemini teşkil eder
siyasî birlik ve güvenliği sağlamak bakımdan önemli mesafe kat edilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 79

Selahaddin Eyyûbî hangi tarihte Kudüs’ü fethetmiştir?

1184

1187

1190

1193

1195

Açıklama:

Selahaddin Eyyûbî 1187'de Kudüs’ü fethetmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 80

Süryani Mihail, “Malatya Sultanı” ifadesini kim için kullanmıştır?

Emir Gazi

Belek Gazi

Artuk Bey

Tuğrul Arslan

Aksukhos

Açıklama:

Kılıç Arslan Musul seferinde ölünce eşi, küçük oğlu Tuğrul Arslan’la Malatya’ya gelerek onu burada sultan ilan etmişti. Süryani Mihail’in “Malatya Sultanı” ifadesi, onun hükümdarlığının sınırlarına işaret etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Sultan Mesud ve Melik Muhammed, Ioannes’in hangi sefere çıkmasından faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişletmiştir?

Kilikya

Kayseri

İstanbul

Afyon

Konya

Açıklama:

Mesud ve Melik Muhammed, Ioannes’in Kilikya’ya seferine çıkmasından (1137)
faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişlettiler.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Silifke yakınlarında Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yeri olan hangi kaleyi Sultan Mesud fethetmiştir?

Caber

Prakana

Halep

Masyaf

Şayzar

Açıklama:

Selçuklu sultanıyla savaşmak kararında olan imparatoru, Mesud’un 1145 yılında Prakana kalesini fethinden sonra, durduracak hiç bir kuvvet kalmamıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 83

II. Haçlı seferi için yeni haçlı ordularının gönderilmesi çağrısına karşılık olarak hangi ülkelerin kralları haçlı yemini etmelerinden ötürü bizzat sefere katılmıştır?

İngiltere-Fransa

Rusya- Fransa

Almanya-Fransa

Almanya-Finlandiya

Almanya-Avustralya

Açıklama:

İkinci Haçlı Seferinin sebebi, Büyük Selçuklu Tarihi dersinde de görüldüğü gibi, Musul
atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi (24 Aralık 1144) idi. Bunun üzerine Urfa’nın
kurtarılması için yeni haçlı ordularının gönderilmesi çağrısı yapıldı. Fransa kralı VII. Louis ile Alman imparatoru III. Konrad’ın haçlı yemini etmesiyle ilk defa krallar sefere katılmış oluyordu. Alman ve Fransız ordularının mevcudu devrin kaynaklarında farklı olmakla birlikte, yüzbinlerle ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

II. Kılıç Arslan'ın tahta çıktıktan sonra tehdit olarak gördüğü Devlet’i bertaraf etmesi ve Şahinşah'ın isyanı üzerine ilk kim harekete geçerek olay çıkarmıştır?

Zülkarneyn

Aynüddevle

Yağan

Muhammed

Danişmendli Yağıbasan

Açıklama:

Yeni sultanın tahtı için tehlike olarak gördüğü Devlet’i bertaraf etmesi Ankara, Çankırı meliki olan Şahinşah’ın isyan etmesine yol açtı. Bu kargaşadan yararlanmak için ilk harekete geçen ise Sivas’ta Danişmendli Yağıbasan oldu. Önce Zünnûn’a ait Kayseri bölgesine girdi; fakat II. Kılıç Arslan üzerine yürüyünce bölgedeki Hıristiyan ahaliyi Sivas’a sürgün ederek geri çekildi.

Doğru Cevap: E

Soru 85

II. Kılıç Arslan'ın 1162 yılında 80 gün süren uzun bir diplomatik ziyaret gerçekleştirdiği tüm entrikaların kaynağı olarak gördüğü hangi şehirdir?

İstanbul

Malatya

Konya

İznik

Bursa

Açıklama:

II. Kılıç Arslan bunun üzerine tüm entrikaların kaynağı olarak gördüğü İstanbul’a gitmeyi kararlaştırdı. 1162 yılında 80 gün sürecek uzun bir diplomatik ziyaret gerçekleştirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 86

I. Bizans'ın Suriye üzerine yürümek istemesi
II. Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl etmesi
III. Güç gösterileri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1162 Selçuklu-Bizans antlaşmasının bozulmasının nedenlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

1162 Selçuklu-Bizans anlaşmasında yer alan, Bizans’ın müttefiki oldukları için muhaliflerin topraklarını sahiplerine vermesi ve Türkmenlerin işgâl ettiği yerlerin iadesi yerine getirilmesi zor şartlardı. Netice olarak imparator, Bizans yönündeki fetihler durdurulmadığı ve Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl ettiği gerekçesiyle savaş ilan etti.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Selçuklu-Bizans anlaşmasının bozulması üzerine 1176 yılında çıkan savaşın adı nedir?

Malazgirt

Kösedağ

Miryokefelon

Habur

II. Haçlı Seferi

Açıklama:

Nitekim Manuel, kurmaylarının ordunun yorgun olduğu ve Türkmenlerin savaş güçleri konusunda yaptıkları uyarılara rağmen; Denizli’den Homa (Gümüşsu) yönüne dönüp Miryokefelon (Myriokephalon) geçidine girdi. Burası neredeyse ancak techizatlı tek bir askerin yürümesine imkân veren, iki tarafı sarp uçurumlarla çevrili çok dar bir geçitti. Kimin kimi öldürdüğünün belli olmadığı bu ortamda her iki taraf da kayıplara uğradı. (17 Eylül 1176)

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi II. Kılıç Arslan'ın taht kavgalarını engellemek amacıyla oğullarına verdiği haklardan değildir?

Melik olarak tayin olma

Kendi adına para kestirme

Divanlarını kurma

Tayin edildiği toprakların mülkiyetine sahip olma

Yılda bir Konya'da II. Kılıç Arslan'a bağlılığını bildirme

Açıklama:

Oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti. Melikler sultana tâbi olmak kaydıyla, kendi adlarına para kestirmek ve divanlarını (hükûmet) kurmak haklarına sahip olacak; fakat yılda bir kere Konya’ya gelip Kılıç Arslan’a bağlılıklarını bildireceklerdi. Bu uygulama daha önce de anlatıldığı gibi, toprakların mülkiyetinin değil; ülke yönetiminde sorumluluk paylaşımı olarak algılanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi, Sultan Mesud'un Emir Gazi'nin vefatı öncesi döneminde gerçekleşmiştir?

Bizanslılar, Alpkara adlı bir komutan idaresinde, küçük bir müfrezenin koruduğu ve Sultan Mesud’un yardım edemediği Denizli’yi ele geçirdiler.

Sultan Mesud Çankırı ve Kastamonu’yu almak üzere harekete geçen Bizans imparatoru ile ittifak etti.

Sultan Mesud, Muhammed’in hanımı, kayınbiraderi Yağıbasan ile evlenerek Zünnûn’u Kayseri’den attı.

Sultan Mesud, Yağıbasan’a ait Sivas havalisini yağmaladıktan sonra Haziran 1143’de
Malatya’yı kuşattı.

İkinci kere Malatya’yı muhasara eden Mesud, Bizans imparatorunun büyük bir
orduyla Selçuklu ülkesine ilerlemesi yüzünden Ağustos 1144’de yine muhasarayı kaldırmak zorunda kaldı.

Açıklama:

1119 yılında orduyla yola çıkan İoannes, Alaşehir’e gelerek karargâhını kurdu. Hedefi Türkmen ilerleyişini durdurmak üzere Denizli’yi geri almaktı. İmparator’un, Türk asıllı komutanlarından Aksukhos idaresinde gönderdiği kuvvetler, Alpkara adlı bir komutan idaresinde, küçük bir müfrezenin koruduğu ve Sultan Mesud’un yardım edemediği Denizli’yi ele geçirdiler. Buna göre doğru cevap A'dır. Emir Gazi 1134'te vefat etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Bizans İmparator'u İoannes'in 1119 yılında Türk asıllı komutanlarından Aksukhos idaresinde Alpkara adlı bir komutan idaresinde gönderdiği kuvvetler aşağıdaki şehirlerden hangisini ele geçirmişlerdir?

Sivas

Konya

Uluborlu

İstanbul

Denizli

Açıklama:

Bahsedilen yılda, Sultan Mesud'un yardım edemediği ve küçük bir müfrezenin koruduğu Denizli'yi Bizanslılar işgal etmişlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Emir Gazi'ninBelek Gazi'nin ölümü üzerine (1124) ilk hedefi olan ve onun himayesinden mahrum kalan şehir aşağıdakilerden hangisidir?

Sivas

Uluborlu

Alaşehir

Malatya

Denizli

Açıklama:

Nitekim Emir Gazi damadı Mesud’un zayıf durumundan yararlanıp onun aleyhine topraklarını genişletmeye başladı. İlk hedefi ise, Belek Gazi’nin ölümü üzerine (1124) onun himayesinden mahrum kalan Malatya oldu. Buna göre doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

İkinci haçlı seferiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

İkinci Haçlı Seferinin sebebi, Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi (24 Aralık 1144) idi.

Conrad ve ordusu, Dorylaion (Eskişehir) yakınında, kendilerini takip eden ve saldırmak için uygun zamanı bekleyen Türklerin tuzağına düştüler.

Rumlar Denizli’den Antalya’ya ilerleyen Fransızlar’a erzak vermemiş; Türkler ise haçlıların ilerleyişine paralel olarak çekilirken onlara yağmalayacak bir şey bırakmamışlardır.

Antalya’ya ulaşabilen ve yolculuk için parası olan haçlılar gemilerle Filistin’e yol aldılar.

Haçlı ordusunun kılıç artıkları olarak kalan 10.000 Hıristiyan, dinleri değiştirilmesi şartıyla hayatta kalmışlardır.

Açıklama:

Bu sefer sırasında Fransa kralının ordusunda bulunup tarihini de yazan Odo de Deuil, Türklerin, Rumların ihanetiyle perişan olan haçlılara acıyarak yardım ettiklerini: “ Ey ihanetten daha acımasız olan merhamet! Müslümanlar Hıristiyanların dinlerini, onlara ekmek vererek satın alıyorlardı. Ama Türkler onları Müslüman yapmak için hiçbir zorlamada bulunmadılar” cümleleriyle 3.000 kadar haçlının din değiştirdiğini esefle anlatır. Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi, II. Kılıç Arslan döneminde gerçekleşmemiştir?

Miryokefalon Savaşı kazanılmıştır.

Üçüncü Haçlı Seferi gerçekleşmiştir.

Danişmendliler ortadan kaldırılmıştır.

Bizans içerisindeki saltanat mücadelerinden yararlanılarak II İsaakios Angelos on yıllık bir anlaşmayla vergiye bağlanmıştır.

Kilikya Ermenileri Çukurova'da güçlenmişlerdir.

Açıklama:

E şıkkındaki ifade Sultan Mesud zamanında yaşanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Miryokefalon Savaşı, aşağıdaki Anadolu Selçuklu hükümdarlarından hangisi döneminde gerçekleşmiştir?

I. Kılıç Arslan

Sultan Mesud

Belek Gazi

II. Kılıç Arslan

Emir Gazi

Açıklama:

Bu savaş gerçekleşirken Bizans İmparatoru, Manuel, Anadolu Selçuklu Sultanı ise II. Kılıç Arslan'dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

II. Kılıç Arslan 11 oğlunun, kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilân etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla; oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti.
Yukarıdaki ifadeye göre, aşağıdaki Melik - Tayin edildiği yer eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Sultanşah - Kayseri

Tuğrulşah - Elbistan

Süleymanşah - Tokat

Melikşah - Sivas

Sancarşah - Uluborlu

Açıklama:

Sancarşah, Ereğli'ye atandığından doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

III. Haçlı Seferi sırasında II. Kılıç Arslan'ın Alman İmparatoruna verdiği geçiş iznini suistimal eden oğlu aşağıdakilerden hangisidir?

Melikşah

Tuğrulşah

Kayserşah

Argunşah

Arslanşah

Açıklama:

II. Kılıç Arslan ülkesinin daha fazla zarar görmemesi için, anlaşmayı Melikşah’ın bozduğu, dolayısıyla hadisede kendisinin dahli olmadığı mazeretini beyan ederek Alman imparatoruyla yeni bir anlaşma yapmaya muvaffak oldu.Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Türkiye Selçuklu Devleti'nde ilk altın para aşağıdaki hükümdarlardan hangisi döneminde basılmıştır?

I. Kılıç Arslan

Sultan Mesud

II. Kılıçarslan

Melikşah

Tuğrulşah

Açıklama:

İktisadi gelişmelerin yaşandığı II. Kılıç Arslan dönemi aynı zamanda ilk altın paranın basıldığı dönem olduğundan doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Üçüncü Haçlı Seferi sırasında yaşanmamıştır?

Kılıç Arslan Alman İmparatoruna serbest geçiş hakkı vermiştir.

Alman ordusuna Anadolu'da Türkmenler saldırmıştır.

Kudüs'ün Selahaddin Eyyübi tarafından fethedilmesi nedeniyle olmuştur.

Kılıç Arslan'ın oğulları Melikşah, Tuğrulşah ve Karseyşah Haçlılara karşı savaşmışlardır.

Bizans İmparatoru ile Selahaddin Eyyübi anlaşma yapmıştır.

Açıklama:

D şıkkında bulunan Tuğrulşah ve Kayserşah yerine Mesud ve Keyhüsrev gelmelidir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

Kıbrıs Haçlı Krallığı- Selçuklu ticaret anlaşmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Anlaşma 1206 yılında yapılmıştır.

Antalya’nın fethi anlaşmanın bozulmasına sebep olmuştur.

Selçuklular bu anlaşma ile dünya ticaretinde önemli bir rol üstlenmişlerdir.

Anlaşma gereği Haçlı Krallığı gerektiğinde Selçuklulara asker göndermeyi kabul etmiştir.

Anlaşmanın yapılmasının sebebi, haçlıların Akdeniz’deki Selçuklu tüccarları esir almalarıdır.

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Antalya’nın fethi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Antalya, Türkiye Selçuklularının Mısır’la ticaret ilişkileri açısından önemli bir limandır.

Antalya hâkimi Aldobrandini, Kıbrıs haçlıları tarafından desteklenmiştir.

I.Keyhüsrev, Kıbrıs haçlılarının şehrin yardımına gelmesi üzerine muhasaraya ara vermiştir.

Aldobrandini, Selçuklulara tâbi olmayı kabul etmiş ve burada bir Selçuklu valisi olarak bırakılmıştır

I.Keyhüsrev Antalya’yı, 5 Mart 1207’de fethetmiştir.

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

II.Süleymanşah’ın Gürcistan seferiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Erzincan Mengücek beyi Behramşah, Süleymanşah’ın Gürcistan seferine katılmıştır.

Süleymanşah Gürcülerle karşılaşmadan önce Saltukili’ni topraklarına katmıştır.

Süleymanşah Kraliçe Thamara’ya çok tehditkâr bir mektup göndermiştir.

Süleymanşah İslâm beldelerini tahrip eden Gürcüleri cezalandırmak istemiştir.

Süleymanşah, Kraliçe Thamara’yı Micingerd kalesi önünde ağır bir yenilgiye uğratmıştır.

Açıklama:

II.Süleymanşah’ın ülkede yeniden merkezi otoriteyi kurmasını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Dördüncü Haçlı Seferinin sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Haçlılar İstanbul’a Bizans’ın taht mücadelelerine müdahale etmek için gelmişlerdir.

13 Nisan 1204’te haçlılar İstanbul’u ele geçirmişlerdir.

Haçlılar İstanbul’da bir Latin Krallığı kurmuşlardır.

Aleksios ve David Komnenos kardeşler Antakya’da hükümdarlıklarını ilan etmişlerdir.

Teodoros Laskaris, İznik’te hükümdarlığını ilan etmiştir.

Açıklama:

II.Süleymanşah’ın ülkede yeniden merkezi otoriteyi kurmasını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Kayseri’de 1207 yılında Gevher Nesibe Tıp Medresesi ve Darü’ş-şifası’nı yaptıran Selçuklu hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

I.Gıyaseddin Keyhüsrev

II.Süleymanşah

II.Kılıç Arslan

I.İzzeddîn Keykâvus

I.Alâaddîn Keykubâd

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Selçuklu Sultanı I.Gıyaseddin Keyhüsrev’in şehit düştüğü savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Kösedağ Savaşı

Malazgirt Savaşı

Miryokefalon Savaşı

Pasinler Savaşı

Alaşehir Savaş

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Gıyaseddin Keyhüsrev’in oğullarını melik tayin etmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Keykavus Malatya meliki atanmıştır.

Adlarına para bastırma ve hutbe okutma dışında yetkileri yoktur.

Keykubad’ı Tokat’a tayin etmiştir.

Keyferidun Koylu- Hisar meliki olmuştur.

Melikler tayin edildikleri vilayetlerin yöneticisi konumundadırlar.

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Keyhüsrev ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Süleymanşah’ın ölümünden sonra ikinci kez Selçuklu tahtına oturmuştur.

Uluborlu’dan topladığı ordu ile Konya’ya gelirken Laskaris ile savaşarak Aksaray’ı almıştır.

Süleymanşah’ın saltanatı döneminde İstanbul’da kalmıştır.

Ladik-Denizli havalisini vererek Laskaris’le anlaşmıştır.

Tahta geçmesi için Selçuklu ümerası tarafından davet edilmiştir.

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Gıyaseddin Keyhüsrev’in birinci saltanat dönemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Süleymanşah’ın tahtı ele geçirmesi üzerine İstanbul’a iltica etmiştir.

1195 yılında Konya’da Selçuklu tahtına oturmuştur.

Melikşah’ın ölümünden sonra Sivas, Kayseri ve Ankara’yı almıştır.

Süleymanşah’ın Konya kuşatmasında esir düşmüştür.

Bizans karşısında yenilmesi, Süleymanşah’ın isyan etmesine sebep olmuştur.

Açıklama:

Keyhüsrev’in birinci saltanat dönemini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Süleymanşah’ın Kilikya Seferi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seferin sebebi, Ermeni hükümdarı Leon’un, Selçukluların taht mücadelelerinden faydalanarak bazı şehirleri zapt etmesidir.

Bazı haçlı prensler ve Ermeni Oşin, Süleymanşah’a karşı, Leon’u desteklemişlerdir.

Süleymanşah seferi 1199 yılında yapmıştır

Kilikya bölgesi Adana’ya kadar, Selçuklular tarafından istila edilmiştir.

Leon, Selçuklu sultanı adına para bastırmayı kabul etmiştir.

Açıklama:

II.Süleymanşah’ın ülkede yeniden merkezi otoriteyi kurmasını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Gıyaseddin Keyhüsrev’in Kilikya Seferi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seferin sebebi, Ermeni Kralı Leon’un 1205’te Göksun’u almasıdır.

Keyhüsrev’le yaptığı anlaşmayla, Leon Selçuklu meliki statüsü kazanmıştır.

Sultan, Leon’u cezalandırmak için 1209’da harekete geçerek Maraş’ı almıştır.

Sefer sırasında Eyyûbîler, Gıyaseddin Keyhüsrev’e yardım göndermişlerdir.

Kışın bastırması ve Leon’un barış istemesi sebebiyle anlaşma yapılmıştır. Kışın bastırması ve Leon’un barış istemesi sebebiyle anlaşma yapılmıştır.

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Selçuklu hanedanına mensup şehzâdeler, eyalet ve vilayetlere vali olarak tayin edildiklerinde aşağıdaki hangi unvanı alırlardı?

Yabgu

Melik

Tarkan

Tudun

Subaşı

Açıklama:

Keyhüsrev’in ikinci saltanat döneminde devletin gelişim çizgisini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Mumyalama anlamında kullanılan bir başka kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Tasnif

Tahnit

Cülus

Tahvil

Tahkim

Açıklama:

Tahnit cesedin bozulmaması için iç organları çıkarıldıktan sonra ilaçlanarak muhafaza edilmesi, yani mumyalama demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Keyhüsrev Ladik ve Honaz'ı kaç yılında fethetti?

1196

1197

1198

1199

1200

Açıklama:

Keyhüsrev 1196 yılında ordusuyla Menderes havzasına girdi. Bölgedeki bir çok yer tahrip edilip ahalisi esir alındı. Harekâta devam eden sultan, Ladik ve Honaz’ı da fethetti.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Süleymanşah hangi tarihte Konya'ya girerek Türkiye Selçuklu Devleti'nin tahtına oturmuştur?

3 Ekim 1193

3 Ekim 1194

3 Ekim 1195

3 Ekim 1196

3 Ekim 1197

Açıklama:

I. Keyhüsrev’in Konya’yı terk etmesi üzerine devlet ileri gelenleri, Süleymanşah’ı şehre davet ettiler. 3 Ekim 1196 günü Konya’ya giren Süleymanşah Türkiye Selçuklu Devleti tahtına oturdu.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Süleymanşah tahtta iken Bizans imparatorluğu'nda tahtta kim oturuyordu?

II. İsaakios

Frankopulos

III. Aleksios Angelos

II. Basileios

I. Manuil

Açıklama:

Bu arada Bizans imparatoru III. Aleksios Angelos, Süleymanşah’ın saltanat mücadelesi ve sonra da kardeşleriyle meşgul olmasından yararlanmak istedi. Bu maksatla, Selçuklu sultanının daha melikken fethettiği Samsun limanını geri almak üzere, altı gemiden müteşekkil bir donanma sevk etti. Konstantin Frankopulos adlı bir komutanın kumanda ettiği bu küçük deniz kuvveti, güya Giresun limanında batan bir gemiyle ilgili araştırma yapmakla görevlendirilmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 17

1198 yılında Kilikya seferi sonucunda Süleymanşah'a bağlanan Ermeni hükümdarı kimdir?

II. Leon

I. Manuil

II. Basileios

III. Aleksios Angelos

Frankopulos

Açıklama:

Kaynakların kendilerinden hiç söz etmediği Niğde ve Ereğli meliklerinin güçsüzlüğü; Elbistan meliki Tuğrulşah’ın ağabeyi Melikşah’ın baskısı karşısında Kilikya Ermeni hükümdarı II. Leon (1187-1219)’un himayesine girmesi, Türkiye Selçuklu Devleti’nin Ermeni ucunda zaaf içerisinde olduğunu gösteriyordu.
Sultan Süleymanşah, Ermenilerin bu pervasızlığına son vermek üzere, 1199’da Kilikya seferine çıktı.
Kilikya bölgesi Adana’ya kadar istilâ edildi; pek çok ganimet ve esir ele geçirildi.
Süleymanşah’a karşı bir müttefik de bulamayan Leon, bu durumda çaresiz barış istedi. Yıllık vergi vermek ve bir görüşe nazaran, Selçuklu sultanı adına para kestirmek şartıyla Selçuklu Devleti’ne tâbi olmayı kabul etti.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Süleymanşah ne zaman kendi adına gümüş sikke kestirmiştir?

1196-1197

1197-1198

1198-1199

1199-1200

1200-1201

Açıklama:

II. Süleymanflah 1199-1200’de Aksaray’da kendi adına gümüş sikke kestirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Çetrdar nedir?

Kraliçe yanında tuttuğu Selçuklu elçisine denir.

Saltanat alâmeti olan ve çetr adı verilen şemsiyeyi yürüyüş sırasında hükümdarın başının üzerinde tutan görevliye denir.

Esir düşenlere verilen isimdir.

Süleymanşah'ın askerlerine verilen isimdir.

Gürcü kraliçesinin hizmetkarına verilen isimdir.

Açıklama:

Çetrdâr, Büyük Selçuklu Tarihi dersinde görüldüğü gibi, saltanat alâmeti olan ve çetr adı verilen şemsiyeyi yürüyüş sırasında hükümdarın başının üzerinde tutan görevliye denir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Keyhüsrev kızkardeşi Gevher Nesibe Hatun adına hangi yapıyı yaptırmıştır?

Tıp Medresesi ve Darüşşifası

Medrese

Külliye

Türbe

Kervansaray

Açıklama:

Eserler Sultan Keyhüsrev döneminde artmaya başladı. Cami, hankâh, köprü gibi eserler yanında, Kayseri’de 1207 yılında kız kardeşi Gevher Nesibe adına yaptırdığı tıp medresesi, bütün ihtişamıyla günümüze kadar gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Keyhüsrev kız kardeşi Gevher Nesibe adına yaptırdığı tıp medresesinin yapılış tarihi kaçtır?

1202

1203

1204

1206

1207

Açıklama:

Eserler Sultan Keyhüsrev döneminde artmaya başlamıştır. Cami, hankâh, köprü gibi eserler yanında, Kayseri’de 1207 yılında kız kardeşi Gevher Nesibe adına yaptırdığı tıp medresesi, bütün ihtişamıyla günümüze kadar gelmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Sultan Keyhüsrev'in şehit edildiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Alaşhir Savaşı

Pasinler Savaşı

Kilikya Seferi

Antalya'nın Fethi

Kıbrıs Haçlı Savaşı

Açıklama:

Sonuç olarak; Alaşehir savaşında üstün durumda bulunan Selçuklu ordusu, mağlub Bizans ordusunu kovalama- ya girişince, korumasız kalan Sultan I. Keyhüsrev’in şehid edildiği anlaşılıyor. Farklı kaynakların verdiği malumât birleştirildiğinde ortaya çıkan gerçeklerden biri de, Keyhüsrev’in gücüne mağruren zırhını çıkarıp, adetâ yalın kılıç düşman ordusunun merkezine hücum etmesidir. Böyle bir durumda ortaya çıkabilecek en büyük tehlike, hükümdarın öldürülmesi ve bozguna sebep olması ihtimalidir. Alaşehir savaşında yaşanan da bundan başka bir şey değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. II.Kılıç Arslan'ın oğulları kendilerini veliaht ilan ettirmek için babalarına baskı yapmışlardır. II. Melikşah Konya'ya girip kendisini sultan ilan etmiştir. III. Keyhüsrev abisi Melikşah konusunda babasına yardımcı olmuştur. IV. Malatya meliki Kayserşah Eyyübilere sığınarak konumunu koruyabilmiştir. Yukarıdakilerden hangileri II.Kılıç Arslan dönemine ilişkin doğru bilgilerdir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

II,III

I,II,IV

Açıklama:

II. Kılıç Arslan’ın, onbir oğlunu ülkenin çeşitli yerlerine melik olarak tayin etmesi, devletin henüz istikrara kavuştuğu bu dönemde dahilî bir buhrana sebebiyet vermişti. Oğullarının bazıları daha sultanın sağlığında, kendilerini
veliaht ilân ettirmek için babalarına baskı yapmaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Keyhüsrev’in saltanatı döneminde kardeşlerine ait doğru bir bilgi değildir?

Keyhüsrev diğer kardeşlerin kendi aralarındaki çekişmelerinden ayrı durmuştur.

Babalarının ölümünden sonra melikler iyice bağımsız kalmışlardır.

Kardeşleri I.Keyhüsrev’e tabi olmamışlardır.

Kardeşlerin aralarındaki mücadele Keyhüsrev’e kendi bölgesinde bağımsız hareket etme imkânı vermiştir.

Babalarının ölümüyle kardeşleri I. Keyhüsrev’in saltanatına ortaklık iddiasına girmişlerdir.

Açıklama:

Keyhüsrev’in, babalarının ölümünden sonra iyice bağımsız kalan melikleri kendi idaresinde birleştirmesi ancak mücadeleyle mümkün olabilecekti. Bununla birlikte büyük ağabeyi dâhil olmak üzere meliklerin, onun birinci sultanlık döneminde kestirdikleri para ve kitabe metinlerinde melik unvanı kullanmaya devam ettiklerine bakılırsa, kendisine tâbi olmasalar da saltanatına ortaklık iddiasında da bulunmadıkları anlaşılmaktadır. Keyhüsrev’in de kendisine tâbi olamayan, fakat tahtını doğrudan hedef almayan kardeşlerine karşı herhangi bir harekete girişmediği görülmektedir. Doğru seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Keyhüsrev’den sonra tahta oturan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

Melikşah

Tuğrulşah

Mesud

Kayserşah

Süleymanşah

Açıklama:

Keyhüsrev Süleymanşah’a tahtını bırakmasından önce Melikşah ölmüştü. Aynı yıllarda Tuğrulşah Elbistan meliki. Mesud ise Ankara melikiydi. Kayserşah da Malatya melikiydi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Kilikya Ermenilerinin vergiye bağlanması
II.Ülkenin merkeziyetçi bir yapıya kavuşturulamaması
III. Ladik ve Honaz çevresinin fethedilmesi
IV.Gürcistan Seferinin gerçekleştirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri Gıyaseddin Keyhüsrev’in ilk saltanat dönemine ait olaylardandır?

Yalnız I

II,III

I,IV

I,II,III

I,II,III,IV

Açıklama:

Seçeneklere bakıldığında II ve III de belirtilen olayların Keyhüsrev döneminde olduğu görülür. I ve IV de belirtilen olaylar II. Süleymanşah zamanında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi II.Süleymanşah dönemiyle ilgili değildir?

Menderes havzasına girilerek, Ladin ve Honaz fethedildi.

Bizans imparatoru Aleksios, Selçuklu Devleti'ne vergi ödemeyi kabul etti.

Kilikyadaki Ermenileri Selçuklu Devletine tabi oldu.

Malatya zabt edildi.

Gürcistan’a sefer düzenlendi.

Açıklama:

Seçeneklerden A seçeneği harici diğerleri Süleymanşah dönemine ilişkindir. Ladin ve Honaz’ın fethi Keyhüsrev zamanında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Ankara kısa zamanda ele geçirildi. II. Savaş sonunda Ankara meliki Mesud Bizanslılara sığınmak zorunda kaldı. III. Savaş sonunda Melik Mesud’un yaşamasına izin verildi. IV. Melik Mesud Ankara’da, iaşe sıkıntısı baş gösterince teslim olmak zorunda kaldı. Yukarıdakilerden hangileri Süleymanşahın Ankara seferine ilişkindir?

I,II

I,II,III

II,III

Yalnız IV

I,II,IV

Açıklama:

Bir yıldan fazla muhasara altında kalan Ankara’da, iaşe sıkıntısı baş gösterince teslim olmak zorunda kaldı (Temmuz 1204). Süleymanşah onun oğullarıyla birlikte salimen Ankara’dan ayrılmasına izin verdi. Fakat kardeşiyle yaptıkları anlaşmaya uymayıp, onu iki oğluyla birlikte, kendisine tahsis edilen yere giderken yakalatıp öldürttü. Bu durumda soruda IV 'de ifade edilen doğru bilgidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I. Sekiz yıllık kısa hükümdarlık zamanıyla kıyaslanamayacak büyük başarılar sağladı. II.Türkiye Selçuklu Devleti’ni devraldığından çok daha ileri bir noktaya taşıdı. III. Selçuklu Devletinin sınırlarını Gürcistan’a kadar genişletti. Yukarıdakilerden hangisi / hangileri II. Süleymanşah için söylenebilir?

I,II

I,II,III

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Açıklama:

Verilen bilgilerin tamamı Süleymanşah’ın saltanatını değerlendirici bilgilerdir. Doğru seçenek B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Keyhüsrev’in ikinci saltanatı döneminde Trabzon bölgesinde kim hakimdi?

Laskaris

Komnenos Kardeşler

Aldobrandini

Ermeniler

Leon

Açıklama:

Latin işgâli üzerine İstanbul’dan kaçan Aleksios ve David Komnenos kardeşler, anneleri tarafından akraba oldukları Gürcü kraliçesinin de yardımıyla, Trabzon’dan Sinop’a kadar Karadeniz sahillerinde yerleşmişlerdi. Laskaris ise Batı Anadolu’daki Bizans yopraklarında hükümdarlığını ilan etmişti. Anadolu ticaret trafiğinin güneydeki en mühim giriş-çıkış kapılarından biri olan Antalya’nın idaresini, Aldobrandini adlı bir İtalyan ele geçirmişti. Bu durumda doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

I. Aleksios’u İznik’te tahta geçirmek. II.Yıllık vergisini ödemeyen Laskaris’i cezalandırmak. III. Keyhüsrev’in zamanında İstanbul’da geçirdiği yılların kendisine yüklediği vefa duygusuyla Aleksios’a yardım etmek. IV. Antalya’nın fethinin Laskaris’i rahatsız etmesi V. Kıbrıs Haçlı Krallığıyla yapılan antlaşma Yukarıdakilerden hangileri Alaşehir Savaşı'nın nedenlerindendir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

IV,V

Yalnız II

Açıklama:

Keyhüsrev’in, teorik olarak kendisine ait saydığı Antalya’yı fethi Laskaris’i rahatsız etti. Ama Laskaris’in giderek güçlenmesi de Selçuklu sultanını kaygılandırıyordu. Bu arada Laskaris’in kayınpederi eski imparator III. Aleksios da, İznik tahtını elde etmek için harekete geçmiş bulunuyordu. Bunun için de İstanbul’da vaktiyle kendisini bir mülteci olarak ağırladığı Selçuklu sultanı Keyhüsrev’in yanına geldi. Sultan, Aleksios’a Laskaris’i yıpratmak ve bu sayede topraklarını genişletmek amacıyla olduğu kadar; İstanbul’da geçirdiği yılların kendisine yüklediği vefa duygusuyla da yardım etmek istiyordu. Laskaris’in ödemekle mükellef olduğu yıllık vergiyi göndermemesi de doğal olarak savaş sebebi sayılıyordu. Bu açıklamalar doğrultusunda doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev' in topraklarını fetihlerle genişletmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

Melikşah ve Sultanşah arasındaki mücadeleler

Melikşah' ın hastalanması

Kılıç Arslan' ın vefatı

II. İsaakios’un zayıf imparatorluk dönemi

Kılıç Arslan'ın onu veliaht göstermesi

Açıklama:

Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev özellikle Melikşah ve Sultanşah arasındaki mücadelelere karışmayarak, Bizans’a yönelik bir siyaset takip etmeyi tercih etti. Meliklik döneminde Uluborlu merkez olmak üzere, Kütahya’dan Antalya sınırlarına kadar uzanan topraklarında Bizanslılarla hemhudut bulunuyordu. Keyhüsrev II. İsaakios’un zayıf imparatorluk döneminden (1185-1195) yararlanarak topraklarını fetihlerle genişletiyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Bizans İmparatorluğu'na karşı Keyhüsrev' in 1196 yılında ordusuyla Menderes havzasına girmesine neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

III. Aleksios Angelos’un d Konya’dan İstanbul’a gitmekte tüccar kafilesini yakalayıp mallarına el koyması

Mankaphas adlı Bizanslı bir asinin, imparator tarafından takibata uğratılınca Keyhüsrev’e sığınması

Sultanşah’ın bir hileyle yakalanıp öldürmesi ve topraklarının ele geçirilmesi

Bizans halkının Selçuklu topraklarında yaşamayı tercih etmesiyle Bizans şehirlerinin boşalması

Bizans esirlerinin ülkelerine geri dönememeleri

Açıklama:

Görünürde Selçuklu sultanı, Mısır Eyyûbî hükümdarı Melik Adil’in Bizans imparatoruna hediye olarak gönderdiği iki atı, uzun yolculuk sırasında çok hırpalandıkları için alıkoymuştu. Atların telef olmaması içiniyi niyetle yapılmış olması mümkün ve özürle birlikte imparatora bildirilmiş olan konu, iki devlet arasında kriz yarattı. III. Aleksios Angelos’un da, buna karşılık Konya’dan İstanbul’a gitmekte olan bir tüccar kafilesini yakalayıp mallarına el koyması, Keyhüsrev’in kendi tebası olan tüccarların serbest bırakılması yolundaki teklifinin reddedilmesi savaşa sebebiyet verdi. Keyhüsrev 1196 yılında ordusuyla Menderes havzasına girdi. Bölgedeki bir çok yer tahrip edilip ahalisi esir alındı. Harekâta devam eden sultan, Ladik ve Honaz’ı da fethetti.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bizans imparatoru III. Aleksios Angelos Samsun limanını geri almak için faydalandığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Selçuklu donanmasının zayıf olduğunu düşünmesi

Süleymanşah’ın saltanat mücadelesi ve kardeşleriyle meşgul olması

I. Keyhüsrev ile Süleymanşah'a karşı birleşebileceği fikri

Karadeniz' de Selçuklu tüccarlarınından çok Bizans tüccarlarının olması

Bölgedeki Hristiyan gruplardan destek beklentisi

Açıklama:

Bu arada Bizans imparatoru III. Aleksios Angelos, Süleymanşah’ın saltanat mücadelesi ve sonra da kardeşleriyle meşgul olmasından yararlanmak istedi. Bu maksatla, Selçuklu sultanının daha melikken fethettiği Samsun limanını geri almak üzere, altı gemiden müteşekkil bir donanma sevk etti. Konstantin Frankopulos adlı bir komutanın kumanda ettiği bu küçük deniz kuvveti, güya Giresun limanında batan bir gemiyle ilgili araştırma yapmakla görevlendirilmişti. Fakat esas görevi Samsun limanını geri almak olan Frankopulos, Karadeniz limanlarına gelen tüm gemileri vurup yağmalayarak, bölgenin ticaret trafiğini felç etti.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Süleyman Şah’ ın Gürcistan Seferi neticesinde Gürcistan Kraliçesi' nin savaştan sonra Selçuklu topraklarını işgâle tevessül edememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Süleyman Şah' ın verdiği gözdağı

Diplomatik yazışmalara bağlı kalması

Selçuklular kadar olmasa da büyük kayıplar vermesi

Gönderilen elçilerin yanlış bilgi aktarımı

Diğer hemhududu olan devletlerden çekinmesi

Açıklama:

Süleyman Şah’ ın Gürcistan Seferi’nde Gürcü ordusunun nedereyse yenilmek üzereyken Süleymanşah’ın çetrdârı-nın düşmesinin bir anda kargaşaya sebep olduğu anlaşılmaktadır. Atının ayağı tökezlediği için çetrdârının düşmesi sultanın bir felakete uğradığı şeklinde anlaşıdı. Çünkü savaşlarda sultanın bulunduğu yer ve daha önemlisi, sultanın hayatta olduğu çetrden anlaşılırdı. Bunun üzerine Selçuklu ordusu telâş içerisinde dağılmaya başladı. Bizzât sultan komutanlarına isimleriyle seslenip, hayatta olduğunu duyurmaya çalıştıysa da orduyu toplamak mümkün olamadı. Çok sayıda ölü ve esir veren Süleymanşah ordusunun kalanlarıyla, fakat ağırlıklarını savaş meydanında bırakarak Erzurum’a doğru çekilmek zorunda kaldı (1202). Esir düşenler arasında, fedakârca bir hareketle düşman hakkında bilgi toplamak amacıyla, Gürcü ordusunun çok yakınlarına kadar sokulmuş olan Mengücek beyi Behramşah da bulunmaktaydı.
Bununla birlikte Thamara, Selçuklular kadar olmasa da büyük kayıplar verdiğinden savaştan sonra Selçuklu topraklarını işgâle tevessül edemedi. Dolayısıyla bu yenilgi Süleymanşah’ın iktidarını sarsacak bir etki de yaratmadı.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Dördüncü Haçlı Seferi için yola çıkan Haçlılar' ın İtalya kıyılarında bekletilme sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İtalya'dan verilecek desteğin hazırlıkları

Mevsimsel hava ve deniz şartlarının ağır geçiyor olması

Bizans’ta yaşanmakta olan taht kavgasına yardım etmelerinin istenmesi

İkinci Haçlı Seferlerindeki yenilginin tekrarından kaçılması

Venedikliler'e taahhüt ettikleri gemi ücretlerinin ödenmemesi

Açıklama:

Kudüs Krallığını kurtarmak için yapılan çağrılara krallar iltifat etmese de, ordular İtalya’da toplanmaya başlamıştı. Ancak bu seferin Mısır’a yapılacak olması, bu ülkeyle yoğun ticaret ilişkileri olduğu için çıkarları zedelenecek olan Venediklileri rahatsız etmekteydi. Haçlılar, Venediklilere taahhüt ettikleri gemi ücretlerini ödeyemedikleri için İtalya kıyılarında bekletilmekteydiler. Bu sırada haçlılardan, Bizans’ta yaşanmakta olan taht kavgasına yardım etmelerinin istenmesi, seferin yönünü İstanbul’a çevirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Mavrozomes Bizanslı olduğu için Laskaris’ten tepki görmeyeceği

Mavrozomes' in başarısını kanıtlamış bir idareci olması

Rakiplere karşı sadece aileden birisine güvenebilmesi

Mavrozomes'in coğrafyaya hâkim olması

Mavrozomes'in ekonomik nüfusundan faydalanabilme düşüncesi

Açıklama:

Keyhüsrev İstanbul’dan dönüşünde, Anadolu’ya geçişine izin vermek istemeyen Laskaris ile Denizli ve Honaz havalisini iade etmek şartıyla anlaşmış; ancak rehin olarak tutulan oğullarının kaçıp kurtulmaları üzerine, bu anlaşmayı uygulamak için bir sebep kalmamıştı. Keyhüsrev bununla birlikte İznik istikametinden emin olmak istediği için, meseleye kendince bir çözüm getirdi. Buna göre bir Bizanslı olduğu için Laskaris’ten tepki görmeyeceğini ve bu vesileyle sözünü de yerine getirmiş olacağını düşünerek bu yerleri, melik unvanıyla kayınpederinin idaresine verdi. Mavrozomes Selçuklu sultanına bağlı olması hasebiyle, emrine verilen Türkmen kuvvetleriyle birlikte bölgeyi idaresi altına alırken Laskaris’le çatışması kaçınılmazdı. Laskaris buna rağmen rekabet hâlinde olduğu Trabzon’daki Komnenoslar ve Latinler karşısında zor durumda kalmamak için Keyhüsrev’le anlaşmak zorunda kaldı.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Antalya'nın Türkiye Selçukluları açısından önemi nedir?

Ülke Ekonomisi limandan aldığı vergilere dayalıydı

Deniz korsanlarından arındırılmıştı

Mısır’la ticaret ilişkileri açısından vazgeçilmesi mümkün olmayan bir limandı

Liman yönetimindeki istikrarsızlık

Limana giriş çıkışların ülke için tehdit oluşturması

Açıklama:

Antalya, Türkiye Selçukluları’nın Mısır’la ticaret ilişkileri açısından vazgeçilmesi mümkün olmayan bir limandı.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kıbrıs Haçlı Krallığı ile ilk anlaşma aşağıdaki hükümdarlardan hangisi döneminde gerçekleşmiştir?

II. Süleyman Şah

Kılıç Arslan

Melikşah

I. Keyhüsrev

Kayserşah

Açıklama:

Kıbrıs Haçlı Krallığıyla ilk anlaşmayı, Antalya’nın fethinden hemen sonra I. Keyhüsrev yapmıştır. İki ülkenin tüccarlarının birbirlerinin topraklarında karşılıklık esasına göre serbestçe ticaret yapabilmelerini ve gümrük vergilerini %2-3’lere indirmeyi hükme bağlayan bu anlaşmanın metni günümüze kadar ulaşmamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Sultan I. Keyhüsrev’in Kilikya Seferi sonucunda Ermeni kralı ile gerçekleşen anlaşma şartlarından birisi değildir?

Ele geçirdiği esirleri iade etmek

Savaş ganimetlerini iade etmek

Haçlılara yardım ve desteği kesmek

Tazminat ödemek

Bir daha Selçuklu sınırlarını ihlâl etmemek

Açıklama:

Sultan I. Keyhüsrev’in Kilikya Seferi neticesinde Ermeni kralı Leon ele geçirdiği esir ve ganimetleri iade etmek, tazminat ödemek, bir daha Selçuklu sınırlarını ihlâl etmemek ve tâbiyetini devam ettirmek şartıyla anlaşma yapmaya mecbur kaldı. C seçeneği bu anlaşma şartları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Selçuklu Sultanı Keyhüsrev aşağıdakilerden hangisinde şehit düşürülmüştür?

Maraş Kuşatması

Uluborlu'nun Fethi

Antalya'nın Fethi

Kilikya Seferi

Alaşehir Savaşı

Açıklama:

Alaşehir Savaşı’ nda bir anlatıma göre kılıcıyla sultanın atının arka ayaklarını kesen Laskaris’in bu hamlesiyle bir kulenin yere yıkılışı gibi atından yere düşen Keyhüsrev, Laskaris tarafından başı gövdesinden ayrılmak suretiyle şehit edildi. Sultanın kesik başı teşhir edilince bunu gören Selçuklu askerleri, gâlip durumda olmalarına rağmen dehşete kapılıp kaçışmaya başladılar.

Doğru Cevap: E

Soru 42

I. Keyhüsrev'in Anadolu Selçuklu tahtını II. Süleymanşah'a terk etmesinin en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Süleymanşah'ın kendisinden büyük olması

Halkın kuşatmadan dolayı sıkıntı çekmesini istememesi

Ankara meliki Mesud ile karşı karşıya gelmesi

Bizans'a sefer düzenlemesi

Can ve mal güvenliğinin olmaması

Açıklama:

I. Keyhüsrev Süleymanşah tarafından gerçekleştirilen kuşatmadan dolayı Konya halkının gittikçe daha fazla sıkıntıya katlanmak zorunda kaldığını, durumun giderek ağırlaşmakta olduğunu görerek ağabeyine bir teklif götürdü ve tahtı terketmeye karar verdi. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

II. Kılıç Arslan'a baskı yaparak kendini veliaht olarak ilan ettirmek isteyen melik aşağıdakilerden hangisidir?

Melikşah

Kayserşah

Keyküsrev

Sultanşah

Süleymanşah

Açıklama:

II. Kılıç Arslan'ın oğullarının bazıları daha sultanın sağlığında, kendilerini veliaht ilân ettirmek için baskı yapmışlardır. Nitekim Sivas-Aksaray meliki olan Melikşah, kendisini zorla veliaht tayin ettirdikten sonra, sınırdaş olduğu kardeşlerinin topraklarını almak için mücadeleye başlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi II. Süleymanşah döneminde meydana gelen olaylardan biri değildir?

Bizans imparatoruyla anlaşma yapılması

Kilikya'ya sefer düzenlenmesi

Antalya'nın fethedilmesi

Ermeni hükümdarının vergiye bağlanması

Erzurum'um ülke topraklarına katılması

Açıklama:

Antalya'yı I. Keyküsrev ikinci saltanatı döneminde fethetmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

13. yüzyılın başlarında Ermeni hükümdarı II. Leon'a karşı Sultan Süleymanşah'ın sefer düzenlediği yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Elbistan çevresi

Erzurum çevresi

Bitinya çevresi

Konya çevresi

Kilikya çevresi

Açıklama:

Ermeni krallığının bulunduğu yer Kilikya çevresidir. Dolayısıyla Ermeni hükümdarı II. Leon'un tutumları karşısında Sultan Süleymanşah'ın sefer düzenlediği yer Kilikya'dır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi I. Kılıç Arslan sonrasında parçalanmış olan Selçuklu ülkesini birleştiren ve sınırlarını Gürcistan hudutlarına kadar genişleten Türkiye Selçuklu sultanıdır ?

II. Süleymanşah

I. Gıyaseddinin Keyküsrev

I. İzzeddîn Keykâvus

I. Alâaddîn Keykubâd

I. Süleymanşah

Açıklama:

I. Süleymanşah kuruluş dönemi sultanlarındandır ve II. Kılıç Arslandan önce hüküm sürmüştür. I. Alâaddîn Keykubâd ve I. İzzeddîn Keykâvus yükseliş dönemi sultanlarındandır. I. Gıyaseddin Keyhüsrev ve II. Süleymanşah kardeştir ve ard arda sultan olmuşlardır. Ülkeden yeniden otorite sağlayan ise II. Süleymanşah'tır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in birinci saltanat döneminde meydana gelmiştir?

Bizans imparatoru ile anlaşma yapılması

Ermeni hükümdarı II. Leon'u vergiye bağlanması

1207'de Antalya'nın fethi

Haçlılarla ticaret anlaşması yapılması

1196'da Honaz'ın ve Ladik’in fethi

Açıklama:

I. Gıyaseddin Keyhüsrev birinci saltanatı döneminde1196'da Bizans toprakları olan Honaz ve Ladik’i fethetmiştir. Bizans imparatoru ile anlaşma yapılması ve Ermeni hükümdarı II. Leon'u vergiye bağlanması II. Süleymanşah döneminde meydana gelmiştir. Haçlılarla ticaret anlaşması yapılması ve Antalya'nın fethedilmesi ise I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ikinci saltanatı döneminde meydana gelmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi II. Süleymanşah'ın Gürcistan Seferi sırasında meydana gelmiştir?

Erzurum'un Selçuklu topraklarına katılması

Selçuklu ordusunun sultanın öldüğünü sanarak dağılması

I. Keyhüsrev'in tahtı terketmesine yol açması

Hâkimiyetin Eskişehir, Bolu, Kastamonu’ya kadar genişlemesi

Niksar ve Amasya’daki meliklerin bertaraf edilmesi

Açıklama:

Gürcistan seferi sırasında II. Süleymanşah'ın çetrdârı, atının ayağı dökezlediği için düşmüş ve bu durum Selçuklu ordusunun sultanın öldüğünü sanarak telaşlanıp dağılmasına neden olmuştur. Bunun üzerine II. Süleymanşah kalan ordusu ile Erzurum'a geri çekilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Dördüncü Haçlı Seferleri ile ilgili değildir?

Bizans imparatorunun Haçlılara karşı II. Süleymanşah'tan yardım istemesi

Selçuklu sultanının Kraliçe Thamara’ya bir elçi ve tehditkâr bir mektup göndermesi

Haçlı ordularının III. Aleksios’u tahttan indirmek için İstanbul'u kuşatması

İstanbul'un daha önce görülmemiş bir biçimde haçlılar tarafından yağmalanması

İstanbul merkezli bir Latin krallığı kurulması

Açıklama:

Selçuklu sultanı II. Süleymanşah Gürcistan seferinde Kraliçe Thamara’ya bir elçi ve tehditkâr bir mektup göndermiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerde hangisi Anadolu Selçuklu sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in dönemi ile ilgili değildir?

İki kez saltanat dönemi yaşaması

Savaşta şehit düşmesi

Çukurova Ermeniler’inin tâbiyet altına alınması

Ticaret anlaşması yapması

Antalya'yı fethetmesi

Açıklama:

Çukurova Ermeniler’inin tâbiyet altına alınması 1199 yılında II. Süleymanşah tarafından Kilikya seferi düzenlenmesi ile meydana gelmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Alaşehir Savaşı ile ilgili değildir?

Keyhüsrev'in savaşta şehid edilmesi

Antalya'nın fethinin Laskaris'i rahatsız etmesi

Toprak yağmalayan Ermeni Leon’un cezalandırılmak istenmesi

Laskaris'in yıllık vergisini ödememesinin savaşı tetiklemesi

İznik İmparatorluğu ve Anadolu Selçukluları arasında meydana gelmesi

Açıklama:

A, B, D ve E seçenekleri Alaşehir Savaşı ile ilgilidir. I. Keyhüsrev Kilikya Ermeni hükümdarı II. Leon'u cezalandırmak için Kiliya seferi düzenlemiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

II. Kılıçaslan hangi oğlunun yanında gerekli hürmeti görmüş ve onu kendi isteğiyle veliaht tayin edip, yakınlarından oğlu için biat istemiştir?

Melikşah

Kayserşah

Sultanşah

Keyhüsrev

Tuğrulşah

Açıklama:

Keyhüsrev, babasına gereken hürmeti göstermiş ve onu ağırlamıştı. Bu arada Melikşah da, Kılıç Arslan’ın kaçması üzerine Konya’ya girip kendisini sultan ilan etmişti. Bunun üzerine Keyhüsrev babasını da yanına alıp, ordusuyla Melikşah’ın üzerine yürüdü. Ağabeyini Konya’dan kaçmaya mecbur ederek, babasını yeniden tahtına oturttu. Kılıç Arslan bu hizmetlerinin karşılığında küçük oğlunu veliaht tayin edip, devlet erkânından da ona biat edeceklerine dair söz aldı. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Bizans İmparatoru ile Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev arasında savaş çıkmasına neden olmuştur?

Selçuklu Sultanının sınır olduğu Bizans İmparatorluğunda sürekli sınır ihlali yapması

Kendine sığınan Mankaphas adlı Bizanslı bir asiyi Bizans İmparatoruna teslim etmeyi red etmesi

Keyhüsrev'in Ladik ve Honoz'u ferhetmesi

Bizanslıların gönüllü olarak ülkelerine terk edip Selçuklu topraklarına göç etmeleri

III. Aleksios Angelos’un Konya’dan İstanbul’a gitmekte olan bir tüccar kafilesini yakalayıp mallarına el koyması

Açıklama:

Keyhüsrev’in kısa bir müddet sonra, imparatorla ilişkileri bozulduğu gibi, savaşın eşiğine geldiler. Görünürde Selçuklu sultanı, Mısır Eyyûbî hükümdarı Melik Adil’in Bizans imparatoruna hediye olarak gönderdiği iki atı, uzun yolculuk sırasında çok hırpalandıkları için alıkoymuştu. Atların telef olmaması için iyi niyetle yapılmış olması mümkün ve özürle birlikte imparatora bildirilmiş olan konu, iki devlet arasında kriz yarattı. III. Aleksios Angelos’un da, buna karşılık Konya’dan İstanbul’a gitmekte olan bir tüccar kafilesini yakalayıp mallarına el koyması, Keyhüsrev’in kendi tebası olan tüccarların serbest bırakılması yolundaki teklifinin reddedilmesi savaşa sebebiyet verdi. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in yaşadığı olaylardan hangisi tahtı II. Süleymanşah'a bırakmasından önce gerçekleşmiştir?

Kilikya'da II. Leon'la görüşmesi

Ladik köyünde halkın tepkisiyle karşılaşması

Süleymanşah'a Konya'dan geri çekilmesi için para teklif etmesi

Seyfeddin Ayaba ve Mübarizeddin Ertokuş adlı emirlerle birlikte gece Konya’yı terk etmesi

Elbistan meliki olan ağabeyi Tuğrulşah'la görüşmesi

Açıklama:

Süleymanşah Konya önlerine gelip şehri kuşattı. Selçuklu başkentinin sağlambir savunması vardı; nitekim kuşatma dört ay kadar sürdü. Belki bir müddet daha dayanması mümkündü; fakat Keyhüsrev Konya halkının gittikçe daha fazla sıkıntıya katlanmak zorunda kaldığını, durumun giderek ağırlaşmakta olduğunugörerek ağabeyine bir teklif iletti. Buna göre Süleymanşah çekilmeyi kabul ederse kendisine çok miktarda para ve değerli hediyeler vererek sefer masraflarını karşılamayı önerdi. Tek hedefi saltanat olan Süleymanşah’ın bu teklifi reddetmesi üzerine de kendisinin, ailesinin ve maiyetinin canına dokunulmaması, istediği yere gitmesine izin verilmesi kaydıyla tahtı terk edeceğini bildirdi.Diğer seçenekte verilen tüm gelişmeler tahtı Süleymanşah'a terk ettikten sonra yaşanmıştır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Süleymanşah tahta geçtikten sonra ilk olarak hangi kardeşini ve yönettiği toprakları kendine yönetimine katmıştır?

Melik Mesud-Ankara

Melik Berkyarukşah-Niksar

Melik Sancarşah-Ereğli

Melik Tuğrulşah-Elbistan

Melik Kayserşah-Malatya

Açıklama:

Süleymanşah’ın tahta geçtikten sonra ilk icraatı, kardeşleri Berkyarukşah ve Argunşah’dan Niksar ve Amasya’yı almak olmuştur. Amasya ve Niksar’ın düşmesinden sonra, Elbistan meliki Tuğrulşah’ın da II.Süleymanşah’a tâbiyetini bildirdiği anlaşılmaktadır. Kaynaklarda Ermeni ucundaki Ereğli meliki Sancarşah ve Niğde meliki Arslanşah’ın akıbetiyle ilgili bilgi bulunmamaktadır. Böylece Ankara meliki Mesud ve Malatya meliki Kayserşah dışında, kimi tasfiye edilerek, kiminin bağlılık arzetmesi üzerine, kardeşlerin elinde bölünmüş olan ülke, büyük ölçüde yeniden birleştirilmiş oldu. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdaki olaylardan hangisi Selçuklu Sultanı Süleymanşah ile Gürcistan Kraliçesi Thamara arasında çıkan savaş sonrası yaşanılan bir gelişmedir?

Âmid Artuklu beyinin Süleymanşah'a bağlılığını bildirmesi

Süleymanşah'ın Erzincan Mengücek beyi Behramşah'tan yardım istemesi

Elbistan meliki Tuğrulşah'ın Süleymanşah'a katılması

Süleymanşah'ın Haziran 1202’de Erzurum’u alıp Saltuklu hanedanına son vermesi

Süleymanşah'ın Kilikya Ermenileri’ni vergiye bağlaması

Açıklama:

Thamara, Selçuklular kadar olmasa da büyük kayıplar verdiğinden savaştan sonra Selçuklu topraklarını işgâle tevessül edemedi. Dolayısıyla bu yenilgi Süleymanşah’ın iktidarını sarsacak bir etki de yaratmadı. Bu hadise üzerine Selçuklu Devleti’ne tâbiyetten ayrılan olmadığı gibi, Hısn-ı Keyfâ ve Âmid Artuklu beyi ile Eyyûbîlerden Sümeysat hâkimi Melik Efdal bu tarihtensonra Süleymanşah’a bağlılıklarını bildirmişlerdi. Diğer seçenekte verilen olayların hepsi Gürcistan seferinden önce yaşanılan gelişmelerdir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıda verilen Süleymanşah ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Oğlu Kılıç Arslan tarafından öldürülmüştür

6 temmuz 1204 yılında ölmüştür

Öldükten sonra Konya'ya defnedilmiştir

Sadece merkezin gelişmesine değil ülkenin her yerinin gelişmesi için çalışmıştır

Konya, Niğde ve Niksar’ın surlarını tamir ettirmiştir

Açıklama:

Süleymanşah, Ankara’yı alıp Melik Mesud’u bertaraf ettikten birkaç gün sonra, 6 Temmuz 1204 tarihinde kulunç hastalığından vefat etmiştir. Öldükten sonra da tahta oğlu Kılıç Arslan tahta geçmiştir. Oğlu tarafından öldürülmemiştir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

I. Gıyaseddin Keyhüsrev ile Mavrozomes arasındaki bağlantı nedir?

Keyhüsrev ve çocuklarının sığındığı Bizans İmparatorudur

Keyhüsrev'in karısının babasıdır

Bizans sarayında saygısızlık yaptığı için öldürdüğü komutandır

Anadolu'ya geçmesine izin vermediği için Ladik ve Honoz çevresini verdiği kişidir

I. Gıyaseddin Keyhüsrev'e ağbeyinin öldüğünü ve tahta geçmesi gerektiğini haber veren kişidir

Açıklama:

Keyhüsrev ayrıca karısı tarafından imparatorluk ailesiyle akrabalığı bulunan ve bir Rum ileri geleni olan Mavrozomes’in kızıyla evlendi. Üçüncü oğlu Celâleddin Keyferidun bu hanımdan doğmuştur. Sığındığı Bizans İmparatoru III. Aleksios Angelos'tur. Hâcib ZekeriyaKeyhüsrev’e ağabeyinin öldüğü ve ümeranın tahta geçmek üzere kendisini davet ettiklerini gizlice anlatan kişidir. Görüşmeler neticesinde Keyhüsrev’in geçmesine izin verilmesi karşılığında, onun birinci saltanatı sırasında Selçuklu topraklarına katılan Ladik ve Honaz çevresinin verildiği kişi Laskaristir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Antalya'nın fethi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Fetihten önce Laskaris’le Komnenoslar tarafından idare edilmekteydi

Kuşatma sırasında Kıbrıs kral nâibi Gauiter de Montbeliard idaresinde bir kuvvet gönderilmiştir

Sultan I. Keyhüsrev tarafından fethedilmiştir

5 Mart 1207 tarihinde fethedilmiştir

Fethedildikten sonra başına sultanın mutemed adamlarından Mübarizeddin Ertokuş atanmıştır

Açıklama:

Batı Anadolu ve Karadeniz bölgeleri, Laskaris’le Komnenoslar tarafından tutulurken; Bizans’ı temsil eden güçlerin denetiminin dışında kalan Akdeniz kıyısındaki şehirler ise, gözü pek bazı maceraperestlerin eline geçiyordu. Nitekim Anadolu ticaret trafiğinin güneydeki en mühim giriş-çıkış kapılarından biri olan Antalya’nın idaresini, Aldobrandini adlı bir İtalyan ele geçirmiştir. Bu nedenle fetihten önce Antalya Aldobrandini adlı bir İtalyan tarafından idare ediliyordu. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sultan I. Keyhüsrev Antalya'nın fethinden sonra ilk ticari anlaşmayı kiminle yapmıştır?

Bizanslılar

Venedikliler

Eyyübiler

Kıbrıs Haçlı Krallığı

Ermeniler

Açıklama:

Kıbrıs Haçlı Krallığıyla ilk anlaşmayı, Antalya’nın fethinden hemen sonra I. Keyhüsrev yapmıştır. İki ülkenin tüccarlarının birbirlerinin topraklarında karşılıklık esasına göre serbestçe ticaret yapabilmelerini ve gümrük vergilerini %2-3’lere indirmeyi hükme bağlayan bu anlaşmanın metni günümüze kadar ulaşmamıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Alaşehir savaşı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

III. Aleksios ile Keyhüsrev birlikte hareket etmiştir

Laskaris'in ordusu Kıpçak, Alan ve Germen askerleriyle takviye edilmiştir

Bizans ordusunun mevcudu Selçuklu ordusundan çok fazladır

Savaşı Bizans ordusu kazanmıştır

Savaş meydanında Keyhüsrev şehit edilmiştir

Açıklama:

Mevcudu Selçuklu ordusundan çok az olan Bizans ordusu paralı seçkin Frank askerlerle takviye edilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Sultan Süleymanşah Kilikya Seferine hangi yılda çıkmıştır?

1197

1198

1199

1200

1201

Açıklama:

Dâhili meselelerini belli ölçüde çözmüş olan Sultan Süleymanşah, Ermenilerin bu pervasızlığına son vermek üzere, 1199’da Kilikya seferine çıktı.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Keyhüsrev Menderes havzasına kaç yılında girmiştir?

1196

1197

1198

1199

1200

Açıklama:

Keyhüsrev 1196 yılında ordusuyla Menderes havzasına girdi. Bölgedeki bir çok yer tahrip edilip ahalisi esir alındı. Harekâta devam eden sultan, Ladik ve Honaz’ı da fethetti.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Süleymanşah Türkiye Selçuklu Devleti tahtına kaç yılında oturmuştur?

1196

1197

1198

1199

1200

Açıklama:

I. Keyhüsrev’in Konya’yı terk etmesi üzerine devlet ileri gelenleri, Süleymanşah’ı şehre davet ettiler. 3 Ekim 1196 günü Konya’ya giren Süleymanşah Türkiye Selçuklu Devleti tahtına oturdu.

Doğru Cevap: A

Soru 65

II. Süleymanşah Erzurum'u kaç yılında fethetmiştir?

1200

1201

1202

1203

1204

Açıklama:

Selçuklu sultanına güvenmeyen Saltuklu beyi huzura gelmekte ayak sürüdü. Süleymanşah bunun üzerine Erzincan’dan Erzurum’a doğru harekete geçti. Haziran 1202’de Erzurum’u alıp Saltuklu hanedanına son verdi.

Doğru Cevap: C

Soru 66

II. Süleymanşah Ankara'yı kaç yılında ele geçirmiştir?

1200

1201

1202

1203

1204

Açıklama:

Melik Mesud, kaynakların farklı rivayetlerine rağmen, bir yıldan fazla muhasara altında kalan Ankara’da, iaşe sıkıntısı baş gösterince teslim olmak zorunda kaldı (Temmuz 1204).

Doğru Cevap: E

Soru 67

II. Süleymanşah kaç yılında vefat etmiştir?

1202

1203

1204

1205

1206

Açıklama:

Süleymanşah, Ankara’yı alıp Melik Mesud’u bertaraf ettikten birkaç gün sonra, 6 Temmuz 1204 tarihinde kulunç hastalığından vefat etti.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Keyhüsrev Konya'yı kaç yılında almıştır?

1203

1204

1205

1206

1207

Açıklama:

Devlet erkânı tarafından davet edildiği için bu kadar büyük bir güçlükle karşılaşacağını beklemeyen Keyhüsrev, Konya’yı muhasara edip etrafını yağmaladıktan sonra, şehrin yakınlarında bir yere çekildi. Mevsimin kış olması sebebiyle yaşanan zorluklar Keyhüsrev’i şehir halkına karşı öfkelendiriyordu. Nihayet kuşatmanın sürmesi durumunda şehrin düşmesinin mukadder olduğunu gören ileri gelenler, yeğeninin hayatına dokunmamasını rica ederek, Konya’yı Keyhüsrev’e teslim ettiler (Mart 1205).

Doğru Cevap: C

Soru 69

I. Dönemin büyük mutasavvıf ve âlimlerinden
II. Vahdet-i vücut felsefesinin temsilcisi
III. Sardeddin Konevî’nin babası
Yukarıdaki verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Mecdeddin İshâk'a ait özelliklerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Mecdeddin İshâk, dönemin büyük mutasavvıf ve âlimlerinden olup; vahdet-i vücut felsefesinin temsilcisi Sardeddin Konevî’nin de babasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Selçuklu hanedanına mensup şehzâdeler, eyalet ve vilayetlere vali olarak tayin edildiklerinde hangi ünvanı alırlar?

Şah

Sultan

Lala

Melik

Kağan

Açıklama:

Selçuklu hanedanına mensup şehzâdeler, eyalet ve vilayetlere vali olarak tayin edildiklerinde melik unvanı alırlardı.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Keyhüsrev Antalyayı kaç yılında almıştır?

1206

1207

1208

1209

1210

Açıklama:

Antalya’nın Fethi (1207) yılında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

I- Kılıç Arslan ve Melikşah diğer kardeşlerine karşı güçlerini birleştirmişlerdir.
II- Sivas-Aksaray meliki olan Melikşah kendisini zorla veliaht tayin ettirmiştir.
III- Malatya meliki Kayserşah, Eyyûbîler’e sığınmıştır.
IV- Melikşah Konya’da kendisini sultan ilan etmiştir.
V- Sultanşah Eyyübilere esir düşmüştür.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri II. Kılıç Arslan’ın, on bir oğlunun taht kavgaları sırasında yaşadığı olaylar arasında yer alır?

I- II- V

I- II- IV

II- III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

I ve V numaralı maddeler II. Kılıç Arslan’ın, on bir oğlunun taht kavgaları sırasında yaşadığı olaylar arasında yer almaz, doğruyu yansıtmamaktadır. II- III- IV numaralı maddeler taht kavgaları sırasında yaşanan olaylar arasındadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

I-Kılıç Arslan Melikşah’ı cezalandırmak için Aksaray’ı kuşattı.
II-Kılıç Arslan hastalanması üzerine Konya’ya götürülürken yolda vefat etti.
III- Melikşah ve Sultanşah babaları öldükten sonra devleti birlikte yönetmek için planlar yaptılar.
IV-Keyhüsrev, babasının ölümünü kardeşlerine fırsat vermemek için, bir süre sakladı.
V-Keyhüsrev tahta çıktıktan sonra kardeşleri halkı kışkırtma teşebbüslerinde bulunmuşlardır.
Kılıç Arslan küçük oğlu Keyhüsrev’i veliaht tayin ettikten sonra yukarıda verilen gelişmelerden hangileri yaşanmıştır?

I-II- V

I- II- IV

II-III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

III ve V numaralı maddeler Kılıç Arslan küçük oğlu Keyhüsrev’i veliaht tayin ettikten sonra yaşanan gelişmeler arasında yer almaz, gerçeği yansıtmamaktadır. Ancak B seçeneğinde verilen I- II- IV numaralı maddeler yaşanan gelişmeler arasındadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Bizans’a yönelik bir siyaset takip etmeyi tercih eden, II. İsaakios’un zayıf imparatorluk döneminden yararlanarak topraklarını fetihlerle genişleten ve öldürülmemesi şartıyla kendisine sığınan Bizanslı isyancıyı İsaakios’a teslim eden hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

Melikşah

Sultanşah

Kılıç Arslan

Kayserşah

Keyhüsrev

Açıklama:

A, B, C ve D seçeneklerinin soru kökünde verilen bilgilerle bir ilişkisi bulunmamaktadır. Keyhüsrev Melikşah ve Sultanşah arasındaki mücadelelere karışmayarak, Bizans’a yönelik bir siyaset takip etmeyi tercih etti. Keyhüsrev II. İsaakios’un zayıf imparatorluk döneminden yararlanarak topraklarını fetihlerle genişletti. Bizanslı bir asi, imparator tarafından takibata uğratılınca Keyhüsrev’e sığındı. Ancak İsaakios’un pek çok hediyeyle birlikte elçi gönderip bu isyancıyı istemesi üzerine, hayatına dokunulmaması şartıyla onu teslim etti. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

I-Selçuklu sultanı Keyhüsrev, Mısır Eyyûbî hükümdarı Melik Adil’in Bizans imparatoruna hediye olarak gönderdiği iki atı Bizans imparatoruna karşı gelmek maksadıyla alıkoymuştur.
II- Bizans imparatoru III. Aleksios Angelos kendisine hediye gönderilip alıkoyulan atlarını Selçuklu sultanına elçi gönderip geri almıştır.
III- III. Aleksios Angelos Keyhüsrev’in kendi tebası olan Konya’dan İstanbul’a gitmekte olan bir tüccar kafilesini yakalayıp mallarına el koymuştur.
IV-Keyhüsrev 1196 yılında ordusuyla Menderes havzasına girip birçok yeri tahrip edip ahaliyi esir aldı.
V- Keyhüsrev topraklarına sürdüğü esirlere tohumluk ve hayvan verip beş yıl boyunca da vergiden muaf tuttu.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında yaşanan gelişmeler arasındadır?

I- II-V

I- II- III

II- III- IV

III- IV- V

II- III- V

Açıklama:

I- II numaralı maddeler Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında yaşanan gelişmeler arasında yer almaz, doğruyu yansıtmamaktadır. Ancak III- IV- V numaralı maddeler Sultan I. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında yaşanan gelişmeler arasındadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Bizans şehirlerinin boşaldığı süreçte yaşanan olaylar arasında yer almaz?

Keyhüsrev ele geçirdiği esirleri Akşehir’de köylere yerleştirmiştir

Selçuklu hükümdarı esirlerine tohumluk ve hayvan vermiştir

Bizans İmparatoru otoriteyi sağlamak için halkına zulmetmiştir

Keyhüsrev esirlerini 5 yıl vergiden muaf tutmuştur

Tutsak edilen Bizanslı ahaliye dönüş serbestisi tanındı

Açıklama:

A, B, D ve E seçeneklerinde verilenler Selçuklu hükümdarının esirlerine göstermiş olduğu insani tutumu ifade etmektedir. Bu insani tutum onlara vatanlarını unuttururken; onların rahatına özenen başkalarının da gönüllü bir şekilde yurtlarını terk edip Selçuklu ülkesine göç etmesine, Bizans şehirlerinin boşalmasına yol açtı. C seçeneği Bizans şehirlerinin boşaldığı süreçte yaşanan olaylar arasında yer almaz. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Selçuklu hükümdarı Keyhüsrev tahtını aşağıdaki isimlerden hangisine bırakmıştır?

Mesud

Kayserşah

Tuğrulşah

Kılıç Arslan

Süleymanşah

Açıklama:

Selçuklu hükümdarı Keyhüsrev tahtını Tokat meliki Süleymanşah’a bırakmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

I- Süleymanşah kardeşi Mesud ile birlikte Konya’yı kuşatma planı hazırladı.
II- Süleymanşah Konya önlerine gelip şehri dört ay boyunca kuşatma altında tuttu.
III- Keyhüsrev Süleymanşah’a çekilmeyi kabul ederse kendisine çok miktarda para ve değerli hediyeler vererek sefer masraflarını karşılamayı teklif etti.
IV- Keyhüsrev Süleymanşah’a ailesinin ve maiyetinin canına dokunulmaması, istediği yere gitmesine izin verilmesi kaydıyla tahtı terk edeceğini bildirdi.
V- Süleymanşah Keyhüsrev şehri terk ederken onu tuzağa düşürüp esir aldı.
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri Keyhüsrev’in tahtını bıraktığı süreçte yaşanmıştır?

I- II- V

I- II- IV

II- III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

I ve V numaralı maddeler Keyhüsrev’in tahtını bıraktığı süreçte yaşanmamıştır, gerçeği yansıtmamaktadır. C seçeneğinde verilen II- III- IV numaralı maddeler bu süreç içerisinde yaşanan olaylar arasındadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi Süleymanşah tahta çıktıktan sonra yaşanan olaylar arasında yer almaz?

Süleymanşah Tokat’tan kendisiyle birlikte gelen ümerayı önemli mevkilere yerleştirdi

Keyhüsrev’in adamları ve ahalisi Süleymanşah karşıtı olaylar çıkardı

Süleymanşah’ın ilk icraatı, kardeşleri Berkyarukşah ve Argunşah’dan Niksar ve Amasya’yı almak oldu

Elbistan meliki Tuğrulşah Süleymanşah’a tabiiyetini bildirmiştir

Süleymanşah tahta oturduktan sonra başta Abbasi halifesi olmak üzere komşu hükümdarlara bildirildi.

Açıklama:

A, C, D ve E seçeneklerinde verilen ifadeler Süleymanşah tahta çıktıktan sonra yaşanan olaylar arasındadır. Ancak B seçeneği bu olaylar arasında yer almaz. Süleymanşah söz verdiği üzere Keyhüsrev’in adamlarına ve ahaliye kötü muamelede bulunmadı. Onlar da yeni sultana bağlılıklarını arz ettiler. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi Süleymanşah döneminde yaşanılan olaylar arasında yer almaz?

Elbistan Savaşı

Bizans İmparatoruyla Anlaşma

Kilikya Seferi

Ankara’yı Ele Geçirme

Gürcistan Seferi

Açıklama:

B, C, D ve E seçenekleri Süleymanşah döneminde yaşanılan olaylar arasında yer alır. A seçeneğinin konuyla bir ilgisi bulunmamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

I-Antalya’nın Fethi
II-Elbistan Savaşı
III- Gürcistan Seferi
IV-Kilikya Seferi
V-Alaşehir Savaşı
Yukarıda verilen maddelerden hangileri Keyhüsrev’in ikinci kere tahta oturmasından sonra yaşanan olaylar arasında yer alır?

I- II- V

I- II- IV

II- III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

II ve III numaralı maddelerde verilen ifadelerin Keyhüsrev’in ikinci kere tahta oturmasından sonra yaşanan olaylarla bir ilişkisi bulunmamaktadır. Antalya’nın Fethi, Kilikya Seferi ve Alaşehir Savaşı Keyhüsrev’in ikinci kere tahta oturmasından sonra yaşanan olaylar arasındadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

I. İzzeddîn Keykâvus’un tahta çıkışı ve saltanatının ilk yılları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1211 Alaşehir savaşı sonrası devlet erkanı I. İzzeddîn Keykâvus’u tahta çıkarma kararı almıştır.

Tokat Meliki Alâeddin Keykubâd, ağabeyi Keykâvus’u desteklemiştir.

Alaşehir Savaşı’nın görünürdeki galibi Theodor Laskaris, Konya ile uzlaşmamayı tercih etmiştir.

I. İzzeddîn Keykâvus, Ermeni kralı Leon ile 50 yıllık bir barış antlaşması yapmıştır.

I. İzzeddîn Keykâvus ve Alâeddin Keykubâd Thedore Laskarise karşı birleşmişlerdir.

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
I. Gıyaseddîn Keyhüsrev 1211 Alaşehir savaşında ölünce, devlet erkânı I. İzzeddîn Keykâvus’u tahta çıkarma kararı almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. İzzeddîn Keykâvus; Alâeddin Keykubâd’a karşı zafer kazanıp gücünü ispatladıktan sonra 1214 yılı başlarında kimlerle ticaret antlaşması imzalamıştır?

Kilikya Ermenileri

Venedikliler

Trabzon Rumları

Kıbrıs Haçlı Krallığı

Bizanslılar

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
I. İzzeddîn Keykâvus kardeşi Alâeddin Keykubâd’ı Ankara’da mağlup ederek gücünü ispatlamış ve mevkiini sağlamlaştırmıştı. Daha sonra I. Gıyâseddin Keyhüsrev zamanında Kıbrıs Haçlı Krallığı ile aktedilen muahedeyi yenilediği gibi, 1214 yılı başlarında Venedikliler’le de ticaret anlaşması yapmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. İzzeddîn Keykâvus; hâkimiyetini sağlamlaştırıp iç işlerini yoluna koyduktan sonra Anadolu’dan geçen milletler arası güney-kuzey ticaret yolunun kontrolünü sağlamak için ilk seferini nereye düzenlemiştir?

İznik

Trabzon

Sinop

Antalya

Antakya

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Sultan I. İzzeddîn Keykâvus hâkimiyetini sağlamlaştırıp iç işlerini yoluna koyduktan sonra, sınırları ihlal eden Trabzon Rum hükümdarı Aleksios’u cezalandırmak ve Anadolu’dan geçen milletler arası güney-kuzey ticaret yolunun kontrolünü sağlamak için ilk seferini Karadeniz sahilinde önemli bir liman şehri olan Sinop üzerine düzenlemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Türkiye Selçukluları, kara devleti olmaktan kurtulup uluslararası ticarette de etkili olabilecekleri şartlara hangi fetihten sonra kavuşmuşlardır?

Antakya-Samsun

Trabzon-Antalya

Sinop -Samsun

Sinop-Antalya

Antakya-Trabzon

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Sinop ve Antalya’nın fethiyle Karadeniz ve Akdeniz sahilinde, kuzey-güney yolunun giriş-çıkış kapıları olan iki önemli limana kavuşan Türkiye Selçukluları, nihayet kara devleti olmaktan kurtulup uluslararası ticarette de etkili olabilecekleri şartları sağlamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sultan Keykâvus; 1216 yılı başında ikinci kez fethedilen Antalya’ya, hangi hükümdarlık alâmetleri ile girmiştir?

Kılıç-Yay

Mızrak-kılıç

Kemer-Kılıç

Yay-Mızrak

Kemer -külah - yay

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Sultan Keykâvus 1216 yılı başnda ikiınci kez fethedilen Antalya’ya, belinde hükümdarlık alâmetleri kemer, başında külah ve kolunda yay ile girmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hükümdarların taltif etmek istedikleri kimselere giydirdikleri kıymetli elbiseye ne ad verilir?

Hil’at

Kaftan

Derviş Cübbesi

Saltanat Menşuru

Sarık

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Hil’at; hükümdarların taltif etmek istedikleri kimselere giydirdikleri kıymetli elbisedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

I. İzzeddîn Keykâvus’un Ermeniler üzerine yaptığı seferlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

I. İzzeddîn Keykâvus tahta çıktığında Kilikya Ermeni Hükümdarı II. Leon Alâeddîn Keykubâd’ın müttefikleri arasındaydı.

Keykâvus, Anadolu-Suriye yolu üzerinde Ermeni saldırılarını sona erdirmek amacıyla Eyyûbîlerden Haleb hâkimi Melik Zâhir ile herhangi bir temas geçmemiştir.

Leon, Antakya’yı işgal edip, Anadolu-Suriye kervan yolunu tehdit etmeye başlamıştı.

Keykâvus; Antalya’yı fethettikten sonra, Kilikya Ermeni Krallığı üzerine sefere çıkmak zorunda kaldı.

Ermeni ordusu yenildi ve II. Leon, Keykavus ile anlaşma yolunu seçti.

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Sultan Keykavus; Eyyûbîlerden Haleb hâkimi Melik Zâhir ile temasa geçmişti. Amacı Anadolu-Suriye yolu üzerinde Ermeni saldırılarını sona erdirmekti. Bunun için kendisi Maraş üzerinden Çukurova’ya doğru ilerlerken Melik Zâhir’in de Haleb’ten harekete geçerek Antakya’yı kuşatmasını plânlıyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Alâeddin Keykubâd’ın tahta çıktığında Venedik Dukalığı ile yaptığı anlaşmayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düşmanları tarafından takip edilen Venedik gemilerinin Türkiye Selçuklu limanlarına sığınmasına izin verilecekti.

Kıymetli taş ve inci, işlenmiş veya ham gümüş ile altından, zahireden gümrük vergisi alınmayacaktı.

Selçuklu ülkesinde Venedikli tüccarlardan en az yüzde beş (%5) vergi alınacaktı.

Venediklilerin idaresindeki yerlerde Sultanın Tebaası selamlanacaktı.

Venedik dukasının hâkimiyetindeki sahillerde sultanın tâbiyetindeki gemilerden tehlikeye düşen veya zarara uğrayan olursa gerekli yardım yapılıp malları iade edilecekti.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu sultanlarının ekonomik hayatı canlandırmak için yaptıklarını belirleyebileceksiniz.
Selçuklu ülkesinde Venedikli tüccarlardan yüzde ikiden (%2) fazla vergi alınmayacaktı.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdaki olaylardan hangisi Sultan I. İzzeddîn Keykâvus döneminde gerçekleşmiştir?

Alâiyye’nin Fethi

Gürcistan seferi

Suğdak seferi

Sinop’un fethi

Yassıçimen savaşı

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
Sinop; Sultan I. İzzeddîn Keykâvus döneminde fethedilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. Alâeddin Keykubâd’ın devlet erkânını tasfiye etmesi ve hükümranlığını güçlendirmesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ümeranın otoritesi ve gücü sultanı çok etkilememiştir.

Sultan, emirleri Kayseri surlarının burçlarını onarma görevi vermiştir.

Sultanın Atabeyi Seyfeddin Ayaba çok güçlü bir konumda değildi.

Sultan Keykubâd, ümerayı tasfiye planları yapmamıştır.

I. Alâaddîn Keykubâd’ı saltanatının ilk yıllarında uğraştıran en önemli meselelerden birisi, ümerayla yaşadığı otorite problemidir.

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.
I.Alâaddîn Keykubâd’ı saltanatının ilk yıllarında uğraştıran en önemli meselelerden biri de, babası zamanından beri görev yapmakta olan ve hükümdar adına devlete tahakküm edecek kadar güçlenmiş bulunan ümerayla yaşadığı otorite problemidir. Nitekim durumdan hoşnut olmayan sultan, emirlerin hiç değilse malî açıdan güçlerini kırmak düşüncesiyle herbirine, Konya surlarının birer burcunu onarmak emrini vermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Alâaddin Keykubat ne zaman vefat etmiştir?

1211

1228

1237

1246

1253

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangileri Türkiye Selçuklularında hükümdarlık alâmetlerinden biridir?

Hükümdarın kardeşlerini katletmesi

Anlaşma maddelerine kayıtsız şartsız bağlılık

Elçilere iyi davranma zorunluluğu

Kemer, külah ve yay

Kendi başına savaş ilan edebilme

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus ve I. Alâaddîn Keykubâd dönemi siyasî ve askerî olaylarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti’nin yükseliş dönemi mimari eserleri arasında yer almaz?

Kervansaray mimarisi

Hastane inşası

Kışla inşası

Saray inşası

Camii mimarisi

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin yükseliş ve medenî gelişim süreçlerini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 14

1204 yılındaki Anadolu'daki Latin istilaları sonucu Bizans yenilgiye uğratılmış ve iki siyasi oluşum nerelerde kurulmuştur?

İstanbul-Amasya

İstanbul-İznik

Trabzon-İznik

Trabzon-İstanbul

Sinop-İznik

Açıklama:

1204 yılında Haçlılar Bizans’ı işgal ettiğinde Anadolu’da biri İznik diğeri Trabzon merkezli iki siyasî teşekkül oluşmuştu. Hatırlanacağ› üzere sultan tahta çıktığında uzlaşma talebinde bulunan İznik Rum İmparatorluğu ile anlaşma yoluna gitmiş ve elli yıllık bir barış anlaşması imzalamıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddin Keykavus'un 1214 yılında Aleksios ile imzaladığı anlaşma şartları arasında yer almaz?

Aleksios’un serbest bırakılması ve kendilerine aman verilmesi

Aleksios Canik ve çevresinde ikamet edecek,

Her yıl sultanın hazinesine 10.000 dinar, 5.000 ba at, 2.000 baş sığır, 10.000
baş koyun, 50 yük çeşitli hediyeler gönderecek,

Sultan istediği takdirde, tâbi hükümdar sıfatıyla asker gönderecekti.

Aleksios'un esir olarak kalede tutulması.

Açıklama:

Sinop kalesindeki sıkıntı gittikçe arttığı için, Aleksios’un serbest bırakılması ve kendilerine aman verilmesi şartıyla teslim olmayı kabul ettiler. I. İzzeddin Keykâvus kaledekilerin isteğini kabul etti ve 1 Kasım 1214 tarihinde Sinop surlarına sultanın sancağı dikildi. Aleksios’la şu şartlarla bir anlaşma imzaladı:
1. Aleksios Canik ve çevresinde ikamet edecek,
2. Her yıl sultanın hazinesine 10.000 dinar, 5.000 baş at, 2.000 baş sığır, 10.000
baş koyun, 50 yük çeşitli hediyeler gönderecek,
3. Sultan istediği takdirde, tâbi hükümdar sıfatıyla asker gönderecekti.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Anadolu'da Haçlılar Bizans'ı ne zaman işgal etmişlerdir?

1204

1203

1202

1201

1200

Açıklama:

1204 yılında Haçlılar Bizans’ı işgal ettiğinde Anadolu’da biri İznik diğeri Trabzon merkezli iki siyasî teşekkül oluşmuştu.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I. İzzeddin Keykavus ne zaman Sinop Kalesine sancağını diktirmiştir?

1204

1304

1214

1224

1314

Açıklama:

I. İzzeddin Keykâvus Sinop kalesindekilerin isteğini kabul etti ve 1 Kasım 1214 tarihinde Sinop surlarına sultanın sancağı dikildi. Aleksios’la bir anlaşma imzaladı.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi İzzeddin Keykavus'un Sinop'u kuşatmasından sonra yaptıklarından biri değildir?

Geleneğe uygun olarak şehrin en büyük kilisesini camiye çevirtti.

Grekleşmiş bir Ermeni olan Hetum'u şehirden kovdurdu.

Kale surlarını tamir ettiren on beş emirin adları surlardaki kitabelerde yazılıdır.

Türk iskanını kolaylaştırmak için bölgeye göçü destekledi.

Valilere fermanlar göndererek memleketin her taraf›ndan zengin kişilerin seçilerek Sinop ve çevresine gönderilmesini istedi.

Açıklama:

Keykâvus Sinop’un bir Türk ve Müslüman şehri olması için çeşitli tedbirler aldı. İlk önce geleneğe uygun olarak şehrin en büyük kilisesini camiye çevirtip kaleyi tamir ettirdi. Kale surlarını tamir ettiren on beş emirin adları surlardaki kitabelerde yazılıdır. Savaşlar yüzünden bölgeden kaçanların geri dönmesi için çağrıda bulundu. Türk iskânını kolaylaştırmak için valilere fermanlar göndererek memleketin her tarafından zengin kişilerin seçilerek Sinop ve çevresine gönderilmesini istedi. Ayrıca bölgeye göç etmeyi istediği halde taşınmazlarını satmakta zorlananlara devlet desteği sağlayarak göçü teşvik etti. Bölgenin yönetim geleneğini bilen grekleşmiş bir Ermeni olan Hetum’u da şehrin valiliğine tayin etti.

Doğru Cevap: B

Soru 19

1207 yılında I Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından alınan ve sonrasında kaybedilip, 1216 yılında İzzeddin Keykavus tarafından alınan şehir hangisidir?

Balıkesir

Hatay

Antalya

Sinop

Aydın

Açıklama:

Antalya 1207 yılında I. Gıyaseddîn Keyhüsrev tarafından fethedilmişti. Fakat sultanın ani ölümü ve oğulları arasındaki saltanat mücadelesinden faydalanan Hristiyan ahali isyan etti.
Sultan Keykâvus 1216 yılı başında ikinci kez fethedilen Antalya’ya, belinde hükümdarlık alâmetleri kemer, başında külah ve kolunda yay ile girdi. Şehrin valiliğine Keyhüsrev zamanında bu göreve tayin edilen Mübarizeddin Ertokuş atandı.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki yapılardan hangisi İzzeddin Keykavus dönemi eserlerinden biri değildir?

Evdir Han

Malatya Hekim Han

Darüşşifa-i Alâiyye

Sivas Darüşşifası

Malatya Ulu Camii

Açıklama:

Saltanatı süresince 12 yapı infla ettirmiştir.
Sultanın diğer önemli eseri Antalya-Burdur yolundaki 1213- 1214 tarihli Evdir Han’dır.
Sivas’da inşa ettirdiği darüşşifadaki türbesi de bulunmaktadır.
Malatya Hekim Han ve Malatya’nın Battal Gazi ilçesindeki ulu caminin de I. Keykâvus’un eseri olduğu Malatya evkaf defterlerindeki bilgiden anlaşılmaktadır.
Malatya Ulu Camii de Keykavus dönemi eserlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Alaaddin Keykubad'ın Venedik Dukası ile yaptığı anlaşmanın maddelerinden biri değildir?

Bu anlaşma Venedik Dükası veya onun yerine geçecek despotlarla ve Suriye başta olmak üzere bütün Venedikli tüccarlarla ilgili idi.

Venedik gemilerinin Türkiye Selçuklu limanlarına sığınmasına da müsaade edilmeyecekti.

Buna göre Selçuklu ülkesinde Venedikli tüccarlardan yüzde iki (%2) den fazla vergi alınmayacaktı.

Kıymetli taş ve inci, işlenmiş veya ham gümüş ile altından, zahireden gümrük vergisi alınmayacaktı.

Venedik’e ait bir gemi Keykubâd’ın hâkimiyetindeki sahillerde batacak veya saldırıya uğrayacak olursa malları sahiplerine iade edilecekti.

Açıklama:

Buna göre; Venedik Dukası ve onun yerine geçecek despotlarla, Suriye ve başka yerlerdeki bütün Venedikli tüccarlarla, iki yıllık bir anlaşma yapıldı. Buna göre Selçuklu ülkesinde Venedikli tüccarlardan yüzde iki (%2) den fazla vergi alınmayacağı gibi, kıymetli taş ve inci, işlenmiş veya ham gümüş ile altından, zahireden gümrük vergisi alınmayacaktı. Yine Venedik’e ait bir gemi Keykubâd’ın hâkimiyetindeki sahillerde batacak veya sald›r›ya uğrayacak olursa malları sahiplerine iade edilecekti. Düşmanları tarafından takip edilen Venedik gemilerinin Türkiye Selçuklu limanlarına sığınmasına da müsaade edilecekti.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Alaaddin Keykubad tarafından fethedilen Kalonoros'un ismi ne olarak değiştirilmiştir?

Sümeysat

Merzuban

Malatya

Minşar

Alaiyye

Açıklama:

Alâaddîn Keykubâd, Akdeniz ticareti açısından son derece önemli olan Kalonoros’u feth ettikten sonra, doğal güzellikleri dolayısıyla çok beğendiği şehri imar ettirmiş ve kendi adına nisbetle Alâiyye ismi verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Alaaddin Keykubad ilk seferini nereye düzenlemiş ve şehri almıştır?

Antalya

Sinop

Malatya

Kalonoros

Samsat

Açıklama:

Sultan Keykubâd, Kıbrıs krallığıyla yürürlükte olan anlaşmanın bir benzerini Venedikliler’le de yaparak, Türkiyeli tüccarları bu ülkelerde güvence altına almış oldu. Bundan sonra devletin ekonomi politikasının bir gereği olarak, ilk seferini Kalonoros’a yaptı .

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi I.Keykavus’un tahta çıkışı süreciyle ilgili doğruların dışında kalır?

Devlet erkanı I.İzeddin Keykavus’un tahta çıkmasını uygun gördüler.

Theodor Laskaris sultanı tebrik ederek, yardımlarını teklif etti.

Keykavus Malatya’dan Kayseri’ye giderek cülus töreni düzenledi.

Kardeşi Tokat Meliki Alâaddîn Keykubat, abisinin hükümdarlığını onayladı.

Sultan bir an önce babasının cenazesini nakletmek istiyordu.

Açıklama:

Seçeneklerden D harici hepsi doğru bilgilerdir. Ağabeyi Keykâvus’un tahta çıkartıldığı haberini alan Tokat Meliki Alâeddin Keykubâd isyan etti. Erzurum meliki olan amcası Mugiseddîn Tuğrulşah, uç beyi Zahireddîn ıli ve Kilikya Ermeni Kralı Leon’un desteği ile tahtı ele geçirmek üzere harekete geçti.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Sultan I. Keykavus’un ilk seferi nereye olmuştur?

Kilikya Bölgesi

Antalya

Sinop

İstanbul

Trabzon

Açıklama:

Sultan I. İzzeddîn Keykâvus hâkimiyetini sağlamlaştırıp iç işlerini yoluna koyduktan sonra ilk seferini Karadeniz sahilinde önemli bir liman şehri olan Sinop üzerine düzenlemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

I. Anadolu-Suriye ticaret yolunun Anadolu güzergahı kontrol altına alınmıştır. II. Kral Leon esir düşmüştür. III. İki taraf arasında anlaşma yapılmıştır. IV. Anlaşma çerçevesinde Ermeni Krallığı yıllık 20.000 dinar/altın vergi vermeyi kabul etmiştir. Yukarıdakilerden hangileri Ermeni Krallığına olan seferin sonuçlarına ilişkindir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

I,III,IV

Yalnız IV

Açıklama:

Seçeneklerden II haricinde diğerleri doğru bilgidir. Esir düşenler komutan Konstantin’in yakın adamlarında Oşin ve Noşin’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Hil’at’ın anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Ordu komutanı

Halife tarafından Müslüman bir hükümdarın saltanatını onayladığını duyuran belge

Derviş cübbesi

Gençlik, kahramanlık ve cömertlik

Hükümdarların taltif etmek istedikleri kimselere giydirdikleri kıymetli elbise

Açıklama:

Seçeneklerden, halife tarafından Müslüman bir hükümdarın saltanatının onaylandığını duyuran yazılı belgeye saltanat menşuru adı verilir. Arapça “genç, yiğit, cömert” anlamındaki “feta” kelimesinden gelen fütüvvet “gençlik, kahramanlık, cömertlik” manasına gelmektedir. Subaşı eski türkçe asker anlamına gelen "sü" ve "baş" kelimelerineden türetilmiş olup,ordu komutanı demektir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Askerî seferler sonucu önemli limanlara ulaşan Türkiye Selçuklu Sultanları, ekonomiyi canlandırmak için kimlerle anlaşma imzalamışlardır?

Bizanslılar

Kilikya Ermenileri

Kıbrıs Haçlı Krallığı

Trabzon Rum İmparatorluğu

Eyyübiler

Açıklama:

Askerî seferler sonucu önemli limanlara ulaşan Türkiye Selçuklu Sultanları, ekonomiyi canlandırmak için Kıbrıs Haçlı Krallığı ve Venedik Dukalığı ile önemli ticaret anlaşmaları imzaladılar. Henüz uluslararası taşımacılık yapabilecek düzeyde filolara sahip olmayan Selçuklular, Türkiye’yi bu suretle yeniden ticaretin önemli kavşaklarından birisi haline getirdiler. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sultan Keykubad devletin ekonomi politikasının bir gereği olarak ilk seferini nereye yapmıştır?

Kalonoros

Ermenek

Halep

Suğdak

Sinop

Açıklama:

Sultan Keykubâd, Kıbrıs krallığıyla yürürlükte olan anlaşmanın bir benzerini Venedikliler’le de yaparak, Türkiyeli tüccarları bu ülkelerde güvence altına almış oldu. Bundan sonra devletin ekonomi politikasının bir gereği olarak, ilk seferini Kalonoros’a yaptı. Burası Antalya’nın doğusunda, şehrin güvenliği açısından çok önemli bir yerde bulunuyordu. Seçeneklerde yer alan Suğdak seferini daha sonra gerçekleştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Konya Hastaneleri
II. Darüşşifa-i Alaiyye
III. Alara Hanı
IV. Sivas Darüşşifası
Yukarıdakilerden hangileri Sultan Alaaddin dönemi eserlerindendir?

I,II

I,II,III

II,III

III,IV

Yalnız IV

Açıklama:

Soruda verilen seçeneklerden Sivas Darüşşifası hariç diğerleri Sultan Alaadin dönemine aittir. Sivas Darüşşifası, Sultan I. İzeddin Keykavus döneminin eseridir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi I. Alaaddin Keykubad'ın ölümüne neden olan zehirlenmesinde rolü olan isimdir?

Kılıç Arslan

Saadeddin Köpek

Gaziye Hatun

Taceddin Pervane

Seyfeddin Ayaba

Açıklama:

Sultanın ölümü hakkında devrin kaynakları pek fazla bilgi vermezken sadece Anonim Selçuknâme, açıkça Sultan Keykubâd’ın 4 şevval Pazartesi günü, şehzade Gıyaseddîn Keyhüsrev ve onu destekleyen emirler tarafından zehirlendiğini yazmaktadır. Bu döneme dair araştırmaların hemen hepsinde Anonim Selçuknâme’deki bu bilgilere dayanarak I. Alâaddîn Keykubâd’ın ani ölümününde, babasının vasiyetini hiçe sayarak yerine geçen oğlu II. Gıyaseddîn Keyhüsrev ile Saadeddîn Köpek’in dahli olduğunu kabul edilmektedir. Seçeneklerde adı geçen Atabeyi Seyfeddin Ayaba 1223'de idam ettirilmişti. Ölümü öncesi Alaaddin Keykuvad oğlu Kılıç Arslan'ı veliaht ilan etmişti. Gaziye Hatun Kılıç Arslan'ın annesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

I. Suğdak Kırım Yarımadası’nda ticari açıdan önemli bir liman şehriydi. II. Suğdak’ın fethi için Kastamonu Uç beylerbeyi Hüsameddin Çoban görevlendirildi. III. Suğdak seferi başarıyla neticelendi. IV. Sultan Keykubâd, Sinop üzerinden Anadolu’ya giren-çıkan tüccarların güvenliğini yok eden bu kargaşayı bitirmek üzere, 1225 yılında Suğdak’a bir sefer yapılmasını emretti. Yukarıdakilerden hangileri Suğdak seferine ait doğru bilgilerdir?

I,II

I,II,III

I,II,III,IV

III,IV

Yalnız IV

Açıklama:

Soruda ifade edilen seçeneklerin hepsi Suğdak seferiyle ilgili doğru bilgidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Alaaddin Keykubad'ın saltanatı döneminde yapılan seferlerden birisi değildir?

Gürcistan

Yassıçimen

Suğdak

Doğu Anadolu

Halep

Açıklama:

Seçeneklerden Halep seçeneği harici diğer seferler Keykubad dönemine aittir.
Halep seferi Sultan I. İzzeddîn Keykâvus döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Sultan ve Alara Hanları inşa ettirmesi
II. Alâiye'nin fethini gerçekleştirmesi
III. Alim ve sanatkârlara önem vermesi
Yukarıdaki öncüller dikkate alındığında I. Alâeddin Keykubâd'ın şahsiyetiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Oğlu tarafından zehirlenerek öldürelecek kadar kötü bir karaktere sahip olduğu

Kişisel çıkarlarını ön planada tutan bir yapıya sahip olduğu

Devlet erkânının gücünü kırmak isteğinin olduğu

Kişisel kazanca önem verdiği

İmar, inşa, ticaret ve ilme önem veren bir kişiliğe sahip olduğu

Açıklama:

Sultan I. Keykubâd'ın, Sultan ve Alara Hanların inşa ettirmesi, Alâiye'nin fethini gerçekleştirmesi, Alim ve sanatkârlara önem vermesi onun ülkesinin imarına, inşasına ayrıca ticaret ve ilme önem veren bir kişiliğe sahip olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I. Suğdak'ın fethi II. Sinop'un fethi III. Kervansaray inşaları IV. Kıbrıs Krallığı ve Venediklilerle yapılan anlaşmalar Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Selçuklu sultanlarının ticareti geliştirmek için yaptığı faaliyetler arasında yer alır?

I ve II

III ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Askerî seferler sonucu önemli limanlara ulaşan Türkiye Selçuklu sultanları, ekonomiyi canlandırmak için Kıbrıs Haçlı Krallığı ve Venedik Dukalığı ile önemli ticaret anlaşmaları imzaladılar. Henüz uluslararası taşımacılık yapabilecek düzeyde filolara sahip olmayan Selçuklular, Türkiye’yi bu suretle yeniden ticaretin önemli kavşaklarından birisi haline getirdiler. Gümrük vergilerinin indirilmesi, tüccarların güvenliği ve mallarının sigortalanması esasına dayanan bu anlaşmalar devletin ekonomik refahını bariz bir şekilde artırıyordu. Ancak diğer taraftan da devleti büyük risk altına sokuyordu. Bu nedenle Selçuklu sultanları, tüccarların güvenliğini sağlayarak, ticareti daha da canlandırmak için kervan yolları üzerinde birçok han ve kervansaray yaptırmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Türkiye Selçuklu Devleti ile Bizanslılar arasında 1211 yılında yapılan ve I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in şehit edilmesiyle son bulan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Mercidabık Savaşı

Alaşehir Savaşı

Varna Savaşı

Sırpsındığı Savaşı

Ankara Savaşı

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti ile Bizanslılar arasında 1211 yılında yapılan ve I. Gıyaseddin Keyhüsrev'in şehit edilmesiyle son bulan savaş Alaşehir Savaşı'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

I. İki devletin tüccarları birbirlerinin ülkesinde serbestçe ticaret yapabilecek
II. Her iki ülkenin kıyılarında batan gemilerin ve ölen tüccarların malları, ait olduğu
ülkeye iade edilecek
III. Korsan saldırısına uğrayan tacirlere her iki ülkeye de sığınma hakkı tanınacak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri I. İzzeddin Keykavus tarafından 1214 yılında Venediklilerle yapılan antlaşmada yer alan maddelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler I. İzzeddin Keykavus tarafından 1214 yılında Venediklilerle yapılan antlaşmada yer alan maddelerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Trabzon Rum hükümdarı Aleksios, Keykâvus’un kardeşi ile meşgul olmasından yararlanarak
sınırları ihlâl etti. Bunun sonucunda I. İzzeddin Keykavus'un fethettiği yer neresidir?

Trabzon

Samsun

Sinop

Erzurum

Ankara

Açıklama:

I. İzzeddin Keykavus Sinop'u fethetti.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddin Keykavus'un Anadolu-Suriye yolunun kontrolü için yaptığı mücadeleler arasında sayılabilir?

Sinop'un fethi

Aleaddin Keykubad üzerine sefer düzenlemesi

Ermeniler üzerine seferler düzenlenmesi

Abbasi Halifeliği iler ilişkileri geliştirmesi

Venediklilerle anlaşması

Açıklama:

Ermeniler üzerine seferler düzenlenmesi Anadolu-Suriye yolunun kontrolü için yapılan mücadeleler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

13. yüzyılda Anadolu'da yayılan ve Osmanlı Devleti'nin kurulmasında önemli rol oynayan dini ve sosyal işlevi olan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir ?

Ahilik

Yeniçeri Ocağı

Medrese

Subaşılık

Bostancı Ocağı

Açıklama:

Tanım ahiliğe aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

I. İzzeddin Keykavus'un Haleb Seferi esnasında anlaştığı Eyyubi Meliki Melik Efdal hangi şehrin hakimi durumundaydı?

Haleb

Samsat

Urfa

Elbistan

Menbic

Açıklama:

Melik Efdal Samsat'a hakim durumdaydı.

Doğru Cevap: B

Soru 42

I. İzzeddin Keykavus'tan sonra Türkiye Selçuklu tahtına geçen hükümdar aşağıdakilerden hangisidir ?

I. Gıyaseddin Heyhüsrev

I. Süleyman Şah

II. Süleyman Şah

I. Alaaddin Keykubat

Celaleddin Harizmşah

Açıklama:

I. Alaaddin Keykubat geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Alaiyye Türkiye Selçuklu sultanlarından hangisi zamanında fethedilmiştir?

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

II. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. İzzeddin Keykavus

II. Süleyman Şah

I. Alaaddin Keykubat

Açıklama:

Alaiyye I. Alaaddin Keykubat döneminde fethedilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

I. Savaşın nedeni Celâleddîn Harizmşah’ın Eyyûbîler’in hâkimiyetinde bulunan Ahlat’ı ele geçirmesidir.
II. Erzurum Selçuklu meliki Cihanşah, Celâleddîn Harizmşah’la ittifak etmiştir.
III. Savaştan sonra Erzurum Selçuklu hakimiyetine girmiştir.
IV. Savaş, 10 Ağustos 1232 tarihinde olmuştur.
Yassıçimen Savaşı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Savaş 10 Ağustos 1230 tarihinde yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

I. Evdir Han
II. Sivas Daruşşifası
III. Malatya Ulu Cami
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri I. İzzeddin Keykavus dönemi eserlerinden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bütün eserler I. İzzeddin Keykavus döneminde yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Alaşehir Savaşı’nın ardından tahtta geçen ve İznik Kralı Laskaris ile 50 yıllık bir barış anlaşmasına imza atan Selçuklu sultanıdır?

I. İzzeddîn Keykâvus

I. Gıyaseddîn Keyhüsrev

I. Alâaddîn Keykubâd

II. Kılıç Arslan

I. Mesud

Açıklama:

Sultan I. İzzeddîn Keykâvus da bir an önce babasının cenazesini nakledip, isyan eden kardeşi Alâaddîn Keykubâd’ı tamamen etkisiz hale getirmek istiyordu. Bunun için Laskaris’in yıllık haracın dışında 30.000.000 dinar savaş tazminatı ödemesi ve Grekler ile Selçukluluar arasındaki sınırların aşılmaması şartıyla 50 yıllık bir barış anlaşması imzaladı. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddîn Keykâvus’un Sinop’u fethetmek istemesinin başlıca nedenleri arasında sayılmaktadır?

İstanbul’u fethetmek

İznik ve Trabzon Rumlarının Karadeniz’de irtibatını kesmek

Latin egemenliğini sonlandırmak

Kilisenin dini baskılarını ortadan kaldırmak

Sinop Rumlarına yardım etmek

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus’un Sinop’u fethetmek istemesinin başlıca nedenleri arasında İznik ve Trabzon Rumlarından birisinin diğerine üstünlük sağlaması halinde Karadeniz’le irtibatı bütünüyle kesmek yer almaktadır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi halifesi Lidînillâh tarafından I. İzzeddîn Keykâvus’a fütüvvet teşkilâtına kabulüne ilişkin merasimleri düzenlemek amacıyla gönderdiği dönemin meşhur âlimidir?

Akşemseddin

Ahi Evran

Sühreverdî

Şihristânî

Sadî Şîrâzî

Açıklama:

Abbasi halifesi Lidînillâh tarafından I. İzzeddîn Keykâvus’a fütüvvet teşkilâtına kabulüne ilişkin merasimleri düzenlemek amacıyla gönderdiği dönemin meşhur âlimi Sühreverdî’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Selçuklu mimarisinde nadir görülen açık avlu plan tipi ile ön plana çıkan Evdir Han hangi Selçuklu sultanı tarafından yaptırılmıştır?

I. Kılıç Arslan

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

II. İzzeddin Keykavus

Rükneddîn Kılıç Arslan

I. İzzeddîn Keykâvus

Açıklama:

Selçuklu döneminde nadir görülen açık avlu tipi örneği Evdir Han I. İzzeddîn Keykâvus tarafından inşa ettirilmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Şifaiye Medresesi veya Sivas Darüşşifası olarak da bilinen yapı hangi Selçuklu sultanı tarafından yaptırılmıştır?

Kutalmışoğlu Süleyman Şah

I. Rükneddin Mesud

I. İzzeddin Keykavus

I. Alaeddin Keykubad

III. Gıyaseddin Keyhüsrev

Açıklama:

Selçuklu Devrinde hastaların tedavi edildiği ve aynı zamanda tıp tahsilinin de yapıldığı en önemli medreselerden biridir. Günümüze ulaşabilen bölümü, Anadolu'nun en büyük şifahanesidir. 1217/18 yıllarında I. İzzeddin Keykavus tarafından yaptırılmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Alâaddîn Keykubâd’ın fethederek doğal güzellikleri karşısında etkilenip adeta yeniden inşa ettirdiği ve kışlık merkezi olarak kullandığı şehirdir?

Antalya

Antakya

Sinop

Alanya

Halep

Açıklama:

Alâaddîn Keykubâd, Akdeniz ticareti açısından son derece önemli olan Kalonoros’u feth ettikten sonra, doğal güzellikleri dolayısıyla çok beğendiği şehri imar ettirmiş ve kendi adına nisbetle Alaiyye ismini vermiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Alâaddîn Keykubâd’ın denizaşırı sefer düzenleyerek ele geçirdiği önemli bir liman şehridir?

Suğdak

Antalya

Sinop

Çeşme

Alanya

Açıklama:

Karadeniz’in kuzeyindeki Kırım Yarımadasında ticarî açıdan son derece önemli bir liman şehri Suğdak, Alâaddîn Keykubâd’ın denizaşırı sefer düzenleyerek ele geçirdiği önemli bir liman şehridir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi önemli ticaret yolları üzerinde bulunan Sultan Han ve Alara Hanı inşa ettiren Selçuklu sultanıdır?

I. İzzeddîn Keykâvus

I. Gıyaseddîn Keyhüsrev

I. Alâaddîn Keykubâd

III. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. Rükneddin Mesud

Açıklama:

13. yüzyılda önemli ticaret yolları üzerinde bulunan Sultan Han ve Alara Hanı inşa ettiren Selçuklu sultanı Alâaddîn Keykubâd’dır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi I. Alâaddîn Keykubâd döneminde Moğol istilasından kaçıp Anadolu’ya gelen âlim ve sanatkârlar arasında yer almaz?

İbnü’l-Arabî

Abdüllatif el-Bağdadî

Necmeddîn Dâye

Sâd üz-Zencânî

Ömer Hayyam

Açıklama:

Ömer Hayyam Türkiye Selçuklu Devleti değil Büyük Selçuklu Devleti zamanında Melikşah dönemde yaşamış önemli bilginlerdendir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi I. Alâaddîn Keykubâd’ın sefer düzenlediği bölgeler arasında değildir?

Erzurum

Çemişkezek

Alanya

İznik

Harput

Açıklama:

İznik, yapılan barış anlaşması gereği I. Alâaddîn Keykubâd’ın sefer düzenlediği bölgeler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddîn Keykâvus’un babasıdır?

I. Gıyaseddîn Keyhüsrev

Mecdeddîn İshak

Meliki Alâeddin Keykubâd

Nâsır Lidînillâh

Melik Zâhir

Açıklama:

Sultan I. Gıyaseddîn Keyhüsrev’in üç oğlundan en büyüğü olan I. İzzeddîn Keykâvus’un çocukluğu hakkında fazla bilgi yoktur. Süleymanşah’a karşı tahtını kaybeden babası ve kardeşi Keykubâd’la birlikte İstanbul’a (Bizans’a) gittiği bilinmektedir. I. Gıyaseddîn Keyhüsrev sürgünden dönüp yeniden tahta oturunca (1205- 1211) büyük oğlu Keykâvus’u Malatya melikliğine tayin etti. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. İzzeddin Keykavus Sinop'u kaç yılında fethetmiştir?

1204

1207

1211

1214

1216

Açıklama:

I. İzzeddın Keykâvus kaledekilerin isteğini kabul etti ve 1 Kasım 1214 tarihinde Sinop surlarına sultanın sancağı dikildi.

Doğru Cevap: D

Soru 58

I. İzzeddin Keykavus tahta çıktığında Abbasi tahtında kim bulunmaktaydı?

Salâhaddîn Eyyûbî

Nâsir Lidînillâh

Melik Efdal

Mübarezeddîn Behramşah

Seyfeddîn Ayaba

Açıklama:

I. İzzeddîn Keykâvus tahta oturduğunda Abbasî Halifesi Nâsir Lidînillâh (1180-1225) hilafet tahtında bulunuyordu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Hükümdarların taltif etmek istedikleri kimselere giydirdikleri kıymetli elbiselere ne ad verilmektedir?

Sarık

Derviş cübbesi

Hil'at

Kaftan

Saltanat menşuru

Açıklama:

Hil’at, hükümdarların taltif etmek istedikleri kimselere giydirdikleri kıymetli elbise”dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Selçuklular zamanında, Kayseri-Pınarbaşı mevkiinde bugünki Pazar-ören’de kurulan ve milletlerarası bir fuar niteliğinde olan pazar aşağıdakilerden hangisidir?

Zamantı pazarı

Kayseri pazarı

Yabanlu pazarı

Salı pazarı

Develi pazarı

Açıklama:

Yabanlu Pazarı, Selçuklular zamanında, Kayseri-Pınarbaşı mevkiinde (Pınarbaşı’na yirmi kilometre mesafede) bugünki Pazar-ören’de kurulmaktaydı. Milletlerarası bir fuar niteliğinde olan bu pazar, her yıl Mayıs ve Haziran ayları arasında tam 40 gün devam ederdi. Komşu ülkelerin tüccarları bu pazara çok rağbet ederlerdi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

I. Alâaddîn Keykubâd ilk olarak nerede hapsedilmiştir?

Minşar kalesi

Kezirpert kalesi

Kayseri kalesi

Ankara kalesi

Kastamonu kalesi

Açıklama:

I. Alâaddîn Keykubâd önce Malatya’daki Minşar daha sonra Kezirpert Kalesi’nde hapis edilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Alâaddin Keykubâd, Sivas valisi Fahreddin Ayaz'ın ölümünden sonra yerine kimi atamıştır?

Cihanşah

Melik Eşref

Kemâleddîn Kâmyâr

Şemseddîn Altunaba

Kır Han

Açıklama:

Alâaddin Keykubâd bahar gelince bizzat sefere çıkıp, Selçuklular’ın ilerleyişinin önündeki tek engel olan Eyyûbi meselesini kökten halletmeye karar verdi. Sultanın emriyle Kayseri’de büyük bir ordu toplanmaya başladı. Bu seferin hayatî öneme sahip olduğunu bilen Keykubâd, savaş öncesi devlet yönetimiyle ilgili olarak bazı önemli kararlar aldı. Sivas valisi Fahreddîn Ayaz’ın ölümü nedeniyle bu göreve Harizm’li Kır Han/Kayır Han’ı atadı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Anonim Selçuknameye göre Alaaddin Keykubat'ın ölüm şekli aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Zehirlenerek

Savaş sırasında vurularak

İdam edilerek

Boğularak

Eceliyle

Açıklama:

Sultanın ölümü hakkında devrin kaynakları pek fazla bilgi vermezken sadece Anonim Selçuknâme, açıkça Sultan Keykubâd’ın 4 Şevval Pazartesi günü, Şehzade Gıyaseddin Keyhüsrev ve onu destekleyen emirler tarafından zehirlendiğini yazmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Kitâbu’l Letâifü’l-Alâiyye fi’l-Fedâili’s Seniyye adlı eseri Alaaddin Keykubad'a takdim eden aşağıdakilerden hangisidir?

Burhaneddîn Hüseyin Tirmizî

Şeyh Nasîrüddîn Ebû’l-Hakâyık

Necmeddîn Dâye

Sâd üz-Zencânî

Ahmed b. Mahmud-i Tûsî

Açıklama:

1221’de Kayseri’de Alâaddîn Keykubâd ile görüşen Necmeddîn Dâye Anadolu’da kaldığı süre içinde, tasavvufla ilgili olan Mirsâd el-İbâd min el-Mebde ila’l Ma’âd Tuhfaten li’s-Sultan Keykubâd adlı eserini 1223 yılında Sivas’da tamamlayıp sultana ithaf etmiştir. Yine ünlü âlim Sâd üz-Zencânî’ni de, Kitâbu’l Letâifü’l-Alâiyye fi’l-Fedâili’s Seniyye adlı siyasetname tarzında Arapça kaleme aldığı eserini sultana takdim etmişti (1228). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Selçukname'nin yazarı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Mevlana Celâleddîn-i Rumî

Ahmed b. Mahmud-i Tûsî

Mahmud b. Ahmed el-Hoyî

Sultanü’l- ûlema Bahâeddîn Veled

Necmeddîn Dâye

Açıklama:

İyi bir Şair olarak tanınan Ahmed b. Mahmud-i Tûsî, kendi ifadesine göre 1221 yılında Konya’ya geldikten sonra altın mürekkeple otuz cilt ve yaklaşık üçyüz bin beyitten oluşan, ancak günümüze intikal etmeyen bir Selçuknâme yazmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi sultan I. Alâaddîn Keykubâd döneminde gerçekleştirilen en önemli inşa faaliyetidir?

Kalanoros’un yeniden imarı

Sultan Han kervansarayı inşası

Konya-Antalya arası Alara Hanı

Kubâdâbad saraylarının inşası

Konya ve Sivas kalelerinin inşası

Açıklama:

Sultan I. Alâaddîn Keykubâd dönemine ait inşa faaliyetlerinin en önemlisi, 1221’de fethedilen ve sultanın adına nisbetle Alâiye adını alan Kalanoros’un yeni baştan imarıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yükselme dönemi Selçuklu sultanlarının ekonomik hayatı canlandırmak için yaptıklarına örnek olarak gösterilemez?

Önemli ticaret anlaşmaları imzalanması

Bütün tebaya adaletli yaklaşım sergilenmesi

Gümrük vergilerinin indirilmesi

Tüccarların güvenliği ve mallarının sigortalanması

Hanlar ve kervansaraylar yaptırmaları

Açıklama:

Yükselme dönemi Selçuklu sultanları sosyal dengeleri gözetmek amacıyla müslim-gayri müslim ayrımı yapmadan, bütün tebaya karşı adaletle muamele etmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Sultan I. İzzeddîn Keykâvus döneminde gerçekleşen Sinop'un fethi ile Antalya'nın geri alınmasının en önemli ortak sonucu nedir?

Kıbrıs Haçlı Krallığına karşı galip gelme

Savaş sonrası insanların bölgeye geri dönmesi

Uluslararası ticarette etkili olabilme şartlarının sağlanması

Bu bölgelere devlet desteği ile göç edilmesinin sağlama

En büyük kiliselerin camiye dönüştürülmesi

Açıklama:

A seçeneği Antalya'nın geri alınmasının, B, D ve E seçeneği Sinop'un fethinin sonuçlarıdır. Sinop ve Antalya’nın fethiyle varılan ortak sonuç Karadeniz ve Akdeniz sahilinde, kuzey-güney yolunun giriş-çıkış kapıları olan iki önemli limana kavuşularak nihayet kara devleti olmaktan kurtulup denizler aracılığıyla uluslararası ticarette de etkili olabilecekleri şartları sağlamışlardır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddin Keykavus döneminde meydana gelen gelişmelerden biridir?

Alâiyye’nin fethedilmesi

Kilikya Ermeni Krallığı ile mücadele

Doğu Anadolu Beylerini tâbiyet altına alma

Haleb seferi

Yassıçimen savaşı

Açıklama:

Alâiyye’nin fethedilmesi,Kilikya Ermeni Krallığı ile mücadele, Doğu Anadolu Beylerini tâbiyet altına alma ve Yassıçimen savaşı sultan I. Alâaddin Keykubat döneminde gerçekleşmiştir. Halep seferi sultan I. İzzeddin Keykavusdöneminde gerçekleşmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Sinop'un bir Türk ve Müslüman şehri olmasını sağlamak için alınan tedbirlerden biri değildir?

En büyük kilisenin camiye dönüştürülmesi

Türk iskanı sağlamak için valilerin bilgilendirilmesi

Bölgeye göç edeceklere devlet desteği sağlanması

Savaştan kaçanlara bölgeye dönüş için çağrı yapılması

Surlara geniş merdivenlerin inşa edilmesi

Açıklama:

Surlara geniş merdivenlerin inşa edilmesi Antalya'nın geri alınması için yapılan uygulamalardan biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. Önemli limanların ele geçirilmek istenmesi
II. Karadeniz ile olan bağlantının sağlamlaştırmak istenmesi
III. Kervanların Ermeni topraklarından geçmek zorunda olması
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri I. İzzeddîn Keykâvus tarafından Ermeniler üzerine seferler düzenlenmesinin nedenlerindendir?

I ve II

I ve III

Yalnız III

Yalnız I

II ve III

Açıklama:

Karadeniz’le irtibatın bütünüyle kesilebilme ihtimaline karşı Sinop fethedilmiştir. Ermenilerin önemli limanları elinde bulundurmaları ve Kervanların Ermeni topraklarından geçmek zorunda olması I. İzzeddîn Keykâvus tarafından Ermeniler üzerine seferler düzenlenmesinin nedenlerindendir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi I. İzzeddîn Keykâvus’un ölümü ve şahsiyeti ile ilgili bir bilgi değildir?

Şairlik yönünün güçlü olması

Kısa ve parlak bir saltanat dönemi geçirmesi

Verem hastalığından dolayı yaşamını yitirmesi

Yükselme dönemi sultanlarından olması

Abisinin ölümü ile tahta geçmesi

Açıklama:

Babası Gıyaseddîn Keyhüsrev 1211 Alaşehir savaşında ölünce, I. İzzeddîn Keykâvus tahta çıkmıştır. Abisi olan I. İzzeddîn Keykâvus’un ölümü ile Alâaddîn Keykubâd tahta çıkmıştır.Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Sultan I. Alâaddîn Keykubâd tarafından Alâiyye’nin fethi sırasında için gerçekleştirilenler biri değildir?

Genişliği büyük merdivenler inşa edilmesi

Ordunun üç farklı gruba ayrılması

Mancılıklarla surların dövülmesi

Karadan ve denizden kuşatma yapılması

Askerlere dirhem, koyun ve sığır verilmesi

Açıklama:

Genişliği büyük merdivenler inşa edilmesi, I. İzzeddîn Keykâvus döneminde ve antalya'nın geri alınması için yapılan seferde gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Yassıçimen Savaşı'nda elde edilen galibiyetin Selçuklular açısından olumlu olan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Eyyübilerle anlaşma yoluna gidilmesi

Moğollarla karşı karşıya gelinmesi

Onbinlerce askerin kaybedilmesi

Erzurum'un ilhak edilmesi

Harizmşahlarla olan müttefikin bitmesi

Açıklama:

Eyyübilerle anlaşma yoluna gidilmesi, savaş öncesi gerçekleşmiştir. Moğollarla karşı karşıya gelme, önemli bir müttefiki kaybetme ve onbinlerce askeri kaybetme olumsuz sonuçlardandır. Bu galibiyetin Selçuklular açısından tek olumlu neticesi Erzurum’un ilhakı olmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıda yer alan Türkiye Selçuklu Devleti Yükseliş Dönemi'nde meydana gelenlerden hangisi, devletin medeni gelişim süreci ile ilgilidir?

Suğdak limanının fethedilmesi

Kilikya Ermenilerine seferler düzenlenmesi

Harizmşahlar’ın ortadan kalkması

Pek çok Sanatkâr'ın Anadolu’ya göç etmesi

Tüccarların güvenliğinin sağlanması

Açıklama:

Suğdak limanının fethedilmesi, Kilikya Ermenilerine seferler düzenlenmesi ve Harizmşahlar’ın ortadan kalkması askeri ve siyasi alanda meydana gelen gelişmeler olarak değerlendirilmektedir. Tüccarların güvenliğinin sağlanması, ekonomik hayatı canlandırmak için yapılmıştır. Pek çok Sanatkâr'ın Anadolu’ya göç etmesi ile devletin medeni gelişim sürecine katkı sağlanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

II.Gıyaseddin Keyhüsrev kaç yılında doğmuştur?

1223

1230

1238

1241

1250

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin idare mekanizmasıyla ilgili problemleri tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 2

II. Keyhüsrev’in meliklik dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1228 yılında melik tayin edilmiştir.

Meliklik merkezi Erzincan’dır.

Meliklik döneminde Trabzon Rumları üzerine sefere çıkmıştır.

1237’den önce Erzincan’a ikinci kez melik olarak tayin edilmiştir

Babasına karşı Celâleddin Harizmşah ile ittifak etmiştir.

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin idare mekanizmasıyla ilgili problemleri tanımlayabileceksiniz.
II. Keyhüsrev babası Alâaddin Keykubâd'a karşı Celâleddin Harizmşah ile ittifak etmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Diyar-ı Mudar içerisinde yer almaz?

Urfa

Kırşehir

Rakka

Harran

Suruç

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin idare mekanizmasıyla ilgili problemleri tanımlayabileceksiniz.
Diyar-ı Mudar; el-Cezire’nin üç idari bölgesinden biridir. Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Gulam sisteminin devlet içindeki en önemli sorunu nedir?

Gulamlık mikro düzeyde hükümranlıktır.

Hizmette kusur etmeleri halinde malları müsadere, kendileri de katledilmek suretiyle itaat çizgisinde tutuluyorlardı.

Gulâm sisteminin yol açtığı en önemli problemlerden biri, çoğu İranî unsurlardan oluşan ümerânın etnik kökeni ne olursa olsun, yetişme tarzları neticesinde, zihniyet bakımından kozmopolitleşmesidir.

Gulâmlar kaybetmemek için muhafız birliklerinin sayılarını arttırıp, rekabetin sınırlarını zorlayan servetler biriktirerek, sistemin boşluklarından yararlanmaya başlarlardı.

Gulamlar sultanın hükümranlık alanından rol çalarak kendi iktidar alanlarını genişletecek fırsatları kollarlardı.

Açıklama:

Gulâm sisteminin yol açtığı en önemli problemlerden biri, çoğu İranî unsurlardan oluşan ümerânın etnik kökeni ne olursa olsun, yetişme tarzları neticesinde, zihniyet bakımından kozmopolitleşmesidir.
Kozmopolitleşme çok kısaca insanın üzerinde doğduğu topraklara ve içerisinde büyüdüğü millete aidiyet duygusuyla değil, menfaâtleri çerçevesinde bağlı olması hâlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Gulam sisteminin tüm aksayan yönlerini ortaya çıkaran Selçuklu devletini çöküntüye uğratan kimdir?

Sadeddin Köpek

Kayır Han

Şemsettin Altunaba

Kamyar

Tacettin Pervane

Açıklama:

II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde başlıca rolü oynayan Sadeddin Köpek, hem gulâm sisteminin tüm aksayan yönlerini ortaya çıkaran, hem de devleti çöküntüye götüren süreci başlattı.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Diyar-ı Mudar bölgesi aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?

Urfa

Harran

Suruç

Rakka

Amid

Açıklama:

Diyar-ı Mudar, el-Cezire’nin üç idari bölgesinden biri olup Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine almaktadır. Bu şehirler arasında Amid yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Tokat Gök Medrese'yi kim inşa ettirmiştir?

Muineddin Pervane

Alaaddin Keykubad

İzzeddin Keykavus

Sultan Keyhüsrev

Saadettin Köpek

Açıklama:

Muineddin Pervane Tokat'ta Gök Medrese adı verilen yapıyı inşa ettirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Kösedağ Savaşı ile ilgili değildir?

Selçuklu ordusu düzenli bir şekilde çekilmeyi dahi başaramadan tarihî bir hezimete uğradı.

Moğollar 1243 tarihinde savaşı şehre girerek kazanmış oldu.

3.000 kişilik Kilikya Ermeni kuvvetleri savaşa girmeden kaçtılar.

Moğol ordusunun mevcudu Selçuklu ordusunun beş katıydı.

Moğollara karşı Müslüman, Hıristiyan tüm tâbilerinden yardım istenmesine karar verildi.

Açıklama:

20.000 kişilik Selçuklu öncü birliğinin saldırıya geçmesine karar verildi. Moğol ordusunun mevcudu Selçuklu ordusunun belki yarısı kadardı. Fakat Moğol komutanı Baycu, Selçuklu öncü birliklerini, aslında Türklerin başlıca harp taktiği olmasına rağmen, her nasılsa unuttukları sahte ricatle pusuya düşürerek imha etti. Bir çok komutan hayatını kaybetti. Bu sırada savaş alanına henüz gelen 3.000 kişilik Kilikya Ermeni kuvvetleri savaşa girmeden kaçtılar.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Ortak hükümdarlık kavramı kim tarafından, ne zaman uygulamaya konulmuştur?

Kılıçarslan-1256

Karatay-1249

Keyhüsrev-1255

Keykâvus-1250

Keykubâd-1237

Açıklama:

Şemseddin İsfahani'nin öldürülmesi üzerine onun tahakkümünden kurtulan nâib Celâleddin Karatay, şehzâdeler arasındaki bu sonuçsuz rekabeti bitirecek bir tedbir olarak, üç kardeşin bir arada tahta oturtulması için harekete geçti. Vezir İsfahanî’nin zulmünden dolayı taraftar toplamakta zorluk çekmeyen Kılıç Arslan’ın adamları, önce bu görüşü kabul etmelerine rağmen sonra vazgeçtiler. Sonunda iki kardeşin orduları Aksaray Hanı önünde karşılaştılar (14 Haziran 1249). Savaşı Keykâvus taraftarları kazandı ve Kılıç Arslan esir edildi. Devrin kaynaklarında anlatıldığına göre, iki kardeş karşılaşınca birbirlerine sarılıp ağladılar. Karatay bunun üzerine ortak hükümdarlık meselesini uygulamaya koyarak üç kardeşi birden tahta oturttu. Kendisi “Atabeg-i Rum” unvanıyla hepsinin atabeyi oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 10

II. Keykavus'a sığınan ve 1261 yılında Latinleri İstanbul'dan kovduktan sonra Bizans tahtına oturan hükümdar kimdir?

Mihael Paleologos

II. Laskaris

Baycu Noyan

I. Konstantine

II. Leon

Açıklama:

Mihael Paleologos, İznik hükümdarı II. Laskaris’e isyan edip başarısız olunca kardeşiyle birlikte II. Keykâvus’a sığınan bir Bizanslı idi. Sultan tarafından önemli mevkilere getirilen Paleologos, 1258’de İznik tahtını ele geçirmiş; 1261’de Latinleri İstanbul'dan kovduktan sonra Bizans imparatorluk tahtına oturmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Baybars ne zaman ve nerede sultan ilan edilmiştir?

1274-Tokat

1275-Sivas

1276-Kayseri

1277-Kayseri

1278-Tokat

Açıklama:

Savaş alanına Moğol ordusuyla birlikte gelen Pervâne, sonucu görür görmez firar etti. Moğol ordusunun ezildiğini görmesine rağmen, mevcut şartlarda Baybars’ın Anadolu’da fazla kalamayacağını anladığından ona katılmadı. Kayseri’ye doğru ilerleyen Baybars da 22 Nisan 1277’de, burada sultan ilân edildi.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Gulamların Selçuklu Devlet yönetiminde çoğalıp, yönetimi etkilemelerinin sebebi hangisidir?

Türkmenlerin devlete hizmet etmek istememeleri

Türkmenlerin küçük görülmesi, aşağılanması

Türkmen beyleri yerine sadık gulamların tercih edilmesi

Türkmenlerin sadece savaşçı olduklarının düşünülmesi

Türkmenlerin Bizanslılar ile iyi ilişkiler içinde olmaları

Açıklama:

Büyük Selçukluların da uyguladığı gulâm sistemi vardı. Satın alınmak veya esir edilmek suretiyle ele geçirilen ve gulâm adı verilen köleler, belli bir eğitim sürecinden geçtikten sonra kişisel yeteneklerine göre, asker ve sivil devlet adamı ihtiyacını karşılamak üzere devlet kadrolarında istihdam edilirlerdi. Böylece arkalarındaki kalabalıklara dayanarak devlete kafa tutabilen beyler yerine; ailesi ve bir avuç insandan oluşan maiyyetinden başka kimsesi olmayan sadık hizmetkârlar sınıfı ortaya çıkıyordu. Bulundukları mevkiyi ve her şeylerini efendilerine borçlu olan gulâmlar, hizmette kusur etmeleri halinde malları müsadere, kendileri de katledilmek suretiyle itaat çizgisinde tutuluyorlardı. Bu yüzden de Türkmenler yerine sadık gulamlar tercih ediliyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Konya'daki İnce Minareli Medrese'yi kim yaptırmıştır?

Sahip Ata Fahreddin Ali

Saadettin Köpek

Muineddin Pervane

II. Keyhüsrev

II. Keykavus

Açıklama:

Konya İnce Minareli Medrese Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

6-7 Yaş civarında melik olan Keyhüsrev’in atabeyliğini kim yapmıştır ?

Harizmli Kayır

Mübarizeddin Ertokuş

Taceddin Pervâne

Gürcüoğlu Zahîrüddevle

Şemseddin Altunaba

Açıklama:

Alâaddin Keykubâd 1228 yılında Mengücekoğulları’ndan Erzincan’ı alınca, büyük oğlu Keyhüsrev’i buraya melik tayin etti. Bu sırada henüz 6-7 yaş civarında olduğu anlaşılan Keyhüsrev’in atabeyliğine de Antalya valisi Mübarizeddin Ertokuş atandı. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Kaht-ıricâl ne anlama gelmektedir?

Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu

Gulam isyanları

Hükümdarın halk tarafından tahtan indirilmesi

Emirlerin sultandan bağımsız hareket etmeleri

Sultanın çocukları arasında taht kavgası

Açıklama:

Kaht-ı ricâl, Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamına gelen bir terimdir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde etkili olan emir kimdir?

Sadettin Köpek

Şemseddin Altunbaba

Taceddin Pervane

Mühezibüddin Ali

Celâleddin Harizmşah

Açıklama:

II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde başlıca rolü oynayan Sadeddin Köpek, yukarda anlatılanlara tam bir örnek olmak üzere, hem gulâm sisteminin tüm aksayan yönlerini ortaya ç›karan, hem de devleti çöküntüye götüren süreci başlattı. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hârizmliler, neden Türkiye sınırlarını terk etmek üzere harekete geçtiler?

Kılıçarslan yerin Keyhüsrevin tahta geçmesi

Kayır Han’ın, Sadeddin Köpek tarafından hapse atılması

Eyyübi melikleri ile işbirliği içinde olmaları

Babai İsyanı

Amid’in Fethi

Açıklama:

Reisleri Kayır Han, Sadeddin Köpek tarafından hapse atılınca, aynı akibete uğramaktan korkan diğer Hârizmliler, hemen toplanıp Türkiye sınırlarını terk etmek üzere harekete geçtiler. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Babaîlik İsyanının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Gulamlara yurtlar tahsis edilmesi

Eyyübilere karşı harekete geçilmesi

Abbasi Halifesinin dini birlik çağrısı

Moğol İstilası

Gulâm kökenli devlet adamlarının Türkmenleri aşağılaması

Açıklama:

Gulâm kökenli devlet adamlarının farslılaşmış/kozmopolitleşmiş zihinsel yapısı, Türkmenleri tahkir derecesinde aşağılıyordu. Kaba, idrâksiz, cahil gibi sıfatlar yakıştırılan ve tüm olumsuzlukların kaynağı olarak görülen Türkmenlerle yönetici kesim arasında bir uçurum açılmıştı. işte bu uçurum devletin kaderini ters yüz eden, Moğollar karşısında devleti zayıf düşüren ve Babaîlik olarak bilinen bir Türkmen ayaklanmasına dönüştü. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Kösedağ Savaşı kimler arasında olmuştur?

Moğollar-Selçuklular

Harzemşahlar-Moğollar

Harzemşahlar-Selçuklular

Selçuklular-Türkmenler

Türkmenler-Eyyübiler

Açıklama:

Moğollara karşı harekete geçildi. Kervan yolunu takip ederek ilerleyen Selçuklu ordusu Kösedağ mevkiine gelince otlak ve sulak bir mevkide, arkası Kösedağ’a dayalı olarak uygun bir yerde ordugâh kurma imkânı buldu. Süratle Erzincan’ıgeçip Sivas’a doğru ilerleyen Moğollar da Selçuklu ordusuna yakın Akşehir ovasına ulaştılar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Kösedağ Savaşı yenilgisi hangi yıldadır?

22 Haziran 1242

3 Temmuz 1243

8 Mart 1243

2 nisan 1242

20 Haziran 1242

Açıklama:

Dağdaki ordugâhından savaşı izleyen sultanın bu beklenmedik bozgun üzerine, mendilini yüzüne kapatıp ağladığı rivayet edilir. Mübarizeddin Çavlı kendisine ne yapılması gerektiğini soran II. Keyhüsrev’e, bunun için vaktin geçtiğini, zamanında sözlerine itibar edilmediğini söyleyip serzenişte bulundu. Bunun üzerine artık yapacak bir şey kalmadığını gören sultan, Tokat’a doğru kaçtı. Bir kısım Selçuklu askerleri sultanın gittiğinden habersiz tepelerde bir müddet daha Moğollara karşı koydular. Ancak durumu öğrenince onlar da bozgun halinde savaş meydanını terk ettiler (3 temmuz 1243). Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

II. Keyhüsrev’in ölümüyle tahta kim geçmiştir?

İzzeddin Keykâvus

Kılıç Arslan

Alâaddin Keykubâd

Şemseddin İsfahanî

a, b ve c şıkları

Açıklama:

İki kardeşin orduları Aksaray Hanı önünde karşılaştılar (14 Haziran 1249). Savaşı Keykâvus taraftarları kazandı ve Kılıç Arslan esir edildi. Devrin kaynaklarında anlatıldığına göre, iki kardeş karşılaşınca birbirlerine sarılıp ağladılar. Karatay bunun üzerine ortak hükümdarlık meselesini uygulamaya koyarak üç kardeşi birden tahta oturttu. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Baybars’ın Anadolu Seferi ne zaman başlamıştır?

1240

1277

1273

1245

1282

Açıklama:

Baybars nihayet 1277 baharında, Türkmen beylerinden ve Pervâne baştta olmak üzere Selçuklu devlet adamlarından aldığı davetler üzerine, Anadolu’daki tüm Moğol karşıtlarının umudu olarak yola çıktı.Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Selçuklu Tarihinde meşum bir rolü olan Pervâne ne zaman öldürülmüştür?

23 Nisan 1277

15 Mart 1275

12 Haziran 1276

2 Ağustos 1277

5 Ağustos 1276

Açıklama:

Baybars’a gönderdiği mektupların önüne serilmesi üzerine suçunu kabul etmek zorunda kaldı. Pervâne otuzbeş kadar adamıyla birlikte, kılıçla boyunları vurulmak suretiyle öldürüldü (2 Ağustos 1277) Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Moğol istilasının tetiklediği sorunların dışında kalır?

Babaîler Ayaklanması

Anadolu'ya yapılan göçlerin artması

Göçerlerin yerleşik düzeni tehdit etmesi

II. Gıyâseddin Keyhüsrev'in babasını zehirleyerek tahta oturması

Anadolu'da iktisadi sorunların baş göstermesi

Açıklama:

Moğol istilası Anadolu'ya yapılan göçlerin artmasına dolayısıyla iktisadi sorunların baş göstermesine neden olur. Ayrıca göçlerin artmasıyla birlikte göçerler ile yerleşik düzende yaşayanların hayat tarzları arasındaki farklıların ortaya çıkması göçerlerin yerleşik düzeni tehdit etmesine neden olur.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Selçuklular açısından Babaîler ayaklanmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

İdari, askeri, iktisadi ve sosyal tüm aksaklıkların gözler önüne sermesi

Selçuklu ordusunun teçhizatının savaşlar için yetersiz olduğunu göstermesi

Ordunun yetersiz taktik anlayışının olduğunu göstermesi

Devletin güçlü bir alt yapıya sahip olduğunu göstermesi

Türkmen isyanlarının ne kadar kudretli olduğunu göstermesi

Açıklama:

Selçuklular açısından Babaîler ayaklanmasının en önemli sonucu devletin en kudretli zamanı olarak görülen tarihi dilimde idari, askeri, iktisadi ve sosyal tüm aksaklıkları gözler önüne sermesi olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Moğol istilasıyla alakalı değildir?

Sinâneddin Yakut'un Erzurum sübaşılığına atanması

Kösedağ savaşının ardından Ermeni kralı Hetum'un tabiyet şartlarında ayak diremesi

II. Keyhüsrev'in oğulları arasında taht kavgalarının baş göstermesi

II. Gıyâseddin Keyhüsrev'in İstanul'a sığınmak için tedbirler alması

Sadeddin Köpek'in yönetimde önemli rol oynaması

Açıklama:

Sâdeddin Köpek'in yönetimde söz sahibi olması II. Keyhüsrev'in tecrübesizliği ve basiretsizliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu Devleti'nin idare mekanizmasındaki aksaklıklara yol açan olaylara örnek olarak gösterilebilir?

Köpek'in sultandan aldığı yetkiyle emirleri tasfiye etmesi

Gulam emirlere görevler verilmesi

Karatay tarafından ortaya atılan müşterek yönetim fikri

II. Keyhüsrev'in babasını öldürerek tahta sahip olması

I. Keykubâd'ın Celâleddin Hârizmşah'ı ortadan kaldırması

Açıklama:

Selçuklu Devleti'nin idare mekanizmasındaki aksaklıklara yol açan olaylara örnek olarak Köpek'in sultandan aldığı yetkiyle emirleri tasfiye etmesi gösterilebilir. Diğer şıklarda yer alan ifadeler idare mekanizmasındaki aksaklıklara yol açan gelişmeler değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aleaddin Keykubad döneminde alınan Erzincan, daha önce kimin hakimiyetindeydi?

Mengücekoğulları

Germiyanoğulları

Osmanoğulları

Dulkadiroğulları

Ramazanoğulları

Açıklama:

Mengücekoğulları'nın hakimiyetindeydi.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aleaddin Keykubad nasıl öldü?

Hastalık nedeniyle

Savaş esnasında

Zehirlenerek

Atından düşerek

Nedeni bilinmemektedir

Açıklama:

Aleaddin Keykubad yediği av etinden zehirlenerek ölmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 30

I. Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikar ve mimarlık görevlerinde bulunmuştur. II. Keyhüsrev'in tahta çıkmasında önemli rol oynamıştır. Sonraki süreçte tahtı çöküntüye götürecek süreci başlatan emir olmuştur. Bu emir aşağıdakilerden hangisidir?

Taceddin Pervane

Sadeddin Köpek

Gürcüoğlu Zahirüddevle

Şemseddin Altunaba

Kayırhan

Açıklama:

Bu emir Sadeddin Köpek'tir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Amid (Diyarbekir) 1240 yılında fethedildiğinde kimin hakimiyetinde idi?

Harizmlilerin

Germiyanoğulları'nın

Eyyübiler'in

Artuklular'ın

Memlüklüler'in

Açıklama:

Amid Eyyübiler'den alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Türkmenlerin hor görülmesi
II. İkitsadi sıkıntılar
III. Yönetimin baskıları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Babai isyanlarının nedenlerinden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler Babai isyanının nedenlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Moğolların 1242 yılındaki ilk saldırısında başarılı olmalarının en önemli nedeni nedir?

Babai isyanlarıyla savunmanın zayıflaması

Merkezi otorite boşluğu

Erzurum'un savunması zor bir yer olması

Askerlerin ihanet etmesi

Emirlerin ihanet etmesi

Açıklama:

Moğolların başarılı olma nedeni Babai isyanıyla ordunun zayıflamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Selçuklu Devleti hangi savaş sonrasında Moğollar'ın tabiiyetine girmiştir?

Yassıçimen Savaşı

Kösedağ Savaşı

Otlukbeli Savaşı

Çaldıran Savaşı

Malazgirt Savaşı

Açıklama:

Kösedağ Savaşı

Doğru Cevap: B

Soru 35

Kösedağ Savaşı'nda bozguna uğrayan Selçuklular'ın Moğol komutanı Baycu ile antlaşma yapmasını sağlayan Selçuklu veziri aşağıdakilerden hangisidir?

Sadeddin Köpek

Camedar Kaymaz

Mübarizeddin Çavlı

Mühezibüddin Ali

Sinaneddin Yakut

Açıklama:

Selçuklular'ın Moğol komutanı Baycu ile antlaşma yapmasını sağlayan Selçuklu veziri Mühezibüddin Ali'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

I. Sadeddin Köpek, Taceddin Pervâne gibi emirlerin desteği ile tahta oturmuştur.
II. Babası tarafından Erzurum’a melik tayin edilmiştir.
III. İlk Atabeyi Mübarizeddin Ertokuş’tur.
II. Gıyaseddin Keyhüsrev ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız Iı

I ve II

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

II. Gıyaseddin Keyhüsrev babası tarafından Erzurum'a melik tayin edilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

I. Türkiye Selçuklu Devleti bağımsızlığını kaybetmiştir..
II. II. Keyhüsrev hazinelerini bırakarak Tokat'a kaçmıştır.
III. Ermeniler Selçuklu tabiiyetinden ayrılmışlardır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Kösedağ Savaşı'nın sonuçlarındandır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler Kösedağ Savaşı'nın sonuçlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

II. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemine damgasını varan ve Konya yakınlarında yaptırdığı Zazadin Hanı ile bilinen emir aşağıdakilerden hangisidir?

Sadeddin Köpek

Şemseddin İsfahânî

Ebû Nasr Kündürî

İhtiyârüddin Hasan

Muzafferüddin Burucirdi

Açıklama:

Sadeddin Köpek I. Keykubat ve II. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i flikâr ve mimarlık görevlerinde bulunmuştu. II. Gıyaseddin Keyhüsrev dönemine damgasını varan ve Konya yakınlarında yaptırdığı Zazadin Hanı ile bilinen emirdir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in meliklik yaptığı yerdir?

Alanya

Konya

Sinop

Kastamonu

Erzincan

Açıklama:

Alâaddin Keykubâd 1228 yılında Mengücekoğullarından Erzincan’ alınca, büyük oğlu Keyhüsrev’i buraya melik tayin etti. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir?

Gulam

Kaht-ı ricâl

Mütegallibe

Batınilik

Fütüvvet

Açıklama:

Kaht-ı ricâl, bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularını Moğol istilası karşısında zayıf düşüren hatta sonunu getirdiği kabul edilen en önemli ayaklanmadır?

Batıniler

Şahkulu

Babaîler

Celali

Kavalalı

Açıklama:

Türkiye Selçuklularını Moğol istilası karşısında zayıf düşüren hatta sonunu getirdiği kabul edilen en önemli ayaklanma Babailer Ayaklanması’dır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Atabeg-i Rum unvanıyla II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in üç oğlunun da atabeyi olan dönemin önemli şahsiyetlerindendir?

Celalettin Karatay

Şemseddin İsfahanî

Sadeddin Köpek

Bahaaddin Tercüman

Mühezibüddin Ali

Açıklama:

Atabeg-i Rum unvanıyla II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in üç oğlunun da atabeyi Celalettin Karatay’dır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in ölümünün ardından üç oğlu arasında saltanat kavgalarının yaşandığı döneme verilen isimdir?

Kadınlar saltanatı

Müşterek saltanat dönemi

Lale devri

Ağalar saltanatı

Vezirler saltanatı

Açıklama:

II. Gıyaseddin Keyhüsrev’in ölümünün ardından üç oğlu arasında saltanat kavgalarının yaşandığı döneme Müşterek saltanat dönemi denilmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi II. Keykavus’un da desteği ile İznik tahtını ele geçirdikten sonra İstanbul’da Latinler’i çıkarıp Bizans İmparatorluk tahtına geçmiştir?

I. Justinianus

I. Aleksi Komnen

Romanos Diogenes

II. Vasil

Mihael Paleologos

Açıklama:

Mihael Paleologos II. Keykavus’un da desteği ile İstanbul’da Latinler’i çıkarıp Bizans İmparatorluk tahtına geçmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi III. Giyaseddin Keyhüsrev döneminin iktidarını ele geçiren ve Tokat’ta Gök Medrese’yi yaptıran Selçuklu devlet adamı olarak kabul edilmektedir?

Kayırhan

Şemseddin İsfahanî

Şemseddin Altunaba

Muineddin Pervâne

Arslan-Doğmuş

Açıklama:

Muineddin Pervâne III. Giyaseddin Keyhüsrev döneminin iktidarını ele geçiren ve Tokat’ta Gök Medrese’yi yaptıran Selçuklu devlet adamıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Moğol ordusunu Ayn-ı Câlût denilen yerde yenilgiye uğratan Memlûk komutanıdır?

Baybars

Aybek

Kansu Gavri

Tomanbay

Abaka

Açıklama:

Baybars Moğol ordusunu Ayn-ı Câlût denilen yerde yenilgiye uğratan Memlûk komutanıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ilk olarak Moğollar’a vergi verme yani il tutma teklifini kabul eden Türkiye Selçuklu sultanıdır?

I. İzzeddîn Keykâvus

I. Gıyaseddîn Keyhüsrev

I. Alâaddîn Keykubâd

III. Gıyaseddin Keyhüsrev

II. Kılıç Arslan

Açıklama:

Sultan Keykubâd, Moğollarla arasındaki tampon gücün yıkılması üzerine, bu göçebe istilasının arzettiği tehlikelere vâkıf bir hükümdar olarak, Moğol hanının il tutma teklifini kabul etti. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde başlıca rolü oynayan, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde bulunan I. Keykubat dönemi emiri kimdir?

Baycu Noyan

Muineddin Pervâne

Gürcüoğlu Zahîrüddevle

Sadeddin Köpek

Şemseddin Altunaba

Açıklama:

Sadeddin Köpek I. Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde bulunmuştu. II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde başlıca rolü oynamıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Satın alınmak veya esir edilmek suretiyle ele geçirilen ve belli bir eğitim sürecinden geçtikten sonra kişisel yeteneklerine göre, asker ve sivil devlet adamı ihtiyacını karşılamak üzere devlet kadrolarında istihdam edilen kölelere İslam Dünyasında ne ad verilirdi?

Ümera

Gulâm

Rakik

Mürtezika

Mevali

Açıklama:

Satın alınmak veya esir edilmek suretiyle ele geçirilen ve gulâm adı verilen köleler, belli bir eğitim sürecinden geçtikten sonra kişisel yeteneklerine göre, asker ve sivil devlet adamı ihtiyacını karşılamak üzere devlet kadrolarında istihdam edilirlerdi. İslâm Dünyasında çok yaygın olan gulâm sistemi, Büyük Selçuklularda da uygulanmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Ricâl-i gayb

Ale'r-rical

Kaht-ı ricâl

Kaht-ı mütefekkir

Esmaü'r-rical

Açıklama:

Kaht-ı ricâl, bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Moğollar’ın önünden kaçıp Anadolu’ya gelen İranlılar’dan olup, Selçuklu döneminde vezirlik yapan ve ileride devletin kaderinde çok mühim roller oynayacak olan meşhur Muineddin Pervâne’nin babası kimdir?

Mühezzibüddin Ali

İhtiyarüddin Hasan

Muzaferüddin Burucirdi

Fahreddin Ali

Kündüri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Moğolların kendileriyle dost olmayı kabul eden hükümdarlarla yaptıkları, hana yılda bir kere hediyeler (vergi) vermeyi taahhüt eden tâbiiyet anlaşmasına ne ad verilir?

Saltanat menşuru

Candâr

Yarlığ

Diyar-› Mudar

İl tutma

Açıklama:

İl tutma, Moğolların kendileriyle dost olmayı kabul eden hükümdarlarla yaptıkları, hana yılda bir kere hediyeler (vergi) vermeyi taahhüt eden bir çeşit tâbiiyet anlaşmasıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Moğollar ile yapılan Kösedağ Savaşı hangi yıl gerçekleşmiştir?

1238

1240

1243

1245

1248

Açıklama:

Kösedağ Savaşı 1243 yılında yapılmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Moğol hükümdarlarının çeşitli vesilelerle verdikleri fermanların adı nedir?

Menşur

Mansib

Name-i humayun

Yarlığ

Buyruk

Açıklama:

Yarlığ Moğol hükümdarlarının, çeşitli vesilelerle tevcih ettikleri fermanlara verilen addır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Moğol hükümdarı Mengü Kağan'ın kardeşi Hülagü Han'ın batıya tayiniyle 1256'da kurulan ve 1335 yılında Ebû Sâid Bahadır Han’ın ölümü üzerine yıkılan hanedan aşağıdakilerden hangisidir?

Akkoyunlular

Çağatay Hanlığı

Abbasiler

İlhanlılar

Karakoyunlular

Açıklama:

Hülagü 1256’da, aileleriyle birlikte mevcudu bir milyonu bulan, geri dönüşsüz ordusuyla İran’a gelince; İran Moğolları veya hanlarının unvanına nisbetle İhanlılar olarak adlandırılan hanedan kurulmuş oldu. Gâzân Han zamanında (1295-1304) Müslüman olan İlhanlılar, 1335 yılında Ebû Sâid Bahadır Han’ın ölümü üzerine parçalanıp yıkıldılar. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Moğollar’ın İslâm dünyasındaki ilerleyişini durduran bir dönüm noktası kabul edilmekle beraber, Mısır yolu kapandığı için Türkiye’ye daha fazla yönelmelerine ve güç yığmalarına sebep olan savaş hangisidir?

Hıttin Muharebesi

Ayn-ı Câlût Muharebesi

Yermük Muharebesi

Kösedağ Muharebesi

Yassıçimen Muharebesi

Açıklama:

Ayn-ı Câlût savaşı şüphesiz Moğollar’ın İslâm dünyasındaki ilerleyişini durduran bir dönüm noktasıdır. Fakat bu olay Suriye’de durdurulan ve Mısır yolu kapanan Moğolların, Türkiye’ye daha fazla yönelmelerine ve güç yığmalarına sebep olmuştur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in oğlu olan ve Pervâne ve Moğollar eliyle Selçuklu'da saltanata kavuşan hükümdar kimdir?

II. Kılıç Arslan

II. İzzeddin Keykavus

II. Alaaddin Keykubat

III. Kılıç Arslan

IV. Kılıç Arslan

Açıklama:

II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in oğlu olan ve Pervâne ve Moğollar eliyle Selçuklu'da saltanata kavuşan hükümdar IV. Kılıç Arslan'dır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

6-7 Yaşları civarında Erzincan'a melik olarak atanan Gıyaseddin Keyhüsrev'in atabeyliğine kim atanmıştır ?

Mübarizeddin Ertokuş

Saadet Köpek

Baycu Noyan

Muineddin Pervane

Şemseddin Altunaba

Açıklama:

Alâaddin Keykubâd 1228 yılında Mengücekoğulları’ndan Erzincan’ı alınca, büyük oğlu Keyhüsrev’i buraya melik tayin etti. Bu sırada henüz 6-7 yaşı civarında olduğu anlaşılan Keyhüsrev’in atabeyliğine de Antalya valisi Mübarizeddin Ertokuş atandı.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I. Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde bulunan, Konya
yakınlarında yaptırdığı Zazadin hanının kitabesinde ismi yazan dönemin emiri kimdir ?

Taceddin Pervane

Gürcüoğlu Zahirüddevle

Şemseddin Altunoba

Saadettin Köpek

Hüsameddin Kaymeri

Açıklama:

Sadeddin Köpek I. Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde
bulunmuştu. Konya yakınlarında yaptırdığı Zazadin hanının kitabesinde adının Köpek şekilde yazılmış
olması, bunun hakaret amaçlı bir yakıştırma olmadığını göstermektedir. Kötü şöhretiyle birleşerek mecazen
tahkir içerse de, sadık adam mânâsında kullanıldığı düşünülebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Satın alınmak veya esir edilmek suretiyle ele geçirilen ve kölelerin, belli bir eğitim sürecinden geçtikten sonra kişisel yeteneklerine göre, asker ve sivil devlet adamı ihtiyacını karşılamak üzere devlet kadrolarında istihdam edildikleri sistemin adı nedir ?

Gulam

Kaht-ı Rical

İkta

Hanedan

Kut

Açıklama:

3. Ünitede anlatıldığı gibi II. Kılıç Arslan, zaman zaman hükümranlık hukukunu zedeleyen Türkmen beylerinin bu gücünü, onları daha çok sınırlara doğru iterek, bir bakıma sistemin dışına çıkararak sınırlandırmıştı. Ancak bu tedbir onların tasfiyesinden doğan boşlukların, başka unsurlarla doldurulması zaruretini de beraberinde getiriyordu. Bu aşamada İslâm Dünyasında çok yaygın olan, Büyük Selçukluların da uyguladığı gulâm sistemi devreye girmektedir. Satın alınmak veya esir edilmek suretiyle ele geçirilen ve gulâm adı verilen köleler, belli bir eğitim sürecinden geçtikten sonra kişisel yeteneklerine göre, asker ve sivil devlet adamı ihtiyacını karşılamak üzere devlet kadrolarında istihdam edilirlerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir ?

İkta

Gulam

Kaht-ı Rical

Hanedan

Kut

Açıklama:

Kaht-ı ricâl, bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

El-Cezire’nin üç idari bölgesinden biri olup Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine alan bölgenin adı nedir ?

Diyar-ı Şam

Diyar-ı Mudar

Diyar-ı Halep

Diyar-ı Hudar

Diyar-ı Rasulayn

Açıklama:

Diyar-ı Mudar, el-Cezire’nin üç idari bölgesinden biri olup Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine
almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Türk-İslâm dünyası ve hatta dünya tarihi açısından en önemli olaylardan birisi olarak kabul edilen " moğol istilası" hangi yüzyılda yaşanmıştır ?

XII

XIII

XIV

Açıklama:

Moğol istilâsı XIII. yüzyılda meydana gelen; bütün Türk-İslâm dünyası ve hatta dünya tarihi açısından en önemli olaydır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Moğol hükümdarlarının, çeşitli vesilelerle tevcih ettikleri fermanlara ne ad verilir ?

Yarlığ

İl tutma

Ayn-ı Câlût

Varlığ

Kaht-ı Rical

Açıklama:

Yarlığ Moğol hükümdarlarının, çeşitli vesilelerle tevcih ettikleri fermanlara verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Babaî Ayaklanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Selçuklu ordusundaki Türkmenlerin soydaşlarından etkilenmeleri ihtimaline karşı, Frank ve Gürcü askerler ön saflarda yer almıştır.

Toplumsal ve iktisadi nedenler ile şekillenen ayaklanma, sonrasında dinî bir karaktere bürünmüştür

Selçuklu ordusu isyancılar tarafından defalarca yenilgiye uğratılmıştır

İsyancılar Selçuklu Ordusu'nu yenilgiye uğratmayı başaramamıştır

Önderliğini Baba İlyas ve halifesi Baba İshak yapmıştır.

Açıklama:

Amasya yakınlarında Çat köyündeki tekkesinde yaşayan ve taraftar toplayan Baba İlyas, halifesi Baba İshak’ı isyanın başlatılması için gerekli hazırlıkları yapmak üzere Adıyaman bölgesine gönderdi. Türkmenleri bu zulüm idaresini yıkmak için açıkça isyana davet eden Baba İshak, Kefersud bölgesindeki Türkmenleri silahlandırıp harekete geçti. Adıyaman, Kâhta ve Gerger’i alıp Malatya’ya yürüdü. Baba İshak büyük tahribat yaparak ilerlerken üzerine gönderilen Selçuklu ordularını iki defa ağır yenilgiye uğrattı.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Moğollar’ın İslâm dünyasındaki ilerleyişini durduran bir dönüm noktası olan savaş aşağıdakilerden hangisidir ?

Ayn-ı Calut

Miryakefalon

Yassıçemen Savaşı

Kösedağ Savaşı

Dandanakan Savaşı

Açıklama:

Ayn-ı Câlût savaşı şüphesiz Moğollar’ın İslâm dünyasındaki ilerleyişini durduran bir dönüm noktasıdır. Fakat bu olay
Suriye’de durdurulan ve Mısır yolu kapanan Moğolların, Türkiye’ye daha fazla yönelmelerine ve güç yığmalarına sebep olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi kösedağ savaşının sonuçlarından birisidir ?

Türkiye Selçuklu Devleti bağımsızlığını korumaya devam etmiştir

Tâbiyet Anlaşması, II. Keyhüsrev'in de bilgisi ve onanıyla Tabiyet Anlaşması yapılmıştır

Durumun vahametini anlayan Bizans, Moğollar’a elçi göndererek barış yapmıştır

Ermeniler bu bozgundan yararlanarak Türkiye Selçuklular’ına tâbiyette ayrılmışlardır.

II. Keyhüsrev hazineleri ile birlikte konumunu korumuştur

Açıklama:

Nihayet kış boyu hazırlanan ve mevcudu 70.000’i geçen Selçuklu ordusu Kayseri’de toplandı. Burada ordunun temelini oluşturan iktalı askerler, sultan ve beylerin hassa kuvvetleri, Gürcü ve Frank paralı askerler vardı. Ayrıca KilikyaErmenileri ve Eyyûbîlerin yardım birlikleri beklenmekteydi. Nitekim ordu Sivas’ta iken Haleb melikinin 3.000 kişilik yardım kuvveti yetişti. Bu sırada Ermeni ve Gürcüler’in de içerisinde bilindiği Moğol ordusunun harekete geçtiği haberi ulaştı. Bunun üzerine toplanan harp meclisi durumu müzakere etti. Tecrübeli devlet adamları, Moğol ordusunun Sivas’ta beklenmesi, derbendler tutularak zayiat verdirildikten sonra yorulan düşmanla Sivas’ta karşılaşmayı önerdiler. Ümerâ çekişmesi burada da kendisini gösterdi ve hükümdarın çok yakınında bulunan bazı emirler, ihtiyatlı davranmak isteyenleri korkaklıkla itham edip, Erzincan’ın tahribine göz yumulmaması gerektiği, hatta Moğolları kendi karargâhlarında basmak
gerektiğini söyleyerek Keyhüsrev’i de galeyana getirdiler.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde bulunmuş, ismi sadık adam mânâsında kullanılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sadeddin Köpek

Taceddin Pervâne

Gürcüoğlu Zahîrüddevle

Şemseddin Altunaba

Hüsameddin Kaymerî

Açıklama:

Sadeddin Köpek; I. Keykubat dönemi emirlerinden olup, tercüman, emir-i şikâr ve mimarlık görevlerinde bulunmuştur ve isminin sadık adam mânâsında kullanıldığı düşünülebilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terim aşağıdakilerden hangisidir?

Gulam sistemi

Kaht-ı rical

Kozmopolitleşme

Diyar-Amid

Diyar-Mudar

Açıklama:

Kaht-ı rical; bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Kısaca insanın üzerinde doğduğu topraklara ve içerisinde büyüdüğü millete aidiyet duygusuyla değil, menfaâtleri çerçevesinde bağlı olması hâline ne dedir?

Yabancılaşma

Asimile olma

Duyarsızlaşma

Kozmopolitleşme

Hissizleşme

Açıklama:

Kozmopolitleşme; çok kısaca insanın üze- rinde doğduğu topraklara ve içerisinde büyüdüğü millete aidiyet duygusuyla değil, menfaâtleri çerçevesinde bağlı olması hâlidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Zazadin Han kim tarafından yaptırılmıştır?

Taceddin Pervâne

Gürcüoğlu Zahîrüddevle

Şemseddin Altunaba

Sadeddin Köpek

Hüsameddin Kaymerî

Açıklama:

Zazadin Han Sadeddin Köpek tarafından yaptırılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Moğollar’ın önünden kaçıp Anadolu’ya gelen İranlılar’dan olup, ileride devletin kaderinde çok mühim roller oynayacak olan meşhur Muineddin Pervâne’nin babasının adı nedir?

Kemâleddin Kâmyâr

Mühezzibüddin Ali

Celâleddin Karatay

Hüsameddin Kaymeri

I. Keyhüsrev

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

Celâleddin Hârizmşah’ın Yassıçimen Savaşında yenilip ölmesi üzerine başıboş ka- lan Hârizmliler, hangi hükümdar tarafından Selçuklu Devleti’nin hizmetine alınmışlardı?

Alâaddin Keykubâd

I. Keyhüsrev

Hısn-ı Keyfâdan

Şehâbeddin Gazi

Baba İlyas

Açıklama:

Celâleddin Hârizmşah’ın Yassıçimen Savaşında yenilip ölmesi üzerine başıboş ka- lan Hârizmliler, Alâaddin Keykubâd tarafından Selçuklu Devleti’nin hizmetine alınmışlardı. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

El-Cezire’nin üç idari bölgesinden biri olup Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine alan yerleşke aşağıdakilerden hangisidir?

Beyşehir

Kubâdâbâd

Diyar-ı Mudar

Diyar-ı Amid

Malya

Açıklama:

El-Cezire’nin üç idari bölgesinden biri olup Urfa, Harran, Suruç, Rakka ve Resülayn gibi şehirleri içerisine alan yerleşke Diyar-ı Mudar’dır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Baba İlyas’ın halifesi aşağıdakilerden hangisidir?

Mübarizeddin Armağanşah

Baba İshak

Harzemşah

Mübarizeddin İsâ Candâr

Şehâbeddin Gazi

Açıklama:

Baba İshak; Baba İlyas’ın halifesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Menâkıbü’l-kudsiyye kim tarafından yazılmıştır?

Elvan Çelebi

Âşıkpaşazâde

Mübarizeddin Armağanşah

Mübarizeddin İsâ Candâr

Şehâbeddin Gazi

Açıklama:

Menâkıbü’l-kudsiyye; Baba İlyas’ın torunu Elvan Çelebi tarafından yazılmıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

İnce Minareli Medrese kim tarafından yaptırılmıştır?

Elvan Çelebi

Âşıkpaşazâde

Mübarizeddin Armağanşah

Mübarizeddin İsâ Candâr

Fahreddin Ali

Açıklama:

İnce Minareli Medrese; Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi gulam sisteminin yol açtığı en önemli problemlerden biridir?

Gulamların zihniyet bakımından kozmopolit olması

Gulamların devletin idaresinde görev alması

Gulamların belirli bir eğitime sahip olmaları

Gulamların kişisel yeteneklerine göre istihdam edilmeleri

Gulamların sadık hizmetkârlar sınıfı olarak görülmesi

Açıklama:

Gulâm sisteminin yol açtığı en önemli problemlerden biri, çoğu İranî unsurlardan oluşan ümerânın etnik kökeni ne olursa olsun, yetişme tarzları neticesinde, zihniyet bakımından kozmopolitleşmesidir. Kozmopolitleşme çok kısaca insanın üzerinde doğduğu topraklara ve içerisinde büyüdüğü millete aidiyet duygusuyla değil, menfaâtleri çerçevesinde bağlı olması hâlidir. Bu durum söz konusu zümrenin, Moğol
istilâsı gibi hayati dönemlerde devletin-milletin değil, kendi çıkarlarını gözetmeleri yüzünden ihanet örnekleriyle doludur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Gulam sisteminin aksayan yönlerini ortaya çıkaran ve devleti çöküntüye götüren süreci başlatan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Şemseddin Altunbaba

Sadeddin Köpek

Kayır Han

Taceddin Pervane

Hüsameddin Kaymerî

Açıklama:

II. Keyhüsrev’in tahta geçirilmesinde başlıca rolü oynayan Sadeddin Köpek, hem gulâm sisteminin tüm aksayan yönlerini ortaya çıkaran, hem de devleti çöküntüye götüren süreci başlattı. Kendisine tahtı sağlayan bu emire minnettâr olan sultanın verdiği yetkiyle, muhalif
ümerâyı tasfiyeye başladı.Şemseddin Altunbaba, Kayır Han, Taceddin Pervane ve Hüsameddin Kaymerî ise Sadeddin Köpek tarafından tasfiye edilen kişilerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Hârizmliler'in Türkiye sınırlarını terk etmelerinin temel nedenidir?

Geçim kaynaklarını yitirmeleri

Eyyübi topraklarına geçmek istemeleri

Kayır Han'ın hapse atılması

Kendilerine Diyar-ı Mudar’ın ikta edillmesi

Eyyûbî melikleri arasında taraf olmaları

Açıklama:

Kayır Han, Sadeddin Köpek tarafından hapse atılınca, aynı akibete uğramaktan korkan diğer Hârizmliler, hemen toplanıp Türkiye sınırlarını
terk etmek üzere harekete geçtiler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Babaîler Ayaklanması'nın sonuçlarından biridir?

Göçebeler ile yerleşiklerin hayat tarzları arasında farklılılar olması

Devleti yönetenlerin göçmenleri kargaşa sebebi görmesi

Göçebelerin yağmadan başka geçim kaynağı bulunmaması

Moğollar’ın harekete geçmesine fırsat vermesi

Göçebelerin yerleşik düzen için tehdit oluşturması

Açıklama:

Bu isyanın sonuçlarından biri, o güne kadar Türkiye hudutlarını aşmaya pek cesaret edemeyen Moğollar’ın harekete geçmesine fırsat vermesi olmuştur. İsyanı bastırmak için Erzurum’daki ordunun çekilmiş olması Moğollar’ın daha ilk teşebbüslerinde başarı kazanmalarını sağladı. A, B, C ve E seçenekleri isyanın nedenleridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

XIII. yüzyılda meydana gelenTürk-İslâm dünyası ve hatta dünya tarihi açısından en önemli olay aşağıdakilerden hangisidir?

Gulâm Sistemi Meselesi

Sadeddin Köpek’in Tahakkümü

Amid'in Fethi

Babaîler Ayaklanması

Moğol İstilâsı

Açıklama:

Moğol istilâsı XIII. yüzyılda meydana gelen; bütün Türk-İslâm dünyası ve hatta dünya tarihi açısından en önemli olaydır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi II. Keyhüsrev döneminde Kilikya seferi düzenlenmesinin nedenlerin biri değildir?

Selçuklu Devletine senelik verginin ödenmemesi

Savaş döneminde gerekli askeri yardımı sağlamak istememesi

Moğollara bağlı olduğunu arz etmesi

Sultanın kızı ve annesini Moğollara teslim etmesi

Selçuklu ordusunun Meyyâfârikîn’i kuşatması

Açıklama:

Selçuklu ordusunun Meyyâfârikîn’i kuşatması Âmid (Diyarbekir)’in fethinde meydana gelmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Moğollar'ın Selçuklularla komşu olma sürecinde meydana gelen olaylardan biri değildir?

Kösedağ Savaşı'nın yaşanması

Moğol elçilerinin öldürülmesi

Otrar faciasının yaşanması

Maveraünnehir'in Moğollar'ın eline geçmesi

Hârizmşah’ın Yassıçimen’de her şeyini kaybetmesi

Açıklama:

Moğol elçilerinin öldürülmesi, Maveraünnehir'in Moğollar'ın eline geçmesi komşu olma süreinde meydana gelen olaylardır. Bununla birlikte Hârizmşah’ın b Selçuklu tarafına yüklenmesi,Yassıçimen’de her şeyini kaybetmesiyle Selçuklular Moğollarla komşu oldular. Kösedağ Savaşı Moğollarla komşu olma sürecinden sonra yaşanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Kösedağ Savaşı'nın yenilgiyle sonuçlanmasının nedenlerinden biridir?

Müttefik bulmak için tüm tâbilerinden yardım istenmesi

Orduda devşirme askerlerin fazla olması

Ordu mevcudunun 70.000 civarı olması

Mardin Artuklu beyine Resülayn’ın verilmek istenmesi

Meyyâfârikîn melikine çok miktarda para verilmesi

Açıklama:

Kösedağ yenilgisinin sebeplerinden biri olarak, gulâm sistemi çerçevesinde ordunun soyca terkibinin gittikçe gayrı mütecanis bir hâle gelmesi konusuna vurgu yapılmaktadır. Nitekim bu husus Selçukluların Gazneliler’le yaptıkları Dandânakân ve Bizansla yaptıkları Malazgirt savaşlarında karşı tarafın dezavantajı olarak ifade edilmişti. Başka bir söyleyişle o savaşlardaki Selçuklu ordusu terkibi ve idealleri bakımından son derece uyumlu olduğu için avantajlı durumdaydı. Kösedağ’daki devşirme ordu ise tamamen başkalaşmış bir yapı arzediyordu. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Türkiye Selçuklularının Moğollara vergi vermek kaydıyla tâbiyet altına girdikleri olay aşağıdakilerden hangisidir?

II. Keyhüsrev’in Ölümü

Âmid (Diyarbekir)’in Fethi

Kösedağ Yenilgisi

Sadeddin Köpek’in Tahakkümü

Babaî İsyanı

Açıklama:

Türkiye Selçukluları ilk olarak 1243 Kösedağ yenilgisi üzerine, Moğollara vergi vermek kaydıyla tâbiyet altına girmişlerdi. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi IV. Kılıç Arslan’ın Saltanatı döneminde meydana gelen olaylardan biridir?

1274’de, Samagar Noyan Anadolu’dan gönderilmesi

Moğollar’a karşı Baybars’la işbirliği yapma girişimi

Moğol ordusuyla birlikte Bire'nin kuşatılması

1266 yılında Sinop’un fethedilmesi

Pervâne'nin Gürcü Hatun’la evlenmesi

Açıklama:

IV. Kılıç Arslan’ın Saltanatı döneminde Pervâne, 1259 yılında Trabzon Rumları’nın işgâl ettiği Selçuklu liman şehri Sinop’u kurtarmak için
Abaka’dan bir yarlığ aldı. 1266 yılında karadan ve denizden kuşattığı Sinop’u fethetti. A, B, C ve E seçeneklerinde yer alanlar Pervâne’nin Tahakkümü Altında III. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi'nde meydana gelmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Sultan Alâaddin Keykubâd hangi nedenle ölmüştür?

Av etinden

Savaşta

Salgın hastalıktan

Bıçaklı suikast

Attan düşerek

Açıklama:

Sultan Alâaddin Keykubâd bu kararları uygulama fırsatı bulamadan, yediği av
etinden zehirlenmek suretiyle hayatını kaybetti.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terim nedir?

Gulâm

Kaht-ı ricâl

Diyar-ı Mudar

Kubbetü’s-Sultan

Nevbet

Açıklama:

Kaht-ı ricâl, bir ülkede nitelikli siyaset ve devlet adamı yokluğu anlamında kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Bir Latin kaynağının söylediğine göre tahtı ele geçirmek isteyen hangi isim Sultan II. Keyhüsrev’i boğmak için yanında ip taşımaktadır?

Taceddin Pervâne

Mühezzibüddin Ali

Sadeddin Köpek

Mecdeddin İshak

Sardeddin Konevî

Açıklama:

Bir Latin kaynağının söylediğine göre tahtı ele geçirmek isteyen Köpek, sultanı boğmak için yanında ip taşıyordu. Köpek’in Keyhüsrev’in yanına destursuz, kılıçla ve istediği gibi girip çıkması artık sultanı korkutur hâle gelmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Cesedi bulunmayınca göğe çıkıp meleklerin yardımını temin edip geri geleceğini söyleyerek direnmeye devam eden isyancıların önderi kimdir?

Şehâbeddin Gazi

Mübarizeddin İsâ Candâr

Baba İlyas

Baba İshak

Sadeddin Köpek

Açıklama:

Baba İshak önderliğinde ilerlemekte olan isyancılar buraya vardıklarında onun cesedini bulamayınca, göğe çıkıp meleklerin yardımını temin edip geri geleceğini söyleyerek direnmeye devam ettiler.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Sahip Ata Fahreddin Ali’nin Konya’da yaptırdığı medrese aşağıdakilerden hangisidir?

Hatuniye Medresesi

Çifte Minareli Medrese

Karatay Medresesi

Gök Medrese

İnce Minareli Medrese

Açıklama:

Sahip Ata Fahreddin Ali’nin Konya’da yaptırdığı İnce Minareli Medrese

Doğru Cevap: E

Soru 93

Moğollar kendilerini uzun zaman uğraştıran Celâleddin Hârizmşah’ı ortadan kaldıran hangi Sultan'a büyük saygı duyuyorlardı?

Sultan Keykubâd

II. Gıyaseddin Keyhüsrev

Şemseddin Altunaba

Sahip Ata Fahreddin

Zeyneddîn Karaca

Açıklama:

Moğollar kendilerini uzun zaman uğraştıran Celâleddin Hârizmşah’ı ortadan kaldıran Sultan Keykubâd’a büyük saygı duyuyorlardı.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Moğol hükümdarlarının, çeşitli vesilelerle tevcih ettikleri fermanlara verilen addır?

Muabbir

Yarlığ

Gâşiye

Çetr

Meşşâî

Açıklama:

Yarlığ Moğol hükümdarlarının, çeşitli vesilelerle tevcih ettikleri fermanlara verilen addır.

Doğru Cevap: B

Soru 95

"Ülke yabancı boyunduruğu altında zillet içerisinde iken, devletten maaş alan herkesin daha mütevazi bir hayat sürmesi" gerektiğini söyleyen vezir kimdir?

Şemseddin İsfahânî

Sahib Ata Fahreddin Ali

Nahcivanlı Kadı Necmeddin

Ebu’l Kasım

Celaleddin Karatay

Açıklama:

Vezirliğe getirilen Nahcivanlı Kadı Necmeddin görevi kabul etmek için “ Ülke yabancı boyunduruğu altında zillet içerisinde iken, devletten maaş alan herkesin daha mütevazi bir hayat sürmesi” şartını koşmuştu.

Doğru Cevap: C

Soru 96

II. Keykâvus’a sığınan bir Bizans hükümdarı kimdir?

X. Konstantinos Dukas

I.Andronikos Komnenos

I.Theodoros Laskaris

Mihael Paleologos

VI.Ioannes Kantakuzenos

Açıklama:

Mihael Paleologos, İznik hükümdarı II. Laskaris’e isyan edip başarısız olunca kardeşiyle birlikte II. Keykâvus’a sığınan bir Bizanslı idi. Sultan tarafından önemli mevkilere getirilen Paleologos, 1258’de İznik tahtını ele geçirmiş; 1261’de Latinler’i İstanbul’dan kovduktan sonra da Bizans imparatorluk tahtına oturmuştu.

Doğru Cevap: D

Soru 97

IV. Kılıç Arslan öldürüldükten sonra Pervâne, onun yerine henüz 2-3 yaşında bir bebek olan oğlu hangi sultanı annesinin kucağından alıp tahta oturttu?

I. İzzeddîn Keykâvus

Sultan Keykubâd

II. Keyhüsrev

II. Keykâvus

III. Keyhüsrev

Açıklama:

IV. Kılıç Arslan öldürüldükten sonra Pervâne, onun yerine henüz 2-3 yaşında bir bebek olan oğlu III. Keyhüsrev’i annesinin kucağından alıp tahta oturttu.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Türkiye Selçuklu Devleti, aşağıdaki olaylardan hangisinden sonra Moğol istilasına uğramıştır?

1277 Muineddîn Pervane’nin ölümü

1277 Cimri (Siyavuş) hadisesi

1276 Elbistan Savaşı

1261 yılında II. Keykâvus’un ülkeyi terk etmesi

1243 Kösedağ Savaşı

Açıklama:

Moğol istilâsının Muîneddîn Pervâne’nin ölümünden sonraki dönemini mahiyeti bakımından değerlendirebileceksiniz.
XIII. asrın en önemli hadisesi Asya kıtasının büyük bir bölümüyle Orta Avrupa’ya kadar yayılan Moğol istilâsı idi. Türkiye Selçuklu Devleti de Kösedağda hezimete (1243) uğrayarak bu olaydan nasibini almıştır. Nitekim bu yenilginin ardından devleti yönetenlerin yetersizlikleri ve düşmanla yapılan işbirlikleri nedeniyle, Anadolu kısa bir sürede Moğol istilâsına maruz kalmıştır. Doğru seçenek: E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Dulkadiroğulları Beyliği nerede kurulmuştur?

Bafra, Ünye ve Fatsa civarında

Kayseri-Sivas civarında

Adana-Kozan civarında

Maraş-Elbistan civarında

Manisa-İzmir civarında

Açıklama:

Anadolu’da Moğol istilasından sonra kurulan Türkmen Beylikleri ve tarihi rollerini belirleyebileceksiniz.
Dulkadiroğulları Beyliği: Oğuzların Bozok koluna mensub olan Zeyneddîn Karaca tarafından 1337 yılında, Maraş-Elbistan havalisinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Eşrefoğlu Beyliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bu beylik Beyşehir, Akşehir, Seydişehir, Ilgın ve Bolvadin çevresinde hüküm sürmüştür.

Kurucusu Süleyman Bey, III. Keyhüsrev zamanında uç beyi görev yapmıştır. Beyliğin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey, Sultan III. Keyhüsrev zamanında uç beyiydi.

Süleyman Bey Hulagü’dan beylik için yarlığ almıştır.

Mübarizüddin Mehmet, 1314 yılında Moğol valisi Emir Çoban’a bağlılık bildirmiştir.

1326’da II. Süleyman’ın, Timurtaş Noyan tarafından öldürülmesi üzerine yıkılmıştır.

Açıklama:

Anadolu’da Moğol istilasından sonra kurulan Türkmen Beylikleri ve tarihi rollerini belirleyebileceksiniz.
XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beyliktir. Mübarizüddîn Mehmet, 1314 yılında Anadolu’ya gelen Emir Çoban’a itaat arzedenler arasında bulunuyordu. Mehmet Bey 1320’de vefat edince yerine geçen oğlu II. Süleyman, Moğol valisi Timurtaş tarafından Beyşehir Gölü’ne atılarak öldürüldü (1326).

Doğru Cevap: C

Soru 4

Moğol istilası ile Türkiye Selçuklu Devleti, hangi yılda Kösedağ’da hezimete uğramıştır?

1239

1240

1241

1242

1243

Açıklama:

XIII. asrın en önemli hadisesi hiç şüphesiz Asya kıtasının büyük bir bölümüyle Orta Avrupa’ya kadar yayılan Moğol istilâsı idi. Türkiye Selçuklu Devleti de Kösedağ’da hezimete (1243) uğrayarak bu olaydan nasibini almıştı. Nitekim bu yenilginin ardından devleti yönetenlerin yetersizlikleri ve düşmanla yapılan işbirlikleri nedeniyle, Anadolu kısa bir sürede Moğol istilâsına maruz kaldı.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Uç Türkmenlerinin kurulmasının sonucu aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Askeri güçleri birleştirebilmek.

Bizans ve Ermeni sınırlarında fetihlerle ülke topraklarını genişletmek.

Siyavuş Bey' e karşı direnmek

Moğol istilalarına direnmek

Miryokefalon seferinden sonra askeri sorunları çözmek

Açıklama:

Selçuklu Devleti, Miryokefalon zaferiyle askeri sorunlarını önemli ölçüde hallettikten sonra, yapısal bir dönüşüm sürecine girmişti. Daha önceki ünitelerde temas edildiği gibi, kuruluş aşamasında devletin aslî gücünü oluşturan Türkmenler, daha sonra yerleşikliği öngören devlet politikalarına karşı durdular. Siyavuş (Cimri) hadisesi sırasında yine Türkmenlerin Moğol karşıtı saflarında yer aldı. Uç Türkmenleriyle yeni gelenlerin güç birliği etmesi ve çoğunlukla Moğol istilâsına karşı başkaldırı çerçevesinde teşkilatlanmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Ladik Beyliği'nin kurucusu kimdir?

Uç gazisi Mehmet Bey

Emir Çoban

Karaman Bey

I. Alaaddin Keykubad

Kadı Hoteni

Açıklama:

Moğol istilasından sonra baş gösteren Türkmen isyanları neticesinde Batı-Anadolu’da teşekkül eden beylik, XIII. asrın ikinci yarısından XIV. asrın sonlarına kadar, Lâdik (Denizli) merkez olmak üzere Honaz ve Dalaman civarında hüküm sürmüştür.
Beyliğin kurucusu bir uç gazisi olan Mehmet Bey’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Türkiye Selçuklu Devleti hangi beylik döneminde çöküş sürecine girmiştir?

Ladik Beyliği

Karamanoğlu Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği bu dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik Karamanoğulları’dır. Oğuzlar’ın Afşar boyuna mensup olan Karamanlılar, Anadolu’ya XIII. asrın ilk çeyreğinde, Azerbaycan ve Şirvan bölgesinden göç etmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beylik hangididir?

Karamanoğulları

Ladik Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Açıklama:

XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beylik Eşrefoğulları Beyliği'dir. Beyliğin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey, Sultan III. Keyhüsrev zamanında uç beyiydi.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Türkiye Selçuklu Devleti'nin son zamanlarında Kütahya ve çevresinde kurulmuş beylik hangisidir?

Karamanoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Pervaneoğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Açıklama:

Germiyanoğulları, Türkiye Selçuklu Devleti’nin son dönemlerinde Kütahya ve çevresinde hüküm sürmüştür. Germiyanlılar ilk defa Alişiroğlu Muzaffereddîn önderliğinde XIII. yüzyılın ilk yarısında Malatya’da tarih sahnesine çıkmışlardı. Germiyanoğulları’nın Kütahya tarafına hangi tarihlerde göç ettikleri belli değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Saruhanoğulları Beyliği'nin merkezi neresidir?

Kütahya

Afyon

Manisa

Sinop

Balıkesir

Açıklama:

Batı Anadolu’da merkezi Manisa olmak üzere hüküm süren Saruhan beyliğinin kurucusu Saruhan Bey’in, Harizm Türkleri’nden Saruhan'ın torunu ve Alpağı’nın oğlu olduğu tahmin edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aydınoğulları Beyliği hangi yılda Osmanlı hakimiyetine girerek tarih sahnesinden silinmiştir?

1423

1424

1425

1426

1427

Açıklama:

Aydınoğulları Beyliği 1426 yılında Osmanlı hâkimiyetine geçerek tarih sahnesinden silindi.
Osmanoğulları tarihi rolü itibariyle Selçukluların son dönemlerinde kurulan beyliklerin en büyüğü ve önemlisi olarak tarih sayfalarında yerini almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Memlûk kaynaklarına göre, Türkiye Selçuklu Devletinin kaç yılına kadar devam ettiği anlaşılmaktadır?

1318

1319

1320

1321

1322

Açıklama:

Memlûk kaynaklarının verdiği bilgilerden Türkiye Selçuklu Devleti’nin fiili olarak değilse bile hukukî olarak 1318’e kadar devam ettiği anlaşılmaktadır. Ancak 1308 yılından 1318 yılına kadar tahtta kimin hüküm sürdüğü açık değildir. Çünkü Memlûk kaynaklarının bazılarında II. Mesud’un 1318 yılına kadar yaşadığı; bazı kaynaklar da 1308 de ölen Mesud’dan sonra, tahta III. Keykubad’ın oğlu V.Kılıç Arslan’ın geçtiği yönünde bilgiler bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra kurulmuş bir beyliktir?

Saruhanoğulları Beyliği

Pervaneoğulları Beyliği

Dulkadıroğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Aydınoğulları Beyliği

Açıklama:

Türkiye Selçukluları’nın yıkılışından sonra kurulan beyliklerin başlıcaları ise şunlardır:
Taceddînoğulları Beyliği
Eretna Beyliği
Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği
Dulkadıroğulları Beyliği
Ramazanoğulları Beyliği

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Kösedağ Hezimeti
II. Devleti yönetenlerin yetersizlikleri
III. Devleti yönetenlerin Moğollar'la işbiriliği yapmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Moğollar'ın istilasının önünü açan nedenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler Moğollar'ın istilasının önünü açan nedenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

IV. Kılıçarslan'ın öldürülmesinden sonra tahta kim geçti?

II. Gıyaseddin

Aleaddin Keykubad

III. Gıyaseddin

Mehmet Bey

Baybars

Açıklama:

IV. Kılıçarslan öldürüldükten sonra yerine oğlu III. Gıyaseddin geçmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Ladik, Honas ve Dalaman civarında oturan, Türkmen beylerinin en güçlülerinden biri olan ve kardeşi İlyas Bey gibi beylerle Moğollar'a karşı mücadele eden Türkmen beyi kimdir?

Ali Bey

Salur Bey

Mehmet Bey

Sevinç Bey

Kerimüddin Karaman

Açıklama:

Ladik, Honas ve Dalaman civarında oturan, Türkmen beylerinin en güçlülerinden biri olan ve kardeşi İlyas Bey gibi beylerle Moğollar'a karşı mücadele eden Türkmen beyi Mehmet Bey'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

1277 yılında Karamanoğlu Mehmet Bey'in desteğiyle Konya'yı ele geçirip tahta çıkarılan ve adına hutbe okutulup para bastırılan kişi kimdir?

II. Keykavus

Baybars

Aleaddin Siyavuş

Sahip Ata

III. Gıyaseddin

Açıklama:

1277 yılında Karamanoğlu Mehmet Bey'in desteğiyle Konya'yı ele geçirip tahta çıkarılan ve adına hutbe okutulup para bastırılan kişi Aleaddin Siyavuş'tur.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aleaddin Siyavuş kaç yılında öldürüldü?

1276

1277

1278

1279

1280

Açıklama:

1279 yılında öldürüldü.

Doğru Cevap: D

Soru 19

I. Devlet tarafından uçlara yerleştirilmeleri
II. Uç bölgelerin verimli olması
III. Moğol istilalarından kaçanların uçlarda toplanmaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkmenlerin uç bölgelere yerleşmelerinin nedenlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

Yalnız III

I ve III

Açıklama:

Uç bölgelerin verimli olması Türkmenlerin uç bölgelere yerleşmelerinin nedenleri arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

I. Ladik merkezlidir
II. Kurucusu Mehmet Bey'dir
III. Moğol istilasından sonra ortaya çıkmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnançoğulları Beyliği ile ilgi söylenebilir?

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

I ve III

I ve II

Açıklama:

Bütün seçenekler İnançoğulları ile ilgili söylenebilir

Doğru Cevap: C

Soru 21

Türkiye Selçuklu Devleti'nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik aşağıdakilerden hangisidir?

İnançoğulları Beyliği

Karamanoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti'nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik Karamanoğulları Beyliği'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Karamanoğulları
II. Dulkadıroğulları
III. Candaroğulları
IV. Ramazanoğulları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra kurulan beyliklerdendir?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

II ve IV

I ve III

Açıklama:

Dulkadıroğulları ve Ramazanoğulları Beylikleri Türkiye Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra kurulan beyliklerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aydınoğulları Beyliği'nin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Mübarizeddin Gazi Bey

Germiyan Bey

Eşref Bey

Umur Bey

Süleyman Bey

Açıklama:

Aydınoğulları Beyliği'nin kurucusu Mübarizeddin Gazi Bey'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi “Bundan sonra divanda, dergahta, bargahta, mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde karar alınmasında etkili olan devlet adamıdır?

Karamanoğlu Mehmet Bey

Muineddîn Pervâne

Baybars

Kılıç Arslan

Sâhib Ata Fahreddin Ali

Açıklama:

Karamanoğlu Mehmet Bey “Bundan sonra divanda, dergahta, bargahta, mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde karar alınmasında etkili olan devlet adamıdır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Karamanoğlu Mehmet Bey’in büyük destekleriyle Konya’yı ele geçirip 1277’de Selçuklu sultanı ilân edilmiştir?

Abaka

Kongurtay

Celalettin Karatay

Siyavuş/Cimri

Sadeddin Köpek

Açıklama:

Siyavuş/Cimri, Karamanoğlu Mehmet Bey’in de destekleriyle Konya’yı ele geçirip 1277’de Selçuklu sultanı ilân edilmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu döneminde Moğol tahakkümü karşısında başlayan devlete karşı siyasi iç isyanlardan biri olarak kabul edilmektedir?

Hatîroğlu

Batıniler

Şahkulu

Babaîler

Celali

Açıklama:

Hatîroğlu, Selçuklu döneminde Moğol tahakkümü karşısında başlayan devlete karşı siyasi iç isyanlardan biri olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kurucusunun bir uç gazisi olan Mehmet Bey olduğu ve merkezi Denizli olan beyliktir?

Karamanoğulları

Ladik/İnançoğlulları

Eşrefoğulları

Menteşeoğulları

Germiyanoğulları

Açıklama:

Ladik/İnançoğlulları kurucusunun bir uç gazisi olan Mehmet Bey olduğu ve merkezi Denizli olan beyliktir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Moğollara karşı sıklıkla isyan bayrağı açan ve kendilerini Selçuklu devletinin devamı olarak gören uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beyliktir?

Pervâneoğulları

Menteşeoğulları

Karamanoğulları

Germiyanoğulları

Saruhanoğulları

Açıklama:

Karamanoğulları Moğollara karşı sıklıkla isyan bayrağı açan ve kendilerini Selçuklu devletinin devamı olarak gören uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beyliktir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi merkezi Beyşehir’de konumlanmış beyliğin kurucusu ve günümüze kadar ulaşmış Eşrefoğlu Cami’nin banisidir?

Mübarizüddîn Mehmet

Emir Çoban

İnanç Bey

Siyavuş

Seyfeddin Süleyman Bey

Açıklama:

Seyfeddin Süleyman Bey merkezi Beyşehir’de konumlanmış beyliğin kurucusu ve günümüze kadar ulaşmış Eşrefoğlu Cami’nin banisidir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi merkezi Fethiye olmak üzere Muğla ve civarında yaşayan Türkmenler tarafından kurulan beyliktir?

Menteşeoğulları

Germiyanoğulları

Ladik/İnançoğlulları

Sahip Ataoğulları

Saruhanoğulları

Açıklama:

Menteşeoğulları merkezi Fethiye olmak üzere Muğla ve civarında yaşayan Türkmenler tarafından kurulan beyliktir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi kuruculuğunu Saruhan Bey’in yaptığı ve özellikle Ege kıyılarında etkili olan Saruhanoğulları Beyliğinin merkezidir?

Afyonkarahisar

Manisa

Muğla

Karaman

Sinop

Açıklama:

Kuruculuğunu Saruhan Bey’in yaptığı ve özellikle Ege kıyılarında etkili olan Saruhanoğulları Beyliğinin merkezi Manisa’dır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi zamanında Anadolu ilk kez Türkiye adını almıştır?

Karamanoğulları

Mengücek Beyliği

Moğollar

Türkiye Selçuklu Devleti

Aydınoğulları

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti zamanında Anadolu ilk kez Türkiye adını almıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu'nun dağılma döneminde 40 yılı aşkın bir süre emir-i dâd, saltanat nâibi ve vezir olarak devletin yerli ümera ile ayakta kalmasını sağlayan devlet adamıdır?

Celalettin Karatay

Baybars

Menteşe Bey

Mübarizüddîn Mehmet

Sâhib Ata Fahreddin Ali

Açıklama:

Sâhib Ata Fahreddin Ali Türkiye Selçuklu Devleti’nin dağılma döneminde 40 yılı aşkın bir süre emir-i dâd, saltanat nâibi ve vezir olarak devletin yerli ümera ile ayakta kalmasını sağlayan devlet adamıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi "cihad" kelimesiyle ilgili doğru bir ifadedir?

Arapça'da "güç ve gayret sarfetmek" anlam›na gelen ve “cehd” kökünden türemiştir.

Fetihle eş anlamlıdır.

Cihan kelimesinden gelir.

Peygamberin emriyle savaşma anlamında kullanılır.

Savaşta Müslümanların toplanması için kullanılan bildiridir.

Açıklama:

Arapça'da "güç ve gayret sarfetmek" anlamına gelen ve “cehd” kökünden türemiş olan cihad, İslâm'ı tebliğ ve bu uğurda düşmanla savaşmak manâsındadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

II. Keykâvus 1261 yılında, İlhanlı ordusunun desteklediği kardeşine yenilip Anadolu’yu terk ettikten sonra hangi hükümdar başa geçmiştir?

III. Keykâvus

III. Kılıç Arslan

IV Kılıç Arslan

Mehmet bey

I. Alâaddîn Keykubad

Açıklama:

II. Keykâvus 1261 yılında, İlhanlı ordusunun desteklediği kardeşine yenilip Anadolu’yu terk ettikten sonra IV Kılıç Arslan tek başına hükümdar oldu. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

IV. Kılıç Arslan’ı Moğollara öldürtüp (1266) tahta onun çocuk yaştaki oğlu III. Gıyaseddîn’i geçiren kimdir?

Muîneddîn Pervâne

Mehmet bey

Beylerbeyi Hatîroğlu Mesud

Harput Subaşısı Bicâr

Diyarbekir Subaşısı Bahadır

Açıklama:

Muîneddîn Pervâne, IV. Kılıç Arslan’ı Moğollara öldürtüp (1266) tahta onun çocuk yaştaki oğlu III. Gıyaseddîn’i geçirdi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi II. Keykavus'un oğlu olduğunu iddia ederek ortaya çıkmıştır?

III. Keykavus

Sivaslı Tâkî

Alâeddîn Siyavuş

Baybars

Ali bey

Açıklama:

Alâeddîn Siyavufl adı birisi II. Keykavus'un oğlu olduğunu iddia ederek ortaya çıkmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Siyavuş, Selçuklu tahtına oturtulup sultan ilân edildiğinde vezirliğine kim getirildi?

Sivaslı Tâkî

Mehmet bey

Pervane

Baybars

Ali bey

Açıklama:

14 May›s 1277’de şehre giren Siyavuş, Selçuklu tahtına oturtulup sultan ilân edildi. Konya ileri gelenlerinden biat alınıp adına hutbe okundu ve para kesildi. Siyavuş’un vezirliğine Karamanoğlu Mehmet Bey getirildi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Selçuklu Dîvânı’nda “Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde karar kimin döneminde alınmıştır?

II. Keykavus

III. Gıyaseddîn

IV. Kılıç Arslan

Sultan Baybars

Alâeddîn Siyavuş

Açıklama:

Alâeddîn Siyavuş'un tahta oturmasının ardından bu karar alınmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İnançoğlu Beyliği Anadolu'da hangi bölgede hüküm sürmüştür?

Aydın

Karaman

Tokat (Niksar)

Ladik (Denizli)

Konya

Açıklama:

Moğol istilasından sonra baş gösteren Türkmen isyanları neticesinde Batı- Anadolu’da teşekkül eden beylik, XIII. asrın ikinci yarısından XIV. asrın sonlarına kadar, Lâdik (Denizli) merkez olmak üzere Honaz ve Dalaman civarında hüküm sürmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Lâdik/Denizli (İnançoğulları) Beyliğinin kurucusu kimdir?

Ali bey

Nûre Sûfî

Güneri Bey

Mehmet bey

Mahmud Karaman Bey

Açıklama:

Beyliğin kurucusu bir uç gazisi olan Mehmet Bey’dir Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Eşrefoğulları Beyliği aşağıdaki yerlerden hangisinde hüküm sürmemiştir?

Beyşehir

Seydişehir

Dalaman

Ilgın

Bolvadin

Açıklama:

Eflrefoğulları Beyliği, XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beyliktir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Menteşeoğulları Beyliği nerede kurulmuştur?

Merkezi Denizli olmak üzere civar yerleşim alanlarında

Merkezi Fethiye olmak üzere Muğla ve civarında

Karaman ve civarında

Tokat (Niksar) civarında

Kütahya ve civarında

Açıklama:

Menteşeoğulları Beyliği, Güneybatı Anadolu’da merkezi Fethiye olmak üzere Muğla ve civarında yaşayan Türkmenler tarafından kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Anadolu’nun Moğol istilâsına maruz kalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kösedağ Savaşı (1243)

Eskişehir Savaşı (1097)

Ereğli Savaşı (1097)

Merzifon Savaşı (1101)

Konya Savaşı (1101)

Açıklama:

XIII. asrın en önemli hadisesi hiç şüphesiz Asya kıtasının büyük bir bölümüyle Orta Avrupa’ya kadar yayılan Moğol istilâsı idi. Türkiye Selçuklu Devleti de Kösedağ’da hezimete (1243) uğrayarak bu olaydan nasibini almıştı. Nitekim bu yenilginin ardından devleti yönetenlerin yetersizlikleri ve düşmanla yapılan işbirlikleri nedeniyle, Anadolu kısa bir sürede Moğol istilâsına maruz kaldı.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Tahtacı denilen Ağaçeri Türkmenleri aşağıdakilerden hangisinin çevresinde yaşamıştır?

Uluborlu

Antep

Sinop

Maraş

Tokat

Açıklama:

İzzeddîn Keykâvus’a yardım eden Türkmenler arasında Maraş çevresinde yaşayan,
Tahtacı denilen Ağaçeri Türkmenleri de vardı.

Doğru Cevap: D

Soru 46

IV. Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra aşağıdakilerden hangisi tahta geçmiştir?

I. Keyhüsrev

III. Gıyaseddîn

II. Süleymanşah

II. Kılıç Arslan

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

Açıklama:

Hırslı bir devlet adamı olan Pervâne IV. Kılıç Arslan’ı Moğollara öldürtüp (1266) tahta onun çocuk yaştaki oğlu III. Gıyaseddîn’i geçirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerin hangisinden sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta, mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmayacağı kararı alınmıştır?

Türkmenlerle birlikte şeyh ve dervişlerin Anadolu’ya gelmesi.

Kılıç Arslan’ı Moğollara öldürtülmesi.

Siyavuş, Selçuklu tahtına oturtulup sultan ilân edilmesi.

Emir Gazi’nin Malatya’yı kuşatarak alması.

Hatîroğlu İsyanı.

Açıklama:

Mehmet Bey ve Siyavuş Türkmen kuvvetleriyle, Konya’yı kuşatıp 14 Mayıs 1277’de şehre girdiler. Siyavuş, Selçuklu tahtına oturtulup sultan ilân edildi. Toplanan Selçuklu Dîvânı’nda “Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde bir karar alındı.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Moğol istilasından sonra Anadolu’da kurulan beyliklerden değildir?

Menteşeoğulları

Eşrefoğulları

Karamanoğulları

İnançoğulları

Saltuklular

Açıklama:

Menteşeoğulları, Eşrefoğulları, Karamanoğulları, İnançoğulları’ndan başka Germiyanoğulları, Pervâneoğulları, Sahip Ataoğulları, Saruhanoğulları, Candâroğulları, Karesi, Hamidoğulları ve Aydınoğulları diğer beyliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Kütahya ve çevresinde hüküm sürmüş beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Menteşeoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Karamanoğulları Beyliği

Pervâneoğulları Beyliği

Açıklama:

Germiyanoğulları’nın Kütahya tarafına hangi tarihlerde göç ettikleri belli değildir. Ancak Alişiroğlu Hüsameddîn idaresinde Kütahya bölgesinde yaşamakta olan Germiyan Türkmenlerinin, taht davasına kalkışan Alâaddîn Siyavuş (Cimri)’u yakalayıp Sultan III. Keyhüsrev’e teslim ettikleri bilinmektedir (1278).

Doğru Cevap: B

Soru 50

Kastamonu, Sinop ve çevresinde hüküm süren beyliğin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Şemseddîn Yaman Candâr

Saruhan Bey

Karası Bey

Pervâne Muîneddîn Süleyman

Eşrefoğlu Süleyman Bey

Açıklama:

Candâroğulları Beyliği (İsfendiyaroğulları): XIII. yüzyılın son çeyreğinde Kastamonu, Sinop ve çevresinde hüküm süren beyliğin kurucusu Şemseddîn Yaman Candâr’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

XIII. asrın ikinci yarısında Karahisar (Afyon) civarında kurulan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Eşrefoğulları Beyliği

Karamanoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Açıklama:

Sahip Ataoğulları Beyliği, XIII. asrın ikinci yarısında Selçuklu veziri Sâhip Ata Fahreddîn Ali’nin oğulları tarafından Karahisar (Afyon) civarında kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi XIV. Yüzyılda kurulan beyliktir?

Menteşeoğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Candâroğulları

Hamidoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Açıklama:

Hamidoğulları Beyliği, XIV. yüzyılın başlarından itibaren merkezi önce Uluborlu daha sonra Eğridir olmak üzere Isparta ve civarında (Göller bölgesinde) hüküm sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bir yerin vergilerinin peşin olarak ödenen bir miktar karşılığında birisinin tasarrufuna bırakılmasıdır.

El-Fusûl-ı Eşrefiyye

Cihad

İltizâm

Amân

Cehd

Açıklama:

İltizâm, bir yerin vergilerinin elde edilecek gelirlere göre değil de, önceden takdir edilen ve peşin olarak ödenen bir miktar karşılığında birisinin tasarrufuna bırakılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Kösedağ’da Türkiye Selçuklu Devleti ile Moğollar arasında geçen savaş kaç yılında yapılmıştır?

1171

1228

1243

1247

1271

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 55

Anamur
Mut
Ermenek
Silifke

Hatîroğlu isyanı başarısızlıkla neticelenmesine rağmen yukarıdaki bölgelerden hangilerinde yaşayan Karamanlı Türkmenleri Moğollara karşı başlatılan isyan dalgasını devam ettirmişlerdir?

II-III

II-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Hatîroğlu isyanı başarısızlıkla neticelenmesine rağmen Ermenek, Mut, Silifke ve Anamur civarında yaşayan Karamanlı Türkmenleri, Moğollara karşı başlatılan isyan dalgasını devam ettirdiler.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Karamanoğlu Mehmet Bey ve Siyavuş kırmızı külahlı, çarıklı, siyah kilimli Türkmen kuvvetleriyle Konya'yı kaç yılında kuşatmıştır?

1249

1252

1264

1277

1279

Açıklama:

Mehmet Bey ve Siyavuş kırmızı külahlı, çarıklı, siyah kilimli Türkmen kuvvetleriyle, Konya’yı kuşatıp 14 Mayıs 1277’de şehre girdiler.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Eşrefoğulları Beyliği
Lâdik Beyliği
Karamanoğulları Beyliği
Pervaneoğulları Beyliği

Yukarıdakilerden hangileri 1220’lerde başlayan Moğol istilâsının Türkistan'da yarattığı göç dalgalarıyla Anadolu'ya göç edenlerin bulunduğu uç beylikleri arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Eşrefoğulları Beyliği, Lâdik Beyliği, Karamanoğulları Beyliği ve Pervaneoğulları Beyliği 1220’lerde başlayan Moğol istilâsının Türkistan'da yarattığı göç dalgalarıyla Anadolu'ya göç edenlerin bulunduğu uç beylikleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Seydişehir
Bolvadin
Beyşehir
Ilgın

Yukarıdakilerden hangileri Eşrefoğulları Beyliği'nin hüküm sürdüğü yerler arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beyliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Eşrefoğulları Beyliği'ne hükmeden Süleyman Bey 1302 yılında ölünce yerine kim geçmiştir?

Kılıç Arslan

II. Mesud

II. Süleyman

Emir Çoban

Mübarizüddîn Mehmet

Açıklama:

1302 yılında Süleyman Bey ölünce yerine geçen Mübarizüddîn Mehmet, 1314 yılında Anadolu’ya gelen Emir Çoban’a itaat arzedenler arasında bulunuyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Pervâneoğulları Beyliği hangi bölgede varlığını sürdürmüştür?

Karaman, Ermenek

Sinop, Bafra, Samsun

Fethiye, Muğla, Antalya

Karahisar, Sandıklı, Akşehir

Balıkesir, Çanakkale ve Kuzeybatı Anadolu

Açıklama:

Pervâneoğulları Beyliği Sinop, Bafra ve Samsun çevresinde varlığını sürdürmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Dulkadıroğulları Beyliği
Ramazanoğulları Beyliği
Eretna Beyliği
Taceddinoğulları Beyliği

Yukarıdakilerden hangileri Türkiye Selçukluları'nın yıkılışından sonra kurulan beylikler arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Türkiye Selçukluları'nın yıkılışından sonra kurulan beylikler;

Dulkadıroğulları Beyliği
Ramazanoğulları Beyliği
Eretna Beyliği
Kadı Burhaneddin Ahmed Beyliği
Taceddinoğulları Beyliği

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçukluları'nın yıkılışından sonra kurulan beyliklerden biri değildir?

Eretna Beyliği

Dulkadıroğulları Beyliği

Ramazanoğulları Beyliği

Saruhanoğulları Beyliği

Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği

Açıklama:

Saruhanoğulları Beyliği, Moğol istilasından sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Moğol istilasından sonra Anadolu'da kurulan beyliklerden birisi değildir?

İnançoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Pervâneoğulları Beyliği

Dulkadiroğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Açıklama:

Moğol istilasından sonra Anadolu'da kurulan beylikler;
İnançoğulları Beyliği
Eşrefoğulları Beyliği
Pervâneoğulları Beyliği
Sahip Ataoğulları Beyliği
Türkiye Selçukluları’nın yıkılışından sonra kurulan beylikler;
Taceddînoğulları Beyliği
Eretna Beyliği
Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği
Dulkadıroğulları Beyliği
Ramazanoğulları Beyliği

Doğru Cevap: D

Soru 64

XIII. Asrın en önemli hadisesi aşağıdakilerden hangisidir?

Moğol istilası

İslamiyetin yayılması

Asyadaki depremler

Batı Romanın savaşları

Avrupalı devletlerin birbirleriyle savaşları

Açıklama:

Önceki ünitede anlatıldığı gibi, XIII. asrın en önemli hadisesi hiç şüphesiz Asya kıtasının büyük bir bölümüyle Orta Avrupa’ya kadar yayılan Moğol istilâsı idi.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Türkiye Selçuklu Devleti Moğollar karşısında, aşağıdakilerden hangi tarihte Kösedağ’da yenilgiye uğramıştır?

1241

1243

1245

1247

1249

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti de Kösedağ’da hezimete (1243) uğrayarak bu olaydan nasibini almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

II. Keykâvus'a karşı 1258 yılında Moğolların desteğiyle saltanat mücadelesine giren kardeşi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Bey

İlyas Bey

Ali Bey

Salur Bey

Kılıç Arslan

Açıklama:

Nitekim hatırlanacağı gibi II. Keykâvus, 1258 yılında Moğolların desteğiyle saltanat mücadelesine giren kardeşi IV. Kılıç Arslan’a karşı cihad ilan etmiş;

Doğru Cevap: E

Soru 67

II. Keykâvus kardeşi ll. Kılıç Arslana karşı tahtını korumak için aşağıdakilerden hangisi ile ittifak yapmıştır?

Mehmet Bey

İlyas Bey

Sultan Baybars

Ali Bey

Sevinç ve Salur Beyler

Açıklama:

Zira II. Keykâvus tahtını korumak için, Sultan Baybars’la ittifak çabaları yanında, özellikle uç Türkmenleri’ni Moğollara karşı seferber ediyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 68

II. Keykâvus anadolu'yu terk etmesine sebep olan, İlhanlı ordusunun desteklediği kardeşine yenilgisi aşağıdakilerden hangi tarihte olmuştur?

1260

1261

1263

1265

1267

Açıklama:

II. Keykâvus 1261 yılında, İlhanlı ordusunun desteklediği kardeşine yenilip
Anadolu’yu terk ettikten sonra, IV Kılıç Arslan tek başına hükümdar oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 69

lV. Kılıç Arslan Moğollar tarafından öldürülünce, yerine aşağıdakilerden hangisi tahta geçmiştir?

Muîneddîn Pervâne

III. Gıyaseddîn

Hatîroğlu Mesud

Harput Subaşısı Bicâr

Diyarbekir subaşısı Bahadır

Açıklama:

Pervâne IV. Kılıç Arslan’ı Moğollara öldürtüp (1266) tahta onun çocuk yaştaki oğlu III. Gıyaseddîn’i geçirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Hatîroğlu isyanı başarısızlıkla neticelenmesine rağmen, Moğollara karşı başlatılan isyana aşağıdakilerden hangi bölgedeki karamanlı Türkmenler yer almamıştır?

Denizli

Ermenek

Mut

Silifke

Anamur

Açıklama:

Hatîroğlu isyanı başarısızlıkla neticelenmesine rağmen, Ermenek, Mut, Silifke ve
Anamur civarında yaşayan Karamanlı Türkmenleri, Moğollara karşı başlatılan isyan
dalgasını devam ettirdiler.

Doğru Cevap: A

Soru 71

“Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya”
Yukarıdaki kararı alan Selçuklu Beyi aşağıdakilerden hangisidir?

Karamanoğlu Mehmet Bey

Siyavuş Bey

ll. Keykavus

Baybars

Menteş Bey

Açıklama:

Siyavuş’un vezirliğine Karamanoğlu Mehmet Bey getirildi. Ardından toplanan Selçuklu Dîvânı’nda “Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde bir karar alındı

Doğru Cevap: A

Soru 72

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği bu dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Germiyanoğulları Beyliği

Saruhanoğulları Beyliği

İsfendiyaroğullarınBeyliği

Karamanoğulları Beyliği

Aydınoğulları Beyliği

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği bu dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik Karamanoğulları Beyliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangi şehir, Eşrefoğulları Beyliğinin hüküm sürdüğü şehirlerden biri değildir?

Beyşehir

Seydişehir

Ilgın

Akşehir

Denizli

Açıklama:

XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beyliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

1258 yılında Moğolların desteğini alarak saltanat mücadelesi verenlerden hangisine II Keykavus cihad ilan etmiştir?

Mogollar

Bizans

IV. Kılıç Arslan

I. Kılıç Arslan

Çaka Bey

Açıklama:

II. Keykâvus, 1258 yılında Moğolların desteğiyle saltanat mücadelesine giren kardeşi IV. Kılıç Arslan’a karşı cihad ilan etmiş; Türkmenlerden topladığı yardımla başarıya ulaşmıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Kılıç Arslan, asi Karaman beyinin çocuklarından ele geçenleri Gavele kalesinde hapsetmişti. Pervâne Karamanlıların Moğollara karşı olan düşmanlığını biliyordu. Fakat sultanın ölümünden sonra Pervâne onları serbest bırakmış ve Ermenek civarını Karaman Bey’e ikta edip beyliğini onayıp aşağıdakilerden hangisini emir-i candârlığa tayin etmişti?

Bunduz

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. İzzeddin Keykavus

I. Alladdin Keykubat

II. Gıyaseddin Keyhüsrev

Açıklama:

Kılıç Arslan, asi Karaman beyinin çocuklarından ele geçenleri Gavele kalesinde hapsetmişti. Pervâne Karamanlıların Moğollara karşı olan düşmanlığını biliyordu. Fakat sultanınölümünden sonra Pervâne onları serbest bırakmış ve Ermenek civarını Karaman Bey’e ikta edip beyliğini onayladığı gibi, kardeşi Bunduz’u da emir-i candârlığa tayin etmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Konya ileri gelenlerinden biat alınıp adına hutbe okunup ve para kesilen, Selçuklu ordusunda yer alan Germiyanlılar tarafından öldürüldükten sonra derisi yüzülüp içine saman doldurulmak suretiyle eşek üstünde dolaştırılan sultan aşağıdakilerden hangisidir?

Karamanoğlu Mehbet Bey

Siyavuş

Kongurtay

II. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. Alladdin Keykubad

Açıklama:

Siyavuş, Selçuklu ordusunda yer alan Germiyanlılar tarafından öldürüldükten sonra derisi yüzülüp içine saman doldurulmak suretiyle eşek üstünde dolaştırılıp teşhir edildi.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği bu dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beyliktir?

Germiyanoğulları Beyliği

Pervâneoğulları Beyliği

Saruhanoğulları Beyliği

Candâroğulları Beyliği

Karamanoğulları Beyliği

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği bu dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik Karamanoğulları’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

XIII. asrın ikinci yarısından XIV. asrın sonlarına kadar, Lâdik(Denizli) merkez olmak üzere Honaz ve Dalaman civarında hüküm süren beylik aşağıdakilerden hangisidir?

İnançoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Karasi Beyliği

Açıklama:

XIII. asrın ikinci yarısından XIV. asrın sonlarına kadar, Lâdik(Denizli) merkez olmak üzere Honaz ve Dalaman civarında hüküm süren beylik Ladik/Denizli (İnançoğulları) Beyliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

“Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” kararı aşağıdaki Karamanoğulları hanedan beylerinden hangisi zamanında alınmıştır?

Güner Bey

Mahmut Karaman Bey

Mehmet Bey

Musa Bey

İbrahim Bey

Açıklama:

Şiyavuş’un vezirliğine Karamanoğlu Mehmet Bey getirildi. Ardından toplanan Selçuklu Dîvânı’nda “Bundan sonra dîvânda, dergâhta, bârgâhta (saray gibi izinle girilen yer), mecliste ve meydanda Türkçe’den başka dil konuşulmaya” şeklinde bir karar alındı.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Pervaneoğulları Beyliği aşağıdakilerden hangisiinde kurulmuştur?

Sinop

Basra

Trabzon

Samsun

Giresun

Açıklama:

Pervâne Muîneddîn Süleyman,1266 yılında Sinop’u Trabzon Rumları’nın işgâlinden kurtardığında, IV. Kılıç Arslan’a baskı yaparak şehri kendi-sine temlik ettirmişti. Sinop’un idaresini nâib olarak oğlu Muîneddîn Mehmet’e ve-ren Pervâne, 1277’de Moğollar tarafından öldürülünce oğlu Sinop’ta istiklâlini ilân etti.

Doğru Cevap: A

Soru 81

................... Bey’in Gazan Han’la birlikte, Selçuklu Devleti’ni de metbû tanıdığını gösteren, III. Alâeddin Keykub adadına kestirdiği paralar dikkat çekmektedir. Bu sikkelerin önemli bir özelliği de o zamana kadar İslâmî sikkelerde görülmeyen “humiyet ani’1-âfât” (Allah afattan korusun) ibaresinin bulunmasıdır.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Hamid

Karamanoğlu Mehmed

Karasi

Saruhan

Menteşe

Açıklama:

Hamid Bey’in Gazan Han’la birlikte, Selçuklu Devleti’ni de metbû tanıdığını gösteren, III. Alâeddin Keykub adadına kestirdiği paralar dikkat çekmektedir. Bu sikkelerin önemli bir özelliği de o zamana kadar İslâmî sikkelerde görülmeyen “humiyet ani’1-âfât” (Allah afattan korusun) ibaresinin bulunmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Türkiye Selçukluları'nın yıkılışından sonra kurulan, XIV. asrın ortalarından itibaren, Kayseri-Sivas merkez olmak üzere, Orta Anadolu’da hüküm süren ve kurucusu Moğolların hizmetinde bulunan Uygur Türklerinden olan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Dulkadiroğulları Beyliği

Eretna Beyliği

Candaroğulları Beyliği

Karasi Beyliği

Ramazanoğulları Beyliği

Açıklama:

Eretna Beyliği, XIV. asrın ortalarından itibaren, Kayseri-Sivas merkez olmak üzere, Orta Anadolu’da hüküm süren beyliğin kurucusu Eretna Bey’dir. Moğolların hizmetinde bulunan Uygur Türklerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Türkiye Selçukluları'nın yıkılışından sonra kurulan beylikler arasında kurusucu Oğuzların Bozok koluna mensup olan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Eretna Beyliği

Kadı Burhaneddin Ahmed Beyliği

Dulkadıroğulları Beyliği

Ramazanoğulları Beyliği

Taceddinoğulları Beyliği

Açıklama:

Dulkadıroğulları Beyliği: Oğuzların Bozok koluna mensub olan Zeyneddîn Karaca tarafından 1337 yılında, Maraş-Elbistan havalisinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 84

İnançoğulları Beyliği’nin merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Denizli

Antalya

Konya

Diyarbakır

Sivas

Açıklama:

İnançoğulları Beyliği’nin merkezi Denizli'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

İnançoğulları Beyliği’nin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Bey

Kerimüddîn Karaman

Emir Çoban

Süleyman Bey

Alâaddîn Siyavuş

Açıklama:

İnançoğulları Beyliği’nin kurucusu Mehmet Bey'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Karamanoğulları

İnançoğulları

Eşrefoğulları

Menteşeoğulları

Germiyanoğulları

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti’nin Moğol istilası nedeniyle çöküş sürecine girdiği dönemde uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beylik Karamanoğulları Beyliği'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

XIV. yüzyılın başlarında merkezi Birgi olmak üzere Büyük Menderes’den Tire ve Selçuk (Ayaslug)’a kadar olan bölgede hüküm süren beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Aydınoğulları

Karamanoğulları

İnançoğulları

Eşrefoğulları

Menteşeoğulları

Açıklama:

XIV. yüzyılın başlarında merkezi Birgi olmak üzere Büyük Menderes’den Tire ve Selçuk (Ayaslug)’a kadar olan bölgede hüküm süren beylik Aydınoğulları'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

I. Taceddînoğulları
II. Eretna
III. Dulkadıroğulları
IV. Ramazanoğulları
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularının yıkılışından sonra kurulan beyliklerden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Taceddînoğulları, Eretna, Dulkadıroğulları, Ramazanoğulları Beylikleri Türkiye Selçuklularının yıkılışından sonra kurulan beyliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

XIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş olan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Eşrefoğulları

Aydınoğulları

Karamanoğulları

İnançoğulları

Menteşeoğulları

Açıklama:

Eşrefoğulları XIII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir civarında, yaklaşık 40 yıl kadar hüküm sürmüş bir beyliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Bir yerin vergilerinin elde edilecek gelirlere göre değil de, önceden takdir edilen ve peşin olarak ödenen bir miktar karşılığında birisinin tasarrufuna bırakılmasına ne ad verilir?

İltizâm

İşrakîlik

Yarlığ

Kaht-ı ricâl

Vezâret

Açıklama:

Bir yerin vergilerinin elde edilecek gelirlere göre değil de, önceden takdir edilen ve peşin olarak ödenen bir miktar karşılığında birisinin tasarrufuna bırakılmasına İltizâm adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Karamanoğulları Beyliği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Beyliğin merkezi Denizli’dir

Uç Türkmenleri tarafından kurulan en büyük beyliktir

Oğuzlar’ın Afşar boyuna mensuptur

Azerbaycan ve Şirvan bölgesinden göç etmişlerdir

Osmanlılar tarafından 1497 yılında tarih sahnesinden silinmiştir

Açıklama:

Denizli İnançoğulları Beyliği'nin merkezidir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Selçuklu hanedanının yıkılışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlhanlılar’ın Anadolu Valisi Timurtaş son vermiştir.

Sülemiş isyanı sonucunda ortadan kaldırılmıştır.

Türkiye Selçukluları Memlûkler tarafından yıkılmıştır.

Memlûk-Moğol ittifakı sonucunda yıkılmıştır

Osmanoğulları Beyliği tarafından ortadan kaldırılmıştır

Açıklama:

Timurtaş Noyan Anadolu’ya geldikten sonra Selçuklu hanedanı mensuplarından hayatta olanları tespit edip, ele geçirdiklerini kadın çocuk ayrımı yapmadan öldürttü.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aydınoğlu Umur Bey’le ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Rumeli kıyılarına başarılı seferler düzenlemiştir

Ege sahillerinin hâkimiyeti için Karası Beyliği ile yaptığı mücadelede ölmüştür.

1328 yılında İzmir’i ele geçirmiştir.

Haçlılar ile mücadele etmiştir.

Saruhanoğlu Süleyman Bey ile Bizans sahillerine başarılı seferler düzenlemiştir.

Açıklama:

Umur Bey 1348 yılında Venedik, Rodos ve Kıbrıs Krallığı kuvvetlerinden oluşan haçlı donanmasının İzmir’i almak için düzenlediği saldırılardan birinde, ön saflarda savaşırken şehit düştü.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Selçuklu Devleti’nin yıkılışından sonra kurulan beylikler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ve doğru olarak verilmiştir?

Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği-Menteşe Beyliği- Ramazanoğulları

Osmanoğulları-Ramazanoğulları-Karasıoğulları

Saruhanoğulları- Taceddînoğulları- Eretna Beyliği

Dulkadiroğulları-Candaroğulları-Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği

Dulkadiroğulları-Taceddînoğulları-Ramazanoğulları

Açıklama:

Selçukluları’nın yıkılışından sonra kurulan beyliklerin başlıcaları ise şunlardır:
Taceddînoğulları Beyliği
Eretna Beyliği
Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği
Dulkadiroğulları Beyliği
Ramazanoğulları Beyliği

Doğru Cevap: E

Soru 95

Eşrefoğulları Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

II. Süleyman’ın ölümünün ardından beyliğin toprakları Menteşeoğulları ve Karamanlılar arasında
paylaşılmıştır

Bu beylik XIV. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir civarında hüküm sürmüştür

Bu beylik XIII. asrın ikinci yarısından itibaren Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Bolvadin ve Akşehir
taraflarında yaklaşık kırk yıl kadar hüküm sürmüştür.

Beyliğin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey uç beyi değildir

1314 yılında Anadolu’ya gelen Emir Çoban’a itaat bildiren beylikler arasında Eşrefoğulları Beyliği yoktur.

Açıklama:

O kısa süren bu ilk beyliği döneminde Timutaş’ın ortadan kaldırdığı Eşrefoğulları Beyliği’ne ait Beyşehir, Seydişehir, Akşehir ve Doğanhisar’ı ele geçirerek beyliğinin sınırlarını genişletti. 1328 yılında babası İshak Bey Anadolu’ya gelerek beyliğin başına geçti.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Karamanoğulları Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Oğuzlar’ın Afşar Boyuna mensup olan Karamanlılar, XIII. asrın ilk yarısında Azerbaycan ve Şirvan Bölgesi’nden Anadolu’ya gelmişlerdir.

Karamanlı Türkmenler’i 1228’de I. Keykubad tarafından Ermenek bölgesine yerleştirilmişlerdir.

Karamanoğulları, İlhanlılar tarafından 1497 yılında ortadan kaldırılmıştır

Moğollar’a karşı direnen bu beylik Ermenilerle de mücadele etmiştir.

Siyavuş İsyanı’nı organize etmişlerdir

Açıklama:

Karamanoğulları Beyliği, uzun süre münasebette bulundukları Osmanlılar tarafından 1497 yılında tarih sahnesinden silinmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Hatîroğlu İsyanı ve Siyavuş Olaylarının Selçuklu-İlhanlı ilişkilerine etkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Selçuklu-İlhanlı ilişkisinde hiçbir değişiklik olmamıştır.

Selçuklular Moğollar’a karşı üstünlük elde etmişlerdir.

Anadolu’daki Moğol tahakkümü azalmıştır

Bu olayların ardından Moğollar Türkmenler’e karşı daha ılımlı davranmışlardır.

Bundan sonra Türkiye Selçuklu Devleti’ndeki bütün üst makam atamaları İhanlılar tarafından
yapılmaya başlanmıştır.

Açıklama:

1243’den beri İlhanlı sarayından gelen emirlerle tayin edilen yüksek zevat hiç olmazsa yerli ümeradan seçiliyordu. Pervâne hadisesinden sonra değişen bu süreçte, aslında bir Moğol memuru olmanın ötesine geçemeyen Fahreddin Ali, yine de kişisel ihtirasları için ahaliyi sıkıntıya sokmayan adaletli, dürüst,
hayırsever kişiliği sebebiyle, Moğol tahakkümünün önünde kısmî bir engel oluşturabiliyordu

Doğru Cevap: E

Soru 98

Siyavuş (Cimri) Olayı’yla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Siyavuş, Moğol Hanı’nın huzuruna çıkarak saltanatını onaylatmıştır.

Selçuklu-Moğol ordusuna yenilen Siyavuş, 1278 yılında öldürülmüştür.

1277 yılında meydana gelen bu hadisenin sonucunda Siyavuş, Türkiye Selçuklu Devleti tahtını
ele geçirmiştir.

Siyavuş’un saltanatı sırasında toplanan Selçuklu Dîvânı, Türkçe’den başka dil konuşmasını yasaklayan bir karar çıkarmıştır.

Siyavuş’un vezirliğine Karamanoğlu Mehmet Bey atanmıştır.

Açıklama:

Bu istekleri reddedilen Mehmet Bey ve Siyavuş kırmızı külahlı, çarıklı, siyah kilimli Türkmen kuvvetleriyle, Konya’yı kuşatıp 14 Mayıs 1277’de şehre girdiler. Siyavuş, Selçuklu tahtına oturtulup sultan ilân edildi

Doğru Cevap: A

Soru 99

Hatîroğlu isyanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hatîroğlu isyanı’na, Türkmenler de destek vermişlerdir.

Anadolu’da Moğollar’a karşı, 1276 yılında çıkartılan bir isyandır.

Sultan III. Gıyaseddîn’i tahttan indirmek için başlatılan bir isyandır.

Hatîroğlu isyanında, Moğollar’a karşı Baybars’dan askerî yardım istenmiştir.

İsyanın elebaşı olan Hatîroğlu Şerefeddîn, İlhanlı Hükümdarı Abaka tarafından öldürülmüştür.

Açıklama:

Beyliğin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey, Sultan III. Keyhüsrev zamanında uç beyiydi. III. Gıyaseddîn 1284’de Moğollar tarafından öldürülünce yerine II. Mesud geçti. Ancak maktul sultanın annesi, iki torununun II. Mesud’un saltanatına ortak olmasını istiyordu

Doğru Cevap: C

Soru 100

Anadolu’da Moğol istilasına karşı ilk isyanları kimler başlatmıştır?

Şehir merkezlerinde yaşayan halk

Merkezî otoritenin az hissedildi¤i batı bölgesinde yaşayanlar başta olmak üzere Türkmenler

İktalı Selçuklu ordusundaki askerler isyan etmiştir

Tüccarlar ve zanaatkârlar

Devlet erkânı

Açıklama:

Aşağıda kısa tarihçeleri verilecek olan bu beylikler, Uç Türkmenleriyle yeni gelenlerin güç birliği etmesi ve çoğunlukla Moğol istilâsına karşı başkaldırı çerçevesinde teşkilatlanmışlardır. Bazılarının
kurucuları Türkmen beyleri olmasa bile onların da askeri güçlerini Türkmenler
oluşturuyordu. Bu beyliklerden bir kısmının Selçuklularla ilişkisi nispetinde tarihleri anlatılacak; diğerleri çok kısa veya sadece ismen zikredileceklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Uç Türkmenleri kimlere denir?

Türkmenler’in yarı göçebe yaşayanlarına

Selçuklu Devleti sınırlarında, kısmen devletin otoritesi dışında yaşayan Türkmenler’e

Merkezî otoriteye karşı gelenlere

Ordudaki öncü birliğe

Ziraat ile uğraşan Türkmenler’e

Açıklama:

Bizans ve Ermeni sınırlarında fetihlerle ülke topraklarını genişletmeye devam eden bu zümrelere Uç Türkmenleri denilmekteydi

Doğru Cevap: B

Soru 102

Sultan Baybars kaç yılında, Elbistan Ovası’nda Moğolları hezimete uğratmıştır?

14 Mayıs 1277

15 Haziran 1277

15 Nisan 1277

15 Nisan 1276

14 Mayıs 1276

Açıklama:

Sultan Baybars 15 Nisan 1277’de, Elbistan Ovası’nda Moğolları hezimete uğrattıktan sonra Kayseri’ye geldiğinde, onu karşılayanlar arasında Karamanoğlu Ali Bey de vardı.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Karamanoğlu Mehmet Bey, Dalaman civarında yapılan savaşta kimin ihanetiyle yenildi ve öldürüldü?

Emir Çoban

Ali Bey

İnanç Bey

Murat Arslan

İshak Bey

Açıklama:

Karamanoğlu Mehmet Bey, Dalaman civarında yapılan savaşta Ali Bey’in ihanetiyle yenildi ve öldürüldü.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Eşrefoğlu beyliğinin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey, hangi sultan zamanında uç beyiydi?

III. Gıyaseddin Keyhüsrev

II. Gıyaseddin Mesud

III. Alaeddin Keykubad

II. Gıyaseddin Keyhüsrev

Rükneddîn Kılıç Arslan

Açıklama:

Beyliğin kurucusu olan Eşrefoğlu Süleyman Bey, Sultan III. Keyhüsrev zamanında uç beyiydi.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdaki beyliklerden hangisi Alâaddîn Siyavuş (Cimri)’u yakalayıp Sultan III. Keyhüsrev’e teslim ettikleri bilinmektedir?

Karamanoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Pervâneoğulları Beyliği

Açıklama:

Germiyan Türkmenlerinin, taht davasına kalkışan Alâaddîn Siyavuş (Cimri)’u yakalayıp Sultan III. Keyhüsrev’e teslim ettikleri bilinmektedir (1278).

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi, 1266 yılında Sinop’u Trabzon Rumları’nın işgalinden kurtarmıştır?

Kerimeddîn Alişir

Muîneddîn Mehmet

Gazî Çelebi

Mübarizüddîn Mehmet

Pervâne Muîneddîn Süleyman

Açıklama:

Pervâne Muîneddîn Süleyman,1266 yılında Sinop’u Trabzon Rumları’nın işgalinden kurtardığında, IV. Kılıç Arslan’a baskı yaparak şehri kendisine temlik ettirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdaki beyliklerden hangisi 1390 yılında Yıldırım Bayezıd tarafından Osmanlı topraklarına katılınca tarihe intikâl ettmiştir?

Pervâneoğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Saruhanoğulları Beyliği

Candâroğulları Beyliği (İsfendiyaroğulları)

Karası (Karesi) Beyliği

Açıklama:

Saruhanoğulları Beyliği’nin merkezi olan Manisa 1390 yılında Yıldırım Bayezıd tarafından Osmanlı topraklarına katılınca beylik de tarihe intikâl etti.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Aşağıdaki beyliklerden hangisi XIII. yüzyılın son çeyreğinde Kastamonu, Sinop ve çevresinde hüküm sürmüştür?

Germiyanoğulları Beyliği

Menteşeoğulları Beyliği

Sahip Ataoğulları Beyliği

Candâroğulları Beyliği (İsfendiyaroğulları)

Karası (Karesi) Beyliği

Açıklama:

XIII. yüzyılın son çeyreğinde Kastamonu, Sinop ve çevresinde hüküm süren beyliğin kurucusu Şemseddîn Yaman Candâr’dır

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi XIII. yüzyılın sonları ile XIV. yüzyılın ortalarında, Balıkesir ve Çanakkale başta olmak üzere, kuzeybatı Anadolu’da hüküm sürmüş bir Türk beyliğidir?

Karası (Karesi) Beyliği

Germiyanoğulları Beyliği

Hamidoğulları Beyliği

Aydınoğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Açıklama:

Karası Beyliği XIII. yüzyılın sonları ile XIV. yüzyılın ortalarında, Balıkesir ve Çanakkale başta olmak üzere, kuzeybatı Anadolu’da hüküm sürmüş bir Türk beyliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Aydınoğulları Beyliğinin kurucusudur?

Sasa Bey

Umur Bey

Mübarîzeddîn Gazi Bey

Dündar Bey

Yahşi Bey

Açıklama:

Bu beylik XIV. yüzyılın başlarında merkezi Birgi olmak üzere Büyük Menderes’den Tire ve Selçuk (Ayaslug)’a kadar olan bölgede hüküm sürmüştür. Beyliğin kurucusu Mübarîzeddîn Gazi Bey başlarda Germiyanoğulları Beyliği’nin batı seferlerini idare eden bir subaşı idi.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdaki beyliklerden hangisi Selçukluların yıkılışından sonra 1337 yılında, Maraş-Elbistan havalisinde kurulmuştur?

Taceddînoğulları Beyliği

Dulkadiroğulları Beyliği

Eretna Beyliği

Ramazanoğulları Beyliği

Kadı Burhaneddîn Ahmed Beyliği

Açıklama:

Dulkadiroğulları Beyliği: Oğuzların Bozok koluna mensub olan Zeyneddîn Karaca tarafından 1337 yılında, Maraş-Elbistan havalisinde kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 112

İnançoğulları Beyliği aşağıdaki beyliklerden hangisi tarafından tarih sahnesinden silinmiştir?

Germiyanoğulları

Eşrefoğulları

Aydınoğulları

Karamanoğulları

Menteşeoğulları

Açıklama:

İnançoğulları Beyliği Germiyanoğulları tarafından tarih sahnesinden silinmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Sahip Ataoğulları Beyliği’nin kuruluş yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Afyon

Maraş

Ağrı

Sivas

Konya

Açıklama:

Sahip Ataoğulları Beyliği XIII. asrın ikinci yarısında Selçuklu veziri Sâhip Ata Fahreddîn Ali’nin oğulları tarafınan Karahisar (Afyon) civarında kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 114

Aşağıda yer alan Moğol istilasına karşı yapılan ilk Türkmen hareketlerinden hangisi Ali Bey tarafından gerçekleştirilmiştir?

Moğol ordularına rehberlik etme

II. Keykâvus’a yardım etme

Moğollarla anlaşma yoluna gitme

Sultan Baybars ile ittifak yoluna gitme

Moğollar’a karşı mücadele etme

Açıklama:

Moğol istilasına karşı Türkmen beylerin ilk hareketlerine bakıldığında Mehmet Bey'in,
Moğollarla işbirliği eden damadı Ali Bey’in ihanetine uğradığı anlaşılmaktadır. Ali Bey kendi beyliğinin
onaylanması karşılığında Moğol ordularına rehberlik etti. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 115

I. Pervâne'nin Abaka’nın emri üzerine Tebriz’e gitmesi
II. Selçuklu yöneticileri Baybars’la kesin olarak anlaşma kararı alması
III. Hatîroğlu Şerefeddîn, Moğollara karşı bir ayaklanma başlatması
IV. Karamanlılar Ulukışla’da görevli Moğol birliğini imha etmesi
Yukarıda yer alan Hatîroğlu İsyanı döneminde meydana gelen gelişmelerin kronolojik sırası seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I-II-III-IV

II-I-III-IV

II-III-IV-I

III-IV-I-II

IV-I-II-III

Açıklama:

Birinci olarak "Pervâne'nin Abaka’nın emri üzerine Tebriz’e Tebriz'e gitmesi", ikinci oarak "Selçuklu yöneticileri Baybars’la kesin olarak anlaşma kararı alması", üçüncü olarak "Hatîroğlu Şerefeddîn, Moğollara karşı bir ayaklanma başlatması" ve dördüncü olarak "Karamanlılar Ulukışla’da görevli Moğol birliğini imha etmesi" olayları meydana gelmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde Lâdik/Denizli Beyliğinin başında olan beyler bir arada verilmiştir?

Karaman Bey ve Güneri Bey

Ali Bey ve İnanç Bey

Mübarizüddîn Mehmet Bey ve Süleyman Bey

Menteşe Bey ve Mesud Bey

Muzaffereddîn Bey ve Yakup Bey

Açıklama:

Karaman Bey ve Güneri Bey Karamanoğulları; Mübarizüddîn Mehmet Bey ve Süleyman Bey Eşrefoğulları;Menteşe Bey ve Mesud Bey Menteşeoğulları; Muzaffereddîn Bey ve Yakup Bey Germiyanoğulları beyliklerininbaşında olan beylerdir. Ali Bey ve İnanç Bey Lâdik/Denizli Beyliğinin başında görev yapmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıda yer alan Karamanoğulları beylerinden hangisi kendi idaresinde bulunan sahillerden Moğolları atmış; Selçuklulara vergi ödemeyi reddederek istiklâlini ilan etmiştir?

Karaman Bey

Mehmet Bey

Nûre Sûfî Bey

Güneri Bey

Musa Bey

Açıklama:

Seçeneklerde yer alan tüm beyler Karamanoğulları beyliğinin başında bulunmuştur. Ancak Mehmet Bey, kendi idaresinde bulunan sahillerden Moğolları atmış; Selçuklulara vergi ödemeyi reddederek istiklâlini ilan etmişti. Ayrıca Moğollara karşı isyan eden Hatîroğlu ile ittifak yaparak isyanına destek vermişti. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

1300 yılında Rodos'a seferler düzenleyen beylik ve bu beyliğin başında olan bey aşağıdakilerden hangisidir?

Hamidoğulları - Hamid Bey

Saruhanoğulları - Saruhan Bey

Menteşeoğulları-Mesut Bey

Pervâneoğulları - Süleyman Bey

Menteşeoğulları-Menteşe Bey

Açıklama:

Menteşeoğulları Beyliği Güneybatı Anadolu’da merkezi Fethiye olmak üzere Muğla ve civarında yaşıyan
Türkmenler tarafından kurulmuştur. Mesud Bey zamanında Rodos’a başarılı seferler düzenlenmiş ve adanın önemli bir
kısmı fethedilmişti (1300). Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Bizans topraklarına yaptıkları akınlar sonucunda Bizanslılardan her yıl vergi ve hediyeler alan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Pervâneoğulları

Aydınoğulları

Germiyanoğulları

Karamanoğulları

Karesioğulları

Açıklama:

Germiyanoğulları ikinci dönem beyliklerin en güçlülerinden biriydi. Nitekim Bizans topraklarına yaptıkları akınlar sonucunda Bizanslılardan her yıl vergi ve hediyeler alıyorlardı.

Doğru Cevap: C

Soru 120

Sinop'a sefer düzenleyen Cenevizlileri karşısında yenilgiye uğratan beylik ve bu beyliğin başında olan bey aşağıdakilerden hangisidir?

Menteşeoğulları -İbrahim Bey

Candâroğulları - Şemseddîn Candâr Bey

Germiyanoğulları - II. Yakup Bey

Pervâneoğulları - Gazî Çelebi

Sahip Ataoğulları - Tâceddîn Hüseyin Bey

Açıklama:

Gazi Çelebi 1313’te Trabzon Rumlarıyla anlaşmalı olarak, Kırım sahillerine ve Kefe’ye bir sefer düzenledi. Karadeniz’de kolonileri bulunan ve menfaâtleri zedelenen Cenevizliler ondan intikam almak için Sinop’a sefer düzenlediler. Fakat Gazî Çelebi’nin kuvvetleri karşısında yenilgiye uğrayıp çekildiler.

Doğru Cevap: D

Soru 121

Güçlü bir donamaya sahip olan beylik ve Ege Denizi’nde önemli fetihler gerçekleştiren bu beyliğin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Pervâneoğulları - Pervâne Süleyman Bey

Menteşeoğulları - Menteşe Bey

Saruhanoğulları - Saruhan Bey

Candâroğulları - Yaman Candâr Bey

Aydınoğulları - Gazi Bey

Açıklama:

Saruhan Beyliği karadan Karesi, Aydın ve Germiyanoğulları beylikleri ile çevrilmiş olduğu için ancak Ege Denizi kıyılarına doğru yayılma şansı vardı. Saruhan Bey kurduğu donanma ile Ege Denizi’nde önemli fetihler gerçekleştirdi. Güçlü bir donanmaya sahip olan Saruhan Bey, topraklarını Bizans aleyhinde genişletmekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Sinop'a hakim olan beylikler seçeneklerden hangisinde bir arada verilmiştir?

Pervâneoğulları - Germiyanoğulları

Pervâneoğulları - Menteşeoğulları

Candâroğulları - Germiyanoğulları

Candâroğulları - Menteşeoğulları

Candâroğulları - Pervâneoğulları

Açıklama:

Nitekim Pervâneoğulları’ndan Gazi Çelebi, öldüğünde Sinop Candâroğulları’na bağlanmıştır. Dolaysıyla Sinop'a hakim olan iki beylik Candâroğulları - Pervâneoğulları'dır. Doğru cevap

Doğru Cevap: E

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçukluları’nın yıkılışından sonra kurulan başlıca beyliklerden biri değildir?

Ramazanoğulları

Dulkadıroğulları

Eretna

Taceddînoğulları

Sahip Ataoğulları

Açıklama:

Sahip Ataoğulları Beyliği XIII. asrın ikinci yarısında Selçuklu veziri Sâhip Ata Fahreddîn Ali’nin oğulları tarafınan Karahisar (Afyon) civarında kurulmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Türkiye Selçuklularındaki saray teşkilatıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Emîr-i candâr, sarayın av hayvanlarından sorumludur ve sultanın av merasimlerini düzenler.

Emîr-i alem sultanın eğlence meclislerinin düzenlenmesinden sorumludur.

Üstâd-ı saray sarayda şehzadelerin eğitiminden sorumludur.

Sultanın hediye gönderdiği elbiselerden sorumlu olan görevli emîr-i silahtır.

Sultanın ve sarayın güvenliğinden sorumlu olan emîr-i şikârdır.

Açıklama:

Selçuklu devlet yapısında sultanın ve diğer hanedan üyelerinin etkinliğini açıklayabileceksiniz.
Üstâd-ı saray (muallim): Sarayda Şehzadelerin eğitimiyle meşgul olurdu. Yazışma, haberleşme, hesap ve tarih gibi konularda dersler verdiği anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularındaki saray görevlilerinden biri değildir?

Şarab-sâlâr

Taştî

Melikü’l-hüccâb

Pirfâne

Müneccim

Açıklama:

Selçuklu devlet yapısında sultanın ve diğer hanedan üyelerinin etkinliğini açıklayabileceksiniz.
Melikü’l-hüccâb veya emîr-i hâcib, Emîr-i perdedâr, Üstâdü’d-dâr, Emîr-i dâd, Emîr-i âhur, Emîr-i alem, Emîr-i câmedâr, Emîr-i candâr, Emîr-i çaşnigîr, Emîr-i meclis, Emîr-i silah,Emîr-i şikâr/Emîrü’s-sayd, Emîrü’t-taşt/Taştî, Şarabdâr-ı hâss/şarab-sâlâr, Hazinedâr-ı (Hızânedâr-ı) hâss, Rikâbdâr, Müneccim, Üstâd-ı saray (muallim)

Doğru Cevap: D

Soru 3

Türkiye Selçuklularında ilmî hayat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tasavvufi bilginin aktarılmasında şiir dili kullanılmıştır.

Meşşâî varlık ve bilgi tasavvuru çerçevesinde evren-doğa ve insana ait düşünceler işlenmiştir.

Şihabüddin Sühreverdî’nin kurucusu olduğu İşrakîliğin yayılmasında ve gelişmesinde Şihabüddin Ömer Sühreverdî ve Kutbüddin Şirazî etkili olmuşlardır.

Anadolu’da matematiğin gelişmesini sağlayan Kutbüddin Şirazî'nin astronomi çalışmaları, dinî açıdan sakıncalı olabileceği düşünülerek engellenmiştir.

İbn Sina, Kutbüddin Şirazî, Seyfeddin Âmidî, Esîrüddin Ebherî, Siracüddin Urmevî ve Kazvinî, Meşşâî geleneğin önde gelen isimlerindendir.

Açıklama:

Selçuklu Türkiye’sinde düşünce ve ilim hayatının boyutlarını değerlendirebileceksiniz.
Tasavvufi bilginin aktarılmasında şiir dili kullanılmıştır. Şihabüddin Sühreverdî’nin kurucusu olduğu İşrakîliğin yayılmasında ve gelişmesinde Şihabüddin Ömer Sühreverdî ve Kutbüddin Şirazî etkili olmuşlardır. Meşşâî varlık ve bilgi tasavvuru çerçevesinde evren-doğa ve insana ait düşünceler işlenmiştir. İbn Sina, Kutbüddin Şirazî, Seyfeddin Âmidî, Esîrüddin Ebherî, Siracüddin Urmevî ve Kazvinî, Meşşâî geleneğin önde gelen isimlerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Sanskritçe bir kelime olup, güneşten korunmak için başı üzerinde tutulana ne ad verilir?

Çetr

Şemsiye

Tıraz

Güneşlik

Gasiye

Açıklama:

Çetr: Sanskritçe bir kelime olup, güneşten korunmak için baş üzerinde tutulan şemsiye anlamındadır. Doğu toplumlarında çok eski bir gelenek olarak hükümdar at üzerindeyken, yürürken veya tahtta otururken onun başı üzerine bir gulâm (çetrdâr) tarafından çetr tutulurdu.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Türkiye Selçuklularında sarayın en büyük âmirine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir ?

Vezir

Emîr-i perdedâr

Emîr-i Meclis

Üstâdü’d-dâr

Melikü’l-hüccâb

Açıklama:

Melikü’l-hüccâb veya emîr-i hâcib: Sarayın en büyük âmiridir. Maiyetinde hâcibler vardır. Sultan ile Dîvân-ı A’lâ yani hükûmet arasındaki irtibatı sağlardı.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Türkiye Selçuklularında sarayda görevli müneccimin tanımı nedir ?

Şehzadelere eğitim veren kişidir.

Emîr-i perdedâr

Astrolojiyle uğraşan ve sultanın vereceği önemli kararlar hakkında öngörülerde bulunan kişidir.

Sultanın ata binmesine yardımcı olan kişidir.

Sultana ait para mücevher gibi ziynet eşyalarını muhafaza eden kişidir.

Açıklama:

Müneccim: Astrolojiyle uğraşan ve sultanın vereceği önemli kararlar arefesinde muhtemel olumlu, olumsuz gelişmeler hakkında öngörülerde bulunan kişidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Türkiye Selçuklularında sultan başkentten ayrıldığında vekalet eden kişiye ne ad verilirdi ?

Atabeg

Nâib-i saltanat

Vezaret

Dîvân-ı İşrâf

Melik

Açıklama:

Nâib-i saltanatın görevi, sultan başkentten ayrıldığı zamanlar ona vekâlet etmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Önemli bir asker olan Kutvâl’ın görevi nedir?

Ordunun başkomutanlığı

Yardımcı kuvvetlerin eğitimini yapmak

Kalenin ve bulunduğu bölgenin güvenliği ve huzurunu sağlamak

Gulâmları seçmek ve eğitmek

Şehzade ve haremi güvenliğini sağlamak

Açıklama:

Kutvâl / Dizdâr / Kaledâr: Sultan veya sübafşı tarafından tayin edilen kale kumandanlarıdır. Kalenin ve bulunduğu bölgenin güvenliğinden ve huzurun temininden sorumludurlar. Bunların da maaşları ve iktâ gelirleri vardı.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İslam düşünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi esas alan akılcı mistik sezgi ve tecrübeye dayanan düşünce sisteminin ne ad verilir?

İşrakilik

Riyâziyât

Mevlevilik

Şafilik

Meşşailik

Açıklama:

İşrakilik, islam düşünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi esas alan akılcı meşşailiğe karşı mistik sezgi ve tecrübeye dayanan düşünce sisteminin adıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Türkiye Selçuklularında dârüşşifâlar ne için kullanılırdı ?

Müneccimlerin yetiştirilmesi

Şehzade eğitimi

Taşra öğretmenlerinin yetiştirilmesi

Tıp eğitimi ve hasta tedavisi

Kütüphane

Açıklama:

Zekeriya Râzî’nin klinik tıb yöntemi ile İbn Sina’nın teorik tıb anlayışı birleştirildi. Tıp eğitimi ile hasta tedavisinin birlikte yapıldığı dârüşşifâlarda klinik tıbbın bütün gerekleri yerine getirildi, hekim yetiştirilmesine özel bir ilgi gösterildi.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Sühreverdîliği Türkiye’ye kim getirmiştir ?

Şihabüddin Ömer Sühreverdî

Ebu’n-Necib Sühreverdî

Bahaüddin Zekeriyya

Sadrüddin Konevî

Mevlana Celâleddin-i Rumî

Açıklama:

Sühreverdiyye: Ortaçağ islam dünyasının önemli tarikatlerinden Sühreverdîliği Türkiye’ye Şihabüddin Ömer Sühreverdî (ö. 1234) getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Türkiye Selçuklularında Ahîlik ne zaman ortaya çıkmıştır ?

1240

1214

1273

1210

1320

Açıklama:

Ahîliğin burada ortaya çıkışı Selçuklu sultanı I. Keykâvus’un Abbasî halifesi en-Nâsır li-Dinillah’ın elçisi Şihabüddin Ömer es-Sühreverdî vasıtasıyla fütüvvet teşkilâtına girdiği döneme rastlar (1214).

Doğru Cevap: B

Soru 13

Vahdet-i Vücud tasavvuf anlayışı için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Allah’tan başka varlık olmadığının idrak ve şuuruna sahip olmak

Hakk’ın ve onun tecellilerinden başka hiçbir işleyişin gerçek olmaması

Varoloşun Alaah’ın varlığından ibaret olması

Kainatın mutlak yaratıcısı Allah’tır.

Mevlana Celâleddin-i Rumî tarafından kaleme alınmıştır

Açıklama:

Vahdet-i Vücud Allah’tan başka varlık olmadığının idrak ve şuuruna sahip olmayı, gerçek varlığın tek ve bunun da Allah’ın varlığından ibaret olduğunu, Hakk’ın ve onun tecellilerinden başka hiçbir işleyişin gerçek bir varlığının olmadığını ileri süren tasavvuf anlayışına denilmektedir. Muhyiddin İbnü’l-Arabî tarafından kaleme alınmış ve geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Ahilik teşkilatı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye Selçuklularında II. Gıyaseddin Keyhusrev zamanında ortaya çıkmıştır.

Ahiler, Moğol işgali sırasında bulundukları şehirleri savunmuşlardır.

Daha çok tüccar kökenli kişiler, Ahilik teşkilatının temelini oluşturmuştur.

Ahilik teşkilatı hakkında en kapsamlı bilgiler, ünlü seyyah Evliya Çelebi'ye dayanmaktadır.

Başka tarikatlarda mürid olarak yer almamışlardır.

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Tarikat şeyhleri her ne kadar farklı ittifaklar içerisinde olsalar da, ahiler savundukları şehirleri savunmaktan geri kalmamışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nin tasavvuf hayatını etkilemiş olan mutasavvıflardan biridir?

Mevlana Celaleddin-i Rumi

Hacı Bayram-ı Veli

Molla Ahmed-i Ceziri

Mahmud Hüdayi

İsmail Maşuki

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Mevlana Celaleddin Rumi, Türkiye Selçukluları zamanında yazmış olduğu Mesnevi ve Divan-ı Kebir gibi eserlerle toplumun her kesimine nüfuz etmeyi başarmış dönemin en önemli mutasavvıflarından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Günümüze kadar ulaşan ve Türkiye Selçuklu Devletinde ortaya çıkan, dönemin tasavvuf anlayışında önemli etkilerde bulunan vahdet-i vücud anlayışı kimin sayesinde ortaya çıkmıştır?

Mevlana Celaleddin Rumi

Hacı Bektaş-ı Veli

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

Ebu Bekr-i Niksari

Seyyid Ahmed-i

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Hayatta iken tekfire kadar varan ithamlara rağmen itibarını kaybetmemiş, Füsusu'l- Hikem ve Fütubatü'l-Mekkiyye gibi eserler yazmış, kainattaki bütün varlıkların Allah'ın varlığından başka bir şey olmadığını ifade ederek vahded-i vücud anlayışı onun tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Türkiye Selçuklu askeri teşkilatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kazanılan savaşlardan sonra orduya, esirlerden er alımı yapılmaktaydı.

Sultanın bulunmadığı seferlerde ordunun başkumandanı subaşıydı.

Ordunun temelini Arap kökenli askerler oluşturmaktaydı.

Orduya ücretli asker alımı yapılmamaktaydı.

Esas itibariyle Büyük Selçuklu askeri teşkilatının devamı mahiyetindeydi.

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Büyük Selçuklu devletinin askeri teşkilatından çok farklı olmamakla birlikte, Moğol istilasına kadar geçen dönemde benzer uygulamalar yapılmaktaydı.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Türkiye Selçuklu Devletinde, Gulam askerleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Doğrudan Sultanın şahsına ve emirlerine bağlı askerlerdi.

Özel bir titizlikle, sadece Türklerden seçilerek oluşturulmuşlardır.

Heybetli ve yiğit olanları, saray muhafazasında ve sultanın korumasında görev alırlardı.

Ciddi eğitimlerden geçip, profesyonel ordu düzeyinde yetiştirilmişlerdir.

İkta Askerlerinin aksine, orduda en kuvvetli ve kabiliyetli askerlerdir.

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Gulam askerleri, sadece Türklerden değil; Rum, Ermeni, Gürcü, Rus, Frank ve hatta Çinli gibi pek çok milletten oluşmaktaydı.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Türkiye Selçuklu Devletinde, Atabeg ünvanını taşıyan kişilerin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin mali konuda idaresini ve düzenlemesini yapmak.

Hukuki konularda halkın gerek duyduğu yerlerde adaleti sağlamak.

Halkın inancı gereği camii, vakıf ve pek çok dini oluşumun gerçekleştirilmesinde maddi destek toplamak.

Eyaletlere melik olarak gönderilen şehzadelere devlet yönetimi hakkında eğitim vermek ve tecrübe kazandırmak.

Muhtemel isyanları bastırmakla sorumlu ordunun başında bulunarak asayişi sağlamak.

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Atabegler, şehzadelerle birlikte eyalete gider, onun adına eyaleti yöneterek bu konuda şehzadeye devlet yönetimi hakkında tecrübe kazandırırdı. Daha sonraki zamanlarda Atabegler sultanın yanında dahi bulunur olmuş, Sultan Atabegliği gibi bir ünvan dahi ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Türkiye Selçuklu sultanlarının bastırdığı sikkeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Günümüze ulaşan en eski sikkeler, I. Mesud Dönemi'ne aittir.

Sikkelerin üzerinde, İsa ve Musa peygamberlerle ilgili semboller de yer almaktadır.

Sikkelerin hiçbirinde şehzadelerin isimlerine yer verilmemiş, sadece Sultanların isimleri basılmıştır.

Basılan sikkelerde, dönemin halifesinin ismi de yer almaktadır.

İlk altın dinarı I. Mesud zamanında basılmıştır.

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
İlk sikkeyi bastırmakla birlikte I. Mesud, es-sultanu'l-muazzam yazdırarak aynı zamanda bağımsızlığını da göstermiş olmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sultanlık alametlerinden biri değildir?

Saray ve otağ kurdurmak

Adına hutbe okutmak

Nevbet vurdurmak

Halifenin elinden kılıç kuşanmak

Ünvan-lakab ve künye kullanmak

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Halifenin elinden kılıç kuşanmak, Allah yolunda savaşmaya yemin etmekle birlikte bu yolda halifeyle iyi ilişkiler içerisinde olunacağının işareti olduğundan sultanlık alameti olarak görülmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Türkiye Selçuklularda devlet yönetiminde, sarayın amiri olmakla birlikte Sultan ile Divan-ı A'la yani hükümet arasındaki irtibatı sağlayan, komutanlık ve ya elçilik gibi geçiçi görevleri de üstlenebilen ünvan aşağıdakilerden hangisidir?

Emir-i perdedar

Üstadü'd-dar

Melikü'l-hüccab

Emir-i candar

Hazinedar-ı hass

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Tanıma uygun ünvan Melikü'l hüccabtır. Emir-i hacib ünvanı da kullanılmaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Selçuklularda, matematik, astronomi, felsefe ve tıp gibi pek çok alanda çalışmalar yürütmüş, Konya, Malatya ve Sivasta kadılık, Kayseri Pervane Medresesinde müderrislik yapmış, Feth'ül Mennan isimli bir tefsir yazmış ünlü astronom kimdir?

İbnü'l-Kemal

Kutbeddin Şirazi

Muvaffak Kayseri

Esirüddin Ebheri

Yakut el-Hisabi

Açıklama:

8. Ünite - Devlet Teşkilatı Kültür ve Medeniyet
Kendisi Selçuklu tarihinde özel bir yere sahiptir. Sadece yakın çevresindeki gelişmelerle yetinmeyip Endülüs astronomi tarihini de incelemiş ve çalışmalar yapmıştır. Eserinde felsefe ve astronomiye dair bilgiler yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Es-sultânu’l-gâlib (galip sultan) unvanını kullanan Selçuklu hükümdarı kimdir?

I. Keykubâd

II. Keyhusrev

II. Süleymanşah

I. Keykâvus

I. Kılıç Arslan

Açıklama:

I. Keykâvus, es-sultânu’l-gâlib (galip sultan) unvanını kullanmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Ortaçağ İslam devletlerinde hükümdarın kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlarının yanında tuğra karşılığı olarak da kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Tevkî’

Menşûr

Nevbet

Tıraz

Hil'at

Açıklama:

Tevki' Arapça olup, Ortaçağ İslam devletlerinde hükümdarın kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlarının yanında tuğra karşılığı olarak da kullanılmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye ve lâkablarının işlendiği elbiselerine ne ad verilirdi?

Çetr

Gâşiye

Tıraz

Rikâbdâr

Cülus

Açıklama:

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye ve lâkablarının işlendiği elbiselerine Tıraz adı verilmekteydi. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Selçuklularda Sultan ile Dîvân-ı A’lâ yani hükûmet arasındaki irtibatı sağlayan sarayın en büyük amirine ne ad verilirdi?

Emîr-i dâd

Emîr-i câmedâr

Emîr-i âhur

Emîr-i perdedâr

Emîr-i hâcib

Açıklama:

Melikü’l-hüccâb veya emîr-i hâcib, sarayın en büyük âmiridir. Maiyetinde hâcibler vardır. Sultan ile Dîvân-ı A’lâ yani hükûmet arasındaki irtibatı sağlardı. Ancak kaynaklarda onlardan daha çok komutan veya elçilik gibi geçici görevleri dolayısıyla bahsedilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Selçuklu merkez teşkilatında, devletin malî işlerinin, gelir ve giderlerinin kontrolünden, denetlenmesinden sorumlu kuruma ne ad verilirdi?

Dîvân-ı Arz

Dîvân-ı İşrâf

Dîvân-ı İstîfâ

Dîvân-ı A’lâ

Dîvân-ı Tuğra

Açıklama:

Dîvân-ı İşrâf, devletin malî işlerinin, gelir ve giderlerinin kontrolünden, denetlenmesinden sorumludur. Reisine sahib-i dîvân-ı işraf veya müşrif denirdi. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerin taşıdıkları unvanlardan değildir?

Melik

Reîsü’l-bahr

Sübaşı

Mülâzimân

Muktâ’

Açıklama:

Mülâzimân, Gulâmân-ı hâssda genel olarak hizmetkârları ifade eder. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Türk Devlet geleneğinde ordunun başkomutanı olan hakan veya sultandan sonraki en büyük askerî makama sahip kişi kimdir?

Sahib-i Etrâk

Serleşker

Kutvâl

Beylerbeyi

Dizdâr

Açıklama:

Türk Devlet geleneğinde ordunun başkomutanı doğal olarak hakan veya sultandı. Ondan sonraki en büyük askerî makam beylerbeyi (emîrü’lümerâ)liktir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

İbn Arabî

Seyfeddin Âmidî

İbn Sina

Sadreddin Konevî

Şeyh Mecdüddin İshak

Açıklama:

İlk defa kelam ve felsefeyle Mutlak Varlık kavramı üzerinde yürütülen ortak metafiziğin keşfî sonuçlarını ifade için bir uzlaşı arayan ve bu tavrını Miftâhü’l-Gayb’da ortaya koyan Selçuklu düşünürü, Sadreddin Konevî'dir. Bu tavır, daha sonra Türkiye dışında İran ve Turan’da da Konevî’nin öğrencileri tarafından yaygınlaştırılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

İslâm fetihlerinden sonra Yunan felsefesiyle tanışan Müslümanların Aristo mantığı, Aristo ve Platon felsefelerinin Tanrı-Evren-İnsan ilişkisiyle ilgili görüşleriyle Kelâm ilminin konularını anlamlandırmaya çalıştıkları felsefi akıma ne ad verilir?

İşrakîlik

Meşşailik

Sühreverdilik

Ahilik

Sufilik

Açıklama:

İslâm fetihlerinden sonra Yunan felsefesiyle tanışan Müslümanların Aristo mantığı, Aristo ve Platon felsefelerinin Tanrı-Evren- İnsan ilişkisiyle ilgili görüşleriyle Kelâm ilminin konularını anlamlandırmaya çalıştıkları felsefi akıma Meşşailik adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Yazdığı eserlerle itikadî ve tasavvufî birçok konuda İslam düşüncesini derinden etkileyen ve özellikle Vahdet-i vücud anlayışını geliştirmesiyle bilinen Endülüs’lü meşhur mutasavvıf ve mütefekkir kimdir?

Muhyiddin İbnü’l-Arabî

Hacı Bektaş-ı Velî

Ebû Bekr-i Niksarî

Seyyid Ahmed-i Kebîr

Evhadüddin Kirmanî

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Türkiye Selçuklularında teşkilâtlara hükmeden hanedanın gulâm ve iktâ sistemleri ile inşa edilmesi hangi gelişmeye kadar etkisini sürdürmüştür?

Moğol istilâsı

Babai isyanı

Fatımilerin baskısı

Haçlı Seferleri

Altın Orda devletinin yıkılması

Açıklama:

Türkiye Selçuklularında teşkilâtlara hükmeden hanedanın gulâm ve iktâ sistemleri ile inşa edilmesi Moğol istilâsına kadar sürmüştür. Bu olaydan sonra denge bozulmuştur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti’ni kuran hanedandır?

Mikâiloğulları

Kutalmışoğulları

Danişmentoğulları

Karamanoğulları

Germiyanoğulları

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti’ni kuran hanedan Kutalmışoğullarıdır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi ülke topraklarının yönetiminin hanedan üyelerine taksim edilmesi uygulamasını 11 oğlunu ülkenin çeşitli bölgelerine tayin ederek hayata geçiren hükümdardır?

I. İzzeddîn Keykâvus

I. Gıyaseddîn Keyhüsrev

II. Kılıç Arslan

I. Alâaddîn Keykubâd

Süleymanşah

Açıklama:

Ülke topraklarının yönetiminde hanedan üyelerine taksim edilmesi uygulamasını 11 oğlunu ülkenin çeşitli bölgelerine tayin ederek hayata geçiren hükümdar II. Kılıç Arslan’dır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkelerin sahibi ve es-sultânu’l-muazzam unvanı ile bağımsızlığını gösteren hükümdardır?

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

II. İzzeddin Keykavus

Rükneddîn Kılıç Arslan

III. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. Mesud

Açıklama:

Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkelerin sahibi ve es-sultânu’l-muazzam unvanı ile bağımsızlığını gösteren hükümdar I. Mesud’dur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tuğranın Arapça karşılığı olarak da kullanılan ve İslam devletlerinde hükümdarların kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlara gelen kelimedir?

Nevbet

Tıraz

Hil’ât

Tevkî

Çetr

Açıklama:

Tuğranın Arapça karşılığı olarak da kullanılan ve İslam devletlerinde hükümdarların kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlara gelen Tevkî’dir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sarayın av hayvanlarından sorumlu ve sultanın av merasimlerini düzenleyen emirdir?

Emîr-i şikâr

Emîr-i dâd

Emîr-i candâr

Şarapdâr-ı hâss

Emîr-i hâcib

Açıklama:

Sarayın av hayvanlarından sorumlu ve sultanın av merasimlerini düzenleyen emir: Emîr-i şikâr’dır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi reisine işraf denilen ve devletin mali işlerinin, gelir ve giderlerinin kontrolünden, denetlenmesinden sorumlu teşkilattır?

Nâib-i saltanat

Dîvân-ı İşrâf

Dîvân-ı Arz

Dîvân-ı pervanegî

Dîvân-ı A’lâ

Açıklama:

Dîvân-ı İşrâf, reisine işraf denilen ve devletin mali işlerinin, gelir ve giderlerinin kontrolünden, denetlenmesinden sorumlu teşkilattır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerin taşıdıkları unvanlar arasında yer almaz?

Melikü’s sevâhil

Sâhib

Serleşker

Nâib

Atabeg

Açıklama:

Atabeg, merkez/hükümet teşkilatı arasında yer alır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi emîrü’l-ümerâ olarak da bilinen ve ordunun başkomutanı olarak sultandan sonra gelen en büyük askeri makamdır?

Sübaşı

Dizdâr

Beylerbeyi

Rikâbdâr

Ellibaşı

Açıklama:

Emîrü’l-ümerâ olarak da bilinen ve ordunun başkomutanı olarak sultandan sonra gelen en büyük askeri makam Beylerbeyidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi vahdet-i vücud anlayışını geliştirmesiyle bilinen ve Malatya ve Konya’ya gelerek İslami düşünceyi etkileyen dönemin önde gelen mutasavvıflarından biridir?

Muhyiddin İbnü’l-Arabî

Mevlana

Şihabüddin Ömer Sühreverdi

Konevi

Şems-i Tebrizi

Açıklama:

Muhyiddin İbnü’l-Arabî, vahdet-i vücud anlayışını geliştirmesiyle bilinen ve Malatya ve Konya’ya gelerek İslami düşünceyi etkileyen dönemin önde gelen mutasavvıflarındandır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Türkiye Selçuklu Devletini kimler kurmuştur?

Kutalmışoğulları

Karamanoğulları

Germiyanoğulları

Karakoyunlular

Akkoyunlular

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti, 2. Selçuklu hanedanından Kutalmışoğulları tarafından kurulmuştur. Süleymanşâh ve kardeşleri, Mikâiloğulları ile yollarını ayırarak Anadolu’da bağımsız bir devlet kurmayı başarmışlardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklularına tâbi olmak zorunda kalan bölgesel güçlerden birisi değildir?

Kilikya Ermeni krallarından I. Hetum

Karamanoğlu Mehmet Bey

Mardin ile Âmid ve Hısn-Keyfâ Artukluları

Erzincan ve Divriği Mengücekleri

Sümeysat ve Haleb Eyyubî Melikleri

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti Moğol istilasına kadar, Anadolu’da dönem dönem bazı
bölgesel güçleri kendisine tâbi kılmıştır. Kilikya Ermeni krallarından I. Hetum, I.
Keykubâd ve II. Keyhusrev zamanında Türkiye Selçuklularına tâbi olmak zorunda
kalmış ve bastırdığı sikkelerde bu sultanların isim ve unvanlarına yer vermiştir. Ayrıca Mardin ile Âmid ve Hısn-Keyfâ Artukluları, Erzincan ve Divriği Mengücekleri,
Sümeysat ve Haleb Eyyubî melikleri ve Musul atabegi Bedreddin Lü’lü’ de zaman
zaman Türkiye Selçuklu sultanlarına tâbi olmak zorunda kalmışlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkeler hangi sultana aittir?

II. Kılıç Arslan

II. Süleymanşah

I. Mesud

I. Keykubâd

IV. Kılıç Arslan

Açıklama:

Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkeler I. Mesud’a aittir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Esir alma, satın alma veya hediye gönderilme şeklinde temin edilen gulâmlara, gulâmhanede eğitim veren kişilere ne ad verilir?

Usta

Hoca

Belletmen

Baba

Gâfliye

Açıklama:

Esir alma, satın alma veya hediye gönderilme şeklinde temin edilen gulâmlar, gulâmhanede “baba” denilen kişliler tarafından eğitime tabi tutulmaktaydılar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Moğol istilası sonrası,vezir başta olmak üzere nâib-i saltanat ve atabegler sultan tarafından değil İlhanlılar tarafından seçilmeye başlamasının sonuçlarından birisidir?

Nâib-i saltanat ünvanı nâib unvanına dönüştürülmüştür.

Moğol tahakkümü döneminde merkezi otorite dağılınca devlet adamları kendi ikballeri için Selçuklu sultanı ile işbirliğine gittiler.

Merkezi otoritenin güçlenmesini sağlamışlardır.

Devlet adamlarının icraatları genelde İlhanlıların menfaatlerinden çok, Selçuklu Devletinin menfaatleri doğrultusunda olmuştur.

Devlet adamlarının icraatları genelde Selçuklu Devletinin ve ülkesinin menfaatlerinden
çok İlhanlıların menfaatleri doğrultusunda olmuştur.

Açıklama:

Hatta vezir başta olmak üzere nâib-i saltanat ve atabegler sultan tarafından değil İlhanlılar tarafından seçilmeye başlandı. Daha da ileri gidilerek sultanın vezirinden başka İlhanlılar da kendilerine bağlı ikinci bir vezir, nâib-i saltanat ve atabeg tayin etmeye başladılar. Dolayısıyla devlet adamlarının icraatları genelde Selçuklu Devletinin ve ülkesinin menfaatlerinden çok İlhanlıların menfaatleri doğrultusunda olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

İslam medeniyetinde Varlık, yani Tanrı kavramı, kelamcılar ile filozoflar arasında derin bir tartışma konusu olmuştur. Varlık'ın/Tanrı'nın tenzihi ve teşbihi tasavvurunu, üst bir Varlık/Tanrı tasavvurunda bir araya getirerek, ortak bir metafizik alanı oluşturan tasavvuf ve İslam düşünürü kimdir?

Endülüslü İbn Arabî

Mevlana

Yunus Emre

Şems Tebrizi

İbn Haldun

Açıklama:

İslam medeniyetinde Varlık, yani Tanrı kavramı, kelamcılar ile filozoflar arasında derin bir tartışma konusu olmuştur. Selçuklu düşünürü Endülüslü İbn Arabî (ö.1240) Varlık’ın/Tanrı’nın tenzihi ve teşbihi tasavvurunu, üst bir Varlık/Tanrı tasavvurunda bir araya getirerek bu sorunu çözmüş, böylece ortak bir metafizik alanı oluşturmuştur. oğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

"Meşşailik" olarak adlandırılan felsefi akım ne zaman ortaya çıkmıştır?

Gayrimüslimlerin İslamiyeti benimsemesiyle.

Müslümanların İslam fetihlerinden sonra Yunan felsefesiyle tanışmasıyla.

Müslümanların Yunan felsefesini tamamen reddedip kendi felsefi anlayışlarını oluşturmasıyla.

Coğrafi keşiflerle.

İbn Sinacı düşüncenin kelamî açıdan eleştirilmesiyle.

Açıklama:

İslâm fetihlerinden sonra Yunan felsefesiyle tanışan Müslümanların Aristo mantığı, Aristo ve Ploton felsefelerinin Tanrı-Evren- İnsan ilişkisiyle ilgili görüşleriyle Kelâm ilminin konularını anlamlandırmaya çalıştıkları felsefi akıma meşşailik olarak adlandırılmaktadır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

"İşrakîlik"in kurucusu kimdir?

Ebu’l-Abbas Levkerî

Siracüddin Urmevî

Şihabüddin Sühreverdî

Nasîrüddin Tûsî

Kutbüddin Râzî

Açıklama:

"İşrakîlik"in kurucusu Şihabüddin Sühreverdî'dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu çağının büyük sûfîlerinden birisi değildir?

Mevlana Celâleddin Rûmî

İbnü’l Arabî

Sadrüddin Konevî

İmamı Azam Ebu Hanife

Şihabeddin Ömer Sühreverdî

Açıklama:

Etkileri kendi çağlarını aşarak günümüze kadar devam edegelen İbnü’lArabî, Mevlânâ Celâleddin Rûmî, Sadrüddin Konevî,Şihabeddin Ömer Sühreverdî vd. Selçuklu çağının büyük sûfîleridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Kainattaki her şeyin tek yaratıcı olan Allah'ın bir tecellisi olduğunu, dolayısıyla gerçekte bütün varlıkların onun varlığından başka bir şey olmadığını ifade eden tasavvuf anlayışına ne ad verilir?

Vahdet-i İdrak

Vahdet-i milliye

Vahdet-i mevcut

Vahdet-i şuhud

Vahdet-i vücud

Açıklama:

Vahdet-i vücud, Allah’tan başka varlık olmadığının idrak ve şuuruna sahip olmayı, gerçek varlığın tek ve bunun da Allah’ın varlığından ibaret olduğunu, Hakk’ın ve onun
tecellilerinden başka hiçbir şeyin gerçek bir varlığının olmadığını ileri süren tasavvuf anlayışına denilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Ahî Evren unvanıyla anılan Nasîrüddin el-Hoyî'nin hangi sultan döneminde Ahi teşkilatını kurduğu iddia edilmektedir?

I. Alâeddin Keykubad

II. Alâeddin Keykubad

I. Keyhusrev

I. Kılıç Arslan

II. Keyhusrev

Açıklama:

Ahî ünvanını taşıyan isimler arasında daha sonraları Ahî Evren unvanıyla anılan şahsın Şeyh Nasîrüddin el-Hoyî olduğu ve I. Alâeddin Keykubad döneminde bu esnaf teşkilatını kurduğu iddia edilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Türkiye Selçuklu Devleti aşağıdakilerden hangisi tarafından kurulmuştur?

Akoyunlular

Kutalmışoğulları

Süleymanşah

Mikailoğulları

Moğollar

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devleti Kutalmışoğulları tarafından kurulmuştur. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Melikşah’a rağmen bir meşruiyet arayışı içindeyken bir ara Şii kadı ve hatib tayin edilmesini istemiştir?

Akkoyunlular

Kutalmışoğulları

Süleymanşah

Mikailoğulları

Moğollar

Açıklama:

Süleymanşah, Melikşah’a rağmen bir meşruiyet arayışı içindeyken bir ara Şii kadı ve hatib tayin edilmesini istemiştir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Türkiye Selçukluları 1243 Kösedağ bozgunundan yıkılana kadar hukuki ve fiili olarak aşağıdakilerden hangisinin boyunduruğu altında kalmıştır?

Karakorum’un

İlhanlıların

Artukluların

Keykubat’ın

Bedrettin Lü’lü’nün

Açıklama:

Türkiye Selçukluları 1243 Kösedağ bozgunundan yıkılana kadar hukuki ve fiili olarak Karakorum’un boyunduruğu altında kalmıştır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmi belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alametlerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

sikke

hutbe

tuğra

nevbet

çetr

Açıklama:

Tuğra, Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmi belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alâmetlerine verilen addır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklularda bir şehrin fethinden sonra şehir hakiminin sultana itaat etmesinde veya karşılama merasimlerinde tabilerin sadakatlerini göstermesi için bir araç olarak kullanılmıştır?

gaşiye

çetr

tıraz

hil’at

tevki

Açıklama:

Gaşiye, Selçuklularda bir şehrin fethinden sonra şehir hakiminin sultana itaat etmesinde veya karşılama merasimlerinde tabilerin sadakatlerini göstermesi için bir araç olarak kullanılmıştır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklularda sultanın hoşça vakit geçirmesini sağlayan çalgıcılara verilen addır?

muabbit

tabib

mutrib

muganni

gulam

Açıklama:

Mutrib, Selçuklularda sultanın hoşça vakit geçirmesini sağlayan çalgıcılara verilen addır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklularda sultanın giyim kuşamından sorumludur?

Emir-i camedar

Emir-i candar

Emir-i çaşigir

Emir-i ahur

Emir-i dad

Açıklama:

Emir-i camedar Selçuklularda sultanın giyim kuşamından sorumludur. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Selçuklularda hazinenin gelir ve giderlerini düzenleyen, yıllık bütçeyi hazırlayan, bugünkü maliye bakanlığının karşılığı olan divan aşağıdakilerden hangisidir?

Divan-ı Arz

Divan-ı İnşa

Divan-ı İstifa

Divan-ı Tuğra

Divan-ı İşraf

Açıklama:

Divan-ı İstifa Selçuklularda hazinenin gelir ve giderlerini düzenleyen, yıllık bütçeyi hazırlayan, bugünkü maliye bakanlığının karşılığı olan divandır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Selçuklularda belgeleri düzenleyen makama verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Naib-i saltanat

Atabeg

Vezaret

Üstad-ı saray

Divan-ı pervanegi

Açıklama:

Divan-ı pervanegi Selçuklularda belgeleri düzenleyen makama verilen addır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklularda genellikle gulam kökenli olup bir veya birkaç vilayetin ya da daha küçük idari birimlerin, kalelerin idari ve askeri işlerinden sorumludur.?

ellibaşı

beylerbeyi

kutval

serleşker

dizdar

Açıklama:

Serleşker, Selçuklularda genellikle gulam kökenli olup bir veya birkaç vilayetin ya da daha küçük idari birimlerin, kalelerin idari ve askeri işlerinden sorumludur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Türkiye Selçukluları devlet teşkilatında hangi devleti esas almışlardır?

Büyük Selçuklu Devleti

Moğol İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Altınordu Devleti

Pontus Rum Devleti

Açıklama:

Türkiye Selçukluları, devlet teşkilatında da tabiatiyle uzantısı oldukları Büyük Selçuklu Devletini esas almışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Selçuklularda hükümdarın siyasi durumunu resmen ifade eden ve adının başına getirilen sıfat veya sıfat tamlamalarına ne ad verilir?

Tuğra ve Tevkî’

Unvan-lâkab-künye

Hutbe

Tıraz ve Hil’at

Nevbet

Açıklama:

Unvan-lâkab-künye: Unvan hükümdarın siyasi durumunu resmen ifade eden ve adının başına getirilen sıfat veya sıfat tamlamalarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmî belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alâmetlerine ne ad verilir?

Unvan-lâkab-künye

Sikke

Tuğra ve Tevkî’

Nevbet

Gâşiye

Açıklama:

Tuğra ve Tevkî’: Türkçe bir kelime olan tuğra Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmî belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alâmetlerine denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Selçuklularda hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye va lâkablarının işlendiği elbiselerine ne ad verilirdi?

Nevbet

Çetr

Hutbe

Tıraz

Gaşiye

Açıklama:

Tıraz : Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye va lâkablarının işlendiği elbiselerine tıraz adı verilmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Haremde sultanın nikâhlı eşi hatun veya hatunlara, küçük yaştaki çocuklarına hizmet eden cariyeleri kim yönetirdi?

Mugannî / Muganniyye

Mutrib / Mutribe

Tabib

Muabbir

Hâce-saray

Açıklama:

Haremde sultanın nikâhlı eşi hatun veya hatunları, küçük yaştaki çocukları ile bunlara hizmet eden ve hâce-saray (hadım ağası)ın idaresindeki cariyeler bulunmaktaydı.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Selçuklularda sarayın en büyük âmiri aşağıdakilerden hangisidir?

Melikü’l-hüccâb

Emîr-i perdedâr

Emîr-i dâd

Üstâdü’d-dâr:

Emîr-i alem

Açıklama:

Melikü’l-hüccâb veya emîr-i hâcib: Sarayın en büyük âmiridir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Selçuklularda hazinenin gelir ve giderlerini düzenleyen, yıllık bütçeyi hazırlayan ve bugünkü maliye bakanlığının karşılığı olan divan hangisidir?

Dîvân-ı A’lâ

Dîvân-ı İstîfâ

Dîvân-ı Tuğra/İnşâ:

Dîvân-ı Arz

Dîvân-ı İşrâf

Açıklama:

Dîvân-ı İstîfâ: Reisinin unvanı sahib-i dîvân-ı istîfâ veya müstevfîdir. Bu dîvân hazinenin gelir ve giderlerini düzenler, yıllık bütçeyi hazırlardı. Bugünkü maliye bakanlığının karşılığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Selçukluların taşraya yönetici olarak gönderdiğin idarecilerin taşıdıkları unvanlar arasında yer almaz?

Melik

Sübaşı

Vezir

Nâib

Reîsü’l-bahr

Açıklama:

Taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerin taşıdıkları unvanları şöyle sıralamak mümkündür: Melik (şehzade), melikü’s-sevâhil / reîsü’l-bahr, sâhib, sübaşı / serleşker, muktâ’, nâib.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Selçuklularda sultandan sonraki en büyük askerî makam aşağıdakilerden hangisidir?

Melik

Sübaşı

Kutval

Beylerbeyi

Dizdar

Açıklama:

Beylerbeyi: Türk Devlet geleneğinde ordunun başkomutanı doğal olarak hakan veya sultandı. Ondan sonraki en büyük askerî makam ise beylerbeyi (emîrü’lümerâ)liktir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Müslümanların Aristo mantığı, Aristo ve Ploton felsefelerinin Tanrı-Evren-İnsan ilişkisiyle ilgili görüşleriyle Kelâm ilminin konularını anlamlandırmaya çalıştıkları felsefi akıma ne ad verilir?

Buhranilik

İrfan-i nazarî

İşrakîlik

Riyâziyât

Meşşailik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 75

Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti, kimler tarafından kurulmuştur?

Kutalmışoğulları

Mikailoğulları

Şahihşahoğulları

Melikşahoğulları

Keykavusoğulları

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti, Selçuklu hanedanından Kutalmışoğulları tarafından kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkeler kime aittir?

I. Süleymanşah

I. Mesud

I. Kılıç Arslan

II. Kılıç Arslan

I. Keykubad

Açıklama:

Türkiye Selçuklularından günümüze ulaşan ilk sikkeler I. Mesud’a aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Türkiye Selçuklularında ilk altın dinarı kim bastırmıştır?

I. Keykubad

I. Süleymanşah

II. Kılıç Arslan

I. Kılıç Arslan

II. Süleymanşah

Açıklama:

İlk altın dinarı II. Kılıç Arslan, sonra da oğlu II. Süleymanşah bastırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye ve lâkablarının işlendiği elbiselerine ne ad verilirdi?

Nevbet

Hil'at

Çetr

Tıraz

Gaşiye

Açıklama:

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye ve lâkablarının işlendiği elbiselerine tıraz adı verilmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Sadece Türkiye Selçuklularında bulunan, sultanın eğlence meclislerinin düzenlenmesinden sorumlu olan emir aşağıdakilerden hangisidir?

Emir-i perdedar

Emir-i dad

Emir-i alem

Emir-i candar

Emir-i meclis

Açıklama:

Emîr-i meclis: Sadece Türkiye Selçuklularında bulunan bu emir sultanın eğlence meclislerinin düzenlenmesinden sorumludur. Diğer Selçuklu hanedanlarında da başka bir emirin sorumluluğunda veya başka bir ünvanla bu görevi yürütenlerin olması muhtemeldir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Hazinenin gelir ve giderlerini düzenleyip, yıllık bütçeyi hazırlayan, bugünkü maliye bakanlığının karşılığı olan divan aşağıdakilerden hangisidir?

Divan-ı İstifa

Divan-ı Arz

Divan-ı A'la

Divan-ı Tuğra

Divan-ı İşraf

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerin taşıdıkları unvanlardan biri değildir?

Melik (şehzade)

Melikü’s-sevâhil

Sâhib

Sübaşı

Kutval

Açıklama:

Taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerin taşıdıkları unvanları şöyle sıralamak mümkündür:
Melik (şehzade), melikü’s-sevâhil / reîsü’l-bahr, sâhib, sübaşı / serleşker, muktâ’, nâib.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi ordunun idari kadrosunda yer almaz?

Beylerbeyi

Atabeg

Sübaşı

Ellibaşı

Kutval

Açıklama:

Ordunun İdarî Kadrosu
Beylerbeyi: Türk Devlet geleneğinde ordunun başkomutanı doğal olarak hakan veya sultandı. Ondan sonraki en büyük askerî makam ise beylerbeyi (emîrü’l-ümerâ)liktir.
Sübaşı (Serleşker): Genellikle gulâm kökenli olup bir veya birkaç vilâyetin ya da daha küçük idarî birimlerin, kalelerin idarî ve askerî işlerinden sorumludurlar.
Ellibaşı: İktâ askerlerinden oluşan elli kişilik birliklere komuta ederlerdi.
Kutvâl / Dizdâr / Kaledâr: Sultan veya sübaşı tarafından tayin edilen kale kumandanlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

İslam düşünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi esas alan akılcı meşşailiğe karşı mistik sezgi ve tecrübeye dayanan
düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Şirazilik

Batınilik

İşrakilik

Sühreverdilik

Ahilik

Açıklama:

İşrakilik, İslam düşünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi esas alan akılcı meşşailiğe karşı mistik sezgi ve tecrübeye dayanan düşünce sisteminin adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Yazdığı yüzü aşkın eserle itikadî ve tasavvufî birçok konuda, özellikle vahdet-i vücud hakkındaki görüşleriyle İslam düşüncesini derinden etkileyen Endülüs’lü meşhur mutasavvıf ve mütefekkir aşağıdakilerden hangisidir?

Hacı Bektaş-ı Velî

Mevlânâ Celâleddin Rûmî

Kutbüddin Şirazî

Muhyiddin İbnü’l-Arabî

Ebû Bekr-i Niksarî

Açıklama:

Muhyiddin İbnü’l-Arabî: Yazdığı yüzü aşkın eserle itikadî ve tasavvufî birçok konuda, özellikle vahdet-i vücud hakkındaki görüşleriyle İslam düşüncesini derinden etkileyen Endülüs’lü meşhur mutasavvıf ve mütefekkirdir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Türkiye Selçukluları, devlet teşkilatında aşağıdaki devletlerden hangisinin teşkilatlanmasını örnek almışlardır?

Büyük Hun Devleti

Büyük Selçuklu Devleti

Osmanlı Devleti

Moğol Hükümdarlığı

Safevi Hükümdarlığı

Açıklama:

Türkiye Selçukluları, devlet teşkilatında da tabiatiyle uzantısı oldukları Büyük Selçuklu Devletini esas almışlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Türkiye Selçuklu Devleti, aşağıda ismi verilen hangi hanedan tarafından kurulmuştur?

Gökçeoğulları

Kutalmışoğulları

Mengücekoğulları

Karesioğulları

Danişmentoğulları

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinin bölgesel bir uzantısı olan Türkiye Selçuklu Devleti, 2. ünitede anlatıldığı gibi, Selçuklu hanedanından Kutalmışoğulları tarafından kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmî belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alâmetlerine aşağıdakilerden hangi isim verilir?

Tuğra

Lakab

Tezkib

Taht

Sancak

Açıklama:

Türkçe bir kelime olan tuğra Oğuz Türklerinde hakanların veya sultanların resmî belgeler, sikkeler ve kitabeler üzerindeki alâmetlerine denmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Ortaçağ İslam devletlerinde hükümdarın kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlarının yanında tuğra karşılığı olarak da kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Taht

Tevkî

Sancak

Lakab

Mızrak

Açıklama:

Tevkî’ ise Arapçadır ve Ortaçağ İslam devletlerinde hükümdarın kararı, bunun yazılı sureti, ferman gibi anlamlarının yanında tuğra karşılığı olarak da kullanılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye va lâkablarının işlendiği elbiselerine ne ad verilmektedir?

Tıraz

Tezkip

Şal

Kavuk

Asa

Açıklama:

Hükümdarların değerli kumaşlardan dikilen ve üzerine şerit halinde ad, unvan, künye va lâkablarının işlendiği elbiselerine tıraz denilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Sultanın onurlandırma, ödüllendirme, tayin veya başka nedenlerle yabancı devlet adamlarına, gelen elçilere ve devlet adamlarına verdiği veya gönderdiği hediyelere ne ad verilmekteydi?

Tıraz

Hil’at

Lakab

Kabul

Sancak

Açıklama:

Sultanın onurlandırma, ödüllendirme, tayin veya başka nedenlerle yabancı devlet adamlarına, gelen elçilere ve devlet adamlarına verdiği veya gönderdiği hediyelere ise hil’at denilmekteydi. Bu hediyeler başta değerli kumaşlardan dikilmiş kıyafet olmak üzere, para, kılıç, kemer, at, eyer takımı veya gulâmlardan oluşmaktaydı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Güneşten korunmak için baş üzerinde tutulan şemsiye anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Hil'at

Tıraz

Çetr

Toraz

Şems

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 92

Türkiye Selçuklu sultanlarına ve hanedan üyelerine ait, muhtelif yerlerde bir kısmının kalıntıları günümüze ulaşan saraylar mevcuttur. Aşağıdakilerden hangisi bunlara bir örnektir?

Topkapı Sarayı

Çırağan Sarayı

Yıldız Sarayı

Beylerbeyi Sarayı

Keykubâdiye Sarayı

Açıklama:

Türkiye Selçuklu sultanlarına ve hanedan üyelerine ait, muhtelif yerlerde bir kısmının kalıntıları günümüze ulaşan saraylar mevcuttur. Bunların başlıcaları Konya’daki Alâeddin Köşkü, Kayseri’de Keykubâdiye Sarayı, Beyşehir Gölü kıyısındaki Kubâdâbâd Sarayı, Alâiye (Alanya) Sarayı, Alara Kalesi Kasrı, Antalya Sarayı’dır. Bu sarayların sahil şehirlerinde olanları kışlık; iç kısımlarda, yüksek yerlerde olanları ise yazlık mekân olarak kullanılmaktaydı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Sultanın huzuruna girip çıkanlardan sorumlu olan emir aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Emîr-i perdedâr

Emîr-i alem

Emîr-i câmedâr

Emîr-i candâr

Emîr-i meclis

Açıklama:

Emîr-i perdedâr: Sultanın huzuruna girip çıkanlardan sorumlu olan emirdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Türkiye Selçukluları Devletinde Yürütme, yasama ve yargı yetkilerini elinde bulunduran sultanın vekili sıfatıyla devletin bütün işlerini idare eden kişiye ne ad verilir?

Vali

Kaymakam

Vezir

Çeşnicibaşı

Azam

Açıklama:

Vezir sultanın menşûru (fermanı) ile göreve başlar. Yürütme, yasama ve yargı yetkilerini elinde bulunduran sultanın vekili sıfatıyla devletin bütün işlerini idare eder. Genel olarak vezirin görev alanı ve yetkileri Büyük Selçuklu vezirleriyle aynıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

I. Sikkelerde burhânu/kasîmu ifadesi kullanılması
II. 1. Keykavus'a fütüvvet verilmesi
III. Süleyman Şah'n Şîî kadı tayin edilmesini istemesi
Yukarıda yer alan ifadelerden hangisi Türkiye Selçuklularında Sultan ve Abbasi halifesi ilişkisi ile ilgilidir?

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Süleymanşah, Melikşah’a rağmen bir meşrûiyet arayışı içindeyken bir ara Şîî kadı ve hatîb tayin edilmesini istemişti. Bu durum Fâtımî halifesini tercih ettiği anlamına gelmektedir. Bu nedenle cevap I ve III maddelerinin yer aldığı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Yöneticilerin otoritesinin ve kabulünün yayılmasını sağlayan sembol aşağıdakilerden hangisidir?

Sikke

Tuğra

Çetr

Unvan-lâkab

Nevbet

Açıklama:

Ekonomik bir araç olan sikkeler üzerinde, para disiplinini sağlamak için bastıran yöneticiyi ifade eden yazı ve semboller yer alır. Ancak sikkeler aynı zamanda toplumun her kesimine ulaşabildiği için, bu sayede yöneticiler otoritelerinin yayılmasını ve kabulünü sağlıyorlardı. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Sarayın en büyük âmiri olarak adlandırılan ve Sultan ile Dîvân-ı A’lâ (hükûmet) arasındaki irtibatı sağlayan emir aşağıdakilerden hangisidir?

Emîr-i alem

Emîr-i dâd

Melikü’l-hüccâb

Üstâdü’d-dâr

Emîr-i perdedâr

Açıklama:

Emîr-i perdedâr Sultanın huzuruna girip çıkanlardan sorumlu olan emir; Üstâdü’d-dâr sarayın mutfak, fırın ve ahır gibi bütün kısımlarının ihtiyaçlarını karşılayan görevli; Emîr-i dâd özellikle sultana ve devlete karşı, yani siyasî suç işlediği iddiasıyla cezalandırılan kimselerin cezalarını infaz eden kişi; Emîr-i alem merasim ve seferler sırasında sultanın sancağını taşıyan ve ondan sorumlu olan kişidir. Melikü’l-hüccâb veya emîr-i hâcib ise sarayın en büyük âmiridir. Maiyetinde hâcibler vardır. Sultan ile Dîvân-ı A’lâ yani hükûmet arasındaki irtibatı sağlardı.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Vezirin başkanlık ettiği günümüzde hükûmetin veya bakanlar kurulunun karşılığı olarak düşünülebilecek olan divan hangisidir?

Dîvân-ı İşrâf

Dîvân-ı Arz

Dîvân-ı İstîfâ

Dîvân-ı A’lâ

Dîvân-ı Tuğra

Açıklama:

Dîvân-ı Tuğra/İnşâ, iç ve dış diplomatik, resmî yazışmaları düzenleyen dîvândır. Dîvân-ı İstîfâ, hazinenin gelir ve giderlerini düzenler, yıllık bütçeyi hazırlardı. Dîvân-ı Arz'ın, asker sayısını belirleme ve toplama sorumluluğu vardır. Dîvân-ı İşrâf, devletin malî işlerinin, gelir ve giderlerinin kontrolünden, denetlenmesinden sorumludur. Dîvân-ı A’lâ, vezirin başkanlık ettiği bu büyük divan günümüzde hükûmetin veya bakanlar kurulunun karşılığı olarak düşünülebilir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi Taşraya yönetici olarak gönderilen idarecilerden biri değildir?

Muktâ

Sübaşı

Sâhib

Melik

Pervanegî

Açıklama:

Pervanegî, Türkiye Selçuklularında mülk, iktâ gibi arazi işlerinden sorumlu olan ve bunlarla ilgili tayin, temlik, tahrir işlerini düzenleyen, menşûr ve beratları hazırlayan görevlidir. Merkez teşkilatında görev yapar. Dîvân-ı a’lâ üyelerinden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Gulâm Askerleri ile ilgili bir bilgi değildir?

Sultanın özel hizmetini yapmaları

Sultanın muhafızı olmaları

Ciddî bir eğitimden geçmeleri

Profesyonel asker olmaları

Farklı kökene mensup paralı asker olmaları

Açıklama:

İhtiyaç halinde temin edilen, başta Franklar olmak üzere, Türkmenler de dahil birçok farklı kökene mensup paralı olanlar ücretli askerlerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devleti'nde ordunun idari kadrosunda yer alanlardan biri değildir?

Atabeg

Sübaşı

Ellibaşı

Kutvâl

Dizdâr

Açıklama:

Atabeg ordunun kadrosunda yer almayan, eyaletlere melik olarak gönderilen şehzadelerin beraberinde güvenilir ve devlet tecrübesi olan bürokratlara verilen isimdir.Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisinin Selçuklu Türkiyesinde ilmi hayatın gelişmesine büyük katkı sağladığı söylenebilir?

Resmi dil olarak Farsçanın kullanılmasının tercih edilmesi

Moğol istilasından dolayı birçok âlim ve mutasavvıfın Türkiye'ye sığınması

Göçebe yaşamdan dolayı müesseselerin (medrese, hastane vs.) kurulmasının gecikmesi

XIII. yüzyılın sonlarında yazılan Türkçe eserlerin sayısının az olması

Yüksek gelirleri olan devlet adamlarının müesseseler (mescid, medrese, vs) kurması

Açıklama:

Doğu İslam dünyasını yerle bir eden, siyasî ve iktisadî çöküntülere sebep olan Moğol istilasının; birçok âlim ve mutasavvıfın Türkistan, Horasan, İran ve Azerbaycan’dan kaçıp Türkiye’ye sığınmalarına sebep olduğu için, Selçuklu Türkiyesinde ilmî hayatın gelişmesine büyük katkı sağladığı da bir gerçektir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Selçuklu Türkiye’sinde düşünce ve ilim hayatının boyutlarından olan "İşrâkiyye" ile ilgili bir ilerlemedir?

Teorik ve klinik tıp birleştirilerek tıp eğitimi ile hasta tedavisinin birlikte yapılması

Tuhfei Mübârizî adlı eserin tercümesinin yazılması

Platon’un idealar kuramı hakkında en özgün çalışmanın ortaya konulması

Pratik ve teorik astronomi konusunda birçok eser yazılması

Varlık’ın sırrını bilmeyi esas olan dünya görüşünün şiir dili ile sunulması

Açıklama:

İşrakilik, İslam düşünce tarihinde bilginin kaynağı olarak akıl yürütmeyi esas alan akılcı meşşailiğe karşı mistik sezgi ve tecrübeye dayanan düşünce sisteminin adıdır. İşrakî ile meşşaî düşünce sistemlerini dikkate alarak Platon’un idealar kuramı hakkında İslam düşünce tarihindeki en özgün çalışma olan el-Musulü’l-Akliyyeti’l-Eflâtuniyye, Anadolu’da yine
bu tarihlerde yazıldı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Aşağıda yer alan bilgilerden hangisi Selçuklu Türkiye’sinde yaşamış olan sufi Mevlânâ Celâleddin Rûmî ile ilgilidir?

Makalât, Kitâbü’l-Fevâid gibi bazı eserlerin ona ait olduğu belirtilmektedir

Asıl şöhrete XIV. yüzyılda halifesi Abdal Musa’nın faaliyetleriyle ulaşmıştır

Moğolların önünden kaçan Türkmen aşiretinin başında, Haydarî şeyhi olarak gelmiştir

Baba İlyas-ı Horasanî çevresine girmiştir ve Vefâî tarikatına bağlanmıştır

Farsça yazdığı eserlerle toplumun her tabakasına (müslim-gayr-i müslim, aydınlar) etki edebilmiştir

Açıklama:

A, B, C, D seçeneklerinde yer alan bilgiler Hacı Bektaş-ı Velî ile ilgilidir. Yazdığı eserlerle müslim, gayr-i müslim halkı, aydınları, yöneticileri derinden etkilemiştir. O Mesnevî, Dîvân-ı Kebîr, Fîhimâ Fîh gibi bütün eserlerini zamanına hakim olan Fars kültürü nedeniyle Farsça yazmış olmasına rağmen sadece seçkin bir zümreye değil, toplumun her tabakasına nüfuz edebilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Türkiye Selçuklu Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler