Türk Askeri Teşkilat Tarihi - Tarih | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Türk toplulukları, tarihte en çok hangi özellikleriyle bilinmektedirler?

Sanatçı özellikleriyle

Avcı-toplayıcı özellikleriyle

Tarımcı özellikleriyle

Endüstriyel özellikleriyle

Savaşçılıkları ve teşkilatçılıklarıyla

Açıklama:

Türk toplulukları, tarihte en çok savaşçılıkları ve teşkilatçılıklarıyla bilinmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Türklerin anayurdunun ve ilk çıkış noktasının genellikle neresi olarak kabul edilmektedir?

Kuzey Afrika

Güney Afrika

Güney Sibirya bölgesi

Amerika

Antartika

Açıklama:

Türklerin anayurdunun ve ilk çıkış noktasının genellikle Güney Sibirya bölgesi olduğu kabul edilmektedir,

Doğru Cevap: C

Soru 3

Türkler ile diğer bozkır toplulukları, coğrafyalarında en çok hangi hayvanları beslemişlerdir?

İnek

Domuz

Keçi

koyun ve at

Eşşek

Açıklama:

Türkler ile diğer bozkır toplulukları, bu coğrafyada en çok koyun ve at beslemişlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 4

Çoban göçebelik ne zaman ortaya çıkmıştır?

MÖ 4 bin ila 3 bin yıllarında

MS 5 bin ila 4 bin yıllarında

MS 2 bin ila 3 bin yıllarında

MÖ 2 bin ila 3 bin yıllarında

MÖ 6 bin ila 5 bin yıllarında

Açıklama:

MÖ 4 bin ila 3 bin yıllarında çoban göçebelik ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Orta Asya’da tarımın ilk kez hangi bölgede yapıldığı görülmektedir?

Kuzey Afrika'da

Güney Sibirya'da

Güney Afrika'da

Antartika'da

Alaska'da

Açıklama:

Orta Asya’da tarımın ilk kez Güney Sibirya’daki Afanasyevo Kültürü’nde (yaklaşık MÖ 3300-2500) yapılmaya başlandığı görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Eski Türkler, ordu ile askerî kuvvet terimleri için hangi kelimeleri kullanmışlardır?

Kulzüm-ü Dert

Sü ve Çerig

Yunmak ve Efsurde

Haile ve Harabat

Cuy-bar ve Seng

Açıklama:

Eski Türkler, ordu ile askerî kuvvet terimleri için Sü ve Çerig kelimelerini kullanmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Göktürkler kağanlarını koruyan muhafızlara “Kurt” anlamına gelen hangi kelimeyi demişlerdir?

Adıg

Baybayuk

devlügeç

gücügen

Böri

Açıklama:

Göktürkler kağanlarını koruyan muhafızlara “Kurt” anlamında Böri demişlerdir;

Doğru Cevap: E

Soru 8

Türkler, ordu teşkilatını oldukça yalın ama bir o kadar kullanışlı olan kaçlık sisteme göre düzenlemişlerdir?

birlik

sekizlik

binlik

yüzlük

onluk

Açıklama:

Türkler, ordu teşkilatını oldukça yalın ama bir o kadar kullanışlı olan onluk sisteme göre düzenlemişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bozkır göçebelerinin binyıllar boyunca kullandıkları ve onlarla özdeşleşen yay türü aşağıdakilerden hangisidir?

Penobscot yayı

Hint çelik yayı

Bileşik Yay

Yumi yayı

tirgeş yayı

Açıklama:

Bozkır göçebelerinin binyıllar boyunca kullandıkları ve onlarla özdeşleşen yay türü, Bileşik Yay’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangileri Eski Türkler tarafından kullanılan savunma silahları arasında ön plana çıkmamaktadır?

kalkanlar

kılıçlar

zırhlar

kalkanlar

miğferler

Açıklama:

Eski Türkler tarafından kullanılan savunma silahları arasında zırhlar, miğferler, kalkanlar ve at zırhları ön plana çıkmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 11

"M.Ö.4 bin ila 3 bin yıllarında ......... ortaya çıkmıştır." Cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

asker göçebelik

çoban göçebelik

mevsimsel göçebelik

insan göçebelik

sürekli göçebelik

Açıklama:

M.Ö.4 bin ila 3 bin yıllarında çoban göçebelik ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

İlk kez atların çektikleri savaş arabaları hangi kültürde ortaya çıkmıştır?

Güney Asya’daki Taşta Kültürü’nde

Kuzey Avrupa’daki Sinta Kültürü’nde

Güney Rusya’daki Sintaşta Kültürü’nde

Güney Asya’daki Ataşta Kültürü’nde

Güney Amerika’daki Anta Kültürü’nde

Açıklama:

Güney Rusya’daki Sintaşta Kültürü’nde (yaklaşık MÖ 2100-1800) ilk kez atların çektikleri savaş arabaları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslam öncesi dönemde Türk ordularının taşıdıkları özellikleri tanımlamaktadır?

-Türk orduları bozkırlarda dolaşır.
-Türk orduları daimîdir.
-Türk orduları temelde okçulardan kuruludur.

-Türk orduları ücretlidir.
-Türk orduları yerleşiktir
-Türk orduları atlılardan (süvariler) kuruludur.

-Türk orduları baskındır.
-Türk orduları savaşçıdır.
-Türk orduları temelde askerlerden kuruludur.

-Türk orduları ücretlidir.
-Türk orduları göçebedir.

-Türk orduları ücretli değildir.
-Türk orduları daimîdir.
-Türk orduları temelde atlılardan (süvariler) kuruludur.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 14

Eski Türk devletlerinde ve özellikle bozkır imparatorluklarında orduları kaç ana unsurdan oluşmaktadır ve bu unsurlar nelerdir?

Ülkeyi kuran çekirdek boylar, devlete bağlı askerler olmak üzere iki ana unsurdan oluşmaktadır.

Toplulukları kuran çekirdek boylar, devlete bağlı askerler ve halklardan toplanan askerler olmak üzere iki ana unsurdan oluşmaktadır.

Devleti kuran ordular, devlete bağlı diğer boylar, halklardan toplanan gençler olmak üzere üç ana unsurdan oluşmaktadır.

Devleti kuran çekirdek boylar, devlete bağlı diğer boylar ve halklardan toplanan askerler olmak üzere iki ana unsurdan oluşmaktadır.

Halkı kuran çekirdek boylar, halklardan toplanan insanlar olmak üzere iki ana unsurdan oluşmaktadır.

Açıklama:

Eski Türk devletlerinde ve özellikle bozkır imparatorluklarında orduları iki ana unsurun oluşturduğu görülmektedir. Bunlardan birincisi, devleti kuran çekirdek boylardır ki ordunun temelini bunlar meydana getirmişlerdir. Onun dışında, devlete bağlı diğer boylar ve halklardan toplanan askerler diğer önemli unsuru oluşturmuşlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

"....... kaya resimlerinde özellikle okçu olarak savaşan piyade betimlemelerine rastlanılmaktadır." Cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Kuzey Amerika’daki

Güney Sibirya’daki

Doğu Asya’daki

Kuzey Afrika’daki

Güney Asya’daki

Açıklama:

Güney Sibirya’daki kaya resimlerinde özellikle okçu olarak savaşan piyade betimlemelerine rastlanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Türklerin onluk sisteme göre düzenlemiş olduğu ordu teşkilatı ilk kez hangi hanedan tarafından kullanılmıştır?

Çin’deki Zhou Hanedanı tarafından

Tayvan’daki Hou Hanedanı tarafından

Çin’deki Lolou Hanedanı tarafından

Japonya'daki Zhum Hanedanı tarafından

Japonya'daki Zhoumlu Hanedanı tarafından

Açıklama:

Türkler, ordu teşkilatını oldukça yalın ama bir o kadar kullanışlı olan onluk sisteme göre düzenlemişlerdir. Bu sistem, şimdiki bilgilerimize göre ilk kez Çin’deki Zhou Hanedanı (MÖ 1045-256) tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Divanu Lugati’t Türk başlıklı ünlü Türkçe-Arapça sözlüğü hazırlayan kimdir?

Ahmed Niyazi Timur

İbrahim Kafesoğlu

Togan-Kara-Baysal

Dede Korkut

Kâşgarlı Mahmud

Açıklama:

Divanu Lugati’t Türk başlıklı ünlü Türkçe-Arapça sözlüğü hazırlayan Kâşgarlı Mahmud’un aktardığı “At, Türk’ün kanadıdır.” şeklindeki Türk atasözüne de yansımıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İslam öncesi Türkler ve diğer bozkır halkları, savaşlarda hangi silahları kullanmışlardır?

Donanım silahlarını, kağnıları ve savunma silahlarını kullanmışlardır.

Menzilli silahlar, yakın dövüş silahları ve savunma silahlarını kullanmışlardır.

Macar silahları, uzak dövüş silahları ve genel atış silahlarını kullanmışlardır.

Yakın menzilli silahlar, yakın dövüş silahları ve uzak menzilli silahlar kullanmışlardır.

Yakın okçu silahları, tabanca ve tüfekler, dövüşçü silahları kullanmışlardır.

Açıklama:

İslam öncesi Türkler ve diğer bozkır halkları, savaşlarda çeşitli silahlar kullanmışlardır. Bunları menzilli silahlar, yakın dövüş silahları ve savunma silahları şeklinde üç ana sınıfa ayırmak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Zırh için Eski Türklerin kullandıkları kelimeler nelerdir?

Börk ile Yadim’dir.

Barık ile Aledim’dir.

Yarık ile Kedim’dir.

Şabrak ile Eyber’dir.

Tuğ ile Aledim’dir.

Açıklama:

Zırh için Eski Türklerin kullandıkları kelimeler Yarık ile Kedim’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

"Eski Türklerin muharebe düzenleri ...... şeklinde üçlü bir sistemdi." Cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

orta, alt kanat ve sol kanat

merkez, sağ kanat ve sol kanat

üst, sağ kanat ve alt kanat

orta, üst kanat ve alt kanat

ayrı, alt kanat ve sol kanat

Açıklama:

Eski Türklerin muharebe düzenleri merkez, sağ kanat ve sol kanat şeklinde üçlü bir sistemdi.

Doğru Cevap: B

Soru 21

……………... Kültürü’nde (yaklaşık MÖ 2100-1800) ilk kez atların çektikleri savaş arabaları ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Botay

Sredni Stog

Andronovo

Sintaşta

Afanas’yevo

Açıklama:

Atın evcilleştirilmesinin ilk kesin izlerinin Kazakistan’daki Botay Kültürü’nde görülmektedir.
Sintaşta Kültürü’nde (yaklaşık MÖ 2100-1800) ilk kez atların çektikleri savaş arabaları ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

I. Türk orduları temelde atlılardan kuruludur.
II. Türk orduları ücretlidir.
III. Türk orduları daimîdir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İbrahim Kafesoğlu tarafından belirtilen, İslam öncesi dönemde Türk ordularının taşıdıkları özellikler ile ilgili doğru ifadelerdir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Kafesoğlu’nun bahsettiği bu özellikler, İslam öncesi Türk ordularını yerleşik komşularının silahlı kuvvetlerinden ayıran en önemli farklardır.
II. ifade yanlış. Doğrusu, Türk orduları ücretli değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Uygurlarda muhafızlara verilmiş olan ad nedir?

Böri

Alp

Turgak

Çerig

Sü

Açıklama:

Göktürkler muhafızlarına Böri demişlerdir.
Uygurlarda Turgak olarak adlandırılan muhafızlar görev yapmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Türklerde Avrupa’daki Comitatus kurumunun karşılığı olarak hükümdarların yakın askerî maiyetleri de vardı ve bu kişilere Türkler …………. derlerdi.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Sü

Alp

Turgak

Böri

Çerig

Açıklama:

Alplar, hükümdarlar veya beylerle doğrudan kişisel bağlara sahiplerdi ve devamlı olarak onların yanında kalıp hizmet ederlerdi.
Türklerde Avrupa’daki Comitatus kurumunun karşılığı olarak hükümdarların yakın askerî maiyetleri de vardı ve bu kişilere Türkler Alp derlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Mehter geleneği hangi devlet döneminde ortaya çıkmıştır?

Osmanlı

Moğol

Karahanlı

Selçuklu

Göktürk

Açıklama:

Göktürk döneminden itibaren ordularda davul, zil ve borazan gibi çeşitli müzik aletlerini kullanan bando takımlarının olduğu bilinmektedir.
Göktürk döneminde ortaya çıkan mehter geleneği Karahanlı, Selçuklu, Moğol ve Osmanlı dönemlerinde devam ederek günümüze kadar ulaşmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıda verilen devletlerden hangisinde askerî işlere bakan kişi Köl İrkin unvanını taşımaktaydı?

Bulgarlar

Tabgaçlar

Hunlar

Göktürkler

Oğuzlar

Açıklama:

Göktürklerde ayrıca askerî işlerden sorumlu olan kişilere Apa Tarkan unvanının verildiği görülmektedir.
Oğuzlarda, askerî işlere bakan kişi Köl İrkin unvanını taşımaktaydı.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Türklerin Yaşuk ile ………….. dedikleri ve işlevi başı darbelerden korumak olan miğfer, bozkır savaşçılarının kullandıkları önemli savunma silahlarından biriydi.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Tolga

Üzengi

Kedim

Temren

Sadak

Açıklama:

Yapımı daha kolay ve ucuz olduğu için, zırh takımlarına oranla miğferlerin kullanılması daha yaygındı.
Türklerin Yaşuk ile Tolga dedikleri ve işlevi başı darbelerden korumak olan miğfer, bozkır savaşçılarının kullandıkları önemli savunma silahlarından biriydi.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Okların taşındığı, ahşaptan veya deriden yapılan kılıflar için verilen ad nedir?

Temren

Sadak

Kedim

Tolga

Üzengi

Açıklama:

Türk okçuluğunu Akdeniz ve Avrupa okçuluğundan ayıran en önemli hususlardan biri ise, okun başparmakla çekilmesiydi.
Oklar, Sadak olarak adlandırılan ahşaptan veya deriden yapılan kılıflarda taşınırdı.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Türkler için birinci sırada gelen yakın dövüş silahı aşağıdakilerden hangisidir?

Hançer

Bıçak

Kılıç

Mızrak

Gürz

Açıklama:

İskitler, Sarmatlar, Asya Hunları ve Avrupa Hunları gibi bozkır halklarında Savaş Tanrısı’nın simgesi kabul edilen kutsal kılıçlarla ilgili bir kült mevcuttu.
Türkler için birinci sırada gelen yakın dövüş silahı, aynı zamanda kendisine kutsallık atfedilen ve kesici bir silah olan kılıçtı.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Eski Türklerin Kılıçtan sonra, en çok tercih ettikleri yakın dövüş silahıydı?

Kargı

Hançer

Bıçak

Gürz

Kement

Açıklama:

Kargılar, dörtnala koşan atların sırtında kullanıldığında son derece ölümcül silahlara dönüşebiliyordu.
Kılıçtan sonra Eski Türklerin en çok tercih ettikleri yakın dövüş silahı kargıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Orta Asya’da tarımın ilk kez yapılmaya başlandığı görülen tarih aşağıdakilerden hangisidir?

yaklaşık MÖ 3300-2500 arasında

yaklaşık MÖ 2100-1800 arasında

MÖ 1200 dolaylarında

MÖ 900 dolaylarında

yaklaşık MÖ 2500-2000 arasında

Açıklama:

Orta Asya’da tarımın ilk kez Güney Sibirya’daki Afanasyevo Kültürü’nde (yaklaşık MÖ 3300-2500) yapılmaya başlandığı görülmektedir. Bakır Çağı, Orta Asya’da MÖ 2500 dolaylarında Tunç Çağı’nın başlamasına kadar sürmüştür. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi MÖ 1. binyılın başlarında yaşanan teknolojik gelişmelerin bozkır ordularını etkilemesiyle ortaya çıkan yeniliklerden biridir?

Mevsimsel göçlere son verilmiştir.

Atların savaş arabalarında kullanımı başlatılmıştır.

Savaşçı bozkır halklarının askerî becerileri azalmıştır.

Bozkır göçebeleri yerleşik yaşama geçmiştir.

Atlara binilmeye ve süvari olarak savaşmaya başlanmıştır.

Açıklama:

Kitaba göre MÖ 1200 dolaylarında insanlığın demiri yoğun bir şekilde işlemeye başlamasıyla Demir Çağı başlamış, bu yeni teknoloji ise MÖ 900 dolaylarında Orta Asya’ya girmiştir. Bu tarihler aynı zamanda yaylaklar ile kışlaklar arasında mevsimsel göçlerin yapıldığı atlı göçebeliğin de ortaya çıktığı zamana denk gelmektedir. Artık bozkır halkları atları savaş arabalarında kullanmaktan ziyade doğrudan onlara binmeye ve süvari olarak savaşmaya başlamışlardır. Hem demirin işlenmesi hem de süvari asker tipinin ortaya çıkması sayesinde savaşçı bozkır halklarının askerî becerileri ve hızları son derece artmış, bozkır göçebeleri yerleşik komşularına karşı açık bir üstünlük kazanmış ve sonraki yüzyıllarda büyük bozkır imparatorluklarının kurulmasının yolu açılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre MÖ 1200 dolaylarında insanlığın demiri yoğun bir şekilde işlemeye başlamasıyla Demir Çağı başlamış, bu yeni teknoloji ise MÖ 900 dolaylarında Orta Asya’ya girmiştir. Artık bozkır halkları atları savaş arabalarında kullanmaktan ziyade doğrudan onlara binmeye ve süvari olarak savaşmaya başlamışlardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi İslam öncesi dönemde Türk ordularının taşıdıkları özelliklerden biri değildir?

Türk orduları ücretli değildir.

Bazı istisnalar dışında paralı asker bulundurur.

Orduları temelde atlılardan kuruludur.

Seferler sırasında lojistik sorunlarını çözebilir.

Türk orduları daimîdir.

Açıklama:

İslam öncesi dönemde Türk ordularının taşıdıkları özellikler, İbrahim Kafesoğlu tarafından şu
şekilde sıralanmıştır:
1. Türk orduları ücretli değildir.
2. Türk orduları daimîdir.
3. Türk orduları temelde atlılardan (süvariler)
kuruludur (Kafesoğlu, 2002).
Avcılık Türkler açısından son derece önemli bir uğraştır, çünkü bu sayede gıda temin edebilmişler,
av sırasında aynı zamanda savaş için talim yapmışlar, ayrıca seferler sırasındaki lojistik sorunlarını
önemli ölçüde çözebilmişlerdir.
Kitaba göre; Toplumda herkes silah kullanıp ata binmeyi bildiği için eli silah tutabilen herkes aynı zamanda asker sayılmıştır. Bu yüzden yerleşik devletlerdeki gibi profesyonel ve paralı asker bulundurma zorunluluğuna ihtiyaç duyulmamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

"Askerî birim olarak bir Tümen .... meydana getirilmekteydi". cümlesinde noktaların yerine aşağıdakilerden hangisi getirilecektir?

on tane binlikten

on tane onluktan

on tane yüzlükten

on tane ellilikten

on tane beş yüzlükten

Açıklama:

Kitaba göre, askerî birim olan Onluk, on askerden oluşmaktaydı. On tane onluktan bir Yüzlük, on tane yüzlükten bir Binlik, on tane binlikten ise bir Tümen meydana getirilmekteydi. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Göktürk döneminden itibaren Sü Başı aşağıdaki görevlerden hangisini yerine getirir?

Ordunun başına geçip sefere çıkar.

Genel askerî işlerle ilgilenir.

Ordunun içecek suyunu temin eder.

Birlikleri savaşa sevk eder.

Savaş açma kararını verir.

Açıklama:

Kitaba göre Göktürk döneminden itibaren, askerî işlere bakan hanedan üyelerine, beylere ve ordu komutanlarına Sü Başı denilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi MÖ Türk ordularındaki eğitimi ve disiplini sağlayan en önemli etkenlerdir?

Avcılık, silah kullanmak, ata binmek

Türklük, çobanlık yapmak, talim

Silah kullanmak, gıda temin etmek, avcılık

Düşmanlar, sefer yapmak, ok kullanmak

Ok kullanmak, avcılık, talim

Açıklama:

Kitaba göre Avcılık Türkler açısından son derece önemli bir uğraştır, çünkü bu sayede gıda temin edebilmişler, av sırasında aynı zamanda savaş için talim yapmışlar, ayrıca seferler sırasındaki lojistik sorunlarını önemli ölçüde çözebilmişlerdir. Toplumda herkes silah kullanıp ata binmeyi bildiği için eli silah tutabilen herkes aynı zamanda asker sayılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre Avcılık Türkler açısından son derece önemli bir uğraştır, çünkü bu sayede gıda temin edebilmişler, av sırasında aynı zamanda savaş için talim yapmışlar, ayrıca seferler sırasındaki lojistik sorunlarını önemli ölçüde çözebilmişlerdir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Eski Türk ordularında piyadeler savaş sırasında aşağıdakilerden hangisini kullanmışlar?

Kılıç

Kargı

Davul

Fil

Açıklama:

Kitaba göre Güney Sibirya’daki kaya resimlerinde özellikle okçu olarak savaşan piyade betimlemelerine rastlanılmaktadır. Kargı ile kılıç gibi yakın dövüş silahları, hafif süvariler için daha ziyade yedek silahlardır ve yakın dövüşe girilmesi kaçınılmaz olduğunda kullanırlardı. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre Güney Sibirya’daki kaya resimlerinde özellikle okçu olarak savaşan piyade betimlemelerine rastlanılmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

"Türkler için birinci sırada gelen yakın dövüş silahı, aynı zamanda kendisine kutsallık atfedilen ve
kesici bir silah olan .... . cümlesinde noktaların yerine aşağıdakilerden hangisi gelecektir?

Bıçaktı

Hançerdi

Kılıçtı

Baltaydı

Mızraktı

Açıklama:

Türkler için birinci sırada gelen yakın dövüş silahı, aynı zamanda kendisine kutsallık atfedilen ve
kesici bir silah olan kılıçtı. İskitler, Sarmatlar, Asya Hunları ve Avrupa Hunları gibi bozkır halklarında
Savaş Tanrısı’nın simgesi kabul edilen kutsal kılıçlarla ilgili bir kült mevcuttu.
Kitaba göre; Türkler için birinci sırada gelen yakın dövüş silahı, aynı zamanda kendisine kutsallık atfedilen ve kesici bir silah olan kılıçtı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Dövüş silahı olan kargıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Süvariler tarafından kullanılırdı.

Mızrağa göre daha kısadır.

Uzak dövüş silahıdır.

Az tercih edilen bir silahtı.

Bıçağa benzemektedir.

Açıklama:

Kitaba göre kılıçtan sonra Eski Türklerin en çok tercih ettikleri yakın dövüş silahı kargıydı. Kargı aslında bir mızrak çeşididir, ancak kargılar ve mızraklar çoğu zaman birbiriyle karıştırılmaktadır. Mızraklar daha ziyade piyadeler tarafından kullanılırken kargılar özel olarak süvarilerin kullanmaları için tasarlanmıştı ve genellikle piyade mızraklarına göre daha uzun oluyordu. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Türkçe literatürde Turan Taktiği olarak adlandırılan taktik aşağıdakilerden hangisidir?

Düşmanı yıpratma taktiği

Düşmana ok atıp geriye doğru çark etme

At üzerinde dörtnala giderken geriye doğru ok atma

Sahte geri çekilme taktiği

Düşmanın atları hedef alma

Açıklama:

Türkçe literatürde Turan Taktiği ve Kurt Kapanı Taktiği olarak adlandırılan sahte geri çekilme, Türkler
ile diğer bozkır halklarının hem sefer düzenlerken hem de muharebelerde çarpışırken uyguladıkları en yaygın yöntemdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Türkçe literatürde Turan Taktiği ve Kurt Kapanı Taktiği olarak adlandırılan sahte geri çekilme, Türkler ile diğer bozkır halklarının hem sefer düzenlerken hem de muharebelerde çarpışırken uyguladıkları en yaygın yöntemdi. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin dağınık boy ve kabileler halinde yaşamaya sevk eden nedendir?

Coğrafya

Sosyoloji

Kültür

Büyük imparatorluklar

Rekabet

Açıklama:

Türkler ile diğer bozkır toplulukları, bu coğrafyada en çok koyun ve at beslemişlerdir ki özellikle at, iletişim ve muharebe alanlarında onlar için hayatî bir rol oynamıştır. Yine yaşadıkları bu coğrafya, Türkleri dağınık boylar (kabileler) ve oymaklar (aşiretler) şeklinde yaşamaya sevk etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Türklerde ücretli ordu olmamasının nedenidir?

Herkesin ata binip silah kullanabilmesi

Ekonominin gelişmiş olması

Yerleşik hayata geçmiş olmaları

Başka milletler tarafından korunmaları

Savaşmaya ihtiyaç duyulmaması

Açıklama:

Toplumda herkes silah kullanıp ata binmeyi bildiği için eli silah tutabilen herkes aynı zamanda asker sayılmıştır. Bu yüzden yerleşik devletlerdeki gibi profesyonel ve paralı asker bulundurma zorunluluğuna ihtiyaç duyulmamıştır

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdaki boylardan hangisi paralı asker kullanmıştır?

Hazarlar

Göktürkler

Uygurlar

Dokuz Oğuzlar

Karluklar

Açıklama:

Sadece Hazarlar daha ziyade ticaretle meşgul olmaya başladıkları 9.-10. yüzyıllarda Harezm bölgesinden gelen Müslüman paralı askerlere ordularında 7 Türk Askerî Teşkilat Tarihi 1 yer vermişlerdir. Türkler arasında paralı asker kullanımı daha ziyade İslamî dönemde artmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Türklerde ordu teşkilatının yapılandırıldığı sistemdir?

10’luk

15’lik

20’lik

25’lik

40’lık

Açıklama:

Türkler, ordu teşkilatını oldukça yalın ama bir o kadar kullanışlı olan onluk sisteme göre düzenlemişlerdir. subaylar, yönettikleri birliklere göre On Başı, Elli Başı, Yüz Başı, Beş Yüz Başı, Bin Başı ve Tümen Başı şeklinde adlandırılmaktaydılar.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi göçebe orduların yerleşik komşularına ilkbahar veya yaz mevsimlerinde değil de kış mevsiminde saldırmayı tercih etmelerinin nedenidir?

Dayanıklı bozkır atlarına sahip olmaları

Kışın daha hızlı hareket edebilmeleri

Düşmanın kış mevsiminde yiyecek sıkıntısı çekmesi

Daha fazla asker toplayabilmeleri

Silah ve ekipmanın daha kolay temin edilmesi

Açıklama:

Göçebe orduların yerleşik komşularına ilkbahar veya yaz mevsimlerinde değil de kış mevsiminde saldırmayı tercih ettikleri görülmektedir. Bunun nedeni, bozkır atlarının kışın savaşmak için uygun hayvanlar olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin menzilli silah kullanmalarının nedenlerinde biridir?

İnsan kaynağı kısıtlı olması

Savaş stratejilerinin uygunluğu

Demir işçiliğinde başarılı olmaları

Ordunun örgütlenme biçimi

Silah çeşidinin kısıtlı olması

Açıklama:

Avrasya bozkırlarında insan kaynakları kısıtlı ve bu bölgelerde yaşayan boyların nüfusları az olduğu için, Türkler ve 12 İslam Öncesi Türklerde Ordu ve Savaş 1 diğer göçebe halklar muharebelerde en çok menzilli silahları kullanmaya önem vermişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ıslık çalan okların işlevlerindendir?

Okçulara hedef göstermek

Birlikler arası haberleşmek

Piyadeyi yönlendirmek

Süvariyi yönlendirmek

Taarruz haber vermek

Açıklama:

Islık çalan okların iki işlevinin olduğu anlaşılmaktadır. Bunlardan biri, komutanların ve subayların okçularına hedef göstermeleriydi ki bunu günümüzde gece çatışmalarında izli mermi kullanımına benzetebiliriz

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türklerde Strateji kullanmanın temel amacıydı?

Kısıtlı insan kaynağını etkili kullanmak

Zaman kazanmak

Hızlı sonuç almak

Lojistik kısıtları aşmak

Coğrafyanın avantajından yararlanmak

Açıklama:

İslam öncesi Türklerde temel strateji, coğrafî koşullar nedeniyle kısıtlı olan insan kaynaklarını olabildiğince az yıpratarak düşmana yapılabilecek en büyük zararı vermekti.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ordunun birden fazla kola bölünerek harekât düzenlenmesinin nedenidir?

Kurak bölgelerdeki su imkanlarından daha iyi yararlanmak

Lojistik imkanları daha etkili kullanmak

İkmal yollarını daima açık tutmak

Coğrafyanın yarattığı kısıtlardan kurtulmak

Ordunun taşınması için ulaştırmayı kolaylaştırmak

Açıklama:

Seferler düzenlenirken ordular yekpare bir büyük kitle olarak hareket edebilirdi, ancak bu her zaman tercih edilen bir yöntem değildi. Çoğu zaman ordunun birden fazla kola bölünerek harekât düzenlendiği görülmekteydi. Bunun nedenlerinden biri, özellikle bozkır ve çöl gibi kurak bölgelerdeki kısıtlı su imkânlarından daha verimli yararlanmaktı

Doğru Cevap: A

Soru 50

I. Düşmanın ikmal yol ve merkezlerinin imhası
II. Çarpışmadan önce düşmanın rahatsız edilmesi
III. Düşmanı çarpışmadan yenmek
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda kimi özellikleri verilen muharebe türüdür?

Yıpratma Savaşı

Cephe savaşı

Yıldırım savaşı

Asimetrik savaş

Süvari savaşı

Açıklama:

Türklerin ve diğer bozkır halklarının hem seferlerde hem de muharebelerde en çok uyguladıkları yöntem yıpratma savaşıydı. Yıpratma savaşının üç ana hedefi vardı. Bunlardan birincisi, düşmanın ikmal yol ve merkezlerinin imhasıydı. İkinci hedef, çarpışmadan önce düşmanın rahatsız edilmesi ve yorgun düşürülmesiydi. Üçüncü hedef ise düşmanı çarpışmada yıpratmaktı.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Orduyu oluşturan temel unsurlardan en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?

Teşkilat

Teçhizat

Cephanelik

Binitler

İnsan

Açıklama:

Orduyu oluşturan temel unsurlardan en önemlisi şüphesiz insan unsurudur. Öyle ki bir ordu ne kadar mükemmel bir teşkilata, ne kadar modern savaş araç ve gereçlerine sahip olursa olsun, savaşlarda galibiyet ve askerî başarı ancak ve ancak insan unsurunun göstereceği yetenek ve kahramanlık sayesinde elde edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, devlete ait belirli arazilerin gelirlerinin hükümdar tarafından hanedan üyelerine, devlet adamlarına ve emirlere hizmet veya maaşlarına karşılık olarak fermanla bağışlanmasına verilen addır?

Ecrihor

Gulam

Tenge

İkta

Haşer

Açıklama:

İktâ sistemi; devlete ait belirli arazilerin gelirlerinin hükümdar tarafından hanedan üyelerine, devlet adamlarına ve emirlere hizmet veya maaşlarına karşılık olarak fermanla bağışlanmasıdır. Kendisine iktâ verilen kimseye iktâî, iktâdâr veya daha çok mukta denmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, Orta Çağ’da Türk ordularının muharebelerde kullandıkları beşli muharebe düzeni içinde yer almaz?

Meymene

Tenge

Kalb

Saka

Meysere

Açıklama:

Orta Çağ'da Türk orduları temelde sağ kol (meymene), sol kol (meysere), merkez (kalb) esasına göre muharebe düzeni alırdı. Ayrıca öncü birlikler (mukaddeme) ve artçı birlikler (saka) de bu nizamda yerlerini alırlardı ki bu sisteme beşli düzen denirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 4

En önemli özelliği kesin sonuçlu savaşlar olan, yani bir taraf kesin olarak üstün geldiği, diğer tarafın da her şeyini kaybetmek suretiyle yenildiği,
devletler ve milletlerin, bütün askerî güçlerini ortaya koyarak bir ölüm kalım mücadelesine giriştikleri savaş türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kuşatma savaşı

Öncü muharebesi

Gerilla savaşı

Teke tek savaş

Meydan Muharebesi

Açıklama:

Meydan Muharebesi: Genellikle geniş bir sahada cereyan ettiği için bu isimle anılan meydan muharebesinin en önemli özelliği, kesin sonuçlu savaşlar olmasıydı. Yani bu muharebelerde bir taraf kesin olarak üstün gelmekte, diğer taraf da her şeyini kaybetmek suretiyle yenilmekteydi (Koca, 2005). Eğer bu tür muharebelerde devletler ve milletler bütün askerî güçlerini ortaya koyarak bir ölüm kalım mücadelesine girişmişlerse, muharebenin sonucunda tarihin akışı değişmekte tarih sahnesine çıkışlar ve tarihten silinmeler baş gösterebilmekteydi.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Düello olarak da bilinen ve iki kişi arasında yapılan, bir savaş stratejisi ve taktiği olan, amacı kazanan tarafın moralini ve cesaretini artırarak karşı tarafa psikolojik üstünlük sağlamak olan teke tek çarpışmaya Orta Çağ'da nasıl adlandırılmıştır?

Nakkab

Mübareze

Debbabe

Kuşkencir

Neffatun

Açıklama:

Düello olarak da bilinen ve iki kişi arasında yapılan ölümcül bir dövüş olan teke tek savaş, Orta Çağ’da mübareze olarak adlandırılıyordu. Mübareze, açıkça bir meydan okumaktı. Eski dönemlerden itibaren uygulanagelen bu teke tek çarpışma, muharebelerden önce ya da muharebe sırasında yapılırdı. Çoğu zaman muharebe mübareze ile başlar, daha sonra kızışırdı. Bazen de muharebe sırasında teke tek vuruşmalar gerçekleştirilirdi. Bir savaş stratejisi ve taktiği olan mübarezeden amaç, kazanan tarafın moralini ve cesaretini artırarak karşı tarafa psikolojik üstünlük sağlamaktı

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Orta Çağ'da Türk devletlerinin ordularında savaştan önce uygulanan faaliyet ve gelenekler arasında yer alır?

Sefer masrafı almak

At kuyruğu bağlamak

Kamp ateşleri yakmak

Kurtuluş akçesi almak

Kale burcuna bayrak ya da sancak çekmek

Açıklama:

Savaştan önce gösterilen faaliyetler ve gelenekler: 1- Sürgün avına çıkmak, 2- Ok göndermek, 3- Geçit töreni yaptırmak, 4- Siyasî vasiyette bulunmak, 5- Savaş meclisi toplamak, 6- Yüzük göndermek, 7- Barış önerisinde bulunmak, 8- Otağ kurdurmak, 9- Yada taşı ile yağmur yağdırmak, 10- Savaş türküleri söylemek, 11- Tuz-ekmek göndermek, 12- Zafer ve başarı için dua etmek, 13- At kuyruğu bağlamak, 14- Meydan okumak ve mübareze.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Orta Çağ'da Türk devletlerinin ordularında savaş sırasında uygulanan faaliyet ve gelenekler arasında yer alır?

Yüzük göndermek

Zafer ve başarı için dua etmek

Meydan okumak ve mübareze

Sefer masrafı almak

Çetrin (saltanat şemsiyesi) yere düşmesi

Açıklama:

Savaş sırasında gösterilen faaliyetler ve gelenekler: 1- Bayraktarı harekete geçirmek, 2- Çetrin (saltanat şemsiyesi) yere düşmesi, 3- Toplanma borusu ve davulu çaldırmak, 4- Miğferin veya kesilmiş başın mızrak ucunda dolaştırılması, 5- Zafer davulu çaldırmak, 6- Mızrak çevirmek, 7- Kamp ateşleri yakmak, 8- Aman dilemek, 9- Kale burcuna bayrak veya sancak çekmek, 10- Boyuna kefen ve kılıç asmak, 11- Savaşta başarı ve kahramanlık gösterenleri ödüllendirmek.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Orhan Gazi zamanında, Bursa’nın fethinden sonra Bursa kadısı Çandarlı Kara Halil’in teklifiyle oluşturulan iki sınıftan biri olan süvari birliklerine verilen addır?

Müsellem

Debbabe

Nakkab

Arrade

Kuşgencir

Açıklama:

İlk düzenli birlikler Orhan Gazi (1324-1362) zamanında, Bursa’nın fethinden sonra kuruldu. Bursa kadısı Çandarlı Kara Halil’in teklifiyle yaya ve müsellem adı verilen iki sınıf, yani piyade ve süvari birlikleri oluşturuldu.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, I. Murat döneminde, Osmanlı askerî sisteminde kara ve deniz seferlerinde ele geçirilen esirlerden beşte birinin devlet hizmetine alınmasını ifade eder?

Gureba

Pençik

Cebeci

Ulufeci

Devşirme

Açıklama:

I. Murat (1362-1389) döneminde Pençik Kanunu çıkarıldı. Yine Çandarlı Kara Halil ve Molla Rüstem’in tavsiyeleri üzerine 1361 yılında çıkarılan bu kanuna göre, savaş esirlerinin beşte biri devlete ait olacaktı
Sözlükte “beşte bir” anlamındaki penç ü yek/penç-yekten gelen pençik kelimesi, Osmanlı askerî sisteminde kara ve deniz seferlerinde ele geçirilen esirlerden beşte birinin devlet hizmetine alınmasını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, ilk köklü denizcilik faaliyetlerini başlatarak, boğazların stratejik ve ekonomik bakımdan önemini kavrayıp, burayı bir deniz üssü haline getirmiştir?

Yıldırım Bayezid

II. Mehmet

I. Murat

Orhan Gazi

II. Murat

Açıklama:

İlk köklü denizcilik faaliyetlerini başlatan Yıldırım Bayezid, boğazların stratejik ve ekonomik bakımdan önemini kavrayarak burayı bir deniz üssü haline getirdiği gibi, Ege denizinde de ilk donanma faaliyetine başladı.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Orta Çağ Türk Devletlerinde orduyu meydana getiren üç temel unsur hangileridir?

İnsan, Yargı, Sanayi

İnsan, teşkilat ve teçhizat.

Hukuk, Bilim, Asker

Teknoloji, bilim, teşkilat

İnsan hakları, ordu, bilim

Açıklama:

Orta Çağ Türk Devletlerinde orduyu meydana getiren üç temel İnsan, teşkilat ve teçhizatdır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Büyük Selçuklu Devletinin kuruluş döneminde askerî güç bakımından başlıca dayanağını kimler oluşturuyordu?

Kırgızlar

Tatarlar

Sipahiler

Göçmenler

Konargöçer Türkmenler

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinin kuruluş döneminde askerî güç bakımından başlıca dayanağını konargöçer Türkmenler oluşturuyordu

Doğru Cevap: E

Soru 13

Türkmenler genellikle hangi komşu devletlerin ülkelerine akınlar düzenliyorlardı?

Koreliler

Asyalılar

Bizans İmparatorluğu, Haçlılar ve Ermeniler

Çin imparatorluğu

Alman imparatorluğu

Açıklama:

Türkmenler genellikle Bizans İmparatorluğu, Haçlılar ve Ermeniler gibi gayrimüslim komşu devletlerin ülkelerine akınlar düzenliyorlardı.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Esir veya köle olarak hizmete alınan kimselerin, kabiliyetleri ve aldıkları eğitim neticesinde kazandıkları becerileri doğrultusunda başta ordu olmak üzere çeşitli devlet hizmetlerinde istihdam edilmesi suretiyle işleyen mekanizmaya ne sistemi denmektedir?

mülâzımân

gulâm

hümâyûn

İktâ sistemi

Liyka sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 15

Büyük Selçuklu Devletinde gulâmlar çeşitli kavimlerden seçilip kaç yaşlarında saraya alınarak ata binmek, kılıç kullanmak, ok atmak gibi savaş eğitimiyle ve ayrıca hizmet yapacağı sahada özel olarak yetiştirilmiş gençlerden teşkil olunmaktaydılar?

18-19 yaşlarında

14-15 yaşlarında

11-13 yaşlarında

12-13 yaşlarında

10-11 yaşlarında

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devletinde gulâmlar çeşitli kavimlerden seçilip 14-15 yaşlarında saraya alınarak ata binmek, kılıç kullanmak, ok atmak gibi savaş eğitimiyle ve ayrıca hizmet yapacağı sahada özel olarak yetiştirilmiş gençlerden teşkil olunmaktaydılar

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Gazneli ordusundaki gulâmları teşkil etmemekteydi?

Almanlar

Horasanlılar

Tacikler

Hintliler

Türkler

Açıklama:

Gazneli ordusundaki gulâmları Türkler, Hintliler, Tacikler ve Horasanlılar teşkil etmekteydi

Doğru Cevap: A

Soru 17

Devlete ait belirli arazilerin gelirlerinin hükümdar tarafından hanedan üyelerine, devlet adamlarına ve emirlere hizmet veya maaşlarına karşılık olarak fermanla bağışlanması sistemine ne denirdi?

Gulam sistemi

Ecrîhor sistemi

Teşkilat sistemi

İktâ sistemi

Savunma sitemi

Açıklama:

İktâ sistemi; devlete ait belirli arazilerin gelirlerinin hükümdar tarafından hanedan üyelerine, devlet adamlarına ve emirlere hizmet veya maaşlarına karşılık olarak fermanla bağışlanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Türk ordularında eğitimlerindeki sportif faaliyetlerden değildir?

Uzun atlama

cirit oynama

çevgan

at ve ok yarışları

Sürgün avları

Açıklama:

Türk ordularında eğitimler canlı, hareketli veya hareketsiz hedefler üzerinde yapılmaktaydı. Sürgün avları, at ve ok yarışları, çevgan (polo), cirit oynama, mızrak ve gülle atma, halka kapma, güreş tutma, vb. çeşitli sportif faaliyetler savaş eğitimi için bir vasıta olarak kullanılmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Türk devletleri ordularında kuşatma silahları olarak başlıca kullanılan araç-gereçlerden değildir?

Mızrak

sapan

koçbaşı

arrâde

mancınık

Açıklama:

Orta Çağ Türk devletleri ordularında kuşatma silahları olarak başlıca mancınık, arrâde, koçbaşı, neft, sapan, duvar delici, merdiven, debbâbe gibi araç-gereçler kullanılıyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Savaş sırasında gösterilen faaliyetler ve geleneklerden değildir?

Miğferin veya kesilmiş başın mızrak ucunda dolaştırılması

Sürgün avına çıkmak

Toplanma borusu ve davulu çaldırmak

Çetrin (saltanat şemsiyesi) yere düşmesi

Bayraktarı harekete geçirmek

Açıklama:

1- Bayraktarı harekete geçirmek, 2- Çetrin (saltanat şemsiyesi) yere düşmesi, 3- Toplanma borusu ve davulu çaldırmak, 4- Miğferin veya kesilmiş başın mızrak ucunda dolaştırılması, 5- Zafer davulu çaldırmak, 6- Mızrak çevirmek, 7- Kamp ateşleri yakmak, 8- Aman dilemek, 9- Kale burcuna bayrak veya sancak çekmek, 10- Boyuna kefen ve kılıç asmak, 11- Savaşta başarı ve kahramanlık gösterenleri ödüllendirmek.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Orta Çağ Türk Devletlerinde Orduyu Oluşturan Temel Unsurlardan İnsan Unsuru ile ne anlatılmak istenmektedir?

Asker Çeşidi

cephane

teşkilat

teçhizat

binitler

Açıklama:

ORTA ÇAĞ TÜRK
DEVLETLERİNDE ORDUYU
OLUŞTURAN TEMEL UNSURLAR
Orduyu meydana getiren üç temel unsur bulunmaktadır: İnsan, teşkilat ve teçhizat. İnsan unsuru olarak asker çeşidi, teşkilat unsurunda komuta
kademesi ve teçhizatta da savaş araç ve gereçleri öne
çıkmaktadır. Bunlardan başka cephanenin saklanmasına yarayan kapalı ve korunaklı yer olan cephanelik ile binilecek taşıt veya hayvanları kapsayan
binitler de ordunun unsurları arasında sayılabilir.
İnsan Unsuru: Asker Çeşidi

Doğru Cevap: A

Soru 22

Orta Çağ’da Türk devletlerinin ve hükümdarlarının dayandığı temel silahlı kuvvetlerin başında ne gelmekteydi?

Boy beyleri

gulâmlar

Uç Türkleri

Türkmenler

Basmiller

Açıklama:

Gulâm Sistemi ve Gulâmlar
Orta Çağ’da Türk devletlerinin ve hükümdarlarının dayandığı temel silahlı kuvvetlerin başında
gulâmlar gelmekteydi. Gulâmlar ülkenin başkentinde bulunup maaşlı, profesyonel, daimi merkez
ordusunu oluştururlardı.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bütün Orta Çağ Türk devletleri ordularının başkomutanı kimdir?

subaylar

beyler

hükümdar

divan

muharip

Açıklama:

Bütün Orta Çağ Türk devletleri ordularının
başkomutanı hükümdar idi. Bütün yetki ve komuta onun şahsında toplanmaktaydı. Türk hükümdarları devletin merkezinde oturan ve sadece
emir veren başkomutan değillerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Kale, sur, hendek gibi savunma yapılarıyla çevrili şehir kuşatma savaşında savaşın özelliği icabı normalde kullanılan savunma ve saldırı silahları ve unsurları yanı sıra ne kullanılmaktaydı?

arrâde

zırh

kalkan

balta

hançer

Açıklama:

Savaşın özelliğine göre kullanılan silahlar ve teçhizatlar da değişmekteydi. Mesela meydan savaşı,
öncü savaşı, gerilla savaşı ve teke tek savaşta genellikle zırh, kalkan, miğfer, ok-yay, kılıç, mızrak,
gürz, balta, hançer, bıçak gibi savunma ve saldırı
silahları ve unsurları kullanılırdı. Kale, sur, hendek
gibi savunma yapılarıyla çevrili şehir kuşatma savaşında ise savaşın özelliği icabı, bunlara yeni silahlar ve araç-gereçler eklenirdi. Bunların başlıcaları
mancınık, arrâde, koçbaşı, neft, sapan, duvar delici, merdiven, debbâbe, kement vb. idi.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Dandanakan Muharebesi’nin ilk safhalarında Selçuklu hafif süvari birlikleri Gazne ordusunu yıpratmada hangi taktikleri uygulamıştır?

ordunun bir kısmını ormanların içerisine gizleme/ sonra çekiliyormuş gibi yapma

uzaktan ok atma/ kılıç, balta ve hatta hançerleşmeyle devam etme

süratle saldırıp çekilme/ su kaynaklarını tahrip etme

dışarıyla irtibatının tamamen kesmek/savunucuları devamlı baskı altında tutmak

açlığa ve susuzluğa mahkûm etmek/ bezdirmek

Açıklama:

Dandanakan Muharebesi’nin
ilk safhalarında Selçuklu hafif süvari birlikleri süratle saldırıp çekilme hareketleri yapmış; su kaynaklarını tahrip ederek Gazne ordusunu hırpalamış
ve susuz bırakmıştı

Doğru Cevap: C

Soru 26

Düzenli birliklerden meydana gelen ordularla değil, profesyonel askerlerden oluşan küçük ve
hafif silahlı birliklerle yapılan, düşman kuvvetlerini yıpratmak, yıldırmak ve faaliyetlerini büyük ölçüde engellemek veya baltalamak suretiyle geciktirmek amaçlı savaşa ne ad verilmektedir?

Gerilla Savaşı

Kuşatma Savaşı

Meydan Muharebesi

Öncü Muharebesi

Teke Tek Savaş

Açıklama:

Gerilla Savaşı
Gerilla savaşı, gayrinizami bir savaştır. Bu savaş, düzenli birliklerden meydana gelen ordularla değil, profesyonel askerlerden oluşan küçük ve
hafif silahlı birliklerle yapılırdı. Gerilla savaşından
maksat, düşman kuvvetlerini yıpratmak, yıldırmak
ve faaliyetlerini büyük ölçüde engellemek veya
baltalamak suretiyle geciktirmekti.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Celâleddîn Harezmşâh 1227-1228 yılında Gürcü ordusuyla karşılaştığında Gürcü komutanı İvan’a elçi göndererek nasıl bir savaş teklif etmiştir?

Öncü Muharebesi

Gerilla Savaşı

Teke Tek Savaş

Kuşatma Savaşı

Meydan Muharebesi

Açıklama:

Orta Çağ Türk devletlerinde yalnız
komutanların veya askerlerin değil, zaman zaman
bizzat hükümdarın da mübarezeye giriştiği ve
muharebe meydanında boy gösterdiği oluyordu.
Mesela Celâleddîn Harezmşâh 1227-1228 yılında
Gürcü ordusuyla karşılaştığında Gürcü komutanı İvan’a elçi göndererek teke tek savaş teklif etti

Doğru Cevap: C

Soru 28

Keykubad döneminde 1227 yılında Türkiye Selçuklularının tek denizaşırı seferi aşağıdakilerden hangisidir?

Miryokefalon savaşı

Gürcistan seferi

Suğdak seferi

Dandanakan Muharebesi

Malazgirt Muharebesi

Açıklama:

Denizcilik faaliyetleri kapsamında Alâeddîn
Keykubad döneminin en önemli hadiselerinden
biri de 1227 yılında Türkiye Selçuklularının tek
denizaşırı seferi olan Suğdak (Kırım) seferinin icra
edilmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 29

I. Murat (1362-1389) döneminde çıkarılan Pençik Kanunu ile ne amaçlanmaktaydı?

savaş esirlerinden faydalanma

Bursa’nın fethi

ücret almak

Uğurlama ve karşılama töreni yapmak

Hâkimiyet ve kahramanlık

Açıklama:

Yaya ve müsellem askerler gittikçe büyüyen bir
devletin ihtiyacını karşılayamaz hale gelince daha
güçlü ve daimi bir ordunun teşkili kararlaştırıldı.
Bunun için savaş esirlerinden faydalanma yoluna
gidildi. I. Murat (1362-1389) döneminde Pençik
Kanunu çıkarıldı. Yine Çandarlı Kara Halil ve
Molla Rüstem’in tavsiyeleri üzerine 1361 yılında
çıkarılan bu kanuna göre, savaş esirlerinin beşte
biri devlete ait olacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Osmanlı donanması 1453’te İstanbul’un fethinde hangi taktikleri kullanmıştır?

Sefere önce merkezden seferin yerini bildirmek/ordunun nerede toplanacağını bildirmek

Aman dilemek/Kale burcuna bayrak veya sancak çekmek

Toplanma borusu ve davulu çaldırmak/Miğferin veya kesilmiş başın mızrak ucunda dolaştırılması

Fetihnâme ve zafernâme ile birlikte hediye göndermek/Sefer masrafı almak

şehri abluka altında tutmak/ gemileri karadan yürütülerek Haliç’e indirmek

Açıklama:

Osmanlı donanması 1453’te
İstanbul’un fethinde şehri abluka altında tuttu. Şehrin kuşatılması sırasında donanmaya ait gemilerden
bir kısmının karadan yürütülerek Haliç’e indirilmesi önemli bir taktik olarak tarihe geçmiştir (Bostan,
2007; Uzunçarşılı, 1988).

Doğru Cevap: E

Soru 31

Orduyu meydana getiren üç temel unsurdan savaş araç ve gereçleri hangi kategoride değerlendirilmektedir ?

İnsan

Teşkilat

Teçhizat

Cephanelik

Binit

Açıklama:

Orduyu meydana getiren üç temel unsur bulunmaktadır: İnsan, teşkilat ve teçhizat. İnsan unsuru olarak asker çeşidi, teşkilat unsurunda komuta kademesi ve teçhizatta da savaş araç ve gereçleri öne çıkmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Türk devletleri ordularındaki askerî gruplardan biri değildir ?

Türkmenler

Gulamlar

İkta askerleri

Ücretli askerler

Yeni çeriler

Açıklama:

Orta Çağ Türk devletleri ordularında insan unsuru başlıca şu çeşit askerî gruplardan müteşekkildi: Türkmenler ve diğer Türk kavimleri, gulâmlar, iktâ askerleri, tâbi devlet kuvvetleri, ücretli askerler, şehir ve bölge kuvvetleri, gönüllüler. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Büyük Selçuklular ordularını hangi sisteme göre yetiştirmiştir ?

Gulam sistemi

Ücretli sistem

Türkmen sistemi

İkta sistemi

Gönüllülük sistemi

Açıklama:

Dandanakan savaşından sonra (1040) Gaznelileri kendilerine örnek alan Büyük Selçuklular, gerek bütün bu sebeplerden ve gerekse profesyonel orduya geçişin gerekliliğinden dolayı, tıpkı onlar gibi ordularını gulâm sistemine göre yetişmiş Türklerden teşkil etmeye başladılar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Selçuklu Devletinde yer alan gulam kökenlerinden biridir ?

Horosan

Hint

Rum

Suriyeli

Japon

Açıklama:

Türkiye Selçuklu Devletinde Rum, Ermeni, Gürcü, Frank, Deylemli, Kazvinli, Kürt, Tacik, Türk, Hıtay, Keşmirli, Kıpçak ve Çin kökenli gulâmlar bulunmaktaydı. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Halktan toplanan ücretli askerlere ne ad verilirdi ?

İkta

Haşer

Gulam

Tabi kuvvet

Meliklik

Açıklama:

İhtiyaç görüldüğü zaman, halktan da ücretli asker toplanırdı. Haşer adı verilen bu geçici kuvvet, daha çok şehir ve kalelerin savunmasında kullanılırdı. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Anadolu Türk beyliklerinde ordu komutanına ne ad verilirdi ?

Emir-i arız

Arızü’lceyş

Atabekü’l-asakir

Subaşı

Melikü’s-sevahil

Açıklama:

Anadolu Türk beyliklerinde de ordu komutanına subaşı ismi verilirdi. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ Türk devletlerinde mevki ve makamlara göre değişen maaşlardan biri değildir ?

Bistegânî

Mevâcib

Tenge

Müşâhere

Ulûfe

Açıklama:

Orta Çağ Türk devletlerinde mevki ve makamlara göre değişen belirli bir ücret verilirdi. Buna göre; üç ayda bir olmak üzere yılda dört defa bistegânî, mevâcib, müşâhere, ulûfe, câmegî adlarıyla anılan bir maaş ödenirdi. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin en önemli saldırı silahıdır ?

Ok ve yay

Üzengi

Kocabaş

Gülle

Tabanca

Açıklama:

Türklerin en önemli saldırı silahı olan ok ve yay ile ikinci önemli saldırı silahı olan kılıç, Türk tarihinin başlangıcından günümüze kadar isimlerini korumuştur. Benzer şekilde mesela kılıç, bıçak vb. kesici araçların kabı olan kın ve içine ok konularak kuşanılan kaba verilen isim kiş ile karşı saldırıdan korunmak için savaşçıların kullandığı bir korumalık olan kalkan, Türkçe birer sözcük olup Karahanlılar döneminde de aynı adı taşıyordu. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Türklere Anadolu’nun kapılarını açan muharebe aşağıdakilerden hangisidir ?

Malazgirt Muharebesi

Miryokefalon Muharebesi

Dandanakan Muharebesi

Çemen Muharebesi

Kösedağ Muharebesi

Açıklama:

Selçuklular ile Gazneliler arasında yapılan Dandanakan Muharebesi (1040) Büyük Selçuklu Devletinin kuruluşunu sağlamış; Bizans’la yapılan Malazgirt Muharebesi (1071) Türklere Anadolu’nun kapılarını açmış; Miryokefalon Muharebesi (1176) da Bizans’ın Anadolu’yu Türklerden geri alma ümidini tamamen yok etmişti. Diğer taraftan, Yassı Çemen Muharebesi (1230) neticesinde Türkiye Selçuklularına mağlup olan Harezmşahlar yıkılmış; Moğollarla yapılan Kösedağ Muhabesi’nde (1243) ise yenilen Türkiye Selçuklu Devleti egemenliğini kaybetmişti. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Osmanlı Devletinde başta askerlik olmak üzere çeşitli devlet hizmetlerinde kullanılmak için Osmanlı tebaası bazı Hristiyan çocuklarının bir kanun dâhilinde toplanarak eğitilmesine .......... adı verilir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir ?

Acem

Kapıkulu

Cebelü

Pençik

Devşirme

Açıklama:

Devşirme sistemi, Osmanlı Devletinde başta askerlik olmak üzere çeşitli devlet hizmetlerinde kullanılmak için Osmanlı tebaası bazı Hristiyan çocuklarının bir kanun dâhilinde toplanarak eğitilmesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Büyük Selçuklu Devleti “gulam sistemi”ni hangi askeri oluşumun gücünü dengelemek üzere geliştirmiş ve kullanmıştır?

Yaya askeri birliklerini

Sultanı koruyan merkez askeri birlikleri

Orduyu oluşturan Türkmen unsurları

Karahanlı ve Gazneli unsurları

Yerli İran unsurlarını

Açıklama:

İslam medeniyetine has bir kurum olarak ortaya çıkan gulâm sistemi, düzenli bir sivil idare kadrosuna ve aynı tarzda bir teşkilata sahip olan Orta Çağ Türk devletlerinde klasik bir şekil almıştır. Örneğin Büyük Selçuklular klasik bir Orta Çağ Müslüman Türk devleti tipine dönüşen bir anlayışın icabı olarak, güçlü bir merkeziyetçi sistem takip etmeye gayret gösterdiler. Bu yeni rejim, kuruluş dönemindeki gibi yalnız Türkmen unsuruna dayanan askerî düzenin karşısında idi. Bunun yerine çeşitli unsurlardan ibaret bir askerî teşkilat içerisinde özellikle merkezde bizzat hükümdara bağlı olup farklı farklı milletlere mensup gulâmlardan oluşan bir daimi ordunun teşkili gerekiyordu

Doğru Cevap: C

Soru 42

İkta sisteminde arazinin mülkiyeti konusunda aşağıdaki söylenenlerden hangisi doğrudur?

Arazinin mülkiyeti sultana aittir

Arazinin mülkiyeti ikta sahibine aittir

Arazinin mülkiyeti köylüye aittir

Arazinin mülkiyeti devlete aittir

Arazinin mülkiyeti miras sahiplerine aittir

Açıklama:

İktâ arazisinin mülkiyeti devlete aitti. Buraların vergisini toplayıp elde ettiği geliri asker yetiştirmek ve masraflar için harcamaktan başka arazi üzerinde herhangi bir hakka sahip ol[1]mayan iktâ sahiplerinin, iktâ arazilerinde geniş idarî ve askerî yetkileri vardı.

Doğru Cevap: D

Soru 43

İkta sahipleri temel olarak aşağıda ifade edilenlerden hangisini yerine getirmektedir?

Araziye dair vergileri toplayarak asker beslemek

Arazide zirai faaliyetler yaparak boş kalmamasını sağlamak

Arazide yetiştirdiği mahsulatı satarak geçimini sağlamak

Araziyi her yıl uygun ücreti verenlere kiralamak ve bununla geçinmek

Arazinin mülkiyetini almak karşılığında asker beslemek

Açıklama:

Buraların vergisini toplayıp elde ettiği geliri asker yetiştirmek ve masraflar için harcamaktan başka arazi üzerinde herhangi bir hakka sahip ol[1]mayan iktâ sahiplerinin, iktâ arazilerinde geniş idarî ve askerî yetkileri vardı.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Ortaçağ Türk devletleri askeriyesinde “ecrîhor” tabiri aşağıda ifade edilen hangi askeri grup için kullanılırdı?

İkta sahiplerinin beslediği askerler

Geçici görevlendirilmiş ücretli askerler

Ömür boyu mesleği askerlik olan birlikler

Gulam sınıfının oluşturduğu maaşlı askerler

Ganimet peşinde sefere giden gönüllü askerler

Açıklama:

Ücret, maaş alan ve ücretli anlamlarına gelen ecrîhor tabiri, düzenli olarak devletten maaş alan daimi ordu için değil de herhangi bir sefer esnasın[1]da veya belirli bir süre zarfında hizmet vermek üze[1]re kiralanan ve bunun karşılığında belirli bir ücret ödenen askeri ifade etmek için kullanılırdı (Göksu, 2010). Bu ücretli askerler, ihtiyaç halinde ordu bir[1]liklerine dâhil edilen birliklerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Büyük Selçuklularda, ve ortaçağ Türk devletlerinde ordunun genel işlerini idare ile yetkili olan divana ne isim verilirdi?

divanü’l-istifa

divanü’l-berid

divanü’l-harb

divanü’l-adl

divanü’l-ceyş

Açıklama:

Büyük Selçuklularda, Türkiye Selçuklularında, Karahanlılarda, Gaznelilerde, Harezmşahlarda, Eyyûbîlerde, Memlûklerde ordunun genel işlerini idare ile yetkili olan divana, divan-ı arz veya divanü’l-ceyş denirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Ortaçağ Türk devletleri orduları temel olarak kaç unsurdan meydana geliyordu?

Açıklama:

Orta Çağ Türk devletleri ordularının muharip sınıfı atlı (süvari) ve yaya (piyade) olarak başlıca iki unsurdan meydana geliyordu. Bu savaşçı unsurların birlikleri ise kullandıkları silahlara göre de belli başlı muharip sınıflara ayrılıyorlardı.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Meydan savaşlarında süvari olarak savaşan Türkler’in genellikle kullandıkları zırhlar hakkında aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Türk süvarileri seri savaşmayı engellediği için zırh kullanmazlardı

Türk süvarileri sadece atlarını zırhlı kuşam ile korurlardı.

Türk süvarileri sadece başlarını deri zırhla kapatırlardı

Türk süvarileri deriden ve örme hafif zırh kullanırlardı

Türk süvarileri başlarını çelik vücutlarını deriden zırhla korurlardı

Açıklama:

Diğer taraftan, özellikle meydan savaşlarında süvari olarak savaşan Türkler, demirden yapılmış ağır zırhlar yerine deriden mamul ya da oldukça hafif örme zırhları tercih etmişlerdir. Bunun en önemli sebebi ise Türklerin savaş taktikleri gereği çok hareketli olmalarıdır. Türkler böyle bir savaş taktiğinde hafif kuşamlı ve hareket kabiliyetleri oldukça yüksek olmalıydılar.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Türk ordularında henüz topun kullanılmadığı dönemlerde top görevini aşağıdakilerden hangisi yerine getirirdi?

arrâde

koçbaşı

debbâbe

duvar delici

mancınık

Açıklama:

Kuşatma silahlarının en büyüğü ve en önemlisi mancınık idi. Henüz topun kullanılmadığı dönemlerde mancınık günümüzün topu görevini yerine getirirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Bir savaş türü olarak “meydan savaşı”nın en önemli özelliği aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

A- Meydan savaşı uzun süreli savaştır

B- Meydan savaşı en kısa süreli savaştır

C- Meydan savaşı hazırlıkları kısa süren savaştır

Meydan savaşı kesin sonuçlu bir savaştır

Meydan savaşı mali açıdan yükü en ağır savaştır

Açıklama:

Genellikle geniş bir sahada cereyan ettiği için bu isimle anılan meydan muharebesinin en önemli özelliği, kesin sonuçlu savaşlar olmasıydı.

Doğru Cevap: D

Soru 50

I. Murat döneminde çıkartılan “pençik kanunu”nun içeriği aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

Savaş esirlerinin beşte biri devletin olacaktır

Savaş esirlerinin dörtte biri devletin olacaktır

Savaş esirlerinin üçte biri devletin olacaktır

Savaş esirlerinin ikide biri devletin olacaktır

Savaş esirlerinin tamamı devlete ait olacaktır

Açıklama:

I. Murat (1362-1389) döneminde Pençik Kanunu çıkarıldı. Yine Çandarlı Kara Halil ve Molla Rüstem’in tavsiyeleri üzerine 1361 yılında çıkarılan bu kanuna göre, savaş esirlerinin beşte biri devlete ait olacaktı.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

"Acemi Ocağı" aşağıdaki tarihlerden hangisinde kapanmış, varlığını yititmiştir?

1826

1756

1903

1920

1856

Açıklama:

Lütfen "Acemi Ocağı" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Buna rağmen Acemi Ocağı varlığını sürdürmeye devam etmiş, 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla birlikte acemi oğlanları da Osmanlı tarihi sahnesinden çekilmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Devşirme Kanunu'nun aşağıdaki padişahlardan hangisinin zamanında kanunlaştırıldığı anlaşılmaktadır?

II. Mehmed

II. Bayezid

II. Murad

IV. Murad

III. Mehmed

Açıklama:

Lütfen "Devşirme Kanunu" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
II. Murad zamanında kanunlaştırıldığı anlaşılan devşirme usulü, gayrimüslim reayanın ilgili şartları taşıyan çocukları arasından seçileceklerin Osmanlı ordusuna nefer olarak yetiştirilmek üzere Acemi Ocağı’na alınmasını öngörüyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 3

İltizam Osmanlılar da, II. Mehmed döneminde (1451-1481) ortaya çıkmış bir maliye uygulamasıdır. Buna göre vergi kaynakları, gelirleri önceden tahmin edilerek belirlenmiş bir meblağ karşılığında işletilmek üzere şahıslara verilirdi.
Bu işi yapan kişi aşağıdakilerden hangi isimle anılırdı?

Ümera

Tebaa

Kethuda

Mültezim

Sipahi

Açıklama:

Lütfen "Pençik Kanunu" nu gözden geçiriniz.
İltizam Osmanlılar da, II. Mehmed döneminde (1451-1481) ortaya çıkmış bir maliye uygulamasıdır. Buna göre vergi kaynakları, gelirleri önceden tahmin edilerek belirlenmiş bir meblağ karşılığında işletilmek üzere şahıslara verilirdi. Bu işi yapan kişiye de mültezim denirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Kuruluş tarihini tam olarak tespit edebilmek mümkün değilse de aşağıdakilerden hangisi Yeniçeri Ocağı'nın kuruluş tarihi olarak tarihçilerin ortak görüşünü yansıtmaktadır?

1297 veya 1298

1314 veya 1315

1452 veya 1453

1362 veya 1363

1385 veya 1386

Açıklama:

Lütfen "Yeniçeri Ocağı" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Kuruluş tarihini tam olarak tespit edebilmek mümkün değilse de Edirne’nin fethi sonrasında, 1362 veya 1363’te, Acemi Ocağı ile birlikte Yeniçeri Ocağı’nın da ihdas edildiği hususunda tarihçiler arasında ortak kanaat vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Tarihi kaknaklarda ismi geçen ilk Yeniçeri Ağası aşağıdakilerden hangisidir?

Ferhad Ağa

Ayas Mehmed Ağa

Şücaeddin Ağa

Kara Ahmed Ağa

Mehmed Ağa

Açıklama:

Lütfen "Yeniçerilerin İlk Teşkilatları ve Teçhizatları" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Tarihî kaynaklarda ismi geçen ilk yeniçeri ağası 1389’da Kosova Meydan Muharebesi’nde emrindeki iki bin okçu ile savaşan Mehmed Ağa’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

"Sarayın tazılarını besler, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi. Sürek avlarının gereği at binmeye ruhsatları vardı."
Yukarıda tanımı yapılan orta aşağıdakilerden hangi Yeniçeri ortasıdır?

Haseki ortaları.

İmam ortası.

Cemaat ortaları solaklar.

Turnacılar.

Zağarcılar.

Açıklama:

Lütfen "Yeniçeri Ocağı’nın Organizasyonu" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Haseki ortaları: Sarayın tazılarını besler, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi. Sürek avlarının gereği olarak hasekilerin at binmeye ruhsatları vardı.

Doğru Cevap: A

Soru 7

El bombası tarzında kol kuvvetiyle kullanılan ateşli silahlar arasında sayılabileceği gibi mekanik yahut barut gücüyle de atılan ve özellikle kuşatmalarda tercih edilen bir çeşit büyük havan benzeri silahlardan sorumlu olan ocağın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Top Arabacıları Ocağı

Lağımcı Ocağı

Kapıkulu Süvarileri Ocağı

Bostancı Ocağı

Humbaracı Ocağı

Açıklama:

Lütfen "Humbaracı Ocağı" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Humbara, el bombası tarzında kol kuvvetiyle kullanılan ateşli silahlar arasında sayılabileceği gibi mekanik yahut barut gücüyle de atılan ve özellikle kuşatmalarda tercih edilen büyük humbaralar da Osmanlı ordusu tarafından kullanılıyordu. Humbaracılar, bunları imal eden ve kullananlar olmak üzere iki kısma ayrılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

II. Mahmut tarafından desteklenerek Alemdar Mustafa Paşa tarafından kurulan Osmanlı Ordusu'nun adı aşağıdakilerden hangisidir?

Sekban-ı Cedid

Asakir-i Mensure-i Muhammediyye

Eşkinci Ocağı

Nizam-ı Cedid

Hamidiye Alayları

Açıklama:

Lütfen "Nizam-ı Cedid’den Sekban-ı Cedid’e" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Alemdar Mustafa Paşa’nın Sekban-ı Cedid Ordusu tamamıyla devlete ayanların ortak olması amacına hizmet etmekteydi.
Askerî organizasyon açısından da Sekban-ı Cedid Ocağı, Nizâm-ı Cedid’in aksine modern ve bürokratik bir örgütlenme yapısını gündeme getirmedi.

Doğru Cevap: A

Soru 9

III. Selim'in Yeniçeri Ocağı’ndaki esame (ulufe bordroları) yolsuzluklarını önlemek amacıyla yeniçerilerden tüfengci adı altında seçilecek neferlere talim yaptırılmasını öngören ferman, aşağıdaki tarihlerden hangisinde yayımlanmıştı.

1790

1710

1694

1808

1805

Açıklama:

Lütfen "Eşkinci Layihası ve Yeniçerilerin Sonu" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Modern askerî taktik eğitim ilkeleri zemininde Yeniçerilere talim yaptırmak Osmanlı idaresinin III. Selim devrinden beri üzerinde durduğu en önemli konulardan birisiydi. Osmanlı ordu organizasyonunun en büyük ve en kurumsal parçası olan Yeniçeri Ocağı’ndaki esame (ulufe bordroları) yolsuzluklarını önlemek amacıyla 1790 yılında yeniçerilerden tüfengci adı altında seçilecek neferlere talim yaptırılmasını öngören bir ferman yayımlanmıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Yeniçeri Ocağı’nın yerine kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun başına atanan ilk serasker ve isyanın bastırılmasında en önemli rollerden birini oynayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Ali Paşa

Kara Mehmed Paşa

Ağa Hüseyin Paşa

Humbaracı Ahmed Paşa

Uzun Piyale Paşa

Açıklama:

Lütfen "Eşkinci Layihası ve Yeniçerilerin Sonu" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Yeniçeri Ocağı’nın yerine kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun başına atanan ilk serasker, isyanın bastırılmasında en önemli rollerden birini oynayan Ağa Hüseyin Paşa oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Askeri Teşkilatında bulunan Bostancıların iki ocağından birisinin yer aldığı şehirdir.

Edirne

Bursa

Kütahya

Konya

Adana

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Bostancılar, Osmanlı devlet teşkilatının ilk dönemlerinde padişahların saray, kasır, bağ, bahçe, bostan, kayıkhane ve kayıklarında çalışan görevliler iken ilerleyen dönemlerde vazifeleri genişletilerek idarî ve askerî görevler üstlenmeye başlayan Ocak askeridir. Edirne ve İstanbul’da birbirinden bağımsız iki ocak bulunmaktaydı. Bostancı Ocağı’nın tesis tarihi kesin olarak tespit edilememekle birlikte mevcudiyetleri Edirne’nin başkent olduğu günlere, I. Murad devrine kadar çıkar. Bostancı Ocağı’nın efradı devşirme oğlanlarının güçlü ve gösterişli olanlarından seçilerek sağlanır, özellikle Bosnalı Poturoğulları’nın çocukları tercih edilirdi.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “A” seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1774 yılında yürürlüpe giren Süratçi Ocağı Nizamnamesini 1772 yılında yazmıştır

Baron von Tott

Humbaracı Ahmet Paşa

Kont Alexander Bonneval

Sadrazam Halil Hamid Paşa

Alemdar Mustafa Paşa

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Fransız standartlarına uygun bir biçimde sahra topları döken Baron de Tott elli kişilik bir nefer grubuyla talimlere başladı. Kâğıthane’de standart (aynı kalibrede) toplarla yapılan ilk kronometreli atış talimlerinde Osmanlı topçusunun dakikada beş atımın üzerinde bir performans sergilemesi Fransız uzmanın İstanbul’daki konumunu güçlendirdi. 1772’de Sadabad’da talimlere devam eden Baron de Tott’un kaleme aldığı Süratçi Ocağı Nizamnamesi 10 Ocak 1774’de yürürlüğe girdi. Osmanlı ordu teşkilatında ilk defa sayısı sabitlenmiş alt birimlerin kurulmasını şart koşan nizamnameye göre her bir sahra/sürat topu için yedişer kişiden oluşan mürettebat oluşturuldu.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “A” seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Nizam-ı Cedid ordusunun finansmanı için kurulan hazinenin adıdır.

Padişah Ulufesi

İrad-ı Cedid

Sekban-ı Cedid

Mühendishane

Ulufeciyan-ı Yemin

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Nizam-ı Cedid ordusu neferleri, “padişah ulufesi” ile geçimlerini sağlamalıydı. Bu bağlamda merkezi hazine giderlerine bir yenisinin eklenmesi, mali sistemin yeniden düzenlenmesini gerektirdi. Eskiden malikâneler aracılığı ile idare edilen pek çok vergi ünitesinin Nizam-ı Cedid ordusunun finansmanı için kurulan İrad-ı Cedid Hazinesi’ne devredilmesi, son savaşta görevlerini yerine getirmeyen serhat garnizonlarında görev yapan neferlerin timarlarının bu hazineye devredilmesi İmparatorluğu mali açıdan daha merkezi bir yapıya dönüştürecekti.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “B” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Nizam-ı Cedid’in neferlerinin daimi olarak silahaltında tutulduğu ilk kışlanın kurulduğu kışlanın kurulduğu yerdir.

Beyazıd

Levent

Sultanahmed

Okmeydanı

Etiler

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Birliklerinin hem taarruz hem de ricat (geri çekilme) sırasında gösterdiği zaaflardan ders alan Osmanlı idaresi işe, neferleri talim ve terbiye (disiplin) ederek başlamanın yerinde olacağını düşünüyordu. “Küffara mukabele-i bi’l-misl lazım” düşüncesinden hareket eden Yusuf Paşa, 1792 yılı mart ayı ortasında savaşta esir alınıp İslam’ı kabul eden on sekiz asker ve İstanbul’un Karadeniz sahilinden topladığı yüz elli civarında neferle Levent Çiftliği’nde (İstanbul Levent’te, MSÜ Rektörlük Kampüsü yerinde) III. Selim’e “tabur cengi”ni göstermesi Osmanlı askerî tarihi açısından yeni bir dönemin başladığına işaret ediyordu. Neferlerin daimi olarak silahaltında tutularak talim ve terbiyelerinin sağlanması için gerekli ilk kışla da burada inşa edilecekti. Beyazıd Meydanı’nda bulunan yeniçeri kışlalarından farklı bir biçimde şehre uzak bir mekânda inşa edilen söz konusu kışla aslında çok farklı sosyal yapıların, kültür ve geleneklerin ürünü olan insanların her açıdan “birlik” haline getirilmeye çalışıldığı bir merkezdi.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Nizam-ı Cedid Ocağında en üst rütbeli subaydır.

Nazır

Nefer

Çorbacı

Ağa

Zabit

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Yurttaş askerliğine dayanan bir kitle ordusu olmaktan ziyade yapısı gereği küçük ölçekli profesyonel bir kuvvet olarak tasarlanan Nizam-ı Cedid Ocağı, nazır ve ağa tarafından birlikte idare ediliyordu. Asker kişiler arasından seçilen ağa, ocaktaki en üst rütbeli subaydı. Askerlerin talim ve terbiyesinden, hâl ve gidişlerinden ve diğer tüm askerî işlerden Ocak Ağası sorumluydu.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “D” seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Nizam-ı cedid ordusu 1792 yılında aşağıdaki padişahlardan hangisi tarafından yürürlüğe sokulmuştur.

IV. Mustafa

II Mahmud

III. Selim

Abdülmecid

Abdülaziz

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
III. Selim’in 1792’de yürürlüğe soktuğu Nizam-ı Cedid Ordusu, Sultan’ın önce tahttan indirilip sonra katledilmesiyle neticelendi. Özellikle ayanların da etkisiyle tarihe Dağlı isyanları olarak geçen olaylarda Rumeli’deki işsiz/ kapısız paralı asker çeteleri uzun süren barış devrinde Balkanlar ve Trakya’yı teslim almış durumdaydı. 1804 başlarında Rumeli’yi yeniden kontrol altına almak için harekete geçen III. Selim beklemediği çok büyük bir tepkiyle karşılaştı. Tepkinin sebebi Nizam-ı Cedid kışlalarının benzerlerinin başta Edirne olmak üzere İmparatorluğun batı bölgelerinde de kurulmak istenmesiydi.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “C” seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdaki padişahlardan hangisi Nizam-ı Cedid’e karşı girişilen tertiplerin içinde yer alan ve Kabakçı İsyanından sonra başa geçirilen padişahtır.

IV. Mustafa

II Mahmud

III. Selim

Abdülmecid

Abdülaziz

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Adamları vasıtasıyla baştan itibaren isyanı destekleyen, III. Selim’e ve Nizam-ı Cedid’e karşı girişilen tertiplerin içinde etkin rol oynamış olan IV. Mustafa tahta geçirildi (29 Mayıs 1807). İsyan sonuçlandıktan sonra mülkî ve askerî yöneticilerinin iştirakiyle yapılan bir toplantıda, bundan sonra askerlerin devlet işlerine karışmamaları ve emirlere riayet etmeleri taahhüdü karşılığında kendilerinden bu isyan sebebiyle hesap sorulmayacağına dair bir “hüccet-i şer‘iyye” tanzim edildi. Kabakçı İsyanı ile başlayan yeni devir, verilen sözlere rağmen yeniçerilerin devlet işlerine karışmaları ve her türlü aşırılıkları içinde geçen genel bir kargaşa dönemine sebep oldu.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “A” seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Mühendshane-i Berri-i Hümayun’un 1795 yılında kurulduğu yerdir.

Beyazıd

Levent

Sultanahmed

Okmeydanı

Hasköy

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
1795 yılında Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun’un Hasköy’de kurulması, Humbaracı ve Lağımcı ocaklarını, yürürlüğe sokulan nizamnamelerden daha fazla etkiledi. Bu girişim aslında Avrupa’dan askerî mühendis ve uzman getirilmesi yerine ihtiyacın İstanbul’da yetiştirilecek gençlerden karşılanmasına yönelikti.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “E” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Yeniçeri Ocağının yerine oluşturulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu 1826 yılında hangi padişah döneminde kurulmuştur.

IV. Mustafa

II Mahmud

III. Selim

Abdülmecid

Abdülaziz

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
I.Mahmud’un isyandan sonraki ilk Cuma selamlığına adet olduğu gibi Yeniçerilerle değil topçu ve humbaracı neferlerinin eşliğinde gitmesi Ocağın ilgasına dair ilk işaretti. Daha sonra Sultan Ahmed Camii’nde yapılan geniş katılımlı bir toplantıda Yeniçeriliğin ve isyan sırasında yeniçerilerle beraber hareket eden Cebeci ve Altıbölük gibi kadim ocakları ilga eden ferman kaleme alındı ve 17 Haziran 1826’da II. Mahmud’un onayıyla yürürlüğe girdi. Yeniçeri Ocağı’nın yerine kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun başına atanan ilk serasker, isyanın bastırılmasında en önemli rollerden birini oynayan Ağa Hüseyin Paşa oldu. Beyazıd’da bulunan Eski Saray ve Yeniçeri kışlaları seraskerlik makamına tahsis edildi. Yeniçeri Ağası’nın ikametgâhı olan Ağa Kapısı da Şeyhülislamlığa devredildi.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “B” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Osmanlı ordusunda bulunan Yeniçeriler hangi savaşta ilk defa tüfek kullanmışlardır.

Mohaç Meydan Muharebesi

II. Kosova Muharebesi

I. Kosova Muharabesi

Varna Muharebesi

Çaldıran Muharebesi

Açıklama:

TAR 313U Türk Askeri Teşkilatı Tarihi Ders Kitabının “Osmanlı Ordusu Merkez Teşilatı” Başlıklı 3. Bölümünde bu soruya ilişkin aşağıdaki bilgi verilmiştir.
Yeniçerilerin başlangıçta Acemi Ocağı’ndaki eğitimlerinin bir getirisi olarak mükemmel derecede ok ve yay kullandıkları bilinmektedir. Bunlardan başka eğri kılıç, kalkan ve yatağan ile bilhassa yakın döğüş için tercih ettikleri hançer ve balta da yeniçerilerin silahları arasında zikredilebilir. 16. yüzyıl başından itibaren bu silahların yerini tüfek almaya başlayacaktır. Yeniçerilerin tüfek kullanımına dair doğruluğu tarihi kaynaklarla ispat edilmiş olan en eski vaka ise II. Kosova Muharebesi’dir (1448). Menzil ve etkisi itibariyle o dönemde hâlâ okun yerini dolduramayacak olsa da Osmanlılar tüfek başta olmak üzere ateşli silahların potansiyelini çabuk kavramıştır. Nitekim gerek batıda Macarlara gerekse doğuda Safevilere karşı yapılan seferlerde savaşan yeniçerilerin önemli bir kısmı tüfenk-endâz yani tüfekli piyadeydi.
Bu nedenle sorunun doğru Cevabı “B” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Acemi Ocağı 13. yy'da kurulmuştur.
II. 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla birlikte acemi oğlanları da Osmanlı tarihi sahnesinden çekilmiştir.
III. Acemi Ocağının merkezi başlangıçta Çardak'tadır.
IV. Acemi Ocağı’nın kuruluş tarihi net değildir.
V. Edirne’nin fethinden (1361) sonra Çandarlı Kara Halil ve Karamanlı Molla Rüstem’in tavsiyeleriyle bu usul Acemi Ocağı’nın teşkil edilmesiyle kurumsallaşmıştır.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri Acemi Ocağı ile ilgili değildir?

Yalnız III

I ve III

I, II, III ve IV

II, III, IV

II ve IV

Açıklama:

I ve III numaralı ifadeler doğru değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Acemi Ocağı varlığını ne zamana kadar sürdürmüştür?

1826

1361

1679

1511

1693

Açıklama:

Acemi Ocağı varlığını sürdürmeye devam etmiş, 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasıyla birlikte acemi oğlanları da Osmanlı tarihi sahnesinden çekilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Hums-ı şer‘inin tanımıdır?

Gerekli sayma, üzerine alma, bir tarafı tutmadır.

Vergi kaynaklarının, gelirleri önceden tahmin edilerek belirlenmiş bir meblağ karşılığında işletilmek üzere şahıslara verilmesidir.

İlk fetihler sırasında Osmanlı ordusunda bizzat bulunmuş ve gazilerle birlikte savaşmış kişilerdir.

Gazada elde edilen ganimetin beşte birinin kamu yararına kullanılmak üzere halifeye yahut sultana verilmesi İslam savaş hukukunun gereğidir.

Esnaflardan oluşan zümredir.

Açıklama:

Hums-ı şer‘i, gazada elde edilen ganimetin beşte birinin kamu yararına kullanılmak üzere halifeye yahut sultana verilmesi İslam savaş hukukunun gereğidir

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hangi padişahın 1511 yılında çıkardığı bir fermanla akıncıların esirlerinden alınacak vergiler düzenlenmiştir?

III. Mehmed

IV. Murad

II. Bayezid

II. Murad

II. Mehmed

Açıklama:

II. Bayezid, 1511’de çıkardığı bir fermanla akıncıların esirlerinden alınacak vergileri düzenlemişti.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi devşirme kanunu ile ilgili değildir?

17. yüzyılın başında devşirme alınan çocukların yaşı on altı ila yirmi arasında değişecektir.

II. Mehmed zamanına kadar beylerbeyi, sancakbeyi ve kadılar eliyle devşirme alınırken, yaşanan suistimallerin önlenmesi için merkezin denetimini güçlendirmek amacıyla doğrudan İstanbul’dan tayin edilen memurlar bu iş için görevlendirilmiştir.

Devşirme alınacak oğlanın çok uzun ya da kısa olmaması gerekirdi.

II. Murad zamanında kanunlaştırıldığı anlaşılan devşirme usulü, gayrimüslim reayanın ilgili şartları taşıyan çocukları arasından seçileceklerin Osmanlı ordusuna nefer olarak yetiştirilmek üzere Acemi Ocağı’na alınmasını öngörmekteydi.

Kapıkulu Ocaklarının asker ihtiyacını tespit edip Divan-ı Hümâyuna bildirir ve bundan sonra devşirme toplanması kararı çıkardı.

Açıklama:

17. yüzyılın başında ise devşirme alınan çocukların yaşı on altı ila yirmi arasında değişecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Yeniçerilerin ilk teşkilatları ve teçhizatları ile ilgilidir?

Bir görevi de genellikle saray içinde olmak üzere idam cezasına mahkûm kimselerin infazını yapmaktı.

Sadece kale kuşatmalarında saldırı ya da savunma amacıyla değil, aynı zamanda kale inşaatı başta olmak üzere yol, köprü gibi askerî ya da su kemeri gibi sivil mimari işlerde de kullanılmışlardır.

Kapıkulu askerlerin piyade sınıfından kabul edilirdi.

İlk yeniçeri odaları, Edirne’de, Selimiye Camii yakınlarındaydı.

Osmanlı devlet teşkilatının ilk dönemlerinde padişahların saray, kasır, bağ, bahçe, bostan, kayıkhane ve kayıklarında çalışan görevliler iken ilerleyen dönemlerde vazifeleri genişletilmiş, idarî ve askerî görevler üstlenmeye başlamışlardır.

Açıklama:

İlk yeniçeri odaları, bunların sultanın hassa birliklerini teşkil etmeleri sebebiyle devletin o tarihlerde merkezi olan Edirne’de, Selimiye Camii
yakınlarındaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 27

..........sarayın tazılarını besleyip, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi.
Yukarıda verilen cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Zağarcılar

Haseki ortaları

Seksoncular

İmam ortası

Solaklar

Açıklama:

Haseki ortaları: Sarayın tazılarını besler, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 28

II. Mehmed döneminden önce kurulan, Kapıkulu Ocakları içerisinde piyade grupları arasında sayılan ve başlangıçta sayısı yalnızca 500’ken 16. yüzyıl sonunda ise sayıları binlerle ifade edilecek kadar çok olan askeri teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

Cebeci Ocağı

Humbaracı Ocağı

Top Arabacıları Ocağı

Lağımcı Ocağı

Topçu Ocağı

Açıklama:

Cebeci Ocağı, II. Mehmed döneminden önce kurulan, Kapıkulu Ocakları içerisinde piyade grupları arasında sayılan ve başlangıçta sayısı yalnızca 500’ken 16. yüzyıl sonunda ise sayıları binlerle ifade edilecek kadar çoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Mahmud devrinde açılan Mühendishâne’ye ilk öğrenciler hangi ocaktan alınıyordu?

Topçu Ocağı

Bostancı Ocağı

Lağımcı Ocağı

Humbaracı Ocağı

Kapıkulu Süvarileri Ocağı

Açıklama:

Bostancılar 1703’teki hariç isyan hareketlerine pek karışmamışlardır. Bu sadakatlerinden dolayı I. Mahmud devrinde açılan Mühendishâne’ye ilk öğrenciler bu ocaktan alınmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

16. ve 18. yy arasında kullanılan toplardan olan Balyemez'in ağırlığı ne kadardır?

2-20 kg

34-38 kg

6-27 kg

1-28 kg

154 gram-2,5 kg

Açıklama:

16. ve 18. yy arasında kullanılan toplardan olan Balyemez'in ağırlığı 6-27 kg'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Osmanlı Devletinde Yeniçeri Ocağı aşağıda verilen hangi tarihte kaldırılırmıştır?

1823

1825

1826

1828

1830

Açıklama:

Buna rağmen Acemi Ocağı varlığını sürdürmeye devam etmiş, 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın
kaldırılmasıyla birlikte acemi oğlanları da Osmanlı tarihi sahnesinden çekilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

..... yani gazada elde edilen ganimetin beşte birinin kamu yararına kullanılmak üzere halifeye yahut sultana verilmesi İslam savaş hukukunun gereğidir.
Yukarıda boş bırakılan alana gelecek olan en uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Ruz-ı Haşir

Ruz-ı Sefer

İrad-ı Cedid

Ruz-ı Kasım

Hums-ı şer

Açıklama:

Hums-ı şer‘i yani gazada elde edilen ganimetin beşte birinin kamu yararına kullanılmak üzere halifeye yahut sultana verilmesi İslam savaş hukukunun gereğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Osmanlı ülkesinde taht iddiacıları arasında başlayan iç savaşın nedenlerinden biri olan Ankara Muharebesinin sonuna rastlayan tarih aşağıdakilerden hangisidir?

1395

1396

1398

1402

1405

Açıklama:

1402 Ankara Muharebesi’nden sonra Osmanlı ülkesinde taht iddiacıları arasında başlayan iç savaş (Fetret Devri, 1402-1413) Rumeli’deki fetihleri bir süre için durdurmuş, mevcut askerler arasındaki tarafgirlik keskinleşmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Osmanlı ordusunda devşirme usulü aşağıdaki verilenlerden hangisi zamanında kanunlaştırılmıştır?

I. Ahmed

II. Bayezid

II. Mehmed

II. Murad

Çelebi Mehmed

Açıklama:

II. Murad zamanında kanunlaştırıldığı anlaşılan devşirme usulü, gayrimüslim reayanın ilgili
şartları taşıyan çocukları arasından seçileceklerin Osmanlı ordusuna nefer olarak yetiştirilmek üzere Acemi Ocağı’na alınmasını öngörüyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Osmanlılar için ordunun asker ihtiyacı hukukî değil fiilî bir sorundu ve bu sorunun çözümü için .... felsefesiyle hareket edilmişti. Nitekim İslam şeriatı gibi örfî hukuk da Osmanlı hukukunun ve İslam fıkhının bir parçasıydı.
Yukarıda verilen boşluğa gelebilecek en uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Asakir-i Mansure

Hikmet-i hükûmet

İrad-ı Cedid

İltizam

Hums-ı şer

Açıklama:

Osmanlılar için ordunun asker ihtiyacı hukukî değil fiilî bir sorundu ve bu sorunun çözümü için hikmet-i hükûmet felsefesiyle hareket edilmişti. Nitekim İslam şeriatı gibi örfî hukuk da Osmanlı hukukunun ve İslam fıkhının bir parçasıydı.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Acemi Ocağı için devşirme alınması işinden son olarak hangi tarihte vazgeçilmiştir?

1742

1746

1751

1760

1764

Açıklama:

Nihayet zaman içinde Acemi Ocağı için devşirme alınması işinden vazgeçildi, ancak Enderun ve dolayısıyla sarayın hizmetini görmek için devşirme oğlanı yazılmaya devam etti. Ahmed Cevad Paşa, Târih-i Askerî-i Osmânî isimli eserinde son olarak 1751’de devşirme alındığını yazar.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Tarihî kaynaklarda ismi geçen ilk yeniçeri ağası aşağıda verilenlerden hangisidir?

Hasan Ağa

Murad Ağa

Yusuf Ağa

Ahmed Ağa

Mehmed Ağa

Açıklama:

Tarihî kaynaklarda ismi geçen ilk yeniçeri ağası 1389’da Kosova Meydan Muharebesi’nde emrindeki iki bin okçu ile savaşan Mehmed Ağa’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Fetret Devri’nden sonra, II. Murad zamanında yeniçeri mevcudu 3 bine çıkarılmasının sebepleri arasında gösterilmektedir?

Asker sayısındaki azalmanın etkisi ile

Merkezin etkisinden uzaktaki güçlere karşı sultanın siyasi otoritesini korumak için

Devşirme askerlerin sultana karşı çıkmalarını engellemek için

Savaşlarda daha etkili olabilmek için

Savaşmanın yanı sıra tarım alanlarında çalıştırılmak için

Açıklama:

Fetret Devri’nden sonra, II. Murad zamanında yeniçeri mevcudu 3 bine çıkarıldı. Bu karar muhtemelen merkezin etkisinden uzaktaki güçlere karşı sultanın siyasi otoritesini ve bağımsızlığını korumak için alınmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Padişaha av sırasında eşlik eden ortalardan biridir?

İmam ortası

Solaklar

Turnacılar

Sekbanlar

Çerheciler

Açıklama:

Turnacılar: 68. ortaya turnacılar denirdi. Padişaha av sırasında eşlik eden ortalardan bir diğeridir. Önemi orta zabitinin devşirme alınması işlerinde oynadığı rolden ileri gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Yeniçeri Ocağı organizasyonunda Haseki ortalarının görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Sarayın tazılarını besler, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi. Sürek avlarının gereği olarak hasekilerin at binmeye ruhsatları vardı.

Ordu sefere giderken yeniçeri ağasının develere yüklenen ağırlıklarını nakil ve korumakla sorumlu olanlardı.

Tören bölüğü olarak kullanılırlardı.

Padişahın muhafızlığını yaparlardı.

Yeniçeri ağasının imamlığını yapan kimsenin ortasıdır. İmamın hangi ortadan olduğuna
bağlı olarak numarası değişirdi.

Açıklama:

Haseki ortaları: Sarayın tazılarını besler, av sırasında padişaha eşlik ederlerdi. Sürek avlarının gereği olarak hasekilerin at binmeye ruhsatları vardı.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Devşirme kanununa göre aşağıda isimleri verilen etnik kökenlilerin hangisinden devşirme alınırdı?

Türk

Acem

Boşnak

Rus

Çingene

Açıklama:

Kayıtlar incelendiğinde Osmanlıların Arnavut, Boşnak, Rum, Bulgar, Sırp, Hırvat ve Ermeni kökenlileri devşirme aldığı; Türk, Kürt, Acem, Rus, Yahudi, Gürcü ve Çingeneleri ise ocaklardan uzak tuttuğu görülür. Müslüman olmalarına rağmen Boşnaklardan devşirme alınması, ricaları üzerine Fatih Sultan Mehmed tarafından Boşnaklara verilmiş bir imtiyaz olarak gösterilir. Devşirme yazılma ve Acemi Ocağı’na kabul imtiyazı zaman içinde yeniçeri çocuklarına da verildi.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Kapıkulu ocakları adı verilen askeri grubun en temel karakteristik özelliği aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Acemi ocağından yetişmişlerdir

Bazı sınır boyları kalelerinde görevlendirilmişlerdir

En büyük amirleri “yeniçeri ağası”dır

Padişahın merkez kuvvetleri olarak payitahtta bulunurlar

Kapıkulu olarak önemli devlet adamlarının hizmetinde bulunurlar

Açıklama:

Osmanlı ordusunun merkez teşkilatını Kapıkulu Ocakları oluşturur. İsimlerindeki kapı ifadesi doğrudan padişahın kapısı anlamına gelir. Bu sebeple Osmanlı padişahı ile kapıkulları arasında her bakımdan özel bir ilişkinin bulunduğu iddia edilebilir. Serhad kalelerinde ve stratejik bölgelerde muhafız nöbetinde bulunanlar haricindeki kapıkulu askerleri devletin merkezinde, başkentte konuşlanmıştır. Bu bakımdan merkezî devlet otoritesinin temel direği olmak gibi önemli bir vazifeleri vardır

Doğru Cevap: D

Soru 43

Yeniçerilerin Osmanlı siyaset hayatında belirleyici bir rol oynayacak kadar güçlendiklerini gösteren ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

Buçuktepe isyanı

II. Bayezıt’ın tahta çıkışı

Yavuz Sultan Selim’in tahta çıkışı

II. Osman’ın katli

1703 isyanı

Açıklama:

Çandarlı Halil Paşa’nın da II. Mehmed yerine, babası II. Murad’ı yeniden tahta çıkarmayı istediğinden Buçuktepe Vakası sırasında yeniçerileri isyana teşvik edenler arasında olduğu vurgulanır. Bu durum, yeniçerilerin Osmanlı siyasetinin seyrinde belirleyici bir rol oynayacak kadar güçlendiklerini gösterir. Nitekim daha sonra gerek II. Bayezid’in tahta çıkışında, gerekse Yavuz Sultan Selim’in babasını tahttan çekilmeye mecbur bırakmasında yeniçeriler Osmanlı siyaset sahnesindeydiler.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Yeniçeri Ocağı’nın temel organizsyonunu sağlayan üç unsur aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Ağa bölükleri-bostancılar-sipahi bölükleri

Yayalar-süvari bölükleri-bostancılar

Sekbanlar-Turnacılar-ağa bölükleri

Yaya ocağı-topcu ocağı-arabacı ocağı

Yaya cemaatleri-sekbanlar-ağa bölükleri

Açıklama:

Yeniçeri Ocağı’nın organizasyonu, asker mevcudu arttıkça ve zaman içinde ortaya çıkan sorunların çözümü için alınan tedbirlerle sürekli olarak değişti. Ocağın organizasyonu temelde üçe ayrılırdı: Yaya beyler cemaatleri, sekbanlar ve ağa bölükleri. Cemaat de denilen yayalar kuruluşundan itibaren Yeniçeri Ocağı’nın içindeydi.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Osmanlı Devleti’nin 16. yüzyıl ikinci yarısından itibaren yeniçeri bölüklerinden bir kısmını taşra şehirlerine göndermesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisi idi?

Taşradaki isyanları bastırmak

Taşrada merkezi otoriteyi yerleştirmek

Taşra şehirlerini dış saldırılardan korumak

Taşrada tüccarı ve ticareti korumak

Taşrada ayan ailelerinin gücünü denetlemek

Açıklama:

Zira Osmanlı sarayı ve Divan-ı Hümâyûn, İstanbul’dan muhafaza için kalelere ve diğer taşra şehirlerine gönderilen yeniçerileri, sadece düşmana karşı değil, buradaki diğer Osmanlı askerlerine karşı da bir emniyet unsuru olarak görüyordu. Nitekim 16. ve 17. yüzyıllarda garnizonlarda çıkan isyanlardan sonra, Dergâh-ı Âli yeniçerileri Osmanlı merkezi otoritesinin yeniden tesis edilmesinde önemli roller oynamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Osmanlı merkez ordusunun bir parçası olan humbaracı ocağı mensuplarının yaptıkları iş aşağıdakilerden hangisidir?

Ordunun yiyecek lojistiğini sağlamak

Cephane tedariki ve hazırlığı yapmak

Top mermisi hazırlamak ve atmak

El ve aletle atılan patlayıcıları yapmak ve atmak

Kalelerin ve hisarların altında tüneller açarak patlatmak

Açıklama:

Humbara, el bombası tarzında kol kuvvetiyle kullanılan ateşli silahlar arasında sayılabileceği gibi mekanik yahut barut gücüyle de atılan ve özellikle kuşatmalarda tercih edilen büyük humbaralar da Osmanlı ordusu tarafından kullanılıyordu. Humbaracılar, bunları imal eden ve kullananlar olmak üzere iki kısma ayrılabilir. İstanbul’da başlangıçta cebecilerle birlikte humbara üretiminde çalışanlar ulufeli askerlerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdaki askeri gruplardan hangisi gerektiğinde inzibat işlerini de yerine getirmekteydi?

Bostancılar

Leventler

Cebeciler

Kapıkulu süvarileri

Kapıkulu yayaları

Açıklama:

Saray dışındaki bostancılar “usta” denilen reislerin nezaretinde yirmi, otuz, hatta 100’er kişilik cemaatler oluştururlardı. Bu ustalar aynı zamanda bulundukları yerin inzibat âmiri durumundaydılar.

Doğru Cevap: A

Soru 48

16.-17. yüzyıllarda Avrupa’da askerî alanda gerçekleşen, etkisi orduların ötesine geçerek siyaset, ekonomi ve sosyal hayat üzerinde müessir olan önemli değişimler “………… ………..” olarak tanımlanır.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

sosyal devrim

askerî devrim

ekonomik devrim

toplu değişim

aydınlanma çağı

Açıklama:

16.-17. yüzyıllarda Avrupa’da askerî alanda gerçekleşen, etkisi orduların ötesine geçerek siyaset, eko[1]nomi ve sosyal hayat üzerinde müessir olan önemli değişimler “askerî devrim” olarak tanımlanır. Söz ko[1]nusu değişim ve etkileri, sahra topları ve küçük kalibreli tüfek ve tabancalar gibi, seyyar ateşli silahların icadının muharebeler üzerindeki etkisinin hızla yayıldığını göstermesinin yanı sıra bu silahların etkili bir 82 Osmanlı Ordusu Merkez Teşkilatı 3 biçimde kullanılabilmesi için Avrupa ordularında, talim ve terbiye görmüş neferlere duyulan ihtiyacı artırdığını da ortaya koymuştu.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Avrupada 16 ve 17. yüzyıllardaki gelişmeler sonucu yaşanan “askeri devrim”in ordu düzenlerinde getirdiği en önemli değişim aşağıdakilerden hangisi idi?

ateşli silahların öneminin azalması

süvari sınıfının ordu mevcudundan çıkartılması

uzun süreli savaşların geçerli olması

süvari birliklerinin piyadelere göre öneminin azalması

orduda hayvanlara gördürülen işlerin artık mekanik olarak yapılması

Açıklama:

Ancak ateşin manevraya karşı üstünlüğü hareket kabiliyeti yüksek fakat silahların boyutları sebebiyle ateş gücü zayıf süvariyi, piyade karşısında geri plana itti. Nitekim açık alanda kılıçlarıyla taarruz eden süvari birlikleri, ateşli silahlara sahip taktik piyade dörtgenlerinin kesintisiz yaylım ateşi karşısında adeta buharlaşmaya başlamıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Osmanlı topçusunun dakikada beş atımın üzerinde bir performans sergilemesi askerî uzmanın İstanbul’daki konumunu güçlendirdi. 1772’de Sadabad’da talimlere devam eden ………………… kaleme aldığı Süratçi Ocağı Nizamnamesi 10 Ocak 1774’de yürürlüğe girdi. Osmanlı ordu teşkilatında ilk defa sayısı sabitlenmiş alt birimlerin kurulmasını şart koşan nizamnameye göre her bir sahra/sürat topu için yedişer kişiden oluşan mürettebat oluşturuldu.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Comte de Bonneval

Mustafa Resmi Efendi

Gelenbevi İsmail Efendi

Cezayirli Hasan Efendi

Baron de Tott

Açıklama:

Osmanlı topçusunun dakikada beş atımın üzerinde bir performans sergilemesi Fransız uzmanın İstanbul’daki konumunu güçlendirdi. 1772’de Sadabad’da talimlere devam eden Baron de Tott’un kaleme aldığı Süratçi Ocağı Nizamnamesi 10 Ocak 1774’de yürürlüğe girdi. Osmanlı ordu teşkilatında ilk defa sayısı sabitlenmiş alt birimlerin kurulmasını şart koşan nizamnameye göre her bir sahra/sürat topu için yedişer kişiden oluşan mürettebat oluşturuldu.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

“Zırhlı, teçhizatlı asker” anlamında olup, Osmanlılarda timar sahiplerinin sefere götürmekle yükümlü oldukları tam teçhizatlı asker aşağıdakilerden hangisidir?

Cebelü

Akıncı

Martolos

Levend

Azep

Açıklama:

Cebelü, “silâh, zırh” manasına gelen cebe kelimesi ve +lü ekiyle türetilmiş olup (cebelü/cebeli) kelime anlamı olarak “zırhlı, teçhizatlı asker” demektir. Osmanlılarda timar sahiplerinin sefere götürmekle yükümlü oldukları tam teçhizatlı asker anlamında kullanılır. Cebelü asker, timar sahibinin geliriyle doğrudan ilgili olup sayıları bu gelirlere göre tesbit edilmekteydi.
Doğru cevap a) şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi imtiyazı timarla dağıtılmayıp vergileri yerel yöneticiler tarafından toplanıp İstanbul’a gönderilen “salyaneli” yerlerden birisi değildir?

Yemen

Bosna

Tunus

Basra

Cezayir

Açıklama:

I.Murad dönemine (1421-1444; 1446-1451) gelindiğinde Osmanlı timar sistemi olgunluğa ulaştı. Bu tarihten itibaren, gerektiğinde ve özellikle de coğrafyanın sosyo-ekonomik durumuna göre değişen yenilikler görülmesine rağmen, timar sistemi tipik Osmanlı vilayetinin temelini oluşturan askerî ve idarî yapıya büründü. Bununla birlikte gelirlerin toplanması imtiyazı timarla dağıtılmayıp vergileri yerel yetkililerce tahsil edilerek İstanbul’a gönderilen sâlyâneli eyaletler de vardı. Bunlar Mısır, Bağdat, Yemen, Basra, Trablusgarp, Tunus ve Cezayir gibi imparatorluğun merkezine uzak bölgelerdi.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 3

“Bürüme” aşağıdakilerden hangisinin bir çeşididir?

Çadır

Kalkan

Zırh

At koşumu

Ekili arazi

Açıklama:

Gelirleri 3 bin akçe ve üzerinde olan sipahilerin ise kanunnamelere göre bürüme denilen zırhlardan giymesi gerekirdi. Bürüme, birbirine geçmiş küçük çelik halkalardan oluşurdu ve cebe ile karşılaştırıldığında vücudu daha çok korurdu.
Doğru cevap c) şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 4

Cebelülerin mızrak, kılıç, ok, yay ve kalkan ile savaşmalarını kanun haline getiren padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Çelebi Mehmed

II.Murad

Fatih Sultan Mehmed

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

Cebelülerin mızrak, kılıç, ok, yay ve kalkan ile savaşmaları Fatih Sultan Mehmed (1451-1481) tarafından kanunlaştırıldı.
Doğru cevap c) şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl başlarında eyalet merkezi olmadığı halde stratejik önemi nedeniyle muhafız paşa atanan kalelerden birisi değildir?

Vidin

Azak

Bender

Estergon

Niş

Açıklama:

18.yüzyıla gelindiğinde ise stratejik önemi bulunan serhad kalelerine muhafız paşalar tayin edildi. Örneğin Belgrad, Vidin, Niş, Azak, Hotin ve Bender gibi kalelere eyalet merkezi olmadıkları halde muhafız paşa tayin edilmişti. Muhafız paşalar, komutanı oldukları kaleyi ve garnizonu savunmaya hazır halde tutmakla görevliydiler.
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 6

18.yüzyıl başında Osmanlı hazinesinden ulufe alan askerlerin dörtte üçü aşağıdakilerden hangisinden oluşmakta idi?

Timarlı sipahiler

Akıncı ocakları

Süvari birlikleri

Mustahfız timarları

Kalelerdeki askerler

Açıklama:

1701’de toplam 97.598 Osmanlı askeri garnizonlarda bulunuyordu. Bu sayı imparatorluk hazinesinden ulufe alan askerlerin toplamı içinde %73’lük bir orana tekabül eder. Bir diğer deyişle ulufeli her dört Osmanlı askerinden üçü Osmanlı kalelerindeydi
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 7

Ulufe almaksızın kalelerde hizmet eden askerler aşağıdakilerden hangisidir?

Mazûlcü

Martolos

Eşkinci

Azep

Faris

Açıklama:

Ulufe almaksızın kalelerde hizmet eden askerlere ise mazûlcü denirdi. Bunlar ulufe almadıklarından Osmanlı belgelerinde görünmezler, fakat seyahatnamelerde ve diğer tarihî kaynaklarda zikredilirler.
Doğru cevap a) şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 8

Akınlarda akıncı beylerin altında görev yapan zabitler aşağıdakilerden hangisidir?

Potera

Taviçe

Pençik

Çorbacı

Beşlü

Açıklama:

Akıncı beylerin altında toyca/taviçe denilen zabitler bulunurdu. Akıncıların düzenlediği seferlere akın denmesi için harekâtın bizzat akıncı beyinin komutası altında gerçekleşmesi gerekirdi. Yüzden fazla akıncıyla tertip edilen harekâtlara haramilik, daha az sayıda akıncıyla düzenlenen yağma ve talan akınlarına ise çete ve potera denirdi. Bu ayrımın malî boyutları da önemlidir. Çete ve poteradan elde edilen ganimet Osmanlı merkezi tarafından vergilendirilmezdi.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kırım süvarileri aşağıda verilen olaylardan hangisinden sonra Akıncı Ocağının batı cephesindeki rolünü üstlendi?

1454 Kefe Kuşatması

1595 Yergöğü Köprüsü faciası

1683 II.Viyana Kuşatması

1711 Prut Savaşı

1774 Küçük Kaynarca Anlaşması

Açıklama:

Akıncı Ocağı’nın Habsburg cephesindeki rolüne benzer bir şekilde, Kırım süvarileri de hasım topraklara düzenledikleri akınlarla iaşe ve ikmal hatlarını işlemez duruma getiriyordu. Nitekim 1595 Yergöğü Köprüsü Faciası’ndan sonra, akıncıların batı cephesindeki rolünü de Kırım Tatarları üstlendi.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 10

Sefere katılmakla yükümlü olarak zikredilen yörüklerin kanun ve teşkilatlarının yeniden düzenlenerek askerî vazifeleri karşılığında kendilerine tanınan vergi muafiyeti kesin bir dille kayıt altına alınması aşağıda verilen padişahlardan hangisi zamanında gerçekleşmiştir?

Orhan Bey

I.Murad Hüdavendigar

Yıldırım Bayezid

Fatih Sultan Mehmed

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

Fatih Kanunnamesi’nde eşkinci, yani sefere katılmakla yükümlü olarak zikredilen yörüklerin kanun ve teşkilatları I. Süleyman zamanında yeniden düzenlendi. Yörüklerin askerî vazifeleri karşılığında kendilerine tanınan vergi muafiyeti kesin bir dille kayıt altına alındı.
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 11

"............ kelime anlamı olarak zırhlı, teçhizatlı asker demektir" cümlesindeki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Timarlı Sipahi

Cebelü

Yeniçeri

Cebeci

Kazasker

Açıklama:

TİMAR SİSTEMİNİN TEŞEKKÜLÜ, İŞLEYİŞİ VE DÖNÜŞÜMÜ
Cebelü, “silâh, zırh” manasına gelen cebe kelimesi ve +lü ekiyle türetilmiş olup (cebelü/cebeli) kelime anlamı olarak “zırhlı, teçhizatlı asker” demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Mevcutları dikkate alındığında klasik dönemde Osmanlı ordusunun asli unsuru olan askerlerin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeniçeriler

Cebeciler

Timarlı sipahiler

Azaplar

Müstahfızlar

Açıklama:

TİMAR SİSTEMİNİN TEŞEKKÜLÜ, İŞLEYİŞİ VE DÖNÜŞÜMÜ
Timarlı sipahiler mevcutları dikkate alındığında klasik dönemde Osmanlı ordusunun aslî unsuruydu.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Osmanlı ordusundaki timarlı sipahilerde 20 bin ila 100 bin akçe arasında geliri olanlara ne denirdi?

Zeamet

Timar

Sâhib-i arz

Sâhib-i raiyyet

Has

Açıklama:

Timar Sisteminin Osmanlı Askerî Düzenindeki Yeri
Zira sipahinin Osmanlı sultanına karşı askerî yükümlülüğünü belirleyen asıl unsur timar gelirlerinin büyüklüğüydü. Klasik dönemde, istisnalarına rastlamak mümkün olmakla birlikte, 19.999 akçeye kadar geliri olan toprak tasarruflarına timar denirdi. 20 bin ila 100 bin akçe arasında geliri olanlara ise zeâmet denir ve bunları zaimler idare ederdi.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlı ordusunda 100 bin akçenin üzerindeki gelir tahsislerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Zeamet

Timar

Has

Sâhib-i raiyyet

Sâhib-i arz

Açıklama:

Timar Sisteminin Osmanlı Askerî Düzenindeki Yeri
100 bin akçenin üzerindeki gelir tahsislerine ise has denirdi. Bunlar genellikle hanedan mensuplarına ya da üst düzey devlet görevlilerine verilirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre on yedinci yüzyılda Rumeli Beylerbeyliğindeki sancak sayısı kaçtır?

Açıklama:

Timar Sisteminin Osmanlı Askerî Düzenindeki Yeri
Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne Göre On yedinci yüzyılda Rumeli Beylerbeyliğindeki sancak sayısı 24'tür.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre on yedinci yüzyılda Anadolu'da timar sahiplerinin sayısı kaçtır?

10287

5618

2320

8619

2864

Açıklama:

Timar Sisteminin Osmanlı Askerî Düzenindeki Yeri
Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne Göre 17. Yüzyılda Anadolu'da timar sahiplerinin sayısı 8619'dur.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre on yedinci yüzyılda timarlı sipahilerin Erzurum'daki cebelü geliri kaç akçeydi?

16.381

4382

13.983

4063

8136

Açıklama:

Timar Sisteminin Osmanlı Askerî Düzenindeki Yeri
Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre on yedinci yüzyılda timarlı sipahilerin Erzurum'daki cebelü geliri 4382 akçeydi.

Doğru Cevap: B

Soru 18

16. yüzyılda garnizon askerlerinin beratlarına ve ulufe yahut dirliklerine dair işlemlerini kim yürütürdü?

Kılâ tezkirecisi

Beylerbeyi

Kethüda

Zaim

Akıncı beyi

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda Kaleler ve Kale Teşkilatı
16. yüzyılda garnizon askerlerinin beratlarına ve ulufe yahut dirliklerine dair işlemleri kılâ tezkirecisi yürütürdü.

Doğru Cevap: A

Soru 19

1701’de toplam kaç Osmanlı askeri garnizonlarda bulunuyordu?

106.360

79.276

97.598

151.410

134.923

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda Kaleler ve Kale Teşkilatı
1701’de toplam 97.598 Osmanlı askeri garnizonlarda bulunuyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Osmanlı müellifleri Akıncı Ocağı’nın köklerini hangi beye dayandırırlar?

Evrenos Bey

İsa Bey

Gazi Ahmed Bey

Malkoçoğlu Bali Bey

Köse Mihal

Açıklama:

Akıncı Ocağı ve Osmanlı Askerî Teşkilatındaki Yeri
Osmanlı müellifleri Akıncı Ocağı’nın köklerini Osman Bey’in (ö. 1323/4) yoldaşlarından
Köse Mihal’e kadar götürürler.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Osmanlı fetihleri hangi yüzyıllarda da devam etmiştir?

20. ve 21.

18. ve 19.

10. ve 11.

11. ve 12.

16. ve 17.

Açıklama:

Osmanlı fetihleri 16. ve 17. yüzyıllarda da devam etti.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Osmanlılar da kelime anlamı olarak “zırhlı, teçhizatlı asker” anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

kebelü

Fabelü

Mebela

Cebelü

Elbelü

Açıklama:

Cebelü, kelime anlamı olarak “zırhlı, teçhizatlı asker” demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Osmanlı ordusunun aslî unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Yeniçeriler

Timarlı sipahiler

Okçular

Piyadeler

Mızraklılar

Açıklama:

Timarlı sipahiler Osmanlı ordusunun aslî unsuruydu.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Uzun Savaş olarak da bilinen Osmanlı-Avusturya Savaşları hangi yıllar arası sürmüştür?

1593-1606

1540-1555

1500-1543

1570-1580

1530-1600

Açıklama:

Uzun Savaş olarak da bilinen Osmanlı-Avusturya Savaşı 1593-1606 yılları arası sürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 25

İlki 1777, ikincisi 1791’de yapılan ıslahatlarla timar sisteminin iyileştirilmesinin hedeflendirilmesi hangi padişahlar zamanı gerçekleşmiştir?

Abdülaziz ve II.Selim

Fatih ve IV.Murat

II.Selim ve Fatih

I. Abdülhamid ve III. Selim

II. Murat ve I.Selim

Açıklama:

I. Abdülhamid (1774-1789) ve III. Selim (1789-1807) dönemlerinde ilki 1777, ikincisi 1791’de yapılan ıslahatlarla timar sisteminin iyileştirilmesi hedeflendi

Doğru Cevap: D

Soru 26

Osmanlı askeriyesinde kale komutanlarına ne denirdi?

Vezir

Cebelü

Dizdar

Yeniçeri

Padişah

Açıklama:

Osmanlı askeriyesinde kale komutanlarına dizdar denirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi osmanlıda memur ve askerlere verilen maaş anlamına gelmektedir?

Dizdar

Cebelü

Sipahi

Yeniçeri

Mevâcib

Açıklama:

Mevâcib kelimesi terim olarak memur ve askerlere verilen maaş anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kalelerdeki kapıkulu askerlerinin komutanlığını kim yapardı?

Yayabaşı

Dizdar

Cebelü

Sipahi

Vezir

Açıklama:

Kalelerdeki kapıkulu askerlerinin komutanlığını yayabaşı denilen yeniçeri zabitleri yapardı. Y

Doğru Cevap: A

Soru 29

Osmanlıların Anadolu’daki selefleri olan Selçuklulardan miras aldıkları askerî teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

Akıncılar

Deliler

Yörükler

Sipahiler

Cerehorlar

Açıklama:

Cerehorlar, Osmanlıların Anadolu’daki selefleri olan Selçuklulardan miras aldıkları bir askerî teşkilattır

Doğru Cevap: E

Soru 30

Osmanlı'da timar sahiplerinin sefere götürmekle yükümlü oldukları askerlere "Cebelü Asker" denilmekte olduğu bilinmektedir. "Cebelü" ne anlama gelmektdir?

Tam teçhizatlı asker

Paralı asker

Gönüllü asker

Başıbozuk asker

Öncü kuvvet askeri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

Hangi Osmanlı padişahı döneminde timar sisteminin olgunluğa eriştiği söylenebilir?

I. Beyazıd

II. Murad

II. Mehmed

I. Selim

I. Süleyman

Açıklama:

II. Murad dönemine (1421-1444; 1446-1451) gelindiğinde Osmanlı timar sistemi olgunluğa ulaştı. Bu tarihten itibaren, gerektiğinde ve özellikle de coğrafyanın sosyo-ekonomik durumuna göre değişen yenilikler görülmesine rağmen, timar sistemi tipik Osmanlı vilayetinin temelini oluşturan askerî ve idarî yapıya büründü.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre 17. yüzyılda Osmanlı'da aşağıdaki beylerbeyliklerinden hangisinde diğerlerinden daha fazla timar sahibi olduğu söylenebilir?

Budin

Bosna

Rumeli

Şam

Sivas

Açıklama:

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre en fazla timar sahibi beylerbeylik 10.187 timar sahibi ile Rumeli'dir. Budin'in 2864, Bosna'nın 1980, Şam'ın 1250 ve Sivas'ın 3937 timar sahibi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Osmanlı'da sefer sırasında timarlı sipahilerin sefere zamanında yetişebilmesi için hangi günden önce toplanmasına önem gösterilirdi?

Aşure Günü

Hicri Yılbaşı

Kadir Gecesi

Nevruz Günü

Ramazan Bayramı

Açıklama:

Savaş kararının alınmasıyla birlikte eyaletlere sefer emri gönderilirdi. Beylerbeyiler kendilerine hitaben yazılan hükümleri aldıklarında sancaklara iletirdi. Haberleşmenin hızı ve sıhhati ilk aşamada fevkalade önemliydi, zira timarlı sipahilerin genellikle nevruz günü önceden belirlenen noktalarda toplanması ordunun cepheye zamanında intikali için gerekliydi. Avrupa’ya düzenlenecek seferlerde Gelibolu ve Belgrad, Asya’ya düzenlenecek seferlerde ise Erzurum genellikle toplanma noktalarıydı.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Osmanlı'da kalebend olarak gönderilen suçluları kilit altında tutmak kimin görevi altındadır?

Yayabaşı

Akıncı Beyi

Muhafız Paşa

Sipahi

Dizdar

Açıklama:

Birçok Osmanlı kalesi aynı zamanda tutukevi olarak kullanılırdı. Kalebend olarak gönderilen suçluları kilit altında tutmak da dizdarın göreviydi.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I- Anadolu
II- Mora Yarımadası
III- Arnavutluk
Osmanlı'da kale teşkilatlanmalarını kontrol etmek için kurulan Büyük Kale Kalemi yukarıda verilen bölgelerden hangisi ya da hangilerindeki kalelerden sorumludur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Osmanlı merkezî teşkilatını konu edinen risalelere göre 17. yüzyılda Büyük Kale Kalemi ve Küçük Kale Kalemi ismiyle iki farklı büro Osmanlı kale teşkilatının malî işlerini yürütüyordu. Büyük Kale Kalemi (tezkire-i kılâ’-i büzürg), Arnavutluk’taki, Mora Yarımadası’ndaki ve Ege Denizi adalarındaki kalelerin haricinde imparatorluktaki bütün kale ve garnizonların işleriyle ilgilenirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Osmanlı ordusunda kale muhafazasında kalenin tamirinden ve güçlendirilmesinden sorumlu birlikler hangileridir?

Azepler

Lağımcılar

Müstahfızlar

Yayabaşılar

Farisanlar

Açıklama:

İstihkâm sınıfından olup Osmanlı kalelerinde muhafaza görevi gören başka bir grup da lağımcılardı. Lağımcı ocağı, kapıkulu ocakları bünyesinde teşkilatlanmıştı. Ocak neferlerinden kale muhafazasına gönderilenlerin sayısı az olmakla birlikte lağımcıların oldukça önemli görevleri vardı. Lağımcılar esas olarak kuşatmalarda Osmanlı ordusunun tabyaları hedef alan saldırıları için tüneller kazıyordu. Kale muhafazasında ise kalenin tamirinden ve güçlendirilmesinden sorumluydular. Bilhassa yeni kale inşası gibi işler esasen askerî mühendis olan lağımcıbaşı gözetiminde yapılıyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 37

I- Akıncılar
II- Deliler
III- Azepler
Yukarıdaki gruplardan hangisi ya da hangileri Osmanlı ordusunda öncü birlikler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Osmanlı askerî teşkilatında sefer düzenlenen coğrafyayı ordunun cepheye intikalinden önce hedef alan, böylece hasmın savaşma azmini kıran, ordu cepheye intikal ettiğinde de iaşe ve ikmal yollarını vurarak hasım orduyu işleyemez hale getiren öncü birlikler bulunurdu. Bu birliklere akıncılar ve deliler denirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Hangi savaş sonrasında Osmanlı ordusunda akıncı kuvvetleri ağır bir darbe almış ve sonrasında yavaşça önemini yitirmiştir?

1497-1500 Osmanlı-Lehistan Savaşı

1540-1545 Osmanlı-Alman Savaşı

1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı

1593-1606 Osmanlı-Habsburg Savaşı

1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı

Açıklama:

15. yüzyılda Osmanlı merkezi ile girdiği güç mücadelesini kaybetse bile Akıncı Ocağı hâlâ revaçta bir askerî kurumdu. Kanunî Sultan Süleyman’ın (1520-1566) seferlerinde akıncıların mevcudu 50 binin üzerindeydi. 16. yüzyılın son çeyreğinde, akıncılık parlak devrini geride bıraktığında dahi akıncı mevcudu 40 bin civarındaydı. Ancak 1593-1606 Osmanlı-Habsburg Savaşları sırasında Akıncı Ocağı yeniden toparlanmasına imkân vermeyen bir darbe aldı. 1595’te Vezirazam Koca Sinan Paşa’nın pençik vergisini toplamak için akıncıların köprü geçişini engellemesinden yararlanan Eflâk Prensi Mihal’ın baskını ocağın sonunu hazırladı. Tuna Nehri’nin sol tarafında Osmanlı ordusunun ateş gücü desteğinden mahrum kalan akıncılar, Eflâk topçusunun ateşiyle kırıldı. Çok sayıda can kaybının yanı sıra, on binlerce akıncı atının telef olması da Akıncı Ocağının sönmesine neden oldu. Bu tarihten sonra Akıncı Ocağı varlığını devam ettirse bile Osmanlı askerî teşkilatı içindeki yerini ve önemini yitirdi

Doğru Cevap: D

Soru 39

Hangi Osmanlı padişahı döneminde Deliler isimli öncü birlikler Osmanlı ordu yapısından kaldırılmıştır?

IV. Murad

III. Ahmed

III. Mustafa

III. Selim

II. Mahmud

Açıklama:

1803’te Nizam-ı Cedid reformlarını tatbik etmek için Konya’ya giden Kadı Abdurrahman Paşa’nın şehre sokulmaması delilerin de içinde bulunduğu askerî reformlara muhalefet eden bir koalisyonun neticesiydi. Ancak bu koalisyonun taşıyıcı sütunu olan Yeniçeri Ocağı’nın ilgasından sonra deliler de gücünü yitirdi. 1829’de son defa olarak isyana kalkışmışlarsa da II. Mahmud (1808-1839)
tarafından dağıtıldılar.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Osmanlı belgelerinden anlaşıldığı kadarıyla timar sistemi hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

Açıklama:

Timar sistemi klasik çağda Osmanlı ordusunun taşra teşkilatının merkezinde yer alırdı.
Osmanlı belgelerinden anlaşıldığı kadarıyla timar sistemi 14. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

I. Timar sistemi klasik çağda Osmanlı ordusunun taşra teşkilatının merkezinde yer alırdı.
II. Timar sisteminde vergi gelirleri belirli büyüklükte olan topraklar, Osmanlı sultanı tarafından çeşitli askerî yükümlülükler karşılığında cebelülere verilirdi.
III. Osmanlı toprak düzeninin temelinde yer alması nedeniyle timar sistemi varlığını Tanzimat Dönemi’ne kadar sürdürdü.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Timar sistemiyle ile ilgili doğru ifadelerdir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Osmanlı belgelerinden anlaşıldığı kadarıyla timar sistemi 14. yüzyılda ortaya çıkmıştır.
II. ifade yanlış. Doğrusu, Timar sisteminde vergi gelirleri belirli büyüklükte olan topraklar, Osmanlı sultanı tarafından çeşitli askerî yükümlülükler karşılığında sipahilere verilirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda timar sahiplerinin sefere götürmekle yükümlü oldukları tam teçhizatlı asker anlamında kullanılır?

Sipahi

Cebelü

Zaim

Kethüda

Zeamet

Açıklama:

Cebelü, “silâh, zırh” manasına gelen cebe kelimesi ve +lü ekiyle türetilmiş olup (cebelü/cebeli) kelime anlamı olarak “zırhlı, teçhizatlı asker” demektir.
Cebelü, Osmanlılarda timar sahiplerinin sefere götürmekle yükümlü oldukları tam teçhizatlı asker anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Klasik dönemde, istisnalarına rastlamak mümkün olmakla birlikte, 19.999 akçeye kadar geliri olan toprak tasarruflarına ne denirdi?

Zaim

Akıncı beyi

Timar

Sipahi

Beylerbeyi

Açıklama:

20 bin ila 100 bin akçe arasında geliri olanlara ise zeâmet denir ve bunları zaimler idare ederdi.
Klasik dönemde, istisnalarına rastlamak mümkün olmakla birlikte, 19.999 akçeye kadar geliri olan toprak tasarruflarına timar denirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 44

I. Piyade veya süvari olabilir yahut topçu, cebeci gibi sınıflarda istihdam edilebilirdi.
II. Osmanlı ordusunun taşra teşkilatından garnizonlarda görev yapanlara denirdi.
III. 15.-16. yüzyıllarda müstahfız timarlarına tasarruf ederdi.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Serhad kulları ile ilgili doğru ifadelerdir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Serhad kulları 17. yüzyıldan itibaren ulufe almaya başladılar.
Yukarıda verilen 3 ifade de Serhad kulları ile ilgili doğru ifadelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ordusunda öncü kuvvetler arasında yer almaktaydı?

Deliler

Martoloslar

Voynuklar

Cerehorlar

Derbendciler

Açıklama:

Diğerleri yardımcı kuvvetler arasında yer almaktadır.
Osmanlı ordusunda öncü kuvvetleri akıncılar, Kırım Tatarları ve deliler meydana getiriyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 46

1527 tarihli bir belgeye istinaden, o tarihte cebelüleriyle birlikte timarlı sipahilerin sayısının en fazla kaç bin olduğu tahmin edilir?

Açıklama:

yüzyıldaki genişleme ve Osmanlı idarî organizasyonunda yapılan reformlar sonucunda ortaya çıkan yeni eyaletler ve sancaklarla birlikte bu sayı artmış, muhtemelen 100 bine ulaşmıştı.

1527 tarihli bir belgeye istinaden, o tarihte cebelüleriyle birlikte timarlı sipahilerin sayısının en fazla 60 bin olduğu tahmin edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Akıncılar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Öncü kuvvetler arasında yer alırlardı.

Osmanlı düzenli ordusunun parçası değildi.

Hz. Ömer’e bağlılık duyarlardı.

Sefere katılmak için devletten maddî destek almazlardı.

Geleneksel olarak kızıl börk takarlardı.

Açıklama:

Dinî motivasyon delilerin savaşçı ruhlarında önemli bir yer tutardı.
C seçeneği Deliler için söylenilir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre 17. Yüzyılda sancak, timar sahipleri ve cebelü sayılarının en fazla olduğu beylerbeyilik aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu

Rumeli

Budin

Musul

Bosna

Açıklama:

Sofyalı Ali Çavuş Kanunnamesi’ne göre 17. Yüzyılda sancak, timar sahipleri ve cebelü sayısının en az olduğu beylerbeyilik Kefedir.
Sayfa 106 da Tablo 4.2 den bu sayıların en fazla olduğu beylerbeyilik Rumelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Martolos teşkilatı hangi tarihte lağvedilmiştir?

1681

1691

1721

1741

1791

Açıklama:

Martoloslar, casusluk, kılavuzluk, izcilik, keşif harekâtı ve habercilik gibi vazifelerin yanı sıra Tuna Nehri’ndeki ince donanmada kayıkçı olarak da hizmet ederlerdi.
1721’de martolos teşkilatı lağvedilmiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

I. Eğer sefer Müslüman bir devlete karşı yapılacaksa o zaman şeyhülislamdan savaşın meşruiyetini onaylayan bir fetva alınırdı.
II. Savaşın gerekliliğine inanılmış ve sefere niyet edilmişse nihai karar, devletin en yüksek karar mercii olan Divan-ı Hümayun’da alınırdı.
III. Divan üyelerinin katılımı ile gerçekleştirilen toplantılara gerekli görüldüğü takdirde şeyhülislam da davet edilirdi.
IV. Divan-ı Hümayun’da çıkan kararlar padişah adına alınsa da savaş gibi
önemli konular mutlaka arza çıkılarak padişaha sunulur ve onayı alınırdı.
V. Gayrimüslim devletler üzerine tertip edilen seferlerde ise savaşın meşruiyeti için fetvaya gerek duyulmazdı.
Osmanlıda savaş kararının alınması ve bürokratik organizasyon hakkında yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, III, V

I, V

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

I, II, III, ve IV numaralı ifadeler doğrudur. V. numara ile belirtilen ifade yanlıştır. Gayrimüslim devletler üzerine tertip edilen seferlerde de savaşın meşruiyeti için fetva alındığı görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 2

I. I. Ahmed ordusunu komuta etmemiştir.
II. Murad, I. Bayezid ve II. Murad, gibi padişahlar orduların başında seferden sefere koşmuşlardır.
III. II. Selim, III. Murad seferlere katılmamıştır.
IV. Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan Selim ve Kanunî Sultan Süleyman başarılı fetihleriyle cihangir sultan olarak anıldılar.
V. Gazi ve sultanü’l-guzât olarak Osman ve Orhan gibi padişahlar orduların başında seferlere katılışlardır.
Osmanlı padişahlarının sefere katılma ya da katılmamaları ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

III, IV, V

II, III, V

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I ve II

Açıklama:

Verilen ifadelerin tümü doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı sefer düzeni ile ilgili değildir?

Olağan seferlerde, baharın başlangıcını temsil eden 21 Mart’a denk gelen nevruzda
tuğ çıkartılır ve merkez ordusu İstanbul’dan hareket ederdi.

Klasik dönemde çağdaş diğer devletlerde olduğu gibi Osmanlı ordusu sefere sonbaharda çıkar ve kış sonunda seferden dönerdi.

Kuruluş yıllarında orduyu seferber etmek ve toplamak görece daha kolaydı.

15. ve 16. yüzyıla gelindiğinde ise devrin en güçlü ve en profesyonel ordularından biri oldu.

Osmanlı Devleti’nin erken dönemlerinde ordu, aşiret kuvvetlerinden meydana geldiğinden seferden kısa bir süre önce yapılan duyurularla savaşçılar toplanıyor ve savaş bitiminde de dağılıyordu.

Açıklama:

Klasik dönemde çağdaş diğer devletlerde olduğu gibi Osmanlı ordusu sefere bahar başlangıcında çıkar ve yaz sonunda seferden dönerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Kapıkulu Ocağı ile ilgili değildir?

Savaş dönemlerinde büyük güçlüklerle karşılaşmadan savaş düzenine sokulabiliyordu.

Eyalet askerleri zorunlu olarak İstanbul’a uğradıkları için buradan karşı yakaya geçerken Kapıkulu askerleri mümkün olduğu kadar Gelibolu geçidine yönlendiriliyordu.

16. yüzyıldan itibaren Kapıkulu Ocağı’na bağlı askerler taşraya yayılmaları ile toplanmaları ve savaş alanına sevk edilmeleri zorlaşmıştır.

Kapıkulu ordusu ayrı, eyalet ordusu ayrı bir düzen içinde toplanmakla birlikte birliklerin seferberlik süreci bütünüyle eyaletteki idarecilere bırakılmaz, merkezden koordine edilirdi.

Yürüyüş düzenini sağlamak üzere eyalet askerleri için sürücü ve yasakçılar, kapıkulu askerleri için de sipahi ve silahtar çavuşları görevlendirilmekteydi.

Açıklama:

Kapıkulu mensupları zorunlu olarak İstanbul’a uğradıkları için buradan karşı yakaya geçerken eyalet askerleri mümkün olduğu kadar Gelibolu geçidine yönlendiriliyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 5

.......... bir vergilendirme şekli olup hükümdarın olağanüstü durumlarda
reayadan her türlü hizmeti isteme veya yardım talep etme yetkisine istinaden geliştirilmişti.
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Rikaz

Ağnam

Cizye

Avarız

Provizyonizm

Açıklama:

Avarız, bir vergilendirme şekli olup hükümdarın olağanüstü durumlarda
reayadan her türlü hizmeti isteme veya yardım talep etme yetkisine istinaden geliştirilmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Nüzul emini ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Askerin et ihtiyacından sorumludur.

Menzil teşkilatının organizasyonu, gıda maddelerinin temini, stoklanması ve dağıtımından sorumludur.

İaşe maddelerinin kaza ve köylere taksimi, toplanması, menzillerde depolanması ve birliklere dağıtımı bütünüyle nüzul emini ve ona bağlı menzil mübaşirlerinin sorumluğundaydı.

Sefer güzergâhındaki menzillerin tertibinden ve beslenme organizasyonundan nüzul emini sorumlu iken kasabbaşı da et tedarikinden mesuldü.

Nüzul emininin emrindeki menzil mübaşirlerinin görev ve sorumlulukları ağırdı.

Açıklama:

Menzil teşkilatının organizasyonu, gıda maddelerinin temini, stoklanması ve dağıtımından sorumludur. Et temininden sorumlu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

...........Sefer sırasında padişah ve serdar-ı ekrem otağları ile birlikte devlet bürolarının çadırlarını kurar.
Yukarıda boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kapıkulu Süvarileri

Mehterhâne-i Hayme

Nüzul emini

Ruznamçe-i Evvel

Menzil Teşkilatı

Açıklama:

Mehterhâne-i Hayme veya Mehterân-ı Hayme adındaki bu teşkilatın sefer sırasında padişah ve serdar-ı ekrem otağları ile birlikte devlet bürolarının çadırlarını kurmaktı.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Osmanlı ordusunun savaş mühimmatını büyük oranda üreten, depolayan ve
savaş sırasında orduya dağıtan asıl kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Mehterhane

Baruthane-i Amire

Mehterân-ı Hayme

Divan-ı Hümayun

Cebehane-i Amire

Açıklama:

Cebehane-i Amire, Osmanlı ordusunun savaş mühimmatını büyük oranda üreten, depolayan ve savaş sırasında orduya dağıtan asıl kurumdu.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Sefer yolunun ne durumda olduğunu tespit etmek, yol üzerinde yapılması gereken bakım ve onarım faaliyetlerini yürütmek, köprü ve kaldırım yapmak ve yolu ordunun
geçişine hazırlamak da ....... birlikte....... göreviydi.
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yerlere aşağıdaki ifadelerden hangileri gelmelidir?

mübaşir - kadı

Şeyhülislam- Matbah Emini

mimar- sadrazam

nüzul emini- defterdar

vezir- kadı

Açıklama:

Sefer yolunun ne durumda olduğunu tespit etmek, yol üzerinde
yapılması gereken bakım ve onarım faaliyetlerini yürütmek, köprü ve kaldırım yapmak ve yolu ordunun geçişine hazırlamak da mübaşirlerle birlikte kadının işiydi.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Menziller aynı zamanda serbestçe ticaretin yapıldığı, asker veya bürokratların her türlü ihtiyaçlarını temin ettikleri pazar yeriydi.
II. Sistemin esas amacı devlet mekanizmasının sağlıklı bir şekilde işleyişini temin
etmek, merkez ile taşra arasındaki iletişimi kurarak İmparatorluğun bütün topraklarında, eyalet, sancak ve kazalarında idari ve adli nizamı tesis etmekti.
III. İki menzil arasındaki uzaklık genellikle 35 ile 40 km. arasındaydı.
IV. Menziller bir emin tarafından idare edilir ve onun yanında seyis, odacı, sürücü, aşçı gibi görevliler bulunurdu.
V. Her bir menzilde askere taze ekmek dağıtmak için ordu mevcudu da dikkate
alınarak çok sayıda fırın kurulurdu.
Yukarıda menziller ile ilgili olarak belirtilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I, III, IV

III, IV, V

I, II, IV, V

II, III, IV, V

Açıklama:

III numarada belirtilen ifade yanlıştır. Doğrusu iki menzil arasındaki uzaklık genellikle 15 ile 25 km. arasındadır. Diğer ifadeler doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 11

II. Mehmed’in 1451’de tahta çıktıktan sonra Sırp Despotluğu ve Bizans İmparatorluğu’na tavizler vererek babası döneminde yapılmış antlaşmaları yenilemesi ve Macar, Ceneviz, Eflak, Rodos gibi bölgesel devletlerle barışçıl ilişkiler kurmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Devleti savaştan uzak tutma diplomasisi.

Zayıflayan ordunun tekrar toparlanması diplomasisi.

II. Mehmed'in babasına olan bağlılığından kaynaklı diplomasi.

Savaş yorgunluğu diplomasisi.

İstanbul'un fethine yönelik diplomasi.

Açıklama:

Lütfen "Savaş Diplomasisi ve Seferin Gizliliği" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
II. Mehmed’in 1451’de tahta çıktıktan sonra Sırp Despotluğu ve Bizans İmparatorluğu’na tavizler vererek babası döneminde yapılmış antlaşmaları yenilemesi ve Macar, Ceneviz, Eflak, Rodos gibi bölgesel devletlerle barışçıl ilişkiler kurması İstanbul’un fethine yönelik bir diplomasiydi.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Müslüman devletler için alınan fetvalarda düşman “mürted” veya “mülhid” olarak itham edilirken
gayrimüslimlerle gerçekleşen savaş, aşağıdakilerden hangisi olarak değerlendirilmiştir.

Cihad.

Cenk.

Sünnet.

Küffar.

Kefere

Açıklama:

Lütfen "Sefer Kararının Alınması ve Sefer Fetvası" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Müslüman devletler için alınan fetvalarda düşman “mürted” veya “mülhid” olarak itham edilirken
gayrimüslimlerle savaş ise “cihad” kapsamında değerlendirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 13

Klasik çağdaki Osmanlı ordusunun birinci temel askeri gücü olan ve yeniçeri, cebeci, topçu ve süvarilerden oluşan kısmı aşağıdakilerden hangi isimle anılmaktadır?

Kapıkulu.

Tımarlı Sipahiler.

Eyalet askerleri.

Donanma.

Akıncılar.

Açıklama:

Lütfen "Seferberlik İlanı" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Klasik çağda Osmanlı ordusu üç temel askerî güce dayanıyordu. İlki yeniçeri, cebeci, topçu ve süvarilerden müteşekkil kapıkulu ordusu, ikincisi tımarlı sipahi olarak da bilinen eyalet askerleri, üçüncüsü de donanmaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlı menzil sisteminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yolların tamiri ile ilgili olan teşkilat.

Yollar arasındaki mesafeyi ölçen teşkilat.

Resmi haberleşmeyi sağlamak için kurulmuş teşkilat.

Yol kenarlarındaki yerleşimi oluşturan teşkilat.

Yeni planlanan yolları açan teşkilat.

Açıklama:

Lütfen "Menzil Teşkilatındaki Düzenlemeler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Sefer yolundaki düzenlemelerden biri menzil sisteminin ordu hizmetini yürütebilecek bir yapıya kavuşturulmasıydı. Osmanlı menzil sistemi, yukarıda belirtilen İstanbul merkezli Anadolu ve Rumeli’deki üç ana yol ve bu yollara bağlı tali yollar üzerinde resmi haberleşmeyi sağlamak için kurulmuş idari bir teşkilattır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Osmanlı'da vakıf köprülerinin tamiri ve güçlendirilmesi kimin sorumluluğundadır?

Padişah.

Şeyhülislam.

O yörenin kadısı.

Vakıf mütevellisi.

Kethuda.

Açıklama:

Lütfen "Köprülerin Tamiri ve İnşası" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Vakıf köprülerinin tamiri ve güçlendirilmesi vakıf mütevellisinin sorumluluğundaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Hükümdarın olağanüstü durumlarda reayadan her türlü hizmeti isteme veya yardım talep etme yetkisine istinaden geliştirilmiş olan vergilendirme şekline aşağıdakilerden ne isim verilir?

Zekat.

Öşür.

Haraç.

Cizye.

Avarız

Açıklama:

Lütfen "İaşecilik (Provizyonizm) İlkesi ve Ordu İaşesi" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Avarız bir vergilendirme şekli olup hükümdarın olağanüstü durumlarda reayadan her türlü hizmeti isteme veya yardım talep etme yetkisine istinaden geliştirilmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Nüzul ve sürsatın nakdileşmesi üzerine ordu iaşesi için gereken zahireyi temin etmek amacıyla geliştirilmiş doğrudan satın alma yöntemine ne isim verilmektedir?

İltizam.

Emanet.

Aşar.

Mübayaa.

Mültezim.

Açıklama:

Lütfen "İaşecilik (Provizyonizm) İlkesi ve Ordu İaşesi" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Mübayaa, nüzul ve sürsatın nakdileşmesi üzerine ordu iaşesi için gereken zahireyi temin etmek amacıyla geliştirilmiş doğrudan satın alma yöntemiydi.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Sefer yolunda askerlerin iaşesinin temin edilmesi için menzil emini nezaretinde menzillerde kurulan yerlerin adına ne denir?

Ordu pazarı.

Bezzazistan.

Bedesten.

Halk pazarı.

Kele Pazarı.

Açıklama:

Lütfen "Ordu Pazarları ve Orducu Esnafı" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Sefer yolunda askerlerin iaşesinin temin edilmesi için ikinci usul de menzil emini nezaretinde
menzillerde kurulan ordu pazarlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Osmanlı ordusunun savaş mühimmatını büyük oranda üreten, depolayan ve savaş sırasında orduya dağıtan asıl kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Cebehane-i Amire.

Humbarahane-i Humayun.

Tersane-i Amire.

Baruthane-i Amire.

Çadırhane-i Amire.

Açıklama:

Lütfen "Sefere Götürülen Cebehane Malzemesi" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Cebehane-i Amire, Osmanlı ordusunun savaş mühimmatını büyük oranda üreten, depolayan ve
savaş sırasında orduya dağıtan asıl kurumdu.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Osmanlı Devleti’nde sefer kararının meşruiyeti gerektiğinde fetvayı hangi görevli verirdi?

Padişah

Sadrazam

Şeyhülislam

Rumeli Kazaskeri

Anadolu Kazaskeri

Açıklama:

Eğer sefer Müslüman bir devlete karşı yapılacaksa o zaman şeyhülislamdan savaşın meşruiyetini onaylayan bir fetva alınırdı. Özellikle İran ve Mısır seferlerinde savaşın haklı gerekçelerinin ortaya konulması ve fetva çıkarılmasının büyük bir önemi vardı.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi saltanatı boyunca hiç sefere katılmamış padişahtır?

Fatih Sultan Mehmed

II. Bayezıt

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

II. Selim

Açıklama:

Fatih Sultan Mehmed, Yavuz Sultan Selim ve Kanunî Sultan Süleyman da başarılı fetihleriyle cihangir sultan olarak anıldılar. Mamafih II. Selim sekiz, III. Murad da yirmi bir yıllık saltanatlarında hiçbir sefere çıkmamışlardı.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Padişahın ve serdar-ı ekremin komuta ettiği bir seferde Şeyhülislam, Anadolu ve Rumeli kazaskerleri, Nişancı, Defterdar, Ruznamçe-i Evvel ve Sani, Mukataa-i Havass-ı Hümayun, Mukabele-i Piyade, Mukabele-i Süvari, Divitdar, Reisülküttab, Defterhane ve Kağıt Emini, Matbah Emini gibi ümera kendilerine bağlı büro ve kadrolarıyla orduda yer alırlardı. Ayrıca Divan-ı Hümayun Kalemi de kâtip ve şakirtleriyle birlikte orduya iştirak ederlerdi.
Pasajdaki görevlilerin orduyla sefere gitmesi aşağıdaki anlamlardan hangisini doğru kılar?

Bütün devlet işleri ordu nereye giderse orada da görülmeye devam ederdi.

Padişah devletten maaş alan bütün personeli yanında isterdi.

Ordunun bütün işlerini ve ihtiyaçlarını görmek üzere memurların tümü sefere götürülürdü.

Devletin ihtişamını göstermek üzere sivil-askeri bütün memurlar sefere götürülürdü.

Orduyla beraber sadece askeri komutan ve görevliler götürülürdü.

Açıklama:

Padişah veya veziriazam ordunun başında sefere çıktığında devletin idari, mali ve askerî merkezi, ordunun bulunduğu yer olur ve devlet ordudan yönetilirdi. Bazı farklılıklar olsa da idari, askerî ve mali işlerin yürütülmesi için gerekli olan daireler, memurları, arşiv ve defterleri ile sefere götürülürdü

Doğru Cevap: A

Soru 23

Seferberlik fermanının seferden aylar öncesinde hazırlanmasında ve ilgililere gönderilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Ordu komutanlarının uzak eyaletlerde konuşlanmış olması.

Eyalet askerlerine hazırlıklarını tamamlamaları için süre verilmesi

Seferberlik masraflarını karşılayacak vergilerin toplanmasının zaman alması

Kapıkulu askerlerinin toparlanıp sefere hazırlanmasının uzun zaman alması

Devletin erken ferman yayınlayarak gelecek öneri ve tepkileri önceden belirlemesi

Açıklama:

Seferberlik fermanlarının ordunun toplanma tarihinden birkaç ay önce gönderilmesinin asıl sebebi kaza ve nahiyelere dağılmış ve uzun bir süre evlerinden uzak kalacak olan eyalet askerlerine hazırlıklarını tamamlamaları için süre tanımaktı. Sipahiler bu süre zarfında; harçlığını toplamak, alacak verecek meselelerini halletmek, yolculuk ihtiyaçlarını temin etmek, silahlarını ve teçhizatlarını hazırlamak ve cebelüleri ile birlikte alay beyinin komutasına girmek durumundaydılar.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Seferlerde ordu geçiş güzergahı anlamında ağırlıklı olarak Gelibolu boğaz geçidinin kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisi idi?

Gelibolu geçidinin hem Rumeli hem Anadolu ordu yollarına daha yakın olması.

Rumeli ve Anadolu taraflarında ordunun ilk toplanma noktalarına yakın olması.

İstanbul’un eyalet ordularının tahribinden ve asayiş problemlerinden korunması.

Gelibolu güzergahında boğaz nakliyesinin kolay ve ucuz olması.

Sefer güzergahının buradan düzenlenme geleneğinin yerleşmiş olması.

Açıklama:

Kapıkulu mensupları zorunlu olarak İstanbul’a uğradıkları için buradan karşı yakaya geçerken eyalet askerleri mümkün olduğu kadar Gelibolu geçidine yönlendiriliyordu. Bunda İstanbul’un korunması en önemli sebepti. Sefere gitmek için uzak yerlerden gelmiş askerlerin Beşiktaş ve Üsküdar iskelelerine yığılması, İstanbul’un kalabalık nüfusu da dikkate alındığında her zaman için izdiham, kıtlık ve asayiş sorununa dönüşme riski taşıyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Sağ kol; orta kol; sol kol tabirleri aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaktaydı?

Ordu sefere çıkarken alay merasiminde bölüklerin yürüyüş düzeni için

Orduya Anadolu, Rumeli ve saliyaneli eyaletlerden katılan birlikleri tanımlamak için

Ordunun sefere gideceği güzergah yollarını tanımlamak için

Anadolu ve Rumeli tarafı eyalet yerleşimlerinin düzenini belirlemek için

Eyaletlere bağlı sancak askerlerinin sefer yolculuğu yerleşim düzenlerini belirlemek için

Açıklama:

Osmanlı Yol Ağı: Osmanlı Devleti’nde yollar Anadolu ve Rumeli’de sağ, sol ve orta kol olmak üzere üç ana güzergâh ve bu güzergâhlara bağlanan tali yollardan oluşmaktaydı. Avrupa tarafında İstanbul’dan başlayan sağ kol Kırklareli, Prevadi, Babadağ, İsakçı, Akkirman’dan Kırım’a; sol kol Tekirdağ, Ferecik, Dimetoka, Gümülcine, Selanik, Yenişehir, İstefe’den Mora yarımadasına; orta kol ise Edirne, Filibe, Sofya, Belgrad’dan Budin’e uzanmaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Olağan zamanda resmi haberleşmeyi sağlamak için düzenlenmiş olan ………… sistemi, savaş dönemlerinde ek düzenlemelerle askeri bir yapıya dönüştürülürdü. Böylece İstanbul’dan başlayarak cepheye kadar uzanan güzergâhtaki …………, hem lojistik ağın önemli bir parçası hem de iaşe organizasyonun temeli olurdu.
Pasajda boş bırakılan yerlere aşağıdaki şıklardan hangisi konulmalıdır?

ulak-ulaklar

ordu-ordugahlar

ticaret-kervansaraylar

derbent-derbentler

menzil-menziller

Açıklama:

Olağan zamanda resmi haberleşmeyi sağlamak için düzenlenmiş olan menzil sistemi, savaş dönemlerinde ek düzenlemelerle askeri bir yapıya dönüştürülürdü. Böylece İstanbul’dan başlayarak cepheye kadar uzanan güzergâhtaki menziller, hem lojistik ağın önemli bir parçası hem de iaşe organizasyonun temeli olurdu.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıda ifade edilenlerden hangisi “ordu pazarı” fonksiyonları dışında kalır?

Ordu pazarın mal tedarikçileri ve satıcıları tamamen devlet görevlileridir.

Ordu pazarı genellikle ordu menzillerinde kurulur.

Eyalet askerleri bütün iaşe ihtiyaçlarını ordu pazarından almak durumundadır.

Ordu pazarlarında askerlerin her türlü ihtiyacına hitap eden mal ve hizmet satılır.

Ordu pazarlarının her türlü organizasyonu devlet tarafından yürütülür.

Açıklama:

Devletin tayinat usulü ile yalnızca temel gıda maddelerini karşıladığı kapıkulu askerleri ve bürokratlar ihtiyaç duydukları diğer tüketim maddelerini bedelini ödeyerek kendileri temin etmek zorundaydılar. Eyalet askerleri ise zaten tüm iaşe malzemelerini satın alıyorlardı. Dolayısıyla menzil depolarındaki iaşe malzemeleri çorbalık ve yemeklik malzemeler dışında askerlerin taleplerini karşılamakta yetersizdi. Bu sebeple sefer menzillerinde ordu pazarları kurulur ve askerlerin her türlü ihtiyacına hitap eden mal ve hizmetler satılırdı. Ancak menzillerde ordu pazarının kurulması kendi haline bırakılmaz devlet tarafından organize edilirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Osmanlı donanması savaş olsun olmasın her yıl bahar ayında Akdeniz’e çıkar, korsanlara veya düşman donanmasına karşı Akdeniz’in ve kıyıların güvenliğini sağlardı. Sonbahar gelip “……………….” geçtiğinde ise gemiler tersanelere çekilir bakım ve onarımdan geçirilir, ertesi yıla hazır edilirdi.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

savaş zamanı

derya mevsimi

bahar-yaz mevsimi

sefer mevsimi

deniz günleri

Açıklama:

Osmanlı donanması savaş olsun olmasın her yıl bahar ayında Akdeniz’e çıkar, korsanlara veya düşman donanmasına karşı Akdeniz’in ve kıyıların güvenliğini sağlardı. Sonbahar gelip “derya mevsimi” geçtiğinde ise gemiler tersanelere çekilir bakım ve onarımdan geçirilir, ertesi yıla hazır edilirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Osmanlı ordusunun sefer mühimmatını büyük oranda karşılayan kurum aşağıdakilerden hangisiydi?

Tophane-i amire

Tersane-i amire

Baruthane-i amire

Cebehane-i amire

Levazımât-ı amire

Açıklama:

Cebehane-i Amire, Osmanlı ordusunun savaş mühimmatını büyük oranda üreten, depolayan ve savaş sırasında orduya dağıtan asıl kurumdu. Sefer sırasında barut, kurşun, tüfek, kılıç, mızrak, zırh, ok ve yay gibi silahların yanı sıra ordu her neye ihtiyaç duyuyorsa hemen tamamı Cebehane-i Amire tarafından karşılanıyordu.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

I- Asakir-i Mansure-i Muhammediye
II- Nizam-ı Cedid Ordusu
III- Hamidiye Alayları
Yukarıdaki ordulardan hangisi ya da hangileri II. Mahmud tarafından Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasından sonra kurulmuştur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

17 Haziran 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın ilgası ve yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı yeni bir ordunun kurulacağı resmen ilân edildi. Nizam-ı Cedid Ordusu III. Selim tarafından Hamidiye Alayları ise II. Abdülhamid tarafından kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdaki olaylardan hangisi sonrasında Osmanlı Devleti'ndeki yetişmiş subay eksikliğini gidermek için Mekteb-i Harbiye açılmıştır?

Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması

Kavalalı Mehmed Ali Paşa İsyanı

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı

Karlofça Antlaşması

Kırım Savaşı

Açıklama:

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı ve 1833’te Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın birliklerine karşı girişilen muharebelerde sevk ve idarede görülen zafiyet sonucu, yetişmiş subay ihtiyacı ciddi bir biçimde kendisini göstermişti. Osmanlı devlet ricali Fransa’daki harp okulu École Militaire benzeri bir askerî mektep kurulmasını Sultan II. Mahmut’a önerdi. Avrupa’da uzun süre resmî görevlerde bulunmuş Hassa Mirlivası Namık Paşa bir zabit (subay) talimgâhı açılması konusunda padişahı ikna etti ve talimgâhın kuruluşu için çalışmalara başladılar. Namık Paşa’nın ve Ahmed Fevzi Paşa’nın çalışmaları sonucu, Hassa Ordusu kuruluşunda 8 kısımlı bir tabur olan subay talimgâhı Maçka Kışlası’nda 1834 yılında talime başladı. Bu tarih, günümüzde Kara Harp Okulu’nun kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Mekteb-i Harbiye'de 1883 yılı sonrası hangi ülkenin usûlünde bir öğretim verilmiştir?

İngiltere

Fransa

Almanya

İtalya

Avusturya

Açıklama:

1847’den 1883 yılında ilk Alman askerî yardım heyetinin gelişine kadar Mekteb-i Harbiye’de Fransız usûlü bir öğretim verilmişti. Bu tarih sonrasında Prusya etkisi orduda hakim olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu Hristiyan ve Avrupalı talimcisi kimdir?

Liman von Sanders

Wojciech Chrzanowski

Eusebio Bava

Giovanni Timoteo Calasso

Louis Rouxel de SaintRémy

Açıklama:

Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu Hristiyan ve Avrupalı talimcisi İtalyan süvari subayı Giovanni Timoteo Calasso oldu. Napolyon’un Rusya seferine de katılmış olan Calasso, ülkesi Piemonte’de yaşanan devrimin Avusturya güçlerince bastırılmasından sonra yüzbaşı rütbesindeyken buradan ayrılmış ve çeşitli Avrupa ordularında profesyonel asker olarak hizmet görmüştü. Calasso, İstanbul’daki Fransız elçisi tarafından Serasker Ağa Hüseyin Paşa ve halefi Hüsrev Paşa’ya tavsiye edilmiş ve orduya Rüstem Ağa ismiyle talimci olarak girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

I- Medrese Hocaları
II- Saray Çalışanları
III- İstanbul'da Oturanları
Yukarıdaki gruplardan hangisi ya da hangileri Tanzimat sonrası yürürlülüğe giren zorunlu askerlikten geçiçi ya da tamamen muaftır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Zorunlu askerlikten geçici ya da sürekli muaf olanlar da vardı. Saray çalışanları, İstanbul’da oturanlar, üst düzey devlet görevlileri, kadılar, medrese hocalarıyla talebeleri, vaizler, tekke şeyhleri, bir evin tek erkeği veya dul bir kadının tek oğlu askerlikten muaftı. Bunun yanında çeşitli sebeplerden ötürü askerlik görevini yerine getiremeyecek kişiler bedel olarak kendi yerlerine başkasını yollayabilir veya nakit ödeyebilirlerdi.

Doğru Cevap: E

Soru 6

1843 yıllında coğrafi bölgeler esas alınarak yeniden teşkilatlandırılan Osmanlı ordusuna ait ordu ve merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlış verilmiştir?

Hassa Ordusu- Sivas

Dersaadet Ordusu- İstanbul

Rumeli Ordusu- Manastır

Anadolu Ordusu- Harput

Arabistan Ordusu- Şam

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

I- Martini Tüfekleri
II- Winchester Tüfekleri
III- Snider Tüfekleri
Yukarıdaki tüfeklerden hangisi ya da hangileri 1860'lı yıllarda Osmanlı ordusunu donatmak için satın alınmışlardır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

1860'lı yıllarda ABD, Prusya, İngiltere, Belçika, Fransa ve Avusturya’daki firmalardan tüfek, top, fişek ve mermi alımı yapıldı. Amerikan imali Martini ve Winchester tüfekleri ile Fransız imali Snider tüfekleri bunlardan başlıcalarıydı. Ayrıca, Osmanlı ordusunun envanterinde bulunan çakmaklı ve namludan dolma tüfeklerin de Dolmabahçe ve Zeytinburnu tüfenkhanelerinde dönüştürülmesi için çalışıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 8

19. yüzyılda Osmanlı Devleti Ruslara karşı geleneksel olarak hangi nehirin arkasındaki kaleler hattı boyunca savunma yapmaktaydı?

Dinyeper Nehri

Tuna Nehri

Desna Nehri

Çoruh Nehri

Meriç Nehri

Açıklama:

Kendisini zayıf bulan Osmanlı Devleti, Tuna engelinin gerisinde savunma ile yetinmeyi artık bir gelenek haline getirmişti. Bir savaş tehlikesi yaklaştıkça, Osmanlı Devleti, sınır kalelerini berkitmeyi ve önemli gördüğü bölgelere kuvvet serpiştirmeyi bir prensip durumuna getirmişti. Çeşitli bölgelere dağıtılan ve manevra yeteneğinden yoksun olan bu kuvvetlerin, bir emir ve komuta altında ve bir plana göre kullanılmaması da 19. yüzyılda Ruslara karşı yapılan savaşların başarısızlıkla sonuçlanmasında önemli etkenlerden biri olmuştu.

Doğru Cevap: B

Soru 9

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı başladıktan sonra II. Abdülhamid tarafından hangi paşa serasker olarak atanmıştır?

Namık Paşa

Hüsrev Paşa

Mehmet Ali Paşa

Redif Paşa

Abdülkerim Paşa

Açıklama:

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı öncesi büyük bir karmaşa ortaya çıkmıştı. Savaş başladığında Abdülhamid saltanata olan sadakatiyle tanınan Redif Paşa’yı serasker olarak atadı. Ayrıca, sefer kuvveti ayrıldıktan sonra İstanbul’da kalan bütün üst rütbeli paşaları “Meclis-i Umur-ı Harbiyye” (Savaş İşleri Meclisi) adı altında bir araya getirdi ve askerî konularda en yetkili organ ilân etti.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Birliklerin birbirini nöbetleşerek ateşle desteklemesi suretiyle ilerledikleri askeri nizamın ismi nedir?

Meskûn Nizam

Kademe Nizam

Aşırı Nizam

Kale Nizamı

Kol Nizamı

Açıklama:

1877 -1878 Osmanlı-Rus Harbine kadar, taarruzda aynı şekil ve tertiplerin kullanıldığı görülmektedir. Ancak 1877 Harbine girildiği sıralarda taarruzda saf, kol ve kale nizamlarından başka bir de aşırı nizam denilen yöntem kullanılmaya başlanmıştı. Aşırı nizam; birliklerin birbirini nöbetleşerek ateşle desteklemesi suretiyle ilerlemekti. Bu yöntemde, bir tümenin tek ve çift numaralı taburları sıra ile düşmana doğru 300 metre kadar ilerleken, yerlerinde duran taburlar, ilerleyenleri ateşleri ile desteklerlerdi. İlerleyen taburlar gerideki taburlar 300 metre kadar geçince, bu defa onlar durarak düşmanı ateş altına alırlar ve bu destek altında gerideki taburlar aynı şekilde destekleyen birlikleri 300 metre geçinceye kadar ilerlerlerdi. Bu hareket hücum mesafesine kadar tekrarlanırdı. Bu suretle ilerleme, kayıpları azaltırsa da taarruz hızını da azalttığından her vakit kullanılmazdı.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Osmanlı ordusunun ve genel anlamda Türk Kara Kuvvetleri’nin tarihindeki en köklü değişim ve dönüşüm aşağıdakilerin hangisi döneminde gerçekleşmiştir?

II. Mehmed

IV. Murad

III. Selim

I. Abdülhamid

II. Mahmud

Açıklama:

Osmanlı ordusunun ve genel anlamda Türk Kara Kuvvetleri’nin tarihindeki en köklü değişim ve dönüşüm Sultan II. Mahmud’un saltanatının 18. yılında yapıldı. Cevap II. Mahmud’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Dönemin bazı yabancı gözlemcilerine göre, mevcut siyasi şartlar gereği II. Mahmud yeni bir ordu kurmaya çalışarak büyük bir risk almaktaydı. Aşağıdaki olaylardan hangisi bu gözlemi doğrulamıştır?

1821-1823 Osmanlı-İran Harbi

1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi

Vaka-i Vakvakiye

Patrona Halil İsyanı

Alemdar Vakası

Açıklama:

Mevcut siyasi şartlar, orduda köklü değişiklikler yapmak için uygun değildi. 1821’de başlayan Yunan İsyanı devam ediyordu ve Osmanlı üzerindeki diplomatik baskılar yoğunlaşmıştı; Rusya’yla olan ilişkiler kötü bir noktaya gelmiş ve savaş kapıdaydı. Dönemin bazı yabancı gözlemcilerine göre, II. Mahmud, bunlar yaşanırken yeni bir ordu kurmaya çalışarak büyük bir risk alıyordu. İki yıl sonra patlak veren 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi bu görüşleri haklı çıkardı. Bu kapsamda cevap 1828-1829 Osmanlı-Rus Harbi’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Mekteb-i Harbiyye hoca tayin edilecek kişilerin özellikle hangi dilleri bilmelerine önem verilmekteydi?

Arapça ve Lehçe

Arapça ve Farsça

Almanca ve Fransızca

İngilizce ve Fransızca

İngilizce ve Rusça

Açıklama:

Mekteb-i Harbiyye’de, başlarda bir yükseköğrenim kurumunu andırmamaktaydı, Mektep Nazırı Selim Satı Paşa döneminde (1837-1841) önemli düzenlemeler yapıldı. Okula hoca tayin edilecek kişilerin Arapça ve Farsça dillerini bilmelerine önem verildiği gibi, Fransızca da zorunlu ders olarak okutulmaya başlandı. Bu kapsamda cevap Arapça ve Farsça’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

1848-1853 yılları arasında mektep nazırlığı yapan Müşir Ahmed Paşa döneminde, Mekteb-i Harbiyye’de aşağıdaki hangi sınıfın da eğitimine başlanmıştır?

Piyade

Süvari

Baytar

İnşâiye

Erkan-ı harp

Açıklama:

1848-1853 yılları arasında mektep nazırlığı yapan Müşir Ahmed Paşa döneminde, mektepte piyade ve süvari sınıflarına ek olarak baytar (veteriner) sınıfı subaylar da yetiştirilmeye başlandı.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Beykoz’da cam fabrikası
II. Haliç kıyısında Feshane
III. Beykoz’da kundura fabrikası
IV. Hereke’de çuha fabrikası
Yukarıdakilerden hangileri II. Mahmud döneminde askerlerin fes ihtiyacını karşılamak üzere kurulan fabrikalar arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

II. Mahmud döneminde, askerlerin fes ihtiyacını karşılamak üzere Haliç kıyısında bir Feshane; asker ayakkabılarının imali için Beykoz’da bir kundura fabrikası ve Hereke’de de bir çuha fabrikası kuruldu. Cevap II, III ve IV’nin yer aldığı seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu Hristiyan ve Avrupalı talimcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kont Hulot

General Chrzanowsk

Yarbay Chabaud de la Tour

Giovanni Timoteo Calasso

Saint-Rémy

Açıklama:

Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu Hristiyan ve Avrupalı talimcisi İtalyan süvari subayı Giovanni Timoteo Calasso oldu.

Doğru Cevap: D

Soru 17

I. Medrese hocalarıyla talebeleri
II. Vaizler
III. Göçerler
Yukarıda yer alanlardan hangileri 1846’da çıkarılan Kura Kanunu çerçevesinde askerlikten geçici ya da sürekli muaf olanlar arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 18

Önceleri Asakir-i Mansure ve Asakir-i Hassa olarak ikiye ayrılan ordu, 1843 yılında coğrafî bölgeler esas alınarak beş ordu komutanlığı şeklinde teşkilatlandırıldı. Bunlardan biri olan Anadolu ordusunun merkez karargâhı ilk olarak aşağıdaki hangi ilde yer almıştır?

Erzurum

Şam

Harput

Malatya

Van

Açıklama:

Önceleri Asakir-i Mansure ve Asakir-i Hassa olarak ikiye ayrılan ordu, 1843 yılında coğrafî bölgeler esas alınarak beş ordu komutanlığı şeklinde teşkilatlandırıldı. Bu beş ordunun ve merkez karargâhları şu şehirlerdeydi: Hassa Ordusu, İstanbul’da; Dersaadet Ordusu, İstanbul’da; Rumeli Ordusu, Manastır’da; Anadolu Ordusu, Harput’ta (sonradan Erzincan) ve Arabistan Ordusu, Şam’da. Bu kapsamda cevap Harput’tur.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Harbiye mezunu ilk serasker aşağıdakilerden hangisidir?

Ağa Hüseyin Paşa

Hüseyin Avni Paşa

Hüsrev Paşa

Ahmed Fevzi Paşa

Selim Satı Paşa

Açıklama:

Harbiye mezunu ilk serasker olan Hüseyin Avni Paşa, 1869 tarihli Kuvve-i Umumiyye-i Askerîye Nizamnâmesi (Askerî Kuvvetler Yönetmeliği) uyarınca bu ordulara San’a (Yemen) merkezli VII. Ordu’yu da dahil etti. Bu kapsamda cevap Hüseyin Avni Paşa’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Saf nizamı
II. Kol nizamı
III. Muhabere nizamı
Yukarıdakilerden hangileri yenileşme dönemi Osmanlı ordusunun muharebe nizamları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Ordu muharebede saf nizamı, kol nizamı ve kale nizamı olmak üzere üç şekilde tertiplenirdi. Bu kapsamda cevap I ve II’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Beyazıt’ta Eski Saray’ın yerinde yer alan ve bugün İstanbul Üniversitesi’nin kullandığı Seraskerlik Binası (Bab-ı Seraskeriyye) aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde inşa edilmiştir?

II.Mahmud

Abdülmecid

Abdülaziz

V.Murad

II.Abdülhamid

Açıklama:

Beyazıt’taki Eski Saray’ın seraskerlik makamı, yani Bâb-ı Seraskerî olmasına karar verildi. Bu makam II. Meşrutiyet’e kadar varlığını sürdürdü. Bugün İstanbul Üniversitesi’nin kullandığı Seraskerlik binası Sultan Abdülaziz döneminde inşa ettirildi.
Doğru cevap c) şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 22

Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun ilk seraskeri aşağıdakilerden hangisidir?

Alemdar Mustafa Paşa

Ağa Hüseyin Paşa

Hüsrev Paşa

Ahmet Fevzi Paşa

Namık Paşa

Açıklama:

Asakir-i Mansure-i Muhammediye kurulurken toplam 20 bin mevcutlu profesyonel bir ordu olarak planlandı. Kısa sürede hazırlanan Asakir-i Mansure Kanunnamesi ile ordunun hiyerarşisi belirlendi. Ordunun en kıdemli subayı serasker olup ilk serasker Ağa Hüseyin Paşa oldu. Serasker unvanı, yeniçeriliği hatırlatacak unvan ve lakaplar yasaklandığı için ortaya çıkmıştı.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 23

Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu teşkilatında liva (tugay) ve fırka (tümen) kademelerinin yer aldığı zaman/olay aşağıdakilerden hangisidir?

Başlangıçtan itibaren

Navarin’den sonra

Yunan bağımsızlığından sonra

Kavalalı Mehmet Ali isyanından sonra

Kırım Savaşı’ndan sonra

Açıklama:

Kavalalı Mehmed Ali Paşa İsyanı sırasında, Mısır ordusuyla yapılan savaştan sonra alayın üstünde liva (tugay) ve fırka (tümen) kademeleri eklendi. İki alaydan oluşan livanın başına paşa unvanıyla bir mirliva getirilmesine karar verildi. İki livanın bir araya gelmesinden bir fırka oluşacaktı. 1836 yılında da ordunun en yüksek rütbesi olan müşir (orgeneral/mareşal) rütbesi ihdas edilerek hiyerarşi tamamlandı.
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusundaki mühendislerin sefer sırasındaki görevlerinden birisi değildir?

Ordunun geçtiği nehirler üzerinde köprü kurmak

Muharebe meydanının haritasını çıkarmak

Çadırları kurup askerî istihkâmları inşa etmek

Taburun etrafını tabya ve hendeklerle çevirmek

Birliklerin silah ve cephanelerini hazırlamak

Açıklama:

Mühendislere önceki dönemlerden daha fazla alan bırakıldı. Talim alanına önceden giderek genişliğini ve ne kadar asker alacağını hesaplamak mühendislerin işiydi. Sefer zamanında, ordunun geçtiği nehirler üzerinde köprü kurmak, muharebe meydanının haritasını çıkarmak, düşmanın yerini dikkate alarak savaşta askerlerin manevralarını hesaplamak, kale kuşatmaları öncesinde komutanlara görüş bildirmek ve öncü olarak gidip ordunun nerede konaklayabileceği hakkında inceleme yapmak, çadırları kurup askerî istihkâmları inşa etmek, taburun etrafını tabya ve hendeklerle çevirmek, geceleri karakol yerlerini belirlemek gibi hizmetleri yerine getirirlerdi
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 25

Kurulduktan sonra değişik isimler altında farklı yerlerde hizmet veren Mekteb-i Harbiyye (Harp Okulu) 8 kısımlı bir subay talimgâhı olarak ilk kez aşağıdakilerden hangisinde talime başlamıştır?

Maçka Kışlası’nda

Harbiyye Nezareti’nde

Pangaltı Tophane-i Amire’de

Dolmabahçe Çinili Köşk’te

Selimiye Kışlasında

Açıklama:

Namık Paşa’nın ve Ahmed Fevzi Paşa’nın çalışmaları sonucu, Hassa Ordusu kuruluşunda 8 kısımlı bir tabur olan subay talimgâhı Maçka Kışlası’nda 1834 yılında talime başladı. Bu tarih, günümüzde Kara Harp Okulu’nun kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir. Okulun en üst düzey amiri mektep nâzırı (okul komutanı) idi. Okula atanan ilk mektep nazırı Kaymakam (Yarbay) Mazhar Bey olmuştur. Kurulduğu dönemde Mekteb-i Ulûm-i Harbiyye, Mekteb-i Fünûn-ı Harbiyye, Asakir-i Hâssa-i Şâhâne, Mekteb-i Harbiyye-i Mansûre ve Mekteb-i Hâssa gibi isimlerle anılan bu kurum, II. Mahmud’un 1835’te mektebe yaptığı ziyaretin ardından Cumhuriyet’e kadar resmî olarak Mekteb-i Fünûn-ı Harbiyye-i Şahâne adıyla, gayriresmi olarak ise Mekteb-i Harbiyye adıyla anıldı. Okul 1844 yılında önce Dolmabahçe’deki Çinili Köşk’e ve 1847’de ise Pangaltı’ndaki Tophane-i Amire hastane binasına taşındı
Doğru cevap a) şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 26

Osmanlı ordusunda “erkân-ı harb” (kurmay) sınıfının gelişmesi ile genelkurmayın öne çıkması aşağıdaki devletlerden hangisinin genelkurmayı örnek alınarak gerçekleşmiştir?

Fransa

Avusturya

Rusya

İngiltere

Prusya

Açıklama:

Osmanlı döneminde “erkân-ı harb”, Cumhuriyet döneminde “kurmay” olarak adlandırılan subaylar, Harbiye mezunu devre arkadaşlarından farklı olarak stratejik düzeydeki büyük birlikleri (tugay, tümen, kolordu, ordu) ve farklı askerî sınıfların ortaklaşa icra edeceği müşterek harekâtları sevk ve idare etmek üzere eğitilirler. Kurmaylar da diğer subaylar gibi kıta görevi yapabilir; ancak esas meşguliyetleri karargâhlardaki planlama işlerini yapmaktır. Ordularda genelkurmayların öne çıkması 1860’larda Prusya’da başlamış ve Osmanlı dâhil pek çok ülkeye Prusya Genelkurmayı örnek olmuştur.
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 27

Asakir-i Mansure-i Muhammediye bünyesinde kurulan ve bünyesinde gayrimüslim asker bulunduran süvari alayı aşağıdaki hangi şehirde oluşturulmuştu?

Silistre

Sofya

Şumnu

Selanik

Manastır

Açıklama:

Silistre’de kurulan ilk Asakir-i Mansure süvari alayı, Tatar, Türkmen ve Hristiyan Potkali Kazaklarından alınan atlılardan oluşturuldu. Bu alay, Asakir-i Mansure Ordusu içinde gayrimüslim asker barındıran ilk ve tek birlikti.
Doğru cevap a) şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 28

Asakir-i Mansure bünyesinde ve Asakir-i Hassa’nın yanında 1835 yılında oluşturulan yedek asker birliklerini tanımlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Fırka

Redif

Silahendaz

Zühaf

Müşir

Açıklama:

1835’te merkez ordusu hükmündeki Asakir-i Mansure ile padişah ve İstanbul’un muhafazasıyla görevli Asakir-i Hassa’nın yanında, yeni bir yedek asker havuzu oluşturuldu. Barış zamanları çift ve çubuklarıyla uğraşıp yılda sadece iki kez birlikte talim yapacak ve az da olsa bir maaş alacak bu sivil-askerler redif birliklerini oluşturacaktı. Aynı yıl içinde 19’u Anadolu’da ve 8’i Rumeli’de toplam 37 bin kişilik 27 Redif taburu meydana getirildi.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 29

Yunan İsyanı sırasında ambargo koyarak Osmanlı Asakir-i Mansure ordusuna tüfek satışını durduran ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

Belçika

Avusturya

İngiltere

İtalya

Açıklama:

Ayrıca Yunan İsyanı sırasında İngiltere, Osmanlı’ya ambargo uygulamaya başlayınca, Osmanlılar Almanya, Avusturya, Fransa, İtalya ve Belçika yapımı tüfeklere yönelmişlerdi. Osmanlı Devleti’nin silah temininde zorluk çekmediğini gören İngiltere, birkaç ay sonra ambargoyu kaldırıp silah ve askerî teçhizat satışlarını serbest bıraktı.
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 30

Osmanlı ordusu 1843 yılında coğrafi bölgeleri esas olarak beş ordu komutanlığı şeklinde teşkilatlandırıldı. Bu orduların adları ve oluşturulduğu merkezlerle ilgili olarak aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Anadolu-Harput

Dersaadet-İstanbul

Hassa-Edirne

Arabistan-Şam

Rumeli-Manastır

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 31

1869’da Hüseyin Avni Paşa tarafından hazırlanan terfi yönetmeliğine göre korgeneral rütbesine karşılık gelen unvan aşağıdakilerden hangisidir?

Mülazım

Kaymakam

Miralay

Mirliva

Ferik

Açıklama:

Hüseyin Avni Paşa’nın 1869 tarihli terfi yönetmeliğine göre, harp okullarını ve Mühendishâne’yi bitiren askerî öğrencilerin mülâzım (teğmen); erkân-ı harbiye sınıfını bitirenlerin ise yüzbaşı rütbesiyle göreve başlamalarına karar verildi. Bir subayın kariyeri belli rütbe bekleme sürelerini esas alan dört aşamadan oluşuyordu. İlk aşama, alay çavuşu, cephaneci çavuş, başçavuş, sıra çavuşu ve bölük eminini; ikinci aşama, mülâzım, yüzbaşı ve kolağası rütbelerini; üçüncü aşama, alay emini, binbaşı, kaymakam (yarbay) ve miralay (albay) rütbelerini ve nihayet dördüncü aşama da en tepedeki “paşa” olarak da anılan mirliva (tuğgeneral), ferik (korgeneral) ve müşir (orgeneral/mareşal) rütbeli generalleri kapsıyordu.
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 32

Osmanlılar 19. yüzyılın ortasındaki mali durumlarını tarif için lûgatlarına Fransızca .... kelimesine karşılık buhran kelimesini sokmak zorunda kaldılar.
Yukarıda boş bırakılan alana gelebilecek en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Erise

Asakir

Nizamiye

Mansure

Lojistik

Açıklama:

Osmanlılar 19. yüzyılın ortasındaki mali durumlarını tarif için lûgatlarına Fransızca erise kelimesine karşılık buhran kelimesini sokmak zorunda kaldılar.

Doğru Cevap: A

Soru 33

II. Mahmud’un kurduğu yeni düzenli ordu "Asakir-i Mansure-i Muhammediye" aşağıda verilen hangi tarihte kurulmuştur.

1823

1824

1826

1827

1829

Açıklama:

Devletlerarası savaş alanında etkinlik ve performansı bir türlü istenilen seviyeye gelmese ve devletin yıkılışına kadar kronik yapısal sorunlarına çözüm bulamasa da nüvesini II. Mahmud’un l826’da kurduğu Asakir-i Mansure-i Muhammediye’nin oluşturduğu yeni düzenli ordu (Asakir-i Nizamiye) bir iç güvenlik enstrümanı olarak saraya ve Babıali bürokrasisine istediğini çoğu kez verdi.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Osmanlı ordusunun ve genel anlamda Türk Kara Kuvvetleri’nin tarihindeki en köklü değişim ve dönüşüm aşağıda verilenlerden hangisi tarafından yapılmıştır?

Ahmed Fevzi Paşa

Kavalalı Mehmed Ali Paşa

Hüsrev Paşa

Sultan II. Mahmud

Sultan Abdülaziz

Açıklama:

Osmanlı ordusunun ve genel anlamda Türk Kara Kuvvetleri’nin tarihindeki en köklü değişim ve dönüşüm Sultan II. Mahmud’un saltanatının 18. yılında yapıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Asakir-i Mansure Kanunnamesi ile ordunun ilk seraskeri aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Ahmed Fevzi Paşa

Namık Paşa

Ağa Hüseyin Paşa

Mehmed Ali Paşa

Hüsrev Paşa

Açıklama:

Kısa sürede hazırlanan Asakir-i Mansure Kanunnamesi ile ordunun hiyerarşisi belirlendi. Ordunun en kıdemli subayı serasker olup ilk serasker Ağa Hüseyin Paşa oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Beyazıt’taki Eski Saray’ın seraskerlik makamı varlığını aşağıda verilen hangi zamana kadar sürdürmüştür?

1930

II. Meşrutiyet

Rus Harbi

Kavalalı Mehmed Ali Paşa İsyanı

Dâr-ı Şûra-yı Askerî

Açıklama:

Beyazıt’taki Eski Saray’ın seraskerlik makamı, yani Bâb-ı Seraskerî olmasına karar verildi. Bu makam II. Meşrutiyet’e kadar varlığını sürdürdü.

Doğru Cevap: B

Soru 37

1829’da Edirne Antlaşması ile biten Rusya harbinde alınan ağır yenilgi ile ordunun mevcut bürokratik yapısında idari işler aşağıda verilen hangi birime bırakılmıştır?

Kol Ağalarına

Mukataat Nezaretine

Levazım-ı Umumiye Dairesine

Masârıfât Nezaretine

Asakir-i Mansure kâtibine

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 38

1829’da Edirne Antlaşması ile biten Rusya harbinde alınan ağır yenilgi ile teçhizat, kıyafet, maaşlar gibi giderlerin idaresinin sorumluluğu aşağıda verilen hangi birime bırakılmıştır?

Masârıfât Nezareti

Asakir-i Mansure

Levazım-ı Umumiye Dairesi

Mukataat Nezareti

Bâb-ı Seraskerî

Açıklama:

Ancak ordunun tepe yönetimini şekillendiren bu basit kuruluş şemasının ömrü uzun süreli olmadı. 1829’da Edirne Antlaşması ile biten Rusya harbinde alınan ağır yenilgi ordunun mevcut bürokratik yapısının değişimine zemin hazırladı. İdari işler tamamıyla Asakir-i Mansure kâtibine bırakılırken Asakir-i Mansure nazırlığı lağvedildi. Ordunun mali işleri de gelir ve gider şubeleri olarak ikiye ayrıldı. Teçhizat, kıyafet, maaşlar gibi giderlerin idaresi, yeni kurulan Masârıfât Nezareti’nin sorumluluk sahası içerisindeydi.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Osmanlı ordusunda alayın üstünde liva (tugay) ve fırka (tümen) kademeleri eklenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı -Rus harbinden sonra

Mısır ordusuyla yapılan savaştan sonra

Sultan II. Mahmud’un saltanatının 18. yılında

Asakir-i Mansure-i Muhammediye kurulurken

Serasker Ağa Hüseyin Paşa olduktan sonra

Açıklama:

Kavalalı Mehmed Ali Paşa İsyanı sırasında, Mısır ordusuyla yapılan savaştan sonra alayın üstünde liva (tugay) ve fırka (tümen) kademeleri eklendi.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Yeni ordu, her biri 1527’şer personele sahip 8 tertip halinde teşkilatlanacak; her tertibin başında bir binbaşı bulunacaktı. Her tertip 2 kol halinde teşkilatlanacak ve her kolda da .....’şar saf olacaktı.
Yukarıda boş bırakılan alana gelecek olan sayı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 41

1836 yılında da orduda bir rütbe olan "müşir" aşağıda verilen günümüz rütbelerinden hangisine karşılık gelmektedir?

Teğmen

Yüzbaşı

Albay

Binbaşı

Orgeneral

Açıklama:

1836 yılında da ordunun en yüksek rütbesi olan müşir (orgeneral/mareşal) rütbesi ihdas edilerek hiyerarşi tamamlandı.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Osmanlı ordusunun ve genel anlamda Türk
Kara Kuvvetleri’nin tarihindeki en köklü değişim
ve dönüşüm Sultan II. Mahmud tarafından Yeniçeri Ocağının yerine kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye isimli yeni ordudur.
Kısa sürede hazırlanan Asakir-i Mansure Kanunnamesi ile ordunun hiyerarşisi belirlendi. Ordunun en kıdemli subayı serasker olup ilk serasker Ağa Hüseyin Paşa olmuştur. ''Serasker'' ünvanı ilk kez kullanılmaya başlanır. Hangi sebep nedeni ile bu ünvan ortaya çıkmıştır?
.

Batı devletleri ile yakınlaşma sonucu benzer bir ünvan takliti söz konusudur.

Yeniçeriliği hatırlatacak unvan ve lakaplar yasaklandığı için

Erise kelimesinden türediği için

Düzenli ordu anlamına gelmesi nedeni ile

Yeniçeri düzeninden geldiği için

Açıklama:

OCAK SİSTEMİNİN
LAĞVEDİLMESİ SONRASI
DÜZENLİ ORDUNUN KURULUŞU
Yeniçeriliği hatırlatacak unvan ve lakaplar yasaklandığı için

Doğru Cevap: B

Soru 43

Yeniçeri Ocağının lağvedilmesi ve yerine Asakir-i Mansure-i
Muhammediye'nin kurulmasının ardından , Beyazıt’taki Eski Sarayın
seraskerlik makamı, yani Bâb-ı Serasker olarak kullanılmasına karar verildi.
Günümüzde İstanbul Üniversitesi’nin sembolü ve girişi olan yapı yani Seraskerlik binası kim tarafından inşa ettirilmiştir?

Sultan II.Mahmut

Sultan Abdülmecit

Sultan Abdülhamit

Sultan Abdülaziz

Sultan III.Selim

Açıklama:

OCAK SİSTEMİNİN
LAĞVEDİLMESİ SONRASI
DÜZENLİ ORDUNUN KURULUŞU
Günümüzde İstanbul Üniversitesi Giriş kapısı olan yapı Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Asakir-i Mansure-i Muhammediye kurulurken Asakiri Mansure Nâzırı, ordunun ikmal ve lojistik faaliyetlerinden; başkâtibi
ise, askerî yazışmalarla bürokratik işlerden sorumluydu .Ancak ordunun tepe yönetimini şekillendiren bu basit kuruluş şemasının ömrü uzun süreli olmadı.
1829’da Edirne Antlaşması ile biten Rusya harbinde alınan ağır yenilgi ordunun mevcut bürokratik yapısının değişimini zorunlu kıldı. İdari işler tamamıyla Asakir-i Mansure kâtibine bırakılırken ............................ lağvedildi.
Yukarıdaki açıklama metninin tamamlayıcı bilgisi aşağıdakilerden hangisidir?

Asakir-i Mansure nazırlığı

Levazım-ı Umumiye

Masârıfât Nezareti

Dâr-ı Şûra-yı Askerî (Askeri Şûra)

Asakir-i Hâssa-i Şâhâne

Açıklama:

OCAK SİSTEMİNİN
LAĞVEDİLMESİ SONRASI
DÜZENLİ ORDUNUN KURULUŞU
Asakir-i Mansure nazırlığı lağvedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

''Talim alanına önceden giderek genişliğini ve ne kadar asker alacağını hesaplamak,
sefer zamanında, ordunun geçtiği nehirler üzerinde köprü kurmak, muharebe meydanının haritasını çıkarmak, düşmanın yerini dikkate alarak savaşta askerlerin manevralarını hesaplamak,
kale kuşatmaları öncesinde komutanlara görüş bildirmek ve öncü olarak gidip ordunun nerede konaklayabileceği hakkında inceleme yapmak, çadırları kurup askerî istihkâmları inşa etmek, taburun etrafını tabya ve
hendeklerle çevirmek, geceleri karakol yerlerini belirlemek gibi hizmetleri yerine getirmek'',yeni kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye'de kimlerin görevidir?

Levazım İşlerinin

Masârıfât Nezareti’

Mühendislerin

Mukataat Nezaretinin

Süvarilerin

Açıklama:

OCAK SİSTEMİNİN
LAĞVEDİLMESİ SONRASI
DÜZENLİ ORDUNUN KURULUŞU
Mühendislerin görevidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Kurulduğu dönemde
Mekteb-i Ulûm-i Harbiyye, Mekteb-i Fünûn-ı Harbiyye, Asakir-i Hâssa-i Şâhâne, Mekteb-i Harbiyye-i
Mansûre ve Mekteb-i Hâssa gibi isimlerle anılan bu kurum gayri resmi ismi ile Mekteb-i Harbiyye hangi Avrupa ülkesindeki askeri okul örnek alınarak kurulmuştur?

Rumeli Askeri Akademisi

Osmanlı Nizam-ı Cedid

Fransa École Militaire

Avusturya Akademi Militer

Almanya Askeri akademi

Açıklama:

Mekteb-i Harbiyye
Fransa École Militaire

Doğru Cevap: C

Soru 47

Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu Hristiyan ve Avrupalı talimcisi kimdir?

Fransız
Çavuş Gaillard,

İtalyan süvari subayı Giovanni
Timoteo Calasso

Mısırlı Necip Efendi

Humbaracı Ahmed Paşa

Vay Belim Ahmed Paşa

Açıklama:

Avrupalı Eğitmen Subaylar
Asakir-i Mansure’nin ilk kadrolu talimcisi Hristiyan ve Avrupalı İtalyan süvari subayı Giovanni
Timoteo Calasso'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Önceleri Asakir-i Mansure ve Asakir-i Hassa olarak ikiye ayrılan ordu, 1843 yılında coğrafî
bölgeler esas alınarak beş ordu komutanlığı şeklinde teşkilatlandırıldı. Merkezi İstanbul ,sorumluluk sahası İstanbul, Batı Anadolu,Girit Adası ve Trablusgarb olan I.Ordu'nun diğer tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

II.Ordu

III.Ordu

Tanzimat Ordusu

Dersaadet Ordusu

Hassa Ordusu

Açıklama:

Ordu Teşkilatı
Önceleri Asakir-i Mansure ve Asakir-i Hassa olarak ikiye ayrılan ordu, 1843 yılında coğrafî
bölgeler esas alınarak beş ordu komutanlığı şeklinde teşkilatlandırıldı. Merkezi İstanbul ,sorumluluk sahası İstanbul, Batı Anadolu,
Girit Adası ve Trablusgarb olan I.Ordu'nun diğer tanımı Hassa Ordusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Sultan Abdülaziz dönemi ordu malzeme ve silahlarının ithalatla yenilendiği bir dönemdir ve bu dönemde tüfekler yiv setli olanlarla değiştirilir. ''Yiv setli'' modern tüfeklerin diğer ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Şeşhaneli

Filinta

Kaval

Çifte

Kırma

Açıklama:

Tanzimat Ordusunun Donatılması
Yiv setli'' modern tüfeklerin diğer ismi şeşhanelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

1869’da çıkarılan Asakir-i Berriye-i Mülûkâne Tekaüd Kanunnamesi nedir?

Topçu askerlerinin emeklilik şartlarını belirleyen kanun

Askerî personelin özlük hakları teminat altına alınması kanunu

Harp okulu subaylarının çalışma teminatları

Denizci askerlerin haklarını koruyan kanun

Osmanlıda ilk kez askere emeklilik hakkı tanınması

Açıklama:

Türk Askerî Teşkilat Tarihi
1869’da çıkarılan Asakir-i Berriye-i Mülûkâne Tekaüd Kanunnamesi; askerî personelin özlük hakları teminat altına alınması kanunudur.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Sultan Abdülmecid döneminde askerî malzeme temininde dışa bağımlılığı azaltmak ve aynı zamanda silah ve cephane üretmek için Zeytiburnu'nda ne fabrikası açılmıştır?

Havagazı

Demir

Çinko

Bakır

Dokuma

Açıklama:

Tanzimat Ordusunun Donatılması
Sultan Abdülmecid döneminde askerî malzeme temininde dışa bağımlılığı azaltmak ve aynı zamanda silah ve cephane üretmek için Zeytiburnu'nda demir fabrikası açılmıştır.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Berlin’de imzalanan barış antlaşmasıyla ortaya çıkan yeni siyasi konjonktür, Osmanlı Devleti’nin güvenlik konseptinin tamamen güncellenmesi ihtiyacını, hangi savaştan ve hangi yıllar arasında doğurmuştur?

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı

1876-1877 Osmanlı-Balkan Savaşı

1875-1876 Osmanlı-Avusturya Savaşı

1874-1875 Osmanlı-Macaristan Savaşı

1873-1874 Osmanlı-Prusya Savaşı

Açıklama:

Türk Askerî Teşkilat Tarihi (Giriş)
Ağır bir yenilgiyle sonuçlanan 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan (93 Harbi) sonra Berlin’de imzalanan barış antlaşmasıyla ortaya çıkan yeni siyasi konjonktür, Osmanlı Devleti’nin güvenlik konseptinin tamamen güncellenmesi ihtiyacını doğurmuştu.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sadece siyasi alanda değil, askerî alanda da önemli bir dönüm noktası olan ve 23 Temmuz 1908 yılında ne ilan edilmiştir?

Birinci Meşrutiyet

İkinci Meşrutiyet

Üçüncü Meşrutiyet

Dördüncü Meşrutiyet

Beşinci Meşrutiyet

Açıklama:

Türk Askerî Teşkilat Tarihi (Giriş)
23 Temmuz 1908 yılında ilan edilen İkinci Meşrutiyet sadece siyasi alanda değil, askerî alanda da önemli bir dönüm noktası oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 3

14 Şubat 1877’de Meclis-i Mebûsan’ı kapatarak anayasayı askıya almasıyla kendi iktidarına karşı oluşacak şiddetli bir muhalefetin fitilini kendi eliyle ateşleyen Sultan kimdir?

Sultan I. Abdülhamid

Sultan Abdülaziz

Sultan Abdülmecid

Sultan Vahideddin

Sultan II. Abdülhamid

Açıklama:

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE OSMANLI ORDUSU
Sultan II. Abdülhamid’in iki yıl önce tahta çıktığından beri en büyük kaygılarından biri, askerî bir darbeyle tahttan indirilen amcası Sultan Abdülaziz’in başına gelenlerin bir benzerini yaşamaktı. Buna rağmen 14 Şubat 1877’de Meclis-i Mebûsan’ı kapatarak anayasayı askıya almasıyla kendi iktidarına karşı oluşacak şiddetli bir muhalefetin fitilini kendi eliyle ateşlemiş oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 4

1897 yılında sadece bir ay süren Osmanlı-Yunan Savaşı ve 1911’de gayrinizamî usullerle yürütülen Trablusgarp Savaşı hariç, Balkan Savaşı’na kadar Osmanlı Ordusu hangi yıllar arasında büyük çaplı bir savaşta görev yapmamıştır?

1878-1912 yılları arasında

1870-1890 yılları arasında

1860-1872 yılları arasında

1900-1912 yılları arasında

1888-1910 yılları arasında

Açıklama:

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE OSMANLI ORDUSU
1897 yılında sadece bir ay süren Osmanlı-Yunan Savaşı ve 1911’de gayrinizamî usullerle yürütülen Trablusgarp Savaşı hariç, 1878 yılından 1912 yılındaki Balkan Savaşı’na kadar Osmanlı Ordusu büyük çaplı bir savaşta görev yapmamış oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 5

93 Harbi sonrası II. Abdülhamid’in önündeki en büyük mesele neydi?

Donanma

Ekonomi

Diplomatik baskılar

Düyûn-ı Umumiye

Balkan savaşı

Açıklama:

II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE
OSMANLI ORDUSU
93 Harbi sonrası II. Abdülhamid’in önündeki en büyük mesele ülke ekonomisiydi. Sultan Abdülaziz
devrinde başta donanma olmak üzere yapılan silahlanma harcamaları ülkeyi altından kalkamayacağı bir
borç yüküyle karşı karşıya bırakmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Ekim 1895’te Almanya’ya geri dönene kadar eğitim alanında büyük değişiklikler yapan, padişah iradesiyle Türkiye’de görev yapacak olan Alman askeri heyetinin başında kim vardı?

Ferik Goltz Paşa

Kaehler Paşa

Kamphövener Paşa

Von Hobe Paşa

Ristow Paşa

Açıklama:

Alman Askerî Heyetinin Osmanlı
Ordusuna Gelişi
Kaehler’in 3 Kasım 1885’teki ölümünün ardından,
Goltz, padişah iradesiyle Türkiye’de görev
yapan Alman askeri heyetinin başına getirildi.
Goltz, Ekim 1895’te Almanya’ya geri dönene kadar
eğitim alanında büyük değişiklikler yapacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Sultan Abdülaziz döneminde gemi sayısı itibariyle Osmanlı donanması dünyanın kaçıncı deniz gücüydü?

Altıncı

Beşinci

Döndürcü

Üçüncü

İkinci

Açıklama:

Yurtdışından Silah ve Teçhizat İthalatı
Abdülaziz döneminde olduğu gibi,
İngiliz ve Fransız firmalarına da
siparişler verildi. Devlet, Sultan
Abdülaziz döneminde gemi sayısı
itibariyle dünyanın üçüncü deniz
gücü olan Osmanlı donanmasına
ayıracak maddi imkânlardan mahrumdu.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Ahmet İzzet Paşa, Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti’ni hangi ülke örneğine göre teşkilatlandırdı?

Almanya

Avusturya

Fransa

İngiltere

Prusya

Açıklama:

Meşrutiyet’in İlanı Sonrası Teşkilatta
Yapılan Değişiklikler
Ahmet İzzet Paşa,
Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti’ni Prusya
örneğine göre teşkilatlandırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Arıburnu’na sevk edilen kuvvetler burada kaçıncı Tümen Komutanı olarak, Yarbay Mustafa Kemal Bey’in [ATATÜRK] emri altında Arıburnu Kuvvetleri Komutanlığı adı altında teşkilatlandı?

17. Tümen Komutanı

18. Tümen Komutanı

19. Tümen Komutanı

16. Tümen Komutanı

13. Tümen Komutanı

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı Öncesi Orduda Yapılan Teşkilat Değişiklikleri
Arıburnu’na sevk edilen kuvvetler burada
19’uncu Tümen Komutanı olarak bulunan Yarbay
Mustafa Kemal Bey’in [ATATÜRK] emri altında
Arıburnu Kuvvetleri Komutanlığı adı altında teşkilatlandı.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Hangi tarihte Başkomutanlık Kanunu’nun çıkarılmasıyla Mustafa Kemal Paşa “Başkomutan” oldu?

5 Ağustos 1921’de

5 Ağustos 1920’de

5 Ağustos 1919’de

5 Ağustos 1918’de

5 Ağustos 1922’de

Açıklama:

Düzenli Orduya Geçiş ve Askerî
Teşkilat
5 Ağustos
1921’de Başkomutanlık Kanunu’nun çıkarılmasıyla
Mustafa Kemal Paşa “Başkomutan”
oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 11

II. Abdülhamit’in yeni askeri yapılanmada donanmayı geri plana itip kara kuvvetlerine ağırlık verme tercihinde bulunma mecburiyetinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Donanmanın herhangi bir reform çalışmasına ihtiyacının olmaması

Büyük Avrupa devletlerinin böyle bir yeniden yapılanmaya izin vermemeleri

Donanmanın yeni şekline uygun uzman personelin bulunmaması

Dönemin savaş konseptinde donanmaya fazla ihtiyaç duyulmayacak olması

Yaşanan ekonomik kriz sebebiyle kuvvetlerin tümünün ihtiyacının karşılanamaması

Açıklama:

Avrupalı devletler alacaklarını kurtarabilmek amacıyla diplomatik baskılar yaparak 1881 yılında Düyûn-ı Umumiye’nin kurulmasını sağladılar. Devletin en önemli gelir kaynaklarının bu idareye devredilmesi savunma harcamalarının daha da kısılmasına sebep oldu. Bu ekonomik darboğaz, Abdülhamid’i, kara kuvvetleri ile deniz kuvvetleri arasında bir tercih yapmaya mecbur etti.

Doğru Cevap: E

Soru 12

II. Abdülhamit döneminde Osmanlı Devleti’nde kaç sahra ordusu bulunuyordu?

Açıklama:

Tablo 7.1 II. Abdülhamid döneminde Osmanlı orduları ve ordu merkezleri. Sahra Orduları Ordu Merkezleri 1’inci Ordu İstanbul 2’nci Ordu Edirne 3’üncü Ordu Selanik 4’üncü Ordu Erzincan 5’inci Ordu Şam 6’ncı Ordu Bağdat 7’nci Ordu San’a. 1887’de çıkan seferberlik nizamnamesiyle Osmanlı orduları mevcut yerlerini korumuştu.

Doğru Cevap: C

Soru 13

II. Abdülhamid 1880 yılında İstanbul’daki ……… büyükelçisi aracılığıyla, Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılma sürecinde görev almak üzere bir miktar ……. subayının Osmanlı hizmetine verilmesini istedi.
Pasajda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Alman

İngiliz

İtalyan

Fransız

Avusturya

Açıklama:

II. Abdülhamid 1880 yılında İstanbul’daki Alman büyükelçisi aracılığıyla, Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılma sürecinde görev almak üzere bir miktar Alman subayının Osmanlı hizmetine verilmesini istedi. Böylece hem Almanya’yla askerî bir ittifakın yolu açılacak hem de Kıta Avrupası’nın yeni hâkimi Almanya’dan askerî teknoloji transferi gerçekleşecekti.

Doğru Cevap: A

Soru 14

1886 senesinde çıkartılan yeni askere alma kanununa göre belirlenen askerlik yaşı aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

20-25

20-30

20-35

20-40

20-45

Açıklama:

Goltz Paşa’nın etkisiyle 1886’da yeni askere alma (ahz-ı asker) kanunu çıkartıldı. Kanuna göre askerlik yaşı 20-40 arası olarak belirlenirken, muvazzaflık ve yedeklik süreleri de yeniden düzenlendi. Piyadeler üç senelik muvazzaf hizmetten terhis edildikten sonra üç seneliğine redif sınıfına nakledilecek ve sonraki sekiz sene de mustahfız olarak kaydedileceklerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 15

1910 tarihli askeri nizamnamede askeri teşkilat açısından dünyada bir ilk olarak kurulan ordu birliği aşağıdakilerden hangisidir?

3 kolordulu yapı

piyade tümeni teşkilatı

kolordu yerine tümen yapısı

ordu komutanlıkları yerine ordu müfettişlikleri

sahra orduları kurulması

Açıklama:

Yeni nizamnameyle getirilen Osmanlı piyade tümeni teşkilatı ise dünyada bir ilkti. Tümen kuruluşunda “üçgen teşkilat” yapısına geçildi. Artık her tümen üç alaydan, her alay da üç taburdan oluşacaktı. Taburlar eskisi gibi dört bölüklü olacaktı. Ayrıca her alayın emrine bir de makineli tüfek bölüğü verildi.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyetin ilanından sonra ordu subayları üzerinde yapılan temel değişim hareketidir?

Alaylı subayların tasfiye edilerek yerine mektepli subayların istihdamı

Bütün subayların Alman ordu yapısına göre yetiştirilmeleri ve istihdamları

Yeni tip subayların en az 2 yıl yurtdışında eğitim görmelerinin sağlanması

Subaylara yaş haddi getirilerek yaşlı subayların emekli edilmesi

Yetersizlikleri ispatlanmış yüksek rütbeli subayların rütbelerinin düşürülmesi

Açıklama:

Subay Kadrolarında Tasfiye ve Personel Açığını Kapatma Çabaları Alaylı subaylar ve mektepli subaylar arasındaki sürtüşmeler Osmanlı Ordusu’nu uzun zamandır meşgul eden bir sorundu. Meşrutiyet’in ilanından hemen sonra alaylı subayların tasfiyesi için çalışmalara başlandı.

Doğru Cevap: A

Soru 17

7 Ağustos 1909 kararnamesiyle bütün muafiyetler kaldırıldı. Bunda güdülen maksat imparatorluğun farklı din ve milletten tebaasını birbiriyle kaynaştırmaktı.
Pasajda ifade edilen düzenleme aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilgili olmalıdır?

Askerlikten muaf olmak için gayrimüslimlerin verdiği askerlik vergisinin kaldırılması

Gayrimüslimlerin de ordu subaylıklarına kabul edilmesi düzenlemesi

Farklı din ve etnik gruplara mensup tebaanın muafiyetleri kaldırılarak askere alınmaları

Gayrimüslimlerin ticari muafiyetlerinin kaldırılarak yerli teba ile eşitlenmeleri

Orduda mensubiyet yoluyla istihdam edilmiş görevlilerin muafiyetlerinin kaldırılması

Açıklama:

7 Ağustos 1909 kararnamesiyle bütün muafiyetler kaldırıldı. Bunda güdülen maksat imparatorluğun farklı din ve milletten tebaasını birbiriyle kaynaştırmaktı. Ancak Yahudiler hariç gayrimüslim halk bu karardan hoşnut olmadı ve birçoğu yurtdışına gitmeyi tercih etti. Buna rağmen askerlik şubeleri 1910 yılında yükümlülerin üçte ikisini askere almayı başardılar. Fakat askere alınan gayrimüslimlerin ne kadarının olası bir savaş halinde kendilerine verilen görevi yapabileceği şüpheliydi

Doğru Cevap: C

Soru 18

İkinci Meşrutiyet döneminin son askerlik kanunu ……… yılında yürürlüğe girdi. Redif teşkilatı lağvedildiği için elde kalan tek ordu olan nizam ordusunun kadrolarını doldurmak adına pek çok muafiyet bu kanunla ortadan kaldırıldı.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdaki tarihlerden hangisi konulmalıdır?

1910

1911

1912

1913

1914

Açıklama:

İkinci Meşrutiyet döneminin son askerlik kanunu 12 Mayıs 1914 tarihinde yürürlüğe girdi. Redif teşkilatı lağvedildiği için elde kalan tek ordu olan nizam ordusunun kadrolarını doldurmak adına pek çok muafiyet bu kanunla ortadan kaldırıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Dünya Savaşının hemen öncesi planlamalarına göre İstanbulu ve Boğazları koruyacak ordu birimleri aşağıdakilerden hagisiydi?

1. ordu

2. ordu

3. ordu

2. ve 3. ordu

1. ve 2. ordu

Açıklama:

İstanbul merkezli 1’inci Ordu ve Edirne’deki 2’nci Ordu da denizden veya Balkanlar üzerinden boğazlara ve İstanbul’a gelebilecek bir saldırıya karşı savunmada kalacaklardı.

Doğru Cevap: E

Soru 20

1917’de kurulan Yıldırım Ordular Grubu hakkında aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Türk subaylarının komutası altında bir birliktir.

Grup komutanlığına Enver Paşa getirildi.

Grup birlik ve subayları Alman-Avusturya-Bulgarlar kuvvetlerinden oluşuyordu.

Alman subayların komutası altında bir kuvvet olarak kuruldu.

Grup komutanlığını Albay Mustafa Kemal üstlendi.

Açıklama:

Bağdat’ın İngilizlerin eline geçmesinin ardından “Yıldırım” projesi hayata geçirildi. İstanbul’da karargâhı kurulan ve Yıldırım Ordular Grubu adıyla anılan “Heeresgruppe F” (F Ordular Grubu) tamamen Alman subayların komutası altında bir kuvvet olarak teşkil edildi. Grup komutanlığına Almanya’nın eski genelkurmay başkanı Erich von Falkenhayn getirildi. Karargâhta az sayıda Türk subay da görevlendirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Sultan Abdülaziz devrinde yapılan silahlanma harcamaları sonucunda oluşan borçların, Avrupalı devletler tarafından geri alınabilmesi amacıyla, diplomatik baskılar sonucu ortaya çıkan Düyûn-ı Umumiye kaç yılında kurulmuştur?

1789

1881

1908

1919

1923

Açıklama:

Soruda Osmanlı ekonomisinin en önemli sorunu olan Düyun_u Umumiye teşkilatının kuruluşunun hatırlanması amaçlanmıştır.
93 Harbi sonrası II. Abdülhamid’in önündeki en büyük mesele ülke ekonomisiydi. Sultan Abdülaziz devrinde başta donanma olmak üzere yapılan silahlanma harcamaları ülkeyi altından kalkamayacağı bir borç yüküyle karşı karşıya bırakmıştı. Avrupalı devletler alacaklarını kurtarabilmek amacıyla diplomatik baskılar yaparak 1881 yılında Düyûn-ı Umumiye’nin kurulmasını sağladılar.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in isteği üzerine, 1882’de üç sene için sözleşmeli olarak İstanbul’a gönderilmesine karar verilen dört Alman subayından biri değildir?

Helmuth von Moltke

Albay Kaehler

Topçu yüzbaşı Kamphövener

İstihkâm ve süvari yüzbaşı von Hobe

Topçu yüzbaşı Ristow

Açıklama:

Soruda 1882 yılında Almanya'dan gönderilen subayların hatırlanması amaçlanmıştır.
1882’de dört Alman subayının üç sene için sözleşmeli olarak İstanbul’a gönderilmesine karar verildi. Böylece II. Mahmud zamanında görev yapan Helmuth von Moltke’den yarım asır sonra ilk Alman askerî heyeti Osmanlı Devleti’ne gelmiş oluyordu.(Wallach, 1985) Almanya’dan gönderilen Albay Kaehler başkanlığındaki bu askerî danışma heyetinde topçu yüzbaşı Kamphövener, istihkâm ve süvari yüzbaşı von Hobe ve topçu yüzbaşı Ristow yer almaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Haziran 1883’te kurmay binbaşı rütbesiyle İstanbul’a gelerek Askeri Mektepler Umumî Müfettişi olarak göreve başlayan, sonradan Türkçeye de “Millet-i Müsellaha” (Silahlanmış Millet) adıyla tercüme edilen kitabı yazan, Ekim 1895’te Almanya’ya geri dönene kadar eğitim alanında büyük değişiklikler yaparak Birinci Dünya Savaşı’ndaki Türk generalleri ve Türk Ordusu’nun geneli üzerinde büyük etki yaratan komutan ve askerî bir teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?

Helmuth von Moltke

Albay Kaehler

Bodo Borries von Ditfurth Paşa

Otto Liman von Sanders

Colmar Freiherr von der Goltz

Açıklama:

Soruda Osmanlı Ordusunda önemli değişiklikler yapan komutan ve teorisyen olan Ferik Goltz Paşa'nın tanınması amaçlanmıştır.
Haziran 1883’te, Birinci Dünya Savaşı’ndaki Türk generalleri ve Türk Ordusu’nun geneli üzerinde büyük etki yaratacak olan Colmar Freiherr von der Goltz, kurmay binbaşı rütbesiyle İstanbul’a gelmiş, mirliva rütbesine terfi ettirilmiş ve Askeri Mektepler Umumî Müfettişi olarak göreve başlamıştı. Sonradan Erkân-ı Harbiye-i Umumiye İkinci Reisliği görevini de üstlenecekti. Kaehler’in 3 Kasım 1885’teki ölümünün ardından, Goltz, padişah iradesiyle Türkiye’de görev yapan Alman askeri heyetinin başına getirildi. Goltz, Ekim 1895’te Almanya’ya geri dönene kadar eğitim alanında büyük değişiklikler yapacaktı. Goltz, Almanya’da bazı radikal ve kimilerine göre de hayalci fikirleri sebebiyle kısmen de olsa dışlanmıştı ancak o sadece bir komutan değil, aynı zamanda askerî bir teorisyendi. İstanbul’a geldiği tarihlerde yayımlanan ve sonradan Türkçeye de “Millet-i Müsellaha” (Silahlanmış Millet) adıyla tercüme edilen kitabı, Birinci Dünya Savaşı sırasında uygulanacak topyekûn seferberlik fikrinin ve ordu-millet idealinin teorik çerçevesini çiziyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Askere alma alanında yapılan önemli düzenlemelerden biri olan; Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Kuzey Irak’ta yaşayan göçer Kürt aşiretlerden hem iç güvenlik harekâtında hem de olası bir savaş zamanında faydalanmak için, yarı düzenli atlı birlikler olarak oluşturulan Hamidiye Alayları hangi padişah döneminde kurulmuştur?

II. Abdülhamid

Sultan Abdülaziz

II. Mahmud

III. Selim

Vahdettin

Açıklama:

Soruda Hamidiye Alaylarının hangi padişah döneminde kurulduğunun bilinmesi amaçlanmıştır.
II. Abdülhamid döneminde askere alma alanında yapılan bir diğer önemli düzenleme de Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Kuzey Irak’ta yaşayan göçer Kürt aşiretlerden hem iç güvenlik harekâtında hem de olası bir savaş zamanında faydalanmak için yarı düzenli atlı birlikler olan Hamidiye Alaylarının kurulması oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Osmanlı Devleti'nin güvenlik konseptinin tamamen güncellenmesi ihtiyacı hangi olayın sonucunda ortaya çıkmıştır?

Viyana Kuşatması

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı

1912-1913 Balkan Savaşları

I.Dünya Savaşı

Mora Savaşı

Açıklama:

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk Ordusu
Ağır bir yenilgiyle sonuçlanan 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan (93 Harbi) sonra Berlin’de imzalanan barış antlaşmasıyla ortaya çıkan yeni siyasi konjonktür, Osmanlı Devleti’nin güvenlik konseptinin tamamen güncellenmesi ihtiyacını doğurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Osmanlı ordularının önceki dönemlerden farklı olarak ilk defa olası bir savaş durumunda muhtemel düşmanlar karşısında seferberlik planları ve hareket tarzları belirlenmesi hangi karar ile gerçekleştirilmiştir?

1887 Seferberlik Nizamnamesi

9 Temmuz 1910 Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu'nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi

1908 II. Meşrutiyet Kararları

1889 Seferberlik Nizamnamesi

6 Aralık 1908 Kararları

Açıklama:

Ordunun Yeniden Teşkilatlanması ve Donatılması
1887’de çıkan seferberlik nizamnamesiyle Osmanlı orduları mevcut yerlerini korumuştu. Ancak önceki dönemlerden farklı olarak ilk defa olası bir savaş durumunda muhtemel düşmanlar karşısında seferberlik planları ve hareket tarzları belirlenmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Türkçe'ye “Millet-i Müsellaha” (Silahlanmış Millet) adıyla tercüme edilen, Birinci Dünya Savaşı sırasında uygulanacak topyekün seferberlik fikrinin ve ordu-millet idealinin teorik çerçevesinin çizildiği kitap aşağıdaki generallerden hangisine aittir?

Bronsart von Schellendorf

Wilhelm Anton Souchon

Erich Georg Sebastian Anton von Falkenhayn

Otto Liman Von Sanders

Colmar Freiherr von der Goltz

Açıklama:

Alman Askeri Heyetinin Osmanlı Ordusuna Gelişi
General Colmar Freiherr von der Goltz Almanya’da bazı radikal ve kimilerine göre de hayalci fikirleri sebebiyle kısmen de olsa dışlanmıştı. Ancak kendisi yalnızca bir komutan değil, aynı zamanda askerî bir teorisyendi. İstanbul’a geldiği tarihlerde yayımlanan ve sonradan Türkçeye de “Millet-i Müsellaha” (Silahlanmış Millet) adıyla tercüme edilen kitabı, Birinci Dünya Savaşı sırasında uygulanacak topyekun seferberlik fikrinin ve ordu-millet idealinin teorik çerçevesini çiziyordu. Goltz’a göre askerlikte teknolojiden önce manevi değerlere sahip olmak önemliydi ve bir milletin savaşma arzusu onun manevi gelişmesinin ve yükselişinin bir göstergesidir. Goltz’un amacı, manevi yönünün güçlü olduğuna inandığı Türk askerlerinden Rusya ve İngiltere karşısında başarı sağlayabilecek bir ordu oluşturmaktı.

Doğru Cevap: E

Soru 28

İkinci Meşrutiyet dönemine kadar Osmanlı Ordusu'nun büyük çaplı bir manevra veya arazi tatbikatı yapamamasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Ordu teşkilat yapılarının böyle bir organizasyona uygun olmaması

Sultan Abdülhamid'in şüpheci kişiliği sebebiyle bu tür girişimlere izin vermemesi

Bu tür büyük çaplı talimlerin Osmanlı Ordusu içinde henüz bilinmemesi

Osmanlı Ordusu'nun yeniden teşkilatlanmasını organize etmek için görevlendirilen Alman subaylarının bu tür talimleri uygun bulmamaları

Alman Generallerin bu yöndeki ısrarlarına rağmen Osmanlı Askeri Bürokrasinin direnç göstermesi

Açıklama:

Askeri Eğitim ve Öğretim Alanında Yenilikler
Alman General Colmar Freiherr von der Goltz’un Osmanlı Ordusu'nda asıl gerçekleştirmek istediği ve öğrencilerin sınıfta öğrendiklerini tam olarak kavramalarını sağlayacak tatbikatlar, harp oyunları, kurmay gezileri, askeri birliklerde staj, atış talimleri gibi öğretim araçları Sultan Abdülhamid’in şüpheci kişiliği yüzünden çeşitli engellerle karşılaşmıştır. Bunda şüphesiz hafiyelerin abartılı jurnallerinin payı büyüktür. Sadece askeri okullarda değil ordu birliklerinin talimlerinde de benzer bir engelleme söz konusudur. Bu sebeple İkinci Meşrutiyet döneminde kadar Osmanlı ordusu büyük çaplı bir manevra veya arazi tatbikatı yapamamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Alman General Colmar Freiherr von der Goltz döneminde Osmanlı Ordusu'nda eğitim öğretim alanında yapılan yeniliklerden biri değildir?

İmparatorluğun birçok bölgesine askeri rüştiyeler açılması

Bazı askeri öğrencilerin kurmaylık eğitimi için yurtdışına gönderilmesi

Ders programlarına Almanca ve Rusça derslerinin konulması

Fransızca talimnamelerin yürürlükten kaldırılması

Osmanlı Ordusu'nun büyük çaplı manevra ve arazi tatbikatları yapması

Açıklama:

Askeri Eğitim ve Öğretim Alanında Yenilikler
Alman General Colmar Freiherr von der Goltz'un askeri okul öğrencilerinin sınıfta öğrendiklerini tam olarak kavramalarını sağlayacak tatbikatlar, harp oyunları, kurmay gezileri, askeri birliklerde staj, atış talimleri gibi öğretim araçlarını hayata geçirme fikri Sultan Abdülhamid’in şüpheci kişiliği yüzünden çeşitli engellerle karşılaşmıştır. Bunda şüphesiz hafiyelerin abartılı jurnallerinin payı büyüktür. Sadece askeri okullarda değil ordu birliklerinin talimlerinde de benzer bir engelleme söz konusudur. İkinci Meşrutiyet döneminde kadar Osmanlı ordusu büyük çaplı bir manevra veya arazi tatbikatı yapamamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Rusya’ya karşı girilecek bir savaşta Rusların Kazak/Kozak süvari birliklerine benzer bir hizmet verebileceği umularak kurulan ancak başta 1890’lardaki Ermeni hadiseleri olmak üzere iç güvenliğin sağlanmasında kullanılan arkesi birlikler aşağıdakilerden hangisidir?

Hamidiye Alayları

Seraskerlik

Kolordu teşkilatı

Redif birlikleri

Mustahfız birlikleri

Açıklama:

Yüksek Komuta ve Askere Alma Usulünde Yapılan Düzenlemeler
II. Abdülhamid döneminde askere alma alanında yapılan bir diğer önemli düzenleme de Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Kuzey Irak’ta yaşayan göçer Kürt aşiretlerden hem iç güvenlik harekatında hem de olası bir savaş zamanında faydalanmak için yarı düzenli atlı birlikler olan Hamidiye Alaylarının kurulması oldu. Osmanlı-Rus savaşlarından alınan dersler neticesinde Kürt aşiretlerini hem barış hem de savaş zamanı silahaltında tutmak gerektiğini gören II. Abdülhamid, 20 Ekim 1890’da 4’üncü Ordu Komutanı Zeki Paşa’nın emrinde 35 alayın kurulmasına izin verdi. Kısa sürede bu sayı 48’e; 1895’de 56’ya ve nihayet 1908’de 64 alaya yükseldi. 17-40 yaş arasında silahaltına alınacak aşiret süvarilerinden oluşan Hamidiye Alaylarında hizmet süresi 23 seneydi. Bunun ilk üç yılı hazırlık, sonraki üç yılı nizamiye ve son 17 senesi de redif hizmeti olarak belirlendi.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Maiyet-i Seniye Erkân-ı Harbiyesi'nin kuruluş amacı nedir?

II.Abdülhamid'in ordu üzerindeki denetimini pekiştirmek

Osmanlı Ordusu'nun Kurmay sınıfı eğitimini yenilemek

Osmanlı Ordusu'nun Genel Kurmay yapısını Seraskerlik makamının baskısından kurtarmak

Osmanlı Ordusu'nun teknolojik yeniliklerden faydalanmasını sağlamak

Osmanlı Ordusu'nun silah üretim organizasyonunu oluşturmak

Açıklama:

Yüksek Komuta ve Askere Alma Usulünde Yapılan Düzenlemeler
Ordunun yüksek komutası üzerinde denetimini pekiştirmek isteyen II. Abdülhamid, Yıldız Sarayı’nda alternatif bir genelkurmay oluşturdu. Böylece 1890’dan itibaren Seraskerliğe bağlı Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Dairesi’nin yanında, Yıldız Sarayı’ndaki Maiyet-i Seniye Erkan-ı Harbiyesi de faaliyete baş- ladı. Ülkede olan bitenden bizzat haberdar olmaya çalışan padişah, askeriyeyle ilgili bütün önemli işlerde son sözü saraydaki bu ekibe bıraktı.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlı donanması gemi sayısı itibariyle dünyanın üçüncü büyük deniz gücü olma konumuna hangi padişah döneminde gelmiştir?

II.Abdülhamid

Sultan Abdülaziz

Sultan Reşad

II.Mahmud

Fatih Sultan Mehmed

Açıklama:

Yurtdışından Silah ve Teçhizat İthalatı
Osmanlı donanması gemi sayısı itibariyle dünyanın üçüncü büyük deniz gücü olma konumuna Sultan Abdülaziz döneminde ulaşmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Osmanlı Ordusu’nda daha önceleri savaş zamanı için düşünülen kolordu teşkilatının barış zamanı ordu teşkilatında hayata geçirilmesi hangi olayın sonucunda gerçekleşmiştir?

Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi'nin kabulü ile

İkinci Meşrutiyet'in ilanı ile

Seraskerlik makamının lağvedilmesi ile

1879 Teşkilat düzenlemesi ile

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Dairesi'nin kurulması ile

Açıklama:

Meşrutiyet’in İlanı Sonrası Teşkilatta Yapılan Değişiklikler
1910 nizamnamesiyle Osmanlı Ordusu’nda daha önceleri savaş zamanı için düşünülen kolordu teşkilatı barış zamanı ordu teşkilatında hayata geçirilmiş oldu. Osmanlı kolordusu Avrupa’daki muadillerinden farklı olarak iki değil üç tümenden oluşmaktaydı. Üç tümenli bir Osmanlı kolordusunun mevcudu 41.000 insan ve 6.700 hayvan olarak belirlendi. Ordunun elinde kolordu karargâhlarını teşkil edecek sayıda insan ve malzeme olmadığı için kolordu teşkilatına geçiş 8 Ocak 1911 tarihine ertelendi. Kolorduların kurulmasıyla geniş çaplı ordu karargâhlarına ihtiyaç kalmamıştı. Böylece ordu komutanlıkları kaldırıldı ve yerlerine daha küçük karargâhları olan ordu müfettişlikleri kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 34

9 Temmuz 1910 tarihinde “Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi”nin kabulü ile Almanya’da ortaya çıkmasına rağmen ilk kez Osmanlı Ordusu tarafından uygulanan teşkilat türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tugay Teşkilatı

Tümen Teşkilatı

Alay Teşkilatı

Kolordu Teşkilatı

Ordu Teşkilatı

Açıklama:

Meşrutiyet’in İlanı Sonrası Teşkilatta Yapılan Değişiklikler
Yeni nizamnameyle getirilen Osmanlı piyade tümeni teşkilatı dünyada bir ilktir. Tümen kuruluşunda “üçgen teşkilat” yapısına geçildi. Artık her tümen üç alaydan, her alay da üç taburdan oluşacaktı. Taburlar eskisi gibi dört bölüklü olacaktı. Ayrıca her alayın emrine bir de makineli tüfek bölüğü verildi. Bu yeni teşkilat sayesinde iki tugay karargâhı ve bir alaydan tasarruf edilirken tümenin muharebe gücü muhafaza ediliyordu. Emir-komuta, ateş desteği ve lojistik de daha etkin hale gelmiş oluyordu. Tümenlerin kuruluşuna bir nişancı taburu (keşif maksatlı hafif piyade), bir süvari bölüğü, bir istihkam bölüğü, bir sıhhiye bölüğü ve bir de topçu alayı (üç taburlu) dahil edildi. Bu kuruluşa göre bir Osmanlı piyade tümeninin insan mevcudu 13.293 idi. Her tümende 12 makineli tüfek ve 24 top olacaktı. Bu teşkilat fikri Almanya’da ortaya çıkmıştı ancak ilk kez Osmanlı Ordusu tarafından uygulanıyordu. Almanya, İngiltere ve Fransa bu teşkilata ancak Birinci Dünya Savaşı sırasında geçebildiler. Yeni teşkilat çağının ötesinde olsa da personelin yeni yapıya alışması zaman alacaktı. Doktrin ve talimnamelerin güncellenmesi gerekiyordu. Ayrıca muharip sınıflara öncelik verildiği için topçu ve istihkam sınıfları ile lojistik unsurlar ihmal edilmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid dönemine ilişkin doğru bir ifade değildir?

Meclis-i Mebusan'ı kapatarak Anayasayı askıya almıştır

Siyaset dışı bir ordu oluşturmak için çaba sarfetmiştir

İkinci Meşrutiyeti ilan ederek askeri alanda ayaklanmalara son vermiştir

Dış tehditlere karşı askerî güç kullanımı yerine diplomasi yoluyla kısıtlı tavizler verip savaştan kaçınma siyasetini benimsemiştir

Deniz Kuvvetlerine kıyasla Kara Kuvvetlerinin modernizasyonuna ağırlık vermiştir

Açıklama:

Osmanlı Ordusu, İkinci Meşrutiyet’le birlikte siyasî akımların etkisi altına girmiştir. Bu durum ayaklanmaları da beraberinde getirmiştir.
İkinci meşrutiyetin ilanı tam ters etki yaratarak ordunun siyasileşmesini ve ayaklanmaları beraberinde getirmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid dönemine ilişkin doğru bir ifadedir?

Dış tehditler birincil öncelik olarak ele alınmıştır.

1878 yılından 1912 yılına kadar büyük çaplı savaşlara devam edilmiştir

Abdülaziz zamanında kurulan donanma Avrupa'nın en büyük donanması haline getirilmiştir.

Osmanlı ordusunun yeniden yapılandırılması için Almanya ile işbirliğine gidilmiştir

Meclis-i Mebûsan’ı güçlendirilerek ordunun siyasetin dışında tutulması hedeflenmiştir

Açıklama:

II. Abdülhamid zor durumdaki devleti olası dış tehditlere karşı ayakta tutabilmek için Avrupalı bir devletle ittifak kurmayı düşündü. Bu nedenle Almanya ile ordunun yeniden yapılandırılması sürecinde işbirliğine gidildi.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Orduları ve Ordu Merkezlerine ilişkin doğru bir eşleştirmedir?

1 Ordu-Edirne

2. Ordu-İstanbul

3. Ordu-Selanik

4. Ordu-Şam

5. Ordu-Erzincan

Açıklama:

II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Orduları ve Ordu Merkezleri aşağıdaki gibidir
1’inci Ordu İstanbul
2’nci Ordu Edirne
3’üncü Ordu Selanik
4’üncü Ordu Erzincan
5’inci Ordu Şam
6’ncı Ordu Bağdat

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde Almanya ile askeri işbirliğinin nedenlerinden birisi değildir?

Almanya'nın Batı Avrupa'nın en büyük askerî gücü olması

İngiltere'nin Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü koruma siyasetini terk etmiş olması

Fransa'nın Prusya savaşında ağır bir yenilgi almış olması

Osmanlı Devletinin dış tehdirlere karşı Avrupalı bir devletle ittifaka gitmek istemesi

Almanya'nın İngiltere'ye rakip küresel bir güç olmayı hedeflemesi

Açıklama:

1800'lü yılların ikinci yarısında Batı Avrupa'nın en büyük askeri gücü olarak Fransa sayılmaktadır. Bu güç dengesi Prusya savaşında alınan yenildi ile zarara uğramıştır ancak yine de o dönem Almanya Batı Avrupa'nın en büyük askeri gücü olarak kabul edilmiyordu. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Colmar Freiherr von der Goltz'un Osmanlı Ordusuna getirmiş olduğu yeniliklerden birisi değildir?

Kurmaylık eğitiminde önemli değişiklikler olmuştur

Fen ve mühendislik ağırlıklı bir program oluşturulmuştur

Askeri tarih, coğrafya, silah bilgisi ve haritacılık gibi askeri derslerin sayısı arttırılmıştır

Uygulamalı eğitimi önceliklendirilmiş, tatbikatlar, harp oyunları, kurmay gezileri gibi uygulamalar hayata geçirilmeye çalışılmıştır

Fransızca olan talimnameler kaldırılarak Almancadan tercüme edilen talimnameler getirilmiştir

Açıklama:

Colmar Freiherr von der Goltz Osmanlı askeri eğitimine önemli yenilikler getirmiştir ancak askeri eğitimin fen ve mühendislik ağırlıklı olarak planlanmasına sıcak bakmıyordu. 1893 yılında Hendese-i Mülkiye
Mektebi kurulunca Goltz kurmaylık eğitiminden mühendislik derslerini
tamamen kaldırmıştır.
Colmar Freiherr von der Goltz Osmanlı askeri eğitimine önemli yenilikler getirmiştir ancak askeri eğitimin fen ve mühendislik ağırlıklı olarak planlanmasına sıcak bakmıyordu. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyetin ilanı sonrası teşkilatta yapılan değişikliklerden biri değildir?

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti Prusya örneğine göre teşkilatlandırıldı

Eğitim, istihbarat, seferberlik, topoğrafya şubeleri kuruldu

Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi hazırlanarak kabul edildi

Redif teşkilatı lağvedildi

Tümen kuruluşunda üçgen teşkilat yapısına geçildi

Açıklama:

Redif teşkilatlarının lağvedilmesi düşünülse de olası bir savaş halinde ordunun muharip gücünü zayıflatacağı endişesiyle lağvedilmekten vazgeçilmiştir ancak teşkilat yapısı değiştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?

07 Ağustos 1909 kararnamesi ile fiili askerlik hizmetinden muaf tutulan grupların muaifiyeti kaldırılmıştır

11 Aralık 1913 yılında yayımlanan Teşkilat-ı Umumiye-i Askerîye Nizamnamesi’yle askere alma usulü değiştirilmiştir

18 Nisan 1910 yılındaki İhtiyat Zabiti Teşkilatı Hakkında Kanun ile zorunlu askerliğini yapan vatandaşlara subay olma imkanı da sağlanmıştır

Balkan savaşı sonrası redif teşkilatı lağvedildilmiştir

Piyade tümenlerinin teşkilat yapısı dönemin diğer ordularında da olduğu gibi “Kare Teşkilat” biçiminde oluşturulmuştur

Açıklama:

Piyade tümenlerinin teşkilat yapısı kare değil üçgen olarak yapılandırılmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?

Osmanlı Devleti Balkanlardaki yenilgi nedeniyle Trablusgarp savaşını kaybetmiştir

Osmanlı Devleti, Trablusgarp ve adaları Balkan Savaşı sonrasında yapılan antlaşma ile İtalyanlara bırakmıştır

29 Eylül 1911’de başlayan Trablusgarp Savaşı İttihat ve Terakki Partisi iktidarı döneminde gerçekleştirilmiştir

11 Aralık 1913 yılındaki Teşkilat-ı Umumiye-i Askerîye Nizamnamesi’yle orduda kalan yaşlı ve alaylı subayların da büyük kısmı emekli edilmiştir

Birinci Dünya Savaşı boyunca Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti ve bunun şube müdürlükleri olmak üzere her kademedeki çok sayıda birliğin komutanlığına veya kurmay başkanlığına Alman subaylar getirilmiştir

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

1915 Nisan ayından 1916 Ocak ayına kadar süren Çanakkale Muharebelerinde Gelibolu merkezli 5'inci ordu Komutanlığı aşağıdakilerden hangisinin yönetimindeydi?

Yarbay Mustafa Kemal Bey

Liman von Sanders Paşa

Enver Paşa

Albay Friedrich Bronsart von Schellendorf

Ahmet İzzet Paşa

Açıklama:

1915 Nisan ayından 1916 Ocak ayına kadar süren Çanakkale Muharebelerinde Gelibolu merkezli 5'inci ordu Komutanlığı Liman von Sanders Paşa yönetimindeydi

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi düzenli orduya geçiş ve askerî teşkilata dair doğru bir ifade değildir?

Düzenli ordu ile yaşanan anlaşmazlıklardan dolayı Kuvâ-yı Milliye müfrezeleri düzenli ordu birliklerine dönüştürülmeye başlanmıştır

Kütahya-Eskişehir Muharebesi’nde alınan yenilgi sonrası İsmet Paşa yerine vekalet Fevzi Paşa göreve getirilmiştir

5 Ağustos 1921’de Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa “Başkomutan” olmuştur

10 Ocak 1921’de Müdafaa-i Milliye Vekaleti bünyesinde Sevkiyat ve Nakliyat Umum Müdüriyeti kurulmuştur

Tümenlerin kuruluşunda kare teşkilat esas alınmış ve her tümenin kuruluşuna birer hücum taburu dahil edilmiştir

Açıklama:

Tümenlerin kuruluşunda Birinci Dünya Savaşı’ndaki gibi kare değil üçgen teşkilat esas alınmıştı ve her tümenin kuruluşuna birer hücum taburu dahil edilmişti. Ordu bu teşkilat
yapısıyla Kütahya-Eskişehir ve Sakarya Meydan Muharebesi’ne girmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 45

Sultan Abdülaziz döneminden itibaren başlayan silah ithalinde pek çok ülke gibi, Osmanlı Devleti de yeni tip yivli ve çelik namlulu topları aşağıdaki firmalardan hangisinden almıştır?

Amerikan- İngiliz Enfield

Amerikan Springfield

Fransız Snider

Alman Krupp

Amerikan Springfield

Açıklama:

Soruda Osmanlı ordusunun aldığı topların hangi ülke ve firma tarafından satıldığının bilinmesi amaçlanmıştır.
Goltz Paşa başkanlığındaki Alman askerî heyetinin İstanbul’daki varlığı, askerî teşkilât ve doktrinden ziyade silah alımları üzerindeki Alman nüfuzunu arttırdı. Aslında Almanya’dan silah ithaline Sultan Abdülaziz döneminde (1861-1876) başlanmış ve pek çok ülke gibi, Osmanlı Devleti de yeni tip yivli ve çelik namlulu topları Alman Krupp firmasından satın almıştı. Piyade tüfeğinde ilk tercih ise, Amerikan İngiliz yapımı Enfield ile Amerikan yapımı Springfield, Martini ve Winchester marka kuyruktan dolma seri ateşli (şarjörlü) silahlar olmuştu. Fransız yapımı Snider tüfek ve topları da 1860’lar ve 1870’lerde Osmanlı ordusunun envanterine girmiş olan diğer yabancı silahlardı. Diğer devletlerden silah alımı II. Abdülhamid döneminde de sürdü ancak ithalatın yönü bir süre sonra tamamen Almanya’ya kaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 46

II. Mahmud döneminde oluşturulan redif teşkilatı aşağıdaki ülkelerin ordularından hangisi örnek alınarak kurulmuştur?

İngiltere

Fransa

Prusya

Amerika

Avusturya

Açıklama:

Soruda redif teşkilatının kuruluş tarihinin bilinmesi amaçlanmıştır.
1908 yılı sona ermeden yapılan önemli değişikliklerden biri de II. Mahmud döneminde Prusya Ordusu’ndan örnek alınarak kurulan redif teşkilatında yapıldı. Redif teşkilatının lağvedilmesi bir süredir düşünülüyordu ancak teşkilatın tamamının kaldırılması, olası bir savaş halinde ordunun muharip gücünü ciddi biçimde azaltacaktı. Halihazırda seferberlikte her ordu bölgesinde askere alınacak ve 33 tümen halinde teşkilatlanacak 544.000 redif personeli vardı. Redif teşkilatı bütünüyle kaldırılamasa da 6 Aralık 1908’de alınan kararla redif süvari sınıfı lağvedildi. Redif piyadesi ise varlığını Balkan Savaşı’nın sonuna kadar sürdürdü.

Doğru Cevap: C

Soru 47

İstanbul’a gelen hocası Goltz Paşa'nın görüşlerini de alarak, Osmanlı askerî teşkilatı tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri olan 9 Temmuz 1910 tarihli “Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi” ni hazırlayan Osmanlı Paşası aşağıdakilerden hangisidir?

Mahmud Şevket Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Zeki Paşa

Esad Paşa

Vehib Bey

Açıklama:

Soruda Devlet-i Aliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi'ni hangi Osmanlı Paşasının yayınladığının bilinmesi amaçlanmıştır.
12 Temmuz 1909’da İstanbul’a gelen Goltz, yaz sonunda ve sonbahar aylarında Trakya’da yapılan tatbikat ve manevralara katıldı. Bu süre içinde, eski öğrencisi Ahmet İzzet Paşa’ya ordu teşkilatı hakkında görüşlerini bildirdi. Goltz 1910 yılının ilkbaharında Almanya’ya döndüğünde Ahmet İzzet
Paşa da teşkilat değişikliği planının son şeklini vermişti. 9 Temmuz 1910 tarihinde “Devlet-i Aliye-i
Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi” kabul edildi ve bu nizamnamenin kabulü
Osmanlı askerî teşkilatı tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Fransa’ya askerî ataşe olarak gönderilen, burada gözlemlediği askerî uçuşları İstanbul’a bildirerek, Osmanlı ordusunda bir yenilik olarak hava sınıfına sahip olmasını öneren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Süreyya Bey

Fesa Bey [EVRENSEV]

Yusuf Kenan Bey

Fethi Bey [OKYAR]

Süreyya Bey [İLMEN]

Açıklama:

Soruda Osmanlı Ordusunda bir hava sınıfının olmasını ilk öneren kişinin bilinmesi amaçlanmıştır.
Osmanlı ordusuna Meşrutiyet’in ardından gelen bir diğer yenilik de hava sınıfının doğması oldu. Fransa’ya askerî ataşe olarak gönderilen Fethi Bey [OKYAR], burada gözlemlediği askerî uçuşları
İstanbul’a bildirdi ve Osmanlı ordusunun da bir hava sınıfına sahip olmasını önerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 49

28 Haziran 1911’de bir seçme sınavı yapılarak bundan en yüksek iki notu alan Süvari Yüzbaşı Fesa Bey’le [EVRENSEV] İstihkâm Yüzbaşı Yusuf Kenan Bey pilotaj eğitimi almak üzere aşağıdaki ülkelerden hangisinin uçuş okuluna gönderildiler?

Almanya

İngiltere

Avusturya

Amerika

Fransa

Açıklama:

Soruda Osmanlıda ilk pilotaj eğitimi alan subayların hangi ülkeye gönderildiklerinin bilinmesi amaçlanmıştır.
28 Haziran 1911’de bir seçme sınavı yapılarak bundan en yüksek iki notu alan Süvari Yüzbaşı Fesa Bey’le [EVRENSEV] İstihkâm Yüzbaşı Yusuf Kenan Bey pilotaj eğitimi almak üzere Fransa’daki Bleriot uçak fabrikasının uçuş okuluna gönderildi.

Doğru Cevap: E

Soru 50

1915 yılının ilkbaharında Çanakkale Boğazı’nın önce denizden sonra da karadan tehdit edilmesi
sonucunda kurulan Gelibolu merkezli 5’inci Ordu Komutanlığı'na aşağıdaki paşalardan hangisi getirilmiştir?

Müşir Liman von Sanders Paşa

Müşir Colmar Freiherr von der Goltz

Erich von Falkenhayn

Enver Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Açıklama:

Soruda Çanakkale muharebelerinin komutanının bilinmesi amaçlanmıştır.
1915 yılının ilkbaharında Çanakkale Boğazı’nın önce denizden sonra da karadan tehdit edilmesi
sonucu Gelibolu merkezli 5’inci Ordu Komutanlığı kuruldu ve komutanlığına Müşir Liman von Sanders Paşa getirildi. 1915 Nisan ayından 1916 Ocak ayına kadar süren Çanakkale Muharebeleri bu ordunun emir ve komutasında idare edildi.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisinin kurulmasıyla ordunun siyasetle organik ilişkisi kesilmiştir?

Hazar (Barış Dönemi) Kuruluş ve Konuş Projesi

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti

Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti

Teşkilat-ı Esasiye/Askeriye Nizamnamesi

Genel Kurmay Bakanlığı

Açıklama:

Kitabınızın "Teşkilat Yapısı" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
3 Mart 1924 tarih ve 249 sayılı kanun ile kaldırılarak yerine Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti
(Genelkurmay Başkanlığı) kuruldu. Böylelikle yeni Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti’ne her ne
kadar üstü kapalı bir özerklik tanınsa da, Genelkurmay Başkanlığı yürütme organı bünyesinden
çıkartılmış oldu ve ordunun siyasetle organik ilişkisi kesildi (Özdağ, 2006).

Doğru Cevap: C

Soru 2

Günümüzdeki modern teşkilat yapısının temelini oluşturan, müstakil bir Hava Kuvvetleri Komutanlığı ne zaman kurulmuştur?

1 Temmuz 1932

23 Ocak 1944

12 Mart 1947

15 Ekim 1950

31 Ağustos 1951

Açıklama:

Kitabınızın "Hava Gücü" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
23 Ocak 1944’te müstakil bir Hava Kuvvetleri Komutanlığı kurulmuş ve günümüzdeki modern teşkilat yapısının temeli atılmıştı. Nihayetinde savaşın bitmesiyle Hava Kuvvetleri de barış dönemi teşkilatlanmasına geçmiştir (Kaymaklı, 2006; Kaymaklı, 2006).

Doğru Cevap: B

Soru 3

Türk Deniz Kuvvetleri hangi tarihte imkân ve kabiliyetlerini geliştirerek NATO’nun istediği standartlarda harekât yapabilen bir konuma gelmiştir?

1945

1948

1950

1952

1960

Açıklama:

Kitabınızın" CUMHURİYET DÖNEMİNDE DONANMA VE HAVA GÜCÜ" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Şubat 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üye olması Türk Deniz Kuvvetleri’nin kuvvet yapışı ile eğitim doktrinini NATO’ya göre revize etmesine neden olmuştur. Böylece Türk Deniz Kuvvetleri imkân ve kabiliyetlerini geliştirmiş ve NATO’nun istediği standartlarda harekât yapabilen bir konuma gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

1988 yılında Kara Kuvvetleri karargâhı ile ordular ve müstakil kolordular arasında icracı bir yapı olacak şekilde teşkil edilen komutanlık aşağıdakilerden hangisidir?

Kara Kuvvetleri Eğitim Komutanlığı

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı

Atlı Spor Eğitim Merkezi Komutanlığı

Özel Kuvvetler Komutanlığı

Lojistik Komutanlığı

Açıklama:

Kitabınızın "1974-2016 PERİYODU" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
1988 yılında yine önemli bir adım atılarak Türk Kara Kuvvetleri lojistik sisteminin daha etkin bir hale getirilmesi amacıyla Türk Kara Kuvvetleri teşkilatlanması içerisinde bir “Lojistik Komutanlığı” ihdas edilmiştir. Adı geçen komutanlık Kara Kuvvetleri karargâhı ile ordular ve müstakil kolordular arasında icracı bir yapı olacak şekilde teşkil edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

1955 yılında ilk kadın askerî öğrenci olan İnci Arcan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1955 yılında Harekât Kurmayına alınmıştır.

1955 yılında İkmal Kurmayına alınmıştır.

1955 yılında Deniz Harp Okulu'na alınmıştır.

1955 yılında Kara Harp Okulu'na alınmıştır.

1955 yılında Hava Harp Okulu'na alınmıştır.

Açıklama:

Kitabınızın "1947-1974 PERİYODU: Eğitim Yapısı" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
1950’li yılların askerî eğitim açısından çok önemli bir gelişmesi de Kara Harp Okulu’na ilk bayan öğrencilerin alınmasıdır. İlk bayan askerî öğrenci İnci Arcan 1955 yılı Ağustos ayı itibarıyla Kara Harp Okulu’na kabul edilmiştir (Hürkan, 2016).

Doğru Cevap: D

Soru 6

Truman Doktrini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Türkiye ve Yunanistan’a Yardım Yapılmasına Dair Kanundur.

Almanya'nın yayılmacı siyasetinin İngilizleri ve Amerikalıları harekete geçirmesiyle oluşmuştur.

Truman anlaşması adını, ABD Başkanı Harry S. Truman'ın 1947 tarihinde yaptığı konuşmadan almıştır.

Anlaşma uyarınca Türkiye’ye ilk etapta 100 milyon dolarlık askeri yardım yapılması kararlaştırılmıştır.

Anlaşma kapsamında Türk ordusunun aşamalı şekilde küçültülmesi ve buna mukabil muharebe etkinliğini yitirmemesi amaçlanmıştır.

Açıklama:

Kitabınızın "1947-1974 PERİYODU" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Sovyetler Birliği’nin yayılmacı siyaseti önce İngilizleri, ardından da Amerikalıları harekete geçirdi. İngilizler 1947 yılının Şubat ayından itibaren ise resmî bir bildirimde bulunarak Amerika Birleşik Devletleri’nin Türkiye ve Yunanistan’a doğrudan yardım etmesini istediler (McGhee, 1992).

Doğru Cevap: B

Soru 7

ABD hangi kapsamda Mihver ülkelerin saldırısına uğrayan veya Mihver ülkelerin tehdidi altında olduğu düşünülen ülkelere yardım yapmıştır?

Ödünç Verme ve Kiralama Yasası

Ankara Antlaşması

Truman Doktrini

Kuzey Atlantik Antlaşması

Marshall Planı

Açıklama:

Kitabınızın "Teçhizat ve Lojistik Hususlar" başlıklı konusunu yeniden çalışın.
İkinci Dünya Savaşı’nın başlarında muharebelerin Almanya’nın başını çektiği Mihver ülkeler lehine seyretmesi Amerika Birleşik Devletleri’ni fazlasıyla kaygılandırmıştır. Siyasi ve iktisadi çıkarları gereği yaşananlardan ziyadesiyle endişe duyan Amerikalılar kendilerini duruma müdahale etmek zorunda hissetmişler ve 7 Mart 1941 tarihinde “Ödünç Verme ve Kiralama Yasası”nı (The Lend-Lease Act) çıkararak Mihver ülkelerin saldırısına uğrayan veya Mihver ülkelerin tehdidi altında olduğu düşünülen ülkelere yardım yapmaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Ordunun siyasi faaliyetlerin dışında kalması adına, siyaset yapmak isteyen askerlere askerlik mesleğinden istifa etme zorunluluğu getiren yasa hangi tarihte kabul edilmiştir?

1923

1925

1934

1949

1974

Açıklama:

Kitabınızın "1923-1947 PERİYODU" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Ordunun siyasi faaliyetlerin dışında kalması adına 19 Aralık 1923 tarihinde geçirilen bir yasa ile siyaset yapmak isteyen askerlere askerlik mesleğinden istifa etme zorunluluğu getirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Osmanlı Ordusu döneminden kalma askerî ifadeler hangi tarihten itibaren Türkçeleştirilmiştir?

1923

1925

1935

1937

1945

Açıklama:

Kitabınızın "1923-1947 PERİYODU: Teşkilat Yapısı" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Osmanlı Ordusu döneminden kalma bazı askerî ifadeler Türkçeleştirilmiştir. Mezkûr faaliyet uyarınca 1935 yılı Nisan ayından itibaren “Orgeneral” rütbesi ihdas edilmiş ve daha önce ordu komutanlığı yapan kimseler rütbece “Birinci Ferik” olarak anılırlarken artık “Orgeneral” şeklinde anılmaya başlanmışlardı. Ayrıca “Müşir” ifadesi “Mareşal”, “Ferik” ifadesi “Korgeneral”, “Fırka (Tümen) Kumandanı Mirliva” ifadesi “Tümgeneral”, “Mirliva” ifadesi “Tuğgeneral”, “Miralay” ifadesi “Albay”, “Kaymakam” ifadesi “Yarbay”, “Birinci Mülazım” ifadesi “Teğmen”, “Mülazım” ifadesi ise “Asteğmen” olarak değiştirilmişti. Yine çok kısa bir zaman zarfında kullanılmış olsa da, bu dönemde liva yani tugay komutanlığı yapacak albayların “Tuğbay” olarak anılmaları uygun görülmüştü. Aynı proje kapsamında Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti’nin adı da “Genelkurmay Başkanlığı” olarak değiştirilecekti.

Doğru Cevap: C

Soru 10

İkinci Dünya Savaşı’na girmeyen Türk Ordusu hangi yıldan itibaren teşkilat, eğitim ve teçhizat yapısı bakımından diğer ordulardan geri kalmamak için dönemin en modern ve en önemli askerî gücü sayılan Amerikan Ordusunu örnek almıştır?

1935

1947

1949

1950

1952

Açıklama:

Kitabınızın "1923-1947 PERİYODU: Teşkilat Yapısı" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
İkinci Dünya Savaşı’na girmeyen Türk Ordusu’nun teşkilat, eğitim ve teçhizat yapısı bakımından diğer ordulardan geri kalmaması için ise 1947 yılı itibarıyla dönemin en modern ve en önemli askerî gücü sayılan Amerikan Ordusu örnek alınacaktı.

Doğru Cevap: B

Soru 11

I- Birinci Ordu Müfettişliği- Ankara
II- İkinci Ordu Müfettişliği- İstanbul
III- Üçüncü Ordu Müfettişliği- Kayseri
Yukarıda verilen eşleştirmelerden hangisi ya da hangilerinde Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki ordu müfettişlikleri ve merkezleri doğru verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birinci Ordu Müfettişliği 2, 3, 4’üncü kolordulardan oluşurken, merkezi Ankara’daydı. İkinci Ordu Müfettişliği 1, 5 ve 6’ncı kolordulardan kurulurken, merkezi Konya’daydı. Üçüncü Ordu Müfettişliği ise 7, 8 ve 9’ncu kolordulardan müteşekkil bir halde Erzincan merkezli olarak faaliyete göstermekteydi. Bu ordu müfettişliklerine Erzurum, Kars, İzmir Müstahkem Mevki Komutanlıkları eklenmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Türk ordusuna ilk tank hangi yılda girmiştir?

1925

1927

1929

1931

1933

Açıklama:

Türk Ordusu’na tankın ilk kez 1927 yılında girdiği görülmektedir. O dönemde Türk Ordusu, Fransa’dan bir adet Renault FT-17 tankı satın alarak muharebe sahalarında boy göstermeye başlayan tankı ilk kez envanterine sokmuştu. Bahsi geçen tank “tankçılık ve tank savunması” eğitimlerinde istifade edilmesi maksadıyla İstanbul Maltepe’de bulunan Piyade Atış Okulu’na verilmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdaki rütbelere ait eşleştirmelerden hangisinin Osmanlıcası ve Türkçesi yanlış eşleştirilmiştir?

Müşir- Mareşal

Ferik- Korgeneral

Mirliva- Teğmen

Kaymakam- Yarbay

Miralay- Albay

Açıklama:

Mezkûr faaliyet uyarınca 1935 yılı Nisan ayından itibaren “Orgeneral” rütbesi ihdas edilmiş ve daha önce ordu komutanlığı yapan kimseler rütbece “Birinci Ferik” olarak anılırlarken artık “Orgeneral” şeklinde anılmaya başlanmışlardı. Ayrıca “Müşir” ifadesi “Mareşal”, “Ferik” ifadesi “Korgeneral”, “Fırka (Tümen) Kumandanı Mirliva” ifadesi “Tümgeneral”, “Mirliva” ifadesi “Tuğgeneral”, “Miralay” ifadesi “Albay”, “Kaymakam” ifadesi “Yarbay”, “Birinci Mülazım” ifadesi “Teğmen”, “Mülazım” ifadesi ise “Asteğmen” olarak değiştirilmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 14

5 Ağustos 1921'den başlayarak 12 Ocak 1944 tarihine değin kesintisiz yirmi üç yıl boyunca genelkurmay başkanlığımızı yapan komutan kimdir?

Kâzım Orbay

İsmet İnönü

Asım Gündüz

Fevzi Çakmak

Salih Omurtak

Açıklama:

Millî Mücadele döneminden beri Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüten Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekli edilmişti. Fevzi Çakmak 5 Ağustos 1921’de başladığı görevini emekli olduğu 12 Ocak 1944 tarihine değin kesintisiz yirmi üç yıl boyunca sürdürmüştür. Fevzi Çakmak’ın ardından Genelkurmay Başkanlığı görevine Orgeneral Kâzım Orbay getirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

I- Ankara Fişek Fabrikası
II- Kırıkkale Tüfek Fabrikası
III- Kayaş Kapsül ve İmlâ Fabrikası
Yukarıdaki fabrikalardan hangisi ya da hangileri yerli savunma sanayiyi geliştirmek için cumhuriyetin ilk yıllarında açılmıştır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

I- Kars ve Ardahan’ın geri verilmesi
II- Montreux Boğazlar Sözleşmesi’nin değiştirilmesi
III- Türkiye'nin Doğu Bloku'na girmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 2. Dünya Savaşı sonrası Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den istekleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sovyetler Birliği’nin bu dönemde Türkiye’den başlıca talepleri, Türkiye’nin doğu sınırlarında değişiklik yapılması (Kars ve Ardahan’ın geri verilmesi), Boğazlarda kendisine üs elde etme hakkı tanınması ve Montreux Boğazlar Sözleşmesi’nin Türkiye ile arasında imzalanacak bir anlaşma yardımıyla değiştirilmesiydi.

Doğru Cevap: C

Soru 17

2. Dünya Savaşı sonrası Amerika Birleşik Devletlerinin Türk ve Yunan ordularını reorganize etme planı hangi isimle anılmaktadır?

Truman Doktrini

Marshall Doktrini

Roosevelt Doktrini

Eisenhower Doktrini

Wallace Doktrini

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Harry S. Truman 12 Mart 1947 tarihinde sonradan “Truman Doktrini” adıyla anılacak ünlü konuşmasını yaparak Amerika Birleşik Devletleri’nin Türkiye ve Yunanistan’a askerî ve iktisadi açıdan yardım edeceğini açıkladı. Yardım genel olarak Türkiye’nin askerî gücünü reorganize ederek Türk Ordusu’nun hasım ordulara karşı caydırıcı hale getirilmesi maksadıyla yapılacaktı. Truman Doktrini’nin uygulamaya girmesi için gerekli hukuki düzenleme ise “Türkiye ve Yunanistan’a Yardım Yapılmasına Dair Kanun” adı altında, 12 Temmuz 1947 tarihinde imzalanmıştır. İmzalanan anlaşma uyarınca Türkiye’ye ilk etapta yapılması düşünülen 100 milyon dolarlık yardımdan Kara Kuvvetleri’ne 48,5 milyon dolar, Hava Kuvvetleri’ne 26,75 milyon dolar, Deniz Kuvvetleri’ne 14,75 milyon dolar tahsis edilecekti. Kalan 10 milyon dolarlık kısmın ise 5 milyon doları askerî üretim tesisleri için diğer 5 milyon dolar ise stratejik önemi haiz yolların inşası için kullanılacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Türkiye 1950'li yıllarda aşağıdaki savaşlardan hangisine asker yollamıştır?

Vietnam Savaşı

Kore Savaşı

Cezayir Savaşı

Kongo İçsavaşı

Süveyş Krizi

Açıklama:

1950 yılı Haziran ayında başlayan ve 1953 yılı Temmuz ayına kadar devam eden Kore Savaşı’nın Türk Ordusu’nun yeniden yapılandırılması çalışmalarına doğrudan etki ettiği söylenebilir. Öyle ki, Birleşmiş Milletler’in yaptığı çağrı sonucunda Türkiye’nin Kore Savaşı’na 5000 kişilik, tugay boyutundaki bir kuvvetle katılmaya karar vermesi ile beraber gerek savaş öncesindeki hazırlık sürecinde gerekse savaş sırasında kazanılan tecrübeler Türk Ordusu’nun eksiklerini görmesine ve bunları gidermeye yönelik çalışmaları başlatmasına neden olmuştu. Savaşın Alman askerî sisteminden Amerikan askerî sistemine geçildiği esnada patlak ver mesi Türk Ordusu’nun Amerikan askerî doktrini muharebe ortamında daha iyi tanımasını sağlamıştı. Buna ek olarak, İkinci Dünya Savaşı’na katılmadığı için modern harp taktik ve tekniklerini muharebe sahasında göremeyen Türk askerleri de Kore’de bilhassa Kunu-ri (1950), Kumyangjang-ni (1951) ve Vegas Muharebeleri’nde (1953) üstün performans göstererek bu alanlarda oldukça deneyim kazanmıştı. Öte yandan bu deneyimi kazanmak 725 şehit, 2180 yaralı, 244 esir ve 168 yitik personele mal olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Türkiye Cumhuriyeti'nin 18 Şubat 1952'de üye olduğu birlik hangisidir?

Doğu Bloku

Birleşmiş Milletler

Avrupa Birliği

NATO

Kominform

Açıklama:

Türkiye’nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) üyelik süreci içerisinde ve sonrasında askerî alandaki teşkilatlanma faaliyetleri devam etmiştir. Türkiye’nin 18 Şubat 1952’de NATO’ya üye olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Kara Harp okuluna kabul edilen ilk kadın öğrencilerden birisidir?

Leman Bozkurt

Özlem Yılmaz

Songül Aykut

Sabiha Gökçen

İnci Arcan

Açıklama:

1950’li yılların askerî eğitim açısından çok önemli bir gelişmesi de Kara Harp Okulu’na ilk bayan öğrencilerin alınmasıdır. İlk bayan askerî öğrenci İnci Arcan 1955 yılı Ağustos ayı itibarıyla Kara Harp Okulu’na kabul edilmiştir. Aynı dönemde Deniz Harp Okulu’na ve Hava Harp Okulu’na da kız öğrenciler alınmış ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nde ilk muvazzaf kız öğrenciler 1957 yılı itibarıyla subay olarak nasbedilmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Siyaset yapmak isteyen askerlere askerlik mesleğinden istifa etme zorunluluğunun getirilmesi aşağıda verilen hangi tarihte geçirilen bir yasa ile kabul edilmiştir?

1 Kasım 1922

17 Şubat 1923

19 Aralık 1923

3 Mart 1924

30 Kasım 1925

Açıklama:

Ordunun siyasi faaliyetlerin dışında kalması adına yapılan ilk iş 19 Aralık 1923 tarihinde geçirilen bir yasa ile siyaset yapmak isteyen askerlere askerlik mesleğinden istifa etme zorunluluğunun getirilmesiydi. Cevap 19 Aralık 1923’tür.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Türk Ordusu teşkilat yapısına giren ilk zırhlı tugay aşağıdakilerden hangisinin emir ve komutasında kurulmuştur?

Tahsin Yazıcı

Fehmi Türesel

Zekai Okan

Ahmet Naci Eldeniz

Nazif Kayacık

Açıklama:

Türk Ordusu teşkilat yapısına giren ilk zırhlı tugay 1937 yılında Kurmay Albay Zekai Okan’ın emir ve komutasında (Lüleburgaz’da) kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Osmanlı Ordusu döneminden kalma bazı askerî ifadeler 1923-1947 periyodunda Türkçeleştirilmiştir. Bu kapsamda Mezkûr faaliyet uyarınca “Birinci Ferik” olarak anılan rütbe aşağıdakilerden hangisi olarak anılmaya başlanmıştır?

Tümgeneral

Tuğgeneral

Korgeneral

Orgeneral

Mareşal

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 24

1947 yılı itibarıyla Türk askeri teşkilatında hangi ordu örnek alınmaya başlanmıştır?

Almanya ordusu

Amerikan ordusu

Fransız ordusu

İngiliz ordusu

Sovyet ordusu

Açıklama:

1947 yılı itibarıyla dönemin en modern ve en önemli askerî gücü sayılan Amerikan Ordusu örnek alınacaktı.

Doğru Cevap: B

Soru 25

İkinci Dünya Savaşı başlayana değin Kara Harp Okulu bünyesinde on iki farklı sınıf için subay adayı yetiştirilmekteydi. Aşağıdakilerden hangisi 1945 yılı itibarıyla ordu içerisinde de müstakil bir sınıf haline getirilmiştir?

Muhabere

Süvari

Demir yolu

Tank

Hava

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı başlayana değin Kara Harp Okulu bünyesinde on iki farklı sınıf için subay adayı yetiştirilmekteydi. Bunlar Piyade, Topçu, Süvari, Tank İstihkâm, Muhabere, Demir yolu, Nakliye, Levazım, Harita, Jandarma ve Hava sınıflarıydı. Bunlar’ arasında muharip Tank sınıfı 1945 yılı itibarıyla ordu içerisinde de müstakil bir sınıf haline getirilecekti. Bu kapsamda cevap Tank sınıfıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

I. Kuleli Askerî Lisesi
II. Bursa Askerî Lisesi
III. Gedikli Erbaş Hazırlama Okulu
Yukarıdakilerden hangileri 1923-1947 periyodunda modern askerlik mesleğinde bir ordunun belkemiğini oluşturan astsubay sınıfının eğitimi için açılan okullar arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Aynı dönemde askerî liselerin ve astsubayların eğitim çalışmalarına da önem verildi. Bu kapsamda Kuleli Askerî Lisesi (İstanbul-1923/1925), Bursa Askerî Lisesi (1925) ve Maltepe Askerî Lisesi (İstanbul-1928) askerî lise eğitimlerine başladılar. Modern askerlik mesleğinde bir ordunun belkemiğini oluşturan astsubay sınıfının eğitimi için ise Gedikli Erbaş Hazırlama Okulu (1925-Ankara) ve Gedikli Erbaş Hazırlama Orta Okulu (Konya, Kayseri, Elazığ-1938) açıldı. Bu kapsamda cevap Yalnız III’tür.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Ankara Top ve Silah Tamirhanesi
II. Bakırköy Barut Fabrikası
III. Kırıkkale Çelik Döküm ve Haddehanesi
IV. Zeytinburnu Silah Tamirhanesi
Yukarıdakilerden hangileri, yerli savunma sanayinin stratejik önemi olduğu bilinciyle, 1924’ten itibaren açılan fabrikalar arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yerli savunma sanayinin stratejik önemi haiz olduğunun bilinciyle, 1924’ten itibaren Ankara Top ve Silah Tamirhanesi (1924), Ankara Fişek ve Marangoz Fabrikaları (1924), Kırıkkale Topçu Mühimmatı Fabrikası (1925), Kırıkkale Çelik Döküm ve Haddehanesi (1926), Topçu Mühimmatı Fabrikası (1925), Kırıkkale Pirinç Döküm ve Haddehanesi (1926), Ankara Fişek Fabrikası (1928), Kayaş Kapsül ve İmlâ Fabrikası (1930), Kuvvet Santrali ve Çelik Fabrikası (1931), Kırıkkale Tüfek Fabrikası (1935), Kırıkkale Nitroselülözlü Barut Fabrikası (1935), Kırıkkale Top Fabrikası (1937), Nal Fabrikası, Dişli Fabrikası, Muhabere Tamirhanesi kurulmuştur. Bunlarla beraber Osmanlı döneminden intikal eden Bakırköy Barut Fabrikası, Zeytinburnu Tapa Fabrikası, Zeytinburnu Silah Tamirhanesi gibi yerlerle, Maliye Bakanlığından devralınan Silahtarağa Barut Fabrikası ve Elmadağ Barut ve Patlayıcı Maddeler Fabrikası, Gümrük ve Tekel Bakanlığından devralınan Av Fişek ve Elmadağ Barut Fabrikaları ile Kızılay’dan devralınan Gaz ve Maske Fabrikası bu dönemde yerli savunma sanayinin kuvvetli tutulması için faaliyet göstermişlerdir. Bu kapsamda cevap I ve III’tür.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında görülen en önemli teşkilat değişikliğidir?

“Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti” olarak anılan, Genelkurmay Başkanlığının tekrar eski haline getirilmesi

Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde bir Gaz Müfettişliğinin oluşturulması

Genelkurmay Başkanlığının Millî Savunma Bakanlığına bağlanması

İlk muharip tank taburunun Kara Kuvvetleri teşkilat yapılanmasına dâhil edilmesi

Osmanlı Ordusu döneminden kalma bazı askerî ifadelerin Türkçeleştirilmesi

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı sonrasında görülen en önemli teşkilat değişikliği Genelkurmay Başkanlığının Millî Savunma Bakanlığına bağlanması ve kuvvet komutanlıklarının kurulmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi 20 Mart 1950 tarihinde yapılan bir düzenlemeyle muharip sınıflar dışında kalan yardımcı sınıflardan kaldırılmıştır?

Demir yolu

Levazım

Nakliye

Harp Sanayi

Harita

Açıklama:

20 Mart 1950 tarihinde yapılan bir düzenlemeyle muharip sınıflar dışında kalan yardımcı sınıflardan Demir yolu ve Otomobil sınıfları kaldırılırken, yardımcı sınıfların arasında önce Ordudonatım, ardından da Personel sınıfı eklenmiştir. Böylelikle Türk Kara Kuvvetleri şu yardımcı sınıflardan oluşur hale gelmiştir: Nakliye (Ulaştırma), Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel. Bu kapsamda cevap demir yoludur.

Doğru Cevap: A

Soru 30

İlk kadın askerî öğrenci hangi yıl Kara Harp Okulu’na kabul edilmiştir?

1951

1953

1955

1957

1959

Açıklama:

1950’li yılların askerî eğitim açısından çok önemli bir gelişmesi de Kara Harp Okulu’na ilk bayan öğrencilerin alınmasıdır. İlk bayan askerî öğrenci İnci Arcan 1955 yılı Ağustos ayı itibarıyla Kara Harp Okulu’na kabul edilmiştir (Hürkan, 2016). Aynı dönemde Deniz Harp Okulu’na ve Hava Harp Okulu’na da kız öğrenciler alınmış ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nde ilk muvazzaf kız öğrenciler 1957 yılı itibarıyla subay olarak nasbedilmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 1923 yılı sonrası barış dönemi şartlarına geçirme sürecinde gerçekleştirilen uygulamalardan birisidir?

Ordunun siyaset ile olan ilişkisinin kesilmesi

Erkânı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin Kurulması

Seraskerlik Makamının Kaldırılması

Erkan'ı Harbiye Sınıfının Oluşturulması

Tugayların lağvedilerek Hamidiye Alaylarının Kurulması

Açıklama:

1923-1947 PERİYODU
Millî Mücadele’nin lider kadrosu tarafından Cumhuriyet’in kurulmasından hemen önce orduyu barış dönemi şartlarına geçirme kararı verilmiş ve öncelikle yeni bir teşkilatlanmaya gidilmesi uygun görülmüştü. Aynı süreçte uygulanan ikinci önemli karar askerlik süresinin kısaltılmasıydı. Bunun ardından ise orduyu barış dönemi şartlarına adapte etmenin üçüncü aşamasına geçilecek, yani ordunun siyaset ile organik bağları kesilecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bütün Avrupa muharip ordularının 1918 yılında geçtikleri ve tarihte ilk defa Osmanlı Ordusu'nda uygulanan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Üçlü Teşkilat Yapısı

İkili Teşkilat Yapısı

Kolordu Teşkilatı

Süvari Alay Yapısı

Dörtlü Bölük Yapısı

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
“Üçlü kuruluş” ya da “Üçlü teşkilat yapısı” şeklinde adlandırılan formasyon dünyada ilk kez Osmanlı/Türk askerî karar vericileri tarafından uygulamaya konulmuştur. 10 Temmuz 1910 kabul edilen Devlet-i Âliye-i Osmaniye Ordusu’nun Teşkilat-ı Esasiye/Askeriye Nizamnamesi uyarınca Osmanlı Genelkurmayı Avrupa ordularının kolordu teşkilatlanmasını kabul ederken, onların iki tümen ve dört alaylı standart kolordu yapısının yerine üç tümenli ve üç alaylı bir yapıyı benimsemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Türk Silahlı Kuvvetleri içinde ilk Tank Taburu hangi yıl teşkilat yapısına dahil edilmiştir?

1933

1934

1935

1938

1939

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
1934 yılından itibaren uluslararası sistemde görülen hareketlilik Türkiye’nin tehdit algılarını arttırmıştır. Bu durum ise Kara Kuvvetleri teşkilatlanması içerisinde çok önemli bir yeniliğe neden olmuş ve ilk muharip tank taburu 1934 yılında Kara Kuvvetleri teşkilat yapılanmasına dâhil edilmiştir. Bununla birlikte Türk Ordusu’na tankın ilk kez 1927 yılında girdiği görülmektedir. O dönemde Türk Ordusu, Fransa’dan bir adet Renault FT-17 tankı satın alarak muharebe sahalarında boy göstermeye başlayan tankı ilk kez envanterine sokmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 34

İstanbul ve Çanakkale boğazlarında müstahkem mevki komutanlıklarının teşkil edilmesi hangi olayı müteakip gerçekleştirilmiştir?

Lozan Barış Antlaşması

Montreux Sözleşmesi

Mondros Mütarekesi

Balkan Paktı

Bağdat Paktı

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
20 Temmuz 1936’da Montreux Boğazlar Sözleşmesi’nin imzalanması bir yandan Türkiye’ye İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerinde denetim ve yabancı savaş gemilerinin boğazlardan geçişlerini düzenleme hakkı verirken diğer yandan da Türk Kara Kuvvetleri’nin yeni duruma göre pozisyon almasını beraberinde getirmiştir. Lozan Barış Antlaşması hükümleri gereğince İstanbul ve Çanakkale boğazlarında asker bulundurma, tahkimat yapma, koruma tedbirleri alma haklarına sahip olmayan Türkiye Montreux Boğazlar Sözleşmesi içerisinde yer alan bir protokolle bu haklara kavuşmuş, İstanbul ve Çanakkale boğazlarında müstahkem mevki komutanlıkları teşkil edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

1923-1947 sürecinde Türk Silahlı Kuvvetleri personeli için aşağıdaki ülkelerden hangisinden yabancı uzman getirtilmiştir?

Almanya

Fransa

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

Açıklama:

Eğitim Yapısı
1923-1947 sürecinde eğitim alanında uygulanan en önemli kararlardan biri, askeri personelin eğitimi için yurt dışından sözleşmeli askeri uzman getirilmesidir. Osmanlı Devleti’nin son döneminde olduğu gibi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında da Alman askeri sistemi esas alınmış ve ağırlıklı olarak Alman askeri uzman istihdamına gidilmiştir. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Almanya ile diplomatik ilişkilerini kesen Türkiye, Cumhuriyet döneminde bu ülke ile diplomatik ilişki kurmasını müteakiben dönemin Berlin Büyükelçisi Kemalettin Sami Paşa (Gökçen) vasıtasıyla Alman subayların Türk ordusunda öğretmen olarak görev alabilmeleri için çalışma başlatmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda, 1925 yılı yaz aylarında imzalanan sözleşmeler ile Cumhuriyet döneminde Alman subayların Türk ordusunda görev yapmaları sağlanmış ve 1925 yılı Eylül ayı itibarıyla Alman subaylar Türkiye’de göreve başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

3 Mart 1924 tarihinde kurulan Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti günümüzde hangi isimle anılmaktadır?

Genelkurmay Başkanlığı

Savunma Bakanlığı

Kara Kuvvetleri Komutanlığı

İçişleri Bakanlığı

Dışişleri Bakanlığı

Açıklama:

Millî Mücadele döneminde yürütme organı ile iç içe geçmek durumunda kalan ve dolayısıyla “Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti” (Genelkurmay Bakanlığı) olarak anılan, Genelkurmay Başkanlığının tekrar eski haline getirilmesiydi. Dolayısıyla Erkânı Harbiye-i Umumiye Vekâleti 3 Mart 1924 tarih ve 249 sayılı kanun ile kaldırılarak yerine Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti (Genelkurmay Başkanlığı) kuruldu. Böylelikle yeni Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti’ne her ne kadar üstü kapalı bir özerklik tanınsa da, Genelkurmay Başkanlığı yürütme organı bünyesinden çıkartılmış oldu ve ordunun siyasetle organik ilişkisi kesildi.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk uçak fabrikasıdır?

Kayseri Uçak Fabrikası

Etimesgut Uçak Fabrikası

Eskişehir Uçak Fabrikası

Elmadağ Uçak Fabrikası

Demirağ Uçak Fabrikası

Açıklama:

Teçhizat ve Lojistik Hususlar
Türkiye'nin ilk uçak fabrikası 1925 yılında açılan Eskişehir Uçak Fabrikası'dır. Bu fabrikayı 1926 yılında Kayseri, ve 1939-1941 yılları arasında kuruluşu tamamlanan Etimesgut Uçak Fabrikası takip etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Kara Kuvvetleri içerisinde öne çıkan teşkilatlanma faaliyeti sonucunda 1925 yılında hangi müdürlük kurulmuştur?

Teşkilat Müdürlüğü

Harita Genel Müdürlüğü

Sağlık Genel Müdürlüğü

Terhis Müdürlüğü

Kapu Kadastro Müdürlüğü

Açıklama:

Bu dönemde Kara Kuvvetleri içerisinde öne çıkan teşkilatlanma faaliyeti 1925 yılında Harita Genel Müdürlüğünün kurulması ve askerî açıdan büyük önemi haiz haritacılığın modern ülkelerdeki muadillerine eş değer hale getirilmek istenmesiydi.

Doğru Cevap: B

Soru 39

İlk yerli Tank prototipi hangi yıl üretilmiştir?

1943

1933

1930

1961

1952

Açıklama:

Teçhizat ve Lojistik Hususlar
1943 yılında şasisi Kırıkkale’de yapılan ve Ford marka motorun kullanıldığı ilk yerli tank prototipi üretilmiştir. Ancak seri üretime geçilememiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

I- 1. Ordu--İstanbul
II- 2. Ordu--Sivas
III- 3. Ordu--Erzurum
Cumhuriyet dönemi Türk ordu teşkilatı hakkında verilen eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Cumhuriyetin ilk yıllarında Birinci Ordu Müfettişliği 2, 3, 4’üncü kolordulardan oluşurken, merkezi Ankara’daydı. İkinci Ordu Müfettişliği 1, 5 ve 6’ncı kolordulardan kurulurken, merkezi Konya’daydı. Üçüncü Ordu Müfettişliği ise 7, 8 ve 9’ncu kolordulardan müteşekkil bir halde Erzincan merkezli olarak faaliyete göstermekteydi. Bu ordu müfettişliklerine Erzurum, Kars, İzmir Müstahkem Mevki Komutanlıkları eklenmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Türk ordusuna tank hangi yılda girmiştir?

1918

1921

1924

1927

1929

Açıklama:

Türk Ordusu’na tankın ilk kez 1927 yılında girdiği görülmektedir. O dönemde Türk Ordusu, Fransa’dan bir adet Renault
FT-17 tankı satın alarak muharebe sahalarında boy göstermeye başlayan tankı ilk kez envanterine sokmuştu. Bahsi geçen tank “tankçılık ve tank savunması” eğitimlerinde istifade edilmesi maksadıyla İstanbul Maltepe’de bulunan Piyade Atış Okulu’na verilmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türk Silahlı Kuvvetleri'nde gerçekleştirilen en büyük değişikliklerden biridir?

Kuvvet Komutanlıklarının Kurulması

Üçlü Teşkilat Yapısına Geçilmesi

Kolordu yapısının teşkilat sistemine dahil edilmesi

Sınıf Okullarının Açılması

Genel Kurmay Başkanlığı'nın Milli Savunma Bakanlığı bünyesinden çıkarılması

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
İkinci Dünya Savaşı sonrasında görülen en önemli teşkilat değişikliği Genelkurmay Başkanlığının Millî Savunma Bakanlığına bağlanması ve kuvvet komutanlıklarının kurulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

1935 yıllında gerçekleştirilen Türkçeleştirme hareketleri sonrasında eskiden Ferik olarak anılan rütbe hangi günümüzde de geçerliliği olan hangi rütbeye dönüşmüştür?

Mareşal

Albay

Yarbay

Amiral

Korgeneral

Açıklama:

Bu dönemde doğrudan teşkilatlanmaya etkisi olmasa bile dolaylı yoldan önemli bir kullanım değişikliğine gidilerek Osmanlı Ordusu döneminden kalma bazı askerî ifadeler Türkçeleştirilmiştir. Mezkûr faaliyet uyarınca 1935 yılı Nisan ayından
itibaren “Orgeneral” rütbesi ihdas edilmiş ve daha önce ordu komutanlığı yapan kimseler rütbece “Birinci Ferik” olarak anılırlarken artık “Orgeneral” şeklinde anılmaya başlanmışlardı. Ayrıca “Müşir” ifadesi “Mareşal”, “Ferik” ifadesi “Korgeneral”, “Fırka (Tümen) Kumandanı Mirliva” ifadesi “Tümgeneral”, “Mirliva” ifadesi “Tuğgeneral”, “Miralay” ifadesi “Albay”, “Kaymakam” ifadesi “Yarbay”, “Birinci Mülazım” ifadesi “Teğmen”, “Mülazım” ifadesi ise “Asteğmen” olarak değiştirilmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 44

1 Temmuz 1949 tarihinde resmen kurulan Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın barış dönemindeki yeni kuruluş yapısında aşağıdakilerden hangisi Kolordu bağlı birlikleri içinde bulunmamaktadır?

Ağır Topçu Alayı

Hafif Uçaksavar Taburu

İstihkam Taburu

Muhabere Taburu

Motorlu Topçu Taburu

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
Kolordu Bağlı Birlikleri; Bir Ağır Topçu Alayı, Hafif Uçaksavar Taburu, Bir İstihkâm Taburu, Bir Muhabere Taburu, Bir Oto-Nakliye Taburu, Bir Ölçme Taburu, Bir Keşif Kıt’ası'ndan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

5 Haziran 1944 tarihinde kabul edilen 4580 sayılı “Genelkurmay Başkanlığının Vazife ve Salahiyetleri Hakkında Kanun” ile Genelkurmay kime bağlanmıştır?

Başbakan

Cumhurbaşkanı

Meclis Başkanı

İçişleri Bakanı

Mit Başkanı

Açıklama:

5 Haziran 1944 tarihinde kabul edilen 4580 sayılı “Genelkurmay Başkanlığının Vazife ve Salahiyetleri Hakkında Kanun” ile Genelkurmay Başkanlığı Başbakan’a bağlanmış ona karşı mesul tutulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile kapanan hangi okul cumhuriyetin kurulması ile yeniden açılmıştır?

Şoför ve Nakliye Okulu

Topçu Atış Okulu

Fen Tatbikat Okulu

İstihkâm Okulu

Tank Okulu

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte kapanan Piyade Endaht (Atış) ve Topçu Endaht okulları 1923 yılında tekrar faaliyete geçirildi. Bunları süvari sınıfı eğitimi için Binicilik Okulu’nun açılması izledi (İstanbul-1925). Ardından İstihkâm Okulu (İstanbul-1926) ve Muhabere ve Demir yolu gibi diğer teknik sınıflar için de Fen Tatbikat Okulu (İstanbul-1926) açıldı. Yine Nakliye sınıfı için Şoför ve Nakliye Okulu (Konya-1926 ve İstanbul-1927), Levazım sınıfı için Levazım ve Yüksek Levazım Okulu (1927), keza motorizasyon ve mekanizasyonun önemli bir aşama kaydetmesiyle Nakliye ve Motorlu Birlikler Okulu (İstanbul-1938), Tank Talimgâhı (Ankara-1942), Tank Okulu (Ankara-1943) eğitim vermeye başlamışlardı. Bunların yanı sıra Dağ Talimgâhı (Muğla-1926) ve Sahra Sıhhiye Er Eğitim Merkezi (İstanbul-1926) gibi ihtisas eğitimi veren okullar da Cumhuriyet’in ilan edilmesinden hemen sonra faaliyete geçmişlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde 20 Mart 1950 tarihinde yapılan düzenlemeyle Türk Kara Kuvveteri içinde oluşturululan yardımcı sınıflar doğru olarak verilmiştir?

Nakliye (Ulaştırma), Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel.

Nakliye (Ulaştırma), Demir yolu, Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel.

Nakliye (Ulaştırma), Otomobil, Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel.

Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel.

Nakliye (Ulaştırma), Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi ve Ordudonatım.

Açıklama:

Teşkilat Yapısı
Türk Kara Kuvvetleri’nde 20 Mart 1950 tarihinde yapılan bir düzenlemeyle muharip sınıflar dışında kalan yardımcı sınıflardan Demir yolu ve Otomobil sınıfları kaldırılırken, yardımcı sınıfların arasında önce Ordudonatım, ardından da Personel sınıfı eklenmiştir. Böylelikle Türk Kara Kuvvetleri şu yardımcı sınıflardan oluşur hale gelmiştir: Nakliye (Ulaştırma), Sıhhiye, Veteriner, Levazım, Harita, Mühendis, Harp Sanayi, Ordudonatım ve Personel.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Ağustos 1937’de yapılan Büyük Trakya Manevraları ile Ekim 1937’de düzenlenen Ege Manevraları ile özellikle hangi ülkelere caydırıcı mesajlar verilmeye çalışılmıştır?

İngiltere-Sovyetler Birliği

İngiltere-Fransa

İtalya-Almanya

İtalya-İspanya

Almanya-Yunanistan

Açıklama:

Ağustos 1937’de yapılan Büyük Trakya Manevraları ile Ekim 1937’de düzenlenen Ege Manevraları ile bir taraftan ordunun muharebe sahası üzerindeki eksikleri tespit edilmeye çalışılmış, diğer taraftan ise Almanya ve İtalya gibi dönemin revizyonist ülkelerine caydırıcılık mesajları verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi askeriye için Kırıkkale'de kurulan fabrikalardan birisi değildir?

Topçu Mühimmatı Fabrikası

Tüfek Fabrikası

Top Fabrikası

Fişek Fabrikası

Nitroselülözlü Barut Fabrikası

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki devletlerden hangisi 2. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'den Kars ve Ardahan'ı talep etmiştir?

Gürcistan

Ermenistan

İran

Azerbaycan

Sovyetler Birliği

Açıklama:

1945 yılında Sovyetler Birliği 17 Aralık 1925 tarihinde, yirmi yıllık bir süre için imzalanan Türk-Sovyet Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması’nı -eğer günün koşullarına göre revize edilmezse- uzatmayacağını belirtmesi Türk karar vericileri ziyadesiyle endişelendirdi. Zira bu yolla Sovyetler Birliği öne sürdüğü taleplerin yerine getirilmemesi durumunda artık Türkiye’yi “dost” olarak görmeyeceğini bütün dünyaya üstü kapalı biçimde deklare ediyordu. Bununla beraber Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den başlıca talepleri, Türkiye’nin doğu sınırlarında değişiklik yapılması (Kars ve Ardahan’ın geri verilmesi), Boğazlarda kendisine üs elde etme hakkı tanınması ve Montreux Boğazlar Sözleşmesi’nin Türkiye ile arasında imzalanacak bir anlaşma yardımıyla değiştirilmesiydi.

Doğru Cevap: E

Türk Askeri Teşkilat Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler