⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
7. Dönem TAR401U

Sömürgecilik Tarihi (Avrupa-Amerika)

Toplam 493 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Sömürgecilik Tarihi (Avrupa-Amerika) - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Portekiz ilk defa hangi tarihte bağımsız bir ülke hâline gelmiştir?

Seçenekler

A
1143
B
1243
C
1343
D
1443
E
1543
Açıklama:
Portekiz ilk defa 1143’te bağımsız bir ülke hâline gelmiştir.

Soru 2

“Tordesillas Antlaşması” Portekizlilere aşağıdaki ülkelerden hangisini kazandırmıştır?

Seçenekler

A
Brezilya
B
Arjantin
C
Şili
D
Kolombiya
E
Namibya
Açıklama:
1494 yılında İspanya ile yapılan “Tordesillas Antlaşması” Portekiz’e Hint Okyanusu’nda yapılacak fetihlerin tekeli ile Brezilya’yı kazandırmıştır.

Soru 3

Hindistan’a ulaşmak için 8 Temmuz 1497’de Vasco de Gama idaresindeki Portekiz filosu kaç gemiden oluşmaktaydı?

Seçenekler

A
Dört
B
Beş
C
Altı
D
Yedi
E
Sekiz
Açıklama:
Ümit Burnu’nun geçilmesi ile birlikte Hindistan’a ulaşma hususunda sabırsızlanan Portekizliler, 8 Temmuz 1497’de Vasco de Gama idaresinde dört gemiden oluşan bir filoyu Lizbon’dan yolcu etmişlerdir.

Soru 4

Yeni Dünya’da, kuzeydeki İngiliz ve Fransızlar ile güneydeki İspanyollar ve Portekizlileri bir diğerinden ayıran en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sömürü anlayışları
B
Muharebe anlayışları
C
Mezhep anlayışları
D
Kültürel anlayışları
E
Teknolojik anlayışları
Açıklama:
Yeni Dünya’da, kuzeydeki İngiliz ve Fransızlar ile güneydeki İspanyollar ve Portekizlileri bir diğerinden ayıran en önemli faktör sömürü anlayışlarıydı. Güneyde altın ve taşınır mallara karşı bir meyil varken kuzeyde en önemli ekonomik faaliyet tarım idi.
Yeni Dünya’da, kuzeydeki İngiliz ve Fransızlar ile güneydeki İspanyollar ve Portekizlileri bir diğerinden ayıran en önemli faktör sömürü anlayışlarıdır.

Soru 5

Portekizlilerin Afrika’daki Hristiyanlaştırmanın tekelini elde ettikleri Papalık fermanının adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Inter Caetera
B
Lisbon Caetera
C
Santarém Caetera
D
Porto Caetera
E
Águeda Caetera
Açıklama:
Portekizliler, 1492 yılında Kongo kralını vaftiz ederek işe başladılar. 1493 yılındaki “Inter Caetera” adlı Papalık fermanı ile Afrika’daki Hristiyanlaştırmanın tekelini de elde ettiler. Johannes adını alan Kongo kralı, Mbali olan ülkesinin başkentinin ismini Sao Salvador olarak değiştirdi.
Portekizliler “Inter Caetera” adlı Papalık fermanı ile Afrika’daki Hristiyanlaştırmanın tekelini de elde etmişlerdir.

Soru 6

Zenci köle ticaretini başlatan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İspanya
B
Portekiz
C
İngiltere
D
Fransa
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
1501’de zenci köle ticareti İspanyollar tarafından başlatıldı. Kızılderililerin de katledilmeleri ile tarla ve madenlerde çalışacak insana olan ihtiyaç Afrika’dan karşılandı. Bu dönemde yaşanan vahşetin boyutlarını anlamak için Hispaniola örneği kayda değerdir. İspanyollar ulaştığında nüfusu 300 bin kişi olan Hispaniola’da 1494-1498 yılları arasında 100 bin kişi öldürülmüş, bölgede 1508’de 60 bin kişi ve 1548’e gelindiğinde ise sadece 500 kişi kalmıştır. Günümüzde adanın yerlilerinden gelen hiç kimse yoktur.
Zenci köle ticareti İspanyollar tarafından başlatılmıştır.

Soru 7

Portekizlilerin Afrika’daki en önemli ticari faaliyeti olan köle ticareti ne zaman yasaklanmıştır?

Seçenekler

A
XIX. yüzyılın başları
B
XIX. yüzyılın ortaları
C
XIX. yüzyılın sonları
D
XX. yüzyılın başları
E
XX. yüzyılın ortaları
Açıklama:
Portekizlilerin Afrika’daki en önemli ticari faaliyeti olan köle ticareti, yasaklandığı XIX. yüzyıl ortalarına kadar asırlarca Mozambik Adası üzerinden yapıldı. Sadece XIX. yüzyılın ilk yarısında 400 binden fazla Mozambikli köleleştirildi. Her ne kadar bu yüzyılda köle ticareti yasaklansa da kaçak olarak devam ettiği gibi, düşük ücretlerle ‘’hür işçiler’’ olarak Mozambikliler çalıştırılmaya devam ettirildi.
Portekizlilerin Afrika’daki en önemli ticari faaliyeti olan köle ticareti XIX. yüzyıl ortalarında yasaklanmıştır.

Soru 8

Hristiyanlığın Hindular arasında yayılmasını sağlayan Cizvit papazı Robert de Nobili aşağıdaki milletlerden hangisine mensuptu?

Seçenekler

A
Portekizli
B
İspanyol
C
İtalyan
D
Hollandalı
E
Brezilyalı
Açıklama:
Portekizlilerle birlikte ilk olarak Goa’da piskoposluk kurulduktan sonra onlarca misyoner bu bölgeye geldi. Robert de Nobili isimli İtalyan Cizvit papazı Hinduların dilini ve dinini öğrendi ve Hristiyanlığın Hindular arasında yayılmasını sağladı.
Hristiyanlığın Hindular arasında yayılmasını sağlayan Cizvit papazı Robert de Nobili İtalyandır.

Soru 9

1517’de Portekizlileri Cidde'den çıkartan Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Selman Reis
B
Oruç Reis
C
Piri Reis
D
Seydi Ali Reis
E
Salah Reis
Açıklama:
1517’de Portekizlilerin Cidde’ye asker çıkaracak kadar ileri gitmeleri üzerine Osmanlılar tarafından yardım gönderilmiş ve Selman Reis, Portekizlileri Cidde’den çıkarmıştır. Mısır’ın fethi ile birlikte artık sorun Osmanlı Devleti’nin sorunu hâline gelmiştir.
1517’de Portekizlileri Cidde'den çıkartan Osmanlı denizcisi Selman Reistir.

Soru 10

İspanya hükümdarları ile Kolomb arasında yapılan anlaşmaya göre; Kolomb keşfedilecek bütün ada ve kıtalarda aşağıdaki görevlerden hangisine atanmıştır?

Seçenekler

A
Kral naipliği
B
Kral vezirliği
C
Kral haznedarlığı
D
Kral başkomutanlığı
E
Kral şövalyeliği
Açıklama:
İspanya hükümdarları ile Kolomb arasında yapılan anlaşmaya göre; Kolomb keşfedilecek bütün adaların ve kıtaların amiralliğine, kral naipliğine ve valiliğine atanacak; İspanya kralı ise keşfedilen yerlere sahip olacak ve gelecek olan malların büyük kısmını alacaktı.
İspanya hükümdarları ile Kolomb arasında yapılan anlaşmaya göre; Kolomb keşfedilecek bütün adaların ve kıtaların amiralliğine, kral naipliğine ve valiliğine atanacaktır.

Soru 11

Kristof Kolomb İspanya adına Amerika kıtasına hangi tarihte ulaşmıştır?

Seçenekler

A
1529
B
1487
C
1492
D
1485
E
1341
Açıklama:
Hindistan’a gidecek yolu bulma ve dünyayı çepeçevre dolaşma fikri, Lizbon’da giderekyaygınlaştı. Bu fikri hayata geçirmek isteyenlerden biri de 1451’de Ceneviz’de doğmuş olan Kristof Kolomb idi. Lizbon’a göç ederek burada bir harita atölyesi kurmuş olan kardeşi Bartolomeu Dias ile birlikte deniz coğrafyası ile ilgili derinlemesine bilgi sahibi oldular. Bu bilgilerle hep batıya gidilerek Uzak Doğu’ya ulaşılabileceğine inanan Kolomb, Portekiz yönetiminden olumlu cevap alamayınca 1485 yılında İspanya’ya gitti ve İspanya’nın desteği ile çıktığı yolculuklar sonunda Amerika’ya ulaştı.
Portekizlilerin Ümit Burnu’nu dolaşmaları (1487) ve Kristof Kolomb’un İspanya adına Amerika kıtasına ulaşması (1492) üzerine Papa VI. Aleksander’ın aracılığı ile dünya bir bakıma İspanya ile Portekiz devletleri arasında Tordesillas Antlaşması ile (1494) paylaşıldı.

Soru 12

Avrupa'dan çıkıp doğrudan Hindistan'a giden kâşif kimdir?

Seçenekler

A
Alvares Cabral
B
Humphrey Gilbert
C
Kristof Kolomb
D
Bartolomeu Dias
E
Vasco de Gama
Açıklama:
Ümit Burnu’nun geçilmesi ile birlikte Hindistan’a ulaşma hususunda sabırsızlanan
Portekizliler, 8 Temmuz 1497’de Vasco de Gama idaresinde dört gemiden oluşan bir filoyu Lizbon’dan yolcu ettiler. Filo, 18 Mayıs 1498’de Malabar kıyısındaki Calicut Limanı’na ulaştı. Gördüğü liman şehirleri ve buralardaki muazzam ticaret ağından oldukça etkilenen Gama, buraları ele geçirmenin zorluğunu anlayarak gemilerine baharat doldurup Lizbon’a döndü.
1485 yılında B. Dias’ın Ümit Burnu’nu dolaşması ile birlikte Portekizliler, Hindistan yolunu açtılar. 1498 yılında Vasco de Gama’nın Calicut Limanı’na ulaşması ile de Doğu Hint Adaları’na yerleşerek bölgede etkinliklerini arttırmaya başladılar.

Soru 13

Aşağıdaki hangi iki devlet arasında yapılan 1494 tarihli Tordesillas Antlaşması ile taraflar aralarında sömürge alanlarını paylaşıp aralarındaki rekabet problemini hallettikten sonra sömürü faaliyetlerine hız vermişlerdir?

Seçenekler

A
Hollanda - İspanya
B
Portekiz - Hollanda
C
Fransa - Hollanda
D
İspanya - Portekiz
E
Fransa - İngiltere
Açıklama:
Portekizlilerin Ümit Burnu’nu dolaşmaları (1487) ve Kolomb’un İspanya adına Amerika kıtasına ulaşması (1492) üzerine Papa VI. Aleksander’ın aracılığı ile dünya bir bakıma bu iki devlet arasında Tordesillas Antlaşması ile (1494) paylaşıldı. Bu anlaşma Büyük Okyanusu da içine alacak şekilde 1529 yılında Saragossa’da yenilendi. Tordesillas Antlaşması yalnız toprakları değil okyanusları da Portekiz’le İspanya arasında paylaştırmış, Afrika, Doğu ve Azor Adaları’nın 270 fersah batısına kadar uzanan Batı denizleri Portekizlilere bırakılırken bu sınırdan sonra İspanyolların Batı Hindistan egemenliği başlamıştır.
Portekiz ve İspanya arasında yapılan 1494 tarihli Tordesillas Antlaşması ile iki devlet sömürge alanlarını paylaşıp aralarındaki rekabet problemini hallettikten
sonra sömürü faaliyetlerine hız verdiler.

Soru 14

Portekiz devleti sömürgecilik dönemi kapsamında aşağıdaki hangi yöneticinin döneminde gücünün zirvesine çıkmıştır?

Seçenekler

A
Kral Sebastian'ın
B
I. Emanuel'in
C
II. Philippe'in
D
I. Elizabeth'in
E
Kraliçe İsabella’nın
Açıklama:
Portekiz, I. Emanuel (1495-1521) zamanında gücünün zirvesine çıktı. Ancak sömürge siyasetinin devam ettirilebilmesi için yapılan savaşlar ve bunların ağır maliyetlerine 1521 yılında meydana gelen salgın hastalık eklenince Portekiz, hububat ithal eden ülke durumuna düştü. Salgın hastalıklarda nüfusunun neredeyse yarısını kaybeden Portekiz’de tarımsal üretim azaldı.

Soru 15

1578 yılında Kraliçe’den Yeni Dünya’da koloni kurma izni alan Humphrey Gilbert (1539-1583), ....................... kıyılarına ulaşarak İngiltere’nin ilk denizaşırı kolonisine sahip oldu.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Kongo
B
Goa
C
Damao
D
Cabo Verde
E
Newfoundland (Kanada)
Açıklama:
İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth ve İspanya Kralı II. Philippe döneminde (1527-1598) Yeni Dünya üzerinde rekabet artmış ve İngilizler de bu yarışa dâhil olmuşlardır. 1578 yılında Kraliçe’den Yeni Dünya’da koloni kurma izni alan Humphrey Gilbert (1539-1583), Newfoundland (Kanada) kıyılarına ulaşarak İngiltere’nin ilk denizaşırı kolonisine sahip oldu. Aynı tarihlerde okyanusta var olan bir diğer güç de Hollanda’ydı. İspanya ile mücadelelerinde karada zayıf olmaları onları denizlere yöneltmişti.
1578 yılında İngiltere Kraliçesi’nden Yeni Dünya’da koloni kurma izni alan Humphrey Gilbert (1539-1583), Newfoundland (Kanada) kıyılarına ulaşarak İngiltere’nin ilk denizaşırı kolonisine sahip oldu.

Soru 16

Aşağıdaki ülkelerden hangisi bağımsızlığını Portekiz'den kazanmamıştır?

Seçenekler

A
Angola
B
Mozambik
C
Gine
D
Brezilya
E
Küba
Açıklama:
1960 yılından itibaren Portekiz’in sömürge topraklarında ayaklanmalar başladı. Parçalanma 1973 Karanfil Devrimi ile hızlandı. 1974’te Gine, 1975’te Cabo Verde, Angola ve Mozambik bağımsızlıklarını kazandılar. Goa, Damao gibi Hindistan’daki topraklar ise Hindistan devletine katıldı. İspanya 1824’ten başlayarak Amerika imparatorluğundan fiilen vazgeçti. Antiller’deki son topraklarını da (Küba, Porto Riko) İspanyol-Amerikan savaşından sonra 1898’ de kaybetti.

Soru 17

Portekiz sömürgeciliğine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Portekizliler Hint Okyanusu’na nüfuz etmeye başladıkları dönemde Hürmüz Boğazı’nı işgal ederek Doğu mallarının Akdeniz’e girmesine izin verdiler.
B
Portekizliler, sömürgesi olan topraklarda katı bir diktatörlük uyguladı.
C
Papalık, 1494 yılından itibaren Afrika ve Hindistan’ın Portekiz tekelinde olduğunu tanıdı.
D
Portekiz Prensi Denizci Henry (1394-1460), Portekiz sömürgeciliğini başlatan isimlerden biridir.
E
Portekiz’in sömürgecilik yolu ile topraklarını genişletmesinde Cenevizlilerin önemli rolü vardır.
Açıklama:
Portekizliler Hint Okyanusu’na nüfuz etmeye başladıkları dönemde ilk olarak Kızıldeniz girişindeki Socatra Adası ile Basra Körfezi girişindeki Hürmüz Boğazı’nı işgal ederek Doğu mallarının Akdeniz’e girmesini engellediler (1514). Gucerat Hükümdarı I. Mahmut’un Memluk Sultanı Kansu Gavri’den yardım istemesi ile 1508’de Süveyş’ten hareketle Portekizlilerle mücadele başlatılmış ancak kazanılan kısmî başarılar sonuç vermemiş ve Diu Muharebesi’ni kazanan Portekizli Amiral Almeida Kızıldeniz’e girmiştir. 1517’de Portekizlilerin Cidde’ye asker çıkaracak kadar ileri gitmeleri üzerine Osmanlılar tarafından yardım gönderilmiş ve Selman Reis, Portekizlileri Cidde’den çıkarmıştır.

Soru 18

Sömürgecilik döneminde, Osmanlı Devleti ile Portekiz’i karşı karşıya getiren ve Hint Okyanusu ve Kızıldeniz’e kıyısı olması hasebiyle son derece stratejik öneme ve zengin maden kaynaklarına sahip olan ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Malakka
B
Habeşistan
C
Cidde
D
Goa
E
Yemen
Açıklama:
Habeşistan’da Müslüman ve Hristiyan ahâli arasında meydana gelen anlaşmazlık
Osmanlı Devleti ile Portekiz’e buraya müdahale imkânı verdi. Sahil kısmını ele geçiren Ahmed b. Mücahid ile Habeş kralı Lebna Dengel arasındaki mücadele Osmanlı-Portekiz mücadelesine dönüştü. 1542 yılında Müslümanlar, Osmanlı teçhizat ve asker desteği ile Portekizlilere ağır bir darbe vurdular. Ancak Ahmed b. Mücahid’in 1543 yılında Portekizlilere karşı kaybettiği bir mücadelede öldürülmesi, kazandığı toprakların da hızla erimesi ile sonuçlandı.
Osmanlı Devleti ile Portekiz’i karşı karşıya getiren bir diğer bölge ise Habeşistan oldu. Hint Okyanusu ve Kızıldeniz’e kıyısı olması hasebiyle son derece stratejik öneme ve zengin maden kaynaklarına sahip bu ülke ile aynı dine inandıkları için Portekizlilerin irtibat kurmaları daha kolay oldu.

Soru 19

Aşağıdaki hangi seyyah'ın 1512’de Panama’dan Büyük Okyanus’a geçmesiyle
İspanyol Krallığı adına Büyük Okyanus’a el konuldu.

Seçenekler

A
Tupac Amaru
B
Francisco Pizarro
C
Vasco Nunez de Balboa
D
Hernando Cortes
E
Amerika Vespuçi
Açıklama:
Seyyah Vasco Nunez de Balboa’nın 1512’de Panama’dan Büyük Okyanus’a geçmesiyle İspanyol Krallığı adına Büyük Okyanus’a el konuldu.

Soru 20

İspanya, 1571’de işgal ettiği Filipinler'e hangi İspanya kralının ismini vermiştir?

Seçenekler

A
Kral Bartolomeo de Las Casas
B
Kral II. Philippe
C
Kral Lebna Dengel
D
Kralı Ferdinand
E
Kral VI. Aleksandre Borgia
Açıklama:
İspanya’nın, Amerika kıtasının yanı sıra Asya kıtasında da sömürgeleri vardı. Bunların başında Filipinler gelmekteydi. İspanya, 1571’de burayı işgal etti. Uzak Doğu’da önemli bir üs olan bu topraklar Kral II. Philippe’nin ismine ithafen “Philippines” (Filipinler) olarak adlandırıldı.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Portekizlilerin XV. yüzyıldan itibaren Afrika'da yayılma faaliyetlerine başlamalarını sağlayan tekniktir?

Seçenekler

A
Gemicilik faaliyetleri
B
Raylı sistemin kurulması
C
Hava yolu ulaşımı
D
Otoyolların açılması
E
Kafilelerle hareket edilmesi
Açıklama:
Portekizliler XV. yüzyıldan itibaren gemicilik tekniğini geliştirmeleri sayesinde özellikle Afrika kıyılarında yayılma faaliyetlerine başladılar.

Soru 22

Kristof Kolomb'un İspanya himayesinde yola çıkmasından önce 1485 yılında Ümit Burnu’nu dolaşarak Hindistan yolunu açan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Humphrey Gilbert
B
Bartolomeu Dias
C
Vasco da Gama
D
Nicaloso da Recco
E
Azurara
Açıklama:
Kolomb’un İspanya himayesinde yola çıkmasından önce 1485 yılında Bartolomeu Dias, Ümit Burnu’nu dolaşarak Hindistan yolunu açtı.

Soru 23

1521'de nüfusunun neredeyse yarısını kaybeden Portekiz’de tarımsal üretimin de azalmasına neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İç savaş
B
Dış göç
C
Salgın hastalık
D
İç piyasanın çökmesi
E
Hammadde sıkıntısı
Açıklama:
1521 yılında meydana gelen salgın hastalık eklenince Portekiz, hububat ithal eden ülke
durumuna düştü. Salgın hastalıklarda nüfusunun neredeyse yarısını kaybeden Portekiz’de tarımsal üretim azaldı.

Soru 24

1640'ta İspanya’dan ayrılan Portekiz, ayrılma sürecindeki sıkıntıları aşağıdakilerden hangi devletin desteği ile aşmıştır?

Seçenekler

A
İtalya
B
Hollanda
C
Almanya
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Portekiz sömürgelerinin Hollanda ve İngiltere tarafından işgali ile ülkede başlayan ekonomik çöküntü karşısında ortaya çıkan ayaklanmalar neticesinde Portekiz, İspanya’dan ayrıldı (1640). Ayrılma sürecindeki sıkıntıları İngiliz desteği ile aşan Portekiz, bu devletin Kıta Avrupası’ndaki en önemli müttefiki oldu.

Soru 25

İngiltere’nin ilk denizaşırı kolonisine sahip olan ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Denizci Henry
B
Nicaloso da Recco
C
Kristof Kolomb
D
Vasco de Gama
E
Humphrey Gilbert
Açıklama:
1578 yılında Kraliçe’den Yeni Dünya’da koloni kurma izni alan Humphrey Gilbert (1539-1583), Newfoundland (Kanada) kıyılarına ulaşarak İngiltere’nin ilk denizaşırı kolonisine sahip oldu.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 1973 Karanfil Devrimi ile hızlanan ve Portekiz sömürgesinden ayrılarak bağımsızlığını kazanan yerlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Damao
B
Gine
C
Cabo Verde
D
Angola
E
Mozambik
Açıklama:
1960 yılından itibaren Portekiz’in sömürge topraklarında ayaklanmalar başladı. Parçalanma 1973 Karanfil Devrimi ile hızlandı. 1974’te Gine, 1975’te Cabo Verde, Angola ve Mozambik bağımsızlıklarını kazandılar. Goa, Damao gibi Hindistan’daki topraklar ise Hindistan devletine katıldı.

Soru 27

Mozambik Portekizlilerle aşağıdakilerden hangisi sayesinde tanışmıştır?

Seçenekler

A
Humphrey Gilbert
B
Kristof Kolomb
C
Bartolomeu Dias
D
Vasco de Gama
E
Cabral
Açıklama:
Afrika’nın doğu sahillerinde yer alan ve jeopolitik açıdan büyük öneme sahip olan Mozambik, Portekizlilerle 1497 yılında Vasco de Gama’nın buraya ulaşması ile tanışmıştı.

Soru 28

1521'de Aztek Devleti’ni (Meksika) İspanya adına işgal eden kişi aşağdakidelerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aleksandre Borgia
B
Vasco Nunez
C
Hernando Cortes
D
Francisco Pizarro
E
Casas Dominikan
Açıklama:
Kılıç, zırh, at ve ateşli silahların getirdiği teknik üstünlük ile Hernando Cortes, 1521
yılında Aztek Devleti’ni (Meksika) İspanya adına işgal etti.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi İspanyol sömürgeciliğinin amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Misyonerlik yapmak
B
Yerli topluluklara medeniyet aşılamak
C
Değerli madenleri elde etmek
D
Tek taraflı ticaret tekeli oluşturmak
E
İslamiyet'e darbe vurmak
Açıklama:
İdeoloji ve zenginlik hırsı emperyalizmi besleyen iki önemli faktördü. İspanyol sömürgeciliği bir yanda İslamiyet’e ve “dinsiz yerlilere” karşı açılmış bir haçlı seferi özelliği taşırken bir yandan da deniz aşırı toprakların zenginliklerinin açıkça sömürülmesini başlatmıştı. Ekonomik planda işgalcilerin öncelikli hedefi yerli toplulukların sahip olduğu altın ve değerli madenlerdi. Bu nedenle tek taraflı ticaret tekeli politikası ağırlık kazandı.

Soru 30

Cenevizli denizci Nicaloso da Recco hangi tarihi olayın gerçekleşmesine öncülük etmiştir?

Seçenekler

A
Cabo Verde ve Ekvator’a ulaşan ilk denizci olmuştur.
B
Ümit Burnu’nu geçerek Portekiz adına Hindistan yolunu açmıştır.
C
Doğu Hint Adaları’na ulaşan ilk kişi olmuştur.
D
Portekiz Kralının himayesinde Kanarya Adalarını keşfetmiştir.
E
Portekiz’in Calicut Limanı’na gönderdiği filoyu idare etmiştir.
Açıklama:
Portekiz’in sömürgecilik yolu ile topraklarını genişletmesinde Cenevizlilerin önemli rolü vardır. Osmanlı Devleti’nin İstanbul’u fethi ve Doğu Akdeniz’deki egemenliğini tesisi ile birlikte bu durumdan en büyük zararı Cenevizliler gördü ve Cenevizliler Venedik tekelini kırma isteğinin de etkisiyle Batı’ya yöneldiler. Bankalar, borsa simsarlıkları vb. açarak İspanya ve Portekiz’in her yerine nüfuz ettiler. Nitekim daha 1341’de Nicaloso da Recco Kanarya Adaları’nı Portekiz Kralı adına keşfetti.

Soru 31

Portekiz Sömürge imparatorluğunun dağılmasını ve toprak kaybetmeye başlamasını hızlandıran olay hangisidir?

Seçenekler

A
I. Emanuel zamanında yapılan savaşların ardından salgın hastalıkların yaşanması.
B
1973 Karanfil Devrimi ve sonrasında pek çok sömürgenin bağımsızlığını ilan etmesi.
C
Kral Sebastian’ın maiyetindekilerle birlikte öldürülmesinden sonra bir siyasi krizin patlak vermesi.
D
Tarım odaklı sömürge anlayışına sahip İngiltere’nin Kuzey Amerika’da daha etkili olması.
E
Portekiz’in İspanya’yla birleşmesinin ardından Hollanda’nın sömürge topraklarını işgal etmesi.
Açıklama:
1500'lü yıllardan başlayarak yaşanan tüm kayıplara rağmen I. Dünya Savaşı sonunda toprak büyüklüğü bakımından Portekiz sömürge imparatorluğu Dünya’da üçüncü sıradaydı. 1960 yılından itibaren Portekiz’in sömürge topraklarında ayaklanmalar başladı. Parçalanma 1973 Karanfil Devrimi ile hızlandı. 1974’te Gine, 1975’te Cabo Verde, Angola ve Mozambik bağımsızlıklarını kazandılar. Goa, Damao gibi Hindistan’daki topraklar ise Hindistan devletine katıldı.

Soru 32

Portekiz, Afrika’da Hristiyanlaştırmanın tekelini hangi olayla elde etmiştir?

Seçenekler

A
İspanyollar tarafından Hispaniola’da 100 bin kişinin öldürülmesiyle.
B
Kongo kralının vaftiz edilerek Johannes adını almasıyla.
C
Kızılderililerin yok edilmesi sonrası artan köle ticaretiyle.
D
Papalık tarafından “Inter Caetera” adlı fermanın yayınlanmasıyla.
E
Hint Okyanusu’nda ticareti ele geçirmeleriyle.
Açıklama:
Portekizlilerin Afrika’daki ilk hedefleri Batı Afrika sahilleri oldu. Prens Henry’nin de bölgeye yerleşerek gemicileri desteklemesi ile birlikte Portekiz himayesindeki denizciler batı kıyılarından güneye doğru indiler. Portekizliler, 1492 yılında Kongo kralını vaftiz ederek işe başladılar. 1493 yılındaki “Inter Caetera” adlı Papalık fermanı ile Afrika’daki Hristiyanlaştırmanın tekelini de elde ettiler.

Soru 33

Eduardo Mondlane kimdir?

Seçenekler

A
Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi direniş hareketinin lideri.
B
Brezilya’yı keşfeden Portekiz filo komutanı.
C
Mozambik Kurtuluş Cephesinin kurucusu.
D
Hinduları Hristiyanlaştıran İtalyan cizvit papazı.
E
Şili’nin İspanya’dan kurtuluşuna liderlik eden general.
Açıklama:
Mozambik’te 1949 yılında Eduardo Mondlane tarafından “Nucleodos Estudandes Secundarios de Mocambique” isimli örgüt kurularak Portekiz sömürgeciliğine karşı ilk mücadele başlatıldı. 1962’de kurulan Mozambik Kurtuluş Cephesi’nin, Sovyetler Birliği ve Çin’den aldığı destekle yürüttüğü silahlı mücadeleye karşı sert tedbirler alan Portekiz, direniş hareketinin lideri Mondlane dâhil binlerce Mozambikliyi öldürdü. 1974 yılında Portekiz’de meydana gelen darbe sonrası, direnişçilerle yapılan görüşmeler sonucu 25 Haziran 1975’te Mozambik’in bağımsızlığı ilan edildi.

Soru 34

İspanya’nın 1571’de işgal ederek krallarının adını verdiği topraklar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brezilya
B
Madagaskar Adası
C
Filipinler
D
Asor adaları
E
Maluku adaları
Açıklama:
İspanya’nın, Amerika kıtasının yanı sıra Asya kıtasında da sömürgeleri vardı. Bunların başında Filipinler gelmekteydi. İspanya, 1571’de burayı işgal etti. Uzak Doğu’da önemli bir üs olan bu topraklar Kral II. Philippe’nin ismine ithafen “Philippines” (Filipinler) olarak adlandırıldı.

Soru 35

İngilizlerin ele geçirerek Portekiz hakimiyetine güç kaybettirdikleri önemli ticaret merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hürmüz
B
Ambon
C
Malakka
D
Colombo
E
Koçin
Açıklama:
XVI. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Portekizliler, üstünlüklerini yitirmeye başlayıp Hindistan ve Afrika’da savunmaya geçtiler. Portekiz tekelinin yıkılması ise bölgeye gelen iki Avrupalı güç ile oldu. Hollandalılar, XVII. yüzyıl başından başlayarak Ambon, Malakka, Colombo ve Koçin’i işgal ederken İngilizler ise Hürmüz ve Maskat’ı ele geçirerek Hindistan ticaret yolundaki önemli merkezleri ele geçirdiler.

Soru 36

Portekizlileri Cidde Limanı’ndan ayrılmak zorunda bırakan Osmanlı donanma komutanı kimdir?

Seçenekler

A
Turgut Reis
B
Pîrî Reis
C
Seydi Ali Reis
D
Oruç Reis
E
Selman Reis
Açıklama:
Portekizliler, Osmanlı Devleti’nin harekete geçtiği 1525 yılına kadar Hint Okyanusu’ndan Kızıldeniz’e uzanan geniş alanda rahatça hareket etme imkânı buldular. Bu dönemde Portekizlilerle mücadele eden Selman Reis, Osmanlı hizmetine girdi. 1517 yılında büyük bir donanma ile Kızıldeniz’e giren Portekizlilere karşı sınırlı imkânlarla mücadele eden Selman Reis onları Cidde Limanı’ndan ayrılmak mecburiyetinde bıraktı. Her ne kadar Portekizliler Hint Okyanusu’nda denetimi ele alabilmişlerse de onların Kızıldeniz’e hâkim olma ve burada üsler kurma çalışmaları Osmanlı’nın devreye girmesi ile akim kalmıştır.

Soru 37

Kristof Kolomb İspanyol Krallığı adına aşağıdakilerden hangisini işgal etmiştir?

Seçenekler

A
Haiti Adası
B
Aztek Devleti
C
İnka Devleti
D
Florida
E
Büyük Okyanus
Açıklama:
Kristof Kolomb, 1492’de İspanyol Krallığı adına seferlerine çıktı. 12 Ekim 1492’de Bahama takımadalarından olan Guanahani Adası veya Kolomb’un isimlendirmesiyle San Salvador’a ulaştı. Bölgedeki adaları ve Haiti’yi işgal eden Kolomb yanında altın ve Kızılderililerle İspanya’ya döndü.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi, 1968 yılında bağımsızlığını kazanan İspanyol sömürgeleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Fernando Poo
B
Annobon
C
Elobey
D
Corisco
E
Guam
Açıklama:
1968 yılında bağımsızlığını kazanan İspanyol sömürgeleri arasında Fernando Poo, Annobon, Corisco ve Elobey gösterilirken Guam yer almaz.

Soru 39

Kızılderililere uygulanan vahşeti Kısa Rapor isimli kitabıyla duyuran İspanyol kimdir?

Seçenekler

A
Francisco Pizarro
B
Bartolomeo de Las Casas
C
Augustin Iturbide
D
Hernando Cortes
E
Aleksandre Borgia
Açıklama:
Avrupalıların gittikleri ülkelerde yaptıklarına dair bir başka kaynak da İspanyol Bartolomeo de Las Casas (1474-1536) tarafından yazılan rapordur. 1502’de Batı Hint Adaları’ndaki yönetime hukuk danışmanı olarak gönderilen Casas Dominikan Misyonerlerin etkisi ile görüşlerini sorgulamış ve 1547’de İspanya’ya dönüşünden sonra Kızılderililere yapılan zulümleri neşretmekle meşgul olmuştur. Avrupa vicdanına seslendiği eseri Brevissima Relacion (Kısa Rapor) isimli kitabıyla yapılan vahşeti gözler önüne sermiştir.

Soru 40

Dünyayı İspanya ve Portekiz arasında ikiye bölen ve Papa VI. Aleksander’ın aracılığı ile 1494'te yapılan anlaşma hangisidir?

Seçenekler

A
Methuen Anlaşması
B
Calicut Anlaşması
C
Karanfil Devrimi Anlaşması
D
Tordesillas Antlaşması
E
Inter Caetera Fermanı
Açıklama:
Bu soru "KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU" başlığından türetilmiştir.
Portekizlilerin Ümit Burnu’nu dolaşmaları (1487) ve Kolomb’un İspanya adına Amerika kıtasına ulaşması (1492) üzerine Papa VI. Aleksander’ın aracılığı ile dünya bir bakıma bu iki devlet arasında Tordesillas Antlaşması ile (1494) paylaşıldı. Bu anlaşma Büyük Okyanusu da içine alacak şekilde 1529 yılında Saragossa’da yenilendi. Tordesillas Antlaşması yalnız toprakları değil okyanusları da Portekiz’le İspanya arasında paylaştırmış, Afrika, Doğu ve Azor Adaları’nın 270 fersah batısına kadar uzanan Batı denizleri Portekizlilere bırakılırken bu sınırdan sonra İspanyolların Batı Hindistan egemenliği başlamıştır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi XVI. yüzyıl ortalarında Portekiz İmparatorluğu kapsamı içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Hindistan yolu konaklama bölgeleri
B
Kongo çevresi ile Ümit Burnu’nun doğusundaki Delagoa
C
Sofala ve Mozambik’i içine alan Afrika toprakları
D
Madagaskar Adası
E
İspanya'nın güneybatı kıyıları
Açıklama:
bu soru "KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU" başlığından türetilmiştir.
XVI. yüzyıl ortalarında en parlak dönemini yaşayan Portekiz İmparatorluğu;
• Brezilya ve Amazon kıyı kesiminden Rio de Plata’ya kadar olan Güney Amerika topraklarını,
• Afrika’nın batı kıyılarında yer alan Maderia, Asor Adaları, Gine ve Angola’daki
Hindistan yolu konaklama bölgeleri, Kongo çevresi ile Ümit Burnu’nun doğusundaki Delagoa, Sofala ve Mozambik’i içine alan Afrika topraklarını,
• Madagaskar Adası’nı,
• Basra Körfezi girişinde, Hürmüz’deki ticaret merkezlerini,
• Koçin, Seylan, Pegu, Malakka ve Macao’yı içine alan Doğu Hint Adaları’nı kapsamaktaydı.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Portekiz'in ilk defa bağımsızlık tarihidir?

Seçenekler

A
1143
B
1239
C
1109
D
1309
E
1427
Açıklama:
KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU bölümünde incelenebilir.
1143 doğru yanıttır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Portekizlilerin gemicilik tekniğini geliştirdiği tarihtir?

Seçenekler

A
15. yüzyıl
B
12. yüzyıl
C
16. yüzyıl
D
13. yüzyıl
E
14. yüzyıl
Açıklama:
KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU bölümünde incelenebilir.
15. yüzyıl doğru yanıttır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi 1498 yılında Doğu Hint Adaları'na giden kişidir?

Seçenekler

A
Vasco da Gama
B
Kristof Kolomb
C
Henry
D
Bartolomeu Dias
E
Cabo Verde
Açıklama:
KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU bölümünde incelenebilir.
Vasco da Gama doğru yanıttır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Portekiz İmparatorluğunun en parlak dönemidir?

Seçenekler

A
16. yüzyıl ortaları
B
17. yüzyıl sonları
C
13. yüzyıl başları
D
12. yüzyıl başları
E
13. yüzyıl sonları
Açıklama:
KEŞİFLER ÇAĞI’NDA PORTEKİZ İMPARATORLUĞU bölümünde incelenebilir.
16. yüzyıl ortaları doğru yanıttır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi köle ticaretinin başladığı tarihtir?

Seçenekler

A
1501
B
1400
C
1350
D
1600
E
1550
Açıklama:
AFRİKA’DA PORTEKİZLİLER bölümünde incelenebilir.
1501 doğru yanıttır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi köleliği başlatandır?

Seçenekler

A
İspanya
B
Rusya
C
ABD
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
AFRİKA’DA PORTEKİZLİLER bölümünde incelenebilir.
İspanya doğru yanıttır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Gine-Bissau'nun bağımsızlığını kazandığı ülkedir?

Seçenekler

A
Portekiz
B
İspanya
C
Brezilya
D
Hindistan
E
İtalya
Açıklama:
Gine-Bissau bölümünde incelenebilir.
Portekiz doğru yanıttır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Kitab-ı Bahriyye'nin yazarıdır?

Seçenekler

A
Piri Reis
B
Barbaros Hayrettin Paşa
C
Donizetti Paşa
D
Katip Çelebi
E
Murat Paşa
Açıklama:
Angola ve Mozambik bölümünde incelenebilir.
Piri Reis doğru yanıttır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Brezilya ismini verendir?

Seçenekler

A
Cabral
B
Vasco da Gama
C
Kolomb
D
Henry
E
Eduardo Mondlane
Açıklama:
BREZİLYA’DA PORTEKİZLİLER bölümünde incelenebilir.
Cabral doğru yanıttır.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Aztek Devleti'ni işgal etmiştir?

Seçenekler

A
Cortes
B
Kolomb
C
Henry
D
Gama
E
Vespucci
Açıklama:
YENİ DÜNYA’DAKİ (AMERİKA) KEŞİFLER VE İŞGALLER bölümünde incelenebilir.
Cortes doğru yanıttır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Portekiz'in Afrika üzerindeki sömürgeciliği üzerine doğru bir ifade değildir?

Seçenekler

A
Var olan düzenin korunmasına özen gösterilmiştir.
B
Katı bir diktatörlük uygulanmıştır.
C
Yerliler köle ticaretine kurban edilmiştir.
D
Yerlilerden köle olmayanlar da eğitimsiz bırakılmıştır.
E
Halk, tek tip tarıma zorlanmıştır.
Açıklama:
Bu soru "AFRİKA’DA PORTEKİZLİLER" başlığından türetilmiştir.
Portekizliler, sömürgesi olan topraklarda katı bir diktatörlük uyguladı. Yerliler köle ticaretine kurban edildi; kalanlar eğitimsiz bırakıldı. İşgal altındaki topraklarda tek tip tarıma zorlanan halk, Portekiz’e (şeker kamışı örneği) paralar kazandırsa da kendisi açlıkla mücadele etti.
Portekizlilerin Afrika’ya girdiği tarihlerde özellikle Sahra Çölü’nden Güney Afrika’ya doğru uzanan bu medeniyet hâlâ canlıydı. Ancak Portekizliler
gittikleri her yerde var olan düzeni altüst ettiler.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Portekiz'in Mozambik'i istila etme nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Önemli bir direniş görmedikleri için rahat istila edebilmek
B
Hindistan yolu için en önemli merkez üssü oluşturmak
C
Köle ticareti için en rahat yer olmak
D
Göçmenler ve köleler ile karışık bir toplum yapısından oluşmak
E
Osmanlılara karşı bir güç elde etmek
Açıklama:
bu soru "Angola ve Mozambik" başlığından türetilmiştir.
Afrika’nın doğu sahillerinde yer alan ve jeopolitik açıdan büyük öneme sahip olan Mozambik, Portekizlilerle 1497 yılında Vasco de Gama’nın buraya ulaşması ile tanışmıştı. Kıyı şeridi Süfale ve Kilve’yi Hindistan yolunda üs yapmak isteyen Portekiz Kralı I. Emanuel, 1505 yılında General Almeida komutasında bir donanmayı buraya gönderdi. Bu iki kentte kaleler inşa eden Almeida buraları bir deniz üssü hâline getirdikten sonra Mozambik Adası’nı istila ederek Hindistan yolu için Portekiz sömürgeciliğinin en önemli merkezlerinden birisi hâline getirdi.

Soru 54

Keşiflerin başladığı çağda Kolomb başta olmak üzere tüm Avrupalı denizcilerin varmak istedikleri hedef hangisidir?

Seçenekler

A
Güney Afrika
B
Güney Amerika
C
Çin
D
Hindistan
E
Osmanlı
Açıklama:
Bu soru "HİNT DENİZ YOLU VE SÖMÜRGELER" başlığından türetilmiştir.
Keşiflerin başladığı çağda Kolomb başta olmak üzere tüm Avrupalı denizcilerin varmak istedikleri hedef Marco Polo’nun anlattığı Çin idi. Yolculukların başlaması ile Amerika’ya, Hindistan’a ulaşılmış ancak Çin’e ulaşılamamıştı. Portekizliler, Hindistan’daki üslerinden Çin ile ticarî ilişki kurmaya başladılar ve 1511’de Malakka’ya (Malezya) yerleştikten sonra Çin İmparatorluğu ile doğrudan bağlantı sağladılar.

Soru 55

Müslümanların İspanya’dan tamamıyla çıkarılmasına sebep olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlıların Habeşistan'ı istilası
B
İspanya’nın Osmanlı güney eyaletlerini istila endişesi
C
Kolomb’un 1485’te Endülüs’ün Palos Limanı’na ayak basması
D
Granada’nın Katolik krallar tarafından alınması
E
Portekizlilerin Hint Okyanusu’nda denetimi ele almaları
Açıklama:
Bu soru "İSPANYOL SÖMÜRGECİLİĞİ" başlığından türetilmiştir.
Kastilya’nın ilk deniz aşırı toprağı Kanarya Adaları’ydı. Bu arada Endülüs Emevileri’nin son kalesi olan Granada, krallıklarla yaptığı anlaşmalar ve İslam âleminden gelen yardımlar sayesinde 1492’ye kadar ayakta kalmayı başarmış fakat Katolik krallar tarafından Granada’nın alınmasıyla Müslümanlar İspanya’dan tamamıyla çıkarılmışlardır

Soru 56

1493’te Papa VI. Aleksandre Borgia'nın “Inter Caetera” adlı fermanının belirlediği etmen hangisidir?

Seçenekler

A
İspanya ve Portekiz’in etki alanları belirlendi.
B
Kastilya ve Aragon aynı yönetim altında birleşmiştir.
C
Müslümanlar İspanya’dan tamamıyla çıkarılmışlardır.
D
Uzak Doğu’ya ulaşmak için alternatif bir yol bulma yolları belirlenmiştir.
E
Yemen ve Habeşistan’dan Süveyş’e doğru uzanan stratejiler belirlenmiştir.
Açıklama:
Bu soru "İSPANYOL SÖMÜRGECİLİĞİNİN TEMELLERİ" başlığından türetilmiştir.
1493’te Papa VI. Aleksandre Borgia, “Inter Caetera” adlı fermanıyla İspanya ve
Portekiz’in etki alanlarını belirledi. 1494’te imzalanan Tordesillas Anlaşması’yla paylaşım netleşti. Böylelikle İspanyolların Batı Hindistan egemenliği başlarken Orta ve Güney Amerika’yı istila etmelerinin yolu da açılmış oluyordu. Kolomb diğer seferinde Japonya’yı aradığı sırada Jamaika’yı keşfederken diğerleri Haiti Adası’nı toptan köleleştiriyordu.

Soru 57

İspanyol Krallığı adına Büyük Okyanus’a el konulmasını sağlayan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1499’da Amerika'nın Venezuella’daki ilk kolonileşmeyi sağlaması
B
Balboa’nın 1512’de Panama’dan Büyük Okyanus’a geçmesi
C
1493’te Papa VI. Aleksandre Borgia, “Inter Caetera” adlı fermanı
D
1532’de Peru’daki İnka Devleti'nin İspanyolların eline geçmesi
E
İspanya'nın 1571’de Asya kıtasında Filipinler'i işgal etmesi
Açıklama:
Bu soru "YENİ DÜNYA’DAKİ (AMERİKA) KEŞİFLER VE İŞGALLER" başlığından türetilmiştir.
Seyyah Vasco Nunez de Balboa’nın 1512’de Panama’dan Büyük Okyanus’a geçmesiyle İspanyol Krallığı adına Büyük Okyanus’a el konuldu.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi İspanya'nın asimilasyon siyasetine ilişkin yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Yeni Dünya’nın kaynaklarını sömürürken yerlileri de eritmek istemiştir.
B
Kızılderililerin kültürel ve dinî olarak asimile edilmeleri tasarlanmıştır.
C
Yerliler angarya ve haraca bağlanıp köleleştirilmişlerdir.
D
Eğitim ve Hristiyanlaştırma girişimini de sürdürmüşlerdir.
E
Yerli nüfusun artırılması yoluyla daha fazla Afrikalı köle sahibi olmuşlardır.
Açıklama:
Bu soru "SÖMÜRGECİLİK FAALİYETLERİ" başlığından türetilmiştir.
İspanyollar, Yeni Dünya’nın kaynaklarını sömürürken yerlileri de eritmek istedi. Kızılderililerin kültürel ve dinî olarak asimile edilmeleri tasarlandı. Yerliler angarya ve haraca bağlandılar ve köleleştirildiler. Zamanla yerli nüfusunda azalma olunca bunların yerine Afrikalı zencilerin istihdamı başladı. Böylece zenci köle ticaretiyle XVI. ve XVII. yüzyılda Avrupa’nın zenginleşmesini temin eden üçgen ticareti de başlamış oldu. Asimilasyon siyaseti, eğitim ve Hristiyanlaştırma girişimini de içermekteydi. 1512’den 1546’ya kadar onlarca piskoposluk kuruldu.

Soru 59

İspanyolların egemenliklerini Kuzey Afrika’ya da taşımak istemelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kumaş ticareti ile zenginliğini artırmak
B
Daha fazla sayıda köle ticaretini gerçekleştirmek
C
Deniz ticaretini aksatan korsanlık faaliyetlerini engelleyebilmek
D
Asya’ya ulaşmak ve Doğu’nun zenginliklerinden pay almak
E
Sömürge yönetimleri siyaseten merkezîleştirilmeye çalışmak
Açıklama:
Bu soru "YENİ DÜNYA’DAKİ (AMERİKA) KEŞİFLER VE İŞGALLER " başlığından türetilmiştir.
İspanyollar, egemenliklerini Kuzey Afrika’ya da taşımak istedi. Kuzey Afrika istikametine düzenlenen seferlerin en önemli amacı deniz ticaretini aksatan korsanlık faaliyetlerini engelleyebilmekti.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 1492 yılında Kongo kralını vaftiz etmiştir?

Seçenekler

A
Portekizliler
B
İspanyollar
C
İngilizler
D
Fransızlar
E
İtalyanlar
Açıklama:
Portekizliler, 1492 yılında Kongo kralını vaftiz etmiştir.

Ünite 2

Soru 1

Sömürge döneminde “Hollanda Hindistanı” adıyla anılan koloninin ve sömürge hükûmetinin idarî merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Batavya
B
Surinam
C
Aruba
D
Curaçao
E
Cape Town
Açıklama:
Batavya: Sömürge döneminde “Hollanda Hindistanı” adıyla anılan koloninin ve sömürge hükûmetinin idarî merkezi idi. Bağımsızlıktan sonra tekrar Cakarta ismini alan şehir bugünkü Endonezya’ nın da başkentidir. Doğru cevap A' dır.

Soru 2

Sömürge döneminde “Hollanda Hindistanı” adıyla anılan koloninin ve sömürge hükümetinin idari merkezi neresidir?

Seçenekler

A
Batavya
B
Banda Adaları
C
Maluku Adaları
D
Curaçao
E
Pernambuco
Açıklama:
Sömürge döneminde “Hollanda Hindistanı” adıyla anılan koloninin ve sömürge hükümetinin idarî merkezi idi. Bağımsızlıktan sonra tekrar Cakarta ismini alan şehir bugünkü
Endonezya’nın da başkentidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 3

Birleşik Doğu Hindistan Şirketi, Cavalılara karşı direnebilmek için hangi göçmenlerden faydalanmıştır?

Seçenekler

A
Çinli, Malaylı, Japon ve Filipinli
B
Çinli, Japon, Makassarlı ve Balili
C
Çinli, Malaylı, Makassarlı ve Balili
D
Çinli, Malaylı, Makassarlı ve Filipinli
E
Japon, Malaylı, Makassarlı ve Balili
Açıklama:
Birleşik Doğu Hindistan Şirketi, kısa sürede Hint Okyanusu ve Endonezya’daki adaların sahillerinde büyük garnizonlarca korunan ve etrafı kale duvarları ile çevrili birçok ticaret merkezi kurdu. Şirket, Cavalılara karşı direnebilmek için Çinli, Malaylı, Makassarlı ve Balili göçmenleri getirerek şehre yerleştirdi. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

XVI. yüzyıl başlarından itibaren tüm Endonezya sultanlıklarının en güçlüsü olan ve Portekizlilere karşı Osmanlı Devleti ile de yakın ilişkiler kurarak Osmanlı Devleti’nden askeri ve kültürel yardım alan Endonezya sultanlığı hangisidir?

Seçenekler

A
Açe
B
Jakarta
C
Babur
D
Altın Orda
E
Malay
Açıklama:
Açe, XVI. yüzyıl başlarından itibaren tüm Endonezya sultanlıklarının en güçlüsü idi ve Portekizlilere karşı Osmanlı Devleti ile de yakın ilişkiler kurarak Osmanlı Devleti’nden askerî ve kültürel yardım almıştı. Bundan dolayı, Açelilerin başkenti Banda Aceh’te birçok Türk tesiri görülür. Doğru cevap A'dır.

Soru 5

Hollanda, Seylan(Sri Lanka) Adası'nda ticaret merkezini hangi yılda kurmuştur?

Seçenekler

A
1653
B
1654
C
1655
D
1656
E
1657
Açıklama:
Hollanda, Seylan (Srilanka) Adası’nda 1656 yılında bir ticaret merkezi kurdu. Ardından Portekizlileri buradan uzaklaştırdı. Doğru cevap D'dir.

Soru 6

Hollandalılar, Malay-Endonezya takım adalarındaki baharat üretim bölgelerini hangi yüzyılda tamamen kendi tekellerine almışlardır?

Seçenekler

A
XIV.
B
XV.
C
XVI.
D
XVII.
E
XVIII.
Açıklama:
Hollandalılar, XVII. yüzyılın sonralarına doğru Malay-Endonezya takımadalarındaki baharat üretim bölgelerini tamamen kendi tekellerine aldılar. Doğru cevap D'dir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin mali ve askeri işlerinin 1781 yılından itibaren devlet gözetimine tabi tutulmasının sebeplerinden biridir?

Seçenekler

A
Şirketin giderek mali açıdan zenginleşmesi.
B
İngiltere ve Fransa'nın sömürgecilik yarışında Hollanda'nın gerisinde kalması.
C
Şirketin Avrupa'ya ithal ettiği malların fiyatlarının artması.
D
Şirket görevlilerinin kendi hesaplarına ticaret yapmaya başlamış olması.
E
Şirketin ödünç para almadan ticaret yapması.
Açıklama:
XVIII. yüzyılın sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa’nın sömürgeler elde etme ve dünya ticaretinde hâkim olma bakımından Hollanda’nın yerini almaya başlamasıyla birlikte,şirketin gücü zayıflamaya başladı. Şirket hükûmet kaynaklarından fazla miktarda ödünç para almak zorunda kaldı. Şirketin giderek daha fazla borç yükü altına girmesi, Avrupa’ya ithal ettiği malların fiyatlarının düşmesi, doğrudan yönetimi altında bulundurduğu yerlerin idaresinin maliyetinin artması, şirket görevlilerinin kendi hesaplarına ticaret yapmaya başlamış olması ve çeşitli yolsuzlukların yaşanması sonucu şirketin malî ve askerî işleri 1781 yılından itibaren devlet gözetimine tâbi tutuldu. Bunlara göre doğru cevap D'dir.

Soru 8

Hollandalılar'ın, önce Portekizliler'in elinden alıp kendilerine ucuz iş gücü sağladığı sonra ise geri vermek zorunda kaldığı Batı Afrika'da köle toplama merkezi olan yer neresidir?

Seçenekler

A
Angola
B
Nijerya
C
Yeşil Burun Adaları
D
Senegal
E
Mali
Açıklama:
Portekiz’in 1640 yılında İspanya’dan ayrılarak yeniden bağımsızlığına kavuşması ve 1641-1651 yılları arasındaki Hollanda-Portekiz savaşı ile Brezilya’daki işçi ve köle ayaklanmaları, Hollanda Brezilyası’nın kaybedilmesiyle neticelendi. 1645 yılında Pernambuco’daki Portekizliler Hollandalı efendilerine karşı ayaklanmışlar ve neticede Hollandalılar buradan ayrılmak zorunda kalmışlardı. 1654 yılındaki Recife Teslim Anlaşması ve 1661 yılındaki Lahey Barış Anlaşması ile Hollanda, Brezilya sahillerindeki kolonilerinin tamamını Portekizlilere geri verdi. 1648 yılında da Batı Afrika’daki köle toplama merkezi olan Angola’yı Portekizlilere teslim etmek zorunda kalmıştı. Buna göre doğru cevap A'dır.

Soru 9

New Amsterdam bugün Amerika sınırları içerisinde bulunan hangi şehrin eski adıdır?

Seçenekler

A
Nevada
B
New England
C
New Hampshire
D
Massachusetts
E
New York
Açıklama:
New Amsterdam; Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bugünkü New York şehrinin eski adıdır. Burası İngilizlerin eline geçtikten sonra New York adını almıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 10

Hollanda'nın, sonucunda okyanuslardaki ve bilhassa Hint Okyanusu’ndaki deniz üstünlüğünü kaybederek Seylan Adası’nı ve Cape Town kolonisini İngilizlere bıraktığı savaş hangisidir?

Seçenekler

A
I. İngiltere-Hollanda Savaşı(1652-1654)
B
II. İngiltere-Hollanda Savaşı(1664-1667)
C
III. İngiltere-Hollanda Savaşı(1672-1674)
D
IV. İngiltere-Hollanda Savaşı(1780-1784)
E
Waterloo Savaşı(1815)
Açıklama:
Sömürge rekabetinden dolayı ilki 1652-1654, ikincisi 1664-1667, üçüncüsü de 1672-1674 yıllarında olmak üzere 3 defa İngiltere-Hollanda savaşı yaşandı. Bu savaşlar neticesinde Hollanda bazı kolonilerini İngilizlere kaptırdı. 1780-1783 yılları arasında cereyan eden Amerikan bağımsızlık mücadelesi sırasında Hollanda’nın İngiltere’ye karşı savaşa girmesi, Hollanda’ya ağır yük getirdi, gemi ve kargolarının önemli bir kısmı İngilizlerin eline geçti. Hollanda, Dördüncü İngiliz Hollanda Savaşı (1780-1784) sonucunda okyanuslardaki ve bilhassa Hint Okyanusu’ndaki deniz üstünlüğünü kaybederek Seylan Adası’nı ve Cape Town kolonisini İngilizlere bıraktı. Doğru cevap D'dir.

Soru 11

- Eski bir Hollanda kolonisi olan bugünkü ABD’deki New York şehri ve civarındaki birçok yer adı, Güney Afrika’daki Johannesburg, Kaapstad, Vereniging, Bloemfontain gibi şehir adları ile Surinam ve Hollanda Antilleri’ndeki yer adlarının çoğu Hollanda menşeilidir.
- Surinam’da Hollandaca resmi dildir ve ülke nüfusunun yaklaşık % 58’i ana dili olarak hâlâ Hollandaca konuşmaktadır.
- Hollanda Krallığı’na bağlılığını sürdüren Antil Adaları’nda resmi dil Hollandaca olup, İngilizce de yaygın olarak konuşulmaktadır.
Yukarıdaki maddelere göre aşağıdakilerden hangisi Hollanda'nın geçmişte kontrolü altında bulunan sömürgelerdeki faaliyetleri için söylenebilir?

Seçenekler

A
Hollandalılar sömürgesi altında bulunan tüm halklara kendi dillerini konuşmaları hususunda özgürlük tanımışlardır.
B
Hollandalılar dini açıdan sömürgelerine baskı uygulamamış ve onlara dini konularda karışmamışlardır.
C
Hollandalılar, geçmişte koloni kurdukları topraklarda kendi dillerini hakim kılmışlar ve böylelikle dillerinin kullanımı halen o topraklarda devam etmektedir.
D
Geçmişte Hollanda kolonisi olan ülkelerde bugün Hollandaca konuşmak yerel halk tarafından sevilmektedir ve popülerdir.
E
Günümüzde eskiden Hollanda kolonisi olan ülkelerde Hollanda sanat eserlerinin izlerine ve Hollanda mimarisine rastlamak mümkündür.
Açıklama:
Bir bölgede veya ülkede geçmişin izlerini görmenin yollarından birisi de o ülkede günümüzde yaygın bir şekilde kullanılan dildir. Her dil , diğer dillerle ilişki içerisindedir. Ancak geçmişte Hollanda kolonisi olan ülkelerin bir çoğunda halk Hollandaca konuşmaktadır. Bu durum sorunun maddelerinde de ifade edilmektedir. Nitekim tüm bu durum ve olaylar göz önüne alındığında Hollandalılar'ın, geçmişte koloni kurdukları topraklarda kendi dillerini hakim kıldıkları ve dillerinin kullanımının halen o topraklarda devam etmekte olduğu görülmektedir. Buna göre doğru cevap C'dir.

Soru 12

İngilizlerin işgal ettiği Cape Town kolonisi ve Hollanda Batı Hindistan kolonilerinin tekrar Hollanda’ya verilmesi ile sonuçlanan Amiens Anlaşması aşağıdaki ülkelerden hangileri arasında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Fransa - Hollanda
B
Fransa - İngiltere
C
Hollanda - Almanya
D
Almanya - İspanya
E
Portekiz - Almanya
Açıklama:
Fransa ve İngiltere arasında imzalanan 1802 tarihli Amiens Anlaşması çerçevesinde İngilizlerin işgal ettiği Cape Town kolonisi ve Hollanda Batı Hindistan kolonileri tekrar Hollanda’ya verildiyse de Seylan Hollanda’ya verilmeyerek bir İngiliz kolonisine dönüştürüldü. Doğru cevap B' dir.

Soru 13

1626 ve 1627 yıllarında Brezilya kıyılarına yaptığı seferler neticesinde yeni koloniler oluşturmaya çalışan Hollandalı denizci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Abel Tasman
B
Alfonse de Ojeda
C
Piet Pieterszoon Hein
D
Peter Plancius
E
Jan Huijgen van Linschoten
Açıklama:
Hollandalı denizci Piet Pieterszoon Hein, 1626 ve 1627 yıllarında Brezilya kıyılarına yaptığı seferler neticesinde yeni koloniler oluşturmaya çalıştı. 1628’de de bölgedeki İspanyol donanmasına saldırarak mal ve hazinelerle yüklü gemilerine el koydu. Doğru cevap C' dir.

Soru 14

Yogyakarta merkezli başlayan büyük ayaklanma sonucunda aşağıdaki savaşlardan hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Bancarmasin Savaşı
B
Pedri Savaşı
C
Boerler Savaşı
D
Cava Savaşı
E
Açe savaşı
Açıklama:
Hollandalılar, 1816’dan sonra Cava Adası’nın tamamını doğrudan sömürge yönetimleri altına almaya çalışınca, Yogyakarta merkezli büyük bir ayaklanma ile karşılaştı. Tarihe Cava Savaşı (1825-1830) olarak geçen bu ayaklanma neticesinde, Hollanda Yogyakarta ve Surakarta’ya bağlı tüm toprakları da ilhak ederek Cava’nın tamamını doğrudan kendi yönetimi altına aldı.

Soru 15

Pedri Savaşları, Pedriler ile aşağıdaki ülkelerden hangisi arasında çıkmıştır?

Seçenekler

A
İspanya
B
Portekiz
C
Hollanda
D
Fransa
E
Hindistan
Açıklama:
Sumatra’nın batısındaki Minangkabau bölgesinde Pedriler ile Hollanda ordusu arasında çıkan Pedri Savaşları da (1821-1838) bölgede Hollanda idaresinin kurulmasıyla neticelendi. Doğru cevap C' dir.

Soru 16

Kuzey Amerika’ daki Hollanda kolonileri 1614-1618 yılları arasında aşağıdaki şirketlerden hangisi tarafından yönetilmiştir?

Seçenekler

A
Yeni Hollanda Şirketi
B
Hollanda Batı Hindistan Şirketi
C
Hollanda Doğu Hindistan Şirketi
D
Hollanda Ticaret Şirketi
E
Hollanda Doğu Brezilya Şirketi
Açıklama:
Kuzey Amerika’ daki Hollanda kolonileri ise 1614-1618 yılları arasında Yeni Hollanda Şirketi tarafından yönetildi. Şirket, daha sonra lağvedilince bölgedeki Hollanda koloni faaliyetleri Batı Hindistan Şirketi’ nin yetkisine verildi. Doğru cevap A' dır.

Soru 17

Aşağıdaki anlaşmalardan hangisi ile Hollandalılar, Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bırakmıştır?

Seçenekler

A
Lahey Barış Anlaşması
B
Breda Anlaşması
C
Amiens Anlaşması
D
İngiltere - Hollanda Anlaşması
E
Paris Anlaşması
Açıklama:
1651 yılında İngiliz parlamentosu İngiltere ile Amerika kıtası arasındaki ticarette Hollandalı gemicilere yasak getirdi ve bu uygulama iki ülke arasındaki düşmanlıkların artmasına yol açtı. İngilizler 1664 yılında Yeni Hollanda’yı işgal ettiler ve Hollandalılar, 1667 yılında imzalanan Breda Anlaşması ile Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bıraktılar. Doğru cevap B' dir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda' nın 1635 yılında İspanya' nın elinden alarak yasa dışı ticaretin ve köle ticaretinin ana merkezine dönüştürdüğü yerlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Guyana
B
St. Eustatius
C
St. Martin
D
Tabago
E
Cava
Açıklama:
Hollandalılar, 1635 yılında Guyana ile Antil Denizi’ ndeki St. Eustatius, St. Martin ve Tabago’ yu İspanyollardan alarak kısa sürede buraları yasa dışı ticaretin ve özellikle de köle ticaretinin ana merkezlerine dönüştürdüler. Doğru cevap E' dir.

Soru 19

I. Surinam
II. Antil Adaları
III. Yeni Hollanda
IV. Seylan Adası
Yukarıdakilerden hangileri Hollanda Batı Hindistan Şirketinin faaliyet gösterdiği yerler arasındadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Batı Hindistan Şirketinin faaliyetleri Surinam, Antil Adaları ve Yeni Hollanda' da olmuştur. Seylan adası ise Doğu Hindistan Şirketinin Faaliyetlerinin yapıldığı yerlerdendir. Doğru cevap A' dır.

Soru 20

Hollanda, hangi tarihte İspanya’dan bağımsızlığını kazanmıştır?

Seçenekler

A
1568
B
1579
C
1586
D
1590
E
1592
Açıklama:
Hollanda, XVI. yüzyıl boyunca İspanyol egemenliği altında bulunuyordu. 1568’de başlayan uzun bir mücadeleden sonra 1579 yılında İspanya’dan bağımsızlığını kazanmıştır.

Soru 21

“Baharat Adaları” tabiri, hangi adalar için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Maluku Adaları
B
Endonezya
C
Sumatra
D
Cocos Adaları
E
Timor-Leste
Açıklama:
1599’da Amsterdam’dan hareket eden Jacop van Neck yönetimdeki bir deniz filosu ilk defa “Baharat Adaları” olarak da adlandırılan bugünkü Endonezya’nın doğusundaki Maluku Adalarına ulaşmıştır.

Soru 22

Kaapstad, İngiltere sömürgesi olmasından önce, Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki hangi şehrin adıdır?

Seçenekler

A
Johannesburg
B
Pretoria
C
KwaZulu-Natal
D
Batı Kap
E
Cape Town
Açıklama:
Kaapstad, Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki bugünkü Cape Town şehri olup, İngiliz sömürge döneminde İngilizce adıyla tanınmıştır.

Soru 23

1654 yılındaki Recife Teslim Anlaşması ve 1661 yılındaki Lahey Barış Anlaşması ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Hollanda, Brezilya sahillerindeki kolonilerinin tamamını Portekizlilere geri verdi.
B
Hollanda, Angola’yı Portekizlilere teslim etmek zorunda kaldı.
C
Portekiz, İspanya’dan ayrılarak yeniden bağımsızlığına kavuştu.
D
Kuzey Amerika’daki Hollanda kolonileri, Portekiz'e verildi.
E
İngiltere Yeni Hollanda’yı işgal etti.
Açıklama:
1654 yılındaki Recife Teslim Anlaşması ve 1661 yılındaki Lahey Barış Anlaşması ile Hollanda, Brezilya sahillerindeki kolonilerinin tamamını Portekizlilere geri vermiştir.

Soru 24

New Amsterdam, aşağıdakilerden hangisinin Hollanda'nın elinde olduğu dönemki adıdır?

Seçenekler

A
New Jersey
B
Lahey
C
New York
D
Virginia
E
Surinam
Açıklama:
New Amsterdam, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bugünkü New York şehrinin eski adıdır. Burası İngilizlerin eline geçtikten sonra New York adını almıştır.

Soru 25

Hollandalılar, hangi antlaşma ile Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bıraktılar?

Seçenekler

A
Amiens Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Recife Teslim Antlaşması
D
Lahey Barış Antlaşması
E
Breda Antlaşması
Açıklama:
İngiltere, 1664 yılında Yeni Hollanda’yı işgal etmiş ve Hollandalılar, 1667 yılında imzalanan Breda Antlaşması ile Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bırakmışlardır.

Soru 26

Hangi antlaşma ile Cape Town kolonisi ve Hollanda Batı Hindistan kolonileri tekrar Hollanda’ya verilmiştir?

Seçenekler

A
Amiens Antlaşması
B
Breda Anlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Lahey Antlaşması
E
Recife Teslim Antlaşması
Açıklama:
Fransa ve İngiltere arasında imzalanan 1802 tarihli Amiens Anlaşması ile İngilizlerin işgal ettiği Cape Town kolonisi ve Hollanda Batı Hindistan kolonileri tekrar Hollanda’ya verilmiştir.

Soru 27

Cava Savaşı (1825-1830) sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Orta Cava’daki Cava sultanlıkları ikili antlaşmalarla 19. yüzyıla kadar yarı bağımsız özelliklerini korumuşlardır.
B
Hollanda, Cava’nın tamamını doğrudan kendi yönetimi altına almıştır.
C
Minangkabau bölgesinde, Hollanda idaresi kurulmuştur.
D
Hollanda, Cape Town kolonisini kaybetmiştir.
E
Endonezya’da Hollanda sömürge idaresi tekrar kurulmuştur.
Açıklama:
Yogyakarta ve Surakarta (Solo) gibi Orta Cava’daki Cava sultanlıkları ise ikili antlaşmalarla 19. yüzyıla kadar yarı bağımsız özelliklerini korumuşlardır. Ancak Hollandalılar, 1816’dan sonra Cava Adası’nın tamamını doğrudan sömürge yönetimleri altına almaya çalışınca, Yogyakarta merkezli büyük bir ayaklanma ile karşılaştı. Tarihe Cava Savaşı (1825-1830) olarak geçen bu ayaklanma neticesinde, Hollanda Yogyakarta ve Surakarta’ya bağlı tüm toprakları da ilhak ederek Cava’nın tamamını doğrudan kendi yönetimi altına almıştır.

Soru 28

Hollanda tarafından belirlenen ve Endonezyalı köylü ve çiftçilerin verimli arazilerinin beşte birini hükûmetin istediği ihraç oranı yüksek olan değerli ürünlere ayırmak ve bunları resmî gözetim altında ekmek mecburiyetinde olduğu sistemin adı nedir?

Seçenekler

A
Vergi sistemi
B
Sömürü sistemi
C
Dağıtım sistemi
D
Kültür sistemi
E
Tarım sistemi
Açıklama:
Hollanda, 1830 yılında Cava çiftçilerine yönelik sadece pirinç gibi yiyecek ürünü değil bilakis dünya pazarlarında aranan yüksek fiyatlı ihraç ürünlerinin ekilmesini teşvik eden bir tarım sistemini uygulamaya koydular. “Kültür sistemi” adıyla bilinen bu sistem çerçevesinde Endonezyalı köylü ve çiftçiler verimli arazilerinin beşte birini hükûmetin istediği ihraç oranı yüksek olan değerli ürünlere ayırmak ve bunları resmî gözetim altında ekmek mecburiyetindeydiler.

Soru 29

Hollanda'nın 20. yüzyılın başlarından itibaren uygulamaya koyduğu “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni sömürge politikası sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?

Seçenekler

A
Tarım sektöründe modern araç ve tekniklerin kullanımını özendirmek
B
İdarî, teknik ve meslekî okullar açılması
C
Sulama kanalları yapımına önem vermek
D
Endonezya'da bulunan nüfusun bir kısmını Hollanda'ya yerleştirmek
E
Kara ve demiryolları yapımına önem vermek
Açıklama:
XX. yüzyılın başlarından itibaren “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni bir sömürge politikası uygulamaya kondu. Ahlâkî Politika, Hollandalıların Endonezyalılara karşı “şeref ve vicdan borcu”nu ödemelerini öngörmekteydi. 1901 yılında resmen ilan edilen bu siyasetin temel hedefi, sömürgelerde yaşayan halkın refahını artırmak ve onların sağlık ve eğitim imkânlarını geliştirmekti. Bu çerçevede Endonezya’da devlet dairelerinin ve çeşitli iş çevrelerinin ihtiyaç duyduğu yerel personel sıkıntısını karşılamak, tarım sektöründe modern araç ve tekniklerin kullanımını özendirmek ve sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak gayesiyle ilk ve orta öğretim seviyesinde çeşitli idarî, teknik ve meslekî okullar açılmaya başlandı. Çiftçiler ve işçiler kapitalist sömürü sisteminden korunmaya çalışıldı; sulama kanalları, kara ve demir yolları yapımı gibi bazı altyapı hizmetlerine önem verildi.

Soru 30

Hollanda 16.yy'da hangi ülkenin egemenliği altında idi ?

Seçenekler

A
Portekiz
B
Hindistan
C
Endonezya
D
İspanya
E
Fransa
Açıklama:
Hollanda, XVI. yüzyıl boyunca İspanyol egemenliği altında bulunuyordu. 1568’de başlayan uzun bir mücadeleden sonra 1579 yılında İspanya’dan bağımsızlığını kazandı.

Soru 31

Hollanda hangi ülkenin etkisiyle deniz aşırı illerde ticaret merkezleri açıp koloniler kurmaya başlamıştır ?

Seçenekler

A
Osmanlı-Hindistan
B
Fransa-İngiltere
C
Hindistan-Endonezya
D
Çin-Fas
E
İspanya-Portekiz
Açıklama:
1568’de başlayan uzun bir mücadeleden sonra 1579 yılında İspanya’dan bağımsızlığını kazandı, Portekiz ve İspanyolları takip ederek deniz aşırı ülkelerde ticaret merkezleri açıp koloniler kurmaya başladı.

Soru 32

Hollanda'nın kurduğu şirketin genel valisi olan Jan Pieterszoon Coen, şirketin doğudaki ana merkezi Cava Adası'nın kuzeybatısında kurulan, bugünkü adıyla Endonezya'nın başkenti olan Cakarta'nın bağımısızlığını kazanmadan önceki adı nedir ?

Seçenekler

A
Banda
B
Açe
C
Malaka
D
Batavya
E
Tayvan
Açıklama:
Bölgedeki İngiliz, Fransız, İspanyol ve Portekizli tüccarlarla birkaç yıl süren yoğun
rekabetten sonra şirketin yeni genel valisi Jan Pieterszoon Coen 1619 yılında şirketin doğudaki
ana merkezini Cava Adası’nın kuzey batısındaki Jayakarta’da (Batavya) (bugünkü
Cakarta) kurdu.

Soru 33

1640 yılında bağımsızlığına kavuşmasıyla birlikte, 1641-1651 yılları arasında Hollanda ile savaşarak Brezilya'daki işçi ve köle ayaklanmaları neticesinde Hollanda Brezilya'sının kaybedilmesine sebep olan ülke hangisidir ?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Portekiz
C
İspanya
D
Hindistan
E
Çin
Açıklama:
1641-1651 yılları arasındaki Hollanda-Portekiz savaşı
ile Brezilya’daki işçi ve köle ayaklanmaları, Hollanda Brezilyası’nın kaybedilmesiyle neticelendi.

Soru 34

Hollanda'nın Amerika'daki kolonilerinden biri olan Surinam'a dışarıdan Çinli, Cavalı, Hindistanlı hatta çoğunluğu müslüman olan göçmenlerin alınması Surinam kolonisinin hangi yapıda çeşitlenmesi etkisinde olmuştur ?

Seçenekler

A
Siyasi-Ekonomik
B
Ekonomik-Askeri
C
Demografik-Dini
D
Kültürel-Siyasi
E
İdari-Dini
Açıklama:
Köleliğin kaldırılmasıyla birlikte ortaya çıkan iş gücü ihtiyacını karşılamak için 1890
ve 1939 yılları arasında Surinam’a çok sayıda Çinli, Cavalı ve Hindistanlı göçmen getirildi.
Dışarıdan getirilen yeni göçmen işçilerle birlikte Surinam’daki halkın demografik ve dinî
yapısı da çeşitlendi.

Soru 35

Hollanda'nın 1816'dan sonra Hollanda otoritesini yerleştirmek için yapılan askeri seferler ve Cava savaşının getirdiği yükü hafifletmek amacıyla uygulamaya koyduğu ''kültür sistemi''nin temel amacı nedir ?

Seçenekler

A
Merkezi yönetimin denetimini kuvvetlendirmek
B
Kültürel yapıyı güçlendirmek
C
Ekonomide yeni bir sömürge siyaseti benimsemek
D
Askeri ve idari yapının korunması
E
Hoşgörü anlayışının sağlanmaya çalışılması
Açıklama:
Doğrudan sömürge yönetiminin giderek yaygınlaşması, 1816’dan sonra Hollanda
otoritesini yerleştirmek için yapılan askerî seferler ve Cava Savaşı’nın getirdiği ağır borç
yükü elde edilen gelirlerle karşılanamadı. Bunun üzerine Hollandalılar ekonomide yeni
bir sömürge siyaseti benimsediler.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda kolonisi değildir ?

Seçenekler

A
Surinam
B
Endonezya
C
Cape Town
D
Yeni Hollanda
E
Guyana
Açıklama:
Surinam, Endonezya, Cape Town ve Yeni Hollanda, Hollanda sömürgesi iken Guyana, İngiltere sömürgesidir.

Soru 37

16.yy başlarından itibaren tüm Endonezya Sultanlıkları'nın en güçlüsü olan ve Portekizlilere karşı Osmanlı Devleti ile yakın ilişkiler kurup, Osmanlı Devleti'nden askeri ve kültürel yardım alması neticesinde burada Türk tesirinin görüldüğü yer neresidir ?

Seçenekler

A
Açe
B
Batavya
C
Cakarta
D
Goa
E
Surinam
Açıklama:
Açe, XVI. yüzyıl başlarından itibaren tüm Endonezya sultanlıklarının en güçlüsü idi ve
Portekizlilere karşı Osmanlı Devleti ile de yakın ilişkiler kurarak Osmanlı Devleti’nden askerî ve kültürel yardım almıştı. Bundan dolayı, Açelilerin başkenti Banda Aceh’te birçok Türk tesiri görülür.

Soru 38

İlk Hollanda kafilesi'nin 6 nisan 1652'de ayak bastığı ilk beyaz yerleşiminin temellerinin atılmasıyla, bu tarihten itibaren Güney Afrika'daki eserler Hollanda kökenli beyazların ulusal bayram olarak kutlamasını başlatan bölge neresidir ?

Seçenekler

A
Cape Town
B
Ümit Burnu
C
Hotanto
D
Natal
E
Goa
Açıklama:
İlk Hollanda kafilesi 6 Nisan 1652 tarihinde Ümit Burnu’na ayak
basarak buradaki ilk beyaz yerleşiminin temellerini attılar. Bu tarih daha sonra Güney
Afrika’daki eski Hollanda kökenli beyazlar tarafından ulusal bayram olarak kutlanacaktı.

Soru 39

Kültür sistemi sömürge politikasından sonra 20.yy'ın başında çıkan diğer sömürge politikasının adı nedir ?

Seçenekler

A
Dini politika
B
Siyasi politika
C
Ahlaki politika
D
İdari politika
E
Askeri politika
Açıklama:
XX. yüzyılın başlarından itibaren “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni bir sömürge politikası
uygulamaya kondu. Ahlâkî Politika, Hollandalıların Endonezyalılara karşı “şeref ve vicdan borcu”nu ödemelerini öngörmekte ve bir bakıma “beyaz insanın yükü”nün (burden
of white man) Hollanda tipini oluşturmaktaydı.

Soru 40

Hollanda'nın 1602’de Doğu Hindistan Şirketi’ni ve 1621’de de Batı Hindistan Şirketi’ni kurmasındaki amaç aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Bu bölgelerdeki sömürge faaliyetlerini yönetmek
B
Bölgeye demokrasi kazandırmak
C
Bölgenin iç güvenliğini sağlamak
D
Bölgenin dış güvenliğine katkı sağlamak
E
İnsanların ticaret yapmasına katkıda bulunmak
Açıklama:
Hollandalı tüccarlar, ilk önceleri Portekiz üzerinden gelen baharatların Kuzey Avrupa‘da pazarlanmasında aracı olarak çalışmaktaydılar. Ancak Portekiz’in İspanyol hâkimiyeti altına girmesiyle 1580 yılında İspanya Kralı II. Philip’in Portekiz limanlarını Hollanda gemilerine kapatması, Hollandalıları yeni pazarlar ve ticaret yolları aramaya sevk etti. Bu maksatla 1602’de Doğu Hindistan Şirketi’ni ve 1621’de de Batı Hindistan Şirketi’ni kurdular. Bu şirketler, büyük kısmı İspanya ve Portekiz’in egemenliği altında bulunan sömürgelerde faaliyet göstererek Hollanda sömürge imparatorluğunu meydana getirdiler.

Soru 41

Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
16. yüzyılın sonunda
B
14. yüzyıl başında
C
13. yüzyılın başında
D
12. yüzyılda
E
10. yüzyılda
Açıklama:
Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi 1594 yılında gerçekleşti. Bu sefer, Amsterdamlı 9 zengin tüccar tarafından kurulan “Uzak Ülkeler Şirketi” adına yapılmıştı. Toplam 4 gemiden ve 249 mürettebattan oluşan bu ilk Hollandalı ticaret kafilesi Ümit Burnu üzerinden Doğu Hint Adalarına ulaştı.

Soru 42

Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi 1594 yılında gerçekleşti. Bu sefer, Amsterdamlı 9 zengin tüccar tarafından kurulan “Uzak Ülkeler Şirketi” adına yapılmıştı. Toplam 4 gemiden ve 249 mürettebattan oluşan bu ilk Hollandalı ticaret kafilesi aşağıdaki hangi bölge ve ülkeye ulaşmıştır?

Seçenekler

A
Ümit Burnu üzerinden Amerika'ya
B
Ümit Burnu üzerinden Doğu Hint Adalarına
C
Latin Amerikaya
D
İngiltere kıyılarına
E
Türkmenistan sınırlarına
Açıklama:
Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi 1594 yılında gerçekleşti. Bu sefer, Amsterdamlı 9 zengin tüccar tarafından kurulan “Uzak Ülkeler Şirketi” adına yapılmıştı. Toplam 4 gemiden ve 249 mürettebattan oluşan bu ilk Hollandalı ticaret kafilesi Ümit Burnu üzerinden Doğu Hint Adalarına ulaştı.

Soru 43

Hollandalı tüccar ve denizciler aşağıdakilerden hangi yüzyılın başlarından itibaren Güney Amerika’daki Brezilya sahillerine, Orta Amerika’daki Antil (bugünkü Karayip) Adaları’na ve Kuzey Amerika’daki Hudson Nehri civarına ticarî seferler düzenlemeye başladılar?

Seçenekler

A
XIV. yüzyıl
B
XVI. yüzyıl
C
XV. yüzyıl
D
XVIII. yüzyıl
E
XVII. yüzyıl
Açıklama:
Hollandalı tüccar ve denizciler XVII. yüzyılın başlarından itibaren Güney Amerika’daki Brezilya sahillerine, Orta Amerika’daki Antil (bugünkü Karayip) Adaları’na ve Kuzey Amerika’daki Hudson Nehri civarına ticarî seferler düzenlemeye başladılar.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda'nın sömürgecilik faaliyetlerinde yarıştığı ülkeler arasındadır?

Seçenekler

A
İngiltere-Rusya
B
Rusya-Finlandiya
C
İspanya-Portekiz
D
İtalya-Osmanlı
E
İzlanda-Yunanistan
Açıklama:
Portekizlilerin elinden şeker kamışı ve köle ticaretini almaya çalışarak faaliyetlerine başlayan Batı Hindistan Şirketi, Portekiz ve İspanyol kargo gemilerine saldırılar düzenlemeye başladı. Hollandalı denizci Piet Pieterszoon Hein, 1626 ve 1627 yıllarında Brezilya kıyılarına yaptığı seferler neticesinde yeni koloniler oluşturmaya çalıştı. 1628’de de bölgedeki İspanyol donanmasına saldırarak mal ve hazinelerle yüklü gemilerine el koydu.

Soru 45

“Hollanda Brezilyası” olarak adlandırılan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İtalya'nın güney kıyıları
B
İngiltere'nin güney kıyıları
C
Fransa'nın kuzey sahilleri
D
Güney Amerika’daki Brezilya sahilleri
E
Kanada'nın güney sınırları
Açıklama:
1635’te San Roque Burnu’ndan Rio San Francisco’ya kadar uzanan Güney Amerika’daki Brezilya sahillerine el koydu. Şirketin genel valisi olarak atanan Prens Maurice van Nassau, “Hollanda Brezilyası” adı verilen bu bölgede kereste ve şeker kamışı işletmeciliğini başlattı.

Soru 46

Hollandalıların 1625 yılında kürk ticareti yapmak üzere gittiği ve New Amsterdam adıyla Amerika kıtasında kurduğu kent aşağıdaki bölgelerden hangisi üzerinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
İngiltere'nin kuzeyinde
B
Kuzey Amerika'daki Hudson Nehri’nin ağzında
C
İtalya'nın güneyinde
D
Almanya'nın doğusunda
E
Fransa'nın batısında
Açıklama:
Hollandalılar, Henry Hudson’un 1609 yılında bölgeye yaptığı ilk seyahatinden itibaren Hudson Nehri’ne kürk ticareti yapmak üzere gemiler gönderiyorlardı. Çevredeki İngiliz ve Fransız sömürgecilere karşı Albany’deki konumlarını korumak maksadıyla 1625 yılında Hudson Nehri’nin ağzında New Amsterdam adıyla korunaklı bir yerleşim merkezi kurdular ve burada beyaz yerleşimi teşvik ettiler.

Soru 47

Hollandalıların Amerika Kıtasında sömürgecilik faaliyetleri için kurmuş olduğu New Amsterdam kentinin günümüzdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toronto
B
Bahama
C
Los Angeles
D
Boston
E
New York
Açıklama:
New Amsterdam: Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bugünkü New York şehrinin eski adıdır. Burası İngilizlerin eline geçtikten sonra New York adını almıştır

Soru 48

Hollandalılar Batı Hint Adalarını aşağıdakilerden hangi amaç doğrultusunda işgal etmeye başlamıştır?

Seçenekler

A
Baharat ticareti amacıyla
B
Balık ticareti amacıyla
C
Tuz ticareti amacıyla
D
Kekik ticareti amacıyla
E
İpek ticareti amacıyla
Açıklama:
Hollandalılar, Güney Amerika ve günümüzde Karayip Adaları olarak da adlandırılan Batı Hint Adaları’nda kuzeye nazaran daha faal bir sömürgecilik faaliyeti yürüttüler. Batı Hint Adaları’ndaki tuz alanlarına göz diken Hollandalılar, adaları işgal etmeye başladıkları 1634 yılından sonra İspanyolları buralardan tamamen uzaklaştırdılar.

Soru 49

Hollanda'nın Güney Afrika'daki en yoğun yerleştiği koloni kenti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaapstad (Cape Town)
B
New York
C
New Amsterdam
D
Toronto
E
Bahama Adaları
Açıklama:
Hollanda deniz ticaretinin gelişmesine ve sömürge faaliyetlerinin artmasına paralel olarak Doğu ve Batı Hint adalarında, Kuzey ve Güney Amerika’da Hollanda yerleşim merkezleri kurulmuştu. Ancak en yoğun yerleşme Afrika’nın güney ucunda yer alan Kaapstad (Cape Town) şehrinde gerçekleşti.

Soru 50

Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi ne zaman gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1594
B
1599
C
1601
D
1602
E
1621
Açıklama:
Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi 1594 yılında gerçekleşti. Bu sefer, Amsterdamlı 9 zengin tüccar tarafından kurulan “Uzak Ülkeler Şirketi” adına yapılmıştı. Toplam 4 gemiden ve 249 mürettebattan oluşan bu ilk Hollandalı ticaret kafilesi Ümit Burnu üzerinden Doğu Hint Adalarına ulaştı.

Soru 51

Hollanda hükûmetinin kurmuş olduğu Hollanda Doğu Hindistan Şirketi ilk olarak nereyi ele geçirmeye çalışmıştır?

Seçenekler

A
Cava Adası
B
Banda Adaları
C
Maluku Adaları
D
Açe Sultanlığı
E
Malakka şehri
Açıklama:
Şirket ilk olarak Endonezya’nın doğusundaki Maluku Adaları’ndaki baharat ticaretini ele geçirmeye çalıştı ve Portekizlileri uzaklaştırdı. Burada hem bir ticaret merkezi kurarak hem de çevresindeki toprakları ilhak ederek Malay-Endonezya takımadalarında egemenlik kurmaya başladı.

Soru 52

I. Yerli hükümdarlarla ticarî antlaşmalar imzalayarak
II. Toprak ilhakları yaparak
III. Yerli yöneticileri müttefîki yaparak
IV. Ülkeleri ya himaye edilen ya da tam kolonisi olan ülkeler hâline getirerek
Hollanda, çeşitli yerlerde kurduğu ticaret merkezlerini ve kolonilerini hangi yollarla teminat altına almıştır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Hollanda, çeşitli yerlerde kurduğu ticaret merkezlerini ve kolonilerini oralardaki yerli hükümdarlarla imzaladığı ticarî antlaşmalarla veya toprak ilhakları yaparak teminat altına almaktaydı. Yerli yöneticileri müttefîki yapıyor, ülkeleri ya himaye edilen ya da tam kolonisi olan ülkeler hâline getiriyordu.

Soru 53

Doğudaki tüm kolonilerin Hollanda hükûmetinin doğrudan yönetimi altına girmesi hangi olay sonucu gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Amsterdam Bankası’nın iflas etmesi
B
Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin giderek daha fazla borç yükü altına girmesi
C
Doğu ithal ürünlerindeki kâr hadlerinin düşmesi
D
Hollanda hükûmeti'nin Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'ni feshetmesi ve tüm mal varlığını devlete intikal ettirmesi
E
İngiltere ve Fransa’nın sömürgeler elde etmesi ve dünya ticaretinde hâkim olması
Açıklama:
Hollanda hükûmeti, 31 Aralık 1799 tarihinde şirketi feshetti ve tüm mal varlığını devlete intikal ettirdi. Tüm koloniler de Hollanda hükûmetinin doğrudan yönetimi altına girdi.

Soru 54

Kuzey Amerika’daki Hollanda kolonileri 1614-1618 yılları arasında hangi şirket tarafından yönetilmiştir?

Seçenekler

A
Batı Hindistan Şirketi
B
Yeni Hollanda Şirketi
C
New Amsterdam Şirketi
D
Hollanda Brezilyası
E
Doğu Hindistan Şirketi
Açıklama:
Kuzey Amerika’daki Hollanda kolonileri ise 1614-1618 yılları arasında Yeni Hollanda Şirketi tarafından yönetildi. Şirket, daha sonra lağvedilince bölgedeki Hollanda koloni faaliyetleri Batı Hindistan Şirketi’nin yetkisine verildi.

Soru 55

Hollandalılar hangi antlaşma ile Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bırakmışlardır?

Seçenekler

A
1824 İngiltere-Hollanda Anlaşması
B
1661 Lahey Barış Anlaşması
C
1654 Recife Teslim Anlaşması
D
1629 Patronluk Kanunu Antlaşması
E
1667 Breda Anlaşması
Açıklama:
İngilizler 1664 yılında Yeni Hollanda’yı işgal ettiler ve Hollandalılar, 1667 yılında imzalanan Breda Anlaşması ile Yeni Hollanda kolonisini İngilizlere bıraktılar. Karşılığında da bugünkü Surinam’ı aldılar.

Soru 56

Hollandalılar, Batı Hint Adaları’ndan hangi ürünü elde etmeyi umarak adaları işgal etmişlerdir?

Seçenekler

A
Köle
B
Tuz
C
Pamuk
D
Şeker
E
Kahve
Açıklama:
Hollandalılar, Güney Amerika ve günümüzde Karayip Adaları olarak da adlandırılan Batı Hint Adaları’nda kuzeye nazaran daha faal bir sömürgecilik faaliyeti yürüttüler. Batı Hint Adaları’ndaki tuz alanlarına göz diken Hollandalılar, adaları işgal etmeye başladıkları 1634 yılından sonra İspanyolları buralardan tamamen uzaklaştırdılar.

Soru 57

Hollandalıların bazı kolonilerini kaybetmesinin nedenleri ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sömürge rekabetinden dolayı İngiltere-Hollanda arasında yaşanan savaşlar
B
Amerikan bağımsızlık mücadelesi sırasında Hollanda’nın İngiltere’ye karşı savaşa girmesi
C
1815 yılında Napolyon’un Avrupa’da Waterloo Savaşı'nda yenilgiye uğratılması
D
Fransız Devrim Ordusunun 1795 yılında Hollanda’yı işgal edip kendisine bağlaması
E
Dördüncü İngiliz-Hollanda Savaşı (1780-1784) sonucunda Hollanda'nın deniz üstünlüğünü kaybetmesi
Açıklama:
Hollanda, 1815 yılında Napolyon’un Avrupa’da yenilgiye uğratıldığı Waterloo Savaşı’ndan sonra Fransız işgalinden kurtuldu ve akabinde bazı kolonilerini de geri aldı. Dolayısıyla, C seçeneği Hollandalıların bazı kolonilerini kaybetmesinin nedenleri ile ilgili olarak yanlıştır.

Soru 58

“Çiftçi” anlamına gelen "Boerler" adıyla bilinmekte olan ilk Hollandalı yerleşimciler yoğun olarak hangi şehre yerleştirilmişlerdir?

Seçenekler

A
Borneo
B
Sumatra
C
Cava
D
Cape Town
E
Seylan
Açıklama:
Hollanda deniz ticaretinin gelişmesine ve sömürge faaliyetlerinin artmasına paralel olarak Doğu ve Batı Hint adalarında, Kuzey ve Güney Amerika’da Hollanda yerleşim merkezleri kurulmuştu. Ancak en yoğun yerleşme Afrika’nın güney ucunda yer alan Kaapstad (Cape Town) şehrinde gerçekleşti. Portekizlilerden alındıktan sonra Kaapstad adıyla anılan bu Hollanda kolonisi, Avrupa ile Hint Okyanusu arasındaki deniz yolu güzergâhının üzerinde gemiler için önemli bir ikmal merkezi ve depo olarak da hizmet etmekteydi. Buralarda, “çiftçi” anlamına gelen Boerler adıyla bilinmekte olan ilk Hollandalı yerleşimciler, dindar bir hayat yaşıyor, ticaretten pek hoşlanmıyorlardı. Dolayısıyla Güney Afrika topraklarında tahıl ekip biçmeye, çiftlikler kurarak at yetiştirmeye başlamışlardı.

Soru 59

Endonezyalı köylü ve çiftçilerin verimli arazilerinin beşte birini hükûmetin istediği ihraç oranı yüksek olan değerli ürünlere ayırmak ve bunları resmî gözetim altında ekmek mecburiyetinde olduğu, arazi vergisi olarak da ürettikleri üründen ödeme yapmak zorunda bulundukları, toprak sahibi olmayanların da yılda 66 gün devletin arazilerinde ücretsiz çalışması gerektiği Hollanda'nın oluşturduğu sömürge sisteminin adı nedir?

Seçenekler

A
Ürün sistemi
B
Ahlâkî politika
C
Beyaz insanın yükü
D
Kültür sistemi
E
Pazar sistemi
Açıklama:
Doğrudan sömürge yönetiminin giderek yaygınlaşması, 1816’dan sonra Hollanda otoritesini yerleştirmek için yapılan askerî seferler ve Cava Savaşı’nın getirdiği ağır borç yükü elde edilen gelirlerle karşılanamadı. Bunun üzerine Hollandalılar ekonomide yeni bir sömürge siyaseti benimsediler. 1830 yılında Cava çiftçilerine yönelik sadece pirinç gibi yiyecek ürünü değil bilakis dünya pazarlarında aranan yüksek fiyatlı ihraç ürünlerinin ekilmesini teşvik eden bir tarım sistemini uygulamaya koydular. “Kültür sistemi” adıyla bilinen bu sistem çerçevesinde Endonezyalı köylü ve çiftçiler verimli arazilerinin beşte birini hükûmetin istediği ihraç oranı yüksek olan değerli ürünlere ayırmak ve bunları resmî gözetim altında ekmek mecburiyetinde idiler. Arazi vergisi olarak da ürettikleri üründen ödeme yapmak zorundaydılar. Toprak sahibi olmayanların da yılda 66 gün devletin arazilerinde ücretsiz çalışması gerekiyordu.

Soru 60

Hollanda XVI. yüzyıl boyunca hangi ülkenin egemenliği altında bulunuyordu?

Seçenekler

A
İspanya
B
Portekiz
C
Almanya
D
Fransa
E
Belçika
Açıklama:
Hollanda, XVI. yüzyıl boyunca İspanyol egemenliği altında bulunuyordu.

Soru 61

Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi hangi yılda gerçekleşti?

Seçenekler

A
1593
B
1594
C
1595
D
1596
E
1597
Açıklama:
Hollandalı tüccarların Doğu’ya ilk seferi 1594 yılında gerçekleşti. Bu sefer, Amsterdamlı 9 zengin tüccar tarafından kurulan “Uzak Ülkeler Şirketi” adına yapılmıştı. Toplam 4 gemiden ve 249 mürettebattan oluşan bu ilk Hollandalı ticaret kafilesi Ümit Burnu üzerinden Doğu Hint Adalarına ulaştı.

Soru 62

Hollanda Batı Hindistan Şirketi (West Indische Compagnie -WIC) hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1619
B
1620
C
1621
D
1622
E
1623
Açıklama:
Hollanda’nın batıdaki ticarî ve koloni faaliyetleri de doğuda olduğu gibi 1621 yılında kurulan Hollanda Batı Hindistan Şirketi (West Indische Compagnie -WIC) tarafından yürütüldü.

Soru 63

New Amsterdam, New York adını hangi ülke hâkimiyeti altına geçince aldı?

Seçenekler

A
Amerika
B
Portekiz
C
İspanya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Kuzey Amerika’daki Hollanda kolonisi kesin olarak İngilizlerin hâkimiyetine geçtikten bir süre sonra New Amsterdam, New York’a dönüştürüldü.

Soru 64

Sömürge rekabetinden dolayı ilki 1652-1654, ikincisi 1664-1667, üçüncüsü de 1672-1674 yıllarında olmak üzere 3 defa hangi ülkeler savaşı yaşandı?

Seçenekler

A
İspanya-Hollanda
B
Portekiz-Hollanda
C
Amerika-Hollanda
D
Almanya-Hollanda
E
İngiltere-Hollanda
Açıklama:
Hollandalıların XVII. yüzyıl ortalarına doğru dünyanın en büyük deniz ticaret filosuna sahip olmaları ve dünyanın her yerinde ticaret yapmaları, İngilizleri tedirgin etmekteydi. Sömürge rekabetinden dolayı ilki 1652-1654, ikincisi 1664-1667, üçüncüsü de 1672-1674 yıllarında olmak üzere 3 defa İngiltere-Hollanda savaşı yaşandı. Bu savaşlar neticesinde Hollanda bazı kolonilerini İngilizlere kaptırdı.

Soru 65

1824 yılında İngiltere-Hollanda Anlaşması nerede imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Londra
B
Amsterdam
C
Paris
D
Berlin
E
Venedik
Açıklama:
İki ülke arasındaki anlaşmazlıklar 1824 yılında Londra’da imzalanan İngiltere-Hollanda Anlaşmasıyla karara bağlandı.

Soru 66

Boerler Savaşı adıyla bilinen İngiliz-Boer çatışmaları hangi yıllar arasında meydana gelmiştir?

Seçenekler

A
1900-1903
B
1899-1902
C
1898-1901
D
1897-1900
E
1896-1899
Açıklama:
1899-1902 yılları arasında Boerler Savaşı adıyla bilinen İngiliz-Boer çatışmaları meydana geldi.

Soru 67

Cava Savaşı hangi yıllar arasında meydana gelmiştir?

Seçenekler

A
1899-1902
B
1859-1863
C
1825-1830
D
1821-1838
E
1873-1905
Açıklama:
1816’dan sonra Cava Adası’nın tamamını doğrudan sömürge yönetimleri altına almaya çalışınca, Yogyakarta merkezli büyük bir ayaklanma ile karşılaştı. Tarihe Cava Savaşı (1825-1830) olarak geçen bu ayaklanma neticesinde, Hollanda Yogyakarta ve Surakarta’ya bağlı tüm toprakları da ilhak ederek Cava’nın tamamını doğrudan kendi yönetimi altına aldı.

Soru 68

Ahmed Sukarno ve Muhammed Hatta 1945 yılının günümüzde de bayram olarak kutlanan ........... gününde Cakarta’da Endonezya’nın bağımsızlığını ilan ettiler.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
15 Mayıs
B
15 Haziran
C
17 Temmuz
D
17 Ağustos
E
19 Eylül
Açıklama:
Ahmed Sukarno ve Muhammed Hatta 1945 yılının günümüzde de bayram olarak kutlanan 17 Ağustos gününde Cakarta’da Endonezya’nın bağımsızlığını ilan ettiler.

Soru 69

Hollanda Karayipleri adıyla da tanınan Hollanda Antilleri, Hollanda’nın sömürgesi olmaktan çıkarak ne zaman lağvedilerek ülke statüleri kazandı?

Seçenekler

A
3 Eylül 2013
B
7 Eylül 2015
C
1 Ekim 2000
D
5 Ekim 2005
E
10 Ekim 2010
Açıklama:
Hollanda Karayipleri adıyla da tanınan Hollanda Antilleri, Hollanda’nın sömürgesi olarak kalmaya devam etti. 10 Ekim 2010 tarihinde Hollanda Antilleri de lağvedilerek Curaçao ve St. Martin Hollanda Krallığı içinde ülke statüleri kazandı ve Bonaire, St. Eustatius ve Saba adalarına da aynı statü verildi.

Soru 70

Hollanda İspanya’dan bağımsızlığını hangi yıl kazandı?

Seçenekler

A
1539
B
1549
C
1559
D
1569
E
1579
Açıklama:
Hollanda, XVI. yüzyıl boyunca İspanyol egemenliği altında bulunuyordu. 1568’de başlayan uzun bir mücadeleden sonra 1579 yılında İspanya’dan bağımsızlığını kazandı, Portekiz ve İspanyolları takip ederek deniz aşırı ülkelerde ticaret merkezleri açıp koloniler kurmaya başladı.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 10 Ekim 2010 tarihine kadar Hollanda’nın sömürgesi olarak kalmaya devam etti?

Seçenekler

A
Singapur
B
Cape Town
C
Cava
D
Hollanda Antilleri
E
Endonezya
Açıklama:
Ancak Hollanda Karayipleri adıyla da tanınan Hollanda Antilleri, Hollanda’nın sömürgesi olarak kalmaya devam etti. 10 Ekim 2010 tarihinde Hollanda Antilleri de lağvedilerek Curaçao ve St. Martin Hollanda Krallığı içinde ülke statüleri kazandı ve Bonaire, St. Eustatius ve Saba adalarına da aynı statü verildi.

Soru 72

Hollandalı denizci ve tüccarlar ilk defa hangi yıl Endonezya adalarına ayak basmışlardır?

Seçenekler

A
1596
B
1696
C
1796
D
1896
E
1996
Açıklama:
İlk defa 1596 yılında Endonezya adalarına ayak basan Hollandalı denizci ve tüccarlar, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi vasıtasıyla bölgede ticaret yapmaya başlamışlar ve daha sonra da sahil liman kentlerini kendi denetimleri altına almışlardı.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Hollanda'nın Endonezya’daki sömürge tarihi ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Hollandalılar, Avrupa’daki Napolyon Savaşları’ndan sonra Endonezya’da Hollanda sömürge idaresinin 1816’da tekrar kurulmasıyla birlikte yeni bir ekonomik politika benimsediler.
B
1825’te Hollanda ile Endonezya arasındaki ticareti tekellerine almak için Hollanda Ticaret Şirketi (Nederlandsche Handel Maatschappij) adıyla yeni bir sömürge şirketi kurdular.
C
Hollanda, XX. yüzyıl sonlarına kadar doğrudan yönetimi altında tuttuğu Endonezya adalarında ekonomik bakımdan angarya usulüne dayalı üretim ile serbest ticaret politikası takip etmişti.
D
1830’da Cava Adası’nı çeşitli idarî bölgelere ayırarak merkezî yönetimin denetimini kuvvetlendirmeyi amaçladılar.
E
Mahallî idareciler ve sultanlar tedrici olarak Hollanda’nın maaşlı sömürge idarecileri hâline geldiler.
Açıklama:
Hollanda, XVIII. yüzyıl sonlarına kadar doğrudan yönetimi altında tuttuğu Endonezya adalarında ekonomik bakımdan angarya usulüne dayalı üretim ile serbest ticaret politikası takip etmişti. Hollandalılar, Avrupa’daki Napolyon Savaşları’ndan sonra Endonezya’da Hollanda sömürge idaresinin 1816’da tekrar kurulmasıyla birlikte yeni bir ekonomik politika benimsediler. 1825’te Hollanda ile Endonezya arasındaki ticareti tekellerine almak için Hollanda Ticaret Şirketi (Nederlandsche Handel Maatschappij) adıyla yeni bir sömürge şirketi kurdular. 1830’da Cava Adası’nı çeşitli idarî bölgelere ayırarak merkezî yönetimin denetimini kuvvetlendirmeyi amaçladılar. Mahallî idareciler ve sultanlar tedrici olarak Hollanda’nın maaşlı sömürge idarecileri hâline geldiler.

Soru 74

Sömürge rekabetinden dolayı ilki 1652-1654, ikincisi 1664-1667, üçüncüsü de 1672-1674 yıllarında olmak üzere 3 defa ............ - Hollanda savaşı yaşandı.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
İngiltere
B
İtalya
C
Almanya
D
Portekiz
E
Fransa
Açıklama:
Hollandalıların XVII. yüzyıl ortalarına doğru dünyanın en büyük deniz ticaret filosuna sahip olmaları ve dünyanın her yerinde ticaret yapmaları, İngilizleri tedirgin etmekteydi. Sömürge rekabetinden dolayı ilki 1652-1654, ikincisi 1664-1667, üçüncüsü de 1672-1674 yıllarında olmak üzere 3 defa İngiltere-Hollanda savaşı yaşandı.

Soru 75

..... yüzyılın başlarından itibaren “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni bir sömürge politikası uygulamaya kondu.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
XI.
B
XII.
C
XIII.
D
XV.
E
XX.
Açıklama:
XX. yüzyılın başlarından itibaren “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni bir sömürge politikası uygulamaya kondu.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi “Ahlâkî Politika” adı verilen sömürge politikası hakkında yanlış bir ifadedir?

Seçenekler

A
Çiftçiler ve işçiler kapitalist sömürü sisteminden korunmaya çalışıldı; sulama kanalları, kara ve demir yolları yapımı gibi bazı altyapı hizmetlerine önem verildi.
B
1801 yılında resmen ilan edildi.
C
Bu siyasetin temel hedefi, sömürgelerde yaşayan halkın refahını artırmak ve onların sağlık ve eğitim imkânlarını geliştirmekti.
D
Ahlâkî Politika, Hollandalıların Endonezyalılara karşı “şeref ve vicdan borcu”nu ödemelerini öngörmekte ve bir bakıma “beyaz insanın yükü”nün Hollanda tipini oluşturmaktaydı
E
Ahlâkî Politika çerçevesinde Endonezya’da devlet dairelerinin ve çeşitli iş çevrelerinin ihtiyaç duyduğu yerel personel sıkıntısını karşılamak, tarım sektöründe modern araç ve tekniklerin kullanımını özendirmek ve sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak gayesiyle ilk ve orta öğretim seviyesinde çeşitli idarî, teknik ve meslekî okullar açılmaya başlandı.
Açıklama:
XX. yüzyılın başlarından itibaren “Ahlâkî Politika” adı verilen yeni bir sömürge politikası uygulamaya kondu. Ahlâkî Politika, Hollandalıların Endonezyalılara karşı “şeref ve vicdan borcu”nu ödemelerini öngörmekte ve bir bakıma “beyaz insanın yükü”nün Hollanda tipini oluşturmaktaydı. 1901 yılında resmen ilan edilen bu siyasetin temel hedefi, sömürgelerde yaşayan halkın refahını artırmak ve onların sağlık ve eğitim imkânlarını geliştirmekti. Bu çerçevede Endonezya’da devlet dairelerinin ve çeşitli iş çevrelerinin ihtiyaç duyduğu yerel personel sıkıntısını karşılamak, tarım sektöründe modern araç ve tekniklerin kullanımını özendirmek ve sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak gayesiyle ilk ve orta öğretim seviyesinde çeşitli idarî, teknik ve meslekî okullar açılmaya başlandı. Çiftçiler ve işçiler kapitalist sömürü sisteminden korunmaya çalışıldı; sulama kanalları, kara ve demir yolları yapımı gibi bazı altyapı hizmetlerine önem verildi.

Soru 77

Hollanda 350 yılı aşkın bir süre nüfuzu ve egemenliği altında bulundurduğu Endonezya’dan tamamen hangi yıl çekildi?

Seçenekler

A
1939
B
1949
C
1959
D
1969
E
1979
Açıklama:
Sukarno’nun başkanlığındaki Endonezya Cumhuriyeti hükûmeti, diğer federal Endonezya devletlerini birleştirdi ve Hollanda ile birlik anlaşmasını tek taraflı olarak feshetti (1954). Eylül 1969’da yapılan bir referandumla son Hollanda kolonileri de Endonezya’ya katıldı. Böylece Hollanda 350 yılı aşkın bir süre nüfuzu ve egemenliği altında bulundurduğu Endonezya’dan tamamen çekilmiş oldu.

Soru 78

İlk Hollanda kafilesi Ümit Burnu’na hangi yıl ayak bastı?

Seçenekler

A
1552
B
1652
C
1752
D
1852
E
1952
Açıklama:
İlk Hollanda kafilesi 6 Nisan 1652 tarihinde Ümit Burnu’na ayak basarak buradaki ilk beyaz yerleşiminin temellerini attılar.

Soru 79

II. Dünya Savaşı sırasında Endonezya .......... tarafından işgal edildi.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Almanlar
B
İtalyanlar
C
Fransızlar
D
İngilizler
E
Japonlar
Açıklama:
Japonlar, II. Dünya Savaşı sırasında Endonezya’ya saldırdığı zaman, Hollanda Doğu Hindistan donanması Mart 1942 yılında Cava’da batırıldı ve Endonezya Japonlar tarafından işgal edildi.

Ünite 3

Soru 1

I. Sumatra
II. Sevakin
III. Cava
IV. Selebes
Yukarıdaki adalardan hangileri modern sömürgeciliğin ilk adımlarının atıldığı adalar arasındadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I,III ve IV
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Portekiz donanmasının ardından kıtanın bu tarafına İspanya, Hollanda, Fransa ve İngiltere donanmaları açılmaya başladılar. Kısa zamanda Avrupa donanmaları Batı Hint Okyanusu adalarından Moritus (Ile Maurice) ve Reunion ile Doğu Hint Okyanusu adalarından bugünkü Endonezya Devleti’ni oluşturan Sumatra, Cava ve Selebes gibi adalarda modern sömürgeciliğin ilk adımlarını oluşturdular. Doğru cevap C' dir.

Soru 2

I. René Caillé
II. Henri Duveyrier
III. Richard Burton
Yukarıkilerden hangisi Müslüman kılığında Afrika' da dolaşan seyyahlar arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Fransız René Caillé Batı Afrika’dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti’nin Timbuktu şehrine giderek tamamlamış ve oradan sağ olarak dönme şansına sahip ilk seyyahlardan birisi olmuştu. Yine bir başka seyyah olan Henri Duveyrier de Cezayir’in iç bölgelerinde ilerleyerek Tevarıklar arasına Müslüman kisvesi altında karışarak kendini gizlemiş ve seferini başarıyla tamamlamıştı. İngiliz Richard Burton da 1850’li yılların başında önce Kutsal Topraklara, ardından da bugünkü Etiyopya’nın güneydoğusunda kalan Harar Emirliği’nin merkezi olan ve aynı adı taşıyan Harar şehrine 1854 yılında Müslüman kılığında girebilen ilk Avrupalı seyyah olmuştu. Doğru cevap E' dir.

Soru 3

I. İspanya
II. Almanya
III. Portekiz
Yukarıdakilerden hangisi XV. ve XVI. yüzyılda Hindistan ve Cava’ya kadar giderek sömürgecilik faaliyetlerine başlayan devletler arasında değildir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Avrupa ülkeleri içinde XV. ve XVI. yüzyılda Hindistan ve Cava’ ya kadar giderek sömürgecilik faaliyetlerine ilk başlayan ülke Portekiz ve hemen ardından İspanya’dır. Daha sonra Fransa, İngiltere ve Hollanda bunları takip etmişlerdir. Doğru cevap B' dir.

Soru 4

DOM-TOM aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Fransız Ekvator Afrikası
B
Fransız Birliği
C
Modern Sömürgeciler
D
Ulema Hareketi
E
Günümüz Fransız Sömürgeleri
Açıklama:
Fransa sömürgecilik faaliyetlerine başladığı günden bugüne kadar elinde tuttuğu bölgelerin birçoğunu bırakmakla birlikte hâlen dünyanın dört bir tarafında sömürgeleri bulunmaktadır. Kısaca günümüz Fransız sömürgelerine DOM-TOM denmektedir. Doğru cevap E' dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Fransız Batı Afrika sömürgelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Sudan
B
Senegal
C
Gine
D
Kongo
E
Nijer
Açıklama:
İşgal edilen topraklar Haziran 1895’te Afrique Occidentale Française (AOF) [Fransız Batı Afrikası] adı altında bir birlik halinde toplandı. I. Dünya Savaşı öncesinde bu birlik içinde 8 sömürge bulunuyordu: Senegal, Moritanya, Sudan, Nijer, Yukarı Volta (Burkina Faso), Gine, Fildişi Sahili, Dahomey (Benin). Doğru cevap D' dir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Fransa' nın III. Cumhuriyet Dönemi sömürgelerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Fas
B
Madagaskar
C
Tunus
D
Nijer
E
Annam
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi. Fransa bu sömürgelerle birlikte dünyanın ikinci büyük sömürge devleti olmuştu. Doğru cevap D' dir.

Soru 7

I. Portekizler köle ticareti ve sömürge kaynaklarını tüketirken Fransa kaynakları sanayi için kullanarak büyük gelişme sağlamıştır.
II. Fransa' da sağ ve sol kesim her zaman sömürgecilikten yana olmuştur.
III. Fransa işgal ettikleri bölgelere vatandaşlarını göç ettirmeyi ihmal etmiştir.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Fransızlar işgal ettikleri bölgelere çok sayıda vatandaşını göç ettirmeyi ihmal etmedi. 1950’li yıllarda 8.700 bin nüfuslu Cezayir’de 1.100 bin (%12) Fransız vatandaşı yaşamakta olup bunların çoğu yaklaşık bir asır önce bu sömürgeye gelip yerleşen Fransız ailelerin soyundan gelenlerdi. 2.700 bin nüfuslu Tunus’ta 270 bin (%10) ve 7.500 bin nüfuslu Fas’ta 360 bin (%5) Avrupalı yaşamakta olup bunların çoğunluğu yine Fransız idi. Doğru cevap D' dir.

Soru 8

Sömürgeciliğin son merhalesinde başlayan ve Afrika kıtası tarihsel köklerinden koparılarak bu köklere dayanan Afrika medeniyetinin yerine Batı medeniyeti yerleştirilmeye çalışıldığı süreç aşağıdakilerden hangi sömürgeciliği ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Yeni Sömürgecilik
B
Kültür sömürgeciliği
C
Modern Sömürgecilik
D
Zihniyet Sömürgeciliği
E
Batı Sömürgeciliği
Açıklama:
Sömürgeciliğin son merhalesinde başlayan kültür sömürgeciliği sürecinde Afrika kıtası tarihsel köklerinden koparılarak bu köklere dayanan Afrika medeniyetinin yerine Batı medeniyeti yerleştirilmeye çalışıldı. Afrika’daki halkların atalarından miras aldıkları din, dil, edebiyat, sanat ve ticaretin yerine Batı’ya ait değerler konuldu. Portekiz ve Fransa tarih boyunca kültür sömürgeciliği konusunda öne çıkan devletlerin başında geldi. Doğru cevap B' dir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 1930' da Fransa' nın bir uzantısı olarak görülmüş ve doğrudan İçişleri Bakanlığı bünyesinde
diğer Fransız şehirleri gibi yönetilmiştir?

Seçenekler

A
Cezayir
B
Fas
C
Tunus
D
Libya
E
Trablusgarp
Açıklama:
1930’a gelindiğinde Fransa, sömürgeleri içinde sadece Cezayir’i ülkenin Afrika kıtasındaki bir uzantısı gibi kabul ediyor ve burayı doğrudan İçişleri Bakanlığı bünyesinde diğer Fransız şehirleri gibi yönetiyordu. Doğru cevap A' dır.

Soru 10

Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Portekiz
B
Hollanda
C
Fransa
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir

Soru 11

1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de yeniden kim başlatmıştır ?

Seçenekler

A
Jules Ferry
B
Napolyon
C
Auguste Comte
D
Cardinal Lavigerie
E
Kristof Kolomb
Açıklama:
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı.

Soru 12

Sömürgelerde başlayan Hristiyanlaştırma ve misyonerlik faaliyetleri kimin Cezayir Başpapazı tayin edilmesiyle yoğunlaşmıştı ?

Seçenekler

A
Charles Quint
B
Cardinal Richelieu
C
Cardinal Lavigerie
D
Saint Louis
E
Henri Duveyrier
Açıklama:
Sömürgelerde başlayan Hristiyanlaştırma faaliyetleri bilhassa Cardinal Lavigerie’nin 1867’de Cezayir Başpapazı tayin edilmesiyle yoğunlaştı ve kurduğu Beyaz Rahipler (Pères blancs) ve Beyaz Rahibeler (Soeurs blanches) buradan bütün Afrika’da en büyük misyonerlik faaliyetlerini başlattı.

Soru 13

Afrika’daki Fransız sömürgeciliği sürecinin başlarında Cezayir
eyaletine hitaben orayı 80 bin kişilik ordusuyla işgal edeceğini söyleyen, fakat Avrupa’daki savaşlardan fırsat bulamamış olan ünlü Fransız kimdir ?

Seçenekler

A
Kristof Kolomb
B
Cardinal Lavigerie
C
Saint Louis
D
Charles Quint
E
Napolyon
Açıklama:
Napolyon, Afrika’daki Fransız sömürgeciliği sürecinin başlarında Cezayir eyaletine hitaben orayı 80 bin kişilik ordusuyla işgal edeceğini söylemişse de Avrupa’daki savaşlardan fırsat bulamamıştı.

Soru 14

Afrika kıtasını XVI. yüzyılda tamamen ele geçirmeyi amaç edinen Avrupalıların planlarının büyük oranda boşa çıkarılması hangi devlet tarafından olmuştur ?

Seçenekler

A
Osmanlı Devleti
B
Memluk Devleti
C
Endülüs Emevi Devleti
D
Habeşistan
E
Cezayir
Açıklama:
Afrika kıtasını XVI. yüzyılda tamamen ele geçirmeyi amaç edinen Avrupalıların planları Osmanlı Devleti tarafından büyük oranda boşa çıkarıldı.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi 1910’da Afrique Equatoriale Française (AEF) (Fransız Ekvator Afrikası) adıyla kurulan federasyonda yer alır ?

Seçenekler

A
Madagaskar
B
Annam
C
Kongo
D
Laos
E
Fas
Açıklama:
Afrika’nın iç bölgelerindeki sömürgeleri ise Afrique Equatoriale Française (AEF) [Fransız Ekvator Afrikası] adıyla ancak 1910’da kurulabildi ve bu federasyon içinde Gabon, başkenti Brazzaville olan Kongo, Orta Afrika ve Çad yer almaktaydı. 1911’deki Fransız- Alman Antlaşması’yla buranın toprakları azalmışsa da 1916’dan sonra daha da fazla genişleyerek Kamerun’un bir kısmı ile Togo dâhil edildi.

Soru 16

1802 yılında Napolyon'un tekrar başlattığı köleliğin yasaklanması ilk etapta hangi yılda olmuştur ?

Seçenekler

A
1789
B
1798
C
1802
D
1807
E
1848
Açıklama:
cevap a. 1789.
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı. Ama
onun döneminin sonunda Fransız sömürgeciliği bütün gücünü kaybetmişti.

Soru 17

Fransızların Afrika'daki sömürgecilikteki hakimiyetini durduran ve Fransız sömürgelerini ele geçiren ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
İspanya
B
Almanya
C
Hollanda
D
İngiltere
E
Osmanlı
Açıklama:
Akdeniz ticaretinin hâkimiyeti için oldukça önemli
olan Süveyş Kanalı’nın açılmasının ardından bölgeyi işgal ederek buradaki asırlık Fransız
hâkimiyetini sona erdirdi. Bu olayın ikinci ayağını İngilizlerin Afrika kıtasını kuzey ve
güneyden başlayarak iç bölgelere doğru ilerleyen işgali oluşturuyordu. Nil Nehri boyunca
ilerleyen İngilizler 1896 yılında Sudan’da İngiliz-Mısır ortak yönetimini kurdular. Bu ortak
yönetimin ardından Afrika’daki varlıklarını bir anlamda sağlama aldıklarından, diğer
devletlerin Afrika’da kurdukları sömürge yönetimlerini bir bir işgal etmeye başladılar. Bu
işgaller özellikle İngiltere ile Fransa arasında büyük anlaşmazlıklara neden oldu

Soru 18

Yaklaşık iki asırdır Hollanda’nın elinde bulunan ve sömürge ticaretinin hâkimiyeti için önemli bir nokta olan Cape Koloni’yi ele geçiren ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Osmanlı
B
Fransa
C
İspanya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
1800’lü yılların ilk çeyreğine
kadar yaklaşık iki asırdır Hollanda’nın elinde bulunan ve sömürge ticaretinin hâkimiyeti
için önemli bir nokta olan Cape Koloni’yi ele geçiren İngiltere burayı kuzeye yapacağı
seferler için bir üs hâline getirdi.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri arasında yer alır ?

Seçenekler

A
Yeni Kaledonya
B
Antiller
C
Yeni Gine
D
Madagaskar
E
Nijer
Açıklama:
DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri şunlardır:
Guyane (1604), Martinique (1635), Guadeloupe (1635), Réunion (1642), Mayotte, Yeni
Kaledonya (1853), Fransız Polenezi (1846), Wallis et Futuna, Nouvelles-Hébrides.

Soru 20

1516’da Osmanlı Devleti’nin Cezayir sahillerinde başlayan Kuzey Afrika’daki varlığı kısa zamanda Mısır, Cezayir, .......... ve ............ eyaletleri şeklinde idarî birimlere dönüşmüştür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Fas-Trablusgarp
B
Trablusgarp-Tunus
C
Tunus-Sudan
D
Fas-Tunus
E
Sudan-Trablusgarp
Açıklama:
1516’da Osmanlı Devleti’nin Cezayir sahillerinde başlayan Kuzey Afrika’daki varlığı kısa zamanda Mısır, Cezayir, Trablusgarp ve Tunus eyaletleri şeklinde idarî birimlere dönüşmüştür.

Soru 21

Sömürge kelimesinin Fransızca karşılığı olan “colonnie” sözcüğü ilk kez kaçıncı yüzyılda kullanılmaya başlanmıştır?

Seçenekler

A
XVIII. yüzyıl
B
XVII. yüzyıl
C
XVI. yüzyıl
D
XV. yüzyıl
E
XIV. yüzyıl
Açıklama:
Sömürge kelimesinin Fransızca karşılığı olan “colonnie” ilk defa 14. yüzyılda kullanılmaya başlanmıştır.

Soru 22

XVIII. Louis döneminde Fransız sömürgeleri hangi bölgelere ayrılmıştı?

Seçenekler

A
Guyane-Mozambik-Cezayir
B
Venezuella-Senegal-Hindistan
C
Cezayir-Hindistan-Gine
D
Madagaskar-Gine-Gana
E
Senegal-Guyane-Madagaskar
Açıklama:
XVIII. Louis Dönemi’nde Fransız sömürgeleri Senegal, Guyane ve Madagaskar olmak üzere 3 bölgeye ayrılmıştı.

Soru 23

Hangisi 1763’te Fransa'nın İngiltere'yle imzaladığı Paris Antlaşması'nın sonuçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Fransa, Senegal’i İngiltere’ye bırakmıştır.
B
Fransa, Guadelup'u almıştır.
C
Fransa, Antiller’i almıştır.
D
Fransa, Kanada’yı İngiltere'ye bırakmıştır.
E
Fransa, Martinique’i almıştır.
Açıklama:
Fransa, 1763’te İngiltere ile imzaladığı Paris Antlaşması ile Kanada’yı, Antiller’i, Hindistan’daki sömürgelerini ve Senegal’i İngiltere’ye bırakırken karşılığında Guadelup ve Martinique’i almıştır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Fransa'nın 19. yüzyılda işgal ettiği topraklardan değildir?

Seçenekler

A
Fas
B
Moritanya
C
Tunus
D
Gabon
E
Kongo
Açıklama:
XIX. yüzyılın başından itibaren dünyanın birçok bölgesini sömürgeleştiren II. ve III. Cumhuriyet Fransa’sı, Asya ve Afrika sömürgeleri imparatorluğunu böylece kurmuş oldu. Sırasıyla işgal ettiği topraklar: 1830-1847 yılları arasında Cezayir, 1839’da Gabon, 1854’te Moritanya, 1855’te Senegal, Gine ve Fildişi Sahili’nde bazı yerler, 1859’da Kongo, 1859-1867’de Cochinchine ve Kamboçya, 1881’de Tunus, 1884’de Tonkin ve Annam, 1886’da Kamer Adaları, 1885’te Madagaskar, 1888’de Cibuti, 1892’de Segu (Mali), 1898’de Benin (Dahomey), 1901-1913 yılları arasında Orta Afrika ve Çad, 1912’de Fas.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Fransa III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan sömürgelerden birisidir?

Seçenekler

A
Çad
B
Mısır
C
Kongo
D
Laos
E
Sudan
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas, III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi.

Soru 26

Hangisi günümüz Fransız sömürgelerinden biridir?

Seçenekler

A
Martinique
B
Çad
C
Ekvator Ginesi
D
Tunus
E
Mozambik
Açıklama:
Fransa sömürgecilik faaliyetlerine başladığı günden bugüne kadar elinde tuttuğu bölgelerin birçoğunu bırakmakla birlikte hâlen dünyanın dört bir tarafında sömürgeleri bulunmaktadır. Kısaca DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri şunlardır: Guyane (1604), Martinique (1635), Guadeloupe (1635), Réunion (1642), Mayotte, Yeni
Kaledonya (1853), Fransız Polenezi (1846), Wallis et Futuna, Nouvelles-Hébrides.

Soru 27

Köle ticaretine ilk başlayan ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
İngiltere
C
İspanya
D
Portekiz
E
Hollanda
Açıklama:
FRANSIZ SÖMÜRGECİLİĞİNİ DİĞERLERİNDEN AYIRAN
ÖZELLİKLER
Avrupa’da yaptığı savaşlarda her defasında büyük yenilgi alan Fransa, birliklerini yeni
sömürgeler elde etmek üzere sefere çıkarmış, sömürgeleştirdiği ülkelerin tamamı askerî
seferler sonucu elde edilmiştir. Bu aslında askerler için bir prestij meselesi oluyor ve
Avrupa’da kaybettikleri itibarlarını bu ülkelerdeki başarılarıyla örterek ülkenin siyasî yapısındaki güçlerini muhafaza ediyorlardı.
Avrupalı devletler, Amerika kıtasında işgal ettikleri topraklarda ziraat yapabilmek
için buraları önce insansız hâle getirdiler. Antiller’de Tainos’lar, Brezilya’da Tamayo’lar,
Kuzey Amerika’da Hurons ve Iroquoislar tamamen soykırımına uğradılar. Afrika sahillerinde en fazla sömürgesi olan Portekiz bunları XIX. asrın başında İngiltere’ye kaptırdı ve
Avrupa’nın büyük endüstri şirketleri karşısında güçsüz kalarak etkinliğini kaybetti.
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı.

Soru 28

Fransa'da 1789’da kaldırılan köle ticareti kaç yılında yeniden başlatılmıştır?

Seçenekler

A
1799
B
1802
C
1854
D
1874
E
1888
Açıklama:
Fransa'da 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlatmıştır.

Soru 29

Kısaca DOM-TOM denilen günümüz sömürgeleri hangi devlete aittir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
Hollanda
E
İspanya
Açıklama:
Kısaca DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri şunlardır: Guyane (1604), Martinique (1635), Guadeloupe (1635), Réunion (1642), Mayotte, Yeni Kaledonya (1853), Fransız Polenezi (1846), Wallis et Futuna, Nouvelles-Hébrides.

Soru 30

Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varlığı hangi yıl başlamıştır?

Seçenekler

A
1516
B
1535
C
1608
D
1633
E
1689
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki varlığı 1516 yılında başlamıştır.

Soru 31

Harar şehrine 1854 yılında Müslüman kılığında girebilen ilk Avrupalı seyyah kim olmuştur?

Seçenekler

A
René Caillé
B
Richard Burton
C
Henri Duveyrier
D
David Livingstone
E
Heinrich Barth
Açıklama:
Harar şehrine 1854 yılında Müslüman kılığında girebilen ilk Avrupalı seyyah Richard Burton olmuştur.

Soru 32

XX. yüzyılın ilk yarısında kıta toplumları sömürgecilerin elinden kurtulmak için verdikleri uğraş sonucunda ortaya çıkan devlet sayısı aşağıdakilerden hangisinin üzerindedir?

Seçenekler

A
30
B
40
C
50
D
60
E
70
Açıklama:
XX. yüzyılın ilk yarısında kıta toplumları sömürgecilerin elinden kurtulmak için çok uğraştılar. Sonuçta çoğu, tarihle hiçbir bağlantısı olmayan ve aralarında devamlı bir husumeti barındıracak 50’nin üzerinde devlet kurulmasına müsaade edildi.

Soru 33

Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü üstlenen ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Hollanda
D
Fransa
E
Portekiz
Açıklama:
Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü Fransa üstlenmiştir.

Soru 34

Sömürgeleştirme manasına gelen “colonisation" ilk defa hangi yıl kullanılmıştır?

Seçenekler

A
1712
B
1743
C
1756
D
1760
E
1769
Açıklama:
Sömürgeleştirme manasına “colonisation" ilk defa 1769 yılında kullanılmıştır.

Soru 35

Yedi Yıl Savaşı esnasında kaybettiği sömürgelerini 1830’dan itibaren tekrar elde etmeye çalışan Fransa mezkur tarihte Cezayir'e kaç askerle çıkarma yapmıştır?

Seçenekler

A
37000
B
40000
C
42000
D
45000
E
50000
Açıklama:
Yedi Yıl Savaşı esnasında kaybettiği sömürgelerini 1830’dan itibaren tekrar elde etmeye çalışan Fransa o tarihte 37000 asker ile çıkarma yapmıştır.

Soru 36

Fransa'nın İşgal edttiği topraklar Haziran 1895’te hangi isim altında bir birlik halinde toplanmıştır?

Seçenekler

A
Compagnies des Indes Orientales
B
Compagnies des Indes Occidentales
C
Afrique Occidentale Française
D
Compagnies du Nord
E
Compagnies du Nord
Açıklama:
Fransa'nın İşgal ettiği topraklar Haziran 1895’te Afrique Occidentale Française ismi altında bir birlik halinde toplanmıştır.

Soru 37

İngiltere 1896 yılında İngiliz-Mısır ortak yönetimini nerede kurmuştur?

Seçenekler

A
Cezayir
B
Angola
C
Sudan
D
Zimbabwe
E
Kenya
Açıklama:
İngiltere 1896 yılında İngiliz-Mısır ortak yönetimini Sudan'da kurmuştur.

Soru 38

Cezayirli Müslümanlara oy verme hakkı ilk defa ne zaman verilmiştir?

Seçenekler

A
1932
B
1933
C
1934
D
1935
E
1936
Açıklama:
Cezayirli Müslümanlara oy verme hakkı ilk defa 1936 yılında verilmiştir.

Soru 39

Başbakan Jules Ferry kimin öğrencisidir?

Seçenekler

A
Marcel Mauss
B
Le Play
C
Emile Durkheim
D
Auguste Comte
E
Henri Lefebvre
Açıklama:
Başbakan Jules Ferry Auguste Comte'un öğrencisidir.

Soru 40

Avrupa sömürgeciliğinin gerçek anlamda Afrika kıtasında yerleşmesini geciktiren unsur hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupalıların ticaret kolonileri kurma fikrine önceden sahip olmaması
B
Osmanlı Devleti'nin Afrika kıtasındaki güçlü varlığı
C
Avrupa’dan gelen genç maceraperestlerin Afrika kıtasındaki yerli halkla iyi ilişkiler kurması
D
Avrupalı devletlerin kendi aralarındaki savaşlarla meşgul olması
E
Avrupalı devletlerin kendilerine yetecek kaynaklara daha önceden sahip olması
Açıklama:
1516’da Osmanlı Devleti’nin Cezayir sahillerinde başlayan Kuzey Afrika’daki varlığı kısa zamanda Mısır, Cezayir, Trablusgarp ve Tunus eyaletleri şeklinde idarî birimlere dönüştü. Kızıldeniz’in batı sahillerinde ise Habeş eyaleti adıyla merkezi bugünkü Sudan Devleti’nin Sevakin Adası olan beşinci bir eyalet daha kuruldu. Bu eyaletlerin her birinin Osmanlı Dönemi’ndeki tarihi iyi incelendiği takdirde Avrupa sömürgeciliğinin gerçek manâda Afrika kıtasında yerleşmesinin neden XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar, hatta XX. yüzyılın başına kadar sarktığı anlaşılacaktır.

Soru 41

Fransa’nın Afrika’daki sömürgecilik faaliyetleri ilk önce hangisinin ticareti ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Fil dişi
B
Köle
C
Altın
D
Baharat
E
Kahve
Açıklama:
Sömürgeci devletler çok geçmeden yeni tanımaya başladıkları bu kıtalarda ticarî kazancı oldukça yüksek olan çok sayıda ticaret şirketi kurdular. Bu şirketlerin tamamı kıyı- lardaki değerli madenleri yine yerli halkı kullanarak çıkarıyor ve Avrupa’ya gönderiyorlardı. Madenlerde zorla çalıştırılan yerliler, karşı koymaları hâlinde katliamlar yapılarak ortadan kaldırılıyordu. İlk önceleri altın ağırlıklı olan ticaret, XVII. yüzyıldan itibaren yerini baharat, fil dişi ve özellikle köle ticaretine bıraktı.

Soru 42

Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke hangisidir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Hollanda
C
Fransa
D
Portekiz
E
İspanya
Açıklama:
Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir.

Soru 43

Afrika sömürgeciliği planını şekillendiren ilk ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Çin
C
İngiltere
D
Norveç
E
İspanya
Açıklama:
Mısır siyaseti ve Cezayir’i işgaliyle, Fransa modern milletler arasında Afrika sömürgeciliği planını şekillendiren ilk ülkedir.

Soru 44

Fransa XVI. yüzyılda köle ticaretini nereden başlatmıştır?

Seçenekler

A
Haiti
B
Hindistan
C
Nouvelle Orléans
D
Guadelup
E
Gorée Adası
Açıklama:
Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı Hollandalılardan alarak köle ticaretini buradan başlattı.

Soru 45

Hangisi III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Fas
B
Laos
C
Tunus
D
Senegal
E
Madagaskar
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi. Fransa, 1763’te İngiltere ile imzaladığı Paris Antlaşması ile Kanada’yı, Antiller’i, Hindistan’daki sömürgelerini ve Senegal’i İngiltere’ye bırakırken karşılığında Guadelup ve Martinique’i aldı.

Soru 46

Osmanlı Devleti XVI. yüzyılın başlarında Kızıldeniz ve Doğu Afrika sahillerinde hangi ülkeye karşı ciddi bir karşı duruş sergilemişti?

Seçenekler

A
Portekiz
B
İtalya
C
Fransa
D
Libya
E
Cezayir
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Doğu Avrupa’da Avrupalılarla yaptığı mücadele XVI. yüzyılın başından itibaren kısmen Akdeniz’e kaymış ve tabii olarak Kuzey Afrika’da İspanyollar’a karşı, Kızıldeniz ve Doğu Afrika sahillerinde de Portekizliler’e karşı ciddi bir karşı duruş halini almıştı.

Soru 47

Osmanlı Devleti’nin İstanbul’da bulunan Avrupalı sefirler ve seyyahlara verdiği bugünkü manada vize karşılığı olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Visa
B
Permit
C
İzin
D
Buyruk
E
Buyrultu
Açıklama:
İstanbul’da bulunan Avrupalı sefirler yıllarca sürecek bu seferlere çıkacak başta kendi vatandaşları olmak üzere yardım isteyen her seyyah için Osmanlı Devleti’nden bir «buyrultu», yani bugünkü manada bir «vize» almadan yola çıkmalarına müsaade etmedi.

Soru 48

Osmanlı Devletinin sömürgeciliğe yaklaşımının farklı olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İslam dinin etkisi
B
Yönetim yapısı
C
Devlet özellikleri
D
Devlet politikası
E
Dönem yaklaşımı
Açıklama:
Başka toplumları sömürmeye müsaade etmeyen İslam dininin emirlerinin etkisi Osmanlı Devleti üzerinde çok büyüktür. Fethedilen topraklardaki insanlar kısa zaman içinde ya Müslüman olarak ülkelerine gelenlerle birlikte yeni fetihlere katılıyorlar veya kendi inançlarını muhafaza ederek bunun karşılığında devlete birtakım ödemelerde bulunarak hem hayatlarını hem de kazançlarını garanti altına almış oluyorlardı.

Soru 49

Sömürgeci devletler Afrika'da ilk önce hangi kıymetli madenin ticaretini yaptılar?

Seçenekler

A
Elmas
B
Gümüş
C
Altın
D
Fil dişi
E
Safir
Açıklama:
Sömürgeci devletler Afrika'da ticari kazancı oldukça yüksek olan çok sayıda ticaret şirketi kurdular. Bu şirketlerin tamamı kıyılardaki değerli madenleri yine yerli halkı kullanarak çıkarıyor ve Avrupa’ya gönderiyorlardı. İlk önceleri altın ağırlıklı olan ticaret, XVII. yüzyıldan itibaren yerini baharat, fil dişi ve özellikle köle ticaretine bıraktı.

Soru 50

Modern manada ilk sömürgeciliği geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Portekiz
C
İtalya
D
İspanya
E
Hollanda
Açıklama:
Modern manada ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir.

Soru 51

Fransız Kralı I. François’ı, Charles Quint’in hapsinden kurtaran Osmanlı Padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fatih Sultan Mehmet
B
Yavuz Sultan Selim
C
III. Selim
D
Kanuni Sultan Süleyman
E
Yıldırım Beyazıt
Açıklama:
Fransızların deniz aşırı açılmaları ilk deniz filosunun XI. Louis (1461) tarafından kurulmasıyla başlar. Krallardan VIII. Charles (1483-1498), XII. Louis (1498-1515) ve I. François (1515-1547) Akdeniz’in doğusuna geçerek Osmanlıların hâkimiyetine son vermek istediler. Fakat I. François’ı, Charles Quint’in hapsinden Kanuni Sultan Süleyman kurtarınca Osmanlı Devleti ile iyi geçinmeye başladı.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Fransız sömürgelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Tunus
B
Laos
C
Fas
D
Libya
E
Madagaskar
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi. Fransa bu sömürgelerle birlikte dünyanın ikinci büyük sömürge devleti olmuştu.

Soru 53

Cezayir’in Fransa tarafından işgalinin sömürgecilik sistemine getirdiği yeni boyut aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ticaret sınırlamaları
B
İdari yapıların kurulması
C
İnsan hakları uygulaması
D
Ekonomik ambargo
E
Dini kısıtlamalar
Açıklama:
1830’da Cezayir’in Fransa tarafından işgali sömürgecilik sistemine yeni bir boyut getirdi. Buradaki uygulamalar yeryüzünün diğer tarafındakiler için de yaygınlaştırılıyordu. Sadece ticari maksatla sınırlandırılmayıp idari yapılar da kurularak sömürgelerin daha uzun ömürlü olmaları sağlandı.

Soru 54

Köle ticaretine ilk başlayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Hollanda
C
İspanya
D
Fransa
E
Portekiz
Açıklama:
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır.

Soru 55

XX. yüzyıldan itibaren “yeni sömürgecilik” aşağıdaki hangi grupta yer alan devletlerin ekonomik ve sosyal kalkınma için zengin devletlerin yatırım ve mali desteklerine ihtiyaç duyması ile başlayan bir süreçtir?

Seçenekler

A
Birinci dünya ülkeleri
B
İkinci dünya ülkeleri
C
Üçüncü dünya ülkeleri
D
Gelişmekte olan ülkeler
E
Gelişmiş ülkeler
Açıklama:
Üçüncü dünya ülkesi olarak nitelendirilen devletler, bağımsızlıklarını alırken sömürge devletlerine ekonomik birtakım ayrıcalıklar da vermek zorunda kalmışlardı. XX. yüzyıldan itibaren “yeni sömürgecilik” bu devletlerin ekonomik ve sosyal kalkınma için zengin devletlerin yatırım ve mali desteklerine ihtiyaç duyması ile başlayan bir süreçti.

Soru 56

I. Çad Gölü havzasına yakın Biladü's-Sudan denilen coğrafyada Kanim-Bornu Sultanlığı
II. Mali Cumhuriyeti ve Nijer Devleti arasında yer alan Func ve Darfur Sultanlıkları
III. Etiyopya'nın güneydoğu bölgesinde kurulan Harar Emirliği
Yukarıdakilerden hangileri XVI. yüzyılda Afrika kıtasının siyasi durumunu özetler?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çad Gölü havzasına yakın Bilâdü's-Sudan denilen coğrafyadaki Kânim-Bornu Sultanlığı ile ve bugün Mali Cumhuriyeti ile Nijer Devleti arasındaki bölgede kurulu Songay Sultanlığını da harekete geçirdi. Yine XVI. yüzyılda bu bölgenin en doğusunda bugünkü Sudan topraklarında kurulan Func ve Darfur Sultanlıkları, Etiyopya'nın güneydoğu bölgesinde kurulan Harar Emirliği ile Osmanlı Devleti sıkı ilişkiler içerisindeydi.

Soru 57

I. XVII ve XVIII yüzyıllar içerisinde Avrupa sömürgeciliği sadece ticaret konilerinden ibaretti.
II. XIX. yüzyılda Avrupalıların Afrika'yı tanıma merakı artmıştı.
III. XVIII. yüzyıl boyunca kimse Afrika'nın iç bölgelerine girmeye cesaret edememişti.
Yukarıdakilerden hangileri Avrupa sömürgeciliğinin Afrika'ya bakış açısıyıla ilgili doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Avrupa sömürgeciliği XVII. ve XVIII. yüzyıllar boyunca daha ziyade Afrika kıtasının batı ve güney sahil şeritlerinde kurduğu ticaret kolonileri vasıtasıyla köle satın almanın ötesinde fazla bir varlık gösteremedi. XIX. yüzyıla girildiğinde Avrupalılarda Afrika’yı tanıma merakı en üst seviyeye çıkmış durumdaydı. XVIII. yüzyılda birkaç meraklı dışında pek cesaret edilmeyen kıtanın iç bölgelerine gitme ve oraları tanıma, kendi tabirleriyle keşfetme serüveni başladı.

Soru 58

I. Fransız Rene Caille, Batı Afrika yolculuğu yapıp geri dönebilen ilk seyyahlar arasında yer alır.
II. Afrika kıtasında yolculuk yapmak isteyen seyyahlar, Osmanlı Devleti'nden bir 'buyrultu' almak zorundalardı.
III. Avrupalı seyyahlar genelde kendilerini Müslüman gibi gösterip Afrika kıtasına yolculuk ederlerdi.
Yukarıdakilerden hangileri 19. yüzyılda Afrika kıtasındaki yolculuklarla ilgili doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İstanbul’da bulunan Avrupalı sefirler ise yıllarca sürecek bu seferlere çıkacak başta kendi vatandaşları olmak üzere yardım isteyen her seyyah için Osmanlı Devleti’nden bir «buyrultu», yani bugünkü manada bir «vize» almadan yola çıkmalarına müsaade etmedi. Genelde Osmanlı aleyhtarlığı yapmak üzere gidenlerden sadece iyi Müslüman rolü yapabilen seyyahlar, böyle bir buyrultuya ihtiyaç duymadan kıtanın sahillerindeki farklı noktalarından iç kısımlara doğru ilerledi. Bunlardan Fransız René Caillé Batı Afrika’dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti’nin Timbuktu şehrine giderek tamamlamış ve oradan sağ olarak dönme şansına sahip ilk seyyahlardan birisi olmuştu.

Soru 59

"Fransız ..... ..... Batı Afrika'dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti'nin Timbuktu şehrine giderek tamamlamış ve oradan sağ olarak dönme şansına sahip ilk seyyahlardan biri olmuştur."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Henri Duveyrier
B
Hernando Cortes
C
René Caillé
D
Piet Pieterszoon
E
Richard Burton
Açıklama:
Fransız René Caillé Batı Afrika'dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti'nin Timbuktu şehrine giderek tamamlamış ve oradan sağ olarak dönme şansına sahip ilk seyyahlardan biri olmuştur.

Soru 60

I. İlk keşifler, misyoner amaçlar güdülerek yapılmıştır.
II. Afrika kıyılarında ilk önce üsler ve çiftlikler kurulmuştur.
III. XV. yüzyıldan itibaren ticaret farklı bir boyut kazandı.
Yukarıdakilerden hangileri Afrika'da sömürgeciliğin başladığı zamanla ilgili doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anglo-Sakson ve Germen devletlerinden önce özellikle İspanya ve Portekiz gibi güçlü devletler ilk önceleri keşif saikiyle ve misyoner amaçlar güden seferler yapan seyyahlar sayesinde Afrika kıyıları, Güney Asya ve Amerika’ya ulaşmış, ekonomik, stratejik ve ticarî amaçlarla Afrika kıyılarına yerleşerek buralarda üsler, çiftlik ve koloniler kurmuşlardı. Genellikle kıtaların kıyı kesimlerinde kurulan ve önceleri sayıları oldukça az olan bu kolonilerle başlayan kıtanın tanınmaya başlanması ve küçük çaplı ticaret, XV. yüzyıla gelindiğinde farklı bir boyut kazanmış durumdaydı.

Soru 61

I. İlk Fransız deniz filosu XI. Louis tarafından kurulmuştur.
II. Kanuni Sultan Süleyman'ın I. François'i kurtarması işgalleri askıya almıştır.
III. XVI. yüzyılın başında Kanada'yı da sömürgeleştirme çalışmaları başlamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Fransa'nın ilk sömürgecilik hareketleri arasında gösterilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
. Fransızların deniz aşırı açılmaları ilk deniz filosunun XI. Louis (1461) tarafından kurulmasıyla başlar. Krallardan VIII. Charles (1483-1498), XII. Louis (1498-1515) ve I. François (1515-1547) Akdeniz’in doğusuna geçerek Osmanlıların hâkimiyetine son vermek istediler. Fakat I. François’ı, Charles Quint’in hapsinden Kanuni Sultan Süleyman kurtarınca Osmanlı Devleti ile iyi geçinmeye başladı. 1509 ve 1534’te Kanada bölgesinde Terre-Neuve denilen bölgeler işgal edildi. Bu faaliyetlere katolikler, protestanlar, finans sahipleri, deniz tacirleri, denizciler, krallığın ileri gelenleri destek verirken devrin aydınları karşı çıktılar.

Soru 62

I. Fransa, tüm sömürgelerini savaş yoluyla elde etmiştir.
II. İlk defa Fransa, tüm sömürgelerinde köleliği yasakladı.
III. Sadece Fransa, sömürgecilikten elde ettiği geliri sanayileşme çabalarına harcadı.
Yukarıdakilerden hangileri sömürgeleşme çabaları hakkında, Fransa'yı diğer devletlerden ayırır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Avrupa’da yaptığı savaşlarda her defasında büyük yenilgi alan Fransa, birliklerini yeni sömürgeler elde etmek üzere sefere çıkarmış, sömürgeleştirdiği ülkelerin tamamı askerî seferler sonucu elde edilmiştir. İngiltere, 1807’de köleliği yasakladıysa da Fransa 1831’e kadar devam ettirdi ve ilk defa 1848’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı. Portekizliler genelde köle ticareti ve sömürgelerindeki kaynakları tüketirken bunu sanayileşmeye çevirememiş ama Fransa ve İngiltere XIX. yüzyıl boyunca sömürgecilikten elde ettiği kaynakları sanayileşmeleri için kullanarak büyük gelişmeler elde etmişlerdi.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangileri günümüz Fransa devletinin bir sömürgesi değildir?

Seçenekler

A
Martinique
B
Guadeloupe
C
Reunion
D
Gine
E
Yeni Kaledonya
Açıklama:
DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri şunlardır: Guyane (1604), Martinique (1635), Guadeloupe (1635), Réunion (1642), Mayotte, Yeni Kaledonya (1853), Fransız Polenezi (1846), Wallis et Futuna, Nouvelles-Hébrides. Gine 1946 yılında bağımsızlığını istemiştir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi 1800’lü yılların ilk çeyreğine kadar yaklaşık iki asırdır Hollanda’nın elinde bulunan ve sömürge ticaretinin hâkimiyeti için önemli bir nokta olan Cape Koloni’yi ele geçiren ülkedir?

Seçenekler

A
Fransa
B
İngiltere
C
Amerika
D
Portekiz
E
İspanya
Açıklama:
1800’lü yılların ilk çeyreğine kadar yaklaşık iki asırdır Hollanda’nın elinde bulunan ve sömürge ticaretinin hâkimiyeti için önemli bir nokta olan Cape Koloni’yi ele geçiren İngiltere burayı kuzeye yapacağı seferler için bir üs hâline getirdi.

Soru 65

İngilizlerin diğer devletlerin Afrika’da kurdukları sömürge yönetimlerini işgal ettikleri ülkeler arasında hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Zimbabwe
B
Malawi
C
Cezayir
D
Uganda
E
Kenya
Açıklama:
İngilizler 1896 yılında Sudan’da İngiliz-Mısır ortak yönetimini kurdular. Bu ortak yönetimin ardından Afrika’daki varlıklarını bir anlamda sağlama aldıklarından, diğer devletlerin Afrika’da kurdukları sömürge yönetimlerini bir bir işgal etmeye başladılar. Bu işgaller özellikle İngiltere ile Fransa arasında büyük anlaşmazlıklara neden oldu. Zimbabwe ve Malawi’nin ardından Uganda ve Kenya İngiliz himayesine girdi. İngilizler 1920 yılına kadar Afrika üzerinde büyük nüfuza sahip olmuş, Almanya’dan alınan bölgelerle Doğu Afrika’ya tamamen hâkim olmuşlardı. 29 Eylül 1946’da Fransa Cumhurbaşkanı’nın önderliğinde Fransız Birliği (Union Fran- çaise) kuruldu. Üye ülkelerden gelecek heyetler bir Yüksek Konsey meydana getirecek ve Fransız Birliği Meclisi’ni oluşturacaklardı. V. Cumhuriyet Anayasası gereğince sömürgeler isterlerse bağımsızlıklarını elde edebileceklerdi yoksa Fransa içinde geniş otonomi altında kalacaklardı. Sadece Cezayir Fransa’nın tabii bir uzantısı kabul edildiğinden bu konuda istisna kılınmıştı. Ancak sadece Gine bağımsızlığını isterken diğerleri buna yaklaşmamışlardı.

Soru 66

Köle ticaretinin bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklanması ne zaman olmuştur?

Seçenekler

A
1789
B
1802
C
1807
D
1831
E
1848
Açıklama:
1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı. Ama onun döneminin sonunda Fransız sömürgeciliği bütün gücünü kaybetmişti. Savaşlar, iç isyanlar, siyah köle ticaretinin yasaklanması Fransa’yı iktisadî yönden zayıflattı. İngiltere, 1807’de köleliği yasakladıysa da Fransa 1831’e kadar devam ettirdi ve ilk defa 1848’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı.

Soru 67

I. Sömürgeleştirdiği ülkelerin tamamı askerî seferler sonucu elde edilmiştir.
II. Kaldırılan köle ticaretini 1802’de Başbakan Jules Ferry yeniden başlatmıştır.
III. İşgal ettikleri bölgelere çok sayıda vatandaşını göç ettirmişlerdir.
IV. XIX. yüzyıl boyunca sömürgecilikten elde ettiği kaynakları sanayileşmeleri için kullanarak büyük gelişmeler elde etmişlerdir.
Fransız sömürgeciliğinin özellikleri ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I ve III
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Verilen ifadelerden II numaralı ifade Fransız sömürgeciliği ile ilgili olarak yanlış bilgi içerdiği için bu ifadenin yer almadığı seçenek olan D seçeneği doğru yanıt olacaktır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlatmıştır.

Soru 68

I. Sömürgeci devletler bu kıtada ticarî kazancı oldukça yüksek olan çok sayıda ticaret şirketi kurdular.
II. İlk önceleri altın ağırlıklı olan ticaret, XVII. yüzyıldan itibaren yerini baharat, fil dişi ve özellikle köle ticaretine bıraktı.
III. Avrupa şirketlerini kurduğu köle pazarları bu kıtanın demografik ve sosyal yapısının altüst olmasına neden oluyordu.
IV. Fransa Afrika'daki sömürgecilikte diğer ülkelere nazaran daha pasif bir durumdaydı.
Afrika sömürgeciliği ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sömürgeci devletler çok geçmeden yeni tanımaya başladıkları bu kıtalarda ticarî kazancı oldukça yüksek olan çok sayıda ticaret şirketi kurdular. Bu şirketlerin tamamı kıyılardaki değerli madenleri yine yerli halkı kullanarak çıkarıyor ve Avrupa’ya gönderiyorlardı. Madenlerde zorla çalıştırılan yerliler, karşı koymaları hâlinde katliamlar yapılarak ortadan kaldırılıyordu. İlk önceleri altın ağırlıklı olan ticaret, XVII. yüzyıldan itibaren yerini baharat, fil dişi ve özellikle köle ticaretine bıraktı. Madenlerin çıkarılması ve kıyılarda kurulan çiftliklerin işletilmesi için kullanılan yerliler köleleştirilerek Avrupa ve Amerika’ya satılıyordu. Köle kıyısı diye adlandırılan Batı ve Güney Afrika kıyılarında kurulan köle pazarlarından, Avrupa şirketleri büyük kazançlar sağlarken durum bu kıtanın demografik ve sosyal yapısının altüst olmasına neden oluyordu. Bu süreçte Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü ise Fransa oynuyordu.
Doğru cevap D'dir.

Soru 69

Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İspanya
B
Portekiz
C
Fransa
D
Hollanda
E
İngiltere
Açıklama:
Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir.

Soru 70

I. Senegal’deki Fransız general Faidherbe tarafından 1857’de kuruldu.
II. Düzenli birlikler hâlinde silah altına alınan bu insanlar önce bütün Afrika kıtasının işgalinde yardımcı birlikler olarak kullanıldılar.
III. İki dünya savaşında çarpıştırılmak üzere Osmanlı toprakları ve Avrupa’daki cephelere sevk edildiler.
IV. Askere alınırken cephelere sevk edilirken ve özellikle cephelerde çarpışırken bunların çoğu öldü.
V. Yaralılar ve sağlam kalan askerlere ise savaş sonrası uğruna savaştırıldıkları ülkeler tarafından vatandaşlık hakkı verildi.
“Tirailleurs sénégalais” isimli birlik ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, IV ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hakkında yeterli bilgi edindikleri bölgeleri işgale başlayan Fransa ve diğer Avrupalı devletler, buraları kendi askerleri yerine o güne kadar köle topladıkları bölgelerden topladıkları askerlerden oluşturdukları ordularla işgal etmeye başladılar. Bu doğrultuda Senegal’deki Fransız general Faidherbe 1857’de “Tirailleurs sénégalais” isimli bir birlik kurdu. Düzenli birlikler hâlinde silah altına alınan bu insanlar önce bütün Afrika kıtasının işgalinde yardımcı birlikler olarak kullanıldılar. Ardından her iki dünya savaşında çarpıştırılmak üzere Osmanlı toprakları ve Avrupa’daki cephelere sevk edildiler. Bu birliklere Fransız ve İngilizler Hint alt kıtasından da binlerce asker dâhil etmişti. Askere alınırken cephelere sevk edilirken ve özellikle cephelerde çarpışırken bunların çoğu öldü. Yaralılar ve sağlam kalan askerler ise savaş sonrası uğruna savaştırıldıkları hiçbir ülke tarafından kendilerine vatandaşlık hakkı dâhil herhangi bir hak verilmeden ülkelerine gönderildiler.
Doğru cevap E'dir.

Soru 71

Fransızların denizaşırı açılmaları ilk olarak hangi tarihte başlar?

Seçenekler

A
1361
B
1461
C
1561
D
1661
E
1761
Açıklama:
Fransızların deniz aşırı açılmaları ilk deniz filosunun XI. Louis (1461) tarafından kurulmasıyla başlar.

Soru 72

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Fransa'nın XVII. yyda sömürgeleşleştirdiği ülkelerden biridir?

Seçenekler

A
Haiti
B
Cezayir
C
Moritanya
D
Tunus
E
Madagaskar
Açıklama:
Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı Hollandalılardan alarak köle ticaretini buradan başlattı. 1665’te Haiti’yi, 1674’te Hindistan sahilinde bazı yerleri, 1718’de ise bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Nouvelle Orléans’ı sömürgeleştirdi.XIX. yüzyılın başından itibaren dünyanın birçok bölgesini sömürgeleştiren II. ve III. Cumhuriyet Fransa’sı, Asya ve Afrika sömürgeleri imparatorluğunu böylece kurmuş oldu. Sırasıyla işgal ettiği topraklar: 1830-1847 yılları arasında Cezayir, 1839’da Gabon, 1854’te Moritanya, 1855’te Senegal, Gine ve Fildişi Sahili’nde bazı yerler, 1859’da Kongo, 1859- 1867’de Cochinchine ve Kamboçya, 1881’de Tunus, 1884’de Tonkin ve Annam, 1886’da Kamer Adaları, 1885’te Madagaskar, 1888’de Cibuti, 1892’de Segu (Mali), 1898’de Benin (Dahomey), 1901-1913 yılları arasında Orta Afrika ve Çad, 1912’de Fas.
Doğru cevap A'dır.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgelerinden değildir?

Seçenekler

A
Tunus
B
Fas
C
Senegal
D
Madagaskar
E
Laos
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi.

Soru 74

I. 1830’da Cezayir’in Fransa tarafından işgali sömürgecilik sistemine yeni bir boyut getirdi.
II. Cezayir'deki uygulamalar yeryüzünün diğer taraflarındakiler için de yaygınlaştırılıyordu.
III. Sadece ticarî maksatla sınırlandırılmayıp idarî yapılar da kurulmaya başlandı.
IV. Idari yapılar sömürgelerin daha uzun ömürlü olmaları sağlandı.
Fransız sömürgeciliği ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
1830’da Cezayir’in Fransa tarafından işgali sömürgecilik sistemine yeni bir boyut getirdi. Buradaki uygulamalar yeryüzünün diğer taraflarındakiler için de yaygınlaştırılıyordu. Sadece ticarî maksatla sınırlandırılmayıp idarî yapılar da kurularak sömürgelerin daha uzun ömürlü olmaları sağlandı.

Soru 75

Fransız sömürgelerinin dağılma süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
29 Eylül 1946’da Fransa Cumhurbaşkanı’nın önderliğinde Fransız Birliği (Union Française) kuruldu
B
Üye ülkelerden gelecek heyetler bir Yüksek Konsey meydana getirecek ve Fransız Birliği Meclisi’ni oluşturacaklardı.
C
V. Cumhuriyet Anayasası gereğince sömürgeler isterlerse bağımsızlıklarını elde edebileceklerdi yoksa Fransa içinde geniş otonomi altında kalacaklardı.
D
Sadece Cezayir Fransa’nın tabii bir uzantısı kabul edildiğinden bu konuda istisna kılınmıştı.
E
1944’te verilen yeni haklar Cezayirlilerin bağımsızlık mücadelesinin önünü kesti ve iç karışıklılar sona erdi.
Açıklama:
1930’a gelindiğinde Fransa, sömürgeleri içinde sadece Cezayir’i ülkenin Afrika kıtasındaki bir uzantısı gibi kabul ediyor ve burayı doğrudan İçişleri Bakanlığı bünyesinde diğer Fransız şehirleri gibi yönetiyordu. Fakat ülke içindeki vilayetlerden farkı burayı bir genel valiye teslim etmesiydi. İlk defa 1936’da oy verme hakkı verilen Cezayirli Müslümanlar II. Dünya Savaşı esnasında 8 Kasım 1942’ye kadar savaşın dışında kaldılar. 1944’te verilen yeni haklar Cezayirlilerin bağımsızlık mücadelesinin önünü kesmedi ve iç karışıklılar birbirini takip etti. 1945’te Oran, Cezayir, Bugie’de olaylar çıktı. Setif ’te birçok Avrupalı öldürülünce Fransız ordusu bölgeyi bombaladı.
29 Eylül 1946’da Fransa Cumhurbaşkanı’nın önderliğinde Fransız Birliği (Union Française) kuruldu. Üye ülkelerden gelecek heyetler bir Yüksek Konsey meydana getirecek ve Fransız Birliği Meclisi’ni oluşturacaklardı. V. Cumhuriyet Anayasası gereğince sömürgeler isterlerse bağımsızlıklarını elde edebileceklerdi yoksa Fransa içinde geniş otonomi altında kalacaklardı. Sadece Cezayir Fransa’nın tabii bir uzantısı kabul edildiğinden bu konuda istisna kılınmıştı. Ancak sadece Gine bağımsızlığını isterken diğerleri buna yaklaşmamışlardı. Bu defa bütün siyah Afrika’da bağımsızlık hareketleri hızlandı.
Doğru cevap E'dir.

Soru 76

I. İlk defa 1805’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı
II. Fransızlar işgal ettikleri bölgelere çok sayıda vatandaşını göç ettirmeyi ihmal etmedi.
III. Fransızlar genelde köle ticareti ve sömürgelerindeki kaynakları tüketirken bunu sanayileşmeye çevirememiştir.
Fransız sömürgeciliği ile yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı. Ama onun döneminin sonunda Fransız sömürgeciliği bütün gücünü kaybetmişti. Savaşlar, iç isyanlar, siyah köle ticaretinin yasaklanması Fransa’yı iktisadî yönden zayıflattı. İngiltere, 1807’de köleliği yasakladıysa da Fransa 1831’e kadar devam ettirdi ve ilk defa 1848’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı. Fransızlar işgal ettikleri bölgelere çok sayıda vatandaşını göç ettirmeyi ihmal etmedi. 1950’li yıllarda 8.700 bin nüfuslu Cezayir’de 1.100 bin (%12) Fransız vatandaşı yaşamakta olup bunların çoğu yaklaşık bir asır önce bu sömürgeye gelip yerleşen Fransız ailelerin soyundan gelenlerdi. 2.700 bin nüfuslu Tunus’ta 270 bin (%10) ve 7.500 bin nüfuslu Fas’ta 360 bin (%5) Avrupalı yaşamakta olup bunların çoğunluğu yine Fransız idi. Portekizliler genelde köle ticareti ve sömürgelerindeki kaynakları tüketirken bunu sanayileşmeye çevirememiş ama Fransa ve İngiltere XIX. yüzyıl boyunca sömürgecilikten elde ettiği kaynakları sanayileşmeleri için kullanarak büyük gelişmeler elde etmişlerdi. Başbakan Jules Ferry aslında Auguste Comte’un talebesi olarak sömürgeciliğe karşı olmasına rağmen devrin iş adamları ve genç patronlarının nüfuzu altında iktisadî sömürgeciliğe yeşil ışık yakmakla kalmadı aynı zamanda bunun yaygınlaşması için çaba gösterdi. Fransa’da sağ ve sol kesimler her zaman sömürgecilikten yana tavır takındı. Sadece sol görüşlüler, köle ticaretinin bu faaliyetin dışında tutulmasında ısrarlıydı.
Doğru cevap B'dir.

Soru 77

I. Sömürgeleştirilmiş devlerler bağımsızlıklarını alırken sömürge devletlerine ekonomik birtakım ayrıcalıklar da vermek zorunda kalmışlardı.
II. Sömürge devletlerinin sömürge alanlarındaki yerli halkın önde gelenleri, kabile reisleri ve yerli aydınlarıyla birtakım çıkar ilişkilerine girdi ve bu kimselerin yönetim kadrolarına gelmelerini sağladı.
III. 1960’lı yıllardaİngiltere ve Fransa’nın doğurduğu iktidar boşluğu 1970’lerden itibaren Fransa’nın karşı çıkacak güçte olmaması ve İngiltere’nin rızası ile ABD tarafından doldurulmaya başlayacaktı.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sömürgecilik yarışında Fransa ve İngiltere'nin rekabetinin sonuçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Üçüncü dünya ülkesi olarak nitelendirilen bu devletler, bağımsızlıklarını alırken sömürge devletlerine ekonomik birtakım ayrıcalıklar da vermek zorunda kalmışlardı. XX. yüzyıldan itibaren “yeni sömürgecilik” bu devletlerin ekonomik ve sosyal kalkınma için zengin devletlerin yatırım ve malî desteklerine ihtiyaç duyması ile başlayan bir süreçti. Bu süreci sömürge devletlerinin sömürge alanlarındaki yerli halkın önde gelenleri, kabile reisleri ve yerli aydınlarıyla birtakım çıkar ilişkilerine girmesi bu kimselerin yönetim kadrolarına gelmelerini sağlaması takip ediyordu. Yönetim kadrolarında genellikle sömürgeci devletlerin etkisinde olanların bulunduğu fakir devletler, ticaret ve sosyal alanda kalkınabilmek için sömürge devletlerine borçlandılar, aldıkları borçları kısıtlı alanlarda kullanabiliyor olmaları bu borçlanmanın giderek bir bağımlılığa dönüşmesine ve dolayısıyla bağımsızlıklarının ipotek altına girmesine neden oldu. Ekonomik boyunduruk altında olan üçüncü dünya ülkeleri’nin, İngiltere ve Fransa’nın nüfuzuna maruz kalmaya devam ettikleri sırada patlak veren II. Dünya Savaşı eski sömürge imparatorluklarının zayıflamasına neden olmuştu. 1960’lı yıllarda hâlâ II. Dünya Savaşı’nın yıkım izlerini taşıyan İngiltere ve Fransa’nın doğurduğu iktidar boşluğu 1970’lerden itibaren Fransa’nın karşı çıkacak güçte olmaması ve İngiltere’nin rızası ile ABD tarafından doldurulmaya başlayacaktı.
Doğru cevap E'dir.

Soru 78

Afrika'da ağırlıklı olarak ilk yapılan ticaret konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Altın
B
Köle
C
Baharat
D
Fil dişi
E
Pırlanta
Açıklama:
İlk önceleri altın ağırlıklı olan ticaret, XVII. yüzyıldan itibaren yerini baharat, fil dişi ve özellikle köle ticaretine bıraktı. Madenlerin çıkarılması ve kıyılarda kurulan çiftliklerin işletilmesi için kullanılan yerliler köleleştirilerek Avrupa ve Amerika’ya satılıyordu. Köle kıyısı diye adlandırılan Batı ve Güney Afrika kıyılarında kurulan köle pazarlarından, Avrupa şirketleri büyük kazançlar sağlarken durum bu kıtanın demografik ve sosyal yapısının altüst olmasına neden oluyordu. Bu süreçte Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü ise Fransa oynuyordu.

Soru 79

Sömürgeleştirme kelimesinin Fransızca karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Colonnie
B
Colonisation
C
Colonial
D
Colonisateur
E
Ccolonisable
Açıklama:
Sömürge kelimesinin Fransızca karşılığı olan “colonnie” ilk defa XIV. yy.da kullanılmaya başladı. Sömürgeleştirme manâsına “colonisation” 1769’da, sömürgeci manâsına “colonial” 1776’da, sömürgeleştirmek manasına
“coloniser” ise 1790’da, sömüren manâsına “colonisateur” 1835’te, sömürülebilir manâsına “colonisable” ise 1838’de ilk defa yazılı dilde kullanıldı.

Soru 80

Hangi yıl Osmanlı Devleti’nin Cezayir sahillerinde başlayan Kuzey Afrika’daki varlığı Mısır, Cezayir, Trablusgarp ve Tunus eyaletleri şeklinde idarî birimlere
dönüşmüştür?

Seçenekler

A
1506
B
1516
C
1526
D
1536
E
1546
Açıklama:
1516’da Osmanlı Devleti’nin Cezayir sahillerinde başlayan Kuzey Afrika’daki varlığı kısa zamanda Mısır, Cezayir, Trablusgarp ve Tunus eyaletleri şeklinde idarî birimlere
dönüştü.

Soru 81

Fransa'nın Afrika'daki sömüürgecilik faaliyetleri ne zaman başladı?

Seçenekler

A
Köle ticaretiyle
B
Altın ağırlıklı ticaretle
C
Haçlı Seferleri ile
D
Baharat ticaretiyle
E
Fildişi ticaretiyle
Açıklama:
Afrika’daki sömürgeciliğin geçmişi Haçlı Seferleri’ne kadar uzanmakta olup Fransa
daha o dönemlerde Akdeniz ve Kuzey Afrika’da etkili olmak istiyordu. İspanya ve İtalya
üzerinden Avrupa’nın içlerine kadar birçok bölgeyi fetheden Müslümanları sadece buradan değil Kudüs’ten de atmayı amaç edinmişti. Diğer Avrupalı devletler yanında Fransızlar hep ön planda yer almışlar ve değişik tarihlerde Haçlı Seferleri’ne katılan 5 ayrı kraldan
3’ü bu uğurda ölmüştü. Dinî kaygılarla başlatılan ilk sömürgecilik faaliyetinin yerini zamanla ticaret maksadıyla yapılanlar aldı. Bu seferler esnasında ulaşamadıkları amaçlarına
Endülüs İslam Devleti’nin düşmesiyle kavuşmaya başladılar. İspanyollar Kuzey Afrika’yı
istila etmekle meşgulken Portekizliler, Okyanuslara açılarak Avrupalılara yeni istikametler gösterdiler. Gittikleri yeni coğrafyalardan getirdikleri altın ve elmas gibi kıymetli madenler diğer devletlerin de dikkatlerini buralara çevirdi.

Soru 82

Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hollanda
B
İngiltere
C
İspanya
D
Portekiz
E
Fransa
Açıklama:
Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir. Portekiz, İspanya, Hollanda, İngiltere ve Fransa Karayiblerdeki adalar dâhil Amerika kıtasının özellikle doğu
sahillerini, Afrika’nın batı ve güney sahillerini, Hint Okyanusu’nda Madagaskar ve diğer
küçük adaları aralarında paylaştılar. Oldukça verimli topraklara sahip bu bölgelerde sayıları milyonlarla ifade edilecek insan gücüne olan ihtiyaçlarını gidermeye başladılar. Afrika kıtasına yöneldiler ve yaklaşık 400 yıl boyunca bu kıtadan 20 milyondan fazla insanı
dünyanın dört bir tarafındaki sömürgelerine yerleştirdiler. Yolculuk esnasında her türlü
kötü şartlardan dolayı ölenlerin sayısının sağ götürülenlerden fazla olduğu bilinmektedir.
Hollandalılar ise Amerika kıtasındaki sömürgelerine ve Ümit Burnu’ndaki sömürgesine
Endonezya bölgesinden de esirler getirdi. Böylece Atlas Okyanusu’nda başlayan insan ticareti önce Hint Okyanusu ardından Büyük Okyanus bölgesindeki sömürgelere de sıçradı.
Köle ticareti serbest olduğu müddetçe bunu aksatmadan yürüten devletler, köle ticaretinin yasaklanmasından sonra da mecburî çalışma şartları oluşturarak bu insanları yine
kendilerine hizmet etmek zorunda bıraktılar.

Soru 83

Afrika’da Batı sömürgeciliği aşağıdaki ülkelerden hangisi ile başlamıştır?

Seçenekler

A
Portekiz
B
Fransa
C
Hollanda
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Sömürgeciliğin son merhalesinde başlayan kültür sömürgeciliği sürecinde Afrika kıtası
tarihsel köklerinden koparılarak bu köklere dayanan Afrika medeniyetinin yerine Batı
medeniyeti yerleştirilmeye çalışıldı. Afrika’daki halkların atalarından miras aldıkları din,
dil, edebiyat, sanat ve ticaretin yerine Batı’ya ait değerler konuldu. Portekiz ve Fransa tarih boyunca kültür sömürgeciliği konusunda öne çıkan devletlerin başında geldi. Bu bağlamda modern sömürgecilik her ne kadar Portekizlilerle başlamışsa da Afrika’da Batı sömürgeciliği Fransa ile başlamıştı.

Soru 84

Fransa bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Nouvelle Orléans’ı ne zaman sömürgeleştirdi?

Seçenekler

A
1708
B
1718
C
1728
D
1738
E
1748
Açıklama:
Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı Hollandalılardan alarak köle ticaretini buradan başlattı. 1665’te Haiti’yi, 1674’te Hindistan sahilinde bazı yerleri, 1718’de ise bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Nouvelle Orléans’ı sömürgeleştirdi. 1763’te İngiltere ile imzaladığı Paris Antlaşması ile Kanada’yı, Antiller’i, Hindistan’daki sömürgelerini ve Senegal’i İngiltere’ye bırakırken karşılığında Guadelup ve Martinique’i aldı.

Soru 85

Tunus Fransa tarafından ne zaman işgal edildi?

Seçenekler

A
1830
B
1854
C
1867
D
1881
E
1912
Açıklama:
XIX. yüzyılın başından itibaren dünyanın birçok bölgesini sömürgeleştiren II. ve III.
Cumhuriyet Fransa’sı, Asya ve Afrika sömürgeleri imparatorluğunu böylece kurmuş oldu. Sırasıyla işgal ettiği topraklar: 1830-1847 yılları arasında Cezayir, 1839’da Gabon, 1854’te Moritanya, 1855’te Senegal, Gine ve Fildişi Sahili’nde bazı yerler, 1859’da Kongo, 1859- 1867’de Cochinchine ve Kamboçya, 1881’de Tunus, 1884’de Tonkin ve Annam, 1886’da Kamer Adaları, 1885’te Madagaskar, 1888’de Cibuti, 1892’de Segu (Mali), 1898’de Benin (Dahomey), 1901-1913 yılları arasında Orta Afrika ve Çad, 1912’de Fas.
İşgal edilen topraklar Haziran 1895’te Afrique Occidentale Française (AOF) [Fransız
Batı Afrikası] adı altında bir birlik halinde toplandı. I. Dünya Savaşı öncesinde bu birlik
içinde 8 sömürge bulunuyordu: Senegal, Moritanya, Sudan, Nijer, Yukarı Volta (Burkina
Faso), Gine, Fildişi Sahili, Dahomey (Benin). Bunları idare etmek üzere görevlendirilen
genel vali ise Senegal’in başkenti Dakar’da bulunmaktaydı.

Soru 86

Fransa İçişleri Bakanlığı tarafından idare edilen sömürge toprağı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sahra
B
Tunus
C
Cezayir
D
Fas
E
Madagaskar
Açıklama:
Tunus, Sahra, Batı Afrika, Ekvator Afrikası, Annam, Tonkin, Laos, Madagaskar ve Fas
III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleriydi. Fransa bu sömürgelerle
birlikte dünyanın ikinci büyük sömürge devleti olmuştu. 1894’te sömürgelerle ilgili birim olan Service des Colonies’in yerini Ministère des Colonies aldı. 1910’a kadar bu defa
sömürgeler: Union indochine, Afrique occidentale Française, Afrique equatoriale Française ve Madagaskar adı altında 4 bölgeye ayrıldılar. Cezayir daima doğrudan İçişleri Bakanlığı tarafından idare edilirken Tunus ve Fas Dışişleri Bakanlığı tarafından idare edildiler. Ancak buralardaki valiler de sömürgelerdekilerle aynı konumdaydı.

Soru 87

Cezayirli Müslümanlara oy hakkı kaç yılında verilmiştir?

Seçenekler

A
1925
B
1936
C
1941
D
1952
E
1965
Açıklama:
1930’a gelindiğinde Fransa, sömürgeleri içinde sadece Cezayir’i ülkenin Afrika kıtasındaki bir uzantısı gibi kabul ediyor ve burayı doğrudan İçişleri Bakanlığı bünyesinde
diğer Fransız şehirleri gibi yönetiyordu. Fakat ülke içindeki vilayetlerden farkı burayı bir genel valiye teslim etmesiydi. İlk defa 1936’da oy verme hakkı verilen Cezayirli Müslümanlar II. Dünya Savaşı esnasında 8 Kasım 1942’ye kadar savaşın dışında kaldılar. 1944’te verilen yeni haklar Cezayirlilerin bağımsızlık mücadelesinin önünü kesmedi ve iç karışıklılar birbirini takip etti. 1945’te Oran, Cezayir, Bugie’de olaylar çıktı. Setif ’te birçok Avrupalı öldürülünce Fransız ordusu bölgeyi bombaladı.

Soru 88

Kölelik bütün Fransız kolonilerinde tamamiyle ne zaman yasaklandı?

Seçenekler

A
1829
B
1834
C
1848
D
1856
E
1864
Açıklama:
Köle ticaretine ilk başlayan ülke Portekiz, peşinden İspanya, Hollanda, İngiltere ve nihayet Fransa’dır. 1789’da kaldırılan köle ticaretini 1802’de Napolyon yeniden başlattı. Ama onun döneminin sonunda Fransız sömürgeciliği bütün gücünü kaybetmişti. Savaşlar, iç isyanlar, siyah köle ticaretinin yasaklanması Fransa’yı iktisadî yönden zayıflattı. İngiltere, 1807’de köleliği yasakladıysa da Fransa 1831’e kadar devam ettirdi ve ilk defa 1848’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi günümüz Fransız sömürgelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Annam
B
Martinique
C
Guyane
D
Réunion
E
Guadeloupe
Açıklama:
Fransa sömürgecilik faaliyetlerine başladığı günden bugüne kadar elinde tuttuğu
bölgelerin birçoğunu bırakmakla birlikte hâlen dünyanın dört bir tarafında sömürgeleri
bulunmaktadır. Kısaca DOM-TOM denilen günümüz Fransız sömürgeleri şunlardır:
Guyane (1604), Martinique (1635), Guadeloupe (1635), Réunion (1642), Mayotte, Yeni
Kaledonya (1853), Fransız Polenezi (1846), Wallis et Futuna, Nouvelles-Hébrides. XIX.
yüzyıla kadar bu sömürgelerdeki nüfusun oranı Martinique-Guadeloupe’da %5 Fransız, %95 köle, Reunion’da %30 Fransız, %70 köle idi. XIX. yüzyıl sonunda İngiliz-Fransız ortak anlaşması gereği Antiller’e 77 bin, Reunion’a 117 bin Hintli göçmen götürülmüştü. Mevcut sömürgelerden Yeni Kaledonya, Fransa’ya 20 bin km, Fransız Polenezi 10 bin km, Reunion 10 bin km, Mayotte 8 bin km, Guyane, Martinique, Guadeloupe yaklaşık 7 bin km mesafede bulunmaktadır.
Annam ise günümüzde Vietnam sınırlarındadır.

Soru 90

Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Fransa
C
Portekiz
D
Hollanda
E
İspanya
Açıklama:
Modern manâda ilk sömürgeciliği geliştiren ülke Portekiz’dir. Portekiz, İspanya, Hollanda, İngiltere ve Fransa Karayiblerdeki adalar dâhil Amerika kıtasının özellikle doğu sahillerini, Afrika’nın batı ve güney sahillerini, Hint Okyanusu’nda Madagaskar ve diğer küçük adaları aralarında paylaştılar.

Soru 91

Fransız sömürgeciliğinin sistematik olarak Kuzey Amerika, Afrika ve Hindistan sahillerinde başlaması Kardinal Richelieu’nun devlet yönetiminde söz sahibi olduğu dönem aşağıdaki hangi tarihtir?

Seçenekler

A
1385
B
1450
C
1489
D
1544
E
1624
Açıklama:
Fransız sömürgeciliğinin sistematik olarak Kuzey Amerika, Afrika ve Hindistan sahillerinde başlaması Kardinal Richelieu’nun 1624’te devlet yönetiminde söz sahibi olduğu döneme rastlamaktadır.

Soru 92

Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı aşağıdaki hangi ülkeden alarak köle ticaretini başlattı?

Seçenekler

A
Hollanda
B
İngiltere
C
Portekiz
D
İspanya
E
İtalya
Açıklama:
Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı Hollandalılardan alarak köle ticaretini buradan başlattı. 1665’te Haiti’yi, 1674’te Hindistan sahilinde bazı yerleri, 1718’de ise bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Nouvelle Orléans’ı sömürgeleştirdi. 1763’te İngiltere ile imzaladığı Paris Antlaşması ile Kanada’yı, Antiller’i, Hindistan’daki sömürgelerini ve Senegal’i İngiltere’ye bırakırken karşılığında Guadelup ve Martinique’i aldı.

Soru 93

XIX. yüzyılın başından itibaren dünyanın birçok bölgesini sömürgeleştiren II. ve III. Cumhuriyet Fransa’sı, Asya ve Afrika sömürgeleri imparatorluğunu kurmuş oldu. Aşağıdakilerden hangisi işgal ettiği ilk topraklardır?

Seçenekler

A
Gabon
B
Moritanya
C
Cezayir
D
Senegal
E
Gine
Açıklama:
XIX. yüzyılın başından itibaren dünyanın birçok bölgesini sömürgeleştiren II. ve III. Cumhuriyet Fransa’sı, Asya ve Afrika sömürgeleri imparatorluğunu böylece kurmuş oldu. Sırasıyla işgal ettiği topraklar: 1830-1847 yılları arasında Cezayir, 1839’da Gabon, 1854’te Moritanya, 1855’te Senegal, Gine ve Fildişi Sahili’nde bazı yerler, 1859’da Kongo, 1859-1867’de Cochinchine ve Kamboçya, 1881’de Tunus, 1884’de Tonkin ve Annam, 1886’da Kamer Adaları, 1885’te Madagaskar, 1888’de Cibuti, 1892’de Segu (Mali), 1898’de Benin (Dahomey), 1901-1913 yılları arasında Orta Afrika ve Çad, 1912’de Fas.

Soru 94

İşgal edilen topraklar Haziran 1895’te Afrique Occidentale Française (AOF) [Fransız Batı Afrikası] adı altında bir birlik halinde toplandı. I. Dünya Savaşı öncesinde bu birlik içinde kaç sömürge bulunuyordu?

Seçenekler

A
3
B
5
C
8
D
11
E
15
Açıklama:
İşgal edilen topraklar Haziran 1895’te Afrique Occidentale Française (AOF) [Fransız Batı Afrikası] adı altında bir birlik halinde toplandı. I. Dünya Savaşı öncesinde bu birlik içinde 8 sömürge bulunuyordu: Senegal, Moritanya, Sudan, Nijer, Yukarı Volta (Burkina Faso), Gine, Fildişi Sahili, Dahomey (Benin). Bunları idare etmek üzere görevlendirilen genel vali ise Senegal’in başkenti Dakar’da bulunmaktaydı.

Soru 95

İngiltere sömürge ticaretini Fransa'nın elinden alması aşağıdaki hangi olaydan sonra hızlanmıştır?

Seçenekler

A
Fransız ihtilali.
B
Süveyş Kanalı’nın açılması.
C
I.Dünya Savaşı'nın başlaması.
D
1930’da Genç Faslılar'ın direniş başlatması.
E
1946’da Fransız Birliği'nin kurulması.
Açıklama:
1800’lü yılların ilk çeyreğine kadar yaklaşık iki asırdır Hollanda’nın elinde bulunan ve sömürge ticaretinin hâkimiyeti için önemli bir nokta olan Cape Koloni’yi ele geçiren İngiltere burayı kuzeye yapacağı seferler için bir üs hâline getirdi. Akdeniz ticaretinin hâkimiyeti için oldukça önemli olan Süveyş Kanalı’nın açılmasının ardından bölgeyi işgal ederek buradaki asırlık Fransız hâkimiyetini sona erdirdi. Bu olayın ikinci ayağını İngilizlerin Afrika kıtasını kuzey ve
güneyden başlayarak iç bölgelere doğru ilerleyen işgali oluşturuyordu.

Soru 96

Fransa bütün sömürgelerinde köleliği hangi yıl yasaklamıştır?

Seçenekler

A
1789
B
1802
C
1807
D
1822
E
1848
Açıklama:
İngiltere, 1807’de köleliği yasakladıysa da Fransa 1831’e kadar devam ettirdi ve ilk defa 1848’de bütün Fransız sömürgelerinde tamamen yasaklandı.

Soru 97

Ekonomik boyunduruk altında olan üçüncü dünya ülkeleri’nin, İngiltere ve Fransa’nın nüfuzuna maruz kalmaya devam ettikleri sırada aşağıdaki hangi neden eski sömürge imparatorluklarının zayıflamasına neden olmuştur?

Seçenekler

A
Fransız İhtilali.
B
I.Dünya Savaşı
C
II. Dünya Savaşı
D
Waterloo Savaşı
E
Rus Devrimi
Açıklama:
Ekonomik boyunduruk altında olan üçüncü dünya ülkeleri’nin, İngiltere ve Fransa’nın nüfuzuna maruz kalmaya devam ettikleri sırada patlak veren II. Dünya Savaşı eski sömürge imparatorluklarının zayıflamasına neden olmuştu. 1960’lı yıllarda hâlâ II. Dünya Savaşı’nın yıkım izlerini taşıyan İngiltere ve Fransa’nın doğurduğu iktidar boşluğu 1970’lerden itibaren Fransa’nın karşı çıkacak güçte olmaması ve İngiltere’nin rızası ile ABD tarafından doldurulmaya başlayacaktı.

Soru 98

Sömürge kelimesinin karşılığı olan “colonnie” hangi dildedir?

Seçenekler

A
Fransızca
B
İngilizce
C
Portekizce
D
İspanyolca
E
Flemenkçe
Açıklama:
Sömürge kelimesinin Fransızca karşılığı olan “colonnie” ilk defa XIV. yy.da kullanılmaya başladı. Sömürgeleştirme manâsına
“colonisation” 1769’da, sömürgeci manâsına “colonial” 1776’da, sömürgeleştirmek manasına “coloniser” ise 1790’da, sömüren
manâsına “colonisateur” 1835’te, sömürülebilir manâsına “colonisable” ise 1838’de ilk defa yazılı dilde kullanıldı.

Soru 99

  1. Mısır siyaseti
  2. Cezayir’i işgali
  3. İngiltere'yle savaşması
Yukarıdaki seçeneklerden hangisi veya hangileri Fransa'yı modern milletler arasında Afrika sömürgeciliği planını şekillendiren ilk ülke yapmıştır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
Yalnızca III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Mısır siyaseti ve Cezayir’i işgaliyle, Fransa modern milletler arasında Afrika sömürgeciliği planını şekillendiren ilk ülkedir.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa donanmalarının Batı Hint Okyanusu'nda sömürgecilik faaliyetlerini başlattığı adalardan biridir?

Seçenekler

A
Sumatra
B
Cava
C
Selebes
D
Moritus
E
Kıbrıs
Açıklama:
Kısa zamanda Avrupa donanmaları Batı Hint Okyanusu adalarından Moritus (Ile Maurice) ve Reunion ile Doğu Hint Okyanusu adalarından bugünkü Endonezya Devleti’ni oluşturan Sumatra, Cava ve Selebes gibi adalarda modern sömürgeciliğin ilk adımlarını oluşturdular.

Soru 101

Batı Afrika’dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti’nin Timbuktu şehrine giderek tamamlayan ve oradan sağ olarak dönebilen ilk batılı seyyah kimdir?

Seçenekler

A
Henri Duveyrier
B
René Caillé
C
Richard Burton
D
Charles Quint
E
Evliya Çelebi
Açıklama:
Bunlardan Fransız René Caillé Batı Afrika’dan başladığı yolculuğunu 1824 yılında bugünkü Mali Devleti’nin Timbuktu şehrine giderek tamamlamış ve oradan sağ olarak dönme şansına sahip ilk seyyahlardan birisi olmuştu.

Soru 102

Kongo Konferansı nerede ve ne zaman gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Kongo - 1885
B
Kongo - 1884
C
Berlin - 1885
D
Libya - 1884
E
Berlin - 1884
Açıklama:
Afrika kıtasının Avrupalı güçler tarafından paylaşılması sürecinde Osmanlı devlet adamları daima yerlilerin yanında yer almışlar ve sömürgeciliği kabullenmedikleri gibi kıtadaki son cepheleri konumundaki bugünkü Libya topraklarında İtalyanlara karşı, Çad ve Nijer’in kuzey bölgelerinde ise Fransızlara karşı savaşarak çekilmişlerdir. Hatta 1885’tem Berlin’de toplanan Kongo Konferansı’na en üst seviyede katılarak kıta üzerinde mutlaka söz sahibi olduğunu göstermiştir.

Soru 103

Fransa'nın Haçlı Seferleri'ne katılan 5 kralının kaçı bu yolda ölmüştü?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Afrika’daki sömürgeciliğin geçmişi Haçlı Seferleri’ne kadar uzanmakta olup Fransa daha o dönemlerde Akdeniz ve Kuzey Afrika’da etkili olmak istiyordu. İspanya ve İtalya üzerinden Avrupa’nın içlerine kadar birçok bölgeyi fetheden Müslümanları sadece buradan değil Kudüs’ten de atmayı amaç edinmişti. Diğer Avrupalı devletler yanında Fransızlar hep ön planda yer almışlar ve değişik tarihlerde Haçlı Seferleri’ne katılan 5 ayrı kraldan 3’ü bu uğurda ölmüştü. Dinî kaygılarla başlatılan ilk sömürgecilik faaliyetinin yerini zamanla ticaret maksadıyla yapılanlar aldı.

Soru 104

Senegal’deki Fransız general Faidherbe 1857’de kurduğu birliğin adı nedir?

Seçenekler

A
Terre-Neuve
B
Tirailleurs sénégalais
C
Compagnies des Indes Orientales
D
Compagnies des Indes Occidentales
E
Compagnies du Nord
Açıklama:
Hakkında yeterli bilgi edindikleri bölgeleri işgale başlayan Fransa ve diğer Avrupalı devletler, buraları kendi askerleri yerine o güne kadar köle topladıkları bölgelerden topladıkları askerlerden oluşturdukları ordularla işgal etmeye başladılar. Bu doğrultuda Senegal’deki Fransız general Faidherbe 1857’de “Tirailleurs sénégalais” isimli bir birlik kurdu. Düzenli birlikler hâlinde silah altına alınan bu insanlar önce bütün Afrika kıtasının işgalinde yardımcı birlikler olarak kullanıldılar. Ardından her iki dünya savaşında çarpıştırılmak üzere Osmanlı toprakları ve Avrupa’daki cephelere sevk edildiler. Bu birliklere Fransız ve İngilizler Hint alt kıtasından da binlerce asker dâhil etmişti. Askere alınırken cephelere sevk edilirken ve özellikle cephelerde çarpışırken bunların çoğu öldü. Yaralılar ve sağlam kalan askerler ise savaş sonrası uğruna savaştırıldıkları hiçbir ülke tarafından kendilerine vatandaşlık hakkı dâhil herhangi bir hak verilmeden ülkelerine gönderildiler.

Soru 105

Fransızlar Haiti'yi hangi yıl sömürgeleştirmiştir?

Seçenekler

A
1760
B
1656
C
1718
D
1674
E
1665
Açıklama:
Fransa XVI. yüzyılda Senegal’in başkenti Dakar açıklarında Gorée Adası’nı Hollandalılardan alarak köle ticaretini buradan başlattı. 1665’te Haiti’yi, 1674’te Hindistan sahilinde bazı yerleri, 1718’de ise bugün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Nouvelle Orléans’ı sömürgeleştirdi.

Soru 106

  1. Taino’lar
  2. Tamayo’lar
  3. Huron'lar
  4. Iroquoi'ler
Yukarıda verilen Fransa'nın tamamen soykırımdan geçirdikleri yerli halklardan hangisi veya hangileri Kuzey Amerika yerlisidir?

Seçenekler

A
III ve IV
B
Yalnızca IV
C
II ve III
D
I,II ve IV
E
Yalnızca I
Açıklama:
Avrupalı devletler, Amerika kıtasında işgal ettikleri topraklarda ziraat yapabilmek için buraları önce insansız hâle getirdiler. Antiller’de Tainos’lar, Brezilya’da Tamayo’lar, Kuzey Amerika’da Hurons ve Iroquoislar tamamen soykırımına uğradılar.

Soru 107

Afrika kıtasının batı ve güney sahillerinde Portekiz donanmasından sonra hangi ülkenin donanma kuvvetleri görülmez?

Seçenekler

A
İspanya
B
Hollanda
C
Fransa
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Afrika kıtasının batı ve güney sahillerinde Portekiz donanmasından sonra Almanya donanma kuvvetleri görülmez

Soru 108

1850’li yılların başında önce Kutsal Topraklara, ardından da bugünkü Etiyopya’nın güneydoğusunda kalan Harar Emirliği’nin merkezi olan ve aynı adı taşıyan Harar şehrine 1854 yılında Müslüman kılığında girebilen ilk Avrupalı seyyah kimdir?

Seçenekler

A
René Caillé
B
Richard Burton
C
Henri Duveyrier
D
Faidherbe
E
Charles Quint
Açıklama:
1850’li yılların başında önce Kutsal Topraklara, ardından da bugünkü Etiyopya’nın güneydoğusunda kalan Harar Emirliği’nin merkezi olan ve aynı adı taşıyan Harar şehrine 1854 yılında Müslüman kılığında girebilen ilk Avrupalı seyyah Richard Burton'dır.

Soru 109

Köle kıyısı diye adlandırılan Batı ve Güney Afrika kıyılarında kurulan köle pazarlarından, Avrupa şirketleri büyük kazançlar sağlarken durum bu kıtanın demografik ve sosyal yapısının altüst olmasına neden olmuştur. Bu süreçte Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü hangisi oynamıştır?

Seçenekler

A
İspanya
B
İtalya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Köle kıyısı diye adlandırılan Batı ve Güney Afrika kıyılarında kurulan köle pazarlarından, Avrupa şirketleri büyük kazançlar sağlarken durum bu kıtanın demografik ve sosyal yapısının altüst olmasına neden olmuştur. Bu süreçte Afrika’daki sömürgecilik yarışında en aktif rolü Fransa oynamıştır

Soru 110

  1. Afrika’daki sömürgeciliğin geçmişi Haçlı Seferleri’ne kadar uzanmaktadır
  2. Dinî kaygılarla başlatılan ilk sömürgecilik faaliyetinin yerini zamanla ticaret maksadıyla yapılanlar almıştır
  3. İspanyollar Kuzey Afrika’yı istila etmekle meşgulken Portekizliler, okyanuslara açılmıştır
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Afrika’daki sömürgeciliğin geçmişi Haçlı Seferleri’ne kadar uzanmaktadır
Dinî kaygılarla başlatılan ilk sömürgecilik faaliyetinin yerini zamanla ticaret maksadıyla yapılanlar almıştır
İspanyollar Kuzey Afrika’yı istila etmekle meşgulken Portekizliler, okyanuslara açılmıştır

Soru 111

Hangisi Amerika kıtasındaki sömürgelerine ve Ümit Burnu’ndaki sömürgesine Endonezya bölgesinden de esirler getirmiş ve böylece Atlas Okyanusu’nda başlayan insan ticareti önce Hint Okyanusu ardından Büyük Okyanus bölgesindeki sömürgelere de sıçramıştır?

Seçenekler

A
Fransa
B
Hollanda
C
İtalya
D
İspanya
E
Portekiz
Açıklama:
Hollanda Amerika kıtasındaki sömürgelerine ve Ümit Burnu’ndaki sömürgesine Endonezya bölgesinden de esirler getirmiş ve böylece Atlas Okyanusu’nda başlayan insan ticareti önce Hint Okyanusu ardından Büyük Okyanus bölgesindeki sömürgelere de sıçramıştır

Soru 112

XVIII. Louis Dönemi’nde üç bölgeye ayrılmış Fransız sömürgeleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Cezayir, Guyane, Madagaskar
B
Senegal, Cezayir, Madagaskar
C
Madagaskar, Mayorka Adası, İber yarımadası
D
Senegal, Guyane, Madagaskar
E
Mayorka adası, Cezayir, İber yarımadası
Açıklama:
XVIII. Louis Dönemi’nde üç bölgeye ayrılmış Fransız sömürgeleri Senegal, Guyane, Madagaskar'dır.

Soru 113

Fransızların deniz aşırı açılmaları ilk deniz filosunun kim tarafından kurulmasıyla başlar?

Seçenekler

A
XI.Louis
B
VIII.Charles
C
XII.Louis
D
I.François
E
Richelieu
Açıklama:
Fransızların deniz aşırı açılmaları ilk deniz filosunun XI.Louis tarafından kurulmasıyla başlar

Soru 114

Fransa 1763’te Paris Antlaşmasını hangi ülke ile imzalamıştır?

Seçenekler

A
Portekiz
B
İtalya
C
İngiltere
D
Hollanda
E
İspanya
Açıklama:
Fransa 1763’te Paris Antlaşmasını İngiltere ile imzalamıştır

Soru 115

Hangisi III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Tunus
B
Senegal
C
Sahra
D
Batı Afrika
E
Annam
Açıklama:
III. Cumhuriyet Dönemi’nde kurulan Fransız sömürgeleri Tunus, Sahra, Batı Afrika, Annam'dır.

Soru 116

Cezayirli Müslümanlara ilk defa hangi tarihte oy verme hakkı verilmiştir?

Seçenekler

A
1930
B
1936
C
1941
D
1947
E
1949
Açıklama:
Cezayirli Müslümanlara ilk defa 1936'da oy verme hakkı verilmiştir

Ünite 4

Soru 1

Yediyıl Savaşları hangi iki ülke arasında olmuştur ?

Seçenekler

A
İngiltere-Fransa
B
İngiltere-İspanya
C
İspanya-Fransa
D
Fransa-Hollanda
E
Hollanda-İspanya
Açıklama:
1558’de tahta geçen Kraliçe I. Elizabeth döneminde gerçekleşen deniz aşırı sefer ve keşifler İngiltere’nin gücünü ve ticaret hacmini arttırdı, sömürge arayışlarını başlattı. İngiltere bunun için yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 2

Mısır'da İngiliz hâkimiyetine karşı direnen müslüman lider kimdir ?

Seçenekler

A
Mehdi Muhammed
B
Albay Urâbî
C
Muhammed İkbal
D
Gandi
E
Şeyh Senusi
Açıklama:
Mısır’daki Albay Urâbî hareketi ve Sudan’da Mehdî Muhammed’in İngiliz hâkimiyetine karşı direnişi gibi somut gelişmelerin yanı sıra Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketleri İngiliz sömürgeciliğinin İslam ve Müslümanlara yönelik politikalarına mesnet teşkil etmiştir.

Soru 3

İngiltere, Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün korunması politikasının devam etmesi için hangi savaşta Osmanlı ile beraber Ruslara karşı savaşmıştır ?

Seçenekler

A
Kırım Savaşı
B
Yediyıl Savaşları
C
Napolyon Savaşları
D
Afyon Savaşı
E
Güney Afrika Savaşı
Açıklama:
İngiltere, 1854’te Rusya’nın Osmanlı boğazlarına tek başına hâkim olmak gayesiyle başlattığı Kırım Savaşı’nda Osmanlı Devleti ve Fransa ile birlikte Rusya’ya karşı savaştı.

Soru 4

Osmanlı sınırları içinde stratejik öneme sahip olan, İngilizler tarafından ''kira'' adı altında ele geçirilen ada aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Malta
B
İber
C
Girit
D
Rodos
E
Kıbrıs
Açıklama:
Cebelitarık (1704) ve Malta gibi stratejik öneme sahip Kıbrıs Adası 1878’de “kira” adı altında ele geçirildi. Uzak Doğu’daki İngiliz etki alanı da benzer gelişmeler sonunda oluşturuldu.

Soru 5

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ilk seferini nereye düzenlemiştir ?

Seçenekler

A
Doğu Hint Adaları
B
Gucerat
C
Basra Körfezi
D
Hürmüz Boğazı
E
Honduras Adaları
Açıklama:
Şirket, ilk seferini 1601’de Doğu Hint Adalarına (Malezya-Endonezya) düzenlemiştir.

Soru 6

İngilizlerin önceleri kendi lehlerine kullandığı, sonradan kendi aleyhine dönüşebileceği korkusuyla birtakım tedbirler aldığı ve politikalar geliştirdiği dini kurum aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Padişahlık
B
Şeyhülislamlık
C
Hilafet
D
Şiilik
E
Vaizlik
Açıklama:
Ancak 1870’lerde İngilizler hilafet kurumunun Müslümanlar üzerinde var olduğu kabul edilen dinî-siyasî ağırlığının şartlar değiştiği zaman kendi aleyhlerine de kullanılabileceği endişesiyle öncelikle ve özellikle kendi sömürgelerinde yaşayan Müslümanlar arasında Osmanlı hilafetinin nüfuzunu ve saygınlığını kırmaya yönelik tedbirler düşünmeye başladılar. Bu durum İngiltere’de çok yönlü bir “hilafet politikası”na ihtiyaç bulunduğu gerçeğini ortaya çıkardı ve böylece gelişmelere göre takip edilebilecek bir siyaset
için arayışlar başladı.

Soru 7

İngiltere-Osmanlı resmî devlet ilişkilerinde daha çok genel dış politika çerçevesinde bir tehdit ve denge unsuru olarak gündeme gelen İslami mesele aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Hilafet
B
Şeyhülislamlık
C
Hanefilik
D
Ayetullahlık
E
Vaizlik
Açıklama:
Osmanlı-İngiliz ilişkilerindeki geleneksel çerçevenin bozulmaya ve gittikçe soğumaya başladığı bir zaman diliminde görülen bu gelişme hilafetin artık iki devlet arasındaki ilişkilerde kullanılacak bir siyasî pazarlık unsuru olmasını da beraberinde getirecekti. Hilafet meselesi İngiltere-Osmanlı resmî devlet ilişkilerinde ise daha çok genel dış politika çerçevesinde bir tehdit ve denge unsuru olarak gündeme gelmiştir.

Soru 8

Osmanlı hilafeti etrafında örgütlenen ve hedefi yeryüzünden Hristiyanlığı kaldırmak olan dünya çapında bir organizasyon olarak tanıtılan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Selefizm
B
Halefizm
C
Fundamentalizm
D
Panslavizm
E
Panislamizm
Açıklama:
Müslümanların birbirleriyle irtibat kurarak içinde bulundukları
siyasî, fikrî ve iktisadî az gelişmişlikten kurtulma çarelerini araştırmaları, sömürgeciliğe karşı oluşturulan dünya çapında bir teşkilatlanmanın işaretleri olarak algılanıp dönemin siyasî literatüründe Avrupa kamuoyu için son derece menfi çağrışımlar uyandıran “panislamizm” kavramıyla nitelendirilmiştir. Bu tür İngilizce literatürde panislamizm, Osmanlı hilafeti etrafında örgütlenen ve hedefi yeryüzünden Hristiyanlığı kaldırmak olan dünya çapında bir organizasyon olarak takdim edilmektedir

Soru 9

Portekiz ve İspanya’nın tekelinde bulunan Uzak Doğu ve Hindistan baharat ticaretinden pay almak üzere İngiliz tüccarları tarafından krallık beratıyla kurulmuş olan İngiliz şirketi aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
India Office Library and Records
B
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi
C
Indian Civil Service
D
Public Record Office
E
Foreign Office
Açıklama:
31 Aralık 1600’de Portekiz ve İspanya’nın tekelinde bulunan Uzak Doğu ve Hindistan baharat ticaretinden pay almak üzere İngiliz tüccarları tarafından krallık beratıyla kurulmuş olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi giderek dünyanın en büyük ticaret yapılanmalarından biri ve İngiliz sömürgeciliğinin Asya’daki temsilcisi hâline geldi.

Soru 10

Babürlü Devletine tamamen son veren ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Seçenekler

A
Portekiz
B
Hollanda
C
Osmanlı
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
1857’de Orta Hindistan, Doğu Bengal, Asam bölgelerinden sonra Delhi’de İngilizleri ülkeden çıkarmak için bir askerî hareket başlatıldı. Ancak İngilizler bu ayaklanmayı zorlukla da olsa bastırarak artık sembolik konumda bulunan Babürlü Devleti’ne tamamen son verdiler.

Soru 11

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin 1622' de Hürmüz Boğazı'nda mağlup ettiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
Portekiz
D
İspanya
E
Çin
Açıklama:
Askerî güce sahip olan ve Kızıldeniz, Basra Körfezi, Japonya’ya seferler düzenleyen İngiliz Doğu Hindistan Şirketi şirketi 1622’de Portekiz donanmasını Hürmüz Boğazı’nda mağlup ederek Basra Körfezi bölgesinin ve Hindistan yolunun denetimini ele geçirdi. Doğru cevap C' dir.

Soru 12

İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’ da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Misyonerlik
B
Kültürel
C
Siyasi
D
İdeolojik
E
Stratejik
Açıklama:
İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetleri öncelikle ticarî ve ekonomik ağırlıklı idi. Zaman içinde siyasî, stratejik, ideolojik ve dinî (misyonerlik) faktörler de etkili oldu. Doğru cevap B' dir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi İngilizlerin Hindistan üzerindeki hakimiyetinde Müslüman topluluklar tarafından tepki çeken konulardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Ağır vergi politikaları
B
Yerli halkı küçümsemeleri
C
Misyonerlerin rencide edici faaliyetleri
D
Bürokrasi de ayrımcılıklar
E
Babürlü devletine son verilmesi
Açıklama:
Hindistan’daki İngiliz hâkimiyeti de hızlı bir genişleme sürecine girdi. Ancak İngilizlerin ağır vergi politikaları, yerli halkı küçümsemeleri, gittikçe kötüleşen ekonomik durum, eğitim sistemine yapılan müdahaleler, misyonerlerin rencide edici faaliyetleri, hukukî mevzuatın karmaşık bir hâl alması ve bürokrasideki ayrımcılıklar gibi gelişmeler yüzyıllardır bu ülkenin ve siyasî kültürel hâkimiyetin sahibi Müslümanların tepki göstermelerine yol açtı. Bunun üzerine 1857’de Orta Hindistan, Doğu Bengal, Asam bölgelerinden sonra Delhi’de İngilizleri ülkeden çıkarmak çin bir askerî hareket başlatıldı. Ancak İngilizler bu ayaklanmayı zorlukla da olsa bastırarak artık sembolik konumda bulunan Babürlü Devleti’ne tamamen son verdiler. Doğru cevap E' dir

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere' nin I. Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan direnişlere karşılık sınırlı özerk yönetim uygulamasına ilk başladığı ülkedir.

Seçenekler

A
Kanada
B
Yeni Zelanda
C
Avustralya
D
Hindistan
E
Kuzey Afrika
Açıklama:
Ancak I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan milliyetçilik ve anti-emperyalist siyasal düşüncelerin gelişmesiyle sömürgelerden bağımsızlık talepleri ve direnişler başlamakta gecikmedi. İngiltere bu gelişmeyi sömürge yönetimi tarzında değişiklik yaparak karşılamaya çalıştı ve sınırlı özerk yönetim uygulamasına geçti. Esasen ilk defa 1847’de Kanada’da başlayan, Avustralya ve Yeni Zelanda ile devam eden bu uygulamada sömürge ülkede halk, iç işlerini kendi seçtiği bir idare ile yürütürken güvenlik ve dış ilişkiler tamamen Londra’dan tayin edilen bir genel vali marifetiyle İngiliz hükûmeti tarafından yürütülüyordu. Doğru cevap A' dır.

Soru 15

İngiliz İmparatorluğu' ndan son ayrılan topraklar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hindistan
B
Gana
C
Hong Kong
D
Pakistan
E
Sri Lanka
Açıklama:
1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanırken Pakistan da ayrı bir devlet olarak ortaya çıktı. Bunları 1948’de Sri Lanka ve Myanmar izledi. Gana, 1957’de Afrika’da ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesiydi. Bunu daha sonra diğer sömürgeler takip etti. İngiliz İmparatorluğu’ndan ayrılan son topraklar ise 1997’de Çin’e özel bir statü ile devredilen Hong Kong idi. Doğru cevap C' dir.

Soru 16

Yerli kültür ve hayat tarzının eğitim sisteminde uygulanan değişiklikle sömürgeci devletin kültürüyle değiştirilmesi amacına yönelik yapılan çalışmalar için kullanılan tabir aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Panislamizm
B
Oryantalizm
C
Emperyalizm
D
Macaulayizm
E
Siyonizm
Açıklama:
Macaulayizm, yerli kültür ve hayat tarzının eğitim sisteminde uygulanan değişiklikle sömürgeci devletin kültürüyle değiştirilmesi amacına yönelik yapılan çalışmalar için kullanılan bir tabirdir. İngiliz Siyasetçi Thomas Babington Macaulay (1800-1859), tarafından hazırlanan bu programa göre Hindistan’ın eğitim dili zaman içerisinde İngilizce olmuştur. Doğru cevap D' dir.

Soru 17

Hindistan'daki Müslümanların 1857'de Orta Hindistan, Doğu Bengal, Asam bölgelerinden sonra Delhi’de İngilizleri ülkeden çıkarmak için başlattığı askeri harekat sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Özerk yönetim uygulamasına geçilmesi
B
Babürlüler devletine tamamen son verilmesi
C
Kültürel faaliyetlere önem verilmesi
D
Sağlık imkanlarına önem verilerek hastaneler kurulması
E
Yedi yıl savaşlarının ortaya çıkması
Açıklama:
İngilizlerin ağır vergi politikaları, yerli halkı küçümsemeleri, gittikçe kötüleşen ekonomik durum, eğitim sistemine yapılan müdahaleler, misyonerlerin rencide edici faaliyetleri, hukukî mevzuatın karmaşık bir hâl alması ve bürokrasideki ayrımcılıklar gibi gelişmeler yüzyıllardır bu ülkenin ve siyasî kültürel hâkimiyetin sahibi Müslümanların tepki göstermelerine yol açtı. Bunun üzerine 1857’de Orta Hindistan, Doğu Bengal, Asam bölgelerinden sonra Delhi’de İngilizleri ülkeden çıkarmak için bir askerî hareket başlatıldı. Ancak İngilizler bu ayaklanmayı zorlukla da olsa bastırarak artık sembolik konumda bulunan Babürlü Devleti’ne tamamen son verdiler. Doğru cevap B' dir.

Soru 18

Mısır'da, İngiliz hakimiyetine karşı direnen aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Albay Urabi
B
Mehdi Muhammed
C
Şeyh Senusi
D
Muhammed İkbal
E
Tıpü Sultan
Açıklama:
Mısır’daki Albay Urâbî hareketi ve Sudan’da Mehdî Muhammed’in İngiliz hâkimiyetine karşı direnişi gibi somut gelişmelerin yanı sıra Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketleri İngiliz sömürgeciliğinin İslam ve Müslümanlara yönelik politikalarına mesnet teşkil etmiştir. Doğru cevap A' dır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Afyon savaşının yapılma nedenidir?

Seçenekler

A
İngilizlerin Kuzey Afrika üzerindeki gücünü arttırmak için
B
Fransa' nın Hindistan üzerindeki gücünü azaltmak için
C
Ayaklanmaları bastırmak için
D
Çin Limanlarının dış ticarete açılabilmesi için
E
Avrupa topraklarındaki anlaşmazlıkların çözülmesi için
Açıklama:
İngiltere, bu ülkelere baskı uygulayarak 1838’de Osmanlılarla ticaret anlaşması, Afyon Savaşı sonrasında da Çin ile 1840-1842’de limanlarının dış ticarete açılma anlaşmaları gibi ayrı ayrı siyasî ve ekonomik anlaşmalar yaptı ve dayattığı imtiyazlarla bu topraklarda ticaret tekelini elde etti. Doğru cevap D' dir.

Soru 20

İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımı aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
Portekizlerin sömürgecilik yarışından çekilmesi ile
B
Fransızların sömürgecilik yarışından çekilmesi ile
C
Kuzey Afrika'daki sömürge kaynaklarının tükenmesi ile
D
Hindistan Yönetim Kanunu çıkışıyla
E
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin kurulmasıyla
Açıklama:
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company) İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımıdır. 1206’dan beri çeşitli Müslüman Türk hanedanlarının (Delhi Sultanlığı) idaresinde coğrafi bütünlüğünü büyük oranda sağlamış olan Hindistan 1526’dan itibaren de Babürlü Devleti ile güçlü bir ülke olmuştu. Doğru cevap E' dir.

Soru 21

İngiltere Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (bugünkü Avrupa Birliği) kaç tarihinde girmiştir?

Seçenekler

A
1945
B
1949
C
1973
D
1974
E
1977
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sırasında ise İngiltere ekonomisi tarihinin en büyük yıkımına uğradı ancak hızlı bir toparlanma dönemi başlattı. Savaş sırasında desteğini istediği sömürgelerine verdiği taahhütler gereği Britanya İmparatorluğu’ndan ayrılıklar başladı. Bağımsızlığını kazanan ülkelerin pek çoğu, İngiltere tahtının sembolik önderliğindeki İngiliz Uluslar Topluluğunda (Commonwealth) kalmayı sürdürdü. Savaştan sonraki dönemde İngiltere güvenliği için Avrupa ile iş birliğine yöneldi. 1949’da Sovyet tehdidine karşı oluşturulan NATO’da (North Atlantic Treaty Organisation) yer aldı. Ocak 1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna (bugünkü Avrupa Birliği) giren İngiltere’deki ekonomik sıkıntılar ve işsizlik sorunu, 1977’de Kuzey Denizi’nde zengin petrol kaynakları bulununcaya kadar devam etti.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi İngiliz sömürgeciliğinin aşamaları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
1494’te İspanya ile Portekiz arasında yapılan Tordesillas Antlaşması
B
1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
C
XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
D
I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
E
1945’ten sonra sömürge imparatorluğunda dağılma süreci
Açıklama:
İngiliz sömürgeciliğini başlıca 5 aşamaya ayırmak mümkündür:
1. 1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
2. XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
3. I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
4. 1945’e kadar gelen tutunma dönemi
5. 1945’ten sonra sömürge imparatorluğunda dağılma süreci.

Soru 23

Çin limanlarının dış ticarete açılma anlaşmaları gibi ayrı ayrı siyasî ve ekonomik anlaşmalar hangi savaş sonrası İngiltere ile Çin arasında yapılmıştır?

Seçenekler

A
Yediyıl Savaşları
B
Napolyon Savaşları
C
Güney Afrika Savaşı
D
Afyon Savaşı
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
XIX. yüzyılın yeni sömürgecilik anlayışı genel olarak sanayileşmiş ülkelerin üzerinde hak iddia edilen toprakları ele geçirme şeklinde uygulanırken ayrıca bir şekilde direnen Osmanlı Devleti ve Çin gibi pazar potansiyeli yüksek ülkelerin pazar sömürgesi olarak kontrol edilmesi söz konusuydu. Nitekim bu dönemde İngiltere, bu ülkelere baskı uygulayarak 1838’de Osmanlılarla ticaret anlaşması, Afyon Savaşı sonrasında da Çin ile 1840-1842’de limanlarının dış ticarete açılma anlaşmaları gibi ayrı ayrı siyasî ve ekonomik anlaşmalar yaptı ve dayattığı imtiyazlarla bu topraklarda ticaret tekelini elde etti.

Soru 24

Rusya’nın Osmanlı boğazlarına tek başına hâkim olmak amacıyla yaptığı savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Afyon Savaşı
B
Kırım Savaşı
C
1. Dünya Savaşı
D
Yediyıl Savaşı
E
Napolyon Savaşları
Açıklama:
İngiltere, 1854’te Rusya’nın Osmanlı boğazlarına tek başına hâkim olmak gayesiyle başlattığı Kırım Savaşı’nda Osmanlı Devleti ve Fransa ile birlikte Rusya’ya karşı savaştı. Bu dönemde ortaya çıkan Almanya ve İtalya gibi yeni sömürgeci devletlerin de dâhil olduğu rekabet ortamında o ana kadar Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünün korunması siyasetini takip eden İngiltere 1880’lerden sonra bu tavrını değiştirerek Hindistan yolunun güvenliği için önem arzeden Mısır gibi Osmanlı topraklarını da işgale başladı. sonuna gelindiğinde İngiltere, sömürge toprakları 6,5 milyon km2 bir genişliğe ulaşan ve toplam 400 milyona yakın bir nüfusa sahip elli beş sömürgeden oluşan büyük bir imparatorluk oldu.

Soru 25

Hangi savaştan sonra İngiltere güvenlik endişesine kapılarak Avrupa ile işbirliğine girmiş ve ardından NATO’ da yer almıştır?

Seçenekler

A
Yediyıl Savaşları
B
1. Dünya Savaşı
C
2. Dünya Savaşı
D
Napolyon Savaşları
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sırasında ise İngiltere ekonomisi tarihinin en büyük yıkımına uğradı ancak hızlı bir toparlanma dönemi başlattı. Savaş sırasında desteğini istediği sömürgelerine verdiği taahhütler gereği Britanya İmparatorluğu’ndan ayrılıklar başladı. Bağımsızlığını kazanan ülkelerin pek çoğu, İngiltere tahtının sembolik önderliğindeki İngiliz Uluslar Topluluğunda (Commonwealth) kalmayı sürdürdü. Savaştan sonraki dönemde İngiltere güvenliği için Avrupa ile iş birliğine yöneldi. 1949’da Sovyet tehdidine karşı oluşturulan NATO’da (North Atlantic Treaty Organisation) yer aldı. Ocak 1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna (bugünkü Avrupa Birliği) giren İngiltere’deki ekonomik sıkıntılar ve işsizlik sorunu, 1977’de Kuzey Denizi’nde zengin petrol kaynakları bulununcaya kadar devam etti.

Soru 26

NATO (North Atlantic Treaty Organisation) hangi amaçla kurulmuştur?

Seçenekler

A
Asya ülkelerinin işbirliği için kurulmuştur.
B
Amerika tehdidine karşı kurulmuştur.
C
Sovyet tehdidine karşı kurulmuştur.
D
Çin tehdidine karşı kurulmuştur.
E
Ekonomik işbirliği için kurulmuştur.
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sırasında ise İngiltere ekonomisi tarihinin en büyük yıkımına uğradı ancak hızlı bir toparlanma dönemi başlattı. Savaş sırasında desteğini istediği sömürgelerine verdiği taahhütler gereği Britanya İmparatorluğu’ndan ayrılıklar başladı. Bağımsızlığını kazanan ülkelerin pek çoğu, İngiltere tahtının sembolik önderliğindeki İngiliz Uluslar Topluluğunda (Commonwealth) kalmayı sürdürdü. Savaştan sonraki dönemde İngiltere güvenliği için Avrupa ile iş birliğine yöneldi. 1949’da Sovyet tehdidine karşı oluşturulan NATO’da (North Atlantic Treaty Organisation) yer aldı. Ocak 1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna (bugünkü Avrupa Birliği) giren İngiltere’deki ekonomik sıkıntılar ve işsizlik sorunu, 1977’de Kuzey Denizi’nde zengin petrol kaynakları bulununcaya kadar devam etti.

Soru 27

İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımı olan şirket aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
India Office Library and Records
B
Hollanda Doğu Hindistan Şirketi
C
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi
D
Indian Civil Service
E
Public Record Office
Açıklama:
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company) İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımıdır. 1206’dan beri çeşitli Müslüman Türk hanedanlarının (Delhi Sultanlığı) idaresinde coğrafi bütünlüğünü büyük oranda sağlamış olan Hindistan 1526’dan itibaren de Babürlü Devleti ile güçlü bir ülke olmuştu. Sömürgeci Avrupa devletleri Hindistan ticaretini öncelikle yerli yöneticilerin izni ile yürütmüşler (Koloni) ancak zamanla anlaşmaları ihlal ederek işgallere başlamışlardı. Bu çerçevede 31 Aralık 1600’de Portekiz ve İspanya’nın tekelinde bulunan Uzak Doğu ve Hindistan baharat ticaretinden pay almak üzere İngiliz tüccarları tarafından krallık beratıyla kurulmuş olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi giderek dünyanın en büyük ticaret yapılanmalarından biri ve İngiliz sömürgeciliğinin Asya’daki temsilcisi hâline geldi. Şirketin bu temsilciliğini, hükûmetin tekel imtiyazını sona erdirip teşkilatını dağıttığı 1858 yılına kadar özellikle Hindistan’daki faaliyetleri, konumu ve etkisiyle özerk bir devlet gibi sürdürdüğü görülür.

Soru 28

İngiliz sömürge siyaseti için öncelikli konumda olan ve “kralın tacındaki elmas” olarak nitelenen yer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Süveyş Kanalı
B
Kızıldeniz
C
Mısır
D
Hindistan yolu
E
Kıbrıs Adası
Açıklama:
“Kralın tacındaki elmas” olarak nitelenen Hindistan yolunun güvenliği İngiliz sömürge siyaseti için öncelikli konuma yükselmişti. 1869’da Süveyş Kanalı’nın tamamlanması, Hindistan yolunu kısaltırken güvenliğini daha hassas duruma getirdi. İngiltere, buna göre Kızıldeniz ve Arabistan kıyılarında Osmanlı Devleti’nin itirazlarına rağmen bölgedeki Arap şeyhliklerini etkileyerek nüfuz alanları oluşturmaya başladı. Aynı şekilde Cebelitarık (1704) ve Malta gibi stratejik öneme sahip Kıbrıs Adası 1878’de “kira” adı altında ele geçirildi. Uzak Doğu’daki İngiliz etki alanı da benzer gelişmeler sonunda oluşturuldu. 1841‘de Hong Kong alındı. Bruney ve Saravak sultanlıkları 1888’de İngiliz himayesini kabul etmek zorunda kalacaklardı.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi İngiliz sömürgeciliği için söylenemez?

Seçenekler

A
Sömürgecilik için şirketler kullanılmıştır.
B
Sömürgecilik için misyoner örgütler ön plana çıkarılmıştır.
C
Sömürgecilik için sivil yapılardan yararlanılmıştır.
D
Sömürgelerde dolaylı yönetim tarzı benimsenmiştir.
E
Sömürgecilikde amaç ülke sınırlarını genişletmektir.
Açıklama:
İngiliz sömürgeciliği genel olarak diğer ülkelerin sömürge politikalarına kıyasla daha esnek ve derin olarak değerlendirilir. Çoğunlukla doğrudan yönetimin maddî ve manevî külfetiyle sorumluluğundan kaçınmak için dolaylı yönetim tarzı benimsenmiş, şirketler, sivil yapılar ve misyoner örgütler ön plana çıkarılmıştır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi İngiliz sömürgeciliğinin İslam ve Müslümanlara yönelik politikalarına mesnet teşkil etmesinde etkili olmamıştır?

Seçenekler

A
Mısır’daki Albay Urâbî hareketi
B
Sudan’da Mehdî Muhammed’in direnişi
C
Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketleri
D
Müslümanların, onları İngiliz siyasetine ve ekonomisine eklemleyerek pazar oluşturacak değişime gösterdikleri direniş
E
Hindistan’da Tîpû Sultan ile başlayan ayaklanma
Açıklama:
Mısır’daki Albay Urâbî hareketi ve Sudan’da Mehdî Muhammed’in İngiliz hâkimiyetine karşı direnişi gibi somut gelişmelerin yanı sıra Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketleri İngiliz sömürgeciliğinin İslam ve Müslümanlara yönelik politikalarına mesnet teşkil etmiştir.

Soru 31

I. 19. yüzyılın ilk yarısında demir ve buhar gücüne dayanan yeni teknolojiyle gemi ve demir yolu ulaşımındaki gelişme sayesinde İngiltere'nin ticaret hacmi olağanüstü büyüdü. II. Sömürgeci devletlerin ihtirasları neticesi patlak veren I.Dünya Savaşı, İngiltere öncülüğündeki merkezi devletlerce kazanıldı. III. İkinci Dünya Savaşı sırasında ise İngiltere ekonomisi tarihinin en büyük yıkımına uğradı. Yukarıda İngiltere hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
I. ve II.
D
II. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
Üç maddede de İngiltere hakkında verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 32

İspanya ile Portekiz arasında varılan Tordesillas Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1494
B
1495
C
1496
D
1497
E
1498
Açıklama:
Portekizliler ve İspanyolların öncülüğündeki açık denizlere yönelim girişiminin sonucu keşfedilen yeni topraklar ve deniz yolları, 1494’te İspanya ile Portekiz arasında varılan Tordesillas Antlaşması ile paylaşıldı. Doğru cevap A'dır.

Soru 33

Portekiz ve İspanya’nın tekelinde bulunan Uzak Doğu ve Hindistan baharat ticaretinden pay almak üzere İngiliz tüccarları tarafından krallık beratıyla kurulmuş olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1597
B
1598
C
1599
D
1600
E
1601
Açıklama:
31 Aralık 1600’de Portekiz ve İspanya’nın tekelinde bulunan Uzak Doğu ve Hindistan baharat ticaretinden pay almak üzere İngiliz tüccarları tarafından krallık beratıyla kurulmuş olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi kurulmuştur. Doğru cevap D'dir.

Soru 34

Askeri güce de sahip olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi 1622’de hangi ülkenin donanmasını Hürmüz Boğazı’nda mağlup ederek Basra Körfezi bölgesinin ve Hindistan yolunun denetimini ele geçirmiştir?

Seçenekler

A
İspanya
B
Japonya
C
Portekiz
D
Fransa
E
Hindistan
Açıklama:
Askeri güce de sahip olan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi 1622’de Portekiz donanmasını Hürmüz Boğazı’nda mağlup ederek Basra Körfezi bölgesinin ve Hindistan yolunun denetimini ele geçirmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 35

İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetlerinde öncelikle aşağıdaki faktörlerden hangisi ağırlıklı idi?

Seçenekler

A
Siyasi
B
Ticari ve Ekonomik
C
Dini(Misyonerlik)
D
Siyasi
E
Stratejik
Açıklama:
İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetleri öncelikle ticari ve ekonomik ağırlıklı idi. Zaman içinde siyasî, stratejik, ideolojik ve dinî (misyonerlik) faktörler de etkili oldu. Doğru cevap B'dir.

Soru 36

1757-1763 arasındaki Yediyıl Savaşları hangi iki ülke arasında yapılmıştır?

Seçenekler

A
Fransa-İspanya
B
İspanya-Portekiz
C
Fransa-Portekiz
D
Fransa-İngiltere
E
İspanya-İngiltere
Açıklama:
Avrupa topraklarındaki anlaşmazlıklar ve sömürgecilik yarışından kaynaklanan gerginliklerden ötürü Fransa ve İngiltere arasında 1757-1763 arasındaki Yediyıl Savaşları yapılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 37

I. 19. yüzyıla gelindiğinde İngiltere sömürgelerini kaybederek dağılma sürecine girdi. II. Londra’daki India Office Library and Records 1801 yılında Doğu Hindistan Şirketi tarafından kurulmuştur. III. Kıbrıs Adası 1878’de “kira” adı altında İngitere tarafından ele geçirilmiştir. Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
Yalnız III.
D
I. ve II.
E
II. ve III.
Açıklama:
I. maddede verilen bilgi yanlıştır çünkü XIX. yüzyıla gelindiğinde İngiltere değil, İspanya ve Portekiz sömürgelerini kaybederek dağılma sürecine girmişlerdir. II. ve III. maddede verilen bilgiler ise doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 38

İngiltere, Sudan'ı kaç yılında işgal etmiştir?

Seçenekler

A
1898
B
1899
C
1900
D
1901
E
1902
Açıklama:
İngiltere, 1882’de Mısır’ı ve uzun bir mücadeleden sonra 1899’da Sudan’ı işgal etmiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Eski İngiliz sömürgesi olan Hindistan hangi yılda bağımsızlığını kazanmıştır?

Seçenekler

A
1943
B
1944
C
1945
D
1946
E
1947
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra gerek İngiltere’nin imparatorluk gücünü kaybetmesi gerekse artık önlenemeyecek bir aşamaya ulaşan bağımsızlık talepleri neticesinde 1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanırken Pakistan da ayrı bir devlet olarak ortaya çıktı. Doğru cevap E'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Afrika'daki ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesidir?

Seçenekler

A
Nijerya
B
Malavi
C
Gana
D
Gambia
E
Zambiya
Açıklama:
Gana, 1957’de Afrika’da ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesiydi. Bunu daha sonra diğer sömürgeler takip etti. Doğru cevap C'dir.

Soru 41

Sömürge arayışlarını başlatan deniz aşırı sefer ve keşifler hangi hükümdar döneminde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
I. Elizabeth
B
I. Mary
C
VI. Edward
D
I. Charles
E
Victoria
Açıklama:
1558’de tahta geçen Kraliçe I. Elizabeth döneminde gerçekleşen deniz aşırı sefer ve keşifler İngiltere’nin gücünü ve ticaret hacmini arttırdı, sömürge arayışlarını başlattı. İngiltere bunun için yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 42

İngiltere Avrupa Ekonomik Topluluğu'na kaç yılında girmiştir?

Seçenekler

A
1971
B
1973
C
1976
D
1978
E
1979
Açıklama:
Ocak 1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna (bugünkü Avrupa Birliği) giren İngiltere’deki ekonomik sıkıntılar ve işsizlik sorunu, 1977’de Kuzey Denizi’nde zengin petrol kaynakları bulununcaya kadar devam etti.

Soru 43

İngiliz sömürgeciliğinin beş aşamasından ilki aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
B
1494’te İspanya ile Portekiz arasında varılan Tordesillas Antlaşması
C
1487'de Ümit Burnu'nun keşfi
D
1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
E
XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
Açıklama:
İngiliz sömürgeciliğini başlıca beş aşamaya ayırmak mümkündür:
1. 1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
2. XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
3. I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
4. 1945’e kadar gelen tutunma dönemi
5. 1945’ten sonra sömürge imparatorluğunda dağılma süreci

Soru 44

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ilk seferini nereye yapmıştır?

Seçenekler

A
Singapur-Penang
B
Malezya-Endonezya
C
Barbados Adası
D
Bengal
E
Nevis, Honduras Adaları
Açıklama:
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company) İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımıdır. Şirket, ilk seferini 1601’de Doğu Hint Adalarına (Malezya-Endonezya) düzenledi.

Soru 45

Serbest ticaret emperyalizmi dönemindeki İngiliz sömürgeciliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İngiltere ürettiği sanayi mamullerine bir pazar oluşturmak üzere teşkilatlanmaya başladı.
B
İngiliz İmparatorluğu yönünü tamamen doğuya çevirmek durumunda kaldı.
C
Sömürgelerdeki toprak düzeni de yine İngiltere’nin ihtiyacına göre şekillendiriliyordu.
D
Geleneksel idarî yapılar çökertilerek “kolonial sistem” denilen yeni bir yapı oluşturuldu.
E
Yalnız İngiliz mamullerinin tüketilmesi teşebbüsü Yeni Zelanda'da direnişle karşılaştı.
Açıklama:
Avrupa’da sanayi devriminin başlamasıyla birlikte serbest ticaret emperyalizmi denilen ikinci döneme başlayan İngiliz sömürgeciliği, bu aşamada hâkim olduğu toprakları ham madde kaynağı olmalarının ötesinde aynı zamanda ürettiği sanayi mamullerine bir pazar oluşturmak üzere de teşkilatlandırmaya başladı. Geleneksel idarî yapılar çökertilerek “kolonial sistem” denilen yeni bir yapı oluşturuldu. Sömürgelerdeki toprak düzeni de yine İngiltere’nin ihtiyacına göre şekillendiriliyor, buna karşılık yerli sanayinin gelişmesi önlenerek İngiliz mamullerinin tüketilmesi teşvik ediliyordu. Ancak İngiltere bu teşebbüsü daha çok doğu topraklarında gerçekleştirebilirken Amerika ve Kanada’da bir direnişle karşılaştı ve kısa bir sürede batıdaki bu kolonilerini kaybetti. Bu kayıplar, belli ölçüde Avustralya ve Yeni Zelanda ile telafi edildiyse de artık İngiliz İmparatorluğu yönünü tamamen doğuya çevirmek durumunda kalıyordu.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi XX. yüzyılın ilk çeyreğinde Afrika'da İngiltere sömürgeleri arasında katılan ülkeler arasındadır?

Seçenekler

A
Mısır
B
Gambia
C
Togo
D
Nijerya
E
Gana
Açıklama:
XX. yüzyılın ilk çeyreği, eski ve yeni sömürgeci ülkelerin kızışan paylaşım yarışının hesaplaşmayla noktalandığı I. Dünya Savaşı’nı yaşadı. Almanya ve İngiltere’nin başını çektiği iki kampın savaşından sonra İngiltere, Almanya’nın sömürgelerini ve Osmanlı topraklarından yeni parçalar aldı. Filistin ve Irak bölgeleri manda yönetimine girerken Afrika’da Togo, Kamerun’un bir kısmı ve Tanganika İngiliz sömürgeleri arasına katıldı.

Soru 47

Dominyon statüsü verilen ülkelerin bağımsızlıkları kaç yılında kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
1927
B
1931
C
1935
D
1941
E
1947
Açıklama:
Avrupa’dan göç edenlerin oluşturduğu Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Afrika’daki bazı küçük devletçiklerle başlayan uygulama sonucu bu ülkelere dominyon statüsü verilerek aynı zamanda İngiliz Uluslar Topluluğu birliğinin nüvesi de oluşturuldu. Dominyon ülkeler, savaş sonrasında kendileri adına anlaşmaları imzalayarak yeni kurulan Milletler Cemiyeti’ne bağımsız üye olarak dâhil oldular. İngiltere bunların bağımsızlığını ancak 1931’de kabul etti.

Soru 48

İngiliz İmparatorluğu’ndan ayrılan son toprak aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sri Lanka
B
Myanmar
C
Hindistan
D
Hong Kong
E
Gana
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra gerek İngiltere’nin imparatorluk gücünü kaybetmesi gerekse artık önlenemeyecek bir aşamaya ulaşan bağımsızlık talepleri neticesinde 1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanırken Pakistan da ayrı bir devlet olarak ortaya çıktı. Bunları 1948’de Sri Lanka ve Myanmar izledi. Gana, 1957’de Afrika’da ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesiydi. Bunu daha sonra diğer sömürgeler takip etti. İngiliz İmparatorluğu’ndan ayrılan son topraklar ise 1997’de Çin’e özel bir statü ile devredilen Hong Kong idi.

Soru 49

Mısır'da İngiliz hâkimiyetine karşı direnen Müslüman lider aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhammed İkbal
B
Şeyh Senusi
C
Tîpû Sultan
D
Mehdî Muhammed
E
Albay Urâbî
Açıklama:
Mısır’daki Albay Urâbî hareketi ve Sudan’da Mehdî Muhammed’in İngiliz hâkimiyetine karşı direnişi gibi somut gelişmelerin yanı sıra Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketleri İngiliz sömürgeciliğinin İslam ve Müslümanlara yönelik politikalarına mesnet teşkil etmiştir.

Soru 50

İngiltere-Osmanlı resmî devlet ilişkilerinde genel dış politikadaki tehdit ve denge unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dini inanç
B
Toprak kavgası
C
Borçlanma
D
Hilafet
E
Ticaret
Açıklama:
Osmanlı-İngiliz ilişkilerindeki geleneksel çerçevenin bozulmaya ve gittikçe soğumaya başladığı bir zaman diliminde görülen bu gelişme hilafetin artık iki devlet arasındaki ilişkilerde kullanılacak bir siyasî pazarlık unsuru olmasını da beraberinde getirecekti. Hilafet meselesi İngiltere-Osmanlı resmî devlet ilişkilerinde ise daha çok genel dış politika çerçevesinde bir tehdit ve denge unsuru olarak gündeme gelmiştir.

Soru 51

İngiltere'nin tarihe "7 yıl savaşları"(1756-1763) olarak geçen savaşı aşağıdaki ülkelerden hangisine karşı vermiştir?

Seçenekler

A
İspanya
B
İtalya
C
Almanya
D
Fransa
E
Türkiye
Açıklama:
1558’de tahta geçen Kraliçe I. Elizabeth döneminde gerçekleşen deniz aşırı sefer ve keşifler İngiltere’nin gücünü ve ticaret hacmini arttırdı, sömürge arayışlarını başlattı. İngiltere bunun için yapılan Yedi yıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 52

Dünya'nın sanayileşen ve böylece bir dünya imparatorluğu kuran ilk ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İspanya
E
Osmanlı Devleti
Açıklama:
Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi. Aynı zamanda İngiltere’de sanayi devrimi olarak bilinen önemli bir değişim süreci neticesinde İngiltere dünyanın sanayileşen ilk ülkesi ve en güçlü devleti hâline geldi.

Soru 53

“Başkalarına ait kaynakları haksız yere kullanmak” manasında olan ve insanlık tarihiyle başlatılan düşünce sisteminin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Demokrasi
B
Sömürgecilik
C
Vasal Yönetim
D
Oligarşi
E
Monarşi
Açıklama:
“Başkalarına ait kaynakları haksız yere kullanmak” manasında insanlık tarihiyle başlatılan sömürgecilik, modern anlamıyla XV. yüzyıl sonlarından itibaren ortaya çıkan ve günümüze kadar devam eden bir süreç olarak Avrupa’nın güçlü devletlerinin dünyanın diğer ülkelerinin topraklarını ve kaynaklarını keşif, ilhak, işgal ve istimlak ederek kendi ülkeleri için kullanma olgusudur.

Soru 54

Sömürgecilik olgusu kronolojik olarak aşağıda belirtilen hangi olaylar neticesinde oluşmuş ve yayılmıştır?

Seçenekler

A
Osmanlı'nın ticaret yollarına hakim olması
B
İpek Yolu üzerindeki konaklama tesislerinin işlevselliği
C
İpek Yolunun güvenliğinin sağlanmış olması
D
Avrupalıların denizlere açılıp Ümit Burnu (1487) ve Amerika’yı (1492) bulmaları
E
Kızıl Denizin deniz ticareti için kullanıma açılması
Açıklama:
Kronolojik olarak Avrupalıların denizlere açılıp Ümit Burnu (1487) ve Amerika’yı (1492) bulmaları ile başlayan bu olguda İngiltere zaman içerisinde tartışmasız bir üstünlük elde etmiş ve yakın tarihlere kadar dünyanın en büyük sömürge imparatorluğuna sahip olmuştur.

Soru 55

Misyonerlik faaliyetleri, İngiltere gibi sömürgeci bir anlayışa sahip ülkelere aşağıdakilerden hangisini iddia ederek sömürgecilik faaliyetlerinin yayılmasını sağlamıştır?

Seçenekler

A
Misyonerlerin gittiği ülkelere barış götürmesi
B
Misyonerlerin bulunduğu ülkelerin yerel halkına iyi davranması
C
Misyonerlerin “karanlıktan kurtarmak” ve “medeniyet götürmek” iddiası ile o ülkenin sömürülmesine yol açması
D
Misyonerlerin dini vazifelere saygı duyması
E
Misyonerliğin ülkelerin gelişmesine katkı sağlaması
Açıklama:
Az gelişmiş topraklardaki insanları “karanlıktan kurtarmak” ve “medeniyet götürmek” gibi bir görev ve sorumluluk iddiasıyla dünyaya yayılan misyonerler, sömürge yönetimleriyle daima iş birliği içinde ve onların himayesinde çalışarak nihai noktada aynı amaca hizmet etmişlerdir. Yerli halkın yeni inanç, yeni değerler ve yeni hayat tarzıyla beraber yeni tüketim alışkanlıkları edinmesi üzerine de yoğunlaşan misyonerlik çalışmaları, diğer ülkeler adına olduğu gibi İngiltere adına da en azından İngiliz sanayi mamulleri için pazar oluşturma ve geliştirme fonksiyonu da ifa etmiştir.

Soru 56

İngiltere aşağıda ismi verilen hangi ulusların bir araya gelmesi ile oluşmuştur?

Seçenekler

A
Keltler, Angıllar ve Saksonlar (Anglo-Sakson)
B
İtalyanlar ve İspanyollar
C
Portekiz ve İspanyollar
D
Kelt ve Britonlar
E
Britonlar
Açıklama:
Roma İmparatorluğu’nun dağılmaya başlamasıyla Britonlar (Keltler), tedbir olarak Germen kabileleri Angıllar ve Saksonları adaya getirip güvenliklerini temin etmek istediler. Adanın doğu ve güney kısımlarına yerleşen bu yeni gelenler, zamanla kendi hâkimiyetlerini oluşturarak İngiltere’de Anglo-Sakson dönemini başlattılar. Bu arada Angıllar’ın hâkim olduğu bölgeye Doğu Anglia denildiği gibi adanın tamamı da bu isimle anılmaya başlandı (Angıl-İngil).

Soru 57

İngiliz sömürgeciliğinin şirket olarak kurduğu ve sömürgecilik faaliyetlerinin ciddi anlamda ilk adımı sayılan şirket aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company)
B
British American Tobacco Company
C
BHP Billiton Company
D
Astra Zeneca Company
E
Unilever Company
Açıklama:
İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company) İngiliz sömürgeciliğinin ciddi anlamda ilk adımıdır.

Soru 58

İngiltere sömürgeleri arasında yer alan ve “kralın tacındaki elmas” olarak nitelenen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Türkmenistan
B
Uganda
C
Hindistan
D
Pakistan
E
Anadolu
Açıklama:
Hindistan ülkesi kralın tacındaki elmas olarak nitelendirilmiştir.

Soru 59

Dünyanın "modern emperyalizm" olarak isimlendirdiği süreç hangi yüzyılda yaşanmıştır?

Seçenekler

A
XIX. yüzyılın ikinci yarısında
B
XX. yüzyılın ikinci yarısında
C
XV. yüzyılın ikinci yarısında
D
XVII. yüzyılın ikinci yarısında
E
XVIII. yüzyılın ikinci yarısında
Açıklama:
XIX. yüzyılın ikinci yarısında dünya “modern emperyalizm” denilen süreci yaşadı. Genel anlamda daha önce yoğunlukla şirketler marifetiyle yürütülen sömürgecilik faaliyetlerinin kızışan rekabet ve güvenlik telakkileriyle doğrudan devletler eliyle yani sömürge topraklarına hâkim olup idarî sorumluluğunu da üstlenerek yürütülmesi şeklinde anlaşılabilecek olan bu süreç, dünya topraklarının neredeyse %80’inin birkaç Avrupa devleti arasında paylaşıldığı dönemdir.

Soru 60

Milliyetçilik ve anti-emperyalist siyasal düşüncelerin gelişmesiyle sömürgelerden bağımsızlık talepleri ve direnişlerin başlaması aşağıda belirtilen hangi sürecin sonucunda başlamıştır?

Seçenekler

A
II. Dünya Savaşı sonrasında
B
I. Dünya Savaşı sonrasında
C
Amerikanın keşfi sonrasında
D
Portekizin yayılmacı politikası ile birlikte
E
Osmanlı Devletinin güçsüzleşmesi sonrasında
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan milliyetçilik ve anti-emperyalist siyasal düşüncelerin gelişmesiyle sömürgelerden bağımsızlık talepleri ve direnişler başlamakta gecikmedi. İngiltere bu gelişmeyi sömürge yönetimi tarzında değişiklik yaparak karşılamaya çalıştı ve sınırlı özerk yönetim uygulamasına geçti.

Soru 61

Yediyıl Savaşları sonucunda İngiltere Fransa'yı hangi ülkeden uzaklaştırmıştır?

Seçenekler

A
Kanada
B
Tunus
C
Güney Afrika
D
Mısır
E
Avustrya
Açıklama:
İngiltere yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'de Kraliçe Viktoria döneminde yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ticaret hacminin büyümesi.
B
Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.
C
Osmanlı toprakları ve Çin gibi yerlerde baskı ile ticarî imtiyazlar elde edilerek yeni pazarlar bulundu
D
İngiltere hemen hemen tüm dünyada ağırlığını kabul ettirdi.
E
Pek çok İngiliz yeni bir hayat için Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda gibi İngiliz kolonilerine göç etmeye başladı
Açıklama:
XIX. yüzyılın ilk yarısında demir ve buhar gücüne dayanan yeni teknolojiyle gemi ve
demir yolu ulaşımındaki gelişme sayesinde ticaret hacmi olağanüstü büyüdü. Dünyanın
hemen her ülkesine ihracat yapıldığı gibi sömürgelerin dışında da özellikle Osmanlı toprakları ve Çin gibi yerlerde baskı ile ticarî imtiyazlar elde edilerek yeni pazarlar bulundu.
Kraliçe Victoria dönemi olarak adlandırılan bu dönemde (1837-1901) İngiltere hemen
hemen tüm dünyada ağırlığını kabul ettirdi, başta Akdeniz havzası ve civarı olmak üzere
milletlerarası bütün olaylara doğrudan müdahale etmeye başladı. Bu arada 20 milyona yaklaşan nüfusun baskısıyla pek çok İngiliz yeni bir hayat için Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda gibi İngiliz kolonilerine göç etmeye başladı. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 63

1800'lerin sonuna gelindiğinde İngiltere nüfusu toplam ne kadara ulaşmıştır?

Seçenekler

A
300 milyon
B
350 milyon
C
400 milyon
D
450 milyon
E
500 milyon
Açıklama:
1800'lerin sonuna gelindiğinde İngiltere, sömürge toprakları 6,5 milyon km2 bir genişliğe ulaşan ve toplam 400 milyona yakın bir nüfusa sahip elli beş sömürgeden oluşan büyük bir imparatorluk oldu. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 64

İngiltere'deki ekonomik sorunlar ve işsizlik kaç yılına kadar devam etmiştir?

Seçenekler

A
1974
B
1975
C
1976
D
1977
E
1978
Açıklama:
Savaştan sonraki dönemde İngiltere güvenliği için Avrupa ile iş birliğine yöneldi. 1949’da Sovyet tehdidine karşı oluşturulan NATO’da (North Atlantic Treaty Organisation) yer aldı. Ocak 1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna (bugünkü Avrupa Birliği) giren İngiltere’deki ekonomik sıkıntılar ve işsizlik sorunu, 1977’de Kuzey Denizi’nde zengin petrol kaynakları bulununcaya kadar devam etti. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 65

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ilk seferini kaç yılında gerçekleştirmiştir?

Seçenekler

A
1650
B
1654
C
1655
D
1600
E
1601
Açıklama:
Şirket, ilk seferini 1601’de Doğu Hint Adalarına (Malezya-Endonezya) düzenledi. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Hindistan'daki Müslümanların İngiliz sömürgecilere tepki göstermelerinin nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ağır vergi politikaları
B
Yerli halkın küçümsenmesi
C
Eğitim sistemine yapılan müdahaleler
D
Bürokrasideki ayrımcılıklar
E
Halkın adına ekonomik durumun iyileştirilmesi
Açıklama:
İngilizlerin ağır vergi politikaları, yerli halkı küçümsemeleri, gittikçe kötüleşen ekonomik durum, eğitim sistemine yapılan müdahaleler, misyonerlerin rencide edici faaliyetleri, hukukî mevzuatın karmaşık bir hâl alması ve bürokrasideki ayrımcılıklar gibi gelişmeler yüzyıllardır bu ülkenin ve siyasî kültürel hâkimiyetin sahibi Müslümanların tepki göstermelerine yol açtı. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 67

Aşağıdkailerden hangisi İngiltere tarafından dominyon statüsü verilen ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Yeni Zelenda
B
Güney Afrika
C
Avustralya
D
Hindistan
E
Kanada
Açıklama:
Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Afrika’daki bazı küçük devletçiklerle başlayan uygulama sonucu bu ülkelere dominyon statüsü verilerek aynı zamanda İngiliz Uluslar Topluluğu birliğinin nüvesi de oluşturuldu. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 68

Afrika'da ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zimbabve
B
Nijerya
C
Gana
D
Gambia
E
Malavi
Açıklama:
Gana, 1957’de Afrika’da ilk bağımsız olan İngiliz sömürgesiydi. Doğru yanıt C seçeneğdiir.

Soru 69

İngiliz İmparatorluğu'ndan ayrılan son topraklar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pakistan
B
Hong Kong
C
Hindistan
D
Sri Lanka
E
Myanmar
Açıklama:
İngiliz İmparatorluğu’ndan ayrılan son topraklar ise 1997’de Çin’e özel bir statü ile devredilen Hong Kong idi. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 70

I.Sömürge topraklarında misyonerler tarafından eğitim ve sağlık alanlarına yönelinmesi.
II.Sömürge ülkelerinde şeker kamışı, kahve, kakao gibi ürünler üzerinde ısrar edilmesi.
III.Sınırı sayıdaki insana Avrupai eğitimin verilmesi.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İngiliz sömürgesinin olumlu bir sonucu olarak değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sömürge ülkelerinde toprağın doğal yapısı ve dönüşümüne bağlı bir tarım yerine daha çok para edecek şeker kamışı, kahve, kakao gibi ürünler üzerinde ısrar edilerek uzun vadede pek çok Asya ve Afrika toprağının çoraklaşmasına zemin hazırlanmıştır. Ana karadan daha büyük olan sömürge topraklarında kalıcı olabilmek ve
mahallî bürokratik ihtiyacı karşılayabilmek için geleneksel eğitim kurumlarının tahrip edilerek sınırlı sayıdaki insana verilen Avrupai eğitim sonucu ortaya çıkan asimile edilmiş aydın tipi (Macaulayizm) ile uzun bir süreçte İngilizcenin yerleştirilmesi, yeni ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal altyapının tamamen İngiltere’ye bağlı olmasına yol açmıştır. Nitekim XIX. yüzyılda Avrupa’da icat edilen pek çok mekanik ev gereci,
çeşitli makineler vb. aletler ilk defa misyonerler vasıtasıyla yerli halklara tanıtılmış, ardından
bunların büyük miktarlara varan satış bağlantıları gerçekleşmiştir. Misyonerler, bu çerçevede halkın inançlarını ve hayat tarzlarını değiştirmeye matuf olarak toplumla temasın daha yoğun bulunduğu özellikle eğitim ve sağlık alanlarına yönelerek okullar ve hastaneler açmışlar ve buralarda “daha ideal, medenî ve yüksek olan” Hristiyan Avrupa değerleri ve hayat tarzı aktarılmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 71

Yediyıl Savaşları hangi yıl başlamıştır?

Seçenekler

A
1756
B
1757
C
1758
D
1759
E
1760
Açıklama:
İngiltere bunun için yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer
kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 72

İngiltere Yediyıl Savaşları’nda hangi ülkeye karşı büyük bir zafer kazanmıştır?

Seçenekler

A
Avustralya
B
Kanada
C
Fransa
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
İngiltere bunun için yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer
kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi İngiliz sömürgeciliğini başlıca aşamalarından biri değildir?

Seçenekler

A
1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
B
XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
C
Avrupa Ekonomik Topluluğuna dahil olunması
D
I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
E
1945’e kadar gelen tutunma dönemi
Açıklama:
İngiliz sömürgeciliğini başlıca beş aşamaya ayırmak mümkündür:
1. 1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
2. XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
3. I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
4. 1945’e kadar gelen tutunma dönemi
5. 1945’ten sonra sömürge imparatorluğunda dağılma süreci

Soru 74

İngiltere’nin sömürge arayışları hangisi döneminde başlamıştır?

Seçenekler

A
Kraliçe I. Elizabeth
B
Kraliçe Victoria
C
Kraliçe II. Elizabeth
D
I. George
E
II. Charles
Açıklama:
1558’de tahta geçen Kraliçe I. Elizabeth döneminde gerçekleşen deniz aşırı sefer ve keşifler İngiltere’nin gücünü ve ticaret hacmini arttırdı, sömürge arayışlarını başlattı.

Soru 75

İngiltere, hangi savaş sonucunda Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazanarak Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirmiştir?

Seçenekler

A
I. Dünya Savaşı
B
Yediyıl Savaşları
C
Otuzyıl Savaşları
D
Haçlı Seferleri
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
İngiltere sömürgecilik arayışları için yapılan Yediyıl Savaşları’nda (1756-1763) Fransa’ya karşı büyük bir zafer kazandı ve Fransızları Kanada ve Hindistan’dan uzaklaştırarak dünya çapında deniz üstünlüğünü ve sömürgeciliğini pekiştirdi.

Soru 76

19. yüzyılın sonuna gelindiğinde güçlenerek büyük bir imparatorluk olan İngiltere'nin kaç sömürgesi vardı?

Seçenekler

A
28
B
55
C
75
D
128
E
475
Açıklama:
Yüzyılın sonuna gelindiğinde İngiltere, sömürge toprakları 6,5 milyon km2 bir genişliğe ulaşan ve toplam 400 milyona yakın bir nüfusa sahip elli beş sömürgeden oluşan büyük bir imparatorluk oldu.

Soru 77

Hangisi İngiliz sömürgeciliğinin aşamalarından biri değildir?

Seçenekler

A
1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
B
XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
C
I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
D
1973’te Avrupa Ekonomik Topluluğuna girme dönemi
E
1945’e kadar gelen tutunma dönemi
Açıklama:
İngiliz sömürgeciliğini başlıca beş aşamaya ayırmak mümkündür:
1. 1763 Paris Antlaşması’na kadar olan genişleme dönemi
2. XIX. yüzyılın ortalarına kadar gelen ilhak ve yerleşme süreci
3. I. Dünya Savaşı’na kadar olan modern emperyalizm
4. 1945’e kadar gelen tutunma dönemi
5. 1945’ten sonra sömürge imparatorluğunda dağılma süreci
Görüldüğü gibi bunlar arasında D seçeneğinde verilen dönem yer almamaktadır.

Soru 78

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ilk seferini ne zaman ve nereye düzenlemiştir?

Seçenekler

A
1600’de Portekiz
B
1661’de Bombay
C
1601’de Doğu Hint Adaları
D
1612’de Sûret
E
1639’da Madras
Açıklama:
Şirket, ilk seferini 1601’de Doğu Hint Adalarına (Malezya-Endonezya) düzenledi.

Soru 79

I. Sömürge faaliyetleri öncelikle ticarî ve ekonomik ağırlıklı idi.
II. Sömürge faaliyetlerine zamanla siyasî, stratejik, ideolojik ve dinî faktörler de eklendi.
III. Sömürgeleştirme faaliyetleri tamamıyla krallığın etkin rolü ile gerçekleştiriliyordu.
IV. Sömürge toprakları sadece İngiltere pazarının ihtiyacı olan ham maddelerin kaynağı olarak görülmeyip, aynı zamanda İngiliz ürünlerinin pazarı olarak da değerlendiriliyordu.
İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetleri ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğru bilgi içermektedir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
İngilizlerin XVII. ve XVIII. yüzyıllarda Amerika ve Asya’da yoğunlaştırdıkları sömürge faaliyetleri öncelikle ticarî ve ekonomik ağırlıklı idi. Zaman içinde siyasî, stratejik, ideolojik ve dinî (misyonerlik) faktörler de etkili oldu. Ancak bu aşamada bütün teşebbüsler ve sö- mürgeleştirme faaliyetleri ticarî organizasyonlar marifetiyle gerçekleştiriliyor, krallığın rolü daha çok yardım, teşvik ve denetim sağlamakla sınırlı kalıyordu. Dönemin merkantilist anlayışları uyarınca sömürge toprakları İngiltere pazarının ihtiyacı olan ham maddelerle başta baharat, tütün, şeker gibi tüketim malzemeleri kaynağı olmanın yanı sıra İngiliz ürünlerinin pazarı olarak değerlendiriliyordu. En büyük amaç, İngiltere’ye mümkün olduğunca fazla para ve kaynağın girmesi ve mümkün olduğunca da az çıkması idi.

Soru 80

Hangisi Kuzey Amerika ve Kanada’da Fransızların elinde bulunan, ancak İngiltere'nin Fransa'ya üstünlük sağlamasıyla İngiltere'ye geçen yerlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Frontenac
B
Duquesne
C
Louisbourg
D
Montreal
E
Pondiçeri
Açıklama:
1757-1763 arasındaki Yediyıl Savaşları’nda İngiltere Fransa’ya kesin üstünlük sağladı. 1760’a kadar Kuzey Amerika ve Kanada’da Fransızların elinde bulunan Frontenac, Duquesne, Louisbourg, Quebec ve Montreal ele geçirildi. İngilizler, aynı şekilde 1757’de Bengal’i ele geçirdikten sonra 1760’ta Pondiçeri’yi zaptederek Fransızları Hindistan’dan da çıkardılar. Böylece doğuda ve batıda İngilizlerin önü tamamen açılmış oldu.

Soru 81

İngiliz hükûmeti, Doğu Hindistan Şirketini aradan çıkartarak hangi tarihte Hindistan'a doğrudan hâkim olmuştur?

Seçenekler

A
1815
B
1850
C
1857
D
1858
E
1873
Açıklama:
Hindistan önce Doğu Hindistan Şirketinin hâkimiyetine girdi, ardından İngiliz hükûmeti şirketi lağvederek ülkeye doğrudan hâkim oldu (1858). Şirketin hukukî varlığı ise 1873’e kadar sürdü.

Soru 82

I. II. Dünya Savaşı’ndan sonra İngiltere’nin imparatorluk gücünü kaybetmesi II. I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan milliyetçilik ve anti-emperyalist siyasal düşüncelerin gelişmesiyle sömürgelerde direnişlerin başlaması III. Sömügelerde önlenemeyecek bir aşamaya ulaşan bağımsızlık taleplerinin yükselmesi IV. Bazı sömürgelere dominyon statüsü verilmesi İngiliz sömürge imparatorluğunun çöküş süreci ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan milliyetçilik ve anti-emperyalist siyasal düşüncelerin gelişmesiyle sömürgelerden bağımsızlık talepleri ve direnişler başlamakta gecikmedi. İngiltere bu gelişmeyi sömürge yönetimi tarzında değişiklik yaparak karşılamaya çalıştı ve sınırlı özerk yönetim uygulamasına geçti. Esasen ilk defa 1847’de Kanada’da başlayan, Avustralya ve Yeni Zelanda ile devam eden bu uygulamada sömürge ülkede halk, iç işlerini kendi seçtiği bir idare ile yürütürken güvenlik ve dış ilişkiler tamamen Londra’dan tayin edilen bir genel vali marifetiyle İngiliz hükûmeti tarafından yürütülüyordu. Değişen şartlar çerçevesinde mutlak sömürge yönetiminin uzun süre devam ettirilemeyeceğini düşünen İngiltere nüfuz ve varlığını devam ettirebilme aracı olarak bu tarzı benimsedi. Böylece daha savaş öncesinde nüfusunun büyük kısmını Avrupa’dan göç edenlerin oluşturduğu Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Afrika’daki bazı küçük devletçiklerle başlayan uygulama sonucu bu ülkelere dominyon statüsü verilerek aynı zamanda İngiliz Uluslar Topluluğu birliğinin nüvesi de oluşturuldu. Dominyon ülkeler, savaş sonrasında kendileri adına anlaşmaları imzalayarak yeni kurulan Milletler Cemiyeti’ne bağımsız üye olarak dâhil oldular. İngiltere bunların bağımsızlığını ancak 1931’de kabul etti. II. Dünya Savaşı’ndan sonra gerek İngiltere’nin imparatorluk gücünü kaybetmesi gerekse artık önlenemeyecek bir aşamaya ulaşan bağımsızlık talepleri neticesinde 1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanırken Pakistan da ayrı bir devlet olarak ortaya çıktı.

Soru 83

Hangisi uzun yıllar İngilizlerin gerçekleştirmeye çalıştığı hilafet politikasına yönelik bir projedir?

Seçenekler

A
Orta Asya hanlıklarının Osmanlı Halifesi’ne olan bağlılıklarının sonlandırılması
B
Hilafetin Osmanlılardan “kurtarılıp” kendi nüfuzları altındaki bir Arap ileri gelenine intikal ettirilmesi
C
Osmanlı hilafeti merkezli oluşan ittihâd-ı İslam hareketlerinin desteklenmesi
D
İslam inancına karşı mücadele sorumluluğu taşıdıkları şeklinde bir meşruiyet kavramının diğer Avrupa ülkelerine de benimsetilmesi
E
Macaulayizm yoluyla hilafetin imajının çökertilmesi
Açıklama:
1870’lerde İngilizler hilafet kurumunun Müslümanlar üzerinde var olduğu kabul edilen dinî-siyasî ağırlığının şartlar değiştiği zaman kendi aleyhlerine de kullanı- labileceği endişesiyle öncelikle ve özellikle kendi sömürgelerinde yaşayan Müslümanlar arasında Osmanlı hilafetinin nüfuzunu ve saygınlığını kırmaya yönelik tedbirler düşünmeye başladılar. Bu durum İngiltere’de çok yönlü bir “hilafet politikası”na ihtiyaç bulunduğu gerçeğini ortaya çıkardı ve böylece gelişmelere göre takip edilebilecek bir siyaset için arayışlar başladı. Bu arayışlar içerisinde de en dikkat çekeni hilafetin Osmanlılardan “kurtarılıp” kendi nüfuzları altındaki bir Arap ileri gelenine intikal ettirilmesi projesidir ki uzun yıllar İngilizlerin gerçekleştirmeye çalıştığı bir plan olmuş, girişimlerde bulunulmuş, kitaplar, makaleler yayımlanmıştır. Osmanlı-İngiliz ilişkilerindeki geleneksel çerçevenin bozulmaya ve gittikçe soğumaya başladığı bir zaman diliminde görülen bu gelişme hilafetin artık iki devlet arasındaki ilişkilerde kullanılacak bir siyasî pazarlık unsuru olmasını da beraberinde getirecekti.

Soru 84

İngiliz sömürgeciliğinin ilk adımı sayılan İngiliz Doğu Hindistan Şirketi (British East India Company) ilk seferini kaç yılında düzenlemiştir?

Seçenekler

A
1601
B
1602
C
1603
D
1604
E
1605
Açıklama:
Şirket, ilk seferini 1601’de Doğu Hint Adalarına (Malezya-Endonezya) düzenledi.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi İngilizler tarafından Afrika'da sömürgeleştirilen ilk yerdir?

Seçenekler

A
Sierra Leone
B
Gana
C
Kenya
D
James Adası
E
Uganda
Açıklama:
1661‘de Gambia Nehrindeki James Adası ile başlayan Afrika sömürgeleştirmesi uzun bir aradan sonra Sierra Leone (1787) ve Ümit Burnu (1806) ile devam etti. XIX. yüzyıl boyunca Gana, Nijerya, Kenya ve Uganda toprakları ele geçirildi.

Soru 86

İngilizler, Fransızları Hindistan’dan ne zaman çıkarmışlardır?

Seçenekler

A
1757
B
1760
C
1763
D
1768
E
1770
Açıklama:
İngilizler, aynı şekilde 1757’de Bengal’i ele geçirdikten sonra 1760’ta Pondiçeri’yi zaptederek Fransızları Hindistan’dan da çıkardılar.

Soru 87

Hindistan, hangi yıl tamamen İngiliz Hükümeti'nin hakimiyeti altına girmiştir?

Seçenekler

A
1850
B
1852
C
1854
D
1856
E
1858
Açıklama:
Böylece değişik bölgelere yerleşmiş bağımsız sultanlıkların dışındaki (bunlar da ancak İngilizlerle özel anlaşmalar yaparak varlıklarını devam ettirebiliyorlardı) bütün
Hindistan önce Doğu Hindistan Şirketinin hâkimiyetine girdi, ardından İngiliz hükûmeti
şirketi lağvederek ülkeye doğrudan hâkim oldu (1858).

Soru 88

İngiltere sınırlı özerk yönetim uygulamasına ilk olarak hangi ülkede başlatmıştır?

Seçenekler

A
Kanada
B
Avustralya
C
Yeni Zelanda
D
Gana
E
Togo
Açıklama:
İngiltere bu gelişmeyi sömürge yönetimi tarzında değişiklik yaparak karşılamaya çalıştı ve sınırlı özerk yönetim uygulamasına geçti. Esasen ilk defa 1847’de Kanada’da başlayan, Avustralya ve Yeni Zelanda ile devam eden bu uygulamada sömürge ülkede halk, iç işlerini kendi seçtiği bir idare ile yürütürken güvenlik ve dış ilişkiler tamamen Londra’dan tayin edilen bir genel vali marifetiyle İngiliz hükûmeti tarafından yürütülüyordu.

Soru 89

Hindistan bağımsızlığını hangi yıl kazanmıştır?

Seçenekler

A
1943
B
1944
C
1945
D
1946
E
1947
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra gerek İngiltere’nin imparatorluk gücünü kaybetmesi gerekse artık önlenemeyecek bir aşamaya ulaşan bağımsızlık talepleri neticesinde 1947’de Hindistan bağımsızlığını kazanırken Pakistan da ayrı bir devlet olarak ortaya çıktı.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi misyonerlik çalışmaları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Yerli halkın yeni inanç edinmesi
B
Yerli halkın yeni hayat tarzı geliştirmesi
C
Yerli halkın yeni tüketim alışkanlıkları edinmesi
D
İngiliz kültürünü yansıtan faaliyet alanlarının inşası
E
İngiliz sanayi mamulleri için pazar oluşturması
Açıklama:
Yerli halkın yeni inanç, yeni değerler ve yeni hayat tarzıyla beraber yeni tüketim alışkanlıkları edinmesi üzerine de yoğunlaşan misyonerlik çalışmaları, diğer ülkeler adına olduğu gibi
İngiltere adına da en azından İngiliz sanayi mamulleri için pazar oluşturma ve geliştirme fonksiyonu da ifa etmiştir.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıda verilenlerden hangisi "modern öncesi son savaş” olarak ele alınan ve sonrasında yapılan antlaşma ile Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırlayan savaştır?

Seçenekler

A
Sedan Savaşı
B
Yediyıl Savaşları
C
Balkan Savaşları
D
Otuzyıl Savaşları
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern
öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648)
Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı.

Soru 2

Yediyıl Savaşları’nda Fransa, Avusturya ve Rusya’nın ortak ordularını püskürtmeyi başaran ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Portekiz
B
İspanya
C
Prusya
D
Hollanda
E
İngiltere
Açıklama:
Avrupa kıtasının dışında sömürge sahalarına da yayılan Yediyıl Savaşları’nda (1755 1763) Portekiz, İspanya, İngiltere, Hollanda, Avusturya ve Rusya arasında farklı ittifaklar yapıldı. Bu savaşlara küçük bir ülke olan Prusya da katıldı. Prusya, ardından Yediyıl Savaşları’nda Fransa, Avusturya ve Rusya’nın ortak ordularını püskürtmeyi başardı.

Soru 3

Yürüttüğü askerî ve diplomatik faaliyetlerle Alman ulusal birliğinin kurulmasında birinci derecede etkili olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şarl Alberto
B
IV. Friedrich Wilhelm
C
II. Victor Emmanuel
D
I. Wilhelm
E
Otto von Bismarck
Açıklama:
Alman ulusal birliğinin kurulmasında Prusya Başbakanı Prens Otto von Bismarck
(1815-1898) birinci derecede etkili oldu. Almanya Başbakanı Bismarck’ın yürüttüğü askerî ve diplomatik faaliyetlerin sonucu olarak 1871 yılında Prusya önderliğinde Almanya İmparatorluğu kurulmuş oldu.

Soru 4

İtalya hangi tarihte Roma'yı da işgal ederek ulusal birliğini sağlamıştır?

Seçenekler

A
20 Eylül 1870
B
3 Ekim 1866
C
18 Şubat 1861
D
24 Mart 1860
E
10 Kasım 1859
Açıklama:
Fransa’nın Prusya ile devam eden Sedan Savaşı yüzünden askerlerini Roma’dan
çekmesi ve bu savaşta yenilmesi üzerine İtalyanlar 20 Eylül 1870 tarihinde Roma’yı işgal ederek başkent yaptılar. Böylece İtalyan ulusal birliği sağlanmış oldu.

Soru 5

Niederland Devleti ile ilgili aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
1815-1839 yılları arasında hüküm sürmüştür.
B
Güneyde Hollanda, kuzeyde Belçika illerinden oluşmuştur.
C
Hollandalıların nüfusu Belçikalılardan fazladır.
D
Ülkede hakim olan din Hristiyanlığın Protestan mezhebidir.
E
7 Şubat 1831 tarihinde yıkılmıştır.
Açıklama:
Niederland Devleti, 1815 ile 1830 yılları arasında kuzeyde Hollanda (Dutch), güneyde
ise Belçika (Belgian) vilayetlerinden müteşekkildi. Ancak Belçikalılar nüfus bakımından
Hollandalılardan daha fazlaydı. Üstelik Hollandalılar Protestan, Belçikalılar Katolik idi.
Bu mezhep farklılığının yanısıra Belçikalıların çoğunluğu Fransızcaya akraba bir dili konuşuyordu. Öyle ki güney vilayetleri yani Belçikalılar, Kral I. William’ın din, dil ve ekonomi politikaları yüzünden bu birliktelikten rahatsızdı. 25 Ağustos 1830’da başlayan olaylar 7 Şubat 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını ilanıyla neticelendi. Avrupa’nın büyük güçleri de 20 Temmuz 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını tanıdılar. Belçika’nın bağımsızlığını tanımayan Hollanda da Nisan 1839’da yapılan Londra Antlaşması’yla bunu kabul etmek zorunda kaldı.

Soru 6

Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi ilk olarak kim tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
Hanri Morton Stanley
B
David Livingstone
C
Giovanni Miani
D
Carlo Piaggia
E
Verney Lovertt Cameron
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone
tarafından yapıldı (1842).

Soru 7

"1873-1874 yılları arasında Kongo Nehri’nin kollarını bulan Fransız seyyah; burada bulunan mahallî kabilelerle yaptığı birtakım antlaşmalarla, Fransa toprağı kadar bir araziyi, Fransa’ya ilhak ettiğini ilan etti."
Yukarıda bahsi geçen Fransız seyyah aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Carlo Piaggia
B
Verney Lovertt Cameron
C
Pierra Brazza
D
Giovanni Miani
E
Hanri Morton Stanley
Açıklama:
1873-1874 yılları arasında Fransız seyyah Pierra Brazza da Kongo Nehri’nin kollarını buldu. Burada bulunan mahallî kabilelerle yaptığı birtakım antlaşmalarla, Fransa toprağı kadar bir araziyi, Fransa’ya ilhak ettiğini ilan etti. Ayrıca burada kendi adını taşıyan Brazaville şehrini kurdu.

Soru 8

Kongo, kaç yılına kadar Belçika sömürgesi olarak kalmıştır?

Seçenekler

A
1930
B
1940
C
1950
D
1960
E
1970
Açıklama:
Kongo, 1960 yılına kadar Belçika sömürgesi olarak kaldı.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Almanya'nın sömürgelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Togo
B
Kamerun
C
Namibya
D
Tanzanya
E
Somali
Açıklama:
Almanya imtiyaz şirketlerini Togo, Kamerun, Güney Batı Afrika (Namibya)
ve Tanganyika’ya (Tanzanya) gönderdi. Almanya’nın Afrika kıtasındaki sömürgecilik faaliyetleri de Güney Batı Afrika, Batı Afrika ve Doğu Afrika olmak üzere üç bölgede yoğunlaştı.

Soru 10

I. Eritre
II. Tunus
III. Mısır
IV. Trablusgarp
V. Somali
Yukarıda verilenlerden hangileri İtalya'nın sömürgelerindendir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-V
C
II-III-IV
D
I-IV-V
E
II-IV-V
Açıklama:
İtalya, 1914’e gelindiğinde Afrika Kıtası’nda Eritre, Trablusgarp ve Somali’de sömürgeler elde etmişti.

Soru 11

Westfalya Antlaşması Avrupa'da hangi savaşı bitirmiştir?

Seçenekler

A
Otuz Yıl Savaşları
B
Yedi Yıl Savaşları
C
İspanya Veraset Savaşları
D
Napolyon Savaşları
E
1. Dünya Savaşı
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648) Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı. Doğru cevap A'dır.

Soru 12

Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ne zaman yıkılmıştır?

Seçenekler

A
1806
B
1810
C
1815
D
1830
E
1848
Açıklama:
Kutsal Roma Cermen imparatorluğu 1806'da yıkılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 13

Alman ulusal birliğinin kurulmasında etkili olan Prusya başbakanı kimdir?

Seçenekler

A
Otto von Bismarck
B
Klemens von Metternich
C
Franz Joseph
D
Bernhard von Bülow
E
Friedrich Ebert
Açıklama:
Alman ulusal birliğinin kurulmasında Prusya Başbakanı Prens Otto von Bismarck (1815-1898) birinci derecede etkili oldu. Doğru cevap A'dır.

Soru 14

Prusya hangi ülkeye karşı zafer kazandıktan sonra Alman birliğini nihai olarak kurmuştur?

Seçenekler

A
Fransa
B
Avusturya
C
Danimarka
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Bismarck, Fransa’nın Avrupa’daki üstünlüğüne son vererek Alman ulusal birliğinin kurulmasına karşı çıkan en büyük engeli de aşmış oldu. Nitekim 18 Ocak 1871 tarihinde Prusya ordularının Paris kuşatması devam ederken Bavyera Kralı II. Ludwig büyük bir törenle bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etti. Böylece Alman ulusal birliği resmen kuruldu. Doğru cevap A'dır.

Soru 15

İtalya birliğinin kurulmasına öncü olan II. Emmanuel hangi ülkenin kralıdır?

Seçenekler

A
Piomente
B
Roma
C
İki Sicilya
D
Napoli
E
Venedik
Açıklama:
Piomente kralı olan II. Emmanuel İtalya birliğini kurup İtalya Kralı olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 16

Kırım Savaşı'nda, Piomente kime karşı savaşmıştır?

Seçenekler

A
Rusya
B
Osmanlı
C
İngiltere
D
Fransa
E
Avusturya
Açıklama:
Fransa, İngiltere ve Osmanlı tarafında savaşan Piomente, Kırım Savaşı'nda Rusya'ya karşı savaşmıştır.

Soru 17

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Belçika'nın Afrika'daki sömürgelerinden birisidir?

Seçenekler

A
Kongo
B
Etiyopya
C
Fas
D
Güney Afrika
E
Madagaskar
Açıklama:
Kongo 1960 yılına kadar Belçika sömürgesi olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Almanya'nın 1. Dünya Savaşı sonrası kontrolünü Avustralya'ya bıraktığı bölgelerden birisidir?

Seçenekler

A
Yeni Gine
B
Togo
C
Kamerun
D
Tanzanya
E
Namibya
Açıklama:
Almanya Afrika’da bulunan sömürgelerinden Togo’yu Fransa’ya; Kamerun’u Fransa ve İngiltere’ye; Tanzanya’yı İngiltere ve Belçika’ya; Namibya’yı da İngiltere’ye bıraktı. Pasifik’te bulunan Yeni Gine’yi Avustralya; Çin’deki diğer sömürge yerlerini ve Pasifik’te bulunan Bismarck Takımadaları ile diğer adalarını da Japonya ele geçirdi. Doğru cevap A'dır.

Soru 19

İtalya 1896 yılında hangi Afrika devleti karşısında yenilgisini kabul etmiştir?

Seçenekler

A
Etiyopya
B
Fas
C
Mısır
D
Kongo
E
Nijerya
Açıklama:
26 Ekim 1896 yılında İtalya ve Etiyopya arasında yapılan Addis Ababa Atlaşması’yla İtalya, Etiyopya’nın bağımsızlığını tanıdı ve daha önce işgal etmiş olduğu Massava (Eritre) ile yetinmek zorunda kaldı. Doğru cevap A'dır.

Soru 20

İtalya'nın Trablusgarp'ın kontrolü için savaştığı devlet hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlı
B
Fransa
C
İngiltere
D
Almanya
E
Belçika
Açıklama:
İtalya Osmanlı kontrolündeki Trablusgarp'ı sömürgecilik için 1911 yılında işgal etmiştir. 18 Ekim 1912 tarihinde yapılan Uşi (Ouchy) Antlaşması’yla Osmanlı Trablusgarp'ı İtalya'ya bırakmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisinde Prusya'nın, Yediyıl Savaşları’nda ordularını püskürtmeyi başardığı ülkeler doğru şekilde verilmektedir?

Seçenekler

A
Fransa, Avusturya, Rusya
B
Portekiz, İspanya, İngiltere
C
Portekiz, Rusya, İngiltere
D
Fransa, İspanya, İngiltere
E
Portekiz, İspanya, Rusya
Açıklama:
Prusya, Yediyıl Savaşları’nda Fransa, Avusturya ve Rusya’nın ortak ordularını püskürtmeyi başarmıştır.

Soru 22

Alman ulusal birliği, aşağıdaki hangi gelişme ile resmen kurulmuştur?

Seçenekler

A
14 Nisan 1871’de Alman imparatorluk meclisinin yeni imparatorluk meclisini ilan etmesiyle
B
Bavyera Kralı II. Ludwig'in, bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etmesiyle
C
Bismarck'ın, Fransa’nın Avrupa’daki üstünlüğüne son vermesiyle
D
23 Ağustos 1866’da yapılan Prag Antlaşması neticesinde Germen Konfederasyonu'nun kaldırılmasıyla
E
Bismarck'ın, 1 Şubat 1864’te Danimarka’ya açtığı savaşın sonunda 30 Ekim 1864’te yapılan Viyana Antlaşması’yla
Açıklama:
Bavyera Kralı II. Ludwig'in, bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etmesiyle Alman ulusal birliği resmen kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ile İtalya ulusal birliğini sağlamayı başarabilmiştir?

Seçenekler

A
18 Şubat 1861 yılında Torino’da İtalyan Parlamentosunun açılmasıyla
B
10 Kasım 1859 yılında Zürih Barış Antlaşmasıyla
C
İtalyanlar'ın 20 Eylül 1870 tarihinde Roma’yı işgal ederek başkent yapmasıyla
D
3 Ekim 1866’da Avusturya ile Prusya arasında yapılan Viyana Antlaşması’yla Venedik ve civar toprakların İtalya’ya bırakılmasıyla
E
17 Mart’ta 1861'de Viktor Emmanuel'in İtalya kralı ilan edilmesiyle
Açıklama:
İtalyanların ulusal birliklerini sağlamaları uzun bir süreç içinde gerçekleşmiştir. Seçeneklerde verilen gelişmelerin hepsi bu süreç içerisinde önemli bir yere sahiptir. Ancak İtalyanların 20 Eylül 1870 tarihinde Roma’yı işgal ederek başkent yapmaları bu sürecin tamamlanmasını sağlamıştır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.

Soru 24

I. Belçikalıların nüfus bakımından Hollandalılardan fazla olması
II. Belçika ve Hollanda arasında coğrafi özelliklerden kaynaklı doğal sınırların olması
III. Hollandalıların Protestan, Belçikalıların Katolik olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Belçika'nın Hollanda'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesinin sebepleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Belçikalıların nüfus bakımından Hollandalılardan fazla olması ve Hollandalıların Protestan, Belçikalıların Katolik olması, Belçika'nın Hollanda'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesinin sebepleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 25

Aşağıdaki hangisi, Afrika kıtasının iç kesimlerini keşfi sırasında aldığı notlarla sömürge arayışında olan Avrupalılara Afrika hakkında bilgi sağlamış olan ilk gezgindir?

Seçenekler

A
İtalyan Carlo Piaggia
B
İngiliz subayı Verney Lovertt Cameron
C
Henry Morton Stanley
D
Fransız seyyah Pierra Brazza
E
İskoçyalı misyoner David Livingstone
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı. Livingstone, bu gezilerine 1863 yılına kadar devam ederek Afrika içlerinde o tarihe kadar bilinmeyen pek çok yer hakkında notlar tuttu. Bu notlarıyla hem kendinden sonraki gezginlere ilham vermiş hem de Avrupalı sömürgecilere bilgi sağlamıştır. Doğru cevap E'dir.

Soru 26

Kongo, 1960 yılına kadar aşağıdaki hangi Avrupalı devletin sömürgesi olarak kalmıştır?

Seçenekler

A
Belçika
B
Almanya
C
Avusturya
D
İtalya
E
İngiltere
Açıklama:
Kongo, 1960 yılına kadar Belçika sömürgesi olarak kalmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 27


  1. Namibya, İngiltere tarafından ilhak edildi

  2. Tanzanya, İngiltere'ye verildi

  3. Togo, Fransa’ya verildi

  4. Kamerun, Fransız Kamerun’u ve İngiliz Kamerun’u olarak iki kısma ayrıldı


Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Almanya'nın I. Dünya Savaşı'nda yenilmesinden sonra Afrika'daki sömürgelerinde meydana gelen değişimlerle ilgili doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Almanya'nın, I. Dünya Savaşı'nda yenilmesinden sonra Afiraka'daki sömürgeleri de diğer Avrupalı devletler tarafından payaşılmıştır. Bu kapsamda Namibya, İngiltere tarafından ilhak edildi. Togo, Fransa’ya verildi. Kamerun, Fransız Kamerun’u ve İngiliz Kamerun’u olarak iki kısma ayrıldı. Tanzanya ise İngiltere ve Belçika arasında paylaşıldı. Dolayısıyla II. seçenekteki bilgi eksik olduğu için doğru cevap diğer seçenekleri içeren D şıkkıdır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Japonya'nın Avrupalılar tarafından sömürgeleştirilmemesinin temel nedenidir?

Seçenekler

A
Askeri silah bakımından gelişmiş olması nedeniyle korkulan bir devlet olması
B
Zengin bir ülke olmaması
C
Bir ada ülkesi olması nedeniyle ulaşımın güç olması
D
Güçlü bir ekomomiye sahip olması
E
Halihazırda Çin'in sömürgesi altında olması
Açıklama:
Japonya, zengin bir ülke olmadığı için Avrupalı sömürgeciler tarafından sömürgeleştirilmemiştir. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi "Addis Ababa Antlaşması" ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
İtalya ve Etiyopya arasında yapılmıştır
B
26 Ekim 1896 yılında imzalanmıştır
C
İtalya'nın, Etiyopya’ya açtığı savaş sonucunda imzalanmıştır
D
Bu antlaşma ile Etiyopya, İtalya himayesini kabul etmiştir
E
İtalya'nın, Etiyopya’nın bağımsızlığını tanıdığı bir antlaşmadır
Açıklama:
1889 yılında Etiyopya İmparatoru Menelik, İtalya ile bir antlaşma imzalayarak İtalya’nın işgal etmiş olduğu toprakların İtalya’ya ait olduğunu kabul etti. Bu antlaşma ayrıca Etiyopya'nın İtalya’nın himayesine girmeyi kabul etmesini de içeriyordu. Ancak Menelik daha sonra 1893’de antlaşmayı iptal etmek isteyince İtalya, Etiyopya’ya savaş açtı. İtalyan birlikleri 1894’te ağır bir yenilgiye uğradı. 26 Ekim 1896 yılında İtalya ve Etiyopya arasında yapılan Addis Ababa Atlaşması’yla İtalya, Etiyopya’nın bağımsızlığını tanımak zorunda kalmıştır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi İtalya'nın imzaladığı Racconigi Antlaşması ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Rusya ile imzalamışlardır
B
Rusya bu antlaşma ile İtalya’nın Trablusgarp’ı işgal etmesine onay vermiştir
C
İtalya, sömürgesi olan Eritre'yi Rusya'ya bırakmıştır
D
24 Ekim 1909 yılında imzalanmıştır
E
Boğazların Rus gemilerine açılmasına onay verilmiştir
Açıklama:
İtalya, Rusya ile 24 Ekim 1909 yılında Racconigi Antlaşması’nı yaptı. Buna göre Boğazların Rus gemilerine açılmasına karşılık Rusya, İtalya’nın Trablusgarp’ı işgaline onay verecekti. Bu antlaşmada, İtalya'nın sömürgesi olan Eritre'yi Rusya'ya bırakması söz konusu değildir. Cevap C'dir.

Soru 31

Otuzyıl Savaşları sonucunda yapılan ve Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırlayan Westfalya (Westphalia) Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1648
B
1649
C
1650
D
1651
E
1652
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648) Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı. Doğru cevap A'dır.

Soru 32

I. Alman ulusal birliğinin kurulmasında Prusya Başbakanı Prens Otto von Bismarck (1815-1898) birinci derecede etkili oldu.
II. 23 Ağustos 1866’da yapılan Prag Antlaşması’yla Germen Konfederasyonu kaldırılarak Avusturya dışarıda kalmak üzere Almanya yeniden örgütlendi.
III. 30 Ekim 1864’te yapılan Viyana Antlaşması’yla Danimarka, Schleswig, Holstein ve Lauenburg dukalıklarını Prusya ve Avusturya’ya bıraktı.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
I. ve II.
D
I. ve III.
E
I. II. ve III.
Açıklama:
Üç maddede de verilen bilgilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Soru 33

Almanya İmparatorluğu kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1869
B
1870
C
1871
D
1872
E
1873
Açıklama:
Almanya Başbakanı Bismarck’ın yürüttüğü askeri ve diplomatik faaliyetlerin sonucu olarak 1871 yılında Prusya önderliğinde Almanya İmparatorluğu kurulmuş oldu. Doğru cevap C'dir.

Soru 34

Avusturya-İtalya savaşına Fransa da İtalya’nın yanında katıldı.Fransa da yaptığı bu yardıma mukabil İtalya’nın vermeyi vaat ettiği Nice ve Savoie’yi talep etti. Bu durum hangi antlaşmayla onaylanmış oldu?

Seçenekler

A
Zürih Barış Antlaşması
B
Prag Antlaşması
C
Westfalya Antlaşması
D
Torino Antlaşması
E
Viyana Antlaşması
Açıklama:
Avusturya-İtalya savaşına Fransa da İtalya’nın yanında katıldı.Fransa da yaptığı bu yardıma mukabil İtalya’nın vermeyi vaat ettiği Nice ve Savoie’yi talep etti. Bu durum 24 Mart 1860 tarihinde yapılan Torino Antlaşması ile onaylanmış oldu. Doğru cevap D'dir.

Soru 35

26 Nisan 1859 tarihinde başlayan Avusturya-İtalya savaşını Avusturya kaybetmiştir ve barış istemiştir. Bu gelişmenin sonucunda taraflar arasında hangi antlaşma imzalanmıştır?

Seçenekler

A
Zürih Barış Antlaşması
B
Torino Antlaşması
C
Viyana Antlaşması
D
Prag Antlaşması
E
Utrecht Antlaşması
Açıklama:
26 Nisan 1859 tarihinde başlayan Avusturya-İtalya savaşına Fransa da İtalya’nın yanında katıldı. Kuzey İtalya’da devam eden savaşta Avusturya ordusu yenilgiye uğradı. Avusturya, Lombardiya ve Venedik’i boşalttı. Toskana, Parma ve Modana’daki Habsburg soyundan hükümdarlar görevlerinden uzaklaştırıldı. Avusturya’nın barış isteği kabul edildi ve 10 Kasım 1859 yılında Zürih Barış Antlaşması yapıldı. Doğru cevap A'dır.

Soru 36

3 Ekim 1866’da yılında yapılan Viyana Antlaşması hangi iki devlet arasında yapılmıştır?

Seçenekler

A
Fransa-İtalya
B
Avusturya-İtalya
C
Avusturya-Prusya
D
Prusya-İtalya
E
Fransa-Prusya
Açıklama:
3 Ekim 1866’da Avusturya ile Prusya arasında yapılan Viyana Antlaşması’yla Venedik ve civar topraklar İtalya’ya bırakıldı. Doğru cevap C'dir.

Soru 37

Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi(1842) kim tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
David Livingstone
B
Hanri Morton Stanley
C
Verney Lovertt Cameron
D
Carlo Piaggia
E
Giovanni Miani
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı(1842). Livingstone bu gezileri sırasında 1851 yılında Zambezi Nehri’ni (Zambia ile Zimbabwe arasında) buldu ve nehri takiben Afrika’nın daha da iç kesimlerine giderek Viktoria Şelalesi’ne ulaştı. Livingstone, bu gezilerine 1863 yılına kadar devam ederek Afrika içlerinde o tarihe kadar bilinmeyen pek çok yer hakkında notlar tuttu. Nil’in kaynağını aramaya devam eden Livingstone, 1873 yılında ölümüne kadar yaptığı gezilerde Kongo Nehri’nin iç kesimleri ile Tanganyika Gölü’nü de (Tanzanya ve Zaire arasında) buldu. Böylece Hint Okyanusu’na ulaştı ve Afrika kıtası baştan aşağı geçilmiş oldu. Doğru cevap A'dır.

Soru 38

1914 yılından önce Belçika'nın sömürgeleştirebildiği tek Afrika ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Burundi
B
Kongo
C
Rwanda
D
Togo
E
Kamerun
Açıklama:
Belçika, 1914 yılından önce sadece Kongo’yu sömürgeleştirebilmiştir. Kongo, 1960 yılına kadar Belçika sömürgesi olarak kaldı. Doğru cevap B'dir.

Soru 39

Sonucunda Almanya’nın Doğu Afrika’daki Tanzanya denilen Rwanda, Burundi ve Tanzanyika topraklarından ilk ikisinin Belçika’nın diğer kısımları ise İngiltere’nin payına düştüğü antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Londra Antlaşması
B
Orts Milner Antlaşması
C
Utrecht Antlaşması
D
Viyana Antlaşması
E
Campoformio Antlaşması
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sırasında Belçika sömürge birlikleri, Doğu Afrika’da Alman sömürgelerinin büyük kısmını işgal etti. Savaş sonunda Belçika, işgal ettiği Alman sömürge topraklarını Kongo Nehri’nin ağız kısmını elinde tutan Portekiz ile değiştirmek istedi. Ancak bu plan gerçekleşmedi. İngiliz ve Belçikalı temsilcilerin yaptıkları görüşmeler sonunda 30 Mayıs 1919 tarihinde Orts Milner Antlaşması yapıldı. Buna göre Almanya’nın Doğu Afrika’daki Tanzanya denilen Rwanda, Burundi ve Tanzanyika topraklarından ilk ikisi Belçika’nın diğer kısımları ise İngiltere’nin payına düştü. Doğru cevap B'dir.

Soru 40

1889 yılında Etiyopya İmparatoru Menelik İtalya ile bir antlaşma imzalayarak İtalya’nın işgal etmiş olduğu toprakların İtalya’ya ait olduğunu kabul etti. Ancak Menelik daha sonra 1893’de antlaşmayı iptal etmek isteyince İtalya, Etiyopya’ya savaş açtı. İtalyan birlikleri 1894’te ağır bir yenilgiye uğradı. 26 Ekim 1896 yılında İtalya ve Etiyopya arasında yapılan antlaşma ile İtalya, Etiyopya’nın bağımsızlığını tanıdı ve daha önce işgal etmiş olduğu Massava (Eritre) ile yetinmek zorunda kaldı. 26 Ekim 1896 yılında İtalya ve Etiyopya arasında yapılan bu antlaşmanın adı nedir?

Seçenekler

A
Addis Ababa Atlaşması
B
Uşi Antlaşması
C
Torino Antlaşması
D
Campoformio Antlaşması
E
Orts Milner Antlaşması
Açıklama:
26 Ekim 1896 yılında İtalya ve Etiyopya arasında yapılan antlaşmanın adı Addis Ababa Atlaşması’dır. Doğru cevap A'dır.

Soru 41

Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna hangi antlaşma zemin hazırladı?

Seçenekler

A
Viyana Antlaşması
B
Westfalya (Westphalia) Antlaşması
C
Torino Antlaşması
D
Roma Antlaşması
E
Venedik Antlaşması
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648) Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı.

Soru 42

Alman ulusal birliğine ne zaman resmen kuruldu?

Seçenekler

A
1870
B
1871
C
1872
D
1873
E
1874
Açıklama:
18 Ocak 1871 tarihinde Prusya ordularının Paris kuşatması devam ederken Bavyera Kralı II. Ludwig büyük bir törenle bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etti. Böylece Alman ulusal birliği resmen kuruldu. 14 Nisan 1871’de Alman imparatorluk meclisinin yeni imparatorluk meclisini ilan etmesiyle hukuki süreç tamamlandı.

Soru 43

Hangi antlaşmayla Lombardiya İtalya’ya, Venedik ise Avusturya’ya bırakıldı?

Seçenekler

A
Viyana Antlaşması
B
Torino Antlaşması
C
Zürih Barış Antlaşması
D
Venedik Antlaşması
E
Lombardiya Antlaşması
Açıklama:
10 Kasım 1859 yılında Zürih Barış Antlaşması yapıldı. Bu antlaşmayla Lombardiya İtalya’ya, Venedik ise Avusturya’ya bırakıldı.

Soru 44

İtalyan ulusal birliği hangi savaştan sonra sağlanmış oldu?

Seçenekler

A
Toskana Savaşı
B
Parma Savaşı
C
İtalya Avusturya Savaşı
D
Kırım Savaşı
E
Sedan Savaşı
Açıklama:
Nihayet Fransa’nın Prusya ile devam eden Sedan Savaşı yüzünden askerlerini Roma’dan çekmesi ve bu savaşta yenilmesi üzerine İtalyanlar 20 Eylül 1870 tarihinde Roma’yı işgal ederek başkent yaptılar. Böylece İtalyan ulusal birliği sağlanmış oldu.

Soru 45

Hollanda hangi antlaşmayla Belçika'nın bağımsızlığını tanıdı?

Seçenekler

A
Niederland Antlaşması
B
Utrecht Antlaşması
C
Torino Antlaşması
D
Londra Antlaşması
E
Viyana Antlaşması
Açıklama:
Belçika’nın bağımsızlığını tanımayan Hollanda da Nisan 1839’da yapılan Londra Antlaşması’yla bunu kabul etmek zorunda kaldı.

Soru 46

Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi kim tarafından yapıldı ?

Seçenekler

A
Pierra Brazza
B
David Livingstone
C
Hanri Morton Stanley
D
Carlo Piaggia
E
Giovanni Miani
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı

Soru 47

Hangi antlaşma ile Afrika kıtasının sömürgeci güçler tarafından paylaşım ilkeleri belirlendi?

Seçenekler

A
Brazaville Antlaşması
B
Nil Antlaşması
C
Kongo Senedi
D
Tanganyika Antlaşması
E
KatangaAntlaşması
Açıklama:
6 Şubat 1885 tarihinde de Berlin Genel Senedi veya Kongo Senedi denilen 37 maddeden oluşan antlaşma imzalandı.Bu antlaşmayla Afrika kıtasının sömürgeci güçler tarafından paylaşım ilkeleri belirlendi.

Soru 48

Alman Sömürge Birimi (German Colonial Association) hangi yılda kuruldu?

Seçenekler

A
1880
B
1881
C
1882
D
1883
E
1884
Açıklama:
1882 yılında Alman Sömürge Birimi (German Colonial Association) kuruldu.

Soru 49

Hangi antlaşmayla Çin, Avrupa sömürgecilerine tanıdığı tüm imtiyazları Japonya’ya da verdi?

Seçenekler

A
Bismarck Antlaşması
B
Jiaozhou Antlaşması
C
Qingdao Antlaşması
D
Shimonoseki Antlaşması
E
Tsing-tao Antlaşması
Açıklama:
1895 yılında Shimonoseki Antlaşması’yla Çin, Avrupa sömürgecilerine tanıdığı tüm imtiyazları Japonya’ya da verdi.

Soru 50

İngiliz Somalisi hangi yılda kurulmuştur?

Seçenekler

A
1885
B
1886
C
1887
D
1888
E
1889
Açıklama:
1887 yılında İngiliz Somalisi kuruldu.

Soru 51

Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırlayan Westfalya Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1630
B
1638
C
1646
D
1648
E
1649
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648) Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı.

Soru 52

Almanya İmparatorluğu kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1867
B
1871
C
1873
D
1875
E
1876
Açıklama:
Almanya Başbakanı Bismarck’ın yürüttüğü askerî ve diplomatik faaliyetlerin sonucu olarak 1871 yılında Prusya önderliğinde Almanya İmparatorluğu kurulmuş oldu.

Soru 53

1859'da imzalanan Venedik'in Avusturya'ya bırakıldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Zürih Barış Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Viyana Antlaşması
D
Westfalya Antlaşması
E
Prag Antlaşması
Açıklama:
Avusturya’nın barış isteği kabul edildi ve 10 Kasım 1859 yılında Zürih Barış Antlaşması yapıldı. Bu antlaşmayla Lombardiya İtalya’ya, Venedik ise Avusturya’ya bırakıldı. Böylece İtalya biraz daha büyümekle beraber yine de bölünmüş olarak kalıyordu.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Belçika'nın Niederland Devleti'nden ayrılma sebeplerinden değildir?

Seçenekler

A
Belçikalıların nüfus olarak daha fazla olmaları
B
Hollandalılarla olan mezhep farklılığı
C
Belçika dilinin Fransızcaya yakın olması
D
Kral I. William'ın ekonomi politikaları
E
Hollandalıların üstünlük gösterme hırsı
Açıklama:
Niederland Devleti, 1815 ile 1830 yılları arasında kuzeyde Hollanda (Dutch), güneyde ise Belçika (Belgian) vilayetlerinden müteşekkildi. Ancak Belçikalılar nüfus bakımından Hollandalılardan daha fazlaydı. Üstelik Hollandalılar Protestan, Belçikalılar Katolik idi. Bu mezhep farklılığının yanısıra Belçikalıların çoğunluğu Fransızcaya akraba bir dili konuşuyordu. Öyle ki güney vilayetleri yani Belçikalılar, Kral I. William’ın din, dil ve ekonomi politikaları yüzünden bu birliktelikten rahatsızdı. 25 Ağustos 1830’da başlayan olaylar 7 Şubat 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını ilanıyla neticelendi.

Soru 55

Afrika keşfi sırasında Zambezi Nehri'ni bulan kaşif aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hanri Morton Stanley
B
Pierra Brazza
C
David Livingstone
D
Verney Lovertt Cameron
E
Carlo Piaggia
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı (1842). Livingstone bu gezileri sırasında 1851 yılında Zambezi Nehri’ni (Zambia ile Zimbabwe arasında) buldu ve nehri takiben Afrika’nın daha da iç kesimlerine giderek Viktoria Şelalesi’ne ulaştı.

Soru 56

Berlin Genel Senedi kaç yılında imzalanmıştır?

Seçenekler

A
1883
B
1884
C
1885
D
1886
E
1887
Açıklama:
15 Kasım 1884 tarihinde konusu Afrika olan Berlin Afrika Konferansı toplandı. 26 Şubat 1885 tarihinde de Berlin Genel Senedi veya Kongo Senedi denilen 37 maddeden oluşan antlaşma imzalandı.

Soru 57

1919 yılında imzalanan Orts Milner Antlaşması'na göre hangisi Belçika'ya kalan topraklardandır?

Seçenekler

A
Tanzanyika
B
Burundi
C
Togo
D
Namibya
E
Kamerun
Açıklama:
İngiliz ve Belçikalı temsilcilerin yaptıkları görüşmeler sonunda 30 Mayıs 1919 tarihinde Orts Milner Antlaşması yapıldı. Buna göre Almanya’nın Doğu Afrika’daki Tanzanya denilen Rwanda, Burundi ve Tanzanyika topraklarından ilk ikisi Belçika’nın diğer kısımları ise İngiltere’nin payına düştü.

Soru 58

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Alman sömürgelerinden olan Togo hangi devlete verilmiştir?

Seçenekler

A
İngiltere
B
İtalya
C
Belçika
D
Portekiz
E
Fransa
Açıklama:
1884 yılından sonra Almanya, Gine Körfezi’nin sahil şeridini ve Kamerun topraklarını da ilhak ederek sömürge sahasını genişletti. Batı Afrika’da bulunan Togo sahasını kendi nüfuz bölgesi olarak ilan etti. I. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın yenilmesi üzerine Batı Afrika’da bulunan Alman sömürgelerinden Togo, Fransa’ya verildi.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Almanya'nın I. Dünya Savaşı'nı kaybetmesi üzerine Fransa'ya bıraktığı topraklardandır?

Seçenekler

A
Yeni Gine
B
Togo
C
Tanzanya
D
Namibya
E
Bismarck Takımadaları
Açıklama:
Bismarck’ın tesis ettiği Almanya, I. Dünya Savaşı’nı kaybetmesi üzerine mevcut topraklarının bir kısmını komşularına ve tüm sömürgelerini rakip- lerine devretmek zorunda kaldı. Öyle ki Almanya Afrika’da bulunan sömürgelerinden Togo’yu Fransa’ya; Kamerun’u Fransa ve İngiltere’ye; Tanzanya’yı İngiltere ve Belçika’ya; Namibya’yı da İngiltere’ye bıraktı. Pasifik’te bulunan Yeni Gine’yi Avustralya; Çin’deki diğer sömürge yerlerini ve Pasifik’te bulunan Bismarck Takımadaları ile diğer adalarını da Japonya ele geçirdi.

Soru 60

İtalya 1911 yılında Kuzey Afrika'da hangi toprakları ele geçirmiştir?

Seçenekler

A
Libya
B
Fas
C
Tunus
D
Cezayir
E
Mısır
Açıklama:
Kuzey Afrika’da Fransa, Tunus, Cezayir ve Fas’ı; İngiltere Mısır’ı işgal etmişti. İtalya da bu durumu dengelemek adına, Trablusgarp’ı sömürgeleştirmeye çalıştı. Bu süreçte pek çok İtalyan şirketi burada faaliyetlere girişti. Ardından da 29 Eylül 1911’de Osmanlı Devleti’ne bir ültimatom verdi ve Libya topraklarını işgal etti.

Soru 61

Aşağıdaki ülkelerden hangisi birinci Sanayi İnkılabından sonra sömürgecilik yarışına dâhil olmuştur?

Seçenekler

A
İngiltere
B
Hollanda
C
İspanya
D
İtalya
E
Portekiz
Açıklama:
XVI. ve XVII. yüzyıllarda İspanya, Portekiz, Hollanda, Fransa ve İngiltere dünyanın pek çok bölgesinde çok büyük sömürgeler kazandılar. XVIII. yüzyıldan itibaren İspanya ve Portekiz, sömürgelerinin bir kısmını dolayısıyla da güçlerini kaybetmeye başladı. Buna paralel olarak İngiltere de Kuzey Amerika’daki kolonilerine bağımsızlık vermek zorunda kaldı. Fransız İhtilali’nden sonra Avrupa’da yapılan koalisyon savaşlarında Fransa’nın sömürge imparatorluğu da küçüldü. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere’de başlayan birinci Sanayi İnkılabı 1800’lerden sonra diğer Avrupa ülkelerine de yayıldı. Bu bağlamda Fransa, Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya ve Amerika Birleşik Devletleri hızla sanayileşti. Bu ülkelere daha sonra Japonya ve Rusya da dâhil oldu.

Soru 62

Alman ulusal birliği resmen hangi tarihte kurulmuştur?

Seçenekler

A
1818
B
1864
C
1866
D
1870
E
1871
Açıklama:
Bavyera Kralı II. Ludwig büyük bir törenle bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etti. Böylece Alman ulusal birliği resmen kuruldu. 14 Nisan 1871’de Alman imparatorluk meclisinin yeni imparatorluk meclisini ilan etmesiyle hukuki süreç tamamlandı. İmparatorluğun başı olan Prusya kralı, devletin birliğinin temsilcisi olarak iç ve dış politikaların yürütücüsüydü.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi İtalya ulusal birliği kurulmadan önce bulunan küçük devletlerden biridir?

Seçenekler

A
Modena
B
Prusya
C
Viyana
D
Schleswig
E
Holstein
Açıklama:
Fransız İhtilali (1789) akabinde yapılan koalisyon savaşları sırasında III. Napolyon tarafından İtalyan Krallığı kurulmak suretiyle İtalyan ulusal birliği yönünde ilk teşebbüs yapılmıştı. Koalisyon savaşları sonunda yapılan Viyana Kongresi’nde (1815) ise İtalya, Piemonte (Sardunya) Krallığı, Toskana, Modena, Parma Dukalıkları, Luqas Prensliği, Kilise Devleti ve Napoli (iki Sicilya) Krallığı olarak eskiden olduğu gibi küçük devletlere ayrıldı ve mevcut durum korundu.

Soru 64

Aşağıdaki antlaşmaların hangisiyle Hollanda Belçika’nın bağımsızlığını kabul etmiştir?

Seçenekler

A
Westfalya Barış Anlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Campoformio Antlaşması
D
Utrecht Antlaşması
E
Viyana Antlaşması
Açıklama:
Niederland Devleti, 1815 ile 1830 yılları arasında kuzeyde Hollanda (Dutch), güneyde ise Belçika (Belgian) vilayetlerinden müteşekkildi. Ancak Belçikalılar nüfus bakımından Hollandalılardan daha fazlaydı. Üstelik Hollandalılar Protestan, Belçikalılar Katolik idi. Bu mezhep farklılığının yanısıra Belçikalıların çoğunluğu Fransızcaya akraba bir dili konuşuyordu. Öyle ki güney vilayetleri yani Belçikalılar, Kral I. William’ın din, dil ve ekonomi politikaları yüzünden bu birliktelikten rahatsızdı. 25 Ağustos 1830’da başlayan olaylar 7 Şubat 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını ilanıyla neticelendi. Avrupa’nın büyük güçleri de 20 Temmuz 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını tanıdılar. Belçika’nın bağımsızlığını tanımayan Hollanda da Nisan 1839’da yapılan Londra Antlaşması’yla bunu kabul etmek zorunda kaldı.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ulusçuluk düşüncesinin olumsuz sonuçlarından biridir?

Seçenekler

A
Almanya ve İtalya’nın ulusal birliklerini kurması
B
Belçika’nın bağımsızlığını kazanması
C
Osmanlı Devleti gibi imparatorlukların toprak kaybetmesi
D
Aynı ulusa ait olanların bir devlet kurması
E
Her bir ulusun kendi egemenliğinin olması
Açıklama:
Westfalya Barış Anlaşması ile başlayan ve Fransız İhtilali ile perçinlenen ulusçuluk akımı aynı ulusa ait olanların tek bir devlet kurmasını temin ederken farklı aidiyetler barındıran imparatorluklar için ise yıkım oldu. Bu durum bazı güçlerin yeni bir birlik oluşturması, bazılarının ise çözülmesi demekti. Nitekim Almanya ve İtalya ulusal birliklerini kurdu, Belçika da bağımsızlığını kazandı. Avusturya ve Osmanlı Devleti gibi geleneksel çok uluslu devletler ise güç ve toprak kaybetti.

Soru 66

Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi ilk olarak kim tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
David Livingstone
B
Hanri Morton Stanley
C
Carlo Piaggia
D
Giovanni Miani
E
Verney Lovertt Cameron
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı (1842). Livingstone bu gezileri sırasında 1851 yılında Zambezi Nehri’ni (Zambia ile Zimbabwe arasında) buldu ve nehri takiben Afrika’nın daha da iç kesimlerine giderek Viktoria Şelalesi’ne ulaştı. Livingstone, bu gezilerine 1863 yılına kadar devam ederek Afrika içlerinde o tarihe kadar bilinmeyen pek çok yer hakkında notlar tuttu. Nil’in kaynağını aramaya devam eden Livingstone, 1873 yılında ölümüne kadar yaptığı gezilerde Kongo Nehri’nin iç kesimleri ile Tanganyika Gölü’nü de (Tanzanya ve Zaire arasında) buldu. Böylece Hint Okyanusu’na ulaştı ve Afrika kıtası baştan aşağı geçilmiş oldu.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Almanya’nın sömürgelerinden biridir?

Seçenekler

A
Mısır
B
Cezayir
C
Kongo
D
Tanzanya
E
Trablusgarp
Açıklama:
Almanya, Doğu Afrika’da ise bugün Tanzanya denilen (Burundi, Rwanda ve Tanganyika) topraklarını ilhak etti (1885). Böylece Zengibar Sultanlığı ve Tanzanya kıyılarını ele geçirerek Doğu Alman Afrikası adı verilen Alman sömürgesi kuruldu.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi İtalya’nın sömürgelerinden biridir?

Seçenekler

A
Mısır
B
Cezayir
C
Kongo
D
Tanzanya
E
Somali
Açıklama:
İspanya, Portekiz, İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya da fiilî olarak Fas Sultanlığı üzerinde sömürgecilik mücadelesine girişti. Bu bağlamda 1900 yılı Aralık ayında İtalya ve Fransa arasında yapılan bir antlaşmayla İtalya, Fransa lehine Fas Sultanlığı üzerindeki mücadelesinden vazgeçti. Buna mukabil Fransa da İtalya’nın Trablusgarp üzerindeki emellerine onay verdi. İtalya, 1914’e gelindiğinde Afrika Kıtası’nda Eritre, Trablusgarp ve Somali’de sömürgeler elde etmişti.

Soru 69

Belçika sömürgelerinden birisi olan Kongo Devletinde aşağıda verilen ham maddelerden hangisi temin edilmiştir?

Seçenekler

A
Kömür
B
Petrol
C
Kauçuk
D
Altın
E
Gümüş
Açıklama:
Temel olarak bilinen sömürge ülkelerinden farklı olarak II. Leopold’un şahsî mülkü olan bu yeni ülkede doğal olarak bal mumu, kahve, meyveler, fil dişi, mineraller, hurma yağı ve özellikle kauçuk elde etme hakkı II. Leopold’a aitti. Öyle ki yerli halk yerlerinden edilme, zorla çalıştırılma (angarya) ve vergilendirme gibi çok zor şartlarla yüz yüze geldi. Özellikle gayriinsanî şartlarda yapılan kauçuk, II. Leopold’un şirketinin kendini idamesi için büyük bir ekonomik öneme sahipti.

Soru 70

Almanya sömürgecilik faaliyetleri için hazırlık olması için kaç yılında Afrika kıyılarına birlik göndermiştir?

Seçenekler

A
1871
B
1883
C
1890
D
1907
E
1914
Açıklama:
Almanya Başbakanı Bismarck, sömürgecilik faaliyetleri için hazırlık olmak üzere 1883-1884 yıllarında Afrika’da Gine Körfezi’ne bir kruvazör gönderdi ve Kamerun kıyı şeridinde araştırmalar yaptırdı. Bazı Alman tüccarlar da çok önceden Güney Batı Afrika (Namibya) bölgesine gelmişti. Hatta bu tüccarlardan Lüderitz, 1883 yılında buranın yerli halkı olan Bantularla bir antlaşma yaparak bunların üzerinde bir çeşit imtiyaz tesis etmişti. Afrika’nın paylaşılması gündemiyle toplanan Berlin Konferansı’nda (1884) Avrupa’nın sömürgeci güçleri özellikle Afrika’nın fiilî olarak işgali ve sömürgeleştirilmesinin meşruiyetini kabul ettiler.

Soru 71

17. yüzyılda Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırlayan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Westfalya Antlaşması
B
Stolbovo Antlaşması
C
Deulino Antlaşması
D
Roskilde Antlaşması
E
Ryswick Antlaşması
Açıklama:
Çıkış sebebi din ve Avrupa kıtasıyla sınırlı olan Otuzyıl Savaşları (1618-1648), “modern öncesi son savaş” idi. Ardından yapılan Westfalya (Westphalia) Antlaşması (1648) Avrupa’da ulus devletlerin doğuşuna zemin hazırladı.

Soru 72

Alman ulusal birliğinin resmen kurulduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
1871
B
1872
C
1873
D
1874
E
1875
Açıklama:
18 Ocak 1871 tarihinde Prusya ordularının Paris kuşatması devam ederken Bavyera Kralı II. Ludwig büyük bir törenle bütün Alman prenslikleri adına Alman imparatorluk tacını Prusya kralı I. Wilhelm’e takdim etti. Böylece Alman ulusal birliği resmen kuruldu.

Soru 73

Koalisyon savaşları sonunda yapılan Viyana Kongresi’nde (1815) ise İtalya eskiden olduğu gibi küçük devletlere ayrıldı. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Piemonte (Sardunya) Krallığı
B
Katalonya Krallığı
C
Parma Dukalıkları
D
Luqas Prensliği
E
Napoli Krallığı
Açıklama:
Fransız İhtilali (1789) akabinde yapılan koalisyon savaşları sırasında III. Napolyon tarafından İtalyan Krallığı kurulmak suretiyle İtalyan ulusal birliği yönünde ilk teşebbüs yapılmıştı. Koalisyon savaşları sonunda yapılan Viyana Kongresi’nde (1815) ise İtalya, Piemonte (Sardunya) Krallığı, Toskana, Modena, Parma Dukalıkları, Luqas Prensliği, Kilise Devleti ve Napoli (iki Sicilya) Krallığı olarak eskiden olduğu gibi küçük devletlere ayrıldı ve mevcut durum korundu.

Soru 74

Venedik ve Roma hariç Kuzey ve Güney İtalya'nın birleştirilmesi üzerine aşağıda verilen tarih ve şehirlerden hangisinde İtalyan Parlemontusu açılmıştır?

Seçenekler

A
1851-Bologna
B
1861-Torino
C
1871-Modena
D
1881-Lombardiya
E
1891-Floransa
Açıklama:
Fransa, daha önce yaptığı yardıma mukabil İtalya’nın vermeyi vaat ettiği Nice ve Savoie’yi talep etti. 24 Mart 1860 tarihinde yapılan Torino Antlaşması’yla bu durum onaylandı. Fransa da İtalya’nın Kuzey ve Orta İtalya’daki ilhaklarını tanıdı. Nisan 1860’da Sicilya’da İspanyol soyundan gelen krala karşı bir ayaklanma başladı. Kuzey İtalya gönüllülerinin de katılımıyla Mayıs 1860’da İspanya’nın Sicilya’da ardından da Napoli’deki egemenliğine son verildi. Böylece iki Sicilya krallığı da İtalyan birliğine dâhil edildi. Bu gelişmeler neticesinde Venedik ve Roma hariç Kuzey ve Güney İtalya birleştirildi. Bunun üzerine de 18 Şubat 1861 yılında Torino’da İtalyan Parlamentosu açıldı. Bundan yaklaşık bir ay sonra 17 Mart’ta da Viktor Emmanuel İtalya kralı ilan edildi.

Soru 75

Hollanda'nın Belçika'nın bağımsızlığını tanıdığı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Utrecht Antlaşması
B
Campoformio Antlaşması
C
Londra Antlaşması
D
Niederland Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
25 Ağustos 1830’da başlayan olaylar 7 Şubat 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını ilanıyla neticelendi. Avrupa’nın büyük güçleri de 20 Temmuz 1831 tarihinde Belçika’nın bağımsızlığını tanıdılar. Belçika’nın bağımsızlığını tanımayan Hollanda da Nisan 1839’da yapılan Londra Antlaşması’yla bunu kabul etmek zorunda kaldı.

Soru 76

Avrupa’da mutlakiyetçi yönetimlerin yıkılması veya gevşetilmesine paralel olarak ulusçuluk akımının güçlendiği ve yeni bağımsız devletlerin kurulmaya başlandığı yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
XVII. yüzyıl
B
XVIII. yüzyıl
C
XIX. yüzyıl
D
XV. yüzyıl
E
XVI. yüzyıl
Açıklama:
XIX. yüzyılın başından itibaren Avrupa’da mutlakiyetçi yönetimlerin yıkılması veya gevşetilmesine paralel olarak ulusçuluk akımı güçlenmiş ve yeni bağımsız devletler kurulmaya başlanmıştı. Bu devletlerden özellikle İtalya ve Almanya’nın siyasî birliklerini kurmaları üzerine XIX. ve XX. yüzyılda hem Avrupa’da hem de Dünya’da güç dengeleri değişti.

Soru 77

Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?

Seçenekler

A
Marco Polo
B
James Cook
C
Bartolomeu Dias
D
David Livingstone
E
Robert Edwin Peary
Açıklama:
Afrika kıtasının iç kesimlerinin keşfi İskoçyalı bir misyoner olan David Livingstone tarafından yapıldı (1842). Livingstone bu gezileri sırasında 1851 yılında Zambezi Nehri’ni (Zambia ile Zimbabwe arasında) buldu ve nehri takiben Afrika’nın daha da iç kesimlerine giderek Viktoria Şelalesi’ne ulaştı. Livingstone, bu gezilerine 1863 yılına kadar devam ederek Afrika içlerinde o tarihe kadar bilinmeyen pek çok yer hakkında notlar tuttu. Nil’in kaynağını aramaya devam eden Livingstone, 1873 yılında ölümüne kadar yaptığı gezilerde Kongo Nehri’nin iç kesimleri ile Tanganyika Gölü’nü de (Tanzanya ve Zaire arasında) buldu. Böylece Hint Okyanusu’na ulaştı ve Afrika kıtası baştan aşağı geçilmiş oldu.

Soru 78

Afrika kıtasının sömürgeci güçler tarafından paylaşım ilkelerinin belirlendiği Berlin Genel Senedi veya Kongo Senedi denilen anlaşma aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1 Şubat 1882
B
20 Şubat 1883
C
15 Şubat 1884
D
26 Şubat 1885
E
1 Mart 1886
Açıklama:
15 Kasım 1884 tarihinde konusu Afrika olan Berlin Afrika Konferansı toplandı. 26 Şubat 1885 tarihinde de Berlin Genel Senedi veya Kongo Senedi denilen 37 maddeden oluşan antlaşma imzalandı. Bu antlaşmayla Afrika kıtasının sömürgeci güçler tarafından paylaşım ilkeleri belirlendi.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Kongo Senedi'nin maddelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Herhangi bir kıyı bölgesini işgal eden bir ülke burada otorite ve güvenlikten de sorumlu olacaktı.
B
Herhangi bir toprağı işgal edecek devlet bu durumdan diğer devletleri de haberdar edecekti.
C
Kongo ve Nijer nehirleri üzerinde seyr ü sefer (trafik) serbest bırakıldı.
D
Uluslararası Kongo Derneği’nin bağımsız Kongo Devleti olması kararlaştırıldı.
E
Afrika’da esir ticareti serbest bırakıldı.
Açıklama:
26 Şubat 1885 tarihinde de Berlin Genel Senedi veya Kongo Senedi denilen 37 maddeden oluşan antlaşma imzalandı. Bu antlaşmayla Afrika kıtasının sömürgeci güçler tarafından paylaşım ilkeleri belirlendi. Bu tarihe kadar kıyıda bir tesis kuran ülke fiilen işgal etmediği iç kesimler üzerinde de hak iddia ediyordu. Bu tarihten sonra fiilî olarak işgal edilmeyen topraklar üzerinde hak iddiasında bulunulmayacaktı. Herhangi bir kıyı bölgesini işgal eden bir ülke burada otorite ve güvenlikten de sorumlu olacaktı. Herhangi bir toprağı işgal edecek devlet bu durumdan diğer devletleri de haberdar edecekti. Ayrıca Kongo ve Nijer nehirleri üzerinde seyr ü sefer (trafik) serbest bırakıldı ve Afrika’da esir ticareti yasaklandı. Asıl tartışma konusu olan Kongo’nun büyük bir devlet yerine küçük bir devlet olan Belçika’nın elinde kalmasına hiçbir devlet itiraz etmedi. Uluslararası Kongo Derneği’nin bağımsız Kongo Devleti olması kararlaştırıldı. Kongo Devleti’nin başına da Belçika kralı II. Leopold’un geçmesi uygun görüldü. Nisan 1885’te de Belçika Parlamentosu bu yeni devletin ismini Bağımsız Kongo Devleti (Congo Free State) olarak isimlendirdi ve II. Leopold’u kral ilan etti.

Soru 80

Bismarck’ın tesis ettiği Almanya, I. Dünya Savaşı’nı kaybetmesi üzerine mevcut topraklarının bir kısmını komşularına ve tüm sömürgelerini rakiplerine devretmek zorunda kaldı. Aşağıdakilerden hangisi bu sömürge-rakip eşleşmesinden biri değildir?

Seçenekler

A
Togo - Fransa
B
Kamerun - Fransa ve İngiltere
C
Tanzanya - İngiltere ve Belçika
D
Yeni Gine - Avustralya
E
Bismarck Takımadaları - Avusturya
Açıklama:
Bismarck’ın tesis ettiği Almanya, I. Dünya Savaşı’nı kaybetmesi üzerine mevcut topraklarının bir kısmını komşularına ve tüm sömürgelerini rakiplerine devretmek zorunda kaldı. Öyle ki Almanya Afrika’da bulunan sömürgelerinden Togo’yu Fransa’ya; Kamerun’u Fransa ve İngiltere’ye; Tanzanya’yı İngiltere ve Belçika’ya; Namibya’yı da İngiltere’ye bıraktı. Pasifik’te bulunan Yeni Gine’yi Avustralya; Çin’deki diğer sömürge yerlerini ve Pasifik’te bulunan Bismarck Takımadaları ile diğer adalarını da Japonya ele geçirdi.

Ünite 6

Soru 1

Liberal fikirlere dayanan "demokratik ve özgür milletler düşüncesi" aşağıda verilen Amerikan Başkanlarından hangisinin prensipleriyle örtüşmektedir?

Seçenekler

A
John Adams
B
Richard Nixon
C
Woodrow Wilson
D
Gerald Ford
E
Theodore Roosevelt
Açıklama:
XX. yüzyılın hemen başında büyük güçler arasındaki rekabetin sömürgeler ve yeni pazarlar adına sıcak çatışmaya dönüşmesi, tarihin en tahrip edici savaşlardan birine neden oldu. Ortaya çıkan tahribatı tamir edebilmek adına Dünya Savaşı sonrasında “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi buldu. Liberal fikirlere dayanan bu düşünceler, Amerikan Başkanı Wilson’un 14 prensibiyle somut bir anlam kazandı.

Soru 2

I. Dünya Savaşı sırasında, 1917'de savaştan ayrılarak gizli anlaşmaları ifşa eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İtalya
B
Amerika
C
Yunanistan
D
Rusya
E
Almanya
Açıklama:
1917’de savaştan ayrılan ve gizli anlaşmaları ifşa eden Rusya, emperyalizme bir başka deyişle savaşın galiplerine karşı âdeta psikolojik bir hamle başlatmıştı.

Soru 3

I. Dünya Savaşı sonrasında yeniden ortaya çıkan sömürgecilik rekabetinde aşağıda verilen ülkelerden hangisinin rolü yoktur?

Seçenekler

A
Almanya
B
Japonya
C
Rusya
D
İtalya
E
Amerika
Açıklama:
Savaştan sonraki 10 yıl boyunca Milletler Cemiyeti öncülüğündeki “özgür ve demokratik dünya projesi”nin etkisiyle emperyalizm sorunu bir süre için ertelenmiş oldu. Fakat Almanya, Japonya, Rusya ve İtalya gibi ülkelerde baş gösteren diktatör rejimlerin etkisiyle dünya yeni bir sömürgeci rekabete sahne olmaya başladı.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Wilson'un savaş sonrası için önerdiği sistemin parçalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik milliyetçilik
B
Kendi geleceğini tayin etme hakkı
C
Silahsızlanma
D
Şeffaflık
E
Serbest ticaret
Açıklama:
Wilson, otoriter yönetimlerin, aristokratların, emperyalizmin veya ekonomik milliyetçilik doktrinlerinin dünyayı tarihte benzeri görülmemiş bir felaketin eşiğine getirdiğini söylüyor, savaş sonrası için self-determinasyon (kendi geleceğini tayin etme hakkı), şeffaflık, silahsızlanma ve serbest ticarete dayalı bir sistem öneriyordu. Fakat ilerleyen süreçte yaşanan gelişmeler, Wilson’un öne sürdüğü sistemin hayata geçirilmesini neredeyse imkânsız kıldı.

Soru 5

I. Çin-Japon Savaşı
II. İspanyol-Amerikan Savaşı
III. Boer Savaşı
IV. I. Dünya Savaşı
V. Rus-Japon Savaşı
Yukarıda verilen mücadelelerden hangileri geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun bir göstergesi olarak ele alınabilir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-III-IV
C
I-II-IV-V
D
I-II-III-V
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Yüzyılın hemen başında dünyanın önde gelen güçleri arasında Afrika’nın paylaşılması üzerine yapılan çatışmalar, Çin-Japon
Savaşı, İspanyol-Amerikan Savaşı, Boer Savaşı ve Rus-Japon Savaşı gibi mücadeleler, geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun bir göstergesiydi.

Soru 6

1936 yılında İtalya’nın Habeşistan’a yönelik operasyonu ile ilgili aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür sömürgeciliktir.
B
1885 Berlin Konferansı ile belirli bir hukuka dayandırılmıştır.
C
Petrol kaynakları üzerinde önemli bir kontrol sağlamıştır.
D
Avrupa sömürgeciliğinin son başarılı hamlesidir.
E
Bolşevik propaganda ve Amerikan rekabetine sebep olmuştur.
Açıklama:
1936 yılında İtalya’nın Habeşistan’a yönelik operasyonu Avrupa sömürgeciliğinin son başarılı hamlesiydi. Bundan sonraki süreçte Avrupa merkezli sömürgecilik dramatik şekilde düşüşe geçti.

Soru 7

"İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi Afrika’dan çekilme kararı almak oldu."
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin bu kararının ardından, 1960 ve 1961 yıllarında bağımsızlığını elde eden devletlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Nijerya
B
Uganda
C
Zambiya
D
Tanzanya
E
Kenya
Açıklama:
Zaten ekonomik açıdan sömürgelerin maliyetini üstlenmekte zorlanan İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi Afrika’dan çekilme kararı almak oldu. Böylelikle Nijerya, Togo, Benin 1960 itibarıyla bağımsız birer devlet olarak ortaya çıktı. Onları 1961’de Tanzanya, Uganda ve Kenya takip etti. Nihayet 1964’te Malavi ve Zambiya bağımsız Afrikalı devletler arasında yerini aldı.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı sonrasında yapılan Paris Anlaşması’yla İspanya'nın kontrolünü Amerika'ya bıraktığı yerler arasında değildir?

Seçenekler

A
Guam
B
Panama
C
Porto Riko
D
Filipinler
E
Küba
Açıklama:
1898 İspanyol-Amerikan Savaşı neticesinde İspanyol sömürgelerinin birçoğunu ele geçiren Amerika aynı zamanda küresel bir aktör olarak dünya siyaset sahnesine de hızlı bir giriş yaptı. Savaş sonrasında yapılan Paris Anlaşması’yla İspanya; Guam, Porto Riko ve Filipinleri Amerika’ya bırakmış, ayrıca Küba Amerikan kontrolüne girmişti. Sonraki dönemde Santo Domingo, Nikaragua, Haiti, Panama gibi yerlerde gerçekleştirdiği operasyonlarla Amerika bölgenin tek hâkim gücü hâline geldi.

Soru 9

Aşağıda verilen olaylardan hangisi Amerikan emperyal sisteminin tesis edilmesi için atılan adımlardan biridir?

Seçenekler

A
Bretton Woods Anlaşması
B
Truman Doktrini
C
İyi Komşu Politikası
D
Marshall Yardımı
E
Büyük Bölge Projesi
Açıklama:
Amerikan emperyal sisteminin tesis edilmesi için hiç şüphesiz siyasî organizasyonların yanı sıra ekonomik iş birliği araçlarının geliştirilmesine de ihtiyaç vardı. Bretton Woods Anlaşması bunun için ilk ve en önemli adımlardan biri oldu. Anlaşmanın amacı, Amerika’nın hedeflediği ekonomik kontrol mekanizmasını tüm dünyada hâkim kılmaktı.

Soru 10

Aşağıda verilen olaylardan hangisi ABD’nin, Latin Amerika üzerindeki etkisinin kurumsallaşmaya başlamasını sağlamıştır?

Seçenekler

A
Monroe Doktrini
B
İspanyol-Amerikan Savaşı
C
Venezuella Krizi
D
İyi Komşu Politikası
E
Paris Anlaşması
Açıklama:
1823’te ABD Başkanı Monroe’nin ilan ettiği doktrin ile kıtanın geneline yapılacak herhangi bir müdahaleyi düşmanca olarak
nitelendireceğine dair Avrupalıları uyaran ABD’nin, Latin Amerika üzerindeki etkisi bu tarihten itibaren âdeta kurumsallaşmaya başladı.

Soru 11

Aşağıdaki hangi olay sonrasında “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi bulmuştur?

Seçenekler

A
Berlin Konferansı
B
Soğuk Savaş Dönemi
C
Birinci Dünya Savaşı
D
Wilson İlkelerinin ilanı
E
Rus Bolşevik Devrimi
Açıklama:
XX. yüzyılın hemen başında büyük güçler arasındaki rekabetin sömürgeler ve yeni pazarlar adına sıcak çatışmaya dönüşmesi, tarihin en tahrip edici savaşlardan birine neden oldu. Ortaya çıkan tahribatı tamir edebilmek adına Dünya Savaşı sonrasında “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi buldu. Doğru cevap C dir.

Soru 12

Afrika sömürgelerinin kurumsallaşması ve belirli bir hukuka dayandırılması üzerinde sömürgeci devletler arasında bir uzlaşı aşağıdakilerden hangisi ile sağlanmıştır?

Seçenekler

A
San Remo Konferansı
B
Londra Konferansı
C
Paris Konferansı
D
Kahire Konferansı
E
Berlin Konferansı
Açıklama:
1885 Berlin Konferansı ile Afrika sömürgelerinin kurumsallaşması ve belirli bir hukuka dayandırılması üzerinde sömürgeci devletler arasında bir uzlaşı sağlanmış ise de bir süre sonra ortaya çıkan ulusçu hareketler ve iktidarı ele geçirme gayretleri bu uzlaşının kısa sürmesine neden oldu. Doğru cevap E dir.

Soru 13

Amerika’nın başını çektiği yeni tip sömürgeciliğin öncelikli hedef olarak aşağıdakilerden hangisi belirlenmiştir?

Seçenekler

A
Siyasî kontrolü ele geçirmek
B
Ticari kontrolü ele geçirmek
C
Askeri bloklar oluşturmak
D
Endüsriyel kontrol sağlamak
E
Dünya sermayesini kontrol etmek
Açıklama:
Amerika’nın başını çektiği yeni tip sömürgeciliğin önceliği ekonomik çıkarlardan ziyade stratejik üstünlüğü elde etmeye yönelikti. Yeni dönemde geleneksel uygulamalardan farklı olarak, siyasî kontrolü ele geçirmek öncelikli hedef olarak belirlenmişti. Ticaret ve kâr bunun doğal sonucu olarak zaten ortaya çıkacak bir süreçti. Doğru cevap A dır.

Soru 14

İngiltere'nin 1946’da nereye bağımsızlık garantisi verilmesinin ardından, Batı Afrika’da da yeni bir dönem başlamıştır?

Seçenekler

A
Malezya
B
Hindistan
C
Burma
D
Sirilanka
E
Kenya
Açıklama:
1960’lardan itibaren İngiltere’nin geleneksel sömürge sisteminin merkezinde yer aldığı günler artık geride kalmıştı. 1946’da Hindistan’a bağımsızlık garantisi verilmesinin ardından, Batı Afrika’da da yeni bir dönem başladı. Doğru cevap B dir.

Soru 15

ABD merkezli sömürgeci politikaların ve yayılmacılığın ilk uygulamaya konulduğu yer aşağıdaki coğrafyalardan hangisi olmuştur?

Seçenekler

A
Pasifik Adaları
B
Latin Amerika
C
Güney Afrika
D
Orta Amerika
E
Güneydoğu Asya
Açıklama:
ABD merkezli sömürgeci politikaların ve yayılmacılığın ilk uygulamaya konulduğu yer Latin Amerika coğrafyası olmuştur. Doğru cevap B dir.

Soru 16

ABD'nin ilan ettiği aşağıdaki hangi doktrin ile kıtanın geneline yapılacak herhangi bir müdahaleyi düşmanca olarak nitelendireceğine dair Avrupalıları uyarmıştır?

Seçenekler

A
Wilson Doktrini
B
Truman doktrini
C
Marshall Doktrini
D
Monroe Doktrini
E
Eisenhower Doktrini
Açıklama:
1823’te ABD Başkanı Monroe’nin ilan ettiği doktrin ile kıtanın geneline yapılacak herhangi bir müdahaleyi düşmanca olarak nitelendireceğine dair Avrupalıları uyaran ABD’nin, Latin Amerika üzerindeki etkisi bu tarihten itibaren âdeta kurumsallaşmaya başladı. Doğru cevap D dir.

Soru 17

ABD, Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine saygıyı esas alan dış müdahalelere kapalı, devletlerin eşitliğine dayalı bir Pan-Amerikan sistemi tesis etme çabalarını yoğunlaştırdı ve 1938 yılında ilan edilen aşağıdaki bildirgelerden hangisi ile bu amaca büyük oranda ulaşılmış oldu?

Seçenekler

A
Lima Bildirgesi
B
Helsinki Bildirgesi
C
Roma Bildirgesi
D
Caracas Bildirgesi
E
San Paulo Bildirgesi
Açıklama:
ABD, Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine saygıyı esas alan dış müdahalelere kapalı, devletlerin eşitliğine dayalı bir Pan-Amerikan sistemi tesis etme çabalarını yoğunlaştırdı ve 1938 yılında ilan edilen Lima Bildirgesi ile bu amaca büyük oranda ulaşılmış oldu.

Soru 18

Savaştan sonra Amerika, dünya üzerinde ekonomik açıdan stratejik öneme sahip bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için yeni bir planı devreye soktu. Bu proje aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeşil Kuşak Projesi
B
Kuzey Kuşağı Projesi
C
Büyük Bölge projesi
D
İyi Komşu Projesi
E
Büyük Orta-Doğu projesi
Açıklama:
Savaştan sonra Amerika,dünya üzerinde ekonomik açıdan stratejik öneme sahip bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için yeni bir planı devreye soktu. “Büyük Bölge” projesi olarak bilinen bu projeyle birlikte dünyanın doğudan batıya kontrolü için gerekli olan noktalar tek tek tespit edildi. Doğru cevap C dir.

Soru 19

ABD’nin takip ettiği diğer bir yöntem ise bazı devletleri çeşitli uluslararası örgütler etrafında toplamak oldu. Aşağıdakilerden hangisi Bu örgütlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
NATO
C
SEATO
D
Bağdat Paktı
E
Balkan Antantı
Açıklama:
ABD’nin takip ettiği diğer bir yöntem ise bazı devletleri Birleşmiş Milletler, NATO, SEATO ve Bağdat Paktı gibi çeşitli uluslararası örgütler etrafında toplamak oldu. Doğru cevap E dir.

Soru 20

Aşağıdaki ülkelerden hangisi I. Dünya Savaşı sonrasında Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını ele geçirmiştir?

Seçenekler

A
İtalya
B
Almanya
C
İngiltere
D
İspanya
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
I. Dünya Savaşı, Avrupa sömürgeciliğine ciddi bir darbe indirdiyse de iki büyük sömürgeci imparatorluk İngiltere ve Fransa büyük savaştan yine de kârlı çıkabilmişti. Özellikle İngiltere, Arap coğrafyasında oluşturduğu nüfuz alanlarıyla petrol kaynakları üzerinde önemli bir kontrol sağlamış oldu. I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını ele geçiren İngiltere, yüzyılın ortalarına kadar bölgedeki üstünlüğünü devam ettirdi. Doğru cevap C'dir.

Soru 21

  1. İspanyol-Amerikan Savaşı
  2. Boer Savaşı
  3. Çin-Japon Savaşı
    Yukarıdaki mücadelelerden hangisi geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun göstergesiydi?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yüzyılın hemen başında dünyanın önde gelen güçleri arasında Afrika’nın paylaşılması üzerine yapılan çatışmalar, Çin-Japon Savaşı, İspanyol-Amerikan Savaşı, Boer Savaşı ve Rus-Japon Savaşı gibi mücadeleler, geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun bir göstergesiydi. Doğru cevap E'dir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin denizaşırı coğrafyalardaki üstünlüğünü kaybetmesini etkileyen faktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Halk arasında savaş karşıtlığı
B
Yerel ayaklanmalar
C
Bolşevik propaganda
D
Fransa'nın sömürge planı
E
Amerikan rekabeti
Açıklama:
I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını ele geçiren İngiltere, yüzyılın ortalarına kadar bölgedeki üstünlüğünü devam ettirdi. Fakat savaş sırasında ekonomik açıdan yıpranan İngiliz İmparatorluğu, denizaşırı coğrafyalardaki üstünlüğü koruyabilecek kaynaklardan mahrumdu ve halk arasında savaş karşıtlığı had safhaya ulaşmıştı. Bu durumda İngiltere; Uzak Doğu, Akdeniz ve Afrika’da güç kaybetmeye başladı. İngiliz şirketler büyük savaş sonrasında giderek artan bir şekilde yerel ayaklanmalar, Bolşevik propaganda ve Amerikan rekabetiyle karşı karşıya kaldı ve yalnızca petrol bölgeleri değil denizaşırı diğer sömürgelerin idaresi de her geçen gün zorlaştı. Amerikan şirketlerinin petrol bölgelerinden pay alma çabaları, İngilizleri kontrolü elde tutmak için çeşitli tedbirler almaya sevk ettiyse de bunda pek bir başarı elde edilemedi. Doğru cevap D'dir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'de 1959'da işbaşına geçen hükümetin ilk işi olmuştur?

Seçenekler

A
Arap coğrafyasındaki gücünü artırmak
B
Afrika'dan çekilme kararı almak
C
Hindistan'a bağımsızlık garantisi vermek
D
Habeşistan'a operasyon düzenlemek
E
Japonya'yı egemenliği altına almaya çalışmak
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nın nihayete ermesiyle birlikte Avrupa merkezli sömürge düzeninin sarsılma dönemi tamamlandı ve bundan sonraki dönemde sömürgelerin bağımsızlık süreci başladı. 1946-47’de Suriye ve Lübnan bağımsızlığını elde ederken bağımsızlık hareketleri 1954’ten itibaren daha da hız kazandı. 1960’lardan itibaren İngiltere’nin geleneksel sömürge sisteminin merkezinde yer aldığı günler artık geride kalmıştı. 1946’da Hindistan’a bağımsızlık garantisi verilmesinin ardından, Batı Afrika’da da yeni bir dönem başladı. Zaten ekonomik açıdan sömürgelerin maliyetini üstlenmekte zorlanan İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi Afrika’dan çekilme kararı almak oldu. Böylelikle Nijerya, Togo, Benin 1960 itibarıyla bağımsız birer devlet olarak ortaya çıktı. Onları 1961’de Tanzanya, Uganda ve Kenya takip etti. Nihayet 1964’te Malavi ve Zambiya bağımsız Afrikalı devletler arasında yerini aldı. Doğru cevap B'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel sömürge imparatorluklarının sonunu işaret ederken Amerika'nın dünya üzerindeki etkisinin arttığının göstergesidir?

Seçenekler

A
Süveyş krizinin aşılmasında etkin rol oynamak
B
Kore ve Vietnam müdaheleleri
C
Ekonomik yardımları kesmesi
D
Japonya'ya atom bombası atılması
E
Rusya ile Soğuk Savaş'a girmek
Açıklama:
1956’da yaşanan Süveyş Krizi’nde, İsrail’le iş birliği yapan İngiltere ve Fransa’nın, Sovyetler karşısında başarısız olması ve krizin ancak Amerika’nın araya girmesiyle aşılması geleneksel sömürge imparatorluklarının sonunu işaret ettiği gibi Amerika’nın dünya üzerindeki etkisini giderek artırdığının da göstergesidir. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan sömürgeciliğinin ilk uygulama alanına giren yerlerden değildir?

Seçenekler

A
Venezuella
B
Küba
C
Irak
D
Nikaragua
E
Haiti
Açıklama:
ABD merkezli sömürgeci politikaların ve yayılmacılığın ilk uygulamaya konulduğu yer Latin Amerika coğrafyası olmuştur. Amerika’nın, bölgede gerçekleştirdiği operasyonlar bir bakıma geleneksel sömürge yöntemlerinden izler taşıyordu. 1898 İspanyol-Amerikan Savaşı neticesinde İspanyol sömürgelerinin birçoğunu ele geçiren Amerika aynı zamanda küresel bir aktör olarak dünya siyaset sahnesine de hızlı bir giriş yaptı. Savaş sonrasında yapılan Paris Anlaşması’yla İspanya; Guam, Porto Riko ve Filipinleri Amerika’ya bırakmış, ayrıca Küba Amerikan kontrolüne girmişti. Sonraki dönemde Santo Domingo, Nikaragua, Haiti, Panama gibi yerlerde gerçekleştirdiği operasyonlarla Amerika bölgenin tek hâkim gücü hâline geldi. 1902’deki Venezuella Krizi, Latin Amerika üzerindeki ABD hegemonyasını sağlamlaştırdı. Doğru cevap C'dir.

Soru 26

I. Dünya Savaşı sırasında Latin Amerika ülkeleri sermayelerini daha çok hangi bankalarda değerlendiriyordu?

Seçenekler

A
New York
B
Madrid
C
Paris
D
Roma
E
Berlin
Açıklama:
I. Dünya Savaşı sırasında Latin Amerika üzerindeki ABD etkisi artmaya devam etti. Bu dönemde İngiltere’nin aleyhine genişleyen bölgedeki Amerikan ticaret hacmi daha önce hiç olmadığı bir düzeye ulaşarak toplamda %32’lik bir paya ulaştı. Bölge ülkeleri artık sermayelerini Londra ve Paris’ten daha çok New York bankalarında değerlendiriyordu. Doğru cevap A'dır.

Soru 27

  1. Roosevelt
  2. Wilson
  3. Hoover
    Yukarıdaki Amerikan başkanlarından hangisinin döneminde sürdürülen kuşatıcı politikaların temel hedefini kıtanın dış müdahalelerden arındırılmasına yönelik çabalar teşkil etti?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Roosevelt, Wilson ve arkasından Hoover’in başkanlıkları döneminde sürdürülen kuşatıcı politikaların temel hedefini kıtanın dış müdahalelerden arındırılmasına yönelik çabalar teşkil etti. Doğru cevap E'dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Amerika'nın Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine saygıyı esas alan dış müdahalelere kapalı, devletlerin eşitliğine dayalı bir Pan-Amerikan sistemini ortaya koymasını sağlamıştır?

Seçenekler

A
Monroe Doktrini
B
Lima Bildirgesi
C
Bolşevik Devrimi
D
Büyük Bölge projesi
E
Truman Doktrini
Açıklama:
1930’larda ABD “İyi Komşu Politikası” olarak adlandırılan ve Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine müdahaleyi asgariye indiren bir dizi uygulamanın altına imza attı. Bu süreçte ABD, Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine saygıyı esas alan dış müdahalelere kapalı, devletlerin eşitliğine dayalı bir Pan-Amerikan sistemi tesis etme çabalarını yoğunlaştırdı ve 1938 yılında ilan edilen Lima Bildirgesi ile bu amaca büyük oranda ulaşılmış oldu. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Amerika'nın Büyük Proje adını verdiği projenin en can alıcı noktasıdır?

Seçenekler

A
Uzak Doğu
B
Latin Amerika
C
Orta Doğu
D
Pasifik
E
Orta Asya
Açıklama:
Sovyetlerin başını çektiği komünist bloka karşı cephenin önderliğini üstlenen Amerika ise II. Dünya Savaşı’ndan yeni süper güç olarak çıkmıştı. Savaştan sonra Amerika, dünya üzerinde ekonomik açıdan stratejik öneme sahip bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için yeni bir planı devreye soktu. “Büyük Bölge” projesi olarak bilinen bu projeyle birlikte dünyanın doğudan batıya kontrolü için gerekli olan noktalar tek tek tespit edildi. Hegemonyanın kontrolünü temin etmek için belirlenen bölgeler yarı kürenin batı kısmı, İngiliz İmparatorluğu’nun eski hâkimiyet alanları ve Uzak Doğu’ydu. Geleneksel imparatorlukların çöküşü ve Uzak Doğu’da Japonya’nın durdurulması, ordunun eşlik ettiği Amerikan yatırımcılarına yeni pazarlara girebilme şansı verdi. “Büyük Bölge” projesinin en can alıcı noktası Orta Doğu’ydu. Bölgedeki zengin petrol rezervleri 1950’lerden itibaren Amerika’nın doğrudan ya da dolaylı olarak çeşitli müdahalelerine sahne oldu. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Dünya Savaşı sonrası “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi buldu. Liberal fikirlere dayanan bu düşünceler, Amerikan Başkanı Wilson’un prensipleriyle somut bir anlam kazandı. Wilson'un kaç prensibi vardı?

Seçenekler

A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
Dünya Savaşı sonrasında “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi buldu. Liberal fikirlere dayanan bu düşünceler, Amerikan Başkanı Wilson’un 14 prensibiyle somut bir anlam kazandı.

Soru 31

Dünya Savaşı sonrası Alman siyasetinde aşağıdakilerden hangi düşüncenin yükselmesi görülmüştür?

Seçenekler

A
Komünizm
B
Sosyalizm
C
Nasyonal Sosyalizm
D
Faşizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Savaşı kaybeden Almanya’ya yönelik ağır yaptırımlar içeren Versay Antlaşması buna rağmen galiplerden Fransızlar başta olmak üzere neredeyse kimseyi memnun etmedi. Nitekim Alman toplumunun anlaşma şartlarına yönelik sert tepkisi kısa bir süre sonra Alman siyasetinde “nasyonal sosyalizm’’ düşüncesinin yükselmesinde etkili oldu.

Soru 32

1931’de Çin’e saldırarak Uzak Doğu’da imparatorluk düşüncesini yeniden alevlendiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amerika
B
Hindistan
C
Japonya
D
Rusya
E
Tayland
Açıklama:
Almanya, Japonya, Rusya ve İtalya gibi ülkelerde baş gösteren diktatör rejimlerin etkisiyle
dünya yeni bir sömürgeci rekabete sahne olmaya başladı. 1931’de Çin’e saldırarak Uzak
Doğu’da imparatorluk düşüncesini yeniden alevlendiren Japonya.

Soru 33

İtalya, II. Dünya Savaşı öncesinde aşağıdakilerden hangisine saldırmıştır?

Seçenekler

A
Somali
B
Cezayir
C
Habeşistan
D
Kongo
E
Fas
Açıklama:
Avrupa’nın merkezinde gerçekleştirdiği ağır sanayi hamlesiyle Versay’ın rövanşını almaya hazırlanan Nazi Almanyası ve Habeşistan’a saldırarak geleneksel sömürgeciliği yeniden başlatan Mussolini idaresindeki faşist İtalya’nın izlediği politikalar yeni bir emperyalist çatışmanın habercisi niteliğindeydi.

Soru 34

Savaş sonrasında emperyalist yarıştan çekildiği düşünülen Rusya, aşağıdakilerden hangi lider idaresinde yoğun propaganda faaliyetleriyle yeni türden bir emperyalist tutumla geri döndü?

Seçenekler

A
Stalin
B
Lenin
C
Mao
D
Wilson
E
Putin
Açıklama:
Savaş sonrasında emperyalist yarıştan çekildiği düşünülen Rusya, Stalin idaresinde yoğun propaganda faaliyetleriyle yeni türden bir emperyalist tutumla geri döndü.

Soru 35

Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonunu getiren Japonların Pearl Harbour'a düzenlediği intihar saldırıları aşağıdakilerden hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1938
B
1939
C
1940
D
1941
E
1942
Açıklama:
1941 yılı içerisinde Japonların Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları, Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonu oldu.

Soru 36

1936 yılında aşağıdakilerden hangi ülkenin Habeşistan’a yönelik operasyonu Avrupa sömürgeciliğinin son başarılı hamlesiydi?

Seçenekler

A
İtalya
B
Almanya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Amerika
Açıklama:
1936 yılında İtalya’nın Habeşistan’a yönelik operasyonu Avrupa sömürgeciliğinin son başarılı hamlesiydi.

Soru 37

I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını aşağıdakilerden hangi ülke ele geçirmiştir?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Amerika
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını
ele geçiren İngiltere, yüzyılın ortalarına kadar bölgedeki üstünlüğünü devam ettirdi.

Soru 38

Ekonomik açıdan sömürgelerin maliyetini üstlenmekte zorlanan İngiltere’de aşağıdakilerden hangi tarihte Afrika'dan çekilme kararı almıştır?

Seçenekler

A
1955
B
1956
C
1957
D
1958
E
1959
Açıklama:
Afrika’da iktidarların yerli aşiret liderlerinden, Batı tarzı eğitim almış seçkinlerin eline geçmesi hedeflendi. Zaten ekonomik açıdan sömürgelerin maliyetini üstlenmekte
zorlanan İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi Afrika’dan çekilme kararı
almak oldu.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan Başkanı Wilson’un önerdiği bir sistem değildir?

Seçenekler

A
Savaş sonrası için self-determinasyon bir sistem
B
Şeffaflık içeren bir sistem
C
Silahsızlanma içeren bir sistem
D
Serbest icarete dayalı bir sistem
E
Emperyalizm yanlısı bir sistem
Açıklama:
XX. yüzyılın hemen başında büyük güçler arasındaki rekabetin sömürgeler ve yeni pazarlar adına sıcak çatışmaya dönüşmesi, tarihin en tahrip edici savaşlardan birine neden oldu. Ortaya çıkan tahribatı tamir edebilmek adına Dünya Savaşı sonrasında “demokratik ve özgür milletler düşüncesi” kendisine geniş bir taraftar kitlesi buldu. Liberal fikirlere dayanan bu düşünceler, Amerikan Başkanı Wilson’un 14 prensibiyle somut bir anlam kazandı. Wilson, otoriter yönetimlerin, aristokratların, emperyalizmin veya ekonomik milliyetçilik doktrinlerinin dünyayı tarihte benzeri görülmemiş bir felaketin eşiğine getirdiğini söylüyor, savaş sonrası için self-determinasyon (kendi geleceğini tayin etme hakkı), şeffaflık, silahsızlanma ve serbest ticarete dayalı bir sistem öneriyordu. Fakat ilerleyen süreçte yaşanan gelişmeler, Wilson’un öne sürdüğü sistemin hayata geçirilmesini neredeyse imkânsız kıldı.

Soru 40

XX. yüzyılda “Soğuk Savaş” olarak adlandırılan iki kutuplu dünyanın en önemli iki aktörü aşağıdaki devletlerden hangisidir?

Seçenekler

A
İtalya -Fransa
B
Almanya- İngiltere
C
Japonya-Çin
D
Amerika Birleşik Devletleri-Sovyetler Birliği
E
Amerika Birleşik Devletleri-İspanya
Açıklama:
Bolşevik Rusya daha savaş devam ederken emperyalizm karşıtı görünen bir söylemle ortaya çıkmıştı. Sonraki yıllara damgasını vuran bir mücadelenin temelini oluşturacak bu söylem, bir süre sonra yerini farklı kutupların çatışmasına bıraktı. Savaş sonrasında emperyalist yarıştan çekildiği düşünülen Rusya, Stalin idaresinde yoğun propaganda faaliyetleriyle yeni türden bir emperyalist tutumla geri döndü. Başta Avrupa’nın doğusu olmak üzere Asya ve Pasifik’e kadar etki alanlarını genişletmeyi hedefleyen Rusya ile önderliğini Amerika’nın üstlendiği liberal batı arasında yaşanan sosyal, ekonomik ve siyasî çatışma, “Soğuk Savaş” olarak adlandırılan iki kutuplu dünyanın en önemli olgusudur. Nitekim Amerika’nın Kore, Vietnam ve diğer müdahaleleri, Sovyetlerin Afganistan sınırlarına kadar yayılması veya Boğazlar üzerindeki düşünceleri bu politikaların dışa yansımasından başka bir şey değildi.

Soru 41

Hangi olaydan sonra Amerika, verdiği tepki sonrasında yalnızca finansal değil askeri operasyonlarla da dünya üzerinde egemen güç hâline gelmiştir?

Seçenekler

A
1. Dünya Savaşı
B
2. Dünya Savaşı
C
Amerika İspanyol Savaşı
D
Pearl Harbor saldırısı
E
Boer Savaşı
Açıklama:
1941 yılı içerisinde Japonların Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları, Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonu oldu. İlerleyen süreçte istikrar ve güven için küresel müdahalelerin gerekliliğine inanan Amerikalılar yalnızca finansal değil askerî operasyonlarla da dünya üzerinde egemen güç hâline geldi. Savaş esnasında Kuzey Afrika, İtalya ve Fransa’da varlık gösteren Amerikan birlikleri 1943’te giriştikleri Uzak Doğu macerasını Japonya’ya atom bombası atarak nihayete erdirdiler.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi XX. yüzyılın hemen başında geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun bir göstergesi değildir?

Seçenekler

A
Çin-Japon Savaşı
B
İspanyol-Amerikan Savaşı
C
Boer Savaşı
D
Yediyıl Savaşları
E
Rus-Japon Savaşı
Açıklama:
Batı yayılmacılığı XX. yüzyılın hemen başında ekonomik ve siyasî olarak zirve noktasına ulaşmış bulunuyordu. Neredeyse bütün büyük Avrupa devletleri sömürgecilikle bir şekilde bağlantılıydı. İngiltere, Fransa gibi imparatorluklar zenginliklerini bu yolla katlayarak artırmışlardı. Antiemperyalist bir düşüncenin ürünü olan Amerika bile kendi içindeki problemleri çözdükten sonra, yalnızca şirketler bazında gerçekleştirdiği uluslararası ticarî faaliyetleri bir adım daha öteye taşıma gayretindeydi. Yüzyılın hemen başında dünyanın önde gelen güçleri arasında Afrika’nın paylaşılması üzerine yapılan çatışmalar, Çin-Japon Savaşı, İspanyol-Amerikan Savaşı, Boer Savaşı ve Rus-Japon Savaşı gibi mücadeleler, geleneksel sömürgecilikten farklı olarak kapitalist olguyla yakından bağlantılı yeni bir tür emperyalizmin gelişmekte olduğunun bir göstergesiydi. Öte yandan XX. yüzyılın başında küresel emperyalist devletler arasındaki rekabet iki dünya savaşının yaşanmasına neden olmuştu. Bu iki savaş sonucunda Sovyetlerin de emperyalist bir güç olarak belirmesi Amerika’nın başını çektiği kapitalist sisteme yönelik bir meydan okuma niteliğindeydi. Bu dönemde ortaya çıkan Almanya, Japonya, İtalya gibi ülkeler başta İngiliz hegemonyası olmak üzere geleneksel sömürgeci güçlere karşı büyük bir mücadeleye girişmişti. Giderek yoğunlaşan pazar elde etme çabası, Alman üretim sisteminin son derece güçlü bir altya pıyla devreye girmesi ve Amerika’nın etki alanlarını genişletmek üzere harekete geçmesi, geleneksel imparatorlukların aleyhine olmak kaydıyla emperyalist yarışa yeniden ivme kazandırmıştı.

Soru 43

I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını ele geçiren ülke aaşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
Rusya
E
Amerika
Açıklama:
I. Dünya Savaşı’ndan sonra Arap coğrafyasındaki petrol bölgelerinin neredeyse tamamını ele geçiren İngiltere, yüzyılın ortalarına kadar bölgedeki üstünlüğünü devam ettirdi. Fakat savaş sırasında ekonomik açıdan yıpranan İngiliz İmparatorluğu, denizaşırı coğrafyalardaki üstünlüğü koruyabilecek kaynaklardan mahrumdu ve halk arasında savaş karşıtlığı had safhaya ulaşmıştı. Bu durumda İngiltere; Uzak Doğu, Akdeniz ve Afrika’da güç kaybetmeye başladı. İngiliz şirketler büyük savaş sonrasında giderek artan bir şekilde yerel ayaklanmalar, Bolşevik propaganda ve Amerikan rekabetiyle karşı karşıya kaldı ve yalnızca petrol bölgeleri değil denizaşırı diğer sömürgelerin idaresi de her geçen gün zorlaştı. Amerikan şirketlerinin petrol bölgelerinden pay alma çabaları, İngilizleri kontrolü elde tutmak için çeşitli tedbirler almaya sevk ettiyse de bunda pek bir başarı elde edilemedi. Böylelikle İngiltere’nin Orta Doğu petrolleri üzerindeki tekeli kırılmış oldu. Yüzyılın hemen başında petrol üzerine alevlenen rekabet ve buna eşlik eden siyasî hareketler 1945 sonrasında yaşanacak olayların habercisi niteliğindeydi.

Soru 44

II. Dünya Savaşı öncesinde İngiliz ekonomisi Amerika ve Almanya gibi ülkelerle rekabet edebilecek düzeydeyken daha sonra İngiltere’nin sömürgelerini kaybetme nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fransa ile yapılan sömürgecilik yarışı
B
1917’de savaştan ayrılan Rusya’nın, emperyalizme karşı psikolojik bir hamle başlatması
C
1. Dünya Savaşı’nın Avrupa sömürgeciliğine ciddi bir darbe indirmesi
D
2. Dünya Savaşı boyunca yapılan aşırı harcamalar
E
İtalya’nın Habeşistan’a yönelik operasyonu
Açıklama:
İngiltere’nin düşüşü II. Dünya Savaşı sonrasında devam etti. Savaşın getirdiği ağır maliyetlerin altında ezilen İngiltere daha ciddi önlemler almaya yöneldi. Denizaşırı coğrafyalardaki sömürgelerin elde tutulması hiç şüphesiz en önemli gider kalemlerinden biriydi ve bu ağır yükten kurtulmak zorunda olan İngilizler, önce Hindistan arkasından Burma, Sri Lanka gibi önemli sömürgelerden çekilmek zorunda kaldı.

Soru 45

İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi ne olmuştur?

Seçenekler

A
Silahsızlanma politikasına geçmek
B
Serbest ticarete dayalı bir sistem kurmak
C
Afrika’dan çekilme kararı almak
D
Şeffaf olmak
E
Emperyalizme karşı olmak
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nın nihayete ermesiyle birlikte Avrupa merkezli sömürge düzeninin sarsılma dönemi tamamlandı ve bundan sonraki dönemde sömürgelerin bağımsızlık süreci başladı. 1946-47’de Suriye ve Lübnan bağımsızlığını elde ederken bağımsızlık hareketleri 1954’ten itibaren daha da hız kazandı. Fransa, Belçika, Hollanda ve Portekiz sömürgeleri bir bir bağımsızlıklarını ilan ettiler. 1960’lardan itibaren İngiltere’nin geleneksel sömürge sisteminin merkezinde yer aldığı günler artık geride kalmıştı. 1946’da Hindistan’a bağımsızlık garantisi verilmesinin ardından, Batı Afrika’da da yeni bir dönem başladı. Afrika’da iktidarların yerli aşiret liderlerinden, Batı tarzı eğitim almış seçkinlerin eline geçmesi hedeflendi. Zaten ekonomik açıdan sömürgelerin maliyetini üstlenmekte zorlanan İngiltere’de 1959’da işbaşına gelen hükûmetin ilk işi Afrika’dan çekilme kararı almak oldu. Böylelikle Nijerya, Togo, Benin 1960 itibarıyla bağımsız birer devlet olarak ortaya çıktı. Onları 1961’de Tanzanya, Uganda ve Kenya takip etti. Nihayet 1964’te Malavi ve Zambiya bağımsız Afrikalı devletler arasında yerini aldı. Fakat birçok yeni Afrika ülkesinin kâğıt üzerindeki bir anayasa, bir bayrak ve bir para biriminden başka vatandaşlarına sunabileceği herhangi bir imkânı yoktu. Afrikalı liderler az gelişmişliği doğrudan Avrupalıların yapmış olduğu sömürgecilikle ilişkilendirdiler ve Batı ’dan gelen program önerilerini reddettiler. Fakat ilerleyen süreçte diktatörlükler ve askeri darbeler arasında sıkışan Afrika toplumları gelişme noktasında aşama kaydedemedi.

Soru 46

Lima Bildirgesi kaç yılında ilan edilmiştir?

Seçenekler

A
1823
B
1902
C
1930
D
1938
E
1939
Açıklama:
1930’larda ABD “İyi Komşu Politikası” olarak adlandırılan ve Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine müdahaleyi asgariye indiren bir dizi uygulamanın altına imza attı. Bu süreçte ABD, Latin Amerika ülkelerinin iç işlerine saygıyı esas alan dış müdahalelere kapalı, devletlerin eşitliğine dayalı bir Pan-Amerikan sistemi tesis etme çabalarını yoğunlaştırdı ve 1938 yılında ilan edilen Lima Bildirgesi ile bu amaca büyük oranda ulaşılmış oldu.

Soru 47

Amerika’nın “Büyük Bölge” projesinin en can alıcı noktası neresidir?

Seçenekler

A
Avrupa
B
Güney Amerika
C
Güneydoğu Asya
D
Uzak Doğu
E
Orta Doğu
Açıklama:
Sovyetlerin başını çektiği komünist bloka karşı cephenin önderliğini üstlenen Amerika ise II. Dünya Savaşı’ndan yeni süper güç olarak çıkmıştı. Savaştan sonra Amerika, dünya üzerinde ekonomik açıdan stratejik öneme sahip bölgelerin kontrolünü ele geçirmek için yeni bir planı devreye soktu. “Büyük Bölge” projesi olarak bilinen bu projeyle birlikte dünyanın doğudan batıya kontrolü için gerekli olan noktalar tek tek tespit edildi. Hegemonyanın kontrolünü temin etmek için belirlenen bölgeler yarı kürenin batı kısmı, İngiliz İmparatorluğu’nun eski hâkimiyet alanları ve Uzak Doğu’ydu. Geleneksel imparatorlukların çöküşü ve Uzak Doğu’da Japonya’nın durdurulması, ordunun eşlik ettiği Amerikan yatırımcılarına yeni pazarlara girebilme şansı verdi. “Büyük Bölge” projesinin en can alıcı noktası Orta Doğu’ydu. Bölgedeki zengin petrol rezervleri 1950’lerden itibaren Amerika’nın doğrudan ya da dolaylı olarak çeşitli müdahalelerine sahne oldu.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ABD’nin bazı devletleri etrafında topladığı uluslararası örgütler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
NATO
C
SEATO
D
Avrupa Birliği
E
Bağdat Paktı
Açıklama:
ABD’nin takip ettiği diğer bir yöntem ise bazı devletleri Birleşmiş Milletler, NATO, SEATO ve Bağdat Paktı gibi çeşitli uluslararası örgütler etrafında toplamak oldu. Sovyetler Birliği’nin dağılması ve dolayısıyla Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte Amerikan emperyalizmi için yeni bir meşruiyet alanı oluşturmak gerekli hâle geldi. Yeni dönemde gerçekleştirilen operasyonlar küresel bir hukuka dayandırılmak zorundaydı ve Birleşmiş Milletler, NATO gibi kurumlar Amerikan politikalarına rahatlıkla aracılık edebilecek donanıma sahipti. İdarenin dost iktidarların elinde olmasını sağlamak adına her türlü operasyon ve dış müdahale araçları kullanılıyordu. Bu tür operasyonlara seçim yoluyla işbaşına gelmiş iktidarların müdahaleler sonucunda değiştirilmesi dâhil Guatemala, Brezilya, Kongo, Dominik Cumhuriyeti, Endonezya, Şili ve bazı Orta Doğu ülkelerinde yapılan operasyonlar ve darbeler bu amaca yönelikti.

Soru 49

I. Dünya Savaşı sonunda imzalanan Versay Antlaşması Almanya'da aşağıdakilerden hangi düşünce akımının yükselmesine sebep olmuştur?

Seçenekler

A
Nasyonal sosyalizm
B
Sosyalizm
C
Liberalizm
D
Ulusal Liberalizm
E
Komünizm
Açıklama:
Savaşı kaybeden Almanya’ya yönelik ağır yaptırımlar içeren Versay Antlaşması buna rağmen galiplerden Fransızlar başta olmak üzere neredeyse kimseyi memnun etmedi. Nitekim Alman toplumunun anlaşma şartlarına yönelik sert tepkisi kısa bir süre sonra Alman siyasetinde “nasyonal sosyalizm’’ düşüncesinin yükselmesinde etkili oldu.

Soru 50

I. Dünya Savaşı sonrasında “özgür ve demokratik dünya projesi”nin etkisiyle emperyalizm sorunu bir süre için ertelenmiştir. Bu proje aşağıdaki seçeneklerde belirtilen hangi birliğin önderliğinde kurulmuştur?

Seçenekler

A
Avrupa Birliği
B
Milletler Cemiyeti
C
Avrasya Topluluğu
D
Alman Milletler Birliği
E
İngiliz Milletler Cemiyeti
Açıklama:
Savaştan sonraki 10 yıl boyunca Milletler Cemiyeti öncülüğündeki “özgür ve demokratik dünya projesi”nin etkisiyle emperyalizm sorunu bir süre için ertelenmiş oldu. Fakat Almanya, Japonya, Rusya ve İtalya gibi ülkelerde baş gösteren diktatör rejimlerin etkisiyle dünya yeni bir sömürgeci rekabete sahne olmaya başladı.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Uzakdoğu'da II. Dünya Savaşı öncesinde imparatorluk fikrine kapılarak Çin'e saldıran ülkenin adıdır?

Seçenekler

A
Pakistan
B
Hindistan
C
Japonya
D
Amerika
E
İngiltere
Açıklama:
1931’de Çin’e saldırarak Uzak Doğu’da imparatorluk düşüncesini yeniden alevlendiren Japonya’nın yanı sıra, Avrupa’nın merkezinde gerçekleştirdiği ağır sanayi hamlesiyle Versay’ın rövanşını almaya hazırlanan Nazi Almanyası ve Habeşistan’a saldırarak geleneksel sömürgeciliği yeniden başlatan Mussolini idaresindeki faşist İtalya’nın izlediği politikalar yeni bir emperyalist çatışmanın habercisi niteliğindeydi.

Soru 52

"Soğuk Savaş" olarak adlandırılan sosyal, siyasal ve ekonomik çatışma hangi iki ülke arasında gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
İngiltere ve İtalya
B
Almanya ve İngiltere
C
Rusya ve Çin
D
Amerika ve Çin
E
Amerika ve Rusya
Açıklama:
Rusya, Stalin idaresinde yoğun propaganda faaliyetleriyle yeni türden bir emperyalist tutumla geri döndü. Başta Avrupa’nın doğusu olmak üzere Asya ve Pasifik’e kadar etki alanlarını genişletmeyi hedefleyen Rusya ile önderliğini Amerika’nın üstlendiği liberal batı arasında yaşanan sosyal, ekonomik ve siyasî çatışma, “Soğuk Savaş” olarak adlandırılan iki kutuplu dünyanın en önemli olgusudur. Nitekim Amerika’nın Kore, Vietnam ve diğer müdahaleleri, Sovyetlerin Afganistan sınırlarına kadar yayılması veya Boğazlar üzerindeki düşünceleri bu politikaların dışa yansımasından başka bir şey değildi.

Soru 53

1941 yılı içerisinde Japonların Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları sonucunda Amerika süreci nasıl sonlandırmıştır?

Seçenekler

A
Amerika 1945’te Japonya’ya atom bombası atmıştır
B
Amerika II. Dünya Savaşını başlatmıştır
C
Amerika I. Dünya Savaşına girmiştir
D
Amerika sömürgecilik faaliyetlerini sonlandırmıştır
E
Amerika yönetim sistemini değiştirmiştir
Açıklama:
1941 yılı içerisinde Japonların Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları, Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonu oldu. İlerleyen süreçte istikrar ve güven için küresel müdahalelerin gerekliliğine inanan Amerikalılar yalnızca finansal değil askerî operasyonlarla da dünya üzerinde egemen güç hâline geldi. Savaş esnasında Kuzey Afrika, İtalya ve Fransa’da varlık gösteren Amerikan birlikleri 1943’te giriştikleri Uzak Doğu macerasını 1945'te Japonya’ya atom bombası atarak nihayete erdirdiler.

Soru 54

1941 yılı içerisinde ............. Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları, Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonu oldu.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Japonların
B
Almanların
C
Sovyetlerin
D
İtalyanların
E
İngilizlerin
Açıklama:
1941 yılı içerisinde Japonların Pearl Harbor’a düzenlediği intihar saldırıları, Amerika’nın kendi içine kapandığı günlerin de sonu oldu.

Soru 55

ABD merkezli sömürgeci politikaların ve yayılmacılığın ilk uygulamaya konulduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kuzey Amerika
B
Kanada
C
Latin Amerika Coğrafyası
D
Şili
E
Brezilya
Açıklama:
ABD merkezli sömürgeci politikaların ve yayılmacılığın ilk uygulamaya konulduğu yer Latin Amerika coğrafyası olmuştur.

Soru 56

Monroe Doktrini (1823) Amerika açısından nasıl bir öneme sahiptir?

Seçenekler

A
Amerika bağımsızlığını ilan etmiştir
B
Amerika Latin Amerika'nın tek hamisi olduğunu ilan etmiştir
C
Amerika II. Dünya Savaşından çekilmiştir
D
Amerika eyalet yönetimine geçiş yapmıştır
E
Amerika tarih sahnesine çıkmıştır
Açıklama:
Monroe Doktrini ile Latin Amerikalıların hamiliğini ilan etmiştir.

Soru 57

II. Dünya Savaşı sonucunda dünyanın yeni süper gücü olarak ortaya çıkan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
İngiltere
C
Fransa
D
Rusya
E
Amerika
Açıklama:
Sovyetlerin başını çektiği komünist bloka karşı cephenin önderliğini üstlenen Amerika ise II. Dünya Savaşı’ndan yeni süper güç olarak çıkmıştı.

Soru 58

Marshall Yardımı aşağıdakilerden hangisinin tesis edilmesi için Amerika tarafından sağlanan desteği açıklar?

Seçenekler

A
Avrupa’nın ekonomik olarak yeniden yapılandırılmasını sağlamak
B
II. Dünya Savaşının bitirilmesini sağlamak
C
I. Dünya Savaşının bitirilmesini sağlamak
D
Türkiye'ye destek sağlamak
E
Almaya'nın savaş sonrasında yeniden yapılanmasını sağlamak
Açıklama:
Başkan Truman, Sovyetlerin Akdeniz’e doğru ilerlemesini durdurabilmek adına bu coğrafyadaki iki devlet olan Türkiye ve Yunanistan’a yardım kararı aldı. Bunu daha sonrasında 16 Avrupa ülkesine yönelik olarak devreye sokulan Marshall yardımı takip etti. Bu çabalar Avrupa ülkelerinin yeniden yapılandırılmasına yönelik gözükse de gerçekte Amerikan çıkarlarının devamını tesis etmeye yönelik ekonomik bir tedbirden ibaretti.

Soru 59

I. Artan yerel ayaklanmalar
II. Amerika'dan alınan destek
III. İngiltere'nin tedbirler almaması
Yukarıda İngiltere'nin petrol bölgeleri ve deniş aşırı diğer sömürgelerinin idaresini kaybetme nedenlerine ilişkin verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu durumda İngiltere; Uzak Doğu, Akdeniz ve Afrika’da güç kaybetmeye başladı. İngiliz şirketler büyük savaş sonrasında giderek artan bir şekilde yerel ayaklanmalar, Bolşevik propaganda ve Amerikan rekabetiyle karşı karşıya kaldı ve yalnızca petrol bölgeleri değil denizaşırı diğer sömürgelerin idaresi de her geçen gün zorlaştı. Amerikan şirketlerinin petrol bölgelerinden pay alma çabaları, İngilizleri kontrolü elde tutmak için çeşitli tedbirler almaya sevk ettiyse de bunda pek bir başarı elde edilemedi. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sömürgecilerin dominyonlarına daha fazla taviz vermesinin sebeplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Uzak sömürgelerde bağımsızlık adına çıkan ayaklanmalar.
B
Halkın sağladığı karın daha fazla olması.
C
Geniş halk kitlelerini memnun etmenin daha zor olması.
D
Yerli seçkinleri memnun etmenin daha kolay olması.
E
Maliyetin daha az olması.
Açıklama:
Ulusal mücadele hareketlerinin giderek ivme kazanması Avrupa merkezli sömürge
imparatorluklarının dağılmasında ciddi bir etken oldu. Uzak sömürgelerde bağımsızlık ya
da özerklik gibi taleplerle yola çıkan her ayaklanma, sömürgeci imparatorlukların dominyonlarına daha fazla taviz vermesiyle sonuçlandı. Keza sömürgeciler için daha geniş halk kitlelerini memnun etmektense zaten uzunca bir süredir iş birliği içinde oldukları yerli
seçkinlerin taleplerini karşılamak hem daha kolay hem daha az maliyetliydi. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi şiddet içeren bağımsızlık yanlısı ayaklanmalar çıkan sömürgelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Hindistan
B
Tunus
C
Mısır
D
Cezayir
E
Malezya
Açıklama:
Olağanüstü çabalar yeterli olmadığı gibi kısa süre içerisinde Hindistan, Fas, Tunus, Malezya, Kenya, Cezayir gibi kadim sömürgelerde şiddet içeren bağımsızlık yanlısı ayaklanmalar çıktı. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 62

Süveyş Krizi kaç yılında yaşanmıştır?

Seçenekler

A
1953
B
1954
C
1955
D
1956
E
1957
Açıklama:
1956’da yaşanan Süveyş Krizi’nde, İsrail’le iş birliği yapan İngiltere ve Fransa’nın, Sovyetler karşısında başarısız olması ve krizin ancak Amerika’nın araya girmesiyle aşılması geleneksel sömürge imparatorluklarının sonunu işaret ettiği gibi Amerika’nın dünya üzerindeki etkisini giderek artırdığının da bir göstergesi niteliğindedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 63

I. Geleneksel sömürge imparatorluğunun sona erdiğini göstermiştir.
II. Milliyetçi hareketler düşüşe geçmiştir.
III. Amerika'nın dünya üzerindeki etkisi artmıştır.
IV. Sovyetler karşısında üç devletin yer alması Sovyetlerin küresel güç olmasına engel olmuştur.
Yukarıdakilerden hangisi Süveyş Krizi sonucunda ortaya çıkan durumlardan biri olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Batı sömürgeciliğinin temsil kabiliyetinin Avrupa’dan Amerika’ya geçmesi noktasında bir başlangıç oldu. 1956’da yaşanan Süveyş Krizi’nde, İsrail’le iş birliği yapan İngiltere ve Fransa’nın, Sovyetler karşısında başarısız olması ve krizin ancak Amerika’nın araya girmesiyle aşılması geleneksel sömürge imparatorluklarının sonunu işaret ettiği gibi Amerika’nın dünya üzerindeki etkisini giderek artırdığının da bir göstergesi niteliğindedir. Kriz esnasında 3 devletin Süveyş Kanalı’nın Nasır tarafından millîleştirilmesine karşı çıkmasına rağmen Sovyetler karşısında tutunamayışı aynı zamanda Sovyetlerin de küresel bir güç olarak ortaya çıkışının bir işareti olarak algılanabilir. Dünya bu dönemde bir tarafını Amerika, diğer tarafını Rusya’nın oluşturduğu iki kutuplu bir çatışma ortamının başlamasına şahit olurken geleneksel sömürge imparatorlukları son bulmakta, milliyetçi hareketler de giderek tırmanmaktaydı. Bu süreçler âdeta birbirine bağımlı ve paralel olarak ilerledi. İngiltere ve Fransa’nın Süveyş Krizi sırasında kaybettikleri prestij ve bu kriz esnasında ortaya çıkan zafiyetleri, dominyonlardaki özgürlükçü hareketlere cesaret verdi. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 64

Amerika kıtaya yapılacak bir müdahaleyi düşmanca nitelendireceğine ilişkin doktrini kaç yılında ilan etmiştir?

Seçenekler

A
1819
B
1820
C
1821
D
1822
E
1823
Açıklama:
1823’te ABD Başkanı Monroe’nin ilan ettiği doktrin ile kıtanın geneline yapılacak herhangi bir müdahaleyi düşmanca olarak nitelendireceğine dair Avrupalıları uyaran ABD’nin, Latin Amerika üzerindeki etkisi bu tarihten itibaren âdeta kurumsallaşmaya başladı. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 65

I. Amerikan kurumlarının tesis edilmesi
II. İşbirliğine müsait bir kesmin oluşturulması.
III. Seçkinlerin eğitilmesi.
IV. Demokrasinin ihraç edilmesi.
Yukarıda Amerikan emperyalizminin işleyiş sürecinde izlenen adımlar verilmiştir. Bu adımların doğru sıralaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
III-IV-I-II
C
I-II-IV-III
D
IV-I-III-II
E
III-I-IV-II
Açıklama:
Pasifik’i kontrol etme iddiasında olan Amerika’nın ilk önemli durağı olan Filipinler, yayılmacı politikaları tecrübe etmesi açısından bir okul, aynı zamanda Amerikan tarzı sömürgeciliğin mahiyetini anlamak bakımından da bir örnek niteliğindedir. Amerika bölgeye demokrasi ihraç etmek üzere gittiğini iddia etmiş, neticede bu söylem hem ABD hem de Filipin halkı için Amerikan varlığının gerekliliğine bir dayanak teşkil etmiştir. İlhakın hemen ardından öncelikle bölgede Amerikan kurumlarının tesis edildiği görülmektedir. Amerikalı yetkililerin birçoğu danışmanlık ve eğitim hizmetlerini bizzat üstlenmiş durumdaydı ve ulaşılmak istenen hedef kitle yerli elitlerdi. Seçkinlerin eğitilmesiyle birlikte içerde iş birliğine müsait bir kesim oluşturulacak ve onların üzerinden sistemin devamı sağlanabilecekti. Uygulamalar öylesine başarılı oldu ki 1946’daki bağımsızlık anına gelindiğinde başkanlık rejimi, güçler ayrılığı prensibi, iki partili sistemi ve özel mülkiyete verdiği önemle Filipinler âdeta Amerika’yı taklit ediyordu. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 66

Çin kaç yılında kendi anakarasının tamamının kontrolünü eline geçirmiştir?

Seçenekler

A
1947
B
1948
C
1949
D
1950
E
1951
Açıklama:
Rusya gibi komünist idare altında olan Çin, 1949 yılında kendi anakarasının tamamında kontrolü ele geçirmişti. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 67

Bretton Woods Anlaşması'nın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amerika'nın parasının değerini korumak.
B
Amerika'nın hedeflediği ekonomik kontrol mekanizmasını tüm dünyada hakim kılmak.
C
Rusya ile girilen soğuk savaşta maddi üstünlüğü sağlamak.
D
Sömürgelerden elde edilen gelirin korunmasını sağlamak.
E
Finansal dengeyi yürütmek.
Açıklama:
Amerikan emperyal sisteminin tesis edilmesi için hiç şüphesiz siyasî organizasyonların yanı sıra ekonomik iş birliği araçlarının geliştirilmesine de ihtiyaç vardı. Bretton Woods Anlaşması bunun için ilk ve en önemli adımlardan biri oldu. Anlaşmanın amacı, Amerika’nın hedeflediği ekonomik kontrol mekanizmasını tüm dünyada hâkim kılmaktı. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 68

Körfez Savaşı kaç yılında yaşanmıştır?

Seçenekler

A
1991
B
1990
C
1989
D
1988
E
1987
Açıklama:
Sovyetlerin dağılmasının hemen ertesinde yaşanan 1991 Körfez Savaşı ABD’nin bölgedeki yayılmacı politikalarının devamı niteliğindeydi. Bu defa siyasî meşruiyet aracı olarak tehdidin adı değişmiş, komünizm yerine başta Müslüman ülkeler olmak üzere “terörizm ve terörist devletler’’ yeni tehdit kaynağı olarak sunulmuştu. Doğru yanıt A seçeneğidir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.