Rusya Tarihi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir Germen kabilesidir?
Seçenekler
A
Slavlar.
B
Hazarlar.
C
Gotlar.
D
İdil Bulgarları.
E
Hunlar.
Açıklama:
Gotlar. Cevap C'dir.
Soru 2
Germanihten sonra Vinitar da aşağıdakileren hangisiyle savaşmıştır?
Seçenekler
A
Antlar.
B
Hazarlar.
C
Moğollar.
D
Hunlar.
E
Vikingler.
Açıklama:
Antlar. Cevap A'dır.
Soru 3
Tatsit 1 yy ait olan eserinde Slavlardan hangi isimle bahsetmektedir?
Seçenekler
A
İdil Bulgar.
B
Avarlar.
C
Gotlar.
D
Hunlar.
E
Vened
Açıklama:
Vened. Cevap E'dir.
Soru 4
5. yüzyılda başında Atilla nın bulunduğu devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avarlar.
B
Moğollar.
C
Hunlar.
D
Gotlar.
E
İdil Bulgarları.
Açıklama:
Hunlar .Cevap C'dir.
Soru 5
Sasanilerle birlikte 626'da Konstantinapolis'i kuşatan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avarlar.
B
Hunlar.
C
İdil Bulgar Devleti.
D
Gotlar.
E
Slavlar.
Açıklama:
Avarlar. Cevap A'dır.
Soru 6
10. yy'da İslamiyeti kabul eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hunlar.
B
Avarlar.
C
Gotlar.
D
İdil Bulgar Devleti.
E
Slavlar.
Açıklama:
İdil Bulgar Devleti. Cevap D'dir.
Soru 7
623'de Frank tüccar Samo komutasında Slavlar aşağıdakilerden hangisine baş kaldırmıştır?
Seçenekler
A
Gotlar.
B
Vikingler.
C
Hunlar.
D
Avarlar.
E
İdil Bulgar Devleti
Açıklama:
Avarlar. Cevap D'dir.
Soru 8
Konstantinopolis'e Miklagarth ismini veren uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Slavlar.
B
Hunlar.
C
Vikingler.
D
Avarlar.
E
Gotlar.
Açıklama:
Vikingler. Cevap C'dir.
Soru 9
Konstantinopolis'e imparator şehri anlamına gelen Tsargrad ismini veren uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gotlar.
B
Slavlar.
C
Vikingler.
D
Hunlar.
E
Avarlar.
Açıklama:
Slavlar.Cevap B'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi toprak kölesi köylü anlamındadır?
Seçenekler
A
Kuyaba
B
Knezlik
C
Holop.
D
Gotlar.
E
Novgorod.
Açıklama:
Holop. Cevap C'dir.
Soru 11
VI. Yüzyılda Prokopi Kesarski’nin III. Bölümünde Gotlarla Savaş’ta Slavların daha fazla iskan ettikleri Balkan Yarımadası’na yürüyüşlerinin anlatıldığı ve bu kabilelerin hayatlarının çeşitli safhalarına yer verdiği eserinin adı nedir?
Seçenekler
A
Justinian’ın Savaşları
B
Salon ve Splitin Arhiyepiskopları
C
Strategion
D
Halklar Hakkında
E
Langetarların Tarihi
Açıklama:
VI. Yüzyıla Prokopi Kesarski’nin Justinian’ın Savaşları eserinin III. Bölümü olan Gotlarla Savaş’ta Slavların daha fazla iskan ettikleri Balkan Yarımadası’na yürüyüşleri anlatılmakta ve bu kabilelerin hayatlarının çeşitli safhalarına yer verilmektedir.
Soru 12
Yunanlı yazarlara göre; aşağıdakilerden hangisi Skifiya'da Slavların akraba ve komşusu olan kabilelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Estonlar
B
Finler
C
Kareler
D
Mariler
E
Hintler
Açıklama:
Yunanlı yazarlar da Doğu Avrupa’yı tasvir ederlerken “Skifiya” diyerek burada çeşitli halkların bu
arada Slavların da yaşadığını yazmaktadırlar. Bu Slavların akraba ve komşuları olan kabileler: Estonlar, Finler, Kareler, Mariler, Mordvalar, Versler’dir.
arada Slavların da yaşadığını yazmaktadırlar. Bu Slavların akraba ve komşuları olan kabileler: Estonlar, Finler, Kareler, Mariler, Mordvalar, Versler’dir.
Soru 13
Miladi IV. yüzyılda Antların kendi topraklarında yani Dnyepr sahilleri boyundaki topraklarda Gotların izine rastlanılmamasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Gotların savaş sırasında her yeri yakıp yıkması
B
Gotlarla savaşın sadece Güney Slav topraklarında ve Gotların kendi yaşam alanlarında meydana gelmesi
C
Antların savaş sonrası başka bölgelere göç etmesi
D
Savaşa Gotların karışmamış olması
E
Savaş sonrası antlaşmalarla yer paylaşımı yapılması
Açıklama:
Ant ve Rosomanların Gotlarla savaşı sadece Güney Slav topraklarında ve Gotların kendi yaşam alanlarında meydana geldi. Bunun için de Antların kendi topraklarında yani Dnyepr sahilleri boyundaki topraklarda Gotların izine rastlanmamaktadır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Slavların akraba ve komşu kabilelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Estonlar
B
Finler
C
Hintler
D
Kareler
E
Mariler
Açıklama:
Hintler, Slavların akraba ve komşuları olan kabilelerden birisi değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Hazarlar ile ilgili bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Devlet dili Türk dillerinin batı koluna ait olan Hazar dilidir
B
Devlet dini Yahudiliktir
C
Hazarlar, Latin alfabesi kullanmıştır
D
Arapların kuzeye doğru hücumlarını engelleyen devlettir
E
Hazar Kağanlığı’nın en güçlü devrine Doğu Avrupalılar "Pax Hazarica" demektedir
Açıklama:
Hazarların devlet dili Türk dillerinin batı koluna ait olan Hazar dili olup Runik alfabe kullanılmaktaydı. Hazarlar topraklarında Hristiyanlık, Yahudilik ve İslam dini yayılana kadar Tanrıya inandılar. Bununla birlikte kendi eski Türk dini inançlarını korumaları Hristiyanlığın yayılmasına engeldi. VIII. Yüzyılın sonlarında Hazar yönetici sınıfı dünyanın gelişmiş dinlerinden birini benimsemeye karar verdiğinde yapılan seçim İslamiyet ve Hristiyanlık arasında gerçekleşmedi. Tercih edilen din Yahudilik idi. Hazarlar, Slavların genellikle bütün Doğu Avrupa’nın tarihinde mühim rol oynamıştır. Bu devlet son derece tehlikeli bir düşman olan Arapların kuzeye doğru hücumlarını engelleyen üs vazifesi üstlendi. Hazar Kağanlığı’nın en güçlü devri VIII-IX. Yüzyıllar Doğu Avrupa tarihinde “ Hazar Barış Devri (Pax Hazarica)” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 16
Bizanslılar kaçıncı yüzyıldan itibaren Slav kelimesini kullanmaya başladılar?
Seçenekler
A
IIX-IIIX. yüzyıllardan
B
IV- V. yüzyıllardan
C
IIX. yüzyıldan
D
IX-X. yüzyıllardan
E
VIII. yüzyıldan
Açıklama:
Bizans müellifleri bu devirde imparatorluk üzerine yapılan askeri seferlere katılanlara Slav değil, onların eski adları olan “Vened” ve yeni ad olan “Sklavin” kavramlarını kullandılar. Skloven-Sloven-Slovenler denildiğinde onlar Vened topraklarının en uç bölgelerinde yaşayan Slavları dikkate alıyorlardı. IX-X. Yüzyıllardan itibaren ise artık Slav kelimesi kullanılmaya başlandı.
Soru 17
Miladi IV. yüzyılda Slavlar kimlerle savaşmıştır?
Seçenekler
A
Türkler
B
Gotlar
C
İskiler
D
Mordvalar
E
Versler
Açıklama:
Miladi IV. yüzyılda Slavlar Gotlarla savaşmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Proto-Slavların nehir kenarlarındaki evlerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Evlerin damları kamış ve ağaç ile örtülüdür
B
Evlerin yanında tarım yapmaları için küçük bir alan bırakmışlardır
C
Evin içi kilden yapılan soba ile ısıtılmıştır
D
Evlerin yanına erzak koymak için özel saklama yerleri inşa edilmiştir
E
Ağaçtan (ahşaptan) yapılan ve yer altı kazma evler olmak üzere iki tip evleri vardır
Açıklama:
Proto-Slavlar nehir kenarlarında yerleşmişlerdi. Evleri iki tipte idi. Toprağın üstünde tamamen ağaçtan (ahşaptan) yapılan evler ve yer altı kazma evler: Evlerin damları kamış ve ağaçla örtülüydü. İçleri kilden yapılan sobalarla ısıtılmaktaydı. Evlerin yanında erzak koymak için özel saklama yerleri inşa edilirdi.
Soru 19
Eğer Avrupa’da çoğu topraklarda V-VI. Yüzyıllar feodal münasebetlerin meydana
gelmesi devri olarak kabul edilirse Slavyan halklarda bu süreç hangi yüzyıllarda meydana gelmiştir?
gelmesi devri olarak kabul edilirse Slavyan halklarda bu süreç hangi yüzyıllarda meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
VIII-IX.
B
VIII-VII.
C
VII-VI.
D
VI-V.
E
IV-III.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Alman bilim adamları Johann Bayer, Herard Fredrich Miller ve daha sonra August Ludwig von Schlözer’in ortaya attığı “ Norman (Viking) Teorisi” hangi yıllıktan faydalanılarak üretilmiştir?
Seçenekler
A
Geçmiş Yılların Öyküsü
B
Slavların Tarihi
C
Tsargrad Hikayeleri
D
Kiyev Ulusal Tarihi
E
Ortaçağ Slav Kökeni
Açıklama:
II. XVIII. Yüzyılda Rusya’ya davet edilen Alman tarihçiler Bayer, Miller ve Schlözer “Norman” teorisinin temelini atmışlardır. Eski Rus yıllıklarını dikkatle öğrenen bu Alman bilim adamları Rus devletinin temelini Doğu Slav kabilelerinin devleti ile Norman asıllı Vareglerin koyduğunu beyan ettiler. Şöyle ki, içeride knezlerin ve onların durijinalarının keyfi hareketlerinden usanan Slavlar bir temsilci göndererek Rurik, Sineus, Truvor adındaki üç kardeşi bir düzen yaratmak ve yöneticilik yapmaya davet ettiler. Geçmiş Yılların Öyküsü yıllığında onlar geldiklerinde bütün Rusları toplayarak kendileri ile birlikte getirdiler denilmektedir.
Soru 21
"Slav topraklarında feodale bağlı çalışan bütün insanlar “...........”, esirler ise “............” olarak adlandırılmaktadır."
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Holop-Çelyad
B
Smerd-Çelyad
C
Çelyad-Holop
D
Zakup-Holop
E
İzgoy-Proşennik
Açıklama:
Feodale bağlı çalışan bütün insanlar “çelyad” olarak adlandırılmaktaydı. Esirlere de “holop” (toprak kölesi köylü) deniyordu.
Soru 22
Kiyev’in güneyinden başlattığı savunma hattıyla Rusları yeni Peçenek hücumlarından koruyan Vladimir Svyatoslaviç'e bu çalışmalarından ötürü halk, ona hangi ünvanı vermiştir?
Seçenekler
A
Parlak
B
Cesur
C
Yürekli
D
Dürüst
E
Yiğit
Açıklama:
Genç Rus devletinin ileriye doğru attığı en önemli adım Vladimir Svyatoslaviç devrinde (980-1015) meydana geldi. Svyatoslav devri Rus’un dış siyaset açısından güçlendiği bir devir olmuş olsa da yine de Rusların bu devirde en ciddi düşmanlarından birini Peçenekler oluşturuyordu. I. Vladimir özellikle bu tehlikeye karşı sağlam bir savunma hattı yarattı. Kiyev’in güneyinden başlayan (Desna, Sula, Stugna, Ostra Nehirleri boyunca) savunma hattında bazı kaleler inşa edildi ki, bunlardan en büyüğü Pereyaslav ve Belgorod idi. Bu savunma hattı Rusları yeni Peçenek hücumlarından koruyordu. Bu çalışmalarından ötürü halk onun hakkında birçok destan yarattı ve Vladimir’e “Güneş veya Parlak Vladimir” dendi.
Soru 23
IX. yüzyılda Rus Devletinin hangi hareketi Avrupa tarihine girmelerini sağlamıştır?
Seçenekler
A
860'da Konstantinopolis'e (İstanbul) kadar ilerlemeleri
B
Norman teorisi
C
Slavların Rusya denilen bugünkü topraklara göçü
D
Güneyde Tuna'ya kadar ilerlemeleri
E
Samo'nun ölümü
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 24
XI. Yüzyılda Ruslar belli başlı üç kente inşa ettikleri kiliseleri “Tanrısal Bilgeliğe” adamışlardı. Bu üç yapı sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Kiev, Pravda ve Pskov
B
Galiçya, Volinka ve Novgorod
C
Çerginov, Rostov ve Smolensk
D
Polotsk, Volinka ve Pskov
E
Kiyev, Polotsk ve Novgorod
Açıklama:
XI. Yüzyılda Ruslar belli başlı üç kente inşa ettikleri kiliseleri “Tanrısal Bilgeliğe” adamışlardı. Bu üç yapı sırasıyla Rusya’nın güneyinde, batısında ve kuzeyinde yer alan Kiyev (1037), Polotsk (1044) ve Novgorod (1043) katedralleriydi.
Soru 25
Slav topraklarının genel devlet sisteminde devrin köylülerine verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Çelyad
B
Holop
C
Smerd
D
Zakup
E
İzgoy
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 26
IX. ve X. yüzyılda ülkenin iç siyaset yapısıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
IX. ve X. Yüzyıl Rus devleti erken feodal bir devletti.
B
Devletin başında “Büyük Knez” olarak adlandırılan Kiyev Knezi, diğer knezler ve durijinaların (asker maiyetlerinin) dahil olduğu Boyar Duması’nın da desteği ile ülkeyi idare ederdi.
C
Knezin izni ile durujinalar kendi menfaatlerine göre halktan topladıkları vergilerle topraklarını genişletmekteydi.
D
Şehirler ise knez askerleri tarafından idare edilmekteydi.
E
Kiyev Knezi’nin tabiliğinde daha büyük askeri kuvvetler vardı. Bunlar yerli knez ve boyarların durujinalarından, askeri kuvvetlerinden ve kendi tabiliklerinde olan durujinalardan ibaretti.
Açıklama:
Şehirler ise knez belediye başkanları tarafından idare edilmekteydi. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 27
IX. ve X. yüzyılda Rus devletinin her yıl Kasım ayında topladığı haraç sisteminin adı nedir?
Seçenekler
A
Polyudye
B
Severyan
C
Drevliyan
D
Dregoviç
E
Kriviç
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 28
IX. ve X. yüzyıl Rus Devletinin dış siyasetinde en büyük engeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazar Kağanlığı
B
Bizanslar
C
Letonlar
D
Bulgarlar
E
Türkler
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Hristiyanlığı kabul eden ilk Ruz knezi kimdir?
Seçenekler
A
Vladimir
B
Oleg
C
Yaropolk
D
Norman
E
Büyük Knez
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Morovya Devleti kimlerin saldırısıyla dağılmıştır?
Seçenekler
A
Slavlar
B
Türkler
C
Hunlar
D
Lehler
E
Macarlar
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Slavlarda ilkel toplum yapısının dağılması süreciyle, Slav kavimlerin Slav halkına dönüşmesi hangi döneme rastlamaktadır?
Seçenekler
A
MÖ III-II. bin yıllar.
B
MS I-II. yüzyıllar.
C
MS VI-VIII. yüzyıllar.
D
MS XVI. yüzyıl.
E
MS XIX. yüzyıl.
Açıklama:
Slav tarihinin Tunç Devrinden başlayan ilkel toplum yapısı M.S. VI-VII. Yüzyıla
kadar devam etti. VI-VIII. Yüzyıllarda Slavlarda ilkel toplum yapısının dağılması süreci, Slav kavimlerin Slav halkına dönüşmesi sürecini de başlattı. Doğru cevap C şıkkıdır.
kadar devam etti. VI-VIII. Yüzyıllarda Slavlarda ilkel toplum yapısının dağılması süreci, Slav kavimlerin Slav halkına dönüşmesi sürecini de başlattı. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 32
Slavların bir Germen kabilesi olan Gotlarla savaşmaya başlaması hangi tarihe denk gelmektedir?
Seçenekler
A
III. yüzyıl.
B
IV. yüzyıl.
C
V. yüzyıl.
D
VI. yüzyıl.
E
VII. yüzyıl.
Açıklama:
Miladi IV. Yüzyılda Slavlar (Antların) bir Germen kabilesi olan Gotlarla savaşmaya
başladı. Gotlar bu devirde Azak Denizi’ne yakın bölgelerde yaşıyordu. Doğru cevap B şıkkıdır.
başladı. Gotlar bu devirde Azak Denizi’ne yakın bölgelerde yaşıyordu. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 33
Rusya ve Bulgaristan'ın kuzeyindeki Avarlar 894-895 yıllarında kimlerle birleşerek Macaristan krallığını kurmuşlardır?
Seçenekler
A
Slavlar
B
Franklar
C
Sasaniler
D
Madyarlar
E
Çekler
Açıklama:
791 ve 796’da Frank Kralı Büyük Kral’a mağlubiyetinden sonra Avarlar, Avusturya, Bavyara’yı kaybettiler ve başkentleri 805’de Büyük Kral tarafından işgal edildi. Bundan sonra Avarlar sadece Macaristan'ın doğusunda Rusya'nın ve Bulgaristan'ın kuzeyindeki toprakları ellerinde tutabildiler. Buradaki Avarlar daha sonra gelme bir halk olan Madyarlarla (Macarlar) birlikte 894-895’de Macaristan Krallığını kurdular. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 34
Doğu Avrupa tarihinde “ Hazar Barış Devri (Pax Hazarica)” olarak da adlandırılan Hazar Kağanlığı'nın en güçlü dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
V-VI. yüzyıllar.
B
VI-VII. yüzyıllar.
C
VII-VIII. yüzyıllar.
D
VIII-IX. yüzyıllar.
E
IX-X. yüzyıllar.
Açıklama:
Hazar Kağanlığı’nın en güçlü devri VIII-IX. Yüzyıllar Doğu Avrupa tarihinde “Hazar Barış Devri (Pax Hazarica)” olarak adlandırılmaktadır. Bu devirde Slav kabileler Hazarların kabulü ile Desna ve Dnyepr Nehirleri arasındaki topraklara göç ederek bu bölgeye yerleştiler. Arap orduları ile uzun süreli savaşlar yapan Hakanlık kuzeye doğru çekilirken bunun sonucunda bu topraklarda yaşayan Doğu Slavyan kabileler Polyanlar, Severyanlar ve Vyatiçiler Hazarlara tabi olarak her evin gümüş sikke ve kürk (tilki vb.) ödemesini kabul ettiler. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 35
Slav feodal toplumunun esas üretim gücünü oluşturan köylülere ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Smerdler
B
Çelyadlar
C
Holoplar
D
Zakuplar
E
İzgoylar
Açıklama:
Feodal toplumun esas üretim gücünü köylüler oluşturuyordu. Bu devrin köylülerine smerdler (bazen lyudi) deniliyordu. Feodale bağlı köylülerle birlikte devlet topraklarında özgür köylüler de vardı. Feodale bağlı çalışan bütün insanlar “çelyad” olarak adlandırılmaktaydı. Esirlere de “holop” (toprak kölesi köylü) deniyordu. XII. Yüzyıldan itibaren geçici olarak tabi olanlara da “zakup” dendi. Tam özgür olmayan halkı çeşitli kategorilere bölen birkaç ad da vardı. “İzgoy” (toplumdan ayrılmış, hukuki durumunu kaybetmiş, herhangi bir zümreye girme hakkını kaybetmiş olanlar), “proşennik” (özgür bırakılan köle). vb. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 36
IX. ve X. yüzyıl Rus devletinde şehirler kimler tarafından yönetilirdi?
Seçenekler
A
Knezler
B
Durijinalar
C
Gridler
D
Otroklar
E
Knez posadnikleri
Açıklama:
IX. ve X. Yüzyıl Rus devleti erken feodal bir devletti. Devletin başında “Büyük Knez” olarak adlandırılan Kiyev Knezi, diğer knezler ve durijinaların (asker maiyetlerinin) dahil olduğu Boyar Duması’nın da desteği ile ülkeyi idare ederdi. Durıjina Büyük ve Küçük Durujina diye ikiye ayrılmaktaydı. Büyük Durujinaya nüfuzlu boyarlar, küçük durujinaya ise “gridler”, “otroklar” (yeni knezin evinde vs. çalışanlar) dahildi. Şehirler ise knez posadnikleri (seçilmiş yetkili, belediye başkanı) tarafından idare edilmekteydi. Onlar binlik, yüzlük idareciler olup muhtemelen durujinanın yüzlükte ve binlikte birleşmiş askeri birliklerinin komutanları idi. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 37
Orman kuşağı ile bozkırı birbirine bağlamayı ve hem Karadeniz hem de Hazar
Denizi’ndeki ticareti kontrol altına almayı amaçlayan Rus planı hangi knezin Peçenekler tarafından yenilgiye uğratılması ve öldürülmesiyle başarısızlığa uğramıştır?
Denizi’ndeki ticareti kontrol altına almayı amaçlayan Rus planı hangi knezin Peçenekler tarafından yenilgiye uğratılması ve öldürülmesiyle başarısızlığa uğramıştır?
Seçenekler
A
Svyatoslav
B
Oleg
C
İgor
D
Rurik
E
Yaropolk
Açıklama:
Svyatoslav’ın liderliğinde Balkanlara yapılan ilk seferde- 968’de Don boyunda birçok şehir ele geçirildi. Daha sonra Peçeneklere saldırmak için geri dönen Svyatoslav 969’da yeniden Balkanlara döndü ve bu kez Bulgarlarla birlikte Bizans’a karşı mücadeleye başladı. Ancak Peçeneklerin yeni saldırıları ona planlarını hayata geçirmeye izin vermedi. Geri dönen Rus durijinaları Peçenekler tarafından kuşatıldı ve Svyatoslav başta olmak üzere büyük bir kısmı burada yok edildi. Svyatoslav’ın ölümü orman kuşağı ile bozkırı birbirine bağlamayı ve hem Karadeniz hem de Hazar Denizi’ndeki ticareti kontrol altına almayı amaçlayan planın son bulmasıydı. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 38
Kiyev’deki ilk Hristiyan kilisesi olan Kutsal İlya Kilisesi hangi yüzyılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
VIII. yüzyılda.
B
IX. yüzyılda.
C
X. yüzyılda.
D
XI. yüzyılda.
E
XII. yüzyılda.
Açıklama:
962’de Vladimir sarayında ilk yıllık merkezi kuruldu. Bu dönemde iki önemli dini
reform gerçekleştirildi: 983’de putperestliğin kaldırılmasına yönelik çalışmalar ve
988’de Hristiyanlığın kabul edilmesi. Kiyev’de Hristiyanlık hakkındaki dini bilgiler
henüz 860-870 yıllarında mevcuttu. X. Yüzyılda ise Kiyev’de ilk Hristiyan kilisesi
olan Kutsal İlya Kilisesi inşa edilmişti. Fakat Kiyev nezleri Hristiyanlığı Bizans’tan
kabul etme konusunda acele etmiyorlardı. Çünkü o devrin Bizans hukukuna ve kanunlarına göre bu Bizans’tan vassal tabiliğini kabul etmek anlamına gelecekti. Doğru cevap C şıkkıdır.
reform gerçekleştirildi: 983’de putperestliğin kaldırılmasına yönelik çalışmalar ve
988’de Hristiyanlığın kabul edilmesi. Kiyev’de Hristiyanlık hakkındaki dini bilgiler
henüz 860-870 yıllarında mevcuttu. X. Yüzyılda ise Kiyev’de ilk Hristiyan kilisesi
olan Kutsal İlya Kilisesi inşa edilmişti. Fakat Kiyev nezleri Hristiyanlığı Bizans’tan
kabul etme konusunda acele etmiyorlardı. Çünkü o devrin Bizans hukukuna ve kanunlarına göre bu Bizans’tan vassal tabiliğini kabul etmek anlamına gelecekti. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 39
Her birinin başında Hristiyanlığı kabul eden ilk knez Aziz Vladimir’in neslinden gelen bir aile olan knezliklerden sülalenin en büyüğüne ait kabul edilen ve “Büyük Knez” unvanını taşıyan knezlik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çernigov
B
Galiç
C
Polotsk
D
Novgorod
E
Kiyev
Açıklama:
XII Yüzyılın sonu XIII. Yüzyılın başlarında Rusya topraklarında üç esas siyasi merkez şekillenmeye başladı:
1. Kuzey Batı Rusya’da Novgorod Cumhuriyeti
2. Güney ve Güney Batı Rusya’da Galiçya-Volinya Knezliği
3. Kuzey-Doğu ve Batı Rusya’da Vladimir-Suzdal Knezliği gibi genelde 15
knezliğe bölünmekteydi.
Bu knezliklerin en önemlileri Kiyev, Çernigov, Galiç, Polotsk, Turov-Pinsk,
Rostov-Suzdal, Ryazan, Novgorod ve Vladimir-Volynsk Knezlikleri idi. Bunların
her birinde Hristiyanlığı kabul eden ilk knez Aziz Vladimir’in neslinden gelen bir aile vardı. Ancak Kiyev Knezliği sülalenin en büyüğüne ait kabul ediliyor ve
“Büyük Knez” unvanını taşıyordu. Doğru cevap E şıkkıdır.
1. Kuzey Batı Rusya’da Novgorod Cumhuriyeti
2. Güney ve Güney Batı Rusya’da Galiçya-Volinya Knezliği
3. Kuzey-Doğu ve Batı Rusya’da Vladimir-Suzdal Knezliği gibi genelde 15
knezliğe bölünmekteydi.
Bu knezliklerin en önemlileri Kiyev, Çernigov, Galiç, Polotsk, Turov-Pinsk,
Rostov-Suzdal, Ryazan, Novgorod ve Vladimir-Volynsk Knezlikleri idi. Bunların
her birinde Hristiyanlığı kabul eden ilk knez Aziz Vladimir’in neslinden gelen bir aile vardı. Ancak Kiyev Knezliği sülalenin en büyüğüne ait kabul ediliyor ve
“Büyük Knez” unvanını taşıyordu. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 40
Kiyev’in ilk Rus başpiskoposu Hilarion’un yazdığı ve dini belgeden hareketle ideolojik yönelimlerin de saptanmasını mümkün kılan eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vasiyetname
B
Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz
C
Yaşamlar
D
Tutsak Daniel’in Yakarışı
E
İgor Bölüğü Destanı
Açıklama:
Kiyev Rusyası’na ait yazılı kaynaklar haylidir. X. Yüzyılın sonlarından itibaren din
seçimini yapan bir ulus Bizans Doğu Roma Hristiyan İmparatorluğu’nda geliştiği
biçimiyle Ortaçağ edebiyat türlerine kendini hemen uydurdu. Bu edebiyatta dini
öğelerin hakim olması normaldi. Kiyev’in ilk Rus başpiskoposu Hilarion’un Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz adlı eserinde dini belgeden hareketle ideolojik yönelimlerin de saptanması mümkündü. Boğru cevap B şıkkıdır.
seçimini yapan bir ulus Bizans Doğu Roma Hristiyan İmparatorluğu’nda geliştiği
biçimiyle Ortaçağ edebiyat türlerine kendini hemen uydurdu. Bu edebiyatta dini
öğelerin hakim olması normaldi. Kiyev’in ilk Rus başpiskoposu Hilarion’un Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz adlı eserinde dini belgeden hareketle ideolojik yönelimlerin de saptanması mümkündü. Boğru cevap B şıkkıdır.
Soru 41
Slavların menşei ve tarihi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Antik yazarlar Slavların oluşumu hakkında derin bilgiler sunmuştur.
B
Slavlara "Vened" denilmiş ve onlar Karpat, Vistül ve Baltık topraklarında yerleşmişler.
C
Slavlar hakkında daha ayrıntılı bilgiler V.-X. Yüzyıllar arası verilmiştir.
D
Slavlar diğer komşu halklardan tecrit edilmiş şekilde yaşamış ve başka kültürlerden etkilenmemişler.
E
Slavlar V.Yüzyılda devlet kurmuşlardı.
Açıklama:
Kitaba göre Antik yazarların çoğunun Slavların oluşumu ve onların şekillendiği kuzeydeki toprakların sakinleri hakkında çok az bilgiye sahipti. Slav tarihinin bu devri hakkında sadece arkeoloji, linguistik ve bir sonraki devre ait yazılı kaynakların verdiği bilgileri karşılaştırarak belirli sonuçlara varmak mümkündür. Antik yazarlar bu arada Herodot ve Sofokles’in eserlerindeki bazı hususlar Slavların tarihi ile ilişkilendirilmeye çalışılsa da bu fikirler ileri sürülürken dikkatli olmak gerekir. Slavlar hakkında daha ayrıntılı bilgiler VI-XII. Yüzyıllar arası devirde vardır: Bu devir belgelerinde artık Antlar, Sloven ve Slav terimleri kullanılmaya başlamıştır. Çağdaş tarihçiler Slav halkların şekillenmesi sürecinin uzun süren bir gelişim gösterdiğinden hareket etmektedirler. Slavlar diğer komşu halklardan tecrit edilmiş şekilde yaşamadıklarından aynı komşu Slav olmayan halkların kültürünün birçok çizgisi de Slavlara geçmiş, onların kültürünü daha da zenginleştirmiştir.
Slav kabileler hakkındaki bilgilerin bir kısmı I-II. Yüzyıllarda Roma tarihçileri Plini’nin Doğal Tarih ve Tatsi’nin Almanların Menşei ve Yerleştikleri Topraklar, Yunan coğrafyacı Ptolemaios’un Coğrafya eserlerinde görülmektedir. Bu yazarlar kısaca bahsettikleri Slavlara “Vened” denildiğini ve onların Karpat, Vistül (Visla) ve Baltık topraklarında yerleştikleri bilgisini vermektedirler.
Slav kabileler hakkındaki bilgilerin bir kısmı I-II. Yüzyıllarda Roma tarihçileri Plini’nin Doğal Tarih ve Tatsi’nin Almanların Menşei ve Yerleştikleri Topraklar, Yunan coğrafyacı Ptolemaios’un Coğrafya eserlerinde görülmektedir. Bu yazarlar kısaca bahsettikleri Slavlara “Vened” denildiğini ve onların Karpat, Vistül (Visla) ve Baltık topraklarında yerleştikleri bilgisini vermektedirler.
Soru 42
Avarlar ve Hazarlar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
394'te devletleri yıkılmıştır.
B
Kabileleri Kerç Boğazı vasıtasıyla Avrupa'ya geçmişti.
C
Merkezleri Orta Tuna'nın bozkır vadileridir.
D
Karadeniz sahili, Kuzey Kafkasya ve Volga boyu bozkırlarında devlet kurmuşlardı.
E
V. Yüzyılda devlet kurmuşlardı.
Açıklama:
Kitaba göre Avarlar ve Hazarlar, Altay ve Moğolistan topraklarında 552’de büyük ve güçlü bir devlet kurdu.394’de Batı Hun İmparatorluğu’nun yıkılışından sonra 200 kadar Türk kabilenin birleşerek kurduğu Avar devletinin toprakları Doğu Türkistan’dan Mançurya’ya kadar uzanmaktaydı. Bu devlet 552’de Göktürklerin hakimiyetine geçti. 558’de Kafkasya’nın bir bölümü ve Karadeniz’in kuzey sahillerini ele geçiren Avarlar, Bizans sahillerine ulaşarak 560’da bugünkü Doğu Avrupa ovalarında Düzeyl Han’ın komutasında Avar Kağanlığını kurdular.
Kitaba göre Karadeniz sahili, Kuzey Kafkasya ve Volga boyu bozkırlarında üç Türk devleti kuruldu. Avar, Hazar ve Bulgar.
Kitaba göre Karadeniz sahili, Kuzey Kafkasya ve Volga boyu bozkırlarında üç Türk devleti kuruldu. Avar, Hazar ve Bulgar.
Soru 43
I. ve IV. Yüzyıllarda Slavların tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Roma İmparatorları Slavların topraklarını ele geçirmiş ve kendilerine tabi etmişlerdi.
B
Orta Dnyepr çevresinde sabanla yapılan tarım, zanaatkarlık, hayvancılık ve ticaret gelişmiştir.
C
Gotların iki yüzyıl kadar Karadeniz etrafındaki hakimiyetleri Slav kabilelerinin hayatını önemli derecede etkilemişti.
D
Slav kabileler Hazarların kabulü ile Desna ve Dnyepr Nehirleri arasındaki topraklara göç ederek bu bölgeye yerleşmişler.
E
Kiyev Knezi Svyatoslav, Hazarlara karşı yedi yıl devam eden bir sefere çıkmıştı.
Açıklama:
Kitaba göre I. ve IV. Yüzyıllarda Roma İmparatorları özellikle Trayan (98-117) Slavları kendilerine tabi etmek isteseler de başarılı olamadılar. Gotların iki yüzyıl kadar Karadeniz etrafındaki hakimiyetlerinin etkisi yerli Slav kabilelerinin hayatında nispeten az oldu. Ant ve Rosomanların Gotlarla savaşı sadece Güney Slav topraklarında ve Gotların kendi yaşam alanlarında meydana geldi. Bunun için de Antların kendi topraklarında yani Dnyepr sahilleri boyundaki topraklarda Gotların izine rastlanmamaktadır. Hazar Kağanlığı’nın en güçlü devri VIII-IX. Yüzyıllar Doğu Avrupa tarihinde “ Hazar Barış Devri (Pax Hazarica)” olarak adlandırılmaktadır. Bu devirde Slav kabileler Hazarların kabulü ile Desna ve Dnyepr Nehirleri arasındaki topraklara göç ederek bu bölgeye yerleştiler. Yani Slavların bu topraklara göçü I. ve IV. Yüzyıllarda değil VIII-IX. Yüzyıllarda olmuştur. Kiyev Knezi Svyatoslav'ın Hazarlara karşı yedi yıl devam eden seferi de 965 yılında yani X. Yüzyılda gerçekleştirilmişti.
Kitaba göre I. ve IV. Yüzyıllarda bütün Slav toprakları içinde bilhassa gelecekte Kiyev devletinin merkezi olan Orta Dnyepr çevresi farklıdır. Burada sabanla yapılan tarım, zanaatkarlık, hayvancılık ve ticaret gelişmiştir.
Kitaba göre I. ve IV. Yüzyıllarda bütün Slav toprakları içinde bilhassa gelecekte Kiyev devletinin merkezi olan Orta Dnyepr çevresi farklıdır. Burada sabanla yapılan tarım, zanaatkarlık, hayvancılık ve ticaret gelişmiştir.
Soru 44
VI.-IX. Yüzyıllar arası Slav tarihi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Slav halkları güçlü kabileler haline gelerek Roma İmparatorluğu'na birleşti.
B
Slavlar diğer Avrupa halklarına göre daha hızlı bir şekilde feodalizme giriş yaptı.
C
Slav kabilelerinin ekonomilerinin temelini ancak tarım oluşturmaktaydı.
D
Slav kabileleri köle ve esirlerin ticaretiyle meşgul olmazlardı.
E
Slav kabile münasebetlerinin dağılımında yoğun bir süreç başlamıştı.
Açıklama:
Kitaba göre uzun süre Roma İmparatorluğu’nun köle pazarı olarak baktığı bu halklarda devrin ilkel yapısı çökmeye başladı ve bu halklar güçlü kabileler etrafında birleşerek zengin Roma İmparatorluğu üzerine
hücumlara başladı.Bu kriz durumundan tek çıkış yolu, elde edilmiş yeni üretici güçlerin seviyesine uygun yeni üretim şekillerine geçmekti. Devrin gelişmiş köy ekonomisi her aileye tek başına özgür çalışma imkanı sağlarken kendi emeğine de ilgiyi uyandırdı. Genellikle Slav halkları dünya tarihinde ilkel toplum sisteminden doğrudan feodalizm cemiyetine girmiş halklardan kabul edilmektedir. Slavların feodal cemiyete girişi diğer Avrupa halklarından biraz daha geç bir döneme tarihlenmektedir. VI-VIII. Yüzyıllarda Slav kabilelerinin ekonomilerinin temelini tarım oluşturmaktaydı. Bu dönemde zanaat da gelişme gösterdi. VI. Yüzyıldan sonra Slavlar ayrıca köle ve esirlerin ticaretiyle de meşgul olmaya başladılar.
Kitaba göre VI-IX. Yüzyıllar arasında kabile münasebetlerinin dağılımında yoğun bir süreç başlamıştı. Soyu topluluklara dahil olan farklı ailelerin çeşitli kolları ve tarım alanlarının eşitsizliği cemiyetlerin dağılmasına, yeni ekonomik temelde oluşan komşuluk veya toprak ittifakına geçişin meydana gelmesine sebep oldu. Bu cemiyetlerin içinde şahsi mülkiyet anlayışı da gelişmeye başladı.
hücumlara başladı.Bu kriz durumundan tek çıkış yolu, elde edilmiş yeni üretici güçlerin seviyesine uygun yeni üretim şekillerine geçmekti. Devrin gelişmiş köy ekonomisi her aileye tek başına özgür çalışma imkanı sağlarken kendi emeğine de ilgiyi uyandırdı. Genellikle Slav halkları dünya tarihinde ilkel toplum sisteminden doğrudan feodalizm cemiyetine girmiş halklardan kabul edilmektedir. Slavların feodal cemiyete girişi diğer Avrupa halklarından biraz daha geç bir döneme tarihlenmektedir. VI-VIII. Yüzyıllarda Slav kabilelerinin ekonomilerinin temelini tarım oluşturmaktaydı. Bu dönemde zanaat da gelişme gösterdi. VI. Yüzyıldan sonra Slavlar ayrıca köle ve esirlerin ticaretiyle de meşgul olmaya başladılar.
Kitaba göre VI-IX. Yüzyıllar arasında kabile münasebetlerinin dağılımında yoğun bir süreç başlamıştı. Soyu topluluklara dahil olan farklı ailelerin çeşitli kolları ve tarım alanlarının eşitsizliği cemiyetlerin dağılmasına, yeni ekonomik temelde oluşan komşuluk veya toprak ittifakına geçişin meydana gelmesine sebep oldu. Bu cemiyetlerin içinde şahsi mülkiyet anlayışı da gelişmeye başladı.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Slavların tarihinde meydana gelen ilk büyük birleşme olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Samo Knezliği
B
Kiyev Knezliği
C
Büyük Moskova Knezliği
D
Vladimir Knezliği
E
Çernigov Knezliği
Açıklama:
Kiyev Knezliği IX. Yüzyılda, Büyük Moskova Knezliği XIV. Yüzyılda, Vladimir Knezliği XII. Yüzyılda, Çernigov Knezliği XII. Yüzyılda kurulmuştu.
Tarımın gelişmesi, sanatın tarımdan ayrılması, cemiyetlerin komşuluk veya toprak ittifakı ile karşılanması, emek eşitsizliğinin meydana gelmesi sonucunda şahsi mülkiyetin gelişmesi bütün bunlar yeni feodal münasebetlerin meydana gelmesinin ve ardı ardına ilk feodal devletlerin kurulması için gerekli şartları hazırlamış oldu. Böylece bu süreç ilk kez Batı Slavlarında Samo Knezliğinin, oluşmasına yol açtı. Samo Knezliği Slavların Batı Slavlarının (kısmen de güney Slavlarının) tarihinde meydana gelen ilk büyük birleşme kabul edilmektedir. Bu kurum VII. yüzyılın ilk yarısında Batı Slavlarının Avar ve Franklarla yaptığı mücadele sürecinde kurulmuştur.
Tarımın gelişmesi, sanatın tarımdan ayrılması, cemiyetlerin komşuluk veya toprak ittifakı ile karşılanması, emek eşitsizliğinin meydana gelmesi sonucunda şahsi mülkiyetin gelişmesi bütün bunlar yeni feodal münasebetlerin meydana gelmesinin ve ardı ardına ilk feodal devletlerin kurulması için gerekli şartları hazırlamış oldu. Böylece bu süreç ilk kez Batı Slavlarında Samo Knezliğinin, oluşmasına yol açtı. Samo Knezliği Slavların Batı Slavlarının (kısmen de güney Slavlarının) tarihinde meydana gelen ilk büyük birleşme kabul edilmektedir. Bu kurum VII. yüzyılın ilk yarısında Batı Slavlarının Avar ve Franklarla yaptığı mücadele sürecinde kurulmuştur.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Slavların IX. Yüzyılda ilk feodal devletinin meydana gelmesini hazırlayan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımın gelişmesi, sanatın tarımdan ayrılması
B
Cemiyetlerin komşuluk veya toprak ittifakı ile karşılanması
C
Şahsi mülkiyetin gelişmesi
D
Cemiyetin sınıflara bölünmesi
E
Emek eşitliğinin meydana gelmesi
Açıklama:
Kitaba göre VI-IX. Yüzyıllar arasında Slavların toplumsal idaresinde de köklü değişiklikler meydana geldi. Kabile münasebetlerinin dağılımında yoğun bir süreç başlamıştı. Soyu topluluklara dahil olan farklı ailelerin çeşitli kolları ve tarım alanlarının eşitsizliği cemiyetlerin dağılmasına, yeni ekonomik temelde oluşan komşuluk veya toprak ittifakına geçişin meydana gelmesine sebep oldu. Bu cemiyetlerin içinde şahsi mülkiyet anlayışı da gelişmeye başladı.
Kitaba göre tarımın gelişmesi, sanatın tarımdan ayrılması, cemiyetlerin komşuluk veya toprak ittifakı ile karşılanması, emek eşitsizliğinin meydana gelmesi sonucunda şahsi mülkiyetin gelişmesi bütün bunlar yeni feodal münasebetlerin meydana gelmesinin ve ardı ardına ilk feodal devletlerin kurulması için gerekli şartları hazırlamış oldu.
Kitaba göre tarımın gelişmesi, sanatın tarımdan ayrılması, cemiyetlerin komşuluk veya toprak ittifakı ile karşılanması, emek eşitsizliğinin meydana gelmesi sonucunda şahsi mülkiyetin gelişmesi bütün bunlar yeni feodal münasebetlerin meydana gelmesinin ve ardı ardına ilk feodal devletlerin kurulması için gerekli şartları hazırlamış oldu.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Rus savaşçılarının Konstantinopolis'e kadar ilerledikleri tarihtir?
Seçenekler
A
860
B
862
C
874
D
658
E
912
Açıklama:
Kitaba göre 862 yılı Rus devletinin başladığı tarih olarak kabul edilmiştir. Rurik’in, Novgorod’a 862 veya 874’te geldiği gösterilmektedir. Samo knez seçilerek 658’e kadar ülkeyi idare etmişti. Oleg’in ölümü 912 yılında olmuştur.
Kitaba göre IX. Yüzyıl’da Rus devleti, Doğu Slavlarının yarıdan çoğunu kendinde birleştirerek Baltık boyu ile İdil boyu halklarından vergi alan büyük bir devlete dönüştü. Rus savaşçıları 860’da Konstantinopolis’e (İstanbul) kadar ilerlediler.
Kitaba göre IX. Yüzyıl’da Rus devleti, Doğu Slavlarının yarıdan çoğunu kendinde birleştirerek Baltık boyu ile İdil boyu halklarından vergi alan büyük bir devlete dönüştü. Rus savaşçıları 860’da Konstantinopolis’e (İstanbul) kadar ilerlediler.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Rus devletinin başladığı tarih olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
912
B
860
C
862
D
658
E
874
Açıklama:
Kitaba göre Rus savaşçıları 860’da Konstantinopolis’e (İstanbul) kadar ilerlediler. Rurik’in, Novgorod’a 862 veya 874’te geldiği gösterilmektedir. Samo knez seçilerek 658’e kadar ülkeyi idare etmişti. Oleg’in ölümü 912 yılında olmuştur.
Kitaba göre 862 yılı Rus devletinin başladığı tarih olarak kabul edilmiştir.
Kitaba göre 862 yılı Rus devletinin başladığı tarih olarak kabul edilmiştir.
Soru 49
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Kiyev tahtına geçen hükümdarların sıralaması doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İgor-Rurik-Olga
B
Olga-Rurik-İgor
C
Oleg-Olga-İgor
D
İgor-Oleg-Rurik
E
Oleg-İgor-Olga
Açıklama:
Kitaba göre Oleg’ten sonra Kiyev tahtına Rurik’in oğlu İgor geçti. İgor, Slav toplulukları daimi bir baskı altında tutması ve koyduğu ağır vergiler yüzünden isyan eden Drevliyan kabilesi tarafından öldürüldü. Oğlu Svyatoslav çok küçük olduğu için devletin idaresini annesi Olga aldı. Olga, 17 yıl boyunca tahta vekalet etti.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Kiyev Rusya'sının ekonomik temeli sayılmaktaydı?
Seçenekler
A
Tarım
B
Zanaat
C
Ticaret
D
Toprak mülkiyeti
E
Savaşlar
Açıklama:
Kitaba göre Kiyev Rusyası’nda tarım ikinci sırada yer alıyordu. Rusya’nın ilk dönemlerinde ağır kayıplara yol açan iç savaşlar hakimdi.
Kitaba göre Kiyev Rusyası’nın ekonomik temeli ticaretti.
Kitaba göre Kiyev Rusyası’nın ekonomik temeli ticaretti.
Soru 51
Kiev Rusyası’nın dağılmasına yol açan en önemli sebep hangisidir?
Seçenekler
A
Dnyepr Ticaret Yolu’nun önemini kaybetmesi
B
İdari sistemini başarısızlığı
C
Avrupa ve Asya devletlerinde başlayan dağılma devri
D
Macar krallarının müdahaleleri
E
Büyük şehirlerin kurulmaması, halkın köylerde kalması
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın dağılması ve knezlikler dönemini tartışabileceksiniz.
Soru 52
Ruslar Hristiyanlığı kimin zamanında kabul etmiştir?
Seçenekler
A
Rürik
B
İgor
C
Oleg
D
Olga
E
I. Vladimir
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Slav dilleri hangi dil ailesine mensuptur?
Seçenekler
A
Çin-Tibet
B
Kafkas
C
Hint-Avrupa
D
Ural
E
Altay
Açıklama:
Slavların etnik kökenlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 54
Rus Devletinin ilk başkenti neresidir?
Seçenekler
A
Kiyev
B
Novgorod
C
Rostov
D
Vladimir
E
Moskova
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 55
Rus devletinin ilk tarihi siması kimdir?
Seçenekler
A
Norman
B
Oleg
C
Drevliyan
D
Rürik
E
İgor
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 56
Kiyev Rusyası’nın ekonomisi hangisine dayanır?
Seçenekler
A
Ticaret
B
Tarım
C
Sanayi
D
El sanatları
E
Hayvancılık
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 57
Geçmiş Yılların Öyküsü başka hangi adla bilinmektedir?
Seçenekler
A
İgor Bölüğü Destanı
B
Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz
C
Ana Vakayiname
D
Vasiyetname
E
Ana Vasiyetname
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 58
Rus devleti hangi knezin ölümüyle müstakil knezliklere bölündü?
Seçenekler
A
Mstaslav
B
I.Vladimir Monomah
C
Oleg
D
Roman
E
Vyaçeslav
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın dağılması ve knezlikler dönemini tartışabileceksiniz.
Soru 59
Slav alfabenin yaratıcısı kimdir?
Seçenekler
A
Hilarion
B
Nestor
C
Konstantin-Kiril
D
Bilge Yaroslav
E
Vladimir-Suzdal
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 60
Romalı tarihçiler Slavları hangi adla anmaktadır?
Seçenekler
A
Vened
B
Slova
C
Slava
D
Visla
E
Vistül
Açıklama:
Slavların etnik kökenlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Rus Ana Vekayinamesi hangi adla bilinmektedir?
Seçenekler
A
İgor Bölüğü Destanı
B
Vasiyetname
C
Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz
D
Tutsak Daniel’in Yakarışı
E
Geçmiş Yılların Öyküsü
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 62
Slavlar için alfabe hazırlama görevi aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
Seçenekler
A
Hillarion
B
III. Mihail
C
Kirillos ve Metodios
D
Askold ve Dir
E
Boris ve Gleb
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 63
Oleg, 911’de ticaret anlaşmasını aşağıdakilerden hangisiyle yapmıştır?
Seçenekler
A
Bizans İmparatorluğu
B
Hazarlar
C
Avarlar
D
İdil Bulgar Devleti
E
Peçenekler
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Hazar Hakanlığına son veren Rus knezidir?
Seçenekler
A
Svyatopolk
B
Svyatoslav
C
Yaroslav
D
Rurik
E
Oleg
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Novgorod’un kent idare meclisidir?
Seçenekler
A
Posadnik
B
Pomestye
C
Veçe
D
Votçina
E
Mestniçestvo
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Liubech knezler toplantısının (1097) mimarıdır?
Seçenekler
A
Yuri Dolgorukiy
B
Vsevolod
C
İzyaslav
D
Mistislav
E
Vladimir Monomakh
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın dağılması ve knezlikler dönemini tartışabileceksiniz.
Soru 67
Russkaya Pravda hangi knez zamanında derlenerek genişletildi?
Seçenekler
A
Mihail Monomakh
B
“Bilge” Yaroslav
C
Svyatopolk
D
Yaropolk
E
İzyaslav
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Slav kabilesidir?
Seçenekler
A
Polyanlar
B
Gotlar
C
İskitler
D
Sarmatlar
E
Vandallar
Açıklama:
Slavların etnik kökenlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Hristiyanlık devlet dini olarak ilk kez kimin zamanında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
İgor
B
I. Vladimir
C
Mihail Monomakh
D
Andrey Bogolyubskiy
E
Svyatoslav
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 70
IX. Yüzyılda Rus Devletinin kuruluşu aşağıdakilerden kiminle başlar?
Seçenekler
A
İgor
B
Olga
C
Rurik
D
Yaropolk
E
“Bilge” Yaroslav
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 71
Slav halklarının etnogenezi ve tarihi hakkında somut bilgi elde etmemizi zorlaştıran en önemli etken hangisidir?
Seçenekler
A
Slav halkların tarihinin XVIII. Yüzyıla kadar araştırma konusu olmaması.
B
Elde edilebilen bilgilerin öznel, yetersiz, karışık ve dolaylı olması.
C
Eski tarih yazarlarının Slavların menşei hakkında çok az bilgiye sahip olmaları.
D
Eski dönemlere ilişkin tarihsel çalışmalarında Slavlara ilişkin verilen bilgilerin somut olmamaları.
E
Tarihçilerin bu hususta fikir birliğine henüz varmamış olmalarıdır.
Açıklama:
Slavların etnik kökenlerini açıklayabileceksiniz.
Eski Slav kavimlerine ait az sayıda da olsa arkeolojik, linguistik ve yazılı kaynaklar bulunmaktadır; birçok tarihçi bu kavimlerle ilgili bilgi vermiştir. Bununla birlikte söz konusu bilgiler doğrudan bu halklara ilişkin olmayıp onlara yakın bölgelerde yaşamış olan halklarla ilgilidir. Ayrıca arkeolojik kalıntılarda farklı halk, yerleşim ve dönemlere bağlanabilecek buluntular söz konusudur. Dolayısıyla doğru cevap B.
Eski Slav kavimlerine ait az sayıda da olsa arkeolojik, linguistik ve yazılı kaynaklar bulunmaktadır; birçok tarihçi bu kavimlerle ilgili bilgi vermiştir. Bununla birlikte söz konusu bilgiler doğrudan bu halklara ilişkin olmayıp onlara yakın bölgelerde yaşamış olan halklarla ilgilidir. Ayrıca arkeolojik kalıntılarda farklı halk, yerleşim ve dönemlere bağlanabilecek buluntular söz konusudur. Dolayısıyla doğru cevap B.
Soru 72
Güney Slav toprakların tarihinde İskitlerin etkisi daha büyük olmuş, Gotların etkisi ise daha az hissedilmiştir. Bunun en kapsamlı açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gotlar Dnyepr nehri boylarına ulaşamamış, dolayısıyla o bölgenin Slavlarıyla etkileşimde bulunamamıştır.
B
Gotların Slav halklarıyla etkileşimi sadece kendi topraklarıyla sınırlı kalmıştır.
C
İskitlerin gelişmiş savaş taktikleri birçok halkı hükümleri altında toplamaları sağlamıştır.
D
Gotlara göre İskitler Güney Rusya'da daha geniş alanda ve daha uzun süre iktidarda kalmıştır.
E
İskitler, hem göçebe hem çiftçi kabilelerden oluşan zengin bir kavim olmuştur.
Açıklama:
Slavların etnik kökenlerini açıklayabileceksiniz.
Öğrenci, İskitlere ve Gotlara ilişkin bölümleri inceleyip analiz ettiğinde İskitlerin Güney Rusya'da çok geniş bir alanda üç yüzyıl kadar iktidarda olduklarını görecektir. Gotlar ise hem kendi topraklarında savaşarak geniş alanlara ulaşamamış hem hüküm süreleri iki yüzyıl, yani İskitlere göre daha kısa olmuştur. Tüm bu bilgileri kapsayan cevap D.
Öğrenci, İskitlere ve Gotlara ilişkin bölümleri inceleyip analiz ettiğinde İskitlerin Güney Rusya'da çok geniş bir alanda üç yüzyıl kadar iktidarda olduklarını görecektir. Gotlar ise hem kendi topraklarında savaşarak geniş alanlara ulaşamamış hem hüküm süreleri iki yüzyıl, yani İskitlere göre daha kısa olmuştur. Tüm bu bilgileri kapsayan cevap D.
Soru 73
Kiyev Rusyası'nın devlet yapısında toprakların, tüm kaynaklarının ve yönetiminin babadan oğula geçmesi anlamındaki terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mir
B
Votçina
C
Polyudye
D
Posad
E
Durujina
Açıklama:
Rus adının ortaya çıkışını açıklayabileceksiniz.
Mir (verv), özgür köylüler topluluğudur. Posad, şehrin önde gelen sanayıcılarin ve tüccarların oluşturduğu topluluktur. Durujina bir askeri birliktir. Polyudye ise knezin durujinayla birlikte yönetimindeki bölgelere giderek oradaki halklardan haraç toplamasıdır. Mülkiyet ve egemenliğin miras yoluyla babadan oğula geçtiği düzenin adı votçina. Doğru cevap B.
Mir (verv), özgür köylüler topluluğudur. Posad, şehrin önde gelen sanayıcılarin ve tüccarların oluşturduğu topluluktur. Durujina bir askeri birliktir. Polyudye ise knezin durujinayla birlikte yönetimindeki bölgelere giderek oradaki halklardan haraç toplamasıdır. Mülkiyet ve egemenliğin miras yoluyla babadan oğula geçtiği düzenin adı votçina. Doğru cevap B.
Soru 74
Bayer, Miller ve Schlözer'e göre,' Rus' sözcüğü hangi kabileyle ilişkilendirmektedir?
Seçenekler
A
Kiyev civarında Ros nehri boylarında yaşamış olan Slav kabileleriyle
B
İskitlerle
C
Doğu Slavlar tarafından davet edilen Vikinglerle
D
Sarmatlarla
E
Seçenekler arasında doğru cevap yoktur
Açıklama:
Rus adının ortaya çıkışını açıklayabileceksiniz.
Bayer, Miller ve Schlözer, 'Norman Teorisi' olarak bilinen açıklamayı öneren tarihçilerdir. Bu açıklamaya göre, 'Rus' sözcüğü bir Vareg kabilesinin adından türetilmiştir. Doğru cevap C.
Bayer, Miller ve Schlözer, 'Norman Teorisi' olarak bilinen açıklamayı öneren tarihçilerdir. Bu açıklamaya göre, 'Rus' sözcüğü bir Vareg kabilesinin adından türetilmiştir. Doğru cevap C.
Soru 75
Doğu Slavlar, bölgeyi yönetmek için Varegleri topraklarına davet etmiştir. Vareglerin, Rus Devletinin gelişimi açısından olumlu etkisi ne olmuştur?
Seçenekler
A
Birbiriyle sürekli mücadele halinde bulunan küçük Rus knezlikleri birleştirmiştir.
B
Doğu Slavları Bizans'ın savaşlarına asker gönderme zorunluluğundan kurtarmıştır.
C
Kuzey ve Güney Slav bölgelerinin birleşmesini sağlayarak ortak devletin kurulmasının önünü açmıştır.
D
Feodalleşme sürecini hızlandırmıştır.
E
Hepsi
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Birbirinden ayrı olarak yaşayan, avcılık, tarım, hayvancılık gibi ayrı uğraşları ve ayrı toplum yapıları olan Rus kabileleri birleştirerek onlara zaman içinde feodal devlet özelliklerini kazandıran Vareglerin birden fazla olumlu etkisi olmuştur. Öğrencinin doğru cevabı bulması için metni analiz etmesi gerekmektedir. Doğru cevap E.
Birbirinden ayrı olarak yaşayan, avcılık, tarım, hayvancılık gibi ayrı uğraşları ve ayrı toplum yapıları olan Rus kabileleri birleştirerek onlara zaman içinde feodal devlet özelliklerini kazandıran Vareglerin birden fazla olumlu etkisi olmuştur. Öğrencinin doğru cevabı bulması için metni analiz etmesi gerekmektedir. Doğru cevap E.
Soru 76
Knez Svyatoslav'ın Bulgarlarla birlikte Bizans'a karşı mücadele ederek Karadeniz'in ve Hazar Denizi'nin ticari akımlarını kontrol altına alma planlarının gerçekleşmesini engelleyen en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya'nın iç siyasetinde yaşanan sorunlar
B
Ülke sınırlarının Kumanlara karşı savunma gereksinimi
C
Hazar Hakanlığıyla sürdürdüğü mücadele
D
Svyatoslav'ın erken yaşta hayatını kaybetmesi
E
Peçeneklerin yeniden yoğunluk kazanan saldırıları
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Knez Svyatoslav, Peçeneklerin sıklaşan saldırıları nedeniyle Bizans'a karşı Karadeniz'in ve Hazar Denizi'nin ticari akımlarını kontrol altına alma planları için hazırlandığı savaştan vazgeçerek geri dönmek durumunda kalmış . Doğru cevap E.
Knez Svyatoslav, Peçeneklerin sıklaşan saldırıları nedeniyle Bizans'a karşı Karadeniz'in ve Hazar Denizi'nin ticari akımlarını kontrol altına alma planları için hazırlandığı savaştan vazgeçerek geri dönmek durumunda kalmış . Doğru cevap E.
Soru 77
Knez Vladimir'in Hristiyanlığı kabul etmesiyle ülkesi için sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya'nın güçlü ve uygar Ortodoks dünyasına katılması
B
Küçük knezliklere bölünmüş ülkenin bir inancın etrafında birleşmesi
C
Edebiyat, alfabe, sanat, eğitim, hukuk gibi çeşitli alanlardaki gelişimin hızlanması
D
Hepsi
E
Dini teşkilatının güçlenerek ülkenin genel medeni gelişimi için itici güç haline gelmesi
Açıklama:
Rusların Hristiyanlığı kabul etmeleri ve bunun siyasal, toplumsal, kültürel sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.
Hristiyanlığın kabulu Rusya için dış siyasetinden iç idari yapısına, yazıdan mimarisine kadar her alanda yararlı olmuştur. Doğru cevap D.
Hristiyanlığın kabulu Rusya için dış siyasetinden iç idari yapısına, yazıdan mimarisine kadar her alanda yararlı olmuştur. Doğru cevap D.
Soru 78
Aşağıda verilen siyasi etkinliklerden hangisi Vladimir Monomakh tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Kiyev'de Aya Sofya Kilisesinin inşa edilmesi
B
1097 yılında Liubech'te knezler kurultayının toplanması
C
'Russkaya Pravda' adlı yasalar derlemesinin hazırlanması
D
Rus topraklarının Peçeneklere karşı koruyan savunma hattının yapılması
E
Hristiyanlığın kabulü
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın kuruluşunu, Norman (Viking)-Slav ilişkilerini tartışabileceksiniz.
Küçük knezliklerin tek yönetim altında toplama çabasıyla Vladimir Monomakh 1097 yılında Liubech'te kurultay toplanmıştır. Doğru cevap B.
Küçük knezliklerin tek yönetim altında toplama çabasıyla Vladimir Monomakh 1097 yılında Liubech'te kurultay toplanmıştır. Doğru cevap B.
Soru 79
Novgorod'un XII. ve XIII. yüzyıllarda güçlenmesinin arkasındaki temel neden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendine özgü yönetim sistemine sahip olması
B
Alman ve İsveçli tüccarlarla sürdürülen işbirliği
C
Birçok kara ve deniz ticari yolunun kesiştiği konumda yer alması
D
Kiyev Rusyası'ndan bağımsız, özerk bir yapıya sahip olması
E
Veçe adlı idari kurumunun getirdiği demoktarik işleyiş
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın dağılması ve knezlikler dönemini tartışabileceksiniz.
Coğrafik açıdan Novgorod son derece elverişli konumda bulunmaktaydı. Hem Batı Avrupa'nın ticari yollarının kesiştiği yerde hem de Baltık, Karadeniz ve Hazar Denizi'nin ticari yollarının üzerinde konumlardırılmıştır. Bu özellik onun hızla gelişmesini ve güçlenmesini sağlamıştır. Doğru cevap C.
Coğrafik açıdan Novgorod son derece elverişli konumda bulunmaktaydı. Hem Batı Avrupa'nın ticari yollarının kesiştiği yerde hem de Baltık, Karadeniz ve Hazar Denizi'nin ticari yollarının üzerinde konumlardırılmıştır. Bu özellik onun hızla gelişmesini ve güçlenmesini sağlamıştır. Doğru cevap C.
Soru 80
Drevliyanların, yaşadıkları baskılar ve ödemek zorunda kaldıkları vergiler nedeniyle isyanını ve Olga'nın tahta çıkışını anlatan epik eser aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İgor Bölüğü Destanı
B
Vasiyetname (Talimat)
C
Geçmiş Yılların Öyküsü
D
Düzen ve Erdem Üzerine Vaaz
E
Rus Ana Vekayinamesi
Açıklama:
Kiyev Rusyası’nın dağılması ve knezlikler dönemini tartışabileceksiniz.
Knez İgor, isyan eden Drevlyanlar tarafından katledilmiştir. Oğlu Svyatoslav henüz çoçuk olduğu için tahta annesi Olga geçmiştir. Bu olayları konu eden yapıt, İgor Bölüğü Destanı. Doğru cevap A.
Knez İgor, isyan eden Drevlyanlar tarafından katledilmiştir. Oğlu Svyatoslav henüz çoçuk olduğu için tahta annesi Olga geçmiştir. Bu olayları konu eden yapıt, İgor Bölüğü Destanı. Doğru cevap A.
Ünite 2
Soru 1
Cebe ile beraber Rusya ve çevresine akınlar düzenleyen Moğol komutanı kimdir?
Seçenekler
A
Sübüdey
B
Çağatay
C
Timur
D
Ögeday
E
Berke
Açıklama:
1221 yılının başlarında Cengiz Han, en başarılı komutanları Cebe Noyan ile Sübütey Noyan’a kuzeydeki 11 halka karşı sefer düzenlemeleri emrini verdi. Bunlar Türk asıllı Kıpçaklar ile Bulgarlar, ayrıca Ruslar ile Macarlar, Kafkas halkları Alanlar, Çerkezler ve Gürcüler idi.
Soru 2
Altın Orda Devleti'nin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Batu Han
B
Cebe Han
C
Ögedey Han
D
Tuluy Han
E
Cengiz Han
Açıklama:
Altın Orda Devleti'ni 1236 yılında kuran Moğol Hükümdarı Batu Han'dır.
Soru 3
Aşağıdaki hanlıklardan hangisi Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde ortaya çıkan hanlıklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kıpçak
B
Kazan
C
Kasım
D
Kırım
E
Sibir
Açıklama:
Altın Orda Devletinin çözülme döneminde beş Hanlık (Kazan, Kasım, Kırım, Astrahan ve Sibir) ortaya çıkmıştır ve hepsinin başında Cengiz soyundan gelenler bulunmaktadır.
Soru 4
Altın Orda ordusunu Kulikovo Savaşı’nda yenerek ilk Rus galibiyetini alan rus knezi kimdir?
Seçenekler
A
Dmitriy İvanoviç
B
Aleksandr Nevskiy
C
I. Vasiliy
D
Vasiliy Vasilyeviç Temniy
E
III. İvan
Açıklama:
1380’de Moskova Büyük Knezi Dmitriy İvanoviç (Donskoy) (1359-1389) Altın Orda ordusunu Kulikovo Savaşı’nda yenerek ilk Rus galibiyetini almıştır.
Soru 5
Altın Orda hanı Toktamış Han'ı 1391 ve 1395 yılında yenerek devletin zayıflamasını sağlayan Türk hükümdarı kimdir?
Seçenekler
A
Emir Timur
B
Yıldırım Beyazıt
C
Haci Giray Han
D
Kubilay Han
E
Çağatay Han
Açıklama:
1380 Kulikovo Pole yenilgisinden sonra Altın Orda pek toparlanamadı. 1391’de İdil Nehri civarında Kundurca’da ve 1395’te Kafkasya’daki Terek ırmağında Toktamış Han’ın Emir Timur tarafından mağlup edilmesi devleti ciddi olarak sarstı.
Soru 6
1242’de Batu Han tarafından Volga (İdil) boyunda Aktübe şehri yakınında başkent olarak kurulan şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Saray
B
Astrahan
C
Rostov
D
Kara Kurum
E
Novgorod
Açıklama:
Saray şehri 1242’de Batu Han tarafından Volga (İdil) boyunda Aktübe şehri yakınında başkent olarak kuruldu. Astrahan’dan 120 km. uzaklıktadır. Saray Batu da denilen şehirde 600 bin kadar kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir. 1282 yılında ise Berke Han başkenti nehrin daha yukarılarına taşıdı ve Yeni Saray veya Saray Berke diye anılmaya başlandı. Eski Saray ise 1395 yılında Emir Timur tarafından yıkıldı.
Soru 7
Wilhelm von Rubruk'a göre Altın Orda Devleti'nde büyük hırsızlıklar veya küçük hırsızlıkların tekrarlanması durumunda verilen ceza nedir?
Seçenekler
A
İdam
B
Yüz sopa vurulması
C
Çocuklarının ellerinden alınması
D
İşkence
E
Hapis
Açıklama:
1253-1255 yıllarında bu bölgeleri gezen Wilhelm von Rubruk’un verdiği bilgiler, ölüm cezasına kimlerin çarptırıldığı hakkında bir fikir vermektedir. Hırsızlık esnasında yakalanan veya bunu itiraf eden idam edilirdi. Daha ufak hırsızlıklar, mesela koç ve koyun çalanlara yüz sopa vurulurdu. İntikam hırsının doğmaması için suçluya herkes birer sopa vururdu. Ufak hırsızlıkların tekrarında idam cezası kati idi.
Soru 8
Papa'nın elçisi olarak Karakum'a giden ve Moğol Tarihi isimli eseri yazan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Plano Carpini
B
Wilhelm von Rubruk
C
Balduci Pegolotti
D
Marco Polo
E
Hans Schiltberger
Açıklama:
Carpini, (Plano) Giovanni (1182-1252) (elçi). Papa Innocentius IV tarafından Moğollara elçi olarak yollanan bir keşiştir. 1245 yılında başkent Karakum’a gitmiş, burada Göyük Han’ın Büyük Han olarak seçilmesi merasimine katılmıştır. O yeni Han’a Papanın Hristiyanlığa davet eden mektubunu vermiştir. Bir yıl sonra dönünce Moğol Tarihi adlı eserini yazmıştır.
Soru 9
Altın Orda Devleti'nde para birimi hangisiydi?
Seçenekler
A
Tenke
B
Sikke
C
Akçe
D
Florin
E
Dinar
Açıklama:
Tenke (para birimi). Bugün Rusçada para anlamında kullanılan Dengi adı Tenke sözünden üretilmiştir. Altın Orda döneminde tenke bir para birimi idi. Bugün dahi Tatarlar yerel konuşmalarında bu sözcüğü kullanırlar. Kazakistan’ın resmi para birimi de tenge’dir.
Soru 10
Altın Orda Devleti'nde tüccar ve zanaatkarlardan alınan gelir vergisinin ismi nedir?
Seçenekler
A
Tamga
B
Kılan
C
Hubşir
D
Salug
E
Cizye
Açıklama:
Altın Orda'da mühim vergiler olarak tüccar ve zanaatkarlardan alınan Tamga (gelir vergisi), köy halkından alınan Kılan ve Hubşir’i (Türkçe: Kobçur) görüyoruz.
Soru 11
"Kafkas dağlarının kuzeyinde Dnyestr ile İrtiş ırmakları arasında kalan bölgenin tarihi adıdır. Kıpçak çölü veya bozkırı anlamına gelir. IX. Yüzyıldan XIII. Yüzyılla kadar göçebe Kıpçak boyları çok etkili olduğundan bölgeye bu ad verilmiştir." Bahsedilen yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deşt-i Kıpçak
B
Cuci Ulusu
C
Ürgenç
D
Harezm
E
İrtiş
Açıklama:
Bahsedilen bölgenin adı Deşt-i Kıpçak'tır.
Soru 12
Slav dillerinde soyluluk (asalet) unvanı olan ve prens, bey, hakim anlamlarına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Han
B
Emir
C
Şehzade
D
Knez
E
Bey
Açıklama:
Bahsedilen kavram knezdir.
Soru 13
Cengiz Han'ın oğlu Cuci kaç yılında öldü?
Seçenekler
A
1225
B
1325
C
1227
D
1327
E
1324
Açıklama:
Cengiz Han'ın oğlu Cuci 1227 yılında öldü.
Soru 14
"Slav (doğu) Ortodoks kilisesinde Patrik ile Başpiskopos arasında bulunan üst düzeydeki din adamıdır. Bölgesindeki dini faaliyetleri düzenler, denetler ve uygulatır. Patriğe karşı sorumludur." Bahsedilen dini unvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rahip
B
Papaz
C
Metropolit
D
Patrik
E
Piskopos
Açıklama:
Bahsedilen dini unvan metropolittir.
Soru 15
I. Kazan
II. Kasım
III. Kırım
IV. Astrahan
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde ortaya çıkan hanlıklardandır?
II. Kasım
III. Kırım
IV. Astrahan
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde ortaya çıkan hanlıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Devletin çözülme döneminde beş Hanlık (Kazan, Kasım, Kırım, Astrahan ve Sibir) ortaya çıkmıştır
Soru 16
Altın Orda Devleti kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1214
B
1224
C
1234
D
1236
E
1246
Açıklama:
Altın Orda Devleti 1236 yılında kurulmuştur
Soru 17
I. Kazan Hanlığı
II. Astırahan
III. Sibir Hanlığı
IV. Kırım Hanlığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri IV. İvan tarafından Moskova Devleti sınırları içine katılmıştır?
II. Astırahan
III. Sibir Hanlığı
IV. Kırım Hanlığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri IV. İvan tarafından Moskova Devleti sınırları içine katılmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Kırım Hanlığı bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde yer almaktaydı.
Soru 18
I. Cenova-İtalyanlar ve Moğollar
II. Luristan-İranlılar
III. Suriye ve Irak-Araplar
IV. Anadolu-Türkler ve Yunanlılar
Altın Orda Devleti döneminde yukarıdaki yer-topluluk eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
II. Luristan-İranlılar
III. Suriye ve Irak-Araplar
IV. Anadolu-Türkler ve Yunanlılar
Altın Orda Devleti döneminde yukarıdaki yer-topluluk eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III ve IV
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bütün seçenekler doğrudur
Soru 19
Altın Orda Devleti'nde bir muharebede veya başka şekilde gösterdikleri yararlılıklar için vergilerden muaf tutulan, han’ın yanına serbestçe girip çıkabilen ve ancak işledikleri dokuzuncu suçtan sonra cezalandırılabilen şahıslara ne ad verilmekteydi?
Seçenekler
A
Oglan
B
Orda
C
İl beyi
D
Tarhan (Darhan)
E
Ulus beyi
Açıklama:
Altın Orda Devleti'nde bir muharebede veya başka şekilde gösterdikleri yararlılıklar için vergilerden muaf tutulan, han’ın yanına serbestçe girip çıkabilen ve ancak işledikleri dokuzuncu suçtan sonra cezalandırılabilen şahıslara Tarhan (Darhan) denilmekteydi.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 1237 Moğol saldırılarına iki hafta direnerek Novgorod'un işgalden kurtulmasını sağlayan şehirdir?
Seçenekler
A
Kolumna
B
Moskova
C
Rostov
D
Yaroslav
E
Torjok
Açıklama:
1237 yılının sonbaharında başkent Bulgar ele geçirildi, ardından da Kıpçak Beyi Baçman yakalandı. Muzaffer Moğol orduları hücumlarını doğuya kaydırdılar. Ryazan Knezi boyun eğmeyi reddetti, fakat büyük knezin yardımcı kuvvetlerine rağmen beş günlük kuşatmadan sonra mağlup edildi. Bundan sonra Kolumna, Moskova, Vladimir, Suzdal, Rostov, Yaroslav, Pereyaslav, Tver (Kalinin) gibi şehirler peş peşe düştü. Torjok şehrinin iki hafta direnmesi Novgorod’un Moğol işgalinden kurtulmasına yol açtı. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 21
Rusya’nın Osmanlı Devleti ile ilk münasebeti aşağıdaki liderlerden hangisinin döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Aleksandr Nevskiy
B
Dimitriy İvanoviç
C
I. Vasiliy
D
III. İvan
E
IV. İvan
Açıklama:
Rusya’nın Osmanlı Devleti ile ilk münasebeti de III. İvan zamanına rastlar. 1492’de Rus knezinin ilk mektubu Osmanlı padişahı II. Bayezid’e ulaştı ve 1497’de Mihail Pleşçeyev adlı ilk Rus elçisi İstanbul'a geldi. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 22
Altın Orda devletinin ilk zamanlarında vilayetlerin yönetiminden sorumlu memurlara ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Daruga
B
Baskak
C
Yalavaç
D
Yasaul
E
Bek Bitikçi
Açıklama:
Altın Orda devletinin ilk zamanlarında Han’a yönetimde yardımcı olan güçlü bir
memur ağı mevcuttu. Daruga (Vilayetler), Tümenler (bölgeler), şehirler ve köyler
için ayrı idareciler mevcuttu. Bunların yanında görevlerinin ne olduğu kesin olmamakla birlikte, emirler (Tümen Beyi ve Şehir Beyi) de vardı. Bunların esas görevi, Baskak’lar gibi vergi toplamak yerine, bulundukları yerin idaresi idi. Han’ın emirleri, elçiler (elgi-yalavac), mâlî ve posta işleri için de çok sayıda memurun
görevlendirildiği bilinmektedir. Pazar gözetici (Bazarda turgan), koşucu (Yalavaç), çığırtkan, toplayıcı (Rusça: Sobiratel), hakim (yasaul) ve yazıcı (Bek Bitikçi) gibi daha düşük seviyelerdeki memurlar da bulunuyordu. Doğru cevap A şıkkıdır.
memur ağı mevcuttu. Daruga (Vilayetler), Tümenler (bölgeler), şehirler ve köyler
için ayrı idareciler mevcuttu. Bunların yanında görevlerinin ne olduğu kesin olmamakla birlikte, emirler (Tümen Beyi ve Şehir Beyi) de vardı. Bunların esas görevi, Baskak’lar gibi vergi toplamak yerine, bulundukları yerin idaresi idi. Han’ın emirleri, elçiler (elgi-yalavac), mâlî ve posta işleri için de çok sayıda memurun
görevlendirildiği bilinmektedir. Pazar gözetici (Bazarda turgan), koşucu (Yalavaç), çığırtkan, toplayıcı (Rusça: Sobiratel), hakim (yasaul) ve yazıcı (Bek Bitikçi) gibi daha düşük seviyelerdeki memurlar da bulunuyordu. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Altın Orda’daki ceza hukukuna göre aşağıdaki suçlardan hangisi ölüm cezası gerektirmezdi?
Seçenekler
A
Cinayet.
B
Sihirbazlık.
C
Koyun, keçi hırsızlığı.
D
Sahte elçilik.
E
Erkeğin zina yapması.
Açıklama:
Altın Orda’daki ceza hukuku hakkındaki bilgilerimiz çok kısıtlıdır. Hırsızlık esnasında
yakalanan veya bunu itiraf eden idam edilirdi. Daha ufak hırsızlıklar, mesela koç
ve koyun çalanlara yüz sopa vurulurdu. Cinayete, sihirbazlığa ve sahte elçiliklere de
ölüm cezası verilirdi. Halka, Han’a şikayetlerini bildirme veya bir karara itiraz hakkı verilmişti. Doğru cevap C şıkkıdır.
yakalanan veya bunu itiraf eden idam edilirdi. Daha ufak hırsızlıklar, mesela koç
ve koyun çalanlara yüz sopa vurulurdu. Cinayete, sihirbazlığa ve sahte elçiliklere de
ölüm cezası verilirdi. Halka, Han’a şikayetlerini bildirme veya bir karara itiraz hakkı verilmişti. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 24
Altın Orda döneminde tüccar ve zanaatkarlardan alınan gelir vergisine ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Kılan
B
Tamga
C
Hubşir
D
Salug
E
Kobçur
Açıklama:
Devletin en mühim görevlerinden biri de vergi toplamak idi. Mühim vergiler olarak tüccar ve zanaatkarlardan alınan Tamga (gelir vergisi), köy halkından alınan Kılan ve Hubşir’i (Türkçe: Kobçur) görüyoruz. Toplanan miktar hakkında herhangi bir bilgi mevcut değildir. Tatarlar için diğer halklara nazaran düşük olan Salug adlı kafa vergisi
mevcuttu. Ancak bazı sınıflar vergiden muaftı. Doğru cevap B şıkkıdır.
mevcuttu. Ancak bazı sınıflar vergiden muaftı. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 25
Altın Orda döneminde ülkede seyahat eden prensler, elçiler vb. gibi kimselerin masraflarını karşılamak üzere alınan vergiye ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Sabanluk
B
Yom
C
Susun
D
Nimar
E
Ulak
Açıklama:
Türkler ve Moğollardan alınan vergilerle yabancılardan alınan haraçlar arasında ayırım yapmak çok güçtür. Haraçlar genellikle Sabanluk (sapan vergisi) yom (posta masrafı) ve ulak (ulaştırma giderleri kulan (gider) adları altında tahsil edilirdi. Bunun dışında ülkede seyahat eden prensler, elçiler vb. gibi kimselerin masraflarını karşılamak üzere Susun adlı bir vergi de alınırdı. Bunun dışında devletin gelirini köprü geçişlerinden alınan köprülük ve gümrük resimleri teşkil ederdi. Ordunun masrafları için bazen (kadınlardan da) nimar (nemer) denilen özel vergilerin alındığı olurdu. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda'ya ithal edilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Kürk
B
Şarap
C
Deri
D
Porselen
E
Esirler
Açıklama:
Altın Orda, ihracatının karşılığında altın paradan daha çok mal alıyordu. Mesela Kefe Limanı’na her çeşit kumaş, halı, altın, iplik, ipek, pamuklu kumaşlar ve su testileri getirilmekteydi. Altın Orda’ya ayrıca Harezm’den kumaşlar, Çin ve İran’dan porselen ve ipek, Buhara’dan pamuk ve halı, Hindistan’dan ise inci ve mercan gelirdi. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 27
Altın Orda'da posta teşkilatının başında bulunan posta müdürüne ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Yamçı
B
Köprücü
C
Tuktaul
D
Yurtçu
E
Yol raçu
Açıklama:
Posta teşkilatının kendine has bir memurlar zümresi mevcuttu. Yamçı (posta müdürü), köprücü ve yol raçu (köprü ve yol memuru), tuktaul (yol göstergelerine bakan memur), gemici (nehir seyr seferi için görevli memur), sahil muhafızı ve yurtçu (posta noktaları için sorumlu memur) bu posta teşkilatının belli başlı memurları idi. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda döneminde ham madde yetersizliği yüzünden gelişememiş el sanatlarından biridir?
Seçenekler
A
Madencilik
B
Seramik
C
Keçecilik
D
Dericilik
E
Dokumacılık
Açıklama:
Altın Orda’da el sanatları çok yaygındı. Yeni Saray şehrinde sırf el zanaatlarına
ayrılmış bir mahallenin mevcudiyeti bilinmektedir. Madencilik gelişmiş olup burada
para da basılmaktaydı. Seramik endüstrisi de gelişmiş olup, tuğla ve seramik
de imal ediliyordu. Ham madde yetersizliğinden dokumacılık fazla gelişmemişti.
Ancak keçe imalatı yaygındı. Bunların yanında dericilik de bir hayli gelişmişti. Doğru cevap E şıkkıdır.
ayrılmış bir mahallenin mevcudiyeti bilinmektedir. Madencilik gelişmiş olup burada
para da basılmaktaydı. Seramik endüstrisi de gelişmiş olup, tuğla ve seramik
de imal ediliyordu. Ham madde yetersizliğinden dokumacılık fazla gelişmemişti.
Ancak keçe imalatı yaygındı. Bunların yanında dericilik de bir hayli gelişmişti. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 29
Altın Orda şehircilik sisteminde "kuhandiz" ya da "kreml" olarak adlandırılan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüccarların oturduğu mahalle.
B
Şehir merkezi.
C
Surlar bölgesi.
D
İmalathaneler bölgesi.
E
Yazlıklar bölgesi.
Açıklama:
Altın Orda şehirleri, Orta Asya’daki Müslüman şehirlerine benzemekteydi. Şehirde bir merkez (Farsça; kuhandiz, Rusça: kreml) ve mühim bir yerinde de yabancı tüccarların yerleştiği bir mahalle bulunurdu. Şehrin etrafı ise genellikle bir sur veya hendekle çevrili olurdu. Yazlıklar şehrin dışında bulunurdu. Zanaatkarların imalathaneleri şehrin belli bir yerine yerleştirilmişti. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 30
IX-XIII. Yüzyıllarda Deşt-i Kıpçak olarak bilinen bölgenin bulunduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azak Denizi’ne dökülen Kalmius Nehirleri’nin bulunduğu bölge
B
Karadeniz’in kuzeyi ve kuzeydoğusundaki bölgeler
C
İrtiş’in batısındaki bölgeler
D
Amu Derya’nın Aral Gölüne döküldüğü bölge
E
Sudak şehrinin bulunduğu bölge
Açıklama:
Cengiz Han’ın en büyük oğlu Cuci’nin payına İmparatorluğun İrtiş’in batısındaki bölgeleriyle (bugünkü Kazakistan ve Batı Sibirya) Harezm (Amu Derya'nın Aral gölüne dökülen bölgeler) düşmüştü.Sudak; Kırım'da zengin bir ticaret şehridir.
Deşt-i Kıpçak, Kafkas dağlarının kuzeyinde Dnyestr ile İrtiş ırmakları arasında kalan bölgenin tarihi adıdır.
Deşt-i Kıpçak, Kafkas dağlarının kuzeyinde Dnyestr ile İrtiş ırmakları arasında kalan bölgenin tarihi adıdır.
Soru 31
Rus soylularının knezlik statülerinin ve unvanlarının sona erdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1223
B
1237
C
1917
D
1922
E
1437
Açıklama:
Knez (kyaz), Slav dillerinde soyluluk (asalet) unvanıdır. Prens, bey, hakim anlamlarına gelir. Bu sözcükten knezlik (knyajestvo) üretilmiştir.
Rus soyluları knezlik statülülerini ve unvanlarını 1917 Ekim Devrimine kadar taşımışlardır.
Rus soyluları knezlik statülülerini ve unvanlarını 1917 Ekim Devrimine kadar taşımışlardır.
Soru 32
Altın Orda Devleti'nin tamamen ortadan kalktığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1236
B
1437
C
1445
D
1382
E
1502
Açıklama:
1236 Altın Orda Devleti kurulmuş oldu. 1437'de Kazan Hanlığı kuruldu. 1445'de Kasım Hanlığı kurulmuş oldu. 1382'de Altın Orda hükümdarı Toktamış Moskova'yı yağmaladı. 1481’de Moskova Knezi III. İvan’ın Don kıyısında Altın Orda güçlerini yenmesi aslında Cengiz soyunun bu imparatorluğuna belki de son darbeyi vurdu. Yaklaşık 20 yıl sonra 1502’de tamamen ortadan kalktı.
1502'de Altın Orda Devleti tamamen ortadan kalkar.
1502'de Altın Orda Devleti tamamen ortadan kalkar.
Soru 33
Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde ortaya çıkan beş Hanlık ismi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Deşt-i Kıpçak, Kazan, Kırım, Astrahan, Kasım
B
Kazan, Sibir, Kırım, Astrahan, Deşt-i Kıpçak
C
Sibir, Deşt-i Kıpçak, Kazan, Kasım, Astrahan
D
Kasım, Kazan, Kırım, Astrahan, Sibir
E
Deşt-i Kıpçak, Sibir, Kazan, Kasım, Kırım
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir.
Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde beş Hanlık (Kazan, Kasım, Kırım, Astrahan ve Sibir) ortaya çıkmıştır ve hepsinin başında Cengiz soyundan gelenler bulunmaktadır.
Altın Orda Devleti'nin çözülme döneminde beş Hanlık (Kazan, Kasım, Kırım, Astrahan ve Sibir) ortaya çıkmıştır ve hepsinin başında Cengiz soyundan gelenler bulunmaktadır.
Soru 34
Aşağıdaki savaşlardan hangisi Altın Orda Devleti'nin sonunu getirmiştir?
Seçenekler
A
Kulikovo Pole Savaşı
B
İdil nehri civarındaki Kundurca savaşı
C
Kafkasya'da Terek nehri boyundaki savaşlar
D
Moskova knezi III. İvan'ın Don kıyısında verdiği savaş
E
Kalka Çarpışması
Açıklama:
1380 Kulikovo Pole yenilgisinden sonra Altın Orda pek toparlanamadı. 1391’de İdil Nehri civarında Kundurca’da ve 1395’te Kafkasya’daki Terek ırmağında Toktamış Han’ın Emir Timur tarafından mağlup edilmesi devleti ciddi olarak sarstı.
1480’de Moskova Knezi III. İvan’ın Don kıyısında Altın Orda güçlerini yenmesi son darbe oldu ve yaklaşık 20 yıl sonra 1502’de zaten beş Hanlığa parçalanmış(Kazan, Kasım, Astrahan, Kırım ve Sibir) Altın Orda Devleti’nin sonunu getirdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
1480’de Moskova Knezi III. İvan’ın Don kıyısında Altın Orda güçlerini yenmesi son darbe oldu ve yaklaşık 20 yıl sonra 1502’de zaten beş Hanlığa parçalanmış(Kazan, Kasım, Astrahan, Kırım ve Sibir) Altın Orda Devleti’nin sonunu getirdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 35
Altın Orda Devleti'nin parçalanması sonucu ortaya çıkan Hanlıklardan hangisi birkaç asır kendini Rus nüfuzundan koruya bilmiştir?
Seçenekler
A
Kazan Hanlığı
B
Kırım Hanlığı
C
Astrahan Hanlığı
D
Sibir Hanlığı
E
Kasım Hanlığı
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir.
IV. İvan, Kazan Hanlığı’nı (1552), sonra Astırahan (1556) ve Sibir (1582-1598)Hanlıklarını Moskova Devleti sınırları içine kattı. Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetindeki (1475-1774) Kırım Hanlığı daha birkaç asır Rus nüfuzundan kendini koruyabildi.
IV. İvan, Kazan Hanlığı’nı (1552), sonra Astırahan (1556) ve Sibir (1582-1598)Hanlıklarını Moskova Devleti sınırları içine kattı. Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetindeki (1475-1774) Kırım Hanlığı daha birkaç asır Rus nüfuzundan kendini koruyabildi.
Soru 36
Altın Orda'da devlet idaresi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Türklere ve Ruslara
B
Moğollara ve Alanlara
C
Moğollara ve Ruslara
D
Türklere ve Moğollara
E
Moğollara, Türklere ve Alanlara
Açıklama:
Doğru cevap D seçeneğidir.
Altın Orda'da ülkede bulunan yerli ve misafir halklara rağmen devlet idaresi Türklerle Moğollara aitti. Ruslarla Alanların çapulculuk yaptığı bilinmektedir. Buna rağmen bilhassa Ruslar orduda yardımcı güç olarak kullanılmaktaydılar.
Altın Orda'da ülkede bulunan yerli ve misafir halklara rağmen devlet idaresi Türklerle Moğollara aitti. Ruslarla Alanların çapulculuk yaptığı bilinmektedir. Buna rağmen bilhassa Ruslar orduda yardımcı güç olarak kullanılmaktaydılar.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda'nın en yüksek sosyal gurubunu meydana getirmiştir?
Seçenekler
A
Zeamet sahipleri
B
Oğlanlar
C
Tüccarlar
D
Sarraflar
E
Orda beyleri
Açıklama:
Doğru cevap B seçeneğidir.
Altın Orda’da yüksek sınıfı, değişik guruplara ayrılan asiller teşkil ediyordu. En yüksek gurubu Oglan’lar ile büyük, orta ve küçük beyler (Arapça emirler) meydana getiriyordu. Bundan sonra zeamet sahibi Ulus beyi ve İncu beyleri gelmekteydi. Zeamet sahibi beylerden sonra Orda beyleri gelmekteydi. Muhtemelen bunlar, yerli beylerdi (İl bey). Altın Orda’da tüccar, usta (hirfet ağası) pek makbul olmayan Azat adlı çiftçiler ve sarraf (ortakçı) gibi sınıfların mevcudiyeti bilinmektedir.
Altın Orda’da yüksek sınıfı, değişik guruplara ayrılan asiller teşkil ediyordu. En yüksek gurubu Oglan’lar ile büyük, orta ve küçük beyler (Arapça emirler) meydana getiriyordu. Bundan sonra zeamet sahibi Ulus beyi ve İncu beyleri gelmekteydi. Zeamet sahibi beylerden sonra Orda beyleri gelmekteydi. Muhtemelen bunlar, yerli beylerdi (İl bey). Altın Orda’da tüccar, usta (hirfet ağası) pek makbul olmayan Azat adlı çiftçiler ve sarraf (ortakçı) gibi sınıfların mevcudiyeti bilinmektedir.
Soru 38
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bir muharebede veya başka şekilde gösterdikleri yararlılıklar için vergilerden muaf tutulan şahıslar verilmiştir?
Seçenekler
A
Tüccarlar
B
Ustalar
C
Tarhanlar
D
Azat çiftçiler
E
Sarraflar
Açıklama:
Doğru cevap C seçeneğidir.
Tarhan’lar (Darhan) ise bir muharebede veya başka şekilde gösterdikleri yararlılıklar için vergilerden muaf tutulan, han’ın yanına serbestçe girip çıkabilen ve ancak işledikleri dokuzuncu suçtan sonra cezalandırılabilen şahıslardı.
Tarhan’lar (Darhan) ise bir muharebede veya başka şekilde gösterdikleri yararlılıklar için vergilerden muaf tutulan, han’ın yanına serbestçe girip çıkabilen ve ancak işledikleri dokuzuncu suçtan sonra cezalandırılabilen şahıslardı.
Soru 39
Altın Orda'daki aile hukuku ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Moğollarda miras en büyük erkek çocuğuna kalırdı.
B
Moğollarda büyük erkek çocuk babasının eşlerini satabilirdi.
C
Moğollarda zina eden erkek sopa vurularak cezalandırılırdı.
D
Moğollarda çok evlilik yasaktı.
E
Moğollarda çocuklar satılabiliyordu.
Açıklama:
Doğru cevap E seçeneğidir.
Moğollarda çocuklar satılabiliyordu, hayatın zorlayıcı şartları sebebiyle bu uygulama oldukça yaygındı.
Moğollarda çocuklar satılabiliyordu, hayatın zorlayıcı şartları sebebiyle bu uygulama oldukça yaygındı.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda’nın yabancı ülkelere ihraç ettiği başlıca mallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kürkler
B
Öküz derileri
C
Balmumu
D
Arpa
E
Çay
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Soru 41
Hangi Moskova knezi Tatar boyunduruğuna son verdi?
Seçenekler
A
III. İvan
B
I. Vasiliy
C
Aleksandr Nevskiy
D
Dmitriy Donskoy
E
Büyük Knez Yaroslav
Açıklama:
Altın Orda Hanları ile Rus Knezlerinin (beylerinin) ilişkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda’nın parçalandığı beş Hanlıktan biri değildir?
Seçenekler
A
Kazan
B
Kasım
C
Orta İdil
D
Kırım
E
Sibir
Açıklama:
Büyük Rus Devletinin nasıl ortaya çıktığını ve Altın Orda’nın nasıl yıkıldığını açıklayabileceksiniz.
Soru 43
Ruslar, Altın Orda’ya karşı ilk galibiyetini hangi savaşta aldılar?
Seçenekler
A
Hazemşah
B
Saray
C
Burtas
D
Kulikovo Pole
E
Kara Kurum
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Soru 44
Aşağıdaki Rus knezliklerden hangisi Altın Orda’nın 150 yıllık hâkimiyeti döneminde Büyük knezlik olmuştur?
Seçenekler
A
Kiyev
B
Suzdal
C
Kırım
D
Novgorod
E
Moskova
Açıklama:
Altın Orda Hanları ile Rus Knezlerinin (beylerinin) ilişkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda'da para birimi olarak kullanılırdı?
Seçenekler
A
Saum
B
Yarlık
C
Yam
D
Telegen
E
Volga
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 46
Altın Orda Devletini kuran Han aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cuci Han
B
Batu Han
C
Ögedey Han
D
Cengiz Han
E
Toktamış Han
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda’nın en önemli ilim adamlarından biridir?
Seçenekler
A
Berke
B
Özbek
C
Cani Bey
D
Numaneddin el-Harezmi
E
Aktübe
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Moğol İmparatorluğu'nun ve Altın Orda’nın en parlak kuruluşlarından biridir?
Seçenekler
A
Posta
B
Tarım
C
Hayvancılık
D
El zanaatları
E
Kalem idaresi
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 49
Moğol ve Türklerin çadırlarına hangi ad verilirdi?
Seçenekler
A
Yurt
B
Yarlık
C
Som
D
Saım
E
Telegen
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 50
Altın Orda’da posta teşkilatına ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Telegen
B
Yam
C
Tuktaul
D
Yurtçu
E
Raçu
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda’nın ihraç etmediği mallardan biridir?
Seçenekler
A
At
B
Çay
C
Köle
D
Kürk
E
Balmumu
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 52
Altın Orda’ya son darbenin vurulduğu tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1241
B
1391
C
1395
D
1480
E
1502
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Altın Orda’da vergi toplayan memurlara ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Baskak
B
Daruga
C
Noyan
D
Tarhan
E
Yalavaç
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 54
Altın Orda’nın dağılma sürecinde ortaya çıkan aşağıdaki hanlıklardan hangisi Büyük Moskova knezliği tarafından 1783’e kadar yok edilememiştir?
Seçenekler
A
Kazan
B
Astrahan
C
Kırım
D
Kasım
E
Sibir
Açıklama:
Büyük Rus Devletinin nasıl ortaya çıktığını ve Altın Orda’nın nasıl yıkıldığını açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdaki Rus Knezliklerinden hangisi Altın Orda’nın 250 yıllık hakimiyeti döneminde yükselerek Büyük Knezlik olmuştur?
Seçenekler
A
Kiyef
B
Novgorod
C
Moskova
D
Rostov
E
Suzdal
Açıklama:
Altın Orda Hanları ile Rus Knezlerinin (beylerinin) ilişkilerini açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Moğol orduları tarafından işgal edilmemiştir?
Seçenekler
A
Gürcistan
B
Kırım
C
Polonya
D
Arnavutluk
E
Rusya
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Altın Orda’nın hakimiyeti altına aldığı topluluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kıpçak
B
Rus
C
Bulgar
D
Macar
E
Burtas
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Soru 58
Aşağıdaki meydan savaşlarından hangisinde Moğollar düşmanlarına son darbeyi vurmuşlardır?
Seçenekler
A
Kalka
B
Sudak
C
Saray
D
Kulikovo Pole
E
Kundurca
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Soru 59
Altın Orda’nın kurulacağı bölgeleri ele geçiren Cengiz Han’ın torunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cuci Han
B
Çağatay Han
C
Ögedey Han
D
Orda Han
E
Batu Han
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Soru 60
Sübüdey'in askeri harekatının 1223 yılının kış aylarında tamamlanmamasının asıl nedeni nedir?
Seçenekler
A
Ruslar, gönderilen Moğol elçilerinin öldürerek yeni bir savaşa sebebiyet vermiştir.
B
Sübütay'ın asıl hedefi, Harezm bölgesinde Cengiz Han'ın ordularına katılmaktı, bu nedenle harekat sona ermiştir.
C
Kıpçaklar, Moğollara direnmek için Rus knezlerinden yardım istemiştir.
D
Sübütay'ın ordusunda Türk asıllı askerlerin çoğunlukta olması nedeniyle Kıpçakların bir kısmı gönüllü olarak taraf değiştirmiş ve böylelikle askeri harekata gerek kalmamıştır.
E
Moğol ordusundan kaçan askerler Dnyepr Nehrindeki tüm kayıklarını ateşe verdikleri için nehir geçilememiştir.
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Kıpçakların Moğol hakimiyetini kabul etmesiyle askeri harekat amacına ulaşmış ve sona ermiş olacaktı ancak Kıpçak hakimi Kotyan Rus knezlerinden Moğollarla savaşmak için yardım istemiştir. Haziran 1223'te müttefik ordusunun Moğollara karşı mücadelesi büyük yenilgiyle sonuçlanmıştır.
Kıpçakların Moğol hakimiyetini kabul etmesiyle askeri harekat amacına ulaşmış ve sona ermiş olacaktı ancak Kıpçak hakimi Kotyan Rus knezlerinden Moğollarla savaşmak için yardım istemiştir. Haziran 1223'te müttefik ordusunun Moğollara karşı mücadelesi büyük yenilgiyle sonuçlanmıştır.
Soru 61
Moğolların, Avrupa'da ilerleyişini durduran ne olmuştur?
Seçenekler
A
Büyük Han Ögedey'in ölümü.
B
Cuci ulusunun iç siyasetindeki sorunlar.
C
Moğolların Orta Almanya'ya girememeleri.
D
Batu'nun askeri güçlerini Batı yerine Doğu'ya yönlendirme kararı.
E
Cuci'nin en büyük oğlunun aile başkanı olarak seçilmesi.
Açıklama:
Cengiz Han’ın torunu Batu Han tarafından kuruluş safhasında Altın Orda’nın Rus, diğer Türk ve değişik halklarla mücadelesinin yorumunu yapabileceksiniz.
Büyük Han Ögedey'in ölümüyle Batu, ordularına geri dönme emrini vermek zorunda kalmıştır. Cuci'nin en büyük oğlu Orda'nın aile başkanı seçilmesi ve sonuç olarak bölgenin parçalanması bundan sonra yaşanan gelişmelerdir.
Büyük Han Ögedey'in ölümüyle Batu, ordularına geri dönme emrini vermek zorunda kalmıştır. Cuci'nin en büyük oğlu Orda'nın aile başkanı seçilmesi ve sonuç olarak bölgenin parçalanması bundan sonra yaşanan gelişmelerdir.
Soru 62
Altın Orda askerlerinin Rus güçlerine karşı ilk kez hangi çatışmada yenilgiye uğramıştır? Aynı zamanda bu çatışma, Altın Orda'nın çözülmesinin başlangıcı olmuştur.
Seçenekler
A
1380 yılında gerçekleşmiş olan Kulikovo Pole çatışmasında.
B
1395 yılında Kafkasya'daki Terek Nehri boylarında geçen çatışmada.
C
1481 yılında III. İvan'ın komutasındaki Rus ordusuna karşı Don kıyılarında geçen çatışmada.
D
1391 yılında İdil Nehri civarındaki Kundurca'da geçen çatışmada.
E
1445 yılında Suzdal bölgesinde geçen çatışmada.
Açıklama:
Büyük Rus Devletinin nasıl ortaya çıktığını ve Altın Orda’nın nasıl yıkıldığını açıklayabileceksiniz.
1380’de Moskova Büyük Knezi Dmitriy Donskoy Altın Orda ordusunu Kulikovo Savaşı’nda yenerek ilk Rus galibiyetini aldı. Bu yenilgiden sonra Altın Orda tekrar toparlanamadı.
1380’de Moskova Büyük Knezi Dmitriy Donskoy Altın Orda ordusunu Kulikovo Savaşı’nda yenerek ilk Rus galibiyetini aldı. Bu yenilgiden sonra Altın Orda tekrar toparlanamadı.
Soru 63
Altın Orda'nın en yüksek sosyal sınıfına ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Orda beyleri
B
Ulus beyleri
C
İncu beyleri
D
Oğlanlar
E
Tarhanlar (Darhanlar)
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Altın Orda'nın en yüksek sosyal sınıfını Oglanlar ile büyük, orta ve küçük beyler (Arapça 'Emirler') oluşturuyordu.
Altın Orda'nın en yüksek sosyal sınıfını Oglanlar ile büyük, orta ve küçük beyler (Arapça 'Emirler') oluşturuyordu.
Soru 64
Altın Orda'nın Aile Hukuku konusunda aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kadınlar başlık karşılığında evlendirirlerdi.
B
Zina yapan erkek ölümle cezalandırılırdı.
C
Hepsi
D
Kadınlar, toplumsal hayata aktif olarak katılırlardı.
E
Çocuklar satılıp alınabiliyordu.
Açıklama:
Altın Orda döneminde sosyal sınışar, devlet yönetimi, ekonomik yapısı, kültürü ve sanatını değerlendirebileceksiniz.
Altın Orda döneminde kadınlar kalım (başlık) karşılığında evlendirilirdi. Moğol hukukunun geçerli olduğu dönemde zina işleyen erkeğin cezası ölümdü. Kadınların toplumun hayatına hem ev ve el işçiliği alanında hem de ekonomik ve siyasi alanlarda etkin olarak katıldıkları bilinmektedir. Çocukları, özellikle onları açlıktan korumak amacıyla satın alınabiliyordu. Dolayısıyla sunulan seçeneklerin tamamı doğrudur.
Altın Orda döneminde kadınlar kalım (başlık) karşılığında evlendirilirdi. Moğol hukukunun geçerli olduğu dönemde zina işleyen erkeğin cezası ölümdü. Kadınların toplumun hayatına hem ev ve el işçiliği alanında hem de ekonomik ve siyasi alanlarda etkin olarak katıldıkları bilinmektedir. Çocukları, özellikle onları açlıktan korumak amacıyla satın alınabiliyordu. Dolayısıyla sunulan seçeneklerin tamamı doğrudur.
Soru 65
1221 yılının başlarında Cengiz Han, en başarılı komutanları Cebe Noyan ile Sübütey Noyan’a kuzeydeki 11 halka karşı sefer düzenlemeleri emrini vermiştir. İki tümenle yola çıkan komutanların ilk rakibi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Ruslar
B
Macarlar
C
Kıpçaklar
D
Çerkezler
E
Gürcüler
Açıklama:
1221 yılının başlarında Cengiz Han, en başarılı komutanları Cebe Noyan ile Sübütey Noyan’a kuzeydeki 11 halka karşı sefer düzenlemeleri emrini verdi. Bunlar Türk asıllı Kıpçaklar ile Bulgarlar, ayrıca Ruslar ile Macarlar, Kafkas halkları Alanlar, Çerkezler ve Gürcüler idi. Cebe ile Sübütey iki tümenle yola çıkmışlardı. Yollarının üzerinde ilk rakip Gürcü krallığı idi. Moğol orduları kasırga gibi gelmişler ve Tiflis’e ulaşmışlardı. Gürcü kuvvetleri İran içlerine kaçtılar. Sübütey ile Cebe onları takipten vazgeçtiler, kuzeye doğru ilerleyerek diğer bir Gürcü ordusunu darmadağın ettiler ve Gürcü kralı Giorgi’yi öldürdüler. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Harezm bölgesi bugün hangi ülkenin bir toprak parçasıdır?
Seçenekler
A
Özbekistan
B
Kazakistan
C
İran
D
Ermenistan
E
Rusya
Açıklama:
Harezm bölgesinin başkenti Ürgenç olup, 2.400 km. uzunluğundaki Amu Derya’nın (Türkçe Ceyhun, Batı dillerinde Oxus) Hazar denizine dökülen bölgedir. Ortaçağlarda kanalarla sulama yapıldığından zengin tarım ürünleri üreten, İpek Yolunun geçtiği zengin bir bölge idi. Cengiz Han’ın burayı ele geçirmesine kadar Harezmşah Devleti hakimiyetindeydi. Bugün Özbekistan’ın bir parçasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 67
- İslamiyeti kabul eden ilk Türk Devletidir
- 1237'de Altın Orda bu devleti kendine bağlamıştır
- Türk soyundan gelmektedirler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdil Bulgar (topluluk, kabile): Proto (ön) Bulgarların devamı olan Türk soylu Bulgarlar IV. Yüzyılda Orta Asya’dan Karadeniz’in kuzeyine göçmüşlerdir. Kısa bir süre Büyük Bulgarya’yı kurmuşlardır. 681’de güneyde Tuna Bulgar Devleti ve aynı yıllarda kuzeyde İdil-Kama Bulgar Devleti, (bugünkü Rusya Federasyonunun İdil boyunda) kurulmuştur. 922 yılında bu Bulgar devletinin yöneticisi Almas resmen İslamiyet’i kabul etmiştir. Böylece bu dini kabul eden ilk Türk Devleti olmuştur. Altın Orda 1237’de bu devleti kendine bağlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 68
- Katolik kilisesine bağlıdır
- Dini faaliyetleri düzenler, denetler ve uygular
- Patriğe karşı sorumludur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Metropolit, Slav (doğu) Ortodoks kilisesinde Patrik ile Başpiskopos arasında bulunan üst düzeydeki din adamıdır. Bölgesindeki dini faaliyetleri düzenler, denetler ve uygulatır. Patriğe karşı sorumludur. Rusya’da Ortodoks Kilisesi Hıristiyanlaştırma faaliyetlerinde çok aktif olmuştur. Çar tarafından kendilerine verilen malmülkleri, köleleri ve özek hakları bulunurdu. Altın Orda döneminde de kilise bağımsız hareket ederek, Rus milliyetçiliğini geliştirmede önemli rol oynamıştı. Doğru cevap D'dir.
Soru 69
III. İvan, Tatar hakimiyetine kaç yılında son vermiştir?
Seçenekler
A
922
B
1295
C
1480
D
1612
E
1700
Açıklama:
1480’de III. İvan, Tatar hakimiyetine son vermiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 70
- Moğol kültürüne çok yakın bir kültüre sahiptir
- Değişik dinlere toleranslı davranılmıştır
- Ülkeye yerleşmek isteyen Ruslara engel olunmuştur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Altın Orda’ya gelen Moğolların buradaki yerli Türkler arasında erimesi, iki halkın kültürünün bir birine çok yakın olması sebebiyle de kolay olmuştu.
Altın Orda Hanları, değişik dinlere karşı çok toleranslı davrandıkları için ülkenin içlerine yerleşmek isteyen Rus halkına da hiç bir engel konulmamıştı. Bilhassa nehirlerin geçiş bölgelerinde gemi işletmelerinin bulunduğu bölgelerde, Rus yerleşim merkezleri teşekkül etmişti. Doğru cevap C'dir.
Altın Orda Hanları, değişik dinlere karşı çok toleranslı davrandıkları için ülkenin içlerine yerleşmek isteyen Rus halkına da hiç bir engel konulmamıştı. Bilhassa nehirlerin geçiş bölgelerinde gemi işletmelerinin bulunduğu bölgelerde, Rus yerleşim merkezleri teşekkül etmişti. Doğru cevap C'dir.
Soru 71
- Yabancılarla münasebetler
- Savaş düzeni
- Miras meseleleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Cengiz Han İmparatorluğu’ndan çıkan bütün devletlerde olduğu gibi Altın Orda’da da eski yasa, hukukun temelini teşkil ediyordu. Bu yasa, yalnız hukuki ve cezai kaideleri içine almakla kalmayıp, yabancılarla münasebetleri, savaş düzeni, bir ordunun ve postanın sevk ve idaresini, nihayet vergi ve miras meselelerini de ihtiva ediyordu. Doğru cevap E'dir.
Soru 72
- Kadınlar başlık karşılığı evlendirilirlerdi
- Kan akrabalığı olanlar evlenebilirdi
- Erkek, kardeşinin dul eşi ile evlenmek zorundaydı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kadınlar kalım (başlık) karşılığı evlendirilirlerdi. Kan akrabalığı olanlar evlenemezdi. Erkek, kardeşinin (ağabeyinin) veya babasının dul eşi (annesi olmamak şartı ile) evlenmek zorunda idi. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Altın Orda Devletinde tenke ne anlama gelmekteydi?
Seçenekler
A
Savaşta kullanılan bir araç
B
Bir para birimi
C
Rus şehirlerine verilen isim
D
Yabancılardan toplanan vergi
E
Diğer ülkelerden alınan haraç
Açıklama:
Tenke (para birimi): Bugün Rusçada para anlamında kullanılan Dengi adı Tenke sözünden üretilmiştir. Altın Orda döneminde tenke bir para birimi idi. Bugün dahi Tatarlar yerel konuşmalarında bu sözcüğü kullanırlar. Kazakistan’ın resmi para birimi de tenge’dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 74
Altın Orda Devletindeki tıp merkezi aşağıdaki şehirlerden hangisiydi?
Seçenekler
A
Aktübe
B
Kırım
C
Harezm
D
İdil
E
Kıpçak
Açıklama:
Tıp merkezi Harezm olmuştu. Bu şehirde bir şifahane mevcuttu. Doğru cevap C'dir.
Ünite 3
Soru 1
Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altındaki Rus ordusunun Neva yakınlarında yapılan savaştan sonra adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklenmesi Rus ordusunun kimlerle savaşması sonucu gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
İsveçliler
B
Töton Şövalyeleri
C
Altın Orda
D
Germenler
E
Moğollar
Açıklama:
Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusu İsveçlileri mağlup etti. Savaşın yeri Baltık’ın doğu yakasında Neva yakınlarıydı. Bu savaştan sonra Aleksandr’ın adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklendi. Doğru cevap A’dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi XIV. Yüzyıl Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Kulikove Pole Savaşı
B
Slav-Got mücadelesi
C
Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesi
D
Hristiyanlığın kabulü
E
I. Petro’nun reformları
Açıklama:
XIV. Yüzyıl Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 3
1689 krizi sırasında I. Petro’ya sığınak görevi gören manastırın kurucularından ve 14. yüzyılda yaşayan, Rusya’nın başlıca koruyucu azizlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aziz Vladimir
B
Radonejli Aziz Sergius
C
Aziz Dmitriy
D
Aziz Vasili
E
P. D. Kiselyov
Açıklama:
Rusya’nın başlıca koruyucu azizlerinden biri olan Radonejli Aziz Sergius ile başlar. Sergius tarafından Moskova’nın kuzeyinde kurulan ve Kutsal Üçlü-Aziz Sergius Manastırı olarak bilinen manastır ülkenin en büyük dini ve kültürel merkezlerinden biri oldu. 1689 krizi sırasında I. Petro’ya sığınak görevi gördü. Doğru cevap B’dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Moskova Knezliğinin yükselmesinin ardında yatan ve Moskova’nın ana kollarına yakın nehirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Oka Nehri
B
Dnyepr Nehri
C
Don Nehri
D
İdil Nehri
E
Tuna Nehri
Açıklama:
Nehirlerin ticaret, ulaşım ve haberleşme alanlarında çok büyük öneminin olduğu Rusya’da Oka, Dnyepr, Don, İdil, nehirlerinin hepsinin ana kollarına olan yakınlığı, Novgorod gibi kuzey batısından ve Ryazan gibi güney doğusundan gelecek tehlikelere uzaklığı, derin ormanların içinde uç bölgelere ayrılması Moskova’nın üstünlükleriydi. Doğru cevap E’dir.
Soru 5
1453 yılında İstanbul’un Türkler tarafından ele geçirilmesi ile birlikte aşağıdakilerden hangisi Ortodoksların temsil eden en önemli devlet haline gelmiştir?
Seçenekler
A
Litvanya
B
Altın Orda
C
Moskova Knezliği-Rusya
D
Tver Knezliği
E
Lehistan
Açıklama:
İstanbul’un Türkler tarafından ele geçirilmesi Rusya’yı tek Ortodoks devlet haline getirdi. Doğru cevap C’dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda Güçlükler Dönemi’ni sonlandıran ve Moskova Knezliği’nin yıkılan otoritesini kurmayı başaran hükümdardır?
Seçenekler
A
Mihail Romanov
B
IV. İvan
C
Aleksey Mihayloviç
D
II. Vasiliy
E
III. Vasiliy
Açıklama:
Mihail Romanov, Moskova’nın karışıklıklar içinde yıkılan otoritesini yeniden kurmaya çalıştı ve başarılı oldu. IV. İvan’ın halk tarafından beğenilen ilk eşinin akrabalarından ve Güçlükler Dönemine egemen olan ayırımcılık ortamında uzlaşılabilmesi için 16 yaşındaki Mihail Fyodoroviç Romanov 1613’de Çar seçildi. Doğru cevap A’dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Lehistan ve İsveç savaşları ile Rusya’nın batı sınırını geçen ilk Çar olmuştur?
Seçenekler
A
III. Fyodor
B
III. İvan
C
I. Petro
D
Çar Aleksey Mihayloviç
E
Boris Godunov
Açıklama:
Aleksey, Lehistan ve İsveç savaşları ile Rusya’nın batı sınırını geçen ilk Çar olmuştu. Doğru cevap D’dir.
Soru 8
Boyarların sadece ailelerince daha önce sahip olunan ya da kendilerinin aileleri içindeki statülerine eşdeğer ya da bunların üzerinde hizmet görevlerini kabul edebileceklerini öngören bir rütbe sistemi olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domovit
B
Kolıtba
C
Dvoryan
D
Veçe
E
Mestniçestvo
Açıklama:
Boyarların sadece ailelerince daha önce sahip olunan ya da kendilerinin aileleri içindeki statülerine eşdeğer ya da bunların üzerinde hizmet görevlerini kabul edebileceklerini öngören bir rütbe sistemi yani mestniçestvo olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 9
Müziğe olan düşkünlüğü ile bilinen ve kilise müziğinde özellikle armonizasyon alanında köklü değişimler yapan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
III. Fyodor
B
I.Dimitri
C
I. Mihail
D
I. Aleksey
E
III. Petro
Açıklama:
Müziğe düşkün bir kişi olan III. Fyodor döneminde kilise müziği özellikle armonizasyon alanında köklü değişimler geçirdi. Doğru cevap A’dır.
Soru 10
17. yüzyıl kültür sanat alanında yaşanan gelişmelerden biri olan sahne oyunlarının Rus sarayında sergilenmeye başlanması aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
I. Aleksandr
B
II. Mihail
C
Aleksey Mihayloviç
D
I. Petro
E
I. Katerina
Açıklama:
Sahne oyunları da Çar Aleksey zamanında Rus sarayında sergilenmeye başlandı. Doğru cevap C’dir.
Soru 11
Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusu İsveçlileri malup etti. Bu savaştan sonra Aleksandr’ın adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklendi. Savaşın yeri neresidir?
Seçenekler
A
Ryazan
B
Baltık Neva yakınları
C
Çud gölü
D
Novgorod
E
Kiyev
Açıklama:
Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusu İsveçlileri mağlup etti. Savaşın yeri Baltık’ın doğu yakasında Neva yakınlarıydı. Bu savaştan sonra Aleksandr’ın adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklendi.
Soru 12
Töton Şövalyeleri hangi kökenlidir?
Seçenekler
A
İsveç
B
Rus
C
Germen
D
Litvanya
E
Estonya
Açıklama:
Bu savaşın sonucu, Rusların Baltık Denizi’ne çıkmalarını sağladı. İsveçlilerle ile birlikte Livonya savaşçıları da sık sık hücum ediyordu. 3 Nisan 1242’de Aleksandr bir bölümü Peipus Gölü’nün (Çud Gölü) donmuş yüzeyinde meydana gelen diğer bir savaşını verdi. Bunlar Germen kökenli tarikat güçleri olan Töton Şövalyeleri idi.
Soru 13
Hangi yüzyılda bütün Ortodokslar dünyaya yayıldı?
Seçenekler
A
XIV
B
XIII
C
XII
D
XV
E
XVII
Açıklama:
Dinselliğin üst düzeyde yoğunlaştığı genel hava XIV. Yüzyılda bütün Ortodoks dünyaya yayıldı.
Soru 14
Radonejli Aziz Sergius, Kutsal Üçlü-Aziz Sergius Manastırını nerede kurmuştur?
Seçenekler
A
Moskovanın kuzeyinede
B
Moskovanın güneyinde
C
Moskovanın batısında
D
Kiyevin kuzeyine
E
Kiyevin güneyinde
Açıklama:
Radonejli Aziz Sergius (1321-1391) ile başlar. Sergius tarafından Moskova’nın kuzeyinde kurulan ve Kutsal Üçlü-Aziz Sergius Manastırı olarak bilinen manastır ülkenin en büyük dini ve kültürel merkezlerinden biri oldu.
Soru 15
Dmitriy İvanoviç’e “Donskoy” unvanı aşağıdaki savaşların hangisinden sonra verilmiştir?
Seçenekler
A
Kulikova Pole Savaşı
B
Kalka Savaşı
C
Buz Üzerinde Savaş
D
Ugra Savaşı
E
Çud Savaşı
Açıklama:
İstihbarat haberleri Mamay’ın Voronej’de müttefiki olan Litvanya Knezi Olgerd ile bileşmeyi düşündüğü yönündeydi. Knez Dmitriy düşman güçlerinin birleşmesine izin vermemek için Don Nehri’ne doğru hızla hareket etti. 8 Eylül 1380’de gece Rus ordusu Don Nehri’ni geçerek Kulikovo’da Mamay’ın ordusunu beklemeye başladı. Şunu da belirtmek gerekir ki, Dmitriy’nin askerleri arasında Brayansk, Suzdal, Vladimir ve diğer yerlerden gelen askerler de vardı. Savaşın ilk anlarında Moğollar üstün görünse de Rusların pusudaki alayları savaşın seyrini değiştirdi. Kulikovo Pole Savaşı Rusların galibiyetiyle sona erdi. Mamay ise Kafu’ya kaçtı ve orada yakalanarak öldürüldü. Bu tarihi başarı Rusların birlikte mücadelesinin her hangi bir güçlü düşmanı yok etmesinin mümkün olabileceğini gösterdi. Kronikler dini figürleri de dahil ederek Dmirtiy Donskoy’u Ortodoksluğun savunucusu olarak tanımlamış Altın Orda ile Dmitriy arasındaki mücadeleye de kutsal bir nitelik vermeye çalışmışlardır. Bu durum Dmitriy Donskoy’un (bu savaştan sonra Donskoy ismini aldı) kuvvetlerini seferber edememesine yol açtı.
Soru 16
Dmitriy Donskoy öldüğünde yerine geçen oğlunun adı nedir?
Seçenekler
A
II. Vasiliy
B
Knez Yuriy
C
Vasiliy Kosoi
D
I. Vasiliy
E
Şemyaka
Açıklama:
Dmitriy Donskoy öldüğünde oğlu I. Vasiliy (1389-1425) “Büyük Knez” olarak tahta çıktı.
Soru 17
Kimin döneminde Moskova artık Altın Ordoya bağlı bir devlet olmaktan çıkmıştır?
Seçenekler
A
I. Vasiliy
B
II. Vasiliy
C
II. Vasiliy Tyomni
D
III. Vasiliy
E
IV. İvan Vasiliy
Açıklama:
II. Vasiliy döneminde Moskova artık Altın Orda’ya bağlı bir devlet değil, kuzey doğu Rusya’nın lideri konumuna gelmiştir.
Soru 18
Tüccarlar için önem arz eden Hansa Birliği hangi bölgede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Tver
B
Kiyev
C
Moskova
D
Novgorod
E
Vyatka
Açıklama:
Novgorod’un zengin kesiminden binlerce kişi 1480’lerde zorla Rusya’nın diğer bölgelerine sürüldü. III. İvan 1490’da Hansa Birliği tüccarlarını ülkeden çıkartarak batıya açılan pencereleri kapattı.
Soru 19
Batılılaşma hareketlerinin yoğunluk kazandığı Çar dönemi hangisidir?
Seçenekler
A
Çar Aleksey
B
Çar Dimitri
C
II. Vasiliy
D
Çar Fyodor
E
Çar III. İvan
Açıklama:
Gerek yapısı gerekse bilinçli tercihleriyle Aleksey gerçek anlamda Bizanslı bir düşünce yapısına sahip Avrupalı son hükümdardır.
Soru 20
XVII. yüzyılda Sibiryanın hakimiyet altına alınması için bölgeye kimler gönderilmiştir?
Seçenekler
A
Moğollar
B
Kozaklar
C
Kırım Tatarları
D
Grekler
E
Romenler
Açıklama:
Sibirya’nın hakimiyet altına alınması çalışmaları da XVII. Yüzyılda artmaya başladı. Buraya göç edenler arasında Kozaklar ilk sırada yer alıyordu. Büyük zorluklarla XVII. Yüzyılın başlarından itibaren sanayicilerle birlikte Kozaklar Urallar’ın ötesindeki topraklara hareket ettiler. XVII. Yüzyılın ikinci yarısında küçük yelkenli gemilerle Obi Nehri’nden başlayarak Kuzey Buz Denizini geçip Baykal’a geldiler. 1648’de Semyon Dejnyov Asya ile Amerika arasındaki körfezi keşfetti. 1649-1653 yıllarında Habarov, Yakutsk’tan Amur’a kadar bir yol açtı ve Amur Nehri’nin haritasını çıkarttı.
Soru 21
- Germen kökenlidir
- Amaçları fethettikleri yerlerin halkını Ortodokslaştırmaktır
- "Buz Üzerinde Savaş"ta galip gelmişlerdir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
3 Nisan 1242’de Aleksandr bir bölümü Peipus Gölü’nün (Çud Gölü) donmuş yüzeyinde meydana gelen diğer bir savaşını verdi. Bunlar Germen kökenli tarikat güçleri olan Töton Şövalyeleri idi. (Töton Şövalyeleri, Avrupa’da sekiz yüzyıla yakın varlığını sürdüren bir şövalyeliktir. Töton Şövalyeleri (Teuton) devlete her zaman bağlı kalarak, korsanlıktan uzak Haçlı ruhuyla yaşamaktaydılar). Amaçları Ortodoksların yaşadıkları toprakları fethedip halkı Katolik yapmaktı. Baltık’a ulaşan yolu aşıp Pskov’a ulaştılar. “Buz Üzerinde Savaş”ta Aleksandr’ın güçleri Germenler ve yerli Estonlardan oluşan düşmanı yenilgiye uğrattı. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Töton Şövalyerlerinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Devlete bağlı ve korsanlıktan uzaklardı
B
Haçlı ruhu ile yaşamaktaydılar
C
Genelini Fransız şövalyeleri oluşturuyordu
D
Katolik inancına sahiplerdi
E
Prusya'dan Estonya'ya kadar genişlemişlerdi
Açıklama:
Töton Şövalyeleri, Avrupa’da sekiz yüzyıla yakın varlığını sürdüren bir şövalyeliktir. Töton Şövalyeleri (Teuton) devlete her zaman bağlı kalarak, korsanlıktan uzak Haçlı ruhuyla yaşamaktaydılar. Haçlı Seferlerinde büyük etkileri oldu. Genelde Alman şövalyelerinden oluşuyordu, ancak Lehistan üzerinde büyük nüfuzlar vardı.
İlerleyen yıllarda büyük saygı kazandılar ve güçleri arttı. Zamanla Avrupa’nın en güçlü şövalyeleri oldular. Türkler ve Avrupalılar kutsal toprakları feth etmeye başlayınca Haçlılar bu coğrafyayı terk etmeye mecbur kaldılar. Bu arada Lehistan, Litvanya’yı Katolikleştirmek istediği için Töton şövalyelerine yardım çağrısında bulundu. 1237’de Germen kökenli bir başka şövalye kurumu olan Livonya Tarikatı da Tötonlara katıldı. Nüfuzları Prusya’dan Estonya’ya kadar genişledi. 1809’dan sonra topraklarını ve güçlerini kaybetmeye başladılar.
Doğru cevap C'dir.
İlerleyen yıllarda büyük saygı kazandılar ve güçleri arttı. Zamanla Avrupa’nın en güçlü şövalyeleri oldular. Türkler ve Avrupalılar kutsal toprakları feth etmeye başlayınca Haçlılar bu coğrafyayı terk etmeye mecbur kaldılar. Bu arada Lehistan, Litvanya’yı Katolikleştirmek istediği için Töton şövalyelerine yardım çağrısında bulundu. 1237’de Germen kökenli bir başka şövalye kurumu olan Livonya Tarikatı da Tötonlara katıldı. Nüfuzları Prusya’dan Estonya’ya kadar genişledi. 1809’dan sonra topraklarını ve güçlerini kaybetmeye başladılar.
Doğru cevap C'dir.
Soru 23
- Kendini Tanrı düşüncesine adamaktır
- Geç dönem Orta Çağ edebiyatı üzerinde etkiler yarattı
- Rusya ile dış dünya arasındaki bağlayıcı halkaydı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hesykhasm (dünyevi olaylara ilgisizlik ve kendini Tanrı düşüncesine adama) adı verilen dini bir hareketti. Büyük mücadelelerden sonra XIV. Yüzyıl ortalarında bu hareket kilise konseylerince Ortodoks doktrini olarak onaylandı. Hesykhasm hareketi geç dönem Ortaçağ sanatı ve edebiyatı üzerinde önemli etkiler yarattı. Kilise, Rusya ile dış dünya arasındaki bağlayıcı halka olarak önemliydi. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Ruslar kendi kiliselerinin kaderini kaç yılında ellerine alabildiler ve piskoposlarını Bizans’a danışmadan atamaya başladılar?
Seçenekler
A
1321
B
1391
C
1440
D
1448
E
1458
Açıklama:
Ruslar kendi kiliselerinin kaderini 1448’de Floransa Konseyi Doğu ve Batı Kiliseleri arasında bir birlik ilan ettikten 10 yıl sonra (1458) ellerine alabildiler ve piskoposlarını Bizans’a danışmadan atamaya başladılar. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Germen kökenli tarikat güçleri olan Töton Şövalyeleri'nin 3 Nisan 1242’de Knez Aleksandr ile yaptıkları savaşın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortodoksların yaşadıkları toprakları fethedip halkı Katolik yapmak
B
Ele geçirdikleri şehir veya köylerden zanaatkarları veya köylüleri kendilerine tabi kılmak
C
Rus topraklarını talan etmek
D
Fin Körfezinden gemilerle Neva’yı ele geçirmek
E
Moskova Knezliği'nin yükselişini engellemek
Açıklama:
3 Nisan 1242’de Aleksandr bir bölümü Peipus Gölü’nün (Çud Gölü) donmuş yüzeyinde meydana gelen diğer bir savaşını verdi. Bunlar Germen kökenli tarikat güçleri olan Töton Şövalyeleri idi. Amaçları Ortodoksların yaşadıkları toprakları fethedip halkı Katolik yapmaktı.
Soru 26
Ege'nin kuzeyinde Athos Dağı'nda kitapların çevrildiği, ikonaların yapıldığı ve din adamlarının görüş alış verişinde bulunduğu, Ortodoks Manastırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aziz Pantelemion Manastırı
B
Taksiyarhis Manastırı
C
Aziz Nikolaos Manastırı
D
Aya Marina Manastırı
E
Aziz Vukolos Manastırı
Açıklama:
Hesykhasm (dünyevi olaylara ilgisizlik ve kendini Tanrı düşüncesine adama) adı verilen dini bir hareketti. Büyük mücadelelerden sonra XIV. Yüzyıl ortalarında bu hareket kilise konseylerince Ortodoks doktrini olarak onaylandı. Hesykhasm hareketi geç dönem Ortaçağ sanatı ve edebiyatı üzerinde önemli etkiler yarattı. Kilise, Rusya ile dış dünya arasındaki bağlayıcı halka olarak önemliydi. XIV. Yüzyıl ile XV. Yüzyıl başlarında Rusya ile Akdeniz’in doğusundaki topraklar arasındaki ticaretin bir ölçüde canlanmasını da birlikte getiren ciddi bir hareketlilik vardı. Fakat kullanılan güzergâh Dnyepr değil, Don Nehri ve ordan da Kırım idi. Hacılar ve kilise heyetleri Konstantinopolis’e kadar gidiyorlardı. Ancak Ortodokslar için Ege’nin kuzeyinde Athos Dağı’ndaki dini bir merkez çok daha önemliydi. Burada bulunan Aziz Pantelemion Rus Manastırı kitapların çevrildiği, ikonaların yapıldığı ve din adamlarının görüş alış verişinde bulundukları bir yerdi.
Soru 27
1425'de Moskova Knezliği'nin başına geçen II. Vasiliy döneminde aşağıdaki isimlerden hangisi ile veraset kavgası yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Litvanya Knezi Antov
B
Galiçya Knezi Yuriy
C
Lehistan Knezi Dmitriy
D
Kırım Knezi Donskoy
E
Tver Knezi Mihail
Açıklama:
1425’de I. Vasiliy öldü ve oğlu II. Vasiliy’i halefi olarak bıraktı. II. Vasiliy dönemi Moskova’da veraset kavgasına yol açtı. II. Vasiliy ve amcası Galiçya Knezi Yuriy büyük knezlik için mücadele ediyorlardı. Üst sınıflar arasında meydana gelen mücadeleden en çok halk etkilenmekteydi. Taraflar çoğu zaman Altın Orda Devleti’ne müracaat ederek Büyük Knezi onun belirlemesini istiyorlardı. 1431’de Altın Orda Hanı Büyük Knez unvanını II. Vasiliy’e verdi. Bunun nedeni bu unvanın daha önce de I. Vasiliy’e verilmiş olmasıydı. Karar, mücadeleyi sona erdirmedi. 1433’de II. Vasiliy’e savaş açan Yuriy onu yenerek kendini Büyük Knez ilan etti. Fakat gereken desteği bulamayınca Moskova’yı terk etti. 1434’de Yuriy, Vasiliy’i bir kez daha yendi ve Moskova’yı ele geçirdi. Yuriy öldükten sonra problem bitmiş görünse de onun oğlu tarafından iddialar devam etti.
Soru 28
Rusya’nın birleştirilmesi hızlanarak bağımsız bir devlet haline gelmesi hangi knezle birlikte sağlanmıştır?
Seçenekler
A
II. Vasiliy Tyomnıy
B
III. İvan Vasilyeviç
C
I. Vasiliy
D
Dmitriy Donskoy
E
Aleksandr Yaroslaviç
Açıklama:
Moskova Knezi II. Vasiliy Tyomnıy (Kör Vasiliy) (1425-1462) öldükten sonra yerine yirmi iki yaşında olan oğlu III. İvan Vasilyeviç (1462-1505) geçti. II. Vasiliy öldüğü zaman Büyük Knez III. İvan babasının başyardımcısı ve knezliği onunla birlikte yönetiyor olması nedeniyle tahta geçmeye hazırdı. III. İvan ile Rusya’nın birleştirilmesi hızlandı. Rusya bağımsız bir devlet haline geldi. III. İvan sadece topraklarını genişletmekle kalmadı aynı zamanda Rusya’yı merkezi bir devlet haline getirecek bir takım kurumların da temellerini attı.
Soru 29
III. İvan tarafından Hansa Birliği tüccarlarını ülkeden çıkartarak batıya açılan pencerelerin kapatıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1480
B
1485
C
1490
D
1495
E
1500
Açıklama:
III. İvan 1490’da Hansa Birliği tüccarlarını ülkeden çıkartarak batıya açılan pencereleri kapattı. Bunların yerine sayıları daha az olmak üzere İvan’ın yakın çevresinden kişiler getirildi.
Soru 30
Rusya tarihinde ilk kez resmi hükümdarlık unvanı olarak Moskova Büyük Knezi “Çar” unvanını alan ve tacını başpiskoposun elinden giyen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
III. İvan
B
III. Vasiliy
C
IV. İvan
D
Fyodor
E
Aleksandr Yaroslaviç
Açıklama:
1547’de İvan on altı yaşındayken taç giyme zamanının geldiğine karar verdi ve bu görkemli bir törenle yapıldı. İvan’ın hükümdarlık dönemi resmen başlamıştı. Başpiskoposa ve boyarlara Çarlık tacını giymek istediğini bildirdi. İlk evliliğini köklü bir boyar ailesine mensup olan Anastasya Romanov ile yapan İvan, Rusya tarihinde ilk kez resmi hükümdarlık unvanı olarak Moskova Büyük Knezi “Çar” unvanını aldı ve tacını başpiskoposun elinden giydi. 14 yıl sonra Konstantinopolis Patriği İvan’ın unvanını onayladı. Bunun hemen akabinde de Moskova Çarı olarak hakimiyet sürmeye başladı.
Soru 31
IV. İvan'ın eşi Anastasya’nın 1560’da ani ölümü sonrasında kendisine yakın kişilerden oluşan bir tür aristokratik ve bürokratik bir yapı oluşturduğu kurumlaşma hangi isimle anılmıştır?
Seçenekler
A
Streletski
B
Zemskiy Sobor
C
Zemşçina
D
Opriçnina
E
Knez
Açıklama:
İvan’ın eşi Anastasya’nın 1560’da ani ölümü dönemin seyrini değiştirdi. Karısının zehirlendiğini düşünen İvan, kurulla ilişkilerini kopardı ve büyük bir öfkeyle yakın çevresine yöneldi. A. Kurbskiy gibi İvan’a yakın olanlar dışarıya kaçtılar. 1564’de IV. İvan’ın hükümdarlık döneminin en çarpıcı olayı meydan geldi. İvan, kimseye haber vermeden Moskova’nın 100 km kuzeydoğusunda küçük Aleksandrov kasabasında bulunan bir manastıra çekildi. Sonra burada bir mektup kaleme aldı. Başpiskoposa yazılan bu mektupta aristokrasi yerilirken sıradan insanlar yüceltiliyordu. İvan aynı mektupta tahtı da bırakacağını yazıyordu. İnsanlar istediği her şartı getirerek yeniden tahta geçmesini istediler. İvan’ın eğer bu yaptığı blöf idiyse amacına ulaşmıştı. Artık kendi kuralları vardı ve ülke içinde sadece kendi takdiri ile yönetilecek ayrı bir egemenlik alanı oluşturabilecekti. Böylece opriçnina ortaya çıktı. Bu olağandışı kurumlaşma, malikaneler, kasabalar ve hatta Moskova’nın bazı bölümlerinden oluşan bir mozayiği andırıyordu. İvan, kendisine yakın kişilerden oluşan bir tür aristokratik ve bürokratik bir yapı oluşturmuştu.
Soru 32
Geç dönem Rusya’sında iç bunalım XVII. Yüzyıl boyunca toplumsal yaşamda patlamalara neden olan düzensizliklerde kendini gösterdi. Aşağıdakilerden hangisi bu düzensizliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
1606-1667 Bolotnikov Ayaklanması
B
1620 ve 1630’larda Lehistan’a karşı Ukrayna’da meydana gelen, 1648’de
Boğdan Hmelintskiy’nin Kozakları özgürleştirmesiyle zirveye çıkan bir dizi ayaklanma
Boğdan Hmelintskiy’nin Kozakları özgürleştirmesiyle zirveye çıkan bir dizi ayaklanma
C
Tuz ve Bakır İhtilalileri
D
Çiftçi Ayaklanmaları
E
1670-1671’de Stenka Razin liderliğinde Volga ve Don bölgesinde meydana gelen geniş halk hareketi
Açıklama:
Geç dönem Rusya’sında iç bunalım XVII. Yüzyıl boyunca toplumsal yaşamda patlamalara neden olan düzensizliklerde kendini gösterdi. Bunlar arasında en önemlileri; 1. 1606-1667 Bolotnikov Ayaklanması. Ayaklanma Moskova’yı tehdit edecek kadar büyük boyuttaydı. Öyle ki, neredeyse Çar Vasiliy Şuyskiy tahttan indirilecekti, 2. 1620 ve 1630’larda Lehistan’a karşı Ukrayna’da meydana gelen, 1648’de Boğdan Hmelintskiy’nin Kozakları özgürleştirmesiyle zirveye çıkan bir dizi ayaklanma, 3.Tuz ve Bakır İhtilalileri, 4. Ekmek Ayaklanmaları, 5. 1670 1671’de Stenka Razin liderliğinde Volga ve Don bölgesinde meydana gelen geniş halk hareketi, 6. Streletsilerin 1682 ve 1698 isyanları, 7. 1707’de Bulavin Ayaklanması, 8. Başkurt milli bağımsızlık savaşı niteliği taşıyan mücadeleler.
Soru 33
XVII. Yüzyılda ticaret ilerleme kaydetmeye başlayınca bazı ticaret merkezleri de
oluşmaya başladı. Aşağıdakilerden hangisi demir ticaret merkezidir?
oluşmaya başladı. Aşağıdakilerden hangisi demir ticaret merkezidir?
Seçenekler
A
Moskova
B
Torku
C
Vologda
D
Ustyug
E
Tula
Açıklama:
XVII. Yüzyılda ticaret ilerleme kaydetmeye başlayınca bazı ticaret merkezleri de oluşmaya başladı. Bunlar arasında Moskova, Torku özellikle önem taşımaktaydı ve ülkenin ana ticaret merkezi haline geldi. Kuzeyde esas tahıl ambarı Vologda ve Ustyug idi. İpek ve keten ticaret merkezi Novgorod, Smolensk, Pskov olup, et ve deri ticaret merkezi ise Kazan, Vologda ve Yaroslov idi. Demir ticaret merkezi de Tula ve Tihin oldu.
Soru 34
XVII. yüzyılda Rusya'da Avrupai tipte yüksek öğretim için artan ihtiyaç hangi okulun açılmasıyla karşılanmıştır?
Seçenekler
A
Ukrayna Akademisi
B
Moskova Avrupa Akademisi
C
Moskova Soronius Lichud Akademisi
D
Kiev Sergius Akademisi
E
Moskova Slav-Yunan-Latin Akademisi
Açıklama:
XVII. Yüzyılda resmi bir okullaşma sistemi mevcut değildi. Ama okuma yazma kiliselerdeki veya manastırlardaki küçük okullar aracılığıyla veya akrabalar ya da yabancılar dahil eğitmenlerle sağlanıyordu. Okuma kitabı ve alfabelerde artış olsa da basılan miktar halkın çok az bir kesimine hizmet ediyordu. XVII. Yüzyılda büyüyen bürokrasi idari işlerde çalışanların yeterli okuryazarlığa sahip olduğunu gösteriyordu. Bu dönemde ileri seviyede bazı okulların bilhassa Ukrayna’nın Moskova tarafından ilhakından sonra ortaya çıkması önemliydi. Başpiskoposlar, boyarlar vb. tarafından sanat, felsefe ve diğer disiplinlerde eğitim veren okullar açılmaya başladı. Avrupai tipte yüksek öğretim için artan ihtiyaç Moskova’da Slav-Yunan-Latin Akademisi adıyla anılan bir okulda somutlaştı.
Soru 35
- Oka, Dnyepr, Don, İdil nehirlerine olan yakınlığı
- Novgorod gibi kuzey batısından gelecek tehlikeye uzak olması
- Derin ormanların içinde uç bölgelere ayrılması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Nehirlerin ticaret, ulaşım ve haberleşme alanlarında çok büyük öneminin olduğu Rusya’da Oka, Dnyepr, Don, İdil, nehirlerinin hepsinin ana kollarına olan yakınlığı, Novgorod gibi kuzey batısından ve Ryazan gibi güney doğusundan gelecek tehlikelere uzaklığı, derin ormanların içinde uç bölgelere ayrılması Moskova’nın üstünlükleriydi. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
"Büyük Knez" olarak tahta çıkan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dimitri Donskoy
B
I. Vasiliy
C
İvan Kalita
D
Dmitriy İvanoviç
E
Dmitriy Konstantinoviç
Açıklama:
Dmitriy Donskoy öldüğünde oğlu I. Vasiliy (1389-1425) “Büyük Knez” olarak tahta çıktı. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Aşağıdaki savaşlardan hangisi sırasında kurulan birlik, merkezileşmiş Rus devletinin kurulmasında etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Grunvald Savaşı
B
Buz Üzerinde Savaş
C
Kulikova Pole Savaşı
D
Suzdal Savaşı
E
Ugra Savaşı
Açıklama:
15 Haziran 1410’da birleşik Litvanya, Lehistan Rus kuvvetleri Grunvald Savaşı’nda Tefusi Ordenini mağlup etti. Bu galibiyetin tarihi ehemmiyeti Almanlara karşı bu savaşta farklı milletlerin de yer almasıydı. Bu siyasi birlik halkı birbirine daha da yakınlaştırdı ve merkezileşmiş Rus devletinin kurulmasında büyük rol oynadı.
Soru 38
- Litvanya Büyük Dükalığı’nın yayılmacı emellerine karşı sürekli mücadele
- Altın Orda Devleti’ne bağlılığın son izlerinin silinmesi
- Toplumun tüm kesimlerinin "hizmet devleti" adı verilen işlevsel bir organizma için seferber edilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
III. İvan’ın temel hedefi tüm Rusya’nın Büyük Knezi olarak devraldığı yetkileri yerine getirmekti. Bu dönemde Katolik Lehistan ile hanedanlık düzeyinde yakınlık kuran Litvanya Büyük Dükalığı’nın yayılmacı emellerine karşı sürekli mücadele, bir yandan Ortodoks kilisesine bağlılığın öte yandan kendi bağımsızlığını ön planda tutma çabalarının getirdiği dengeler, verilen mücadeleden yana ağırlık koyabilecek dış güçlerle sürdürülecek dikkatli diplomasi, Litvanya dışında kalan topraklardaki bütün kuvvetlerin Moskova Knezliğinin elinde toplanması, Altın Orda Devleti’ne bağlılığın son izlerinin silinmesi ve toplumun tüm kesimlerinin “hizmet devleti” adı verilen işlevsel bir organizma için seferber edilmesi III. İvan’ın kırk üç yıllık hükümdarlık dönemindeki faaliyetleri idi. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Rusya’nın Altın Orda’ya 250 yıllık bağımlılığı aşağıdakilerden hangisinin döneminde sessizce sona ermiştir?
Seçenekler
A
II. Vasiliy
B
II. İvan
C
III. İvan
D
III. Vasiliy
E
IV. İvan
Açıklama:
Altın Orda ile olan mücadeleler III. İvan’ın daha az önemsediği bir konuydu. Rusya’nın Altın Orda’ya 250 yıllık bağımlılığı bu devirde sessizce sona erdi. İvan artık Altın Orda’ya vergi ödemiyordu. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Zemskiy Sobor (halk meclisi) ilk kez kimin zamanında toplanmıştır?
Seçenekler
A
II. İvan
B
III. İvan
C
IV. İvan
D
II. Vasiliy
E
III. Vasiliy
Açıklama:
Zemskiy Sobor, XVI-XVII. Yüzyıllarda Rusya’da boyar, zadegan, din adamı, hizmetliler ve zengin şehirliler olmak üzere bu zümrelerin temsilcilerinden meydana gelen ve yurt mümessilleri meclisi olarak adlandırılan
ilk Rus parlamentosudur. Zemskiy Sobor idari işleri yürütmek üzere (Çar seçimi, vergilerin konulması ve dış siyaset meseleleri vb.) toplanmaktaydı. Bu şekilde devlet, zadeganlara ve şehir halkının üst sınıfına dayanarak hakimiyetini güçlendirmeye çalışırdı. Burada belirleyici rolü soylular üstlenmekteydi. İlk Zemskiy Sobor 1549’da IV. İvan Vassilyeviç zamanında toplandı. Doğru cevap C'dir.
ilk Rus parlamentosudur. Zemskiy Sobor idari işleri yürütmek üzere (Çar seçimi, vergilerin konulması ve dış siyaset meseleleri vb.) toplanmaktaydı. Bu şekilde devlet, zadeganlara ve şehir halkının üst sınıfına dayanarak hakimiyetini güçlendirmeye çalışırdı. Burada belirleyici rolü soylular üstlenmekteydi. İlk Zemskiy Sobor 1549’da IV. İvan Vassilyeviç zamanında toplandı. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
Rusya’da 1350lerde yaşanan nüfus kaybının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veba
B
Kıtlık
C
Savaş
D
Kiyev federatif siteminin kurulması
E
Altın Orda Hakimiyeti
Açıklama:
Rusya’da 1350lerde yaşanan nüfus kaybının sebebi vebadır.
Soru 42
Ruslar hangi tarihte piskoposlarını Bizans’a danışmadan atamaya başlamışlardır
Seçenekler
A
1678
B
1543
C
1448
D
1458
E
1432
Açıklama:
Ruslar 1458'de piskoposlarını Bizans’a danışmadan atamaya başlamışlardır.
Soru 43
1289’da Moğollara karşı toplanan halk meclisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veçe
B
Tötön Şövalyeler
C
Altın Orda Ordusu
D
Moskova Knezliği
E
Moskova Knezliği
Açıklama:
1289’da Moğollara karşı toplanan halk meclisi Veçe'dir.
Soru 44
Tver’in Moskova’ya bağlanması hangi vesileyle olmuştur?
Seçenekler
A
Moskova Knezi Dmitriy İvamoviç’in kuşatması
B
Moskova’ya bir kremlin yapılması
C
Altın Orda’ya karşı isyanlar başlaması
D
Moskova ve Novgorod arasındaki ittifak
E
Komşu topraklardan kitlelerin Moskova’ya gelmesi
Açıklama:
Tver’in Moskova’ya bağlanması Moskova Knezi Dmitriy İvamoviç’in kuşatması vesilesiyle olmuştur.
Soru 45
Altın Orda Hanı Toktamış’ın komutasında Moskova’nın yağmalanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Knezlikler ve boyarlar arasında ortak bir birliğin olmaması
B
Kulilovo Pole Savaşı
C
Mamay’ın Litvanya Knezi Olgerd ile birleşmeyi düşünmesi
D
Dmitriy Donskoy’un ölmesi
E
Nijni Novgorod’un işgal edilmesi
Açıklama:
Altın Orda Hanı Toktamış’ın komutasında Moskova’nın yağmalanmasının nedeni Knezlikler ve boyarlar arasında ortak bir birliğin olmamasıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Dimitriy Donskoy öldüğünde “Büyük Knez” olarak tahta çıkmıştır?
Seçenekler
A
Dmitriy İvanoviç
B
İvan Kalita
C
Yuriy Daniloviç
D
- Vasiliy
E
III. İvan
Açıklama:
I. Vasiliy, Dimitriy Donskoy öldüğünde “Büyük Knez” olarak tahta çıkmıştır
Soru 47
Novgorod hangi tarihte tamamen Moskova’ya bağlanmıştır?
Seçenekler
A
1677
B
1543
C
1477
D
1821
E
1256
Açıklama:
Novgorod 1477 tarihinde tamamen Moskova’ya bağlanmıştır
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Moskova Knezinin hükümranlık anlayışında fark yaratmıştır?
Seçenekler
A
Altın Orda hakimiyetinden çıkması
B
Altın Orda hakimiyetine girmesi
C
Ortodoks kilisesini savunacak tek ülkenin Moskova olması
D
IV. İvan’ın komutanı ve dostu olan Andrey Kurbskiy’nin 1560’da Litvanya tarafına geçmesi
E
III. İvan’ın ölmesi
Açıklama:
Moskova Knezinin hükümranlık anlayışında, Altın Orda hakimiyetinden çıkması, fark yaratmıştır.
Soru 49
Rusya tarihinde ilk kez Çar ünvanını alan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IV. İvan
B
III. Vasiliy
C
Mihail Fyodoroviç Romanov
D
I. Mihail
E
III. İvan
Açıklama:
Rusya tarihinde ilk kez Çar ünvanını alan hükümdar IV.İvan'dır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Rus topraklarının XII. yüzyılda uzun süre yabancı tehlikesi altında kalmasının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Rus topraklarının bölünmesi
B
Knezlikler arasında bağların olmaması
C
Feodal çekişmelerinin artması
D
Ortodoksların Katoliklerle çatışması
E
Knezliklerde en büyük evlat hakkının olmaması
Açıklama:
Yukarıda verilen bilgiden hareketle Rus topraklarında Ortodoks dini yaygınlaşmıştır. Misyonerlerin çabalarına rağmen Katolik dininin Rus topraklarına girişi engellenmiştir. Örneğin, 3 Nisan 1242’de Aleksandr'ın Çud Gölü'nde Germen kökenli Katolik tarikat güçleri olan Töton Şövalyelerine karşı verdiği savaş.
Kitaba göre XIV. yüzyıl Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesidir. Bu gelişme kısmen Altın Orda tarafından sağlanmıştır. Çünkü Altın Orda, toplumun diğer kesimlerinin yükümlülükleri içinde olan vergi verme ve insan gücünden hem toprakları hem din adamı hem de hizmetliler olsun tüm görevlileriyle kilise muaf tutulmuştu. Altın Orda Devleti’nin görece hoşgörü siyasetine rağmen kilise bu dönemde dış bağlarını zayıflattı ve daha önceki dönemlerden daha kuvvetli bir şekilde Rus ulusuyla özdeşleşti. Siyasal bölünme ve moral çöküntüsü döneminde kilise baştan sona bir Rus kurumu olarak kaldı.
Kitaba göre XIV. yüzyıl Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesidir. Bu gelişme kısmen Altın Orda tarafından sağlanmıştır. Çünkü Altın Orda, toplumun diğer kesimlerinin yükümlülükleri içinde olan vergi verme ve insan gücünden hem toprakları hem din adamı hem de hizmetliler olsun tüm görevlileriyle kilise muaf tutulmuştu. Altın Orda Devleti’nin görece hoşgörü siyasetine rağmen kilise bu dönemde dış bağlarını zayıflattı ve daha önceki dönemlerden daha kuvvetli bir şekilde Rus ulusuyla özdeşleşti. Siyasal bölünme ve moral çöküntüsü döneminde kilise baştan sona bir Rus kurumu olarak kaldı.
Soru 51
1240’da Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusunun İsveçlileri mağlup ettiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baltık’ın doğu yakası Neva nehri yakınları
B
Peipus Gölü’nün (Çud Gölü) donmuş yüzeyi
C
Don nehri
D
Dnyepr nehri
E
Kırım
Açıklama:
3 Nisan 1242’de Aleksandr Peipus Gölü’nün (Çud Gölü) donmuş yüzeyinde meydana gelen diğer bir savaşını verdi. Bunlar Germen kökenli tarikat güçleri olan Töton Şövalyeleri idi. XIV. Yüzyıl ile XV. Yüzyılın başlarında Rusya ile Akdeniz’in doğusundaki topraklar arasındaki ticaretin bir ölçüde canlanmasını da birlikte getiren ciddi bir hareketlilik vardı. Fakat kullanılan güzergah Dnyepr değil, Don Nehri ve oradan da Kırım idi. Göründüğü gibi diğer seçenekler başka bir savaşa ve ticaret yollarına işaret etmektedir.
Kitaba göre 1240’da İsveçliler Fin Körfezinden gemilerle Neva’ya yakınlaştılar. Bu Novgorod toprakları için tehlikeli bir durumdu. Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusu İsveçlileri mağlup etti. Savaşın yeri Baltık’ın doğu yakasında Neva yakınlarıydı. Bu savaştan sonra Aleksandr’ın adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklendi. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre 1240’da İsveçliler Fin Körfezinden gemilerle Neva’ya yakınlaştılar. Bu Novgorod toprakları için tehlikeli bir durumdu. Knez Aleksandr Yaroslaviç’in komutası altında Rus ordusu İsveçlileri mağlup etti. Savaşın yeri Baltık’ın doğu yakasında Neva yakınlarıydı. Bu savaştan sonra Aleksandr’ın adına bir şeref nişanı olarak “Nevskiy” eklendi. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 52
Moğol-Tatar güçlerinin Rus topraklarını ilk ele geçirdikleri tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1237
B
1281
C
1282
D
1293
E
1314
Açıklama:
1281, 1282, 1293 yıllar Moğol- Tatarların Rusların üzerine saldırdıkları tarihlerdir.
Kitaba göre XII. Yüzyılda Rus topraklarının bölünmesi neticesinde bu coğrafya uzun süre yabancı tehlikesi altında kaldı. 1237’de bu bölünmeden istifade eden Moğol-Tatar güçleri Rus topraklarını ele geçirdi. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre XII. Yüzyılda Rus topraklarının bölünmesi neticesinde bu coğrafya uzun süre yabancı tehlikesi altında kaldı. 1237’de bu bölünmeden istifade eden Moğol-Tatar güçleri Rus topraklarını ele geçirdi. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 53
Rus kültüründe Ortodoks Kilisesinin serpilip geliştiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
X. yüzyıl
B
XI. yüzyıl
C
XII. yüzyıl
D
XIII. yüzyıl
E
XIV. yüzyıl
Açıklama:
XIV. yüzyılda Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesi kısmen Altın Orda tarafından sağlanmıştır. Çünkü Altın Orda, toplumun diğer kesimlerinin yükümlülükleri içinde olan vergi verme ve insan gücünden hem toprakları hem din adamı hem de hizmetliler olsun tüm görevlileriyle kilise muaf tutulmuştu. Altın Orda Devleti’nin görece hoşgörü siyasetine rağmen kilise bu dönemde dış bağlarını zayıflattı ve daha önceki dönemlerden daha kuvvetli bir şekilde Rus ulusuyla özdeşleşti. Siyasal bölünme ve moral çöküntüsü döneminde kilise baştan sona bir Rus kurumu olarak kaldı.
Kitaba göre XIV. yüzyılda Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre XIV. yüzyılda Rus kültüründeki kayda değer en önemli olgulardan biri Ortodoks Kilisesinin serpilip gelişmesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 54
1478'de aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Şeloni Nehri üzerindeki savaşta Moskova ordusu galibiyet kazanmıştı.
B
Novgorod tamamen Moskova’ya bağlanmıştı.
C
Kazan Hanlığı geçici bir süre etkisiz hale getirilmişti.
D
Novgorod’un zengin kişileri Rusya’nın diğer bölgelerine sürülmüştü.
E
Yeni demokratik ve özerk kurumlar ortaya çıkmıştı.
Açıklama:
14 Temmuz 1471’de Şeloni Nehri üzerindeki savaşta Moskova ordusu galibiyet kazandı ve neticede Novgorod toprakları olan Dvina, Moskova’ya katıldı. Novgorodluların itirazı üzerine III. İvan, şehri 1478’de ilhak etti. Novgorod’un zengin kesiminden binlerce kişi 1480’lerde zorla Rusya’nın diğer bölgelerine sürüldü. Moskova tarafından ele geçirilen Novgord kendini yöneten şehir özelliğini kaybetti.
Kitaba göre 14 Temmuz 1471’de Şeloni Nehri üzerindeki savaşta Moskova ordusu galibiyet kazandı ve neticede Novgorod toprakları olan Dvina, Moskova’ya katıldı. 1477’de Novgorod tamamen Moskova’ya bağlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre 14 Temmuz 1471’de Şeloni Nehri üzerindeki savaşta Moskova ordusu galibiyet kazandı ve neticede Novgorod toprakları olan Dvina, Moskova’ya katıldı. 1477’de Novgorod tamamen Moskova’ya bağlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 55
Moskova knezi III. İvan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Moskova’yı merkezi bir devlet haline getirecek adımları attı.
B
Aldığı kararlarla Çar unvanını resmen kullanmaya başladı.
C
Ruslar arasında ilk milli hükümdar olarak tanındı.
D
Rusya’nın Osmanlı Devleti ile ilk münasebeti onun zamanında başladı.
E
Kazan Hanlığı’nı bir uzlaşmaya zorladı ve Kazan Rus nüfuzuna girdi.
Açıklama:
III. İvan ve III. Vasiliy, Çar unvanını nadiren kullandılar, fakat daha sonra bu unvan IV. İvan tarafından resmen kullanılmaya başlandı. III. İvan, Bizans İmparatoru Konstantin’in yeğeni Zoya Palaigoina (Rusya’da
Sofya adını aldı) ile evlendikten sonra Bizans’ın çift başlı kartalını da kendi ailesinin Aziz Geoge’una ekleyerek kullanmaya başladı. . İvan öldükten sonra yerine III. Vasiliy İvanoviç ( 1505-1533) geçti.
Kitaba göre Çar unvanı IV. İvan tarafından resmen kullanılmaya başlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Yanlış seçeneklere gelince kitaba göre III. İvan 1487’de Kazan Hanlığı’nı bir uzlaşmaya zorladı ve Kazan, Rus nüfuzuna girdi. Rusya’nın Osmanlı Devleti ile ilk münasebeti de III. İvan zamanına rastlar. III. İvan sadece topraklarını genişletmekle kalmadı aynı zamanda Rusya’yı merkezi bir devlet haline getirecek bir takım kurumların da temellerini attı.
Sofya adını aldı) ile evlendikten sonra Bizans’ın çift başlı kartalını da kendi ailesinin Aziz Geoge’una ekleyerek kullanmaya başladı. . İvan öldükten sonra yerine III. Vasiliy İvanoviç ( 1505-1533) geçti.
Kitaba göre Çar unvanı IV. İvan tarafından resmen kullanılmaya başlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Yanlış seçeneklere gelince kitaba göre III. İvan 1487’de Kazan Hanlığı’nı bir uzlaşmaya zorladı ve Kazan, Rus nüfuzuna girdi. Rusya’nın Osmanlı Devleti ile ilk münasebeti de III. İvan zamanına rastlar. III. İvan sadece topraklarını genişletmekle kalmadı aynı zamanda Rusya’yı merkezi bir devlet haline getirecek bir takım kurumların da temellerini attı.
Soru 56
Kazan, Astrahan ve Sibir hangi hükümdarın döneminde Ruslar tarafından ele geçirildi?
Seçenekler
A
Fyodor
B
III. Vasiliy
C
IV. İvan
D
III. İvan
E
Mihail
Açıklama:
İvan’dan Sibirya’nın kaynaklarından yararlanma izni alan Strogonov ailesi Yermak komutasında Kozaklardan oluşan 1000’e yakın adamla Batı Sibir Hanı’nın İrtiş Nehri üzerinde kurulan İsker Kalesini 1580’de ele geçirdi. Sibirya’nın yeni merkezi bu kale yakınlarında Tobolsk şehri oldu.
Kitaba göre 1552’de Kazan Hanlığı’nın merkezi olan Kazan şehri, 1557’de de Astrahan Hanlığı doğrudan Moskova’ya bağlandı. Bu Hanlıkların fethi ile Rusya bir imparatorluk haline geldi. Kazan’ın ele geçirilmesi Ruslara İdil yolunun kontrolünü sağladı. İvan’ın başarı çizgisi yükselirken Sibirya’ya giden yolun da açılmasına sebep oldu ki, Sibirya’nın fethi İvan’ın diğer bir başarısıydı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre 1552’de Kazan Hanlığı’nın merkezi olan Kazan şehri, 1557’de de Astrahan Hanlığı doğrudan Moskova’ya bağlandı. Bu Hanlıkların fethi ile Rusya bir imparatorluk haline geldi. Kazan’ın ele geçirilmesi Ruslara İdil yolunun kontrolünü sağladı. İvan’ın başarı çizgisi yükselirken Sibirya’ya giden yolun da açılmasına sebep oldu ki, Sibirya’nın fethi İvan’ın diğer bir başarısıydı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
Mihail Romanov ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dönemi açlık, kötü hasat olmak üzere bir dizi felakete tanıklık etti.
B
18 yaşında çar seçildi.
C
Boris Godunov'un kızıyla evlendi.
D
Moskova'nın otoritesini yeniden kurmaya çalıştı ve başarılı oldu.
E
Dış politikada başarısız oldu.
Açıklama:
16 yaşındaki Mihail Fyodoroviç Romanov 1613’de Çar seçildi. Dış politikada Çar Mihail’in yabancı saldırılarını kontrol altına almak ve uluslararası ilişkileri bedel karşılığı olsa da düzenli bir hale getirmek konusunda başarılı olduğu söylenebilir.
Kitaba göre Mihail Romanov, Moskova’nın karışıklıklar içinde yıkılan otoritesini yeniden kurmaya çalıştı ve başarılı oldu. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre Mihail Romanov, Moskova’nın karışıklıklar içinde yıkılan otoritesini yeniden kurmaya çalıştı ve başarılı oldu. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 58
Hangi Çarın devrinde bütün bir köy ağır vergilerden dağlara, ormanlara kaçıp saklanmak zorunda kaldı?
Seçenekler
A
Mihail Romanov
B
Aleksey Mihayloviç
C
IV. İvan
D
Fyodor
E
III. Vasiliy
Açıklama:
Yukarıda verilen bilgiye göre doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre Çar Aleksey Mihayloviç'in döneminde vergiler arttırıldı ve bazen bütün bir köy bu ağır vergilerden dağlara, ormanlara kaçıp saklanmak zorunda kaldı.
Kitaba göre Çar Aleksey Mihayloviç'in döneminde vergiler arttırıldı ve bazen bütün bir köy bu ağır vergilerden dağlara, ormanlara kaçıp saklanmak zorunda kaldı.
Soru 59
Ticaretin gelişmesine imkan yaratan 1653 gümrük kanununa göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Farklı rüsum meblağları belirlendi.
B
Dış ticaret için gümrük düşürüldü.
C
Tacirlerden alınan vergi azaltıldı.
D
İç ticaret rüsumları yükseldi.
E
Ticaret merkezleri arasında sınır kalktı.
Açıklama:
Yukarıdaki açıklamadan yola çıkarak doğru cevabın C seçeneği olduğunu söyleyebiliriz.
Kitaba göre 1653’de gümrük kanunu ticaretin gelişmesine imkan yarattı. Bu kanuna göre tek gümrük meblağı belirlendi, iç ticaret rüsumları lağvedildi ve dış ticaret için daha yüksek gümrükler kondu. Bu proteksionist (korumacı) bir siyasetti. Tacirlerden alınan vergi azaltıldı.
Kitaba göre 1653’de gümrük kanunu ticaretin gelişmesine imkan yarattı. Bu kanuna göre tek gümrük meblağı belirlendi, iç ticaret rüsumları lağvedildi ve dış ticaret için daha yüksek gümrükler kondu. Bu proteksionist (korumacı) bir siyasetti. Tacirlerden alınan vergi azaltıldı.
Soru 60
III. İvan hangi iki şehri Moskova egemenliğine dâhil etmiştir?
Seçenekler
A
Novgorod ve Tver
B
Kazan ve Astrahan
C
Kiyev ve Smolensk
D
Vologda ve Ustyug
E
Tula ve Tihvin
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Hangi antlaşmayla Dnyepr’in kıyısındaki toprakların Rusya’ya ait olduğu tasdik edildi?
Seçenekler
A
Andrusovo Antlaşması
B
Kulikovo Antlaşması
C
Smolensk Antlaşması
D
Zaporojye Antlaşması
E
Ukrayna Antlaşması
Açıklama:
Rus halkının yabancı tehlikesini algılamasını ve birleşmek için mücadelesini açıklayabileceksiniz.
Soru 62
İlk imalathaneler hangi yüzyılda meydana geldi?
Seçenekler
A
XVI.
B
XIII.
C
XVII.
D
XIV.
E
XV.
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi İsveçlilere karşı Neva Nehri kıyısındaki savaşta Novgorod’a mutlak bir galibiyet kazandırdı?
Seçenekler
A
IV. İvan
B
Dmitriy Donskoy
C
Mihail Romanov
D
Aleksey Mihayloviç
E
Aleksandr
Açıklama:
Rus halkının yabancı tehlikesini algılamasını ve birleşmek için mücadelesini açıklayabileceksiniz.
Soru 64
XVII. Yüzyıl boyunca toplumsal yaşamda patlamalar arasında en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bolotnikov Ayaklanması
B
Ekmek Ayaklanmaları
C
Tuz ve Bakır İhtilalleri
D
Bulavin Ayaklanması
E
Büyük Hizip Hareketi
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 65
Rusya’nın milli varlığını tehlikeye sokan Güçlükler Dönemi başka hangi adla bilinir?
Seçenekler
A
Anarşi Dönemi
B
Geçiş Dönemi
C
Bunalım Dönemi
D
Kıtlık Dönemi
E
Kargaşa Dönemi
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 66
Romanov Hanedanlığı’nın ilk temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Filaret
B
Mihail Fyodoroviç Romanov
C
IV. İvan
D
Aleksey Mihayloviç
E
Dmitriy Donskoy
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 67
Moskova Knezliği hangi savaştan sonra daha da büyüyüp gelişti?
Seçenekler
A
İsveçlilere karşı yapılan savaş
B
Töton şövalyelerine karşı yapılan savaş
C
Buz Üzerinde Savaş
D
Kulikovo Savaşı
E
Peipus Gölü Savaşı
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Moskova Knezliği hangi yüzyılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
XII.
B
XIV.
C
XIII.
D
XI.
E
X.
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Romanov Hanedanlığı Rusya’yı kaç yıl yönetmiştir?
Seçenekler
A
Yüz elli yıl
B
Yüz yıl
C
Üç yüz yıl
D
İki yüz elli yıl
E
Elli yıl
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Mestniçestvo’yu kaldıran kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boris Godunov
B
Çar Mihail Romanov
C
Çar Aleksey Mihayloviç
D
III. Fyodor
E
V. İvan
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Aleksey’in Moskova’nın dıflında yabancılar için kurduğu yerleşim yerinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsveç Mahallesi
B
İngiliz Mahallesi
C
Alman Mahallesi
D
İtalyan Mahallesi
E
Ukrain Mahallesi
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Rusya’nın milli varlığını tehlikeye sokan dönemi adıaşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyük Hizip Hareketi
B
Ayrılık
C
Güçlükler Dönemi
D
Geçiş Dönemi
E
Büyük İkilem Dönemi
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Büyük Hizip hareketinin öne çıkan ismi aşağıdakilerdenhangisidir?
Seçenekler
A
Patrik Filaret
B
Patrik Nikon
C
Başpiskopos Filip
D
Başpiskopos Gennadiy
E
Başpiskopos Aleksey
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 74
1670’de isyan eden Don Kozaklarının lideri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stenka Razin
B
Bogdan Hmelintskiy
C
Bolotnikov
D
Bulavin
E
Yemelyan Pugaçev
Açıklama:
XVII. Yüzyılda Rusya’nın İmparatorluğa geçiş sürecini tanımlayabilecek, Rusya’da din-kilise ayrışmasını tanımlayabileceksiniz.
Soru 75
Kazan Hanlığını aşağıdakilerden hangisi tarafından ele geçirilmiştir?
Seçenekler
A
II. Vasiliy
B
II. İvan
C
III. İvan
D
III. Vasiliy
E
IV. İvan
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 76
IV. İvan’ın askeri reformları çerçevesinde oluşturduğu birliklerin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zemskiy Sobor
B
Opriçnina
C
Votçina
D
Streletsi
E
Pomestye
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Hansa Birliğinin uç noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vladimir
B
Suzdal
C
Novgorod
D
Vyatka
E
Tver
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 78
Dmitriy İvanoviç’e “Donskoy” unvanı aşağıdaki savaşların hangisinden sonra verilmiştir?
Seçenekler
A
Buz Üzerinde Savaş
B
Kulikova Pole Savaşı
C
Kalka Savaşı
D
Ugra Savaşı
E
Suzdal Savaşı
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Töton şövalyelerine karşı başarı kazananmıştır?
Seçenekler
A
Aleksandr
B
Svyatoslav
C
III. İvan
D
İvan Kalita
E
IV. İvan
Açıklama:
Moskova Knezliğinin gelişimini, ve siyasi bir merkez olarak özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Ünite 4
Soru 1
Sofya'nın çok değer verdiği kişi olan ve bu dönemde fiilen Başbakan konumuna sahip olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lenin
B
Golitsin
C
Petro
D
III. Fyodor Alekseyeviç
E
VI. İvan
Açıklama:
Golitsin (1643-1714): XVII. Yüzyılın önemli devlet adamlarından biri. Çarlık Rusyası’nda ünlü Golitsin ailesine mensup. 1676’da Ukrayna’ya gönderildi. Daha sonra Çehrin seferine katıldı. 1682’de dış politikadaki fikirleri çok önemli oldu. 1687 ve 1689’daki Kırım Harekatını yönetti. Buradaki başarısızlığı saygınlığını kaybettirdi. 1689’da Sofya’nın naipliği döneminde onun yanında yer aldı. Dışişleri Bakanlığı ile eş konumdaki bir makamın sahibi olan Golitsin, Sofya’nın çok değer verdiği fiilen Başbakan konumuna sahipti. Sofya’nın düşüşünden sonra uzun süren yaşamının son bölümünü sürgünde tamamladı ve 1714’te öldü.
Soru 2
Rusya tarihinde I. Petro dönemi kaç yılında başlamıştır?
Seçenekler
A
1662
B
1672
C
1682
D
1692
E
1702
Açıklama:
Hakimiyet tamamen Petro’nun eline geçti. Hakimiyet ortağı olan İvan ise fiili olarak hiçbir işe karışmadı ve 1696’da öldü. Böylece Rusya tarihinde I. Petro çağı (1682-1725) başlamış oldu.
Soru 3
- Avrupa gezisi sırasında I. Petro’nun en büyük çabası gemi yapımı ve denizcilik becerileri olmuştu.
- Doğu Prusya’da topçuluk kurslarına katıldı.
- Bu gezi döneminde Rusya'da hakimiyet üç kişiden oluşan naipler kurulunun elinde toplanıyordu.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
Petro’nun dış gezileri büyük bir misyonun parçasıydı. Bu gezilere yaklaşık 250 kişilik bir kafileyle katılım söz konusuydu. Çar, bizzat bu gezilerde yer alsa da onun kimliği ölüm pahasına gizli tutulmakta olup kendisi “Petro Mihaylov” olarak bilinmekteydi. Çarın yokluğunun Moskova’da fark edilmemesi mümkün değildi. Bu durumda hakimiyet üç kişiden oluşan naipler kurulunun elinde toplanıyordu.
Avrupa Gezisi büyük dikkat çekti ve Petro’yu Rusya’dan daha iyi tanıyanların zaten fark etmiş olmaları gereken bir gerçeğin açıkça ortaya çıkmasını sağladı; işleri kendi başına yapmaya yönelik doyumsuz ve neredeyse delice coşku. Gezi sırasında Petro’nun en büyük çabası hiç kuşkusuz gemi yapımı ve denizcilik becerilerine yönelmişti. Hollanda ve İngiltede (Londra) bu konularda yoğunlaştı. Doğu Prusya’da Pillau Limanında kalış süresi uzayınca topçuluk kurslarına katıldı.
Avrupa Gezisi büyük dikkat çekti ve Petro’yu Rusya’dan daha iyi tanıyanların zaten fark etmiş olmaları gereken bir gerçeğin açıkça ortaya çıkmasını sağladı; işleri kendi başına yapmaya yönelik doyumsuz ve neredeyse delice coşku. Gezi sırasında Petro’nun en büyük çabası hiç kuşkusuz gemi yapımı ve denizcilik becerilerine yönelmişti. Hollanda ve İngiltede (Londra) bu konularda yoğunlaştı. Doğu Prusya’da Pillau Limanında kalış süresi uzayınca topçuluk kurslarına katıldı.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro'nun uygulamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çevresindeki boyarların sakallarını kestirdi.
B
Geleneksel Rus giysilerindeki uzun kolları kısalttırdı ve bu tür uzun kollu giysileri kendi hizmetindeki kişilere yasakladı.
C
Sakal bırakmak yüklü bir sakal vergisi karşılığında serbest bırakıldı.
D
Sakal bırakma XIX. yüzyıl ortalarına kadar büyük ölçüde devam ettirildi.
E
Binlerce streletsi iki infaz dalgası ile yakalanarak öldürüldü.
Açıklama:
Petro, Rusya’ya döndükten sonraki ilk gününde kimseyi uyarmadan ve ani bir kararla çevresindeki boyarların sakallarını kör bir ustura ile kesmeye başladı. Artık bu öylesine bir hareket değildi. Çünkü sakal Ortodokslar için Tanrı vergisi saygınlığın simgesi olarak görülüyordu. Kısa sürede tüm hizmet sınıfı bu görüntüsel değişimi geçirdi. Köylüler ve ruhban sınıf bu zorunluluktan muaf tutulmuşlardı. Böylece alt ve üst sınıfların dış görünüşlerinde hemen anında fark edilecek bir ayırım doğmuş bulunuyordu. Petro, geleneksel Rus giysilerindeki uzun kolları kısaltmaya ve bu tür uzun kollu giysileri kendi hizmetindeki kişilere yasaklamaya başladığında dış görünüşlerdeki ayırım artmaya başladı. Sonuçta sakal bırakmak yüklü bir sakal vergisi karşılığında serbest bırakıldı ve bu “sakal tabelaları” ile belgelendi. Bu görece serbestiye rağmen sakal bırakma XIX. Yüzyıl ortalarına kadar büyük ölçüde terk edildi. Petro daha sonra streletsi ile hesaplaşma dönemine girecekti. Binlerce streletsi iki infaz dalgası ile yakalanarak öldürüldü. Ancak misillemeler bununla kalmadı. Genellikle 20 yaşın altındakiler olmak üzere hayatları bağışlananlardan bazıları sakat bırakılıp sürgüne, kurbanlarının eşleri ve çocukları da dilencilik yapmak üzere köylere gönderildiler. Streletsi birlikleri daha sonraki birkaç yılda dağıtıldılar ve ülkenin uzak bölgelerine yerleşmeye mecbur edildiler.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Büyük Kuzey Savaşı'nın getirdiği sonuçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni Polonya Kralı Stanislav Leszcynski Lehistan’dan ayrılmak zorunda kaldı.
B
II. Augustus tekrar tahta geçti.
C
II. Augustus İsveç’e savaş ilan etti.
D
Charles, Osmanlı Devleti’ne sığındı ve Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya savaş açmasına çalıştı.
E
İsveç zafer kazandı.
Açıklama:
Savaş getirdiği sonuçlar açısından önemliydi. Yeni Polonya Kralı Stanislav Leszcynski Lehistan’dan ayrılmak zorunda kaldı, II. Augustus tekrar tahta geçti ve İsveç’e savaş ilan etti. Charles, Osmanlı Devleti’ne sığındı ve Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya savaş açmasına çalıştı.
Soru 6
Rusya’nın Baltık’a sağlam bir şekilde yerleşmesi ve “Avrupa’ya açılan pencere” elde ederek kıtanın kuzeyinde baskın bir güç olan İsveç’in yerini alması hangi antlaşma ile mümkün olmuştur?
Seçenekler
A
Nystadt Antlaşması
B
Prut Antlaşması
C
Yaş Antlaşması
D
Moskova Antlaşması
E
İstanbul Antlaşması
Açıklama:
30 Ağustos 1721’de imzalanan Nystadt Antlaşması uyarınca İsveç, İngeriya, Letonya ve Estonya’yı Ruslara teslim etti. Bu antlaşma ile Rusya’nın Baltık’a sağlam bir şekilde yerleşmesi “Avrupa’ya açılan pencere” elde etmesi ve kıtanın kuzeyinde baskın bir güç olan İsveç’in yerini alması sağlandı.
Soru 7
"Vedomosti" adlı ilk Rus gazetesi kaç yılında yayın hayatına başlamıştır?
Seçenekler
A
1701
B
1702
C
1703
D
1704
E
1705
Açıklama:
XVIII. Yüzyılın ilk yarısında ülkenin kültürel hayatında en önemli olaylardan biri de basının oluşmaya başlaması oldu. 1702’de Vedomosti adlı ilk Rus gazetesi planlı bir şekilde neşre başladı.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro döneminin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya 1725’de çok uluslu bir imparatorluk haline gelmiştir.
B
Ordu bu dönemde Ruslaşmaktan giderek uzaklaşmıştır.
C
XVIII. yüzyılın geri kalan bölümünde uzun süreli barış dönemlerinin sağlanmıştır.
D
Slav olmayan önemli milletler, bir kesim Yahudi ile Alman üst sınıf toplulukları Rusya sınırlarına katılmıştır.
E
Sürekli savaşlar ülkeyi yoksullaştırmış ve gücünü tüketmiştir.
Açıklama:
Bu süreçte Petro, Slav olmayan önemli milletleri örneğin bir kesim Yahudi ile Alman üst sınıf toplulukları olmak üzere Letonya ve Estonyalıları da sınırlarına katmıştı. Fin, Türk ve Kuzey Kutup bölgesi halkları, Kafkasyalılar da bunlara katılırsa Rusya’nın 1725’de çok uluslu bir imparatorluk haline geldiği görülür.
Petro’nun sürekli yaptığı savaşlar ülkeyi yoksullaştırmış ve gücünü tüketmişti. Ancak gene de bu savaşlar sayesinde XVIII. Yüzyılın geri kalan bölümünde uzun süreli barış dönemlerinin sağlanması mümkün oldu. Yabancı subayların görevlendirilmesine rağmen gerçekte Petro ordunun daha etkin bir hale getirilmesine olduğu kadar Ruslaştırılmasına da katkıda bulunmuştu.
Petro’nun sürekli yaptığı savaşlar ülkeyi yoksullaştırmış ve gücünü tüketmişti. Ancak gene de bu savaşlar sayesinde XVIII. Yüzyılın geri kalan bölümünde uzun süreli barış dönemlerinin sağlanması mümkün oldu. Yabancı subayların görevlendirilmesine rağmen gerçekte Petro ordunun daha etkin bir hale getirilmesine olduğu kadar Ruslaştırılmasına da katkıda bulunmuştu.
Soru 9
XIX. yüzyılın ilk yarısındaki Rus toplumuyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
1825 yılına gelindiğinde Çarlık Rusyası, toprak açısından tarihinin hemen hemen en geniş dönemine ulaştı.
B
Bu dönemde Rusya uluslararası bir güç haline geldi.
C
Sanat alanında ilerlemeler gerçekleşti.
D
Sistemli bir sanayileşme yoktu.
E
Nüfusun çoğu eğitimliydi.
Açıklama:
II. Katerina (1762-1796), Pavel (1796-1801) ve I. Aleksandr (1801-1825) hükümdarlıklarına tanıklık eden 1762 ve 1825 yılları arasında Çarlık Rusyası, toprak açısından tarihinin hemen hemen en geniş dönemine ulaştı. Ülke uluslararası bir güç haline geldi. Refah ve eğitim düzeyleri de çarpıcı gelişmeler gösteriyor, sanat alanında ilerlemeler gerçekleşiyordu. Ancak bütün bunlara rağmen Rusya bir köylü toplumuydu. Nüfusun çoğu eğitimsizdi ve sistemli bir sanayileşme yoktu. Ekonomi ilkel yöntemlerle yönetiliyordu.
Soru 10
Kendini romantik olarak tanımlayan, geleneklere ve topluma sorumluluk duygusuna sahip olan ve Rusya’nın Shakespeareci bir oyun yazımına gereksinimi olduğunu savunan Rus yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turgenyev
B
Tolstoy
C
Puşkin
D
Dostoyevski
E
Gogol
Açıklama:
Puşkin kendini romantik olarak tanımlıyordu. Geleneklere ve topluma sorumluluk duygusuna sahipti. Puşkin 1820’lerde sürgünde olduğu için arkadaşlarının yer aldığı Dekabrist ayaklanmaya katılamadı. Sürgün döneminde Puşkin’in yanında çok az kimse vardı. Bu tarihler Puşkin’in edebiyat çalışmalarının en verimli olduğu dönemdir. Puşkin’e göre Rusya’nın Shakespeareci bir oyun yazımına gereksinimi vardı. Boris Godunov’u bu amaçla yazdı. Bütün edebiyat türlerini denedi. Dili kullanmadaki titizliği ve kapsamı eserlerindeki karakteristik özelliğidir. Maça Kızı, Bronz Atlı, Yevgeniy Onegin en önemli eserleridir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılın sonunda tahta geçen ve Rusya'yı çok uluslu bir imparatorluk haline getiren kişidir?
Seçenekler
A
Aleksey
B
I. Petro
C
Fyodor
D
Dolgorukiy
E
Nikolay
Açıklama:
Rusya'yı çok uluslu bir imparatorluğa dönüştüren ve sanatta mimaride Avrupa tarzını ülkesine getiren kişi Çar I. Petro'dur. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi İsveç'in "İngeriya, Letonya ve Estonya"yı Rusya'ya bıraktığı antlaşmadır?
Seçenekler
A
Prut
B
Nystadt
C
Paris
D
El Pardo
E
Georgiyevsk
Açıklama:
İsveç, "Nystadt" antlaşmasıyla Rusya'ya "İngeriya, Letonya ve Estonya"yı bırakmıştır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 13
1708-1709 yıllarında yapılan idari sistemdeki reform sonucunda Rusya, kaç eyalete bölünmüştür?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Rusya, 1708-1709 yıllarında yapılan idari sistemdeki reform sonucunda 8 (sekiz) eyalete bölünmüştür. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 14
1710 tarihinde yapılan hangi savaşta Rus ordusu, Osmanlı birliklerine yenilmiştir?
Seçenekler
A
Prut
B
Molodi
C
Çehrin Fethi
D
Yenikale
E
Şumnu
Açıklama:
Rusya, Osmanlı ordusuna 1710 tarihinde yapılan Prut Savaşı'nda yenilmiştir.Doğru yanıt: A'dır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Katherina döneminde yazılan "St. Petersburg'dan Moskova'ya Seyehat" adlı romanın yazarıdır?
Seçenekler
A
Denis Fonvizin
B
Fyodor Emin
C
Nikolay Novikov
D
Nikolay Koramsın
E
Radişçev
Açıklama:
Katherina döneminde yazılan "St. Petersburg'dan Moskova'ya Seyehat" adlı romanın yazarı "Radişçev" dir. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi II. Katherina için söylenemez?
Seçenekler
A
Batılılaşma yanlısıdır.
B
Eğitime önem vermiştir.
C
Köleliği kaldırmıştır.
D
Sanatı desteklemiştir.
E
Ülkesini genişletmek istemiştir.
Açıklama:
II. Katherina döneminde Rusya'da; eğitimde, sanatta, bilimde, edebiyatta gözle görülür ilerlemeler olmuştur. Ancak köleliğin kaldırılması bu dönemde olmamıştır. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi II. Katherina'nın kütüphanesini satın alarak yardımda bulunduğu filozoftur?
Seçenekler
A
Voltaire
B
Grimm
C
Beccaria
D
Diderot
E
Montesquieu
Açıklama:
Katherina, Batılı filozoflarından yararlanmak istemiştir. Onlardan biri de Diderot'tur. Diderot'un kütüphanesini satın alarak ona yardımda bulunmuştur. Sonradan kütüphanesini kendisine geri vermiş ve onu bu kütüphanenin müdürü yapmıştır. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi II. Katherina'nın yazdığı roman yüzünden Sibirya'ya sürgüne gönderdiği yazardır?
Seçenekler
A
Aleksandr Radişçev
B
Denis Fonvizin
C
Fyodor Emin
D
Nikolay Novikov
E
Nikolay Karamzin
Açıklama:
II. Katherina, köleliği eleştirdiği "St. Petersburg’dan Moskova’ya Seyahat" romanı nedeniyle Aleksandr Radişçev adlı yazarı Sibirya'ya sürgüne göndermiştir. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 19
Çar Pavel döneminde, Fransa'ya karşı oluşturulan koalisyonda hangi devlet yer almamıştır?
Seçenekler
A
Rusya
B
Osmanlı Devleti
C
İspanya
D
Avusturya
E
Napoli Krallığı
Açıklama:
İspanya, Çar Pavel döneminde, Fransa'ya karşı oluşturulan koalisyonda yer almayan devlettir.
Soru 20
Rus edebiyatçılarının en ünlüsü kabul edilen yazar hangisidir?
Seçenekler
A
Nikolay Gogol
B
Aleksandr Herzen
C
Mihail Bakunin
D
Aleksandr Puşkin
E
Dostoyevski
Açıklama:
Rusya'da Aleksandr Puşkin en büyük edebiyatçı olarak görülmektedir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi III. Fyodor Alekseyeviç'in varis bırakamadan öldüğü yıldır?
Seçenekler
A
1682
B
1683
C
1684
D
1685
E
1686
Açıklama:
XVII. Yüzyılın sonlarında saray grupları arasında hakimiyet mücadelesi arttı. 1682’de III. Fyodor Alekseyeviç (1676-1882) varis bırakmadan öldü.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro'nun yaptığı reformlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İdari Reformlar
B
Ekonomik Reformlar
C
Kilise Reformları
D
Askeri Reformlar ve Rütbeler Tablosu
E
Kültürel Reformlar
Açıklama:
I. Petro'nun yapmış olduğu Refomlar arasında Ekonomik alanla ilgili Reformlar bulunmamaktadır
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Petro sonrası dönemde hafif sanayinin temel unsurudur?
Seçenekler
A
Madencilik
B
Tarım
C
Dokumacılık
D
Hayvancılık
E
Çiftçilik
Açıklama:
Petro sonrası dönemde hafif sanayinin temel unsuru dokumacılıktır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Pugaçev İsyanında kendini gösteren temel etmendir?
Seçenekler
A
Yürütme Komisyonundaki toplumsal düşmanlık
B
Yargı Komisyonundaki toplumsal düşmanlık
C
Yasama Komisyonundaki eşitsizlikler
D
Yasama Komisyonundaki toplumsal düşmanlık
E
Sanayide gerçekleşen yozlaşmalar
Açıklama:
Yasama Komisyonundaki toplumsal düşmanlık Pugaçev İsyanında kendisini gösteren temel etmendir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Prusya'nın, kendi topraklarını ikiye bölen küçük ama önemli Danzing koridorunu aldığı yıldır?
Seçenekler
A
1768
B
1769
C
1770
D
1771
E
1772
Açıklama:
Lehistan’ın ilk paylaşımı 1772’de gerçekleşti. Bu Rusya açısından aynı zamanda Çar Aleksey döneminde ulaşılan sınırların pekişmesi anlamına geliyordu. Prusya, kendi topraklarını ikiye bölen küçük ama önemli Danzing koridorunu aldı.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi İlk önemli Rus tiyatro yazarıdır?
Seçenekler
A
Mihail Lomonosov
B
Denis Fonvizin
C
Voltaire
D
Grimm
E
Diderot
Açıklama:
İlk önemli Rus tiyatro yazarı Denis Fonvizin'dir (1745-1792). Komedi yazarı olarak
kabul görmüştür. Anasınınkuzusu olarak tercüme edilen Nedorosl eseri ününü pekiştirmiştir.
kabul görmüştür. Anasınınkuzusu olarak tercüme edilen Nedorosl eseri ününü pekiştirmiştir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Pavel'in 1800’de bulunduğu konumu değiştirip ve Rusya’daki tüm ürünlerine amborgo uyguladığı ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İsviçre
C
Almanya
D
İngiltere
E
Macaristan
Açıklama:
Pavel 1800’de bulunduğu konumu değiştirdi ve Rusya’daki tüm İngiliz ürünlerine amborgo uyguladı. Daha sonra Don Kazaklarına Hindistan’ı fethetmelerini emretti. Kazakların hiçbir ön hazırlık yapmadan harekete geçmeleri istenmişti (erzak ve mühimmattan yoksundular).
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi I. Aleksandr döneminde kurulan “Gizli Komite” üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
II. Katerina
B
V. P. Koçubeyi
C
A. A. Çartorıyski’yi
D
P. A. Straganov’u
E
N. N. Novosiltsev’
Açıklama:
I. Aleksandr, II. Katerina devrinin kanunlarını tekrar uygulamakla birlikte bir takım liberal değişikliklerin yapılması gerektiğini de kavramaktaydı. Özellikle Fransız İhtilalinin tesirinin Rusya’ya yayılmasını engellemek amacıyla bazı reformların hayata geçirilmesine karar verdi. Liberal dvoryan gençlerden V. P. Koçubeyi, A. A. Çartorıyski’yi, P. A. Straganov’u ve N. N. Novosiltsev’i yanına alarak 1801’de “Gizli Komite” kurdu.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’ da burjuva kanunlarına dayanan devlet için mücadele eden genç subaylara verilen addır?
Seçenekler
A
Muravyev kardeşler
B
Vatanın Gerçek ve Sadık Çocukları Cemiyeti
C
Dekabristler
D
Kuzey ve Güney Cemiyetleri
E
Kuzey ittifakı
Açıklama:
Dekabristler, Rusya’da burjuva kanunlarına dayanan devlet için mücadele eden genç subaylardı. Dekabristlerin ilk teşkilatı 1816’da St. Petersburg’da Muravyev kardeşler, Trubetskoy, Yakuşin, Pavel Pestel tarafından oluşturulan “Kurtuluş” teşkilatı idi.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi "Zamanımızın Bir Kahramanı" adlı esersin sahibidir?
Seçenekler
A
Çadayev
B
Griboyedov
C
Aleksandr Puşkin
D
Nikolay Gogol
E
Mihail Lermantov
Açıklama:
Şair ve öykü yazarı olarak Mihail Lermantov, çok okunan bir yazar oldu. 1840’da kaleme aldığı Zamanımızın Bir Kahramanı adlı eseri onun başyapıtıdır ve Rus edebiyatında gerçek anlamda Avrupalı ilk büyük yapıttır. Psikolojik bir roman da olan eser XX. Yüzyıla dönük bakışlar içermektedir
Soru 31
1682’de varis bırakmadan ölen çar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
III. Fyodor Alekseyeviç
B
Vasiliy Vasilyeviç Golitsin
C
I. Petro
D
II. Petro
E
I. Katerina
Açıklama:
1682’de III. Fyodor Alekseyeviç (1676-1882) varis bırakmadan öldü.
Soru 32
Rusya Büyük Kuzey Savaşı’nı kimlere karşı yapmıştır?
Seçenekler
A
Norveç
B
Polonya
C
İsveç
D
Osmanlı Devleti
E
Finlandiya
Açıklama:
1700 yılı Petro’nun hükümdarlık döneminde bir başka geçiş dönemini temsil eder.Ülkede terör olayları durmuş, düzen sağlanmıştı. Osmanlı Devleti ile yapılan barış antlaşması da Kırım Tatarlarına vergi ödeme yükümlülüğünün sona erdiğini gösteriyordu. Ancak aynı yıl bu kez daha uzun sürecek, daha tehlikeli ve mali kaynakları tüketen başka bir savaş açılmaktaydı. Bu İsveç’e karşı başlatılan Büyük Kuzey Savaşı idi.
Soru 33
1708’de Rus ordusu Lesnaya köyü yakınlarında Charles’ın takviye birliklerinin yolunu kesip yenilgiye uğratması sonucu İsveç Kralı XII. Charles aşağıdakilerden hangisine sığınmıştır?
Seçenekler
A
Polonya
B
Osmanlı Devleti
C
İngiltere
D
Finlandiya
E
Ukrayna
Açıklama:
1708’de Rus ordusu Lesnaya köyü yakınlarında Charles’ın takviye birliklerinin yolunu kesti ve yenilgiye uğrattı. Petro, Poltova’nın Charles’tan kurtarılmasının gerekli olduğunu düşünüyordu. Bölge Petro’nun güney filosunun ana merkezi ve ayrıca büyük tahıl rezervlerine sahip olan Voronej’e giden yolun kilit noktasındaydı. Poltova Savaşı zorlu geçmesine rağmen kısa sürdü. Savaşın kaderini topçu birlikleri belirledi. İsveç ordusu tam bir yenilgiye uğradı. Savaş getirdiği sonuçlar açısından önemliydi. Yeni Polonya Kralı Stanislav Leszcynski Lehistan’dan ayrılmak zorunda kaldı, II. Augustus tekrar tahta geçti ve İsveç’e savaş ilan etti. Charles, Osmanlı Devleti’ne sığındı.
Soru 34
Hangi anlaşma ile Rusya’nın Baltık’a sağlam bir şekilde yerleşmesini Avrupa’ya açılan pencere elde etmesini ve kıtanın kuzeyinde baskın bir güç olan İsveç’in yerini almasını sağlanmıştır?
Seçenekler
A
Nystadt Antlaşması
B
Tilsit Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Akkerman Antlaşması
E
Tyantsizin Antlaşması
Açıklama:
30 Ağustos 1721’de imzalanan Nystadt Antlaşması uyarınca İsveç, İngeriya, Letonya ve Estonya’yı Ruslara teslim etti. Bu antlaşma ile Rusya’nın Baltık’a sağlam bir şekilde yerleşmesi “Avrupa’ya açılan pencere” elde etmesi ve kıtanın kuzeyinde baskın bir güç olan İsveç’in yerini alması sağlandı.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro’nun yaptığı idari reformlar kapsamında bölünen ülke eyaletleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Smolensk
B
Azak
C
Arhangelsk
D
Kiyev
E
Astrahan
Açıklama:
1708-1709’da idare ve idarecilik sisteminde reformlara başlandı. Ülke toprakları olmak üzere 8 eyalete bölündü. Smolensk, Arhangelsk, Peterburg, Kiyev, Kazan, Azak, Sibir, Moskova.
Soru 36
Rusya İmparatorluğu’nda Petro döneminde askere alınmayan, ancak bunun karşılığında mutlak askeri veya mülki hizmette bulunmak zorunda olan sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boyarlar
B
Dvoryanlar
C
Köylüler
D
Votçinalar
E
Streletsiler
Açıklama:
Dvoryanlar ise askere alınmazlar, ancak bunun karşılığında mutlak askeri veya mülki hizmette bulunmak zorundaydılar. Yeni bir dvoryan asker olarak faaliyete başlar daha sonra bir subay okuluna girer ve buradan ast subay rütbesi alırdı. Böylece bütün subaylar sadece dvoryanlardan meydana geliyordu.
Soru 37
Petro dönemi kültürel faaliyetler açısından 1702’de neşre başlayan ilk Rus gazetesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovremennik
B
Otechestvenıye Zapiski
C
Vedemosti
D
Vestnik
E
Damskiy Jurnal
Açıklama:
XVIII. Yüzyılın ilk yarısında ülkenin kültürel hayatında en önemli olaylardan biri de basının oluşmaya başlaması oldu. 1702’de Vedomosti adlı ilk Rus gazetesi planlı bir şekilde neşre başladı
Soru 38
XVIII. yüzyılın ilk yarısında Rusya'da sanayi alanında ilk sırada aşağıdakilerden hangisi gelmekte idi?
Seçenekler
A
Gemi sanayi
B
Dokuma
C
Madencilik
D
Metal imalatı
E
Silah üretimi
Açıklama:
XVII. Yüzyılın sonu XVIII. Yüzyılın ilk yarısında ciddi bir değişim yaşan-masa da sanayide önemli bir atılım meydana geldi. XVIII. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’da dokuma, gemi sanayi, madencilik ve metal imalatı vb. manifaktür sanayi oluşmaya başladı. Madencilik ilk sırada geliyordu.
Soru 39
Rusya'nın Osmanlı Devleti ile imzaladığı ve Özü Kalesi'ni ve Dinyester Nehri'ne kadar olan Karadeniz kıyısını elde ettiği anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük Kaynarca Antlaşması
B
Yaş Antlaşması
C
Tilsit Antlaşması
D
Paris Antlaşması
E
Akkerman Antlaşması
Açıklama:
1787-1792 savaşında General Suvorov’un komutasındaki Rus birlikleri Osmanlı kuvvetlerini yendi. 1792’de imzalanan Yaş Antlaşmasıyla Rusya, Özü Kalesini ve Dinyester Nehrine kadar olan Karadeniz kıyısını elde etti.
Soru 40
Liberal dvoryan gençlerden V. P. Koçubeyi, A. A. Çartorıyski’yi, P. A. Straganov’u ve N. N. Novosiltsev’i yanına alarak 1801’de Gizli Komite kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
III. Fyodr Alekseyeviç (1676-1682)
B
II. Katerina (1762-1796)
C
Pavel (1796-1801)
D
I. Aleksandr (1801-1825)
E
I. Nikola (1825-1855)
Açıklama:
Fransız İhtilalinin tesirinin Rusya’ya yayılmasını engellemek amacıyla bazı reformların hayata geçirilmesine karar verdi. Liberal dvoryan gençlerden V. P. Koçubeyi, A. A. Çartorıyski’yi, P. A. Straganov’u ve N. N. Novosiltsev’i yanına alarak 1801’de “Gizli Komite” kurdu.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Kırım Savaşının ortaya çıkma sebeplerinden en önemlisidir?
Seçenekler
A
Rus Çarlığı'nın ülke içindeki durumu
B
Osmanlı Devleti'nin zayıflaması
C
Kutsal Topraklarda gelişen olaylar
D
Rusya, İngiltere ve Fransa arasındaki antlaşma
E
Napolyon'un Osmanlı Devleti'nde yaşayan Katolikler için ayrıcalıklar istemesi
Açıklama:
Kırım Savaşı XIX. Yüzyılda derin sosyal ve siyasal değişiklikler için önemli bir unsur oldu. Savaşın sebepleri, gelişimi ve sonucu Çarlığın ülke içindeki durumu ile çok az ilgiliydi. Kırım Savaşının arka planları ve nedenleri Doğu sorununa odaklanıyordu. Bu sorun da Osmanlı Devleti’nin zayıflamasıyla birlikte içine girilen uluslararası güç mücadelesine bağlıydı. Buna karışan başlıca devletler Avusturya,
İngiltere, Fransa ve Rusya idi. Rusya açısından bakıldığında bu menfaatler, Türklerle olan asırlara dayalı rekabetin etkisizleştirilmesi ve Karadeniz’den Akdeniz’e uzanan bir geçit bulma çabalarıydı. Mücadele 1820’de başladı daha sonra iyice karmaşık bir nitelik kazandı. 1850’lere gelindiğinde herkesin bir diğerinden şüphelendiği hassas bir ortam doğdu. Savaşın sebebi Kutsal Topraklarda gelişen olaylardı.
1840’da Doğu Meselesi yüzünden Rusya, İngiltere ve Fransa arasındaki sürtüşmelerin büyümesi bekleniyordu. 1848 Fransız İhtilali, Fransa ile Rusya arasındaki ilişkilerin tamamen bozulmasına yol aç
Kırım Savaşı XIX. Yüzyılda derin sosyal ve siyasal değişiklikler için önemli bir unsur oldu. Savaşın sebepleri, gelişimi ve sonucu Çarlığın ülke içindeki durumu ile çok az ilgiliydi. Kırım Savaşının arka planları ve nedenleri Doğu sorununa odaklanıyordu. Bu sorun da Osmanlı Devleti’nin zayıflamasıyla birlikte içine girilen uluslararası güç mücadelesine bağlıydı. Buna karışan başlıca devletler Avusturya, İngiltere, Fransa ve Rusya idi. Savaşın sebebi Kutsal Topraklarda gelişen olaylardı.
İngiltere, Fransa ve Rusya idi. Rusya açısından bakıldığında bu menfaatler, Türklerle olan asırlara dayalı rekabetin etkisizleştirilmesi ve Karadeniz’den Akdeniz’e uzanan bir geçit bulma çabalarıydı. Mücadele 1820’de başladı daha sonra iyice karmaşık bir nitelik kazandı. 1850’lere gelindiğinde herkesin bir diğerinden şüphelendiği hassas bir ortam doğdu. Savaşın sebebi Kutsal Topraklarda gelişen olaylardı.
1840’da Doğu Meselesi yüzünden Rusya, İngiltere ve Fransa arasındaki sürtüşmelerin büyümesi bekleniyordu. 1848 Fransız İhtilali, Fransa ile Rusya arasındaki ilişkilerin tamamen bozulmasına yol aç
Kırım Savaşı XIX. Yüzyılda derin sosyal ve siyasal değişiklikler için önemli bir unsur oldu. Savaşın sebepleri, gelişimi ve sonucu Çarlığın ülke içindeki durumu ile çok az ilgiliydi. Kırım Savaşının arka planları ve nedenleri Doğu sorununa odaklanıyordu. Bu sorun da Osmanlı Devleti’nin zayıflamasıyla birlikte içine girilen uluslararası güç mücadelesine bağlıydı. Buna karışan başlıca devletler Avusturya, İngiltere, Fransa ve Rusya idi. Savaşın sebebi Kutsal Topraklarda gelişen olaylardı.
Soru 42
1837-1841 yıllarında P.D.Kiselyov tarafından hayata geçirilen devlet köylülerinin reformu için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Devlet köylüleri Maliye Bakanlığı'nın emrinden alınarak Emlak Bakanlığı'nın idaresine verildi.
B
Reform bazı maliye ve idari tedbirleri de içermekteydi.
C
Köylülerin toprakla temin edilmesi bir dereceye kadar kurallara bağlandı.
D
Batı eyaletlerinde devlet köylülerinin kiraya verilmesine başlandı.
E
Devlet köylerinde mektepler, hastaneler kuruldu.
Açıklama:
1837-1841 yıllarında P. D. Kiselyov tarafından devlet köylülerinin reformu hayata geçirildi. Bu reformlara esasen devlet köyleri, Maliye Bakanlığının emrinden alınarak 1837’de kurulan Devlet Emlak Bakanlığının idaresine verildi. P. D. Kiselyov bu bakanlığın idarecisi idi. Reform bazı maliye ve idari tedbirleri de içermekteydi. Köyün idare edilebilmesi için devlet, eyaletlerde hazine meclisleri, kazalarda hazine daireleri kurdu. Burada nahiye ve köy idaresi tatbik edilmeye başlandı. Geliri dikkate alınarak toprağa ve tarım dışı üretime getirilen mükellefiyetlerin listesi belirlendi. Köylülerin toprakla temin edilmesi bir dereceye kadar kurallara bağlandı. Bu esasen az topraklıların yeni topraklara göç ettirilmesi hesabına uygulandı. Batı eyaletlerinde devlet köylülerinin kiraya verilmesi lağv edildi. Reform, devlet köyünde mektepler, hastaneler, veterinerlik yapılarının kurulmasını dikkate almaktaydı.
Batı eyaletlerinde devlet köylülerinin kiraya verilmesi lağvedildi.
Batı eyaletlerinde devlet köylülerinin kiraya verilmesi lağvedildi.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya-Osmanlı Devleti ilişkileri için söylenebilir?
Seçenekler
A
I. Aleksandr, 1821'de Yunanistan’da Osmanlı Devletine karşı meydana gelen isyanı müdafaa etti.
B
1827’de başlayan Rus-Türk Savaşı 1829’da Edirne Antlaşması ile sonuçlandı.
C
Hünkar İskelesi Antlaşması Rusya’nın Batı Avrupa ülkeleri ile ilişkilerini güçlendirdi.
D
Edirne Antlaşması'na göre Anapa’dan Batum’a kadar Karadeniz sahilleri Osmanlı Devleti'ne kaldı.
E
I.Nikola Doğu meselesine tek başına son vermek istedi.
Açıklama:
1821’de Yunanistan’da Rus hizmetinde olan Knez Aleksandr İpslanti’nin başkanlığında Osmanlı Devletine karşı bir isyan meydana geldi. Balkanlarda Rusya’nın hamiliği altında Yunan devletinin kurulmasında ilgili olmasına rağmen Kutsal İttifakın dağılmasına ihtiyatla yaklaşan I. Aleksandr Yunan isyanını müdafaa etmedi. I.Nikola Yunanlıları açıkça savunmak ve Doğu meselesine tek başına son vermeyi istedi. 1827’de Navarin Deniz Savaşı’nda Osmanlı donanması mağlup oldu. 1828’de Rus-Türk Savaşı başladı. Savaş 1829’da Edirne Antlaşması ile sonuçlandı. Barışa göre, Tuna mansıbındaki adalar, Anapa’dan Batum’a kadar Karadeniz sahilleri Rusya’ya geçti. Hünkar İskelesi Antlaşması Rusya’nın Yakın Doğu’daki konumunu güçlendirdi, ancak Batı Avrupa ülkeleri ile ilişkileri gerginleştirdi.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya-Çin ilişkileri için söylenebilir?
Seçenekler
A
1858’de Aygün şehrinde Rusya-Çin antlaşması imzalandı.
B
Rusya-Çin antlaşmasından sonra Amur’un sol sahili Çinlilere, Ussuruya’ya kadar sağ sahili Ruslara verildi.
C
1857'de Avrasya-Çin ticaret ilişkilerini belirleyen Tyantsizin Antlaşması imzalandı.
D
1858 Pekin Antlaşmasına göre Ussuriya eyaleti Rus toprakları ilan edildi.
E
Günümüzdeki Rusya ile Çin arasındaki sınırlar 1858'de belirlendi.
Açıklama:
1858’de Aygün şehrinde Rusya-Çin antlaşması imzalandı. Amur’un sol sahili Ruslara, Ussuruya’ya kadar sağ sahili Çinlilere verildi.1858de Avrasya-Çin ticaret ilişkilerini belirleyen Tyantsizin Antlaşması imzalandı. 1860 Pekin Antlaşmasına göre Ussuriya eyaleti Rus toprakları ilan edildi. Böylece Pekin Antlaşması Rusya ile Çin arasında şimdi de mevcut olan sınırları belirledi.
Soru 45
I. Nikola dönemi tarihe hangi adla girdi?
Seçenekler
A
Aydınlanma
B
Gericilik
C
İlerleme
D
Özgürlük
E
Orduda düşüş
Açıklama:
30 yaşında tahta geçen I. Nikola 30 yıl tahta kaldı. Nikola’nın hakimiyeti gericilik, duraklama ve baskı dönemi olarak adlandırılmaktadır. Nikola bir askerdi ve kendi ordusunun başlıca mimarları arasındaydı. Hayatını ülkeye yönelik bütün tehditlere karşı durmaya adamıştı. İlk olarak polisleri güçlendirdi. Siyaseti katı bir disiplin olarak algılayan bakış açısına sahipti. Askeri konulardaki bilgisi dışında idari konularda birikime sahip değidi. Ancak buna rağmen devletin tüm kurumlarını denetleyerek, liberalleri rahatsız ediyordu. Anayasa reform paketi ile ilgili çalışmaları durdurmuştu.
Soru 46
I. Aleksandr'ın dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
I. Aleksandr'ın babasının yürüttüğü siyaset devam ettirildi.
B
Zadeganların hakları lağvedildi.
C
II. Katerina devrinin kanunları tekrar uygulandı.
D
Fransız ihtilalinin Rusya'ya tesiri başarılı şekilde engellendi.
E
Köklü reformlar uygulandı.
Açıklama:
I. Aleksandr ilan ettiği manifesto ile ülkeyi büyükannesi II. Katerina’nın koyduğu kurallara esasen idare edeceğini bildirdi. O, öncelikli olarak Pavel tarafından zadeganların lağvedilmiş haklarını iade etti (ordudan kovulanların geri alınması, cezaya maruz kalan 12 bin memur ve askerin cezalarının affedilmesi vb.). I. Aleksandr, II. Katerina devrinin kanunlarını tekrar uygulamakla birlikte bir takım liberal değişikliklerin yapılması gerektiğini de kavramaktaydı. Özellikle Fransız İhtilalinin tesirinin Rusya’ya yayılmasını engellemek amacıyla bazı reformların hayata geçirilmesine karar verdi. Liberal dvoryan gençlerden V.P. Koçubeyi, A. A. Çartorıyski’yi, P. A. Straganov’u ve N. N. Novosiltsev’i yanına alarak 1801’de “Gizli Komite” kurdu. Komitede Rusya’da liberal değişiklikler hakkında müzakereler yapıldı. Bu komitenin üyeleri yüksek düzeyli memurlardan oluşuyordu. Gizli Komite 1803’e kadar faaliyetlerine devam etti. I. Aleksandr reforma yatkın dostlarından oluşan bir komite yardımcı oluyordu
Soru 47
Aşağıdaki ülkelerden hangileri Anti Napolyon koalisyonuna katılmıştır?
Seçenekler
A
İtalya, Osmanlı Devleti, Avusturya
B
Avusturya, İsveç, Osmanlı Devleti
C
İngiltere, Osmanlı Devleti, Avusturya
D
Rusya, Osmanlı Devleti, Avusturya
E
İsviçre, Rusya, Osmanlı Devleti,
Açıklama:
1804’de Petersburg’da Rusya ile İngiltere arasında bir ittifak antlaşması imzalandı. Amaç Napolyon’un işgal ettiği İtalya, Kuzey Almanya, Hollanda, İsviçre topraklarını kurtarmak ve Fransayı 1792’de sınırlarına geri döndürmekti. Anti Napolyon koalisyonuna Avusturya, İsveç ve Osmanlı Devleti katıldı. Koalisyonun Fransa’ya karşı savaşı 1805’de başladı. Coğrafi konumuna göre savaşa katılamayan İngiltere mali kaynakların temin edilmesini sağlıyordu. Avrupa’da askeri harekatlar müttefikler için başarısızlıkla sonuçlandı. 1805 Ekim ayında Napolyon, Avusturya ordusunu mağlup etti. Bundan sonra Avusturya ve Rusya ordularının komutanı tayin edilen Mihail İllarionoviç Golenişçev Kutusov (1745-1813), Fransızların 150 bin kişilik ordusuna karşı verdiği emirle toplam 35 bin kişilik ordusunu Tuna N
Soru 48
Dekabrist isyanı içim için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Köylülerin isyanı olarak tarihe girdi.
B
Çar Nikola'nın tahta geçmesi için ayaklanma harekatı.
C
Burjuva kanunlarına dayanan devlet için mücadele eden genç subayların harekatı.
D
Dekabrist isyanı 1826 yılında meydana çıktı.
E
Dekabristlerin başarısı yeni isyanların önünü açtı.
Açıklama:
Dekabristler, Rusya’da burjuva kanunlarına dayanan devlet için mücadele eden genç subaylardı. İlk hareket 1826 yılının yazında planlanmış olsa da 19 Kasım 1825’de I. Aleksandr’ın ani ölümü bu hareketlerin önünü açtı. Yeni Çar I. Nikola’nın yemin etme töreni 14 Aralık olarak belirlenince Dekabristler de bu tarihte harekete geçmeye karar verdiler.14 Aralık’ta Senato meydanına çıkan Dekabristler “Rus Halkına Manifestoyu kabul ettiler. Manifestoda program hükümleri yer almaktaydı. Buna rağmen isyan çıkartmak mümkün olmadı ve onlar yemin etme törenini engelleyemediler. Dekabristler başarısız oldular, 579 kişi mahkemeye celp edildi. Pestel, Kohovski, Murovyev, Apostol, Rıleyev, Bestujev Rumin de idam edildi.
Soru 49
Pavel devrinin en kalıcı izini gösterdiği alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika
B
Eğitim
C
Sanat
D
Şehirleşme
E
Mimarlık
Açıklama:
Pavel devri en kalıcı izini dış politikada ve savaşta verdi.
Soru 50
Aşağıdaki hükümdarlardan hangisi Rusya’nın otokrasiden başka bir biçimde yönetilebileceğine yönelik bir eğilim sergilemiştir?
Seçenekler
A
Pavel
B
I. Katerina
C
Elizabeth
D
II. Katerina
E
I. Aleksandr
Açıklama:
II. Katerina Rusya’nın otokrasiden başka bir biçimde yönetilebileceğine yönelik bir eğilim sergilemiştir.
Soru 51
Edirne Antlaşması hangi yılda imzalandı?
Seçenekler
A
1829
B
1828
C
1853
D
1856
E
1812
Açıklama:
İmparatorluk Rusyası ve II. Katerina Döneminin aydınlama hareketini açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne savaş açtığı yıldır?
Seçenekler
A
1856
B
1853
C
1829
D
1828
E
1812
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın iç ve dış politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Ölü Canlar adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Aleksandr Puşkin
B
Nikolay Gogol
C
Mihail Lermontov
D
Lev Tolstoy
E
Fyodor Dosoyevski
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın iç ve dış politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Petro döneminde Rusya’nın bölündüğü eyaletlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Smolensk
B
Arhangelsk
C
Peterburg
D
Kiyev
E
Ryazan
Açıklama:
I. Petro’dan sonra Rusya’da hakimiyet mücadelelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 55
Hangi hükümdarın döneminde Moskova merkezli Rusya Devleti dünya imparatorluğu haline geldi?
Seçenekler
A
I. Petro
B
II. Katerina
C
Pavel
D
I. Aleksandr
E
Elizabeth
Açıklama:
I. Petro dönemi ve reform hareketlerinin Rusya’ya etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Aydınlanma düşüncelerinin yayılmasını sağlayan hükümdar kimdir?
Seçenekler
A
I. Petro
B
II. Katerina
C
Elizabeth
D
III. İvan
E
Pavel
Açıklama:
I. Petro’dan sonra Rusya’da hakimiyet mücadelelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 57
Rusya’nın ilk büyük çağdaş bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Mihail Lomonosov
B
L.F. Maknitski
C
Beccaria
D
Navarin
E
Pugaçev
Açıklama:
İmparatorluk Rusyası ve II. Katerina Döneminin aydınlama hareketini açıklayabileceksiniz.
Soru 58
Mihail Lermantov’un en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İki İvan Nasıl Kavga Etti?
B
Müfettiş
C
Bronz Atlı
D
Zamanımızın Bir Kahramanı
E
Yevgeniy Onegin
Açıklama:
İmparatorluk Rusyası ve II. Katerina Döneminin aydınlama hareketini açıklayabileceksiniz.
Soru 59
Orta Asya Hanlıkları için Rusya aşağıdaki devletlerden hangisi ile mücadele etmiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti
B
Piyomonte
C
Avusturya
D
Fransa
E
İngiltere
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın iç ve dış politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 60
II. Katerina döneminin en önemli isyan hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stenka Razin
B
Pavel Pestel
C
Yemelyan Pugaçev
D
Muravyev Kardeşler
E
Bakunin
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın iç ve dış politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 61
Anayasal bir hükümet kurulması ve köleliğin kaldırılması için mücadele eden genç subaylar hareketine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dekabristler
B
Slavyonofiller
C
Panslavistler
D
Narodnost
E
Ütopistler
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın iç ve dış politikalarını değerlendirebileceksiniz.
Soru 62
Napolyon’un Moskova’ya kadar ilerlemesini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Smolensk
B
Borodino
C
Tilsit
D
Waterloo
E
Friedland
Açıklama:
I. Petro’dan sonra Rusya’da hakimiyet mücadelelerini değerlendirebileceksiniz.
Ünite 5
Soru 1
Hangi dönemde Büyük Britanya ile Rusya Orta Asya’da nüfuz alanlarını belirlemiş oldular?
Seçenekler
A
İşgal dönemi
B
Rus Çarlık dönemi
C
Büyük Oyun dönemi
D
Kafkasya dönemi
E
Büyük Rusya dönemi
Açıklama:
Çarlık Rusyası’nda XIX. Yüzyıl, komşu ülkeler aleyhine büyümesini sürdürdüğü dönem oldu. Bu Osmanlı Devletini ciddi olarak sarsmak, Kafkasları ele geçirmek ve Orta Asya’yı işgal ederek İngilizlerin ilerlemesini durdurma şeklinde gelişti. “Büyük Oyun” adı verilen bu dönemde Büyük Britanya ile Rusya Orta Asya’da nü- fuz alanlarını belirlemiş oldular.
Soru 2
II. Katerina’dan sonra Pavel’in oğlu I. Aleksandr (1801-1825) hangi tarihte Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı?
Seçenekler
A
1803
B
1805
C
1804
D
1802
E
1801
Açıklama:
II. Katerina’dan sonra Pavel’in oğlu I. Aleksandr (1801-1825), 1801’de Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı.
Soru 3
1832 de Rus kuvvetlerinin İstanbul’a gelmesi Fransa ile İngiltere’yi telaşa düşürdü ve onların baskısıyla hangi anlaşma yapıldı?
Seçenekler
A
Türkmençay
B
Belgrad
C
Edirne
D
Hünkâr İskelesi
E
Londra Mukavelesi
Açıklama:
1832’de Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyan edince çaresiz kalan Sultan II. Mahmut, Çar I. Nikola’dan yardım istedi. Rusya için ise Osmanlı Devletine müdahale fırsatı doğmuştu. Rus kuvvetlerinin İstanbul’a gelmesi Fransa ile İngiltere’yi telaşa düşürdü ve onların baskısıyla “Hünkâr İskelesi Antlaşması” ya- pıldı.
Soru 4
Trans-Sibir (Sibirya Ötesi) Demiryolu-nun 1897’de başlayan inşaatı resmi olarak hangi yıl tamamlanmıştır?
Seçenekler
A
1901
B
1903
C
1902
D
1905
E
1900
Açıklama:
Trans-Sibir (Sibirya Ötesi) Demiryolunun 1897’de başlayan inşaatı resmi olarak 1903’te tamamlandı.
Soru 5
Düşünmek fiilinden gelen ve istişari (danışma) meclis anlamına gelen sözcüğe ne denir?
Seçenekler
A
Boyar
B
Boyar duması
C
Senato
D
Duma
E
Rusya meclisi
Açıklama:
Duma: Rusçadaki “dumat” (düşünmek) fiilinden gelir ve istişari (danışma) meclis demektir.
Soru 6
Rusçada asilzade, soylu, zadegân anlamında hangi kelime kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Duma
B
Boyar
C
Boyar duması
D
Zemstvo
E
Dvoryan
Açıklama:
Dvoryan, “Dvor” Rusça avlu, saray anlamına gelir. “Dvoryan” kelimesi de asilzade, soylu, zadegân anlamında kullanılmıştır.
Soru 7
Başta Ortaçağ Avrupası olmak üzere tarihin birçok evresinde rastlanan toplumsal, siyasal ve ekonomik örgütleniş biçimine ne denir?
Seçenekler
A
Guberniya
B
Zemstvo
C
Feodalizm
D
Udel
E
Dvoryane
Açıklama:
Feodalizm (Derebeylik),başta Ortaçağ Avrupası olmak üzere tarihin birçok evresinde rastlanan toplumsal, siyasal ve ekonomik örgütleniş biçimidir.
Soru 8
Köylü ayaklanmasının artması üzerine II. Aleksandr (1855-1891), hangi tarihte köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair bir ferman (manifesto) ilan etti?
Seçenekler
A
1870
B
1860
C
1871
D
1864
E
1861
Açıklama:
Köylü ayaklanmasının artması üzerine II. Aleksandr (1855-1891), 19 Şubat 1861’de köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair bir ferman (manifesto) ilan etti.
Soru 9
Rusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan sınıfına ne denir?
Seçenekler
A
Pomeşçik
B
Yemeşçina
C
Opriçnina
D
Dvoryanlar
E
Deti boyarskiye
Açıklama:
Dvoryanlar:Bu soylular sınıfı (Dvoryanstvo), Rusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan sınıftı.
Soru 10
Hangi görüş, her milletin kendisine has bir “varlığı” olduğunu ve bunu “halkın ruhu”nun ortaya koyduğunu kabul ediyordu?
Seçenekler
A
Dekabrist
B
Slavyanofil
C
Zapadniki
D
Panslavizm
E
Menşevik
Açıklama:
“Slavyanofil” görüş, her milletin kendisine has bir “varlığı” olduğunu ve bunu “halkın ruhu”nun ortaya koyduğunu kabul ediyordu.
Soru 11
Rusya’da gerçek manada ilk üniversite nerede kuruldu?
Seçenekler
A
Moskova
B
Harkov
C
Kazan
D
Kiyev
E
Odessa
Açıklama:
Rusya’da gerçek manada ilk üniversite Yelizaveta (1741-1762) devrinde 12 Ocak 1755’te Moskova’da kuruldu. Üniversite üç fakülte (hukuk, tıp, felsefe) ve on kürsüye bölünmüştü. Üniversiteye hazırlamak için Moskova’da biri dvoryanlar ve diğeri de başka zümrelere ait olmak üzere (serfler hariç) iki lise açıldı. XVIII. Yüzyılda Bilimler Akademisinin 111 üyesinden ancak 26’sı Rus’tu. Öğretim üyelerinin 69’unun ana dili Almanca idi.1802’de kurulan Dorpat Üniversitesi’nde öğretim Almanca yapılırdı. Sonraları Dorpat şehrinin adı “Yuryev”e çevrildi ve üniversitenin öğretimi Rusça yapılmaya başladı. 1803’te Harkov ve 1804’te Kazan’da, 1834’te Kiyev, 1865’te Odessa, sonra 1869’da Varşova ve 1888’de Tomsk’da üniversiteler kuruldu. Kazan Üniversitesi bilhassa “şark tetkikleri” merkezi oldu. Burada Almanya’dan davet edilen Fraehn şarkiyat sahasında mühim araştırmalar yaptı. 1819’da Petersburg Üniversitesi kuruldu.
Soru 12
Modern kimya ilminin kurucularından biri olan Mendelyev, tarihçi Platanov, şarkiyatçı Barthold hangi Üniversitesiye mensuptular?
Seçenekler
A
Odessa
B
Petersburg
C
Kiyev
D
Varşova
E
Kazan
Açıklama:
1819’da Petersburg Üniversitesi kuruldu. Rus dili, tarihi, edebiyatı, hukuk ve müspet ilimler sahasında tanınmış Rus bilginlerinin birçoğu burada hocalık yaptı. Modern kimya ilminin kurucularından biri olan Mendelyev, tarihçi Platanov, şarkiyatçı Barthold Petersburg Üniversitesi’ne mensuptular.
Soru 13
Rus klasik edebiyatının en büyüğü olarak kabul gören yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turgenyev
B
Gogol
C
Puşkin
D
Dostoyevski
E
Gorki
Açıklama:
Rus klasik edebiyatının en büyüğü Aleksandr Sergeyeviç Puşkin (1799-1837) olup, modern Rus dili ve şiirininyaratıcısı sayılmaktadır. Bu edebiyatı daha da yükselten, aslen Ukraynalı N. Gogol (1809-1852) hayatı, idare organlarını ve asilzadeleri tasvir ile çok güzel tenkit ve mizah örnekleri vermiştir. (Eserleri: Müfettiş, Ölü Ruhlar vb.). Rus dilinin büyük üstatlarından İ. Turgenyev (1818-1883) “serflik” müessesesini birçok romanları ve hikayeleri ile tenkit etmiş ve Rusya’da köylülerin kölelikten kurtarılmasında mühim rol oynamıştır. Rus edebiyatının en büyük iki temsilcisi ise F. Dostoyevski, Rus sosyal hayatında Gogol’ün tesiri ile sıradan kişileri tasvir etti. Sonraları sosyal problemleri ele alan Dostoyevski, Ecinniler adlı eserinde, Nihilist ve sosyalist unsurların Rusya için bir tehlike teşkil ettiğini anlatmaya çalıştı. Dostoyevski sonraları Rus-Ortodoks dini, Rus hayatı ve kültürünü idealize ederek, Rus cemiyetinin bu esaslara göre kurulması gerektiği fikrini müdafaa etti. Soylu ve varlıklı bir aileye mensup olan Lev Tolstoy ise edip, filozof, pedagog ve dram yazarıdır. Dünya görüşü itibariyle Hristiyan ve anarşist olan Tolstoy, Rus nesrinin ve romanının en güzel örneklerini vermiştir (mesela: Savaş ve Barış). Maksim Gorki (1868-1936) “proleter (işçi) edebiyatının” öncüsü sayılmaktadır. Rus aşağı tabakasından alınan tipler, işçi, köylü hayatı Gorki’nin ana konularıdır. Gorki, Rus ihtilalcileri ile yakın ilişki kurmuş, gelişmekte olan sosyalist cereyanları desteklemiştir. Bolşevik İhtilalinden sonra Gorki, Sovyet Rusya’nın “resmi” yazarı adını almıştır.
Soru 14
Rusya’da ilk tiyatro kimin zamanında ortaya çıktı?
Seçenekler
A
II. İvan
B
Çar Boris Godunov
C
II. Fedor
D
I. Petro
E
Çariçe II. Katerina
Açıklama:
Batı Avrupa’da kitapların matbaa ile çoğaltıldığını öğrenen II. İvan (1462-1505) zamanında basılan ilk Rusça eser de (1565) Resullerin İşleri ve Mektupları adlı kitaptı. 1578 ve 1591 yıllarında da çeşitli dini eserler basıldı. İlmi araştırmalar da gene Çar Boris Godunov (1598- 1605)’un teşviki ile yapılmaya başlandı. İlk defa topografik (arazi yüzeyini ölçme, şekillendirme) araştırmalar yapıldı. Bir geometri ve aritmetik kitabı yazıldı. İlk coğrafya kitabının da II. Fedor (1605) zamanında hazırlandığı tahmin edilmektedir. [Kniga bolşogo çertaga (Büyük Çizgi Kitabı)]. İlk gazetenin yayınlanması da yeni bir çar sayesinde gerçekleştirilmiştir. “Avrupalılaşma ve yenilik taraftarı” I. Petro 1703’te Vedemosti (Belleten) adlı ilk Rus gazetesinin çıkmasına önayak oldu. Bu gazetenin Rus kültür hayatına etkisi yanında Moskova’nın iç ve dış haberleri devlet sırrı olarak saklama geleneğini yıkması yönünden de önemi büyüktür. Rusya’da ilk periyodik dergi 1769’da Çariçe II. Katerina’nın teşebbüsü ile Vsakaya Vsyahina (Herşeyden Bir Parça) adıyla bir mizah mecmuası olarak neşredilmiştir. Rusya’da tiyatro da I. Petro’nun zamanında ortaya çıktı. Moskova ve Petersburg’ta tiyatrolar açıldı; burada oynayan artistler ise hep yabancılardı. Yelizaveta Petrovna zamanında ilk Rus “Saray Sahnesi” kuruldu (1756). Rus tiyatrosu ve müziği XIX. Yüzyılda gelişti. Moskova’da “Bolşoy Teatr” (Büyük Tiyatro) 1824 yılında kuruldu; 1856’dan sonra bu bina operaya çevrildi, aynı zamanda bale gösterileri de burada yapılmaya başladı. “Malıy Teatr” (Küçük Tiyatro) ise 1824’te kuruldu. Rus tiyatrosunun en mühim iki şahsı A. Ostrovski (1823-1886) ile Anton Çehov (1860-1904)’dur.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Rus senfoni müziğinin yaratıcısıdır?
Seçenekler
A
Venetziyanov
B
Vereşçagin
C
Repin
D
Lebedev
E
Çaykovski
Açıklama:
Rusya’da Bizans’tan gelen resim sanatı, kiliselere ikon koymak yolu ile gelişmişti. XVIII. Yüzyıldan itibaren İtalyan, Fransız, Hollandalı ve Alman sanatkarlarının tesirleri görüldü. XIX. Yüzyılda Rusya’da realist ressamların meşhurları: Venetziyanov, Vereşçagin ve Repin; Lebedev, Ayvazovski, Levitan ve Serov’tur. Resim galerilerinden en meşhurları da Petersburg’daki “Ermitaj” ve Moskova’daki “Tredyakovski Galerisi”dir.
1862’de Petersburg’ta konservatuar kurulmuştur. Rus senfoni müziğinin yaratıcısı olan Peter Çaykovski (1840-1893), Rus halk melodilerinden faydalanarak tam bir Avrupa stilinde güzel eserler verdi. Diğer tanınmış Rus kompozitörleri Balakirev (1837-1910), Mussorgski (1839-1881), Borodin (1834-1887) ve Rimski Korsakov (1844-1908)’tur.
1862’de Petersburg’ta konservatuar kurulmuştur. Rus senfoni müziğinin yaratıcısı olan Peter Çaykovski (1840-1893), Rus halk melodilerinden faydalanarak tam bir Avrupa stilinde güzel eserler verdi. Diğer tanınmış Rus kompozitörleri Balakirev (1837-1910), Mussorgski (1839-1881), Borodin (1834-1887) ve Rimski Korsakov (1844-1908)’tur.
Soru 16
1881’de II. Aleksandr’ın suikastla öldürülmesinden sonra yerine kim geçmiştir?
Seçenekler
A
II. Nikolay
B
III. Aleksandr
C
I. Nikola
D
II. Katerina
E
Pavel
Açıklama:
1881’de II. Aleksandr’ın suikastla öldürülmesinden sonra yerine geçen oğlu III. Aleksandr (1881-1894) zamanında, 1885-1886 yıllarında, Rusların Hindistan sınırlarına yaklaşmaları ve Afganistan’a nüfuz etmeye çalışmaları İngiliz-Rus Savaşına sebep oluyordu. Rusya, İngiltere’ye karşı duramayacağını anlamıştı. Güneye inmek arzusundan vaz geçen Rusya Uzak Doğuya doğru yayılmak maksadı ile bütün Sibirya’yı kat edecek bir demiryolu inşasına girişti. Çin’e sağlanan dış borç ve dostluk antlaşması buna imkan verdi. Trans-Sibir (Sibirya Ötesi) Demiryolunun 1897’de başlayan inşaatı resmi olarak 1903’te tamamlandı. 2536 km. uzunluğundaki bu demiryolu üzerinde 1464 köprü ve 98 tünel bulunmaktadır. Rusya her zaman bir bölgeyi işgal etmeden önce o bölgeye yakın ön karakol ve garnizonlar kurar, işgalden sonra da oralara demir yolları inşa ederdi. III. Aleksandr’ın oğlu II. Nikolay (1894-1917) ise, Rus-Japon Savaşı, Birinci Dünya Harbi, iç karışıklıklar ve ihtilallerle dolu bir talihsiz dönemde Rusya İmparatorluğun son çarı oldu.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi 1801’de Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı?
Seçenekler
A
III. Aleksandr
B
I. Nikola
C
Pavel
D
II. Katerina
E
I. Aleksandr
Açıklama:
II. Katerina’dan sonra Pavel’in oğlu I. Aleksandr (1801-1825), 1801’de Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı. 1804-1805 yıllarında Erivan (bugünkü Ermenistan) ve Bakü Hanlıkları (bugünkü Azerbaycan) da Rus hâkimiyetini tanımak zorunda kaldılar. 1810’da Kafkasların büyük kısmı (Dağıstan ve Kuzey Kafkasların bazı mıntıkaları hariç) tamamen Rusların eline geçti.
Soru 18
1832’de Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyan edince çaresiz kalan Sultan II. Mahmut kimden yardım istemişti?
Seçenekler
A
I. Nikola
B
I. Aleksandr
C
II. Katerina
D
II. Nikolay
E
II. Aleksandr
Açıklama:
1832’de Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyan edince çaresiz kalan Sultan II. Mahmut, Çar I. Nikola’dan yardım istedi. Rusya için ise Osmanlı Devletine müdahale fırsatı doğmuştu. Rus kuvvetlerinin İstanbul’a gelmesi Fransa ile İngiltere’yi telaşa düşürdü ve onların baskısıyla “Hünkâr İskelesi Antlaşması” yapıldı. Çünkü Osmanlı Devletinin Rusya etki alanına girmesini istemiyorlardı. Daha sonra 1840 “Londra Mukavelesi” ile Osmanlı Devleti’nin hakimiyeti 5 Avrupa devleti tarafından ortak olarak tanındı (İngiltere, Avusturya, Fransa, Rusya ve Prusya). Ancak Çar I. Nikola Konstantinapol’ü (Konstantiniye=İstanbul) eline geçirmek arzusundan vazgeçmiyordu. 1853’te Osmanlı Devleti’ne tekrar savaş açtı. Fakat müttefikleri (bağlaşıkları) Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerinde etkisini arttırmasını istemiyorlardı. Neticede müttefikler ile Osmanlının başlattığı 1853 Kırım Savaşı’nda Ruslar yenildi. 1856’da “Paris”te barış antlaşması imzalandı.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro zamanında Moskova devlet sisteminde yapılan değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet sistemi merkezileştirildi.
B
“Senato” kuruldu.
C
Rusya 50 vilayete bölündü.
D
Senato üyeleri Çar tarafından seçilmekte idi.
E
Senato’nun kontrolü altında çalışan “kollegiumlar” kuruldu.
Açıklama:
I. Petro (1696-1725), Moskova devlet sistemi ve teşkilatında birçok yenilikler yaptı. Devlet sistemi merkezileştirildi. Rusya’nın çehresi ciddi anlamda değişti.1711’de “Senato” kuruldu. Senato üyeleri Çar tarafından seçilmekte idi. Senato’nun, çar seferde iken kanun çıkarmak, uygulamak ve yargı işlerine nezaret etme yetkisi vardı. Sonradan Senato’nun yasama yetkisi kaldırıldı. 1718-1720’de (İsveç devlet örgütü taklit edilerek) Senato’nun kontrolü altında çalışan “kollegiumlar” kuruldu. Eyalet idaresinde de değişiklikler yapıldı. 1708’de Rusya sekiz eyalete (guberniya) ayrıldı. Biz her ne kadar “Deli” diye adlandırırsak da I. Petro’nun “Büyük” diye atanması boşuna değildir. Çünkü o ülkesinde birçok reformlar yapmış, Rusya’yı Avrupa ülkeleri seviyesine çıkarmıştı. II. Katerina tahta çıktığı zaman (1762) Rusya idari bakımdan 20 eyalete (guberniya) ayrılmıştı. 1755’te çıkarılan yeni bir kanunla 300-400 bin nüfusun yaşadığı saha “guberniya” olarak tespit edildi. Böylelikle Rusya 50 vilayete bölündü ve her vilayet başına bir vali (gubernator) getirildi. 1785’te çıkarılan bir kanunla “dvoryan”lara bir cemiyet halinde faaliyet hakkı tanındı.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Rusça da asilzade, soylu, zadegân anlamında kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Dvoryan
B
Pomestye
C
Pomeşçik
D
Udel
E
Opriçnina
Açıklama:
Rusya’da en başta köylüler olmak üzere, dvoryanlar (asiller), memurlar, şehirliler, tüccarlar, askerler ve ruhaniler gibi sınıflar mevcut idi. 1917’nin sonunda Rusya İmparatorluğu topraklarında nüfusun 4/5’i, hepsi de çiftçilikle uğraşmamasına rağmen, köylü addediliyordu.Bu usul XVI. Yüzyılda değişti. “Udel” (yurt) sitemi geldi. Knezler siyasi durumlarını güçlendirmek için asker toplamak maksadıyla, diğer “Udel”lerden boyarları ve serbest kimseleri kendi hizmetlerine almaya giriştiler. Yeni gelenlere “votçinalar” (knezlere ait mülkler) dağıtılmaya başlandı. Devlet, verdiği topraktan belli bir miktar asker sağlanması mecburiyetini koymuştu. Devlet toprağı verilmesi ile “pomestye” (timar) sistemi ortaya çıktı. Araziler babadan oğula geçmiyordu. Bu cins toprak sahiplerine “pomeşçik” (çiftlik sahibi), “deti boyarskiye” (boyar çocukları) ve “dvoryane” (saraya mensup kimseler) deniliyordu. Tımar sisteminin yerleşmesiyle devletin topraklarının büyük bir kısmı “pomeşçik”lerin eline geçti ve köylüler gitgide çiftlik sahiplerine bağlı bir duruma düştüler ve bir “mir”den başka birine gitme imkanını kaybettiler. Köylüler bulundukları yerlerde kütüklere kaydediliyorlardı. Bu gibilere “yazılı” (bağlı) denildi. “Yazılı” olmayanlar serbestçe yer değiştirebiliyorlardu. Ancak çiftlik sahiplerinden aldıkları borçlar, tohumluklar veya büyükbaş hayvanlarla daha fazla çiftlik sahiplerine bağlanmaya başladılar. Neticede “yazısız” köylülerin sayısı azaldı.
Opriçnina, IV. İvan 1564’te memleketi “yemeşçina” ve “opriçnina” diye ikiye böldü. “Opriçnina”, IV. İvan’ın şahsi mülkü sayılıyordu. Onun memurları bu bölgede zulüm yaparak boyarları dağılmaya mecbur ettiler. 1572’de de idari güç çarın seçtiği dvoryanlar eline geçti.
Opriçnina, IV. İvan 1564’te memleketi “yemeşçina” ve “opriçnina” diye ikiye böldü. “Opriçnina”, IV. İvan’ın şahsi mülkü sayılıyordu. Onun memurları bu bölgede zulüm yaparak boyarları dağılmaya mecbur ettiler. 1572’de de idari güç çarın seçtiği dvoryanlar eline geçti.
Soru 21
Gürcistan ne zaman Rus topraklarına katıldı?
Seçenekler
A
1800
B
1801
C
1802
D
1803
E
1804
Açıklama:
I. Aleksandr (1801-1825), 1801’de Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı.
Soru 22
I. Osmanlı Devleti 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyecek
II. Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak
III. Yunanistan’a tam bağımsızlık verilecek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Edirne Antlaşması'nın sonuçlarındandır?
II. Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak
III. Yunanistan’a tam bağımsızlık verilecek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Edirne Antlaşması'nın sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Bütün maddeler Edirne Antlaşması'nda yer alan maddelerdir.
Soru 23
"Moskova devlet sistemi ve teşkilatında birçok yenilikler yaptı. Devlet sistemi merkezileştirildi. Rusya’nın çehresi ciddi anlamda değişti.1711’de “Senato” kuruldu. 1718-1720’de (İsveç devlet örgütü taklit edilerek) Senato’nun kontrolü altında çalışan “kollegiumlar” kuruldu. Eyalet idaresinde de değişiklikler yapıldı. 1708’de Rusya sekiz eyalete (guberniya) ayrıldı." Bu gelişmeler hangi çar döneminde olmuştur?
Seçenekler
A
I. Nikola
B
II. Aleksandır
C
III. Aleksandır
D
II. Nikolay
E
I. Petro
Açıklama:
Bu gelişmeler I. Petro (1696-1725) döneminde gerçekleşmiştir.
Soru 24
I. Dvoryanlar (asiller)
II. Memurlar
III. Şehirliler
IV. Askerler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rusya'da var olan sınıflardandır?
II. Memurlar
III. Şehirliler
IV. Askerler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rusya'da var olan sınıflardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
Hepsi
Açıklama:
Rusya’da en başta köylüler olmak üzere, dvoryanlar (asiller), memurlar, şehirliler,
tüccarlar, askerler ve ruhaniler gibi sınıflar mevcut idi.
tüccarlar, askerler ve ruhaniler gibi sınıflar mevcut idi.
Soru 25
"Başta Ortaçağ Avrupası olmak üzere tarihin birçok evresinde rastlanan toplumsal, siyasal ve ekonomik örgütleniş biçimidir. Bu sistemde toplumun siyasi örgütlenişi, koruyan-korunan (süzerenvassal) ilişkisine dayanan hiyerarşik bir örgütleniştir. Merkezî otorite zayıftır, yerellik görülür." Bahsedilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hanlık
B
Knezlik
C
İmparatorluk
D
Feodalizm
E
Çarlık
Açıklama:
Bahsedilen sistem feodalizmdir.
Soru 26
Rusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan
sınıfRusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan
sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
sınıfRusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan
sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Memurlar
B
Şehirliler
C
Dvoryanlar
D
Ruhaniler
E
Köylüler
Açıklama:
Rusya İmparatorluğu’nda etkili kanunlarla en korunan, en iyi tahsil görme imkanına sahip ve politik yönden en şuurlu olan
sınıf dvoryanlardır.
sınıf dvoryanlardır.
Soru 27
Rusya İmparatorluğu'nda serfliğin (köleliğin) kaldırılması ne zaman gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1860
B
1861
C
1862
D
1863
E
1864
Açıklama:
Kölelik 1861 yılında kaldırılmıştır.
Soru 28
Ruslar tarafından Hıristiyanlık (Ortodoksluk) resmen ilk defa ne zaman kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
968
B
978
C
988
D
998
E
1008
Açıklama:
Hıristiyanlık (Ortodoksluk) resmen ilk defa Kiyev Knezi I. Vladimir (978-1015) tarafından 988’de kabul edildi.
Soru 29
"1606’tan itibaren Moskova ve Bütün Rusya’nın patriği oldu. 1601-1603 yıllarında çıkan kıtlık ve açlığı durdurmak için onun düzenlediği ayaklanma tahtta değişikliği sağladı.1913 yılında Rus Ortodoks Kilisesi onu aziz ilan etti. 1589’da 1552’de işgal edilen Kazan’a metropolit tayin edilmiş ve bir hayli Müslümanı zorla vaftiz ettirmişti." Bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Germogen
B
Nikon
C
Pugaçev
D
Yenikey
E
Mikayloviç
Açıklama:
Bahsedilen metropolit Germogen'dir.
Soru 30
I. Belorus
II. Rus
III. Ukraynalı
IV. Tatar
Yukarıdaki topluluklardan 1897 yılında Rusya İmparatorluğu’nda yapılan genel nüfus sayımında çoktan aza doğru doğru sıralama aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
II. Rus
III. Ukraynalı
IV. Tatar
Yukarıdaki topluluklardan 1897 yılında Rusya İmparatorluğu’nda yapılan genel nüfus sayımında çoktan aza doğru doğru sıralama aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-I
C
IV-III-II-I
D
II-III-I-IV
E
I-III-II-IV
Açıklama:
Nüfusa göre sıralama Rus-Ukraynalı-Belorus-Tatar şeklindedir.
Soru 31
XIX. yüzyıl Çarlık Rusya'sının dış siyaseti nelere sebep oldu?
Seçenekler
A
Osmanlı Devletinin ciddi olarak büyümesine
B
Kafkasların özgürlüğüne
C
İngilizlerin Orta Asya'ya ilerlemesine
D
Büyük Britanya ile Rusya'nın Orta Asya'da nüfuz alanlarının belirlenmesine
E
Rusya'nın Besarabya'yı terk etmesine
Açıklama:
Çarlık Rusyası’nda XIX. Yüzyıl, komşu ülkeler aleyhine büyümesini sürdürdüğü dönem oldu. Bu Osmanlı Devletini ciddi olarak sarsmak, Kafkasları ele geçirmek ve Orta Asya’yı işgal ederek İngilizlerin ilerlemesini durdurma şeklinde gelişti. “Büyük Oyun” adı verilen bu dönemde Büyük Britanya ile Rusya Orta Asya’da nüfuz alanlarını belirlemiş oldular. Rusya, Orta Asya’yı (Batı Türkistan) tamamen ele geçirirken Afganistan iki dev ülke arasında tampon bir ülke olarak kaldı. Diğer bir ifade ile iki gücün rekabeti Afganistan’ın bağımsızlığını korumasına neden oldu. II. Katerina’dan sonra Pavel’in oğlu I. Aleksandr (1801-1825), 1801’de Gürcistan’ı Rus topraklarına kattı. 1804-1805 yıllarında Erivan (bugünkü Ermenistan) ve Bakü Hanlıkları (bugünkü Azerbaycan) da Rus hâkimiyetini tanımak zorunda kaldılar. 1810’da Kafkasların büyük kısmı (Dağıstan ve Kuzey Kafkasların bazı mıntıkaları hariç) tamamen Rusların eline geçti. Bu arada Rusya 1806’dan beri Osmanlılar ile de savaş halinde idi. Rus kuvvetleri Eflak
Kitaba göre “Büyük Oyun” adı verilen bu dönemde Büyük Britanya ile Rusya Orta Asya’da nüfuz alanlarını belirlemiş oldular. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre “Büyük Oyun” adı verilen bu dönemde Büyük Britanya ile Rusya Orta Asya’da nüfuz alanlarını belirlemiş oldular. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Babıâli'nin 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyeceğini, Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazlarının arttırılacağını ve Yunanistan’a tam bağımsızlık vereceğini sağlayacak Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edirne Antlaşması
B
Türkmençay Antlaşması
C
Hünkar İskelesi Antlaşması
D
Londra Mukavelesi
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Çar I. Nikola, Mora’da 1821’de çıkan isyanda Yunanlılara el altından yardım etti ve “Rum meselesini” bahane ederek Osmanlı Devleti’ne 1828’de savaş açtı. Fransız ve İngiliz donanmaları da Rus donanması ile birlikte Navarin’de Türk ve Mısır donanmalarını yakarak yok ettiler (20 Ekim 1827). Bu Osmanlı Devleti için çok büyük darbe oldu. Neticede 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Rusya, Tuna mansabının (dere ağızları) sol sahilini ve (bugün Romanya’da baraj suları altında kalan) Tuna adalarına, Karadeniz’de Kuban mansabından St. Nikola Limanı’na kadar olan bölgeyi ve Ahaltsıh (Ahıska: bugün Gürcistan’da) şehrini aldı. Ayrıca Babıâli 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyecek; Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak ve Yunanistan’a tam bağımsızlık verecekti.
Kitaba göre 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Babıâli 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyecek; Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak ve Yunanistan’a tam bağımsızlık verecekti. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Babıâli 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyecek; Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak ve Yunanistan’a tam bağımsızlık verecekti. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın, Tuna mansabının sol sahilini ve (bugün Romanya’da baraj suları altında kalan) Tuna adalarına, Karadeniz’de Kuban mansabından St. Nikola Limanı’na kadar olan bölgeyi ve Ahaltsıh şehrini almasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
Paris Antlaşması
B
Türkmençay Antlaşması
C
Edirne Antlaşması
D
Hünkar İskelesi Antlaşması
E
Londra Mukavelesi
Açıklama:
Çar I. Nikola, Mora’da 1821’de çıkan isyanda Yunanlılara el altından yardım etti ve “Rum meselesini” bahane ederek Osmanlı Devleti’ne 1828’de savaş açtı. Fransız ve İngiliz donanmaları da Rus donanması ile birlikte Navarin’de Türk ve Mısır donanmalarını yakarak yok ettiler (20 Ekim 1827). Bu Osmanlı Devleti için çok büyük darbe oldu. Neticede 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Rusya, Tuna mansabının (dere ağızları) sol sahilini ve (bugün Romanya’da baraj suları altında kalan) Tuna adalarına, Karadeniz’de Kuban mansabından St. Nikola Limanı’na kadar olan bölgeyi ve Ahaltsıh (Ahıska: bugün Gürcistan’da) şehrini aldı. Ayrıca Babıâli 8,5 milyon lira savaş tazminatı ödeyecek; Eflak, Boğdan ve Sırbistan’ın imtiyazları arttırılacak ve Yunanistan’a tam bağımsızlık verecekti.
Kitaba göre 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Rusya, Tuna mansabının (dere ağızları) sol sahilini ve (bugün Romanya’da baraj suları altında kalan) Tuna adalarına, Karadeniz’de Kuban mansabından St. Nikola Limanı’na kadar olan bölgeyi ve Ahaltsıh (Ahıska: bugün Gürcistan’da) şehrini aldı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre 1829’da imzalanan Edirne Antlaşması ile Rusya, Tuna mansabının (dere ağızları) sol sahilini ve (bugün Romanya’da baraj suları altında kalan) Tuna adalarına, Karadeniz’de Kuban mansabından St. Nikola Limanı’na kadar olan bölgeyi ve Ahaltsıh (Ahıska: bugün Gürcistan’da) şehrini aldı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Kırım Savaşı için söylenebilir?
Seçenekler
A
Müttefiklerin Osmanlı'ya karşı açtığı bir savaştır.
B
Rusya'nın zaferi ile tamamlanmıştır.
C
Osmanlı Devleti'nin müttefikleri tarafından başlatılmıştı.
D
Kırım Savaşı sonucu Paris Barış Antlaşması imzalanmıştı.
E
Kırım Savaşı 1851 yılında başlamıştı.
Açıklama:
1840 “Londra Mukavelesi” ile Osmanlı Devleti’nin hakimiyeti 5 Avrupa devleti tarafından ortak olarak tanındı (İngiltere, Avusturya, Fransa, Rusya ve Prusya). Ancak Çar I. Nikola Konstantinapol’ü (Konstantiniye=İstanbul) eline geçirmek arzusundan vazgeçmiyordu. 1853’te Osmanlı Devleti’ne tekrar savaş açtı. Fakat müttefikleri (bağlaşıkları) Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerinde etkisini arttırmasını istemiyorlardı. Neticede müttefikler ile Osmanlının başlattığı 1853 Kırım Savaşı’nda Ruslar yenildi. 1856’da “Paris”te barış antlaşması imzalandı.
Kitaba göre müttefikler ile Osmanlının başlattığı 1853 Kırım Savaşı’nda Ruslar yenildi. 1856’da “Paris”te barış antlaşması imzalandı. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre müttefikler ile Osmanlının başlattığı 1853 Kırım Savaşı’nda Ruslar yenildi. 1856’da “Paris”te barış antlaşması imzalandı. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 35
1905'e kadar Rusya'nın idari yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
"Duma" veya "Boyar Duma'sı" adlı danışma kurulu büyük politik güce sahipti.
B
İlk kapsamlı ve sistematik Rus kanunnamesi 1649 yılında hazırlandı.
C
II. Katerina Rusya'yı 20 eyalete ayırdı.
D
Rus kanunnamesi II. Nikolay tarafından lağvedildi.
E
I. Petro döneminde Rusya'da devlet sistemi ihbar üzerinde kuruluydu.
Açıklama:
Moskova Rusyası’nın idari yapısı başta oldukça basitti. Çar’ın yani büyük knezin hakimiyeti sonsuzdu. "Duma" veya "Boyar Duma'sı" adlı danışma kurulunun fazla politik gücü yoktu. Duma azalarının sayısı bir zamanlar 167 kişiye çıkmış ve hatta iki kişiye bile indiği zamanlar olmuştu. Toplantı tarihleri belirli değildi; oturumlar hakkında zabıtlar da tutulmamıştır. Ancak kararlarda “Çar emretti ve boyarlarca tasdik olundu” gibi kayıtlar konulmuştur. Duma parlamentoya nazaran bir kabinenin ilkel şekliydi. Büyük Knez memlekette krizler hasıl olduğu zaman Duma’yı toplantıya (Sobor) çağırırdı. Sobor’lar bilhassa 1566-1654 yıllarında sık toplandı. İlk kapsamlı ve sistematik Rus kanunnamesi de Sobor’un katkısı ile 1649 yılında hazırlandı (1711’de Büyük Petro tarafından lağvedildi).
Kitaba göre ilk kapsamlı ve sistematik Rus kanunnamesi Sobor’un katkısı ile 1649 yılında hazırlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre ilk kapsamlı ve sistematik Rus kanunnamesi Sobor’un katkısı ile 1649 yılında hazırlandı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 36
Rusya'da köleliğin kaldırılması üzerine kanunun imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1597
B
1736
C
1861
D
1905
E
1917
Açıklama:
XIX. Yüzyılın ortalarında Rusya’da ticaret artmış, fabrikalar kurulmuş, özel sermayeye dayanan sistem canlanmaya başlamıştı. Bu durum köylü serfliğini devam ettirmeye imkan vermiyordu. Köylü ayaklanmasının artması üzerine II. Aleksandr (1855-1891), 19 Şubat 1861’de köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair bir ferman (manifesto) ilan etti. Buna göre, gerek devlet gerek çiftlik sahiplerinin (pomeşçik) topraklarında yaşayan bütün köylüler hukuken serbest oluyorlardı. Buna rağmen köylüler iktisadi bakımdan fazla bir şey elde edemediler. Köylülere ayrılan arazi miktarı azdı. Neticede bir “mir” etrafında toplanan, hukuken serbest topluluklar meydana geldi. Köylüler “mir”e ait arazinin müşterek sahibi sayılıyorlardı.
Kitaba göre köylü ayaklanmasının artması üzerine II. Aleksandr (1855-1891), 19 Şubat 1861’de köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair bir ferman (manifesto) ilan etti. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre köylü ayaklanmasının artması üzerine II. Aleksandr (1855-1891), 19 Şubat 1861’de köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair bir ferman (manifesto) ilan etti. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi I. Petro'nun vergi reformu için söylenebilir?
Seçenekler
A
1897 yılından sonra 10 ev 1 asker besliyordu.
B
Pero'nun vergi reformu 1704 yılında çıkarıldı.
C
Reforma göre köle başına 64 kopik, köylüden 114 kopik vergi tahsil edildi.
D
1897'den sonra her ev 1 asker besliyordu.
E
1897'den sonra her bin kişi üç asker besliyordu.
Açıklama:
Petro’nun Vergi Reformu, 1705’te çıkarılan yeni kanuna göre köle başına 74 kopik (kuruş), devlet topraklarında çalışan her köylüden 114 kopik (bu köylülerin ağalara karşı herhangi bir yükümlülükleri yoktu), posad halkından adam başına 140 kopik vergi tahsil edilmeye başlandı. Bu durum 1897’ye kadar devam etti. Aynı yılda çıkan bir başka kanun 20 evin bir asker besleme mecburiyetini getirdi. Yani her bin kişi üç asker besliyordu.
Kitaba göre 1897’de çıkan kanun 20 evin bir asker besleme mecburiyetini getirdi. Yani her bin kişi üç asker besliyordu. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre 1897’de çıkan kanun 20 evin bir asker besleme mecburiyetini getirdi. Yani her bin kişi üç asker besliyordu. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 38
Rusya'da Hristiyanlığın tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya'da Hristiyanlık 928 yılında kabul edildi.
B
Ruslar, İdil boyundaki Türklerden daha önce resmi bir dine sahip oldular.
C
Novgorod şehri Rusya’nın yalnız siyasi değil, aynı zamanda dini merkezi haline geldi.
D
Hristiyanlığın kabulünden çok önce Balkanlardaki din kitapları Rusya'da benimsendi.
E
II. Katerina döneminde kilisenin önemi arttı.
Açıklama:
Kiyev şehri Rusya’nın yalnız siyasi değil, aynı zamanda dini merkezi haline geldi. Birçok dini bölge ve piskoposluklar meydana getirildi; piskoposluklar küçük cemaatlere bölündü. En küçük mahalle, kilise teşkilatı vasıtasıyla piskoposa, piskoposlar da Kiyev’deki metropolite bağlandıklarından, Kiyev metropoliti Rusya’nın yüksek ruhani başkanı oldu. Manastırlar (keşişhaneler) kurulmaya başlandı. Vladimir’in Hristiyanlığı kabulünden 120 yıl kadar önce Bizanslı papaz Kiril tarafından Balkan Slavları için hazırlanan bir alfabe Rusya’ya girdi; aynı zamanda Balkanlardaki (Bulgar Slavcası) din kitapları da benimsendi. Bu suretle Ruslar hem alfabelerini, hem dinlerini hazır olarak dışardan almış oldular.
Kitaba göre Vladimir’in Hristiyanlığı kabulünden 120 yıl kadar önce Bizanslı papaz Kiril tarafından Balkan Slavları için hazırlanan bir alfabe Rusya’ya girdi; aynı zamanda Balkanlardaki (Bulgar Slavcası) din kitapları da benimsendi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre Vladimir’in Hristiyanlığı kabulünden 120 yıl kadar önce Bizanslı papaz Kiril tarafından Balkan Slavları için hazırlanan bir alfabe Rusya’ya girdi; aynı zamanda Balkanlardaki (Bulgar Slavcası) din kitapları da benimsendi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Rusların Kazan tatarlarının Hristiyanlaşması için alınan tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hristiyanlığa karşı koyanların çocukları ellerinden zorla alınarak vaftiz edilirdi.
B
Vaftiz edilmiş olan kadınların kilise merasimi ile evlenmeleri sağlanırdı.
C
Ebeveynler Hristiyanlığı kabul edene kadar çocuklar kilisede muhafaza edilirdi.
D
Hristiyanlığı reddedenlerin mal-mülkleri piskoposluk tarafından müsadere edilirdi.
E
Vaftiz edilen kadınlara evlenirken Hristiyanlığı kabul etme şartı konulmazdı.
Açıklama:
Çar’ın 4 Temmuz 1885 tarihli ve 7321 sayılı fermanı Spass’tan Mamadış’a sürülen Tatarlar hakkında idi. Fermanda şu hususlar belirtilmekte idi: “... Kazan Ruhani Sinod’u din adamı yollayarak, onların Hristiyanlığı muhafaza etmelerini sağlamalıdır. Karşı koyanların çocukları ellerinden alınarak zorla vaftiz edilmelidir. Kanunlar külliyesinin XIV. cildi ve 49 ile 54. maddelerine göre ebeveynleri Hristiyanlığı kabul edene kadar çocuklar kilisede muhafaza edilmelidir. Gene aynı cildin 191. maddesine göre, Hristiyanlığı reddedenlerin mal-mülkleri piskoposluk tarafından müsadere edilmeli ve Ortodoksluğu kabul edene kadar iade edilmemelidir. Bu gibi Tatarlar arasında evlilik meydana gelirse, vaftiz edilmiş olan kadınların kilise merasimi ile evlenmeleri sağlanmalı, evliliği yapan kadın vaftiz edilmemişse onun da Hristiyanlığı kabul etme şartı konulmalıdır. Aksi takdirde bu gibiler esas köylerine geri yollanmalı ve yerli makamların güçlü gözetimi altında bırakılmalıdır.” Rus makamlarının bu gibi tedbir
Kitaba göre Tatarlar arasında evlilik meydana gelirse, vaftiz edilmiş olan kadınların kilise merasimi ile evlenmeleri sağlanmalı, evliliği yapan kadın vaftiz edilmemişse onun da Hristiyanlığı kabul etme şartı konulmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre Tatarlar arasında evlilik meydana gelirse, vaftiz edilmiş olan kadınların kilise merasimi ile evlenmeleri sağlanmalı, evliliği yapan kadın vaftiz edilmemişse onun da Hristiyanlığı kabul etme şartı konulmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 40
Rusya'da tiyatronun tarihi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya'da tiyatro Yelizaveta Petrovna zamanında ortaya çıktı.
B
1824'te "Saray Sahnesi" kuruldu.
C
1824'te Bolşoy Teatr kuruldu.
D
1756'da Malıy Teatr kuruldu.
E
A.Ostrovskiy ve N.Karamzin Rus tiyatrosunun en mühim iki şahsıdır.
Açıklama:
Rusya’da tiyatro da I. Petro’nun zamanında ortaya çıktı. Moskova ve Petersburg’ta tiyatrolar açıldı; burada oynayan artistler ise hep yabancılardı. Yelizaveta Petrovna zamanında ilk Rus “Saray Sahnesi” kuruldu (1756). Rus tiyatrosu ve müziği XIX. Yüzyılda gelişti. Moskova’da “Bolşoy Teatr” (Büyük Tiyatro) 1824 yılında kuruldu; 1856’dan sonra bu bina operaya çevrildi, aynı zamanda bale gösterileri de burada yapılmaya başladı. “Malıy Teatr” (Küçük Tiyatro) ise 1824’te kuruldu. Rus tiyatrosunun en mühim iki şahsı A. Ostrovski (1823-1886) ile Anton Çehov (1860-1904)’dur.
Kitaba göre Moskova’da “Bolşoy Teatr” (Büyük Tiyatro) 1824 yılında kuruldu. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre Moskova’da “Bolşoy Teatr” (Büyük Tiyatro) 1824 yılında kuruldu. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 41
Çarlık Rusyasının XIX. Yüzyılda, komşu ülkeler aleyhine büyümesini sürdürdüğü döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zemstvo
B
Büyük Oyun
C
Geçiş Dönemi
D
Büyük İkilem Dönemi
E
Ayrılık
Açıklama:
XIX. Yüzyılda Rusya’nın dış politikasındaki gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Kuzey Kafkasya’daki etnik toplulukların Rus hâkimiyeti altına girdikleri yıl hangisidir?
Seçenekler
A
1812
B
1853
C
1881
D
1859
E
1832
Açıklama:
XIX. Yüzyılda Rusya’nın dış politikasındaki gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 43
II. Aleksandr Döneminde Rusya’da askerlik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
Beş
B
Altı
C
On Beş
D
İki
E
Dokuz
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 44
“Proleter (İşçi) edebiyatının” öncüsü sayılan yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A.Kantemir
B
F.dostoyevski
C
M.Lomonosov
D
M.Gorki
E
L.Tolstoy
Açıklama:
Rusya’nın ekonomi, eğitim alanlarındaki gelişmelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 45
Köylülerin toprak köleliğinden kurtarıldıklarına dair fermanı kim ilan etti?
Seçenekler
A
II.Katerina
B
I.Nikolay
C
I.Petro
D
Yelizaveta
E
II.Aleksandr
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 46
XVII-XVIII. Yüzyıllarda Rusya’nın başarılarında belirleyici rolü oynayan kimdir?
Seçenekler
A
I.Petro
B
II.Aleksandr
C
I.Vladimir
D
I.Nikolay
E
II.Katerina
Açıklama:
Rusya’nın ekonomi, eğitim alanlarındaki gelişmelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 47
"Savş ve Barış" adlı romanın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Fyodor Dostoyevski
B
Lev Tolstoy
C
Mihail Lomonosov
D
Nikolay Gogol
E
Maksim Gorki
Açıklama:
Rusya’nın edebiyat, kültür, sanat, felsefi ve siyasi düşünce yapısını açıklayabileceksiniz.
Soru 48
İlk demiryolu seferi hangi şehirler arasında başladı?
Seçenekler
A
Kiev ile Petersburg
B
Moskova ile Kiev
C
Vladimir ile Suzdal
D
Petersburg ile Moskova
E
Tver ile Vladimir
Açıklama:
Rusya’nın ekonomi, eğitim alanlarındaki gelişmelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 49
Rusya İmparatorluğu'nda hakim millet olan Ruslar genel nüfusun yüzde kaçını temsil ediyordu?
Seçenekler
A
Yüzde Elli Yedi
B
Yüzde Kırk Yedi
C
Yüzde Elli İki
D
Yüzde Elli
E
Yüzde Altmış
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 50
Soylular sınıfına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dvoryanstvo
B
Zemstvo
C
Letopis
D
Vedomosti
E
Kulikovo
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’da Nihilizm’in temelini atan yazarların başında gelir?
Seçenekler
A
Dobrülov
B
Pisarev
C
Çernişevski
D
Herzen (gertsen)
E
Hamyakov
Açıklama:
Rusya’nın edebiyat, kültür, sanat, felsefi ve siyasi düşünce yapısını açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Kazan Üniversitesi hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1802
B
1803
C
1804
D
1819
E
1834
Açıklama:
Rusya’nın ekonomi, eğitim alanlarındaki gelişmelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi Lev Tolstoy’un Türkiye’de de meşhur olan eseridir?
Seçenekler
A
Müfettiş
B
Bir Delinin Hatıra Defteri
C
Savaş ve Barış
D
Zavallı Liza
E
Ölü Ruhlar
Açıklama:
Rusya’nın edebiyat, kültür, sanat, felsefi ve siyasi düşünce yapısını açıklayabileceksiniz.
Soru 54
1897 nüfus sayımına göre Rusya’da şehir halkı takriben kaç milyon olarak tespit edilmiştir?
Seçenekler
A
6.5
B
12.5
C
25
D
50
E
125
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 55
Rusya’da Dvoryanlar arasında Türk-Tatar kökenlilerin oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
25
B
24.3
C
17
D
10.5
E
4.6
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 56
Rusya’da 1874’te çıkarılan kanuna göre askerlik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
2
B
6
C
9
D
15
E
21
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdaki isyanların hangisinden sonra II. Katerina İslamiyet’i resmi din olarak tanımıştır?
Seçenekler
A
Pavel
B
Sinod
C
Nikon
D
Germogen
E
Pugaçev
Açıklama:
Rusya’da kilisenin rolünü değerlendirebileceksiniz.
Soru 58
1861 yılında köylüleri toprak köleliğinden kurtaran Çar kimdir?
Seçenekler
A
II. Katerina
B
I. Aleksandr
C
I. Nikola
D
II. Aleksandr
E
II. Nikola
Açıklama:
Rusya’daki idari yapıyı, sosyal sınıfları, güvenlik organlarını ve işleyiş tarzını tanımlayabileceksiniz.
Soru 59
250 bin askerin öldüğü Fransız-Rus Savaşı hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1812
B
1827
C
1853
D
1865
E
1877
Açıklama:
XIX. Yüzyılda Rusya’nın dış politikasındaki gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Osmanlı Devleti aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Batum, Kars ve Ardahan’ı Rusya’ya bırakmıştır?
Seçenekler
A
Belgrad
B
Ayastefanos
C
Berlin
D
Türkmençay
E
Paris
Açıklama:
XIX. Yüzyılda Rusya’nın dış politikasındaki gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Ünite 6
Soru 1
"Ohranka" adı aşağıdakilerden hangisine verilmiştir?
Seçenekler
A
Askeri birlik
B
Çarlık ordusu
C
Parlamenter rejim
D
Polis teşkilatı
E
Sosyal demokrat partisi
Açıklama:
Rusya İmparatorluğu, devrine göre güçlü “Ohranka” adlı bir polis teşkilatı tarafından kontrol altında tutuluyordu.
Soru 2
1883’te Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi (RSDRP) aşağıdakilerden hangisi tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Davidoviç
B
Litvinov
C
Neçayev
D
Plehanov
E
Ulyanov
Açıklama:
1883’te Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisinin (RSDRP) Plehanov tarafından kurulmuştur.
Soru 3
30 bin işçinin katıldığı ilk grev aşağıdakilerden hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1876
B
1883
C
1896
D
1902
E
1905
Açıklama:
30 bin işçinin katıldığı ilk grev 1896'ta yapılmıştır.
Soru 4
Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bolşevik Bildirgesi
B
Çoban Yıldızı
C
Kanlı Pazar
D
Menşevik Belgesi
E
Tarz-ı Siyaset
Açıklama:
Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge
Soru 5
Japon-Rus Savaşı hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
1898
B
1902
C
1904
D
1906
E
1908
Açıklama:
1904 yılı Şubat ayında Japon-Rus Savaşı başlamış oldu.
Soru 6
I. Rusya içinde grevler, yürüyüşler gibi kımıldamaların artması
II. Özgürlük talep eden ihtilal hareketinin daha da güçlenmesi
III. Mahalli idare mümessilleri toplantısı yapılması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Japon-Rus Savaşının Rusya’daki etkileri arasında gösterilebilir?
II. Özgürlük talep eden ihtilal hareketinin daha da güçlenmesi
III. Mahalli idare mümessilleri toplantısı yapılması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Japon-Rus Savaşının Rusya’daki etkileri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Rusya’nın kendinden güçsüz kabul edilen Japonya karşısında beklenmedik bir
mağlubiyete uğraması Rusya içinde kımıldamaların artmasına sebep oluyordu.
Çar Hükümeti halkı yatıştırmak maksadıyla “Zemskiy Syezd” (Zemstvo: Mahalli
idare mümessilleri toplantısı) yapılmasına izin verdi. Şubat 1905’de Mukden yakınlarında Rus ordularının Japonlar karşısında büyük yenilgiye uğraması, özgürlük talep eden ihtilal hareketinin daha da güçlenmesine sebep oldu.
mağlubiyete uğraması Rusya içinde kımıldamaların artmasına sebep oluyordu.
Çar Hükümeti halkı yatıştırmak maksadıyla “Zemskiy Syezd” (Zemstvo: Mahalli
idare mümessilleri toplantısı) yapılmasına izin verdi. Şubat 1905’de Mukden yakınlarında Rus ordularının Japonlar karşısında büyük yenilgiye uğraması, özgürlük talep eden ihtilal hareketinin daha da güçlenmesine sebep oldu.
Soru 7
I. Selimgerey Cantür(in)
II. Kutlu Mirza Tevkil(ev)
III. Şah Haydar Sırtlan(ov)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Mekerce Fuarı'na katılan isimlerdendir?
II. Kutlu Mirza Tevkil(ev)
III. Şah Haydar Sırtlan(ov)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Mekerce Fuarı'na katılan isimlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen isimlerin hepsi Mekerce Fuarı’na katılmıştır.
Soru 8
Üç Tarz-ı Siyaset adlı çalışma aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Yusuf Akçura
B
Veli Yauş(ev)
C
İsmail Gaspıralı
D
Fatih Kerimi
E
Abdürreşid İbrahim
Açıklama:
Yusuf Akçura Türkçülüğün temel taşlarından sayılan Üç Tarz-ı Siyaset adlı çalışmasını 1904 yılında yayımlamıştır.
Soru 9
Rusya Müslümanlarının III. Kongresi’nde görüşülen “Dini-ruhani müesseselerin ıslahı” maddesi için kurulan komisyonun başkanlığını aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
Âlimcan Barudi
B
İsmail Gaspıralı
C
Musa Carullah Bigi(yev)
D
Reşid İbrahim
E
Yusuf Akçura
Açıklama:
Rusya Müslümanlarının III. Kongresi’nde görüşülen önemli başka bir meseleden biri de “Dini-ruhani müesseselerin ıslahı” idi. Bu madde için de bir komis-yon kuruldu ve başkanlığını Kazanlı müderris Âlimcan Barudi yaptı.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Bolşevik iktidarından önceki son başbakandır?
Seçenekler
A
Bogdanov
B
Kerenski
C
Lyov
D
Trotskiy
E
Witte
Açıklama:
Aleksandr Kerenski (1881-1970) Bolşevik iktidarından önceki son Başbakandır.
Soru 11
Rus Çarlığının monarşik yapısına karşı çıkan Dostayevski'nin cezalandırılışını anlattığı romanının adı nedir?
Seçenekler
A
Ölüler Evinden Mektuplar
B
Karamozov Kardeşler
C
İnsancıklar
D
Ezilenler
E
Budala
Açıklama:
Rus Çarlığının monarşik yapısına karşı çıkan Dostayevski'nin cezalandırılışını anlattığı romanının adı "Ölüler Evinden Mektuplar"dır. Doğru yanıt: A'dır.
Soru 12
Rusya-Japonya Savaş'ında arabuluculuk yaparak savaşı sona erdiren ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
Amerika
D
İngiltere
E
Çin
Açıklama:
Amerika, Rusya-Japonya Savaş'ında arabuluculuk yaparak savaşı sona erdirmiştir. Doğru yanıt: C'dir.
Soru 13
Rusya'da Bolşevik Devrimi'nin önemli bir olayı olan Potemkin Zırhlısı'nın ayaklanması hangi şehirde olmuştur?
Seçenekler
A
Kiev
B
Sivastopol
C
Yalta
D
Novorossiyle
E
Odessa
Açıklama:
Odessa'da Rus Bolşevik Devrimi'nin önemli bir olayı olan Potemkin Zırhlısı'nın ayaklanması olmuştur. Doğru yanıt: E'dir.
Soru 14
Bolşevik Devrimi'nden sonra adı Leningrad olarak değiştirilen şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Moskova
B
Soçi
C
Volgagrad
D
St. Petersburg
E
Krasnador
Açıklama:
St. Petersburg şehrinin adı, Bolşevik Devrimi'nden sonra Leningrad olarak değiştirilmiştir. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 15
15 Ağustos 1905'te yapılan Rusya Müslümanları toplantısına Kırım'dan katılan temsilci kimdir?
Seçenekler
A
Yusuf Akçura
B
İsmail Gaspıralı
C
Ali Merdan Topçubaşı
D
Fatih Kerim
E
Kadı Reşit İbrahim
Açıklama:
15 Ağustos 1905'te yapılan Rusya Müslümanları toplantısına Kırım'dan katılan temsilci "İsmail Gaspıralı"dır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 16
Rus çarlığı dönemindeki polis teşkilatına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bolşevik
B
Ohranka
C
Dekabrist
D
Kadet
E
Çeka
Açıklama:
Mutlak monarşi ile idare edilen Rusya İmparatorluğu devrine göre güçlü “Ohranka” adlı bir polis teşkilatı tarafından kontrol altında tutuluyordu.
Soru 17
Rusya İmparatorluğu'nun son çarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
II. Aleksandr
B
III. Aleksandr
C
II. Fyodor
D
II. Nikola
E
VI. Ivan
Açıklama:
10 yıldan fazla tahtta kalan III. Aleksandr’dan sonra yerine Kasım 1894’de Rusya İmparatorluğu’nun son çarı olan II. Nikola (1894-1917) geçti.
Soru 18
Aralık 1825'te çarlığa karşı ayaklanan ilk Rus devrimcilerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çeka
B
Ohranka
C
Kadet
D
Bolşevikler
E
Dekabristler
Açıklama:
Rus tarihinde “Dekabrist”ler (hareket Aralık ayında yapıldığı için) diye adlandırılan ve ayaklanmaları Rusya tarihinde mühim bir yer almış olan grup ilk Rus devrimcileridir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Marksizme büyük katkı sağlayan Alman devrimcidir?
Seçenekler
A
Engels
B
Neçayev
C
Trotskiy
D
Stalin
E
Bakunin
Açıklama:
Engels, Friedrich (28.11.1820-5.8.1895): Bir fabrikatörün oğlu olup, K. Marks’ın en yakın dostu ve aynı ideali paylaştığı arkadaşı idi. Babasının Manchester’daki bürosunda çalışırken İngiltere’deki işçi problemleriyle tanıştı. 1844’te Karl Marks ile tanışarak onunla ömür boyu dost oldu. İngiltere’de Hizmet Sınıflarının Durumu (1845) adlı eseri bilimsel sosyalizmin ana eseri mahiyetindedir. Marks’a maddi yardımda bulunmuştur ve ölümünden sonra onun eserlerini dağıtmakta büyük hizmet göstermiştir. Komünist hareketlere, Marksizme büyük katkısı olan bir şahıstır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Çar Nikola tarafından ilan edilen 30 Ekim 1905 Manifesto'su ile tanınan haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Seçim yapılacağı ilan edildi.
B
“Duma”nın yasa yapıcı bir kurum olacağı bildirildi.
C
Genel grev hakkı verildi.
D
Demokratik oy hakkı verildi.
E
Rusya’da yaşayan herkes için söz, basın ve toplantı hürriyeti tanındı.
Açıklama:
Çar Nikola, halkın baskısına dayanamayarak “30 Ekim 1905 Manifesto’sunu” ilan etti. Böylece sosyalistlerin umdukları devrim için zemin kalmamıştı. Bu fermanla Rusya’da yaşayan herkes için söz, basın ve toplantı hürriyeti tanınmakta, demokratik oy hakkı verilmekte, “Duma”nın (parlamento) teşrii, yani yasa yapıcı bir kurum olacağı ve seçimler yapılacağı bildirilmekte idi.
Soru 21
Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Âlem-i İslam
B
Çoban yıldızı
C
Beyanü’l-Hak
D
Mir’at
E
Ülfet
Açıklama:
Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853- 1944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Broşür, Rus sansürünce yasaklanmış olmasına rağmen kaçak olarak Rusya’ya sokuldu. Rus hükümetine karşı halkı mücadeleye çağıran bu belgenin Rusya Türkleri arasındaki tesirinin gücü hakkında fazla bir şey söylemeye imkan olmamakla beraber Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge olması yönünden büyük ehemmiyeti vardır.
Soru 22
Rusya müslümanlarının ilk toplantısı kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1900
B
1905
C
1910
D
1915
E
1920
Açıklama:
Nijni Novgorod’ta Oka Nehri üzerinde “Gustav Struve” vapurunda, imparatorluğun çeşitli vilayet ve bölgelerinden gelen, içlerinde her sınıftan temsilciler bulunan Müslümanlar, devletin ve kendilerinin durumlarını içine alan bütün meseleleri müzakere ederek, çeşitli kararları ittifakla almışlardır.
Soru 23
Rusya'da I. Devlet Duma'sı kaç yılında ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1903
B
1904
C
1905
D
1906
E
1907
Açıklama:
I. Duma, 27 Nisan 1906 tarihinde, Petersburg’daki “Tavrida Sarayı”nda açıldı.
Soru 24
Bütün köylülerin müşterek malı addedilen “Mir”den çıkarak kendi hisseleriyle küçük çiftlik kurabilecekleri hangi dönemde ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
II. Devlet Duması
B
III. Devlet Duması
C
IV. Devlet Duması
D
I. Devlet Duması
E
Bolşevik Devrimi
Açıklama:
III. Devlet Duması, 9 (22) Kasım 1907’de çıkardığı bir karar ile, bütün köylülerin müşterek malı addedilen “Mir”den (arazi müşterek mal olduğundan kimse hissesini satamıyordu) çıkarak kendi hisseleriyle küçük çiftlik (hutor) kurabileceklerini ilan etti.
Soru 25
Rusya'da çarlık ne zaman sona ermiştir?
Seçenekler
A
1915
B
1916
C
1917
D
1918
E
1919
Açıklama:
2 Mart 1917’de, Çar II. Nikolay tahttan feragat ederek yerini kardeşi Mihail’e bıraktı; fakat Mihail de tahtı istemeyerek, yeni anayasayı hazırlayacak “Uçreditelni Sobraniye (Kurucu Meclis)” toplanan kadar Rusya’da idarenin “Geçici Hükümet”e ait olduğunu bildirdi.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisinde "Bolşevik"in tanımı vardır?
Seçenekler
A
Sol eğilimli
B
Sağ eğilimli
C
Liberal
D
Azınlık yanlısı
E
Çoğunluk yanlısı
Açıklama:
"balşoy" kelimesi Rusçada büyük, geniş, önemli anlamlarına gelir. Bolşevik kelimesi aynı zamanda devrim öncesi yapılan toplantılarda bir görüşü savunan "çoğunluk" anlamına gelen bir grubun adıdır. Doğru yanıt: E'dır.
Soru 27
1917 Rus Devrimi kaçıncı Duma döneminde olmuştur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
1917 Rus Devrimi 4. Duma döneminde olmuştur. Doğru yanıt: D'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi 1.Duma'nın şeçim şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Köylüler milletvekili çıkarabilecektir.
B
En fazla milletvekili, Burjuva kesiminden seçilecektir.
C
Askerler, öğrenciler, ücretliler ve kadınlar seçime katılamayacaktır.
D
Müslüman İttifakı seçime katılabilecektir.
E
Seçmen yaşı 25'tir.
Açıklama:
I Duma'nın seçim şartlarına göre, en fazla milletvekilini Burjuva kesimi değil, köylüler çıkartacaktır. Doğru yanıt: B'dir.
Soru 29
Aşağıdaki kişilerden hangisi 1.Duma'nın başbakanlığını yapmıştır?
Seçenekler
A
Witte
B
Kornilov
C
Kerensko
D
Milyukov
E
Lvov
Açıklama:
Witte, 1.Duma'nın başbakanlığını yapmış kişidir. Doğru yanıt: A'dir.
Soru 30
"İngiltere’de Hizmet Sınıflarının Durumu" (1845) adlı eseri bilimsel sosyalizmin ana eseri mahiyetinde olan ve Karl Marx ile yakın ilişkileri olup, Marksizme önemli katkılar yapmış düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Bakunin
B
F. Hegel
C
Dostoyevski
D
F. Engels
E
Lenin
Açıklama:
F. Engels 1844’te Karl Marx ile tanışarak onunla ömür boyu dost oldu. İngiltere’de "Hizmet Sınıflarının Durumu" (1845) adlı eseri bilimsel sosyalizmin ana eseri mahiyetindedir. Marx’a maddi yardımda bulunmuştur ve ölümünden sonra onun eserlerini dağıtmakta büyük hizmet göstermiştir. Komünist hareketlere, Marksizme büyük katkısı olan bir şahıstır.
Soru 31
1903’ten önce Londra’da, sonra Brüksel’de Rus Sosyal Demokratları’nın Kurultayı toplandı. Lenin ile taraftarları ihtilalci bir yol tutulmasını teklif ettiler; Martov
gurubu buna karşı çıktı. Oylama neticesinde Lenin çoğunluğu kazanmıştır. Bu çoğunluğa ne ad verilir?
gurubu buna karşı çıktı. Oylama neticesinde Lenin çoğunluğu kazanmıştır. Bu çoğunluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bolşevik
B
Menşevik
C
Vpered
D
Komünist
E
Sosyalist
Açıklama:
Oylama neticesinde Lenin çoğunluğu aldığı için o gurup “Bolşevik” (çoğunluk), Martov gurubu ise “Menşevik” (azınlık) diye anıldı.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Yossif Vissarinoviç Cugaşvili ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Stalin olarak da bilinir.
B
1907 ile 1917 yılları arasında sık sık sürgüne yollanmıştır.
C
1917-1923 yıllarında Milletler (meselesi) Halk Komiseri olmuştur.
D
Trotski, Sinovyev, Kamenev ve Buharin ile Rikov gibi belli başlı liderlerle birlikte bir parti kurmuştur.
E
Dış politikada başta Hitler’le anlaşmış; 1940’lı yılların başından itibaren ise
Batılılarla ittifak kurarak Sovyetler Birliği’nin gücünü arttırmıştır.
Batılılarla ittifak kurarak Sovyetler Birliği’nin gücünü arttırmıştır.
Açıklama:
Stalin olarak da bilinir. İhtilalci, devlet adamı ve diktatördür. 1905’te Lenin’le tanıştı. 1907 ile 1917 yılları arasında sıksık sürgüne yollandı. Mart 1917’de Sibirya’daki sürgün yerinden Petrograd’a dönünce Komünist Partisi’nin liderleri safına katıldı. 1917-1923 yıllarında Milletler (meselesi) Halk Komiseri oldu. 1924’te Lenin’in ölümünden sonra partiyi ele geçirmeye çalıştı. Trotski, Sinovyev, Kamenev ve Buharin ile Rikov gibi belli başlı liderlerden kurtuldu. 1935-1938 yıllarında kanlı temizlik hareketine girişerek diktatörlüğünü tamamen yerleştirdi. Dış politikada başta Hitler’le anlaştı (1939); 1940’lı yılların başından itibaren ise Batılılarla ittifak kurarak (Tahran, Yalta ve Potsdam Konferansları) Sovyetler Birliği’nin gücünü arttırdı.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi 1904-1905 Rus-Japon savaşının sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Çar Hükümeti halkı yatıştırmak maksadıyla “Zemskiy Syezd” (Zemstvo: Mahalli
idare mümessilleri toplantısı) yapılmasına izin verdi.
idare mümessilleri toplantısı) yapılmasına izin verdi.
B
Şubat 1905’de Mukden yakınlarında Rus ordularının Japonlar karşısında büyük yenilgiye uğraması, özgürlük talep eden ihtilal hareketinin daha da güçlenmesine sebep oldu.
C
Amerika Birleşik Devletler Başkanı Thedore Roosvelt’in arabuluculuğu ile Eylül 1905’te Portsmouth mevkiinde bir savaş gemisinde Japonya ile Rusya
barış antlaşmasını imzaladılar. Bu da Amerika ve Rusya arasında soğuk savaşın başlamadan bitmesine olanak tanıdı.
barış antlaşmasını imzaladılar. Bu da Amerika ve Rusya arasında soğuk savaşın başlamadan bitmesine olanak tanıdı.
D
Zemskiy Syezd toplantısına katılan temsilciler idari sistemin değiştirilmesini, yasama yetkisi olan bir meclisin kurulmasını istediler.
E
Ayaklanmaların çoğu toprak ağalarının evlerinin yakılması ve hatta katledilmesi ile sonuçlanıyordu. Japon Savaşı sonrası bu karmaşa orduya da yansımıştı.
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletler Başkanı Thedore Roosvelt’in arabuluculuğu ile Eylül 1905’te Portsmouth mevkiinde bir savaş gemisinde Japonya ile Rusya
barış antlaşmasını imzaladılar. Bu başarı Roosvelt’e Nobel Barış ödülünü de getirmiştir. Soğuk Savaş dönemi ise bu olaydan çok sonra başlayacak olan uzun dönemli bir olaydır.
barış antlaşmasını imzaladılar. Bu başarı Roosvelt’e Nobel Barış ödülünü de getirmiştir. Soğuk Savaş dönemi ise bu olaydan çok sonra başlayacak olan uzun dönemli bir olaydır.
Soru 34
Rusya Türkleri 1905 İhtilaline nasıl yaklaşmamışlardır?
Seçenekler
A
Rusya Türkleri 1905 İhtilaline hazırlıklı girdiler denilemez.
B
Rusya Türkleri 1905 İhtilali için gizli toplantılara katılmış, devrimcilere yardım etmişlerdir.
C
Siyasi nitelikte herhangi bir teşekkül mevcut değildi.
D
Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-
1944) görünmekteydi.
1944) görünmekteydi.
E
Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi.
Açıklama:
Rusya Türkleri 1905 İhtilaline hazırlıklı girdiler denilemez. Rusya içindeki huzursuzluk onlara da sirayet etmişti, Baskılara karşı koyma fikri doğmuş olmakla beraber, siyasi nitelikte herhangi bir teşekkül mevcut değildi. Ruslar ise çeşitli yeraltı örgütlerinde ve gizli partilerinde bir dereceye kadar toplanabilmişlerdi. Buna rağmen bu Rus örgütleri dahi 1905 İhtilalinin geliştirdiği durumlar üzerinde fazla etkili olamamışlardı. İlk Türk Siyasi Belgesi: Çoban Yıldızı (1895) Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-1944) görünmektedir.
Soru 35
Rusya Müslümanlarının ticaret faaliyetlerinde çok mühim bir yer tutan, Kazan Hanlığı’nın son zamanlarında, Ruslar tarafından Kazan’a rekabet için kurulmuş olan panayırın adı nedir?
Seçenekler
A
Ohranka
B
Potemkin
C
Gustav Struve
D
Makaryev
E
Mekerce
Açıklama:
“Mekerce Fuarı (Yerminkesi)” (Nijni Novgorod Panayırı) Rusya Müslümanlarının ticaret faaliyetlerinde çok mühim bir yer tutmakta idi. Burası, Kazan Hanlığı’nın son zamanlarında, Ruslar tarafından Kazan’a rekabet için kurulmuş bir panayırdı. Önceleri Kazan’a yakın Makaryev Manastırı yanında yapılan panayır, sonraları Nijni Novgorod’a nakledilmiş, fakat eski adını muhafaza etmiştir.
Soru 36
Nijni Novgorod’ta Oka Nehri üzerinde “Gustav Struve” vapurunda, imparatorluğun çeşitli vilayet ve bölgelerinden gelen, içlerinde her sınıftan temsilciler bulunan Müslümanlar, devletin ve kendilerinin durumlarını içine alan bütün meseleleri müzakere ederek, aşağıdaki kararlardan hangisini almamışlardır?
Seçenekler
A
Bugünkü hayat şartları umum Rusya Müslümanlarının siyasi, içtimai ve kültürel işlerinde birleşmelerini gerektirmektedir.
B
Rusya Müslümanları bu maksatlarına erişmek hususunda Rus terakkiperverleriyle (ilericileri) aynı fikirde olup, halkın oyuyla seçilen vekillerin devleti yönetme, kanunları hazırlama ile yetkili kılınması esasına dayanan “hukuk” nizamını tesis etmek yolunda faaliyette bulunacaklardır.
C
Rusya Müslümanları faaliyetlerine devletin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarına göre istikamet vereceklerdir.
D
Müslümanlar kendilerini devlette olacak değişikliklere, yeni şartlara, hayat tarzına uygun bir şekilde hazırlamak için itina göstereceklerdir. Buna göre her yerde ve kendi ihtiyaçlarına uygun her çeşit okul kurarak; kitap, gazete, dergi neşrederek; kütüphane, kıraathane (okuma odası) açarak; halktan toplanan ianelerle halkı bugünkü asrî şartlara göre yetiştirmeye çalışacaklardır.
E
Rusya Müslümanları, gerek gördükleri takdirde sınır ülkelere göç edeceklerdir.
Açıklama:
Rusya Müslümanları göçle ilgili herhangi bir karar almamışlardır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Yusuf Akçura ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Türkiye'ye geldikten sonra İttihat ve Terakki fırkasında önemli görevler üstlenmiştir.
B
Tatar-Türk siyaset bilimcisi ve bilim adamıdır.
C
Orta tahsilini İstanbul'da Askeri Rüştiye'de tamamlamıştır.
D
1905’te Kazan’a gitmiş, burada “Medrese-i Muhammediye”de tarih öğretmenliği yapmış ve Tarih ve Ulum adlı tarih kitabını yayınlamıştır.
E
1908’de Türkiye’de meşrutiyetin ilanı üzerine İstanbul’a dönmüş, “Türk Derneği”nin kurucuları arasında yer almış, Türk Yurdu dergisini çıkarmış ve “Türk Ocağı”nın kurulmasında aktif çalışmıştır.
Açıklama:
Tatar-Türk siyasetçisi ve bilim adamı. Simbir (1924-1999 yıllarında Ulyanovsk)’de doğmuş olup, babası çuha fabrikatörü Hasan, annesi ise Kazan’ın tanınmış ailelerinden Abdürreşid Yunus(ov)’un kızı Bibi Fahri Banu’dur. Burası Lenin’in, tarihçi Karamzin’in, yazar Gançarov’un, 1917-1918’de Geçici Rus hükümeti Başbakanı Kerenski’nin de doğduğu şehirdir. Yusuf Akçura, orta tahsilini İstanbul’da Askeri Rüştiye’de tamamladı, Türkiye’ye dönemediği için 1905’te Kazan’a gitti. Burada “Medrese-i Muhammediye”de tarih öğretmenliği yaptı ve Tarih ve Ulum adlı tarih kitabını yayınladı. 1908’de Türkiye’de meşrutiyetin ilanı üzerine İstanbul’a döndü. “Türk Derneği”nin kurucuları arasında yer aldı; Türk Yurdu dergisini çıkardı, “Türk Ocağı”nın kurulmasında aktif çalıştı.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın Birinci Dünya Savaşı'na girmesinin sebebi değildir?
Seçenekler
A
Türkiye’ye karşı emperyalist maksatlar taşıması.
B
Avrupa'nın petrol ve kömür yataklarına yönelik ilgisi.
C
“Büyük Petro” zamanından beri İstanbul ve Çanakkale Boğazlarını ele geçirmek istemesi.
D
Rusya’nın “geleneksel” siyasetini tahakkuk ettirmek için başta Kayzer Wilhelm
Almanyası’nın ezilmesi gerektiği düşüncesini taşıması.
Almanyası’nın ezilmesi gerektiği düşüncesini taşıması.
E
Pan-slavistlerin (Slav Birliği taraftarları) hülyalarını gerçekleştirme arzusu.
Açıklama:
Rusya, Avrupa'nın kömür ve petrol yataklarıyla ilgilenmemiştir. Rusya’nın Avrupa'ya yönelik ilgilisi daha çok Slavların himayecisi olarak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sınırlarında yaşayan Slav milletlerini korumak, bilhassa Bosna ve Hersek’in Sırbistan’a verilmesi suretiyle büyük Yugoslavya (Güney Slav Devleti) kurmak planı sebebiyledir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi 1916 İsyanları çerçevesinde değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Hive Hanlığı'ndaki isyan
B
Özbeklerde isyan
C
Semireçie'de isyan
D
Kazaklarda isyan
E
Bolşevik isyanı
Açıklama:
25 Ekim 1917’de Lenin ve Trotskiy tarafından düzenlenen silahlı ayaklanma ile Bolşevikler iktidarı ele aldılar. Diğer isyanlar 1916 İsyanları çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Soru 40
Narodniki’lerin 1876’da kurduğu gizli örgütün adı nedir?
Seçenekler
A
Sosyal Revolüsyonerler
B
Toprak ve Hürriyet
C
Diyet Meclisi
D
Halkın İdaresi
E
İskracılar
Açıklama:
Gayri memnunlar arasında “Narodniçestvo” (Halkseverlik/Populizm) adı verilen yeni bir akım doğdu. Bu akıma dahil olanlar halkı eğitmeye önem veriyorlardı (1897 nüfus sayımından anlaşıldığına göre Rusya’da halkın dörtte üçü okuma yazma bilmiyordu). Narodniki (Halkçı)’ler 1876’da “Toprak ve Hürriyet” adlı gizli bir dernek kurdular. Esas terör hareketini bu gizli teşkilat başlattı. Dernek üyeleri aralarında anlaşamayarak ikiye bölündüler: 500 kadar kişi “Halkın İdaresi” adı ile ayrı bir teşkilat kurdu. Bu yeni kuruluşun başlıca gayesi çarı ortadan kaldırmaktı. Doğru cevap B’dir.
Soru 41
Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisine katılarak, Sovyet ihtilalinin en önemli ismi olan ve ihtilalin seyrini değiştiren kişi kimdir?
Seçenekler
A
Marks
B
Neçayev
C
Engels
D
Lenin
E
Trotskiy
Açıklama:
1883’te kurulan Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisinin (RSDRP) fazla üyesi yoktu. Ancak sonraki Sovyet ihtilalinin en mühim siması Vladimir İlyiç Ulyanov (Lenin)’un bu partiye katılması ile ihtilal hareketi başka bir renk almış oldu. İlkokul müfettişi olan bir babadan 10 Nisan 1870’te Volga üzerindeki Simbirsk şehrinde doğan ve ağabeyi (Vladimir) ihtilalci harekete katıldığı için 1887’de idam edilen ve o tarihte henüz 17 yaşında olan Lenin’e bu olay çok tesir etmiş, onu da ihtilal hareketi içine itmişti. Doğru cevap D’dir.
Soru 42
Rusya tarihinde “Kanlı Pazar” olarak anılan olay hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1905
B
1908
C
1911
D
1917
E
1922
Açıklama:
22 Ocak 1905’de sayısı 200 bini bulan kalabalık, Gabon’un liderliğinde Çar’ın sarayına doğru yürüyüşe geçti. Ellerinde haçlar, Çar’ın portreleri, Gabon’un elinde de Çar’a sunulacak dilekçe (bu dilekçede çalışma saatinin sekiz saate indirilmesi, fazla mesai yapılmaması, en düşük ücretin günde bir ruble olması isteniyordu) olduğu halde ilahilerle karışık, “Tanrı Çar’ı korusun” diye bağırarak saraya yaklaştıkları zaman askerler tarafından ateş açıldı. Sıkılan kurşunlar ve çıkan panik neticesinde 500 kadar ölü verildi ve binlerce kişi yaralandı. Bu olay Rusya tarihine “Kanlı Pazar” olarak geçti. Doğru cevap A’dir.
Soru 43
Çulpan Yıldızı isimli broşürün önemi aşağıdakilerden hangisinde vurgulanmıştır?
Seçenekler
A
Kazan Tatarlarının özelliklerini anlatan belgedir.
B
Gabon’un Çar’a sunulacak dilekçedir.
C
Petersburg Fabrikaları İşçileri Derneğinin kuruluş belgesidir.
D
Japonya ile Rusya barış antlaşmasıdır.
E
Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belgedir.
Açıklama:
Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (18531944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Broşür, Rus sansürünce yasaklanmış olmasına rağmen kaçak olarak Rusya’ya sokuldu. Rus hükümetine karşı halkı mücadeleye çağıran bu belgenin Rusya Türkleri arasındaki tesirinin gücü hakkında fazla bir şey söylemeye imkan olmamakla beraber Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge olması yönünden büyük ehemmiyeti vardır. Doğru cevap E’dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Rus Müslümanlarının düzenlediği ilk toplantıda alınan kararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya Müslümanları siyasi, içtimai ve kültürel işlerinde birleşeceklerdir.
B
Müslümanlar kendilerini devlette olacak değişikliklere, yeni şartlara, hayat tarzına göre hazırlayacaklardır.
C
Rusya Müslümanlarına çeşitli istisnalar verilecektir.
D
Müslümanların kongrelerinde alınan kararların kurulacak mahalli meclisleri tarafından uygulanacaktır.
E
Hukuk nizamını tesis etmek için çalışacaklardır.
Açıklama:
Nijni Novgorod’ta Oka Nehri üzerinde “Gustav Struve” vapurunda, imparatorluğun çeşitli vilayet ve bölgelerinden gelen, içlerinde her sınıftan temsilciler bulunan Müslümanlar, devletin ve kendilerinin durumlarını içine alan bütün meseleleri müzakere ederek, aşağıdaki kararları ittifakla almış bulunmaktadırlar: 1. Bugünkü hayat şartları umum Rusya Müslümanlarının siyasi, içtimai ve kültürel işlerinde birleşmelerini gerektirmektedir. 2. Rusya Müslümanları bu maksatlarına erişmek hususunda Rus terakkiperverleriyle (ilericileri) aynı fikirde olup, halkın oyuyla seçilen vekillerin devleti yönetme, kanunları hazırlama ile yetkili kılınması esasına dayanan “hukuk” nizamını tesis etmek yolunda faaliyette bulunacaklardır. 3. Ruslara verilen haklar aynen Rusya Müslümanlarına da verilmezse, ikinci maddede belirtilen maksatlara ulaşmak asla mümkün değildir. Rusya Müslümanları bu kanaatte olup, siyasi, içtimai ve dini haklarda Ruslarla (aynen) tam manada eşit duruma gelmek, halen yürürlükte olan kanunları, hükümet kararnamelerini, yönetim şekillerini, Rusya Müslümanlarına konulan tahditleri, istisnaları ortadan kaldırmak yolunda meşru maksatlarına ne şekilde olursa olsun erişmeye çalışacaklardır. 4. Rusya Müslümanları faaliyetlerine devletin şimdiki ve gelecekteki ihtiyaçlarına göre istikamet vereceklerdir. Müslümanlar kendilerini devlette olacak değişikliklere, yeni şartlara, hayat tarzına uygun bir şekilde hazırlamak için itina göstereceklerdir. Buna göre her yerde ve kendi ihtiyaçlarına uygun her çeşit okul kurarak; kitap, gazete, dergi neşrederek; kütüphane, kıraathane (okuma odası) açarak; halktan toplanan ianelerle halkı bugünkü asrî şartlara göre yetiştirmeye çalışacaklardır. 5. Bu dört maddede zikredilen maksatlara ulaşmayı kolaylaştırmak için, Müslümanların belli zamanlarda toplanacak kongreleri tarafından verilecek talimata göre hareket edecek mahalli “meclisleri” teşkil edilecektir. Doğru cevap C’dir.
Soru 45
Rusya Müslümanlarının Üçüncü Kongresini diğerlerinden ayıran özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılımcılar Rusya Müslümanlarının “İttifak”ı için çalışacaklarına yemin etmişlerdir.
B
Bir gemi kiralanarak gezinti esnasında kongre gerçekleştirilmiştir.
C
Kongreyi Müslüman İttifakı’nın Kazan şubesi düzenlemiştir.
D
Resmi Rus makamlarından izin alınarak yapılan ilk açık toplantıdır.
E
Rusya Müslümanlarının bir “ittifak” kurmaları esası kabul edilmiştir.
Açıklama:
“İttifakın üçüncü toplantısı” diye de anılan Rusya Müslümanlarının bu Kongresi Nijni Novgorod’ta (Mekerce panayırında) yapıldı. Daha önce Nijni Novgorod’ta (Oka Nehri üzerinde gezinti esnasında) ve Petersburg’ta yapılan toplantılar, resmi Rus makamlarından izin alınmadan gizli yapılmıştı. III. Kongre, Umum Rusya Müslümanlarının ilk açık toplantıları olması yönünden önemlidir. Doğru cevap D’dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi I. Devlet Duma’sında seçime katılma hakkına sahipti?
Seçenekler
A
Köylüler
B
Askerler
C
Öğrenciler
D
Ücretliler
E
Kadınlar
Açıklama:
11 Aralık 1905 tarihinde Başbakan Witte tarafından hazırlanmış olan seçim kanunu ilan edildi. Bu kanuna göre Devlet Duması’na seçilecek mebusların % 43’ünü köylülerin, % 34’ünü çiftlik sahiplerinin ve % 23’ünü burjuva’nın (tüccar, esnaf ve işçi) temsilcileri teşkil edecekti. Askerler, ücretliler, kadınlar ve talebeler seçime katılamayacaktı. Seçmen yaş haddi 25 idi. Doğru cevap A’dır.
Soru 47
Kırım Tatarlarından II. Duma’ya giren en önemli kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yusuf Akçura
B
Abdürreşid Mehdi
C
İsmail Gaspıralı
D
Fatih Kerimi
E
Ali Merdan Topçubaşı
Açıklama:
35 Müslüman mebusun da yer aldığı II. Duma seçimlerinde Rus hükümetlerince alınan bazı tedbirler sonucu olarak, Tatarların iki mühim şahsiyetinin mebus seçilmesi engellenmişti. Bunlardan biri Yusuf Akçura idi; bir takım isnatlarla takibata uğrayarak 40 gün hapiste tutulmuştu. İkinci şahıs ise Fatih Kerimi idi; o da, aleyhinde bazı dedikodular uydurularak, seçilme hakkından mahrum edilmişti. Kırım Tatarlarından II. Duma’ya giren en mühim şahıs belki de Abdürreşid Mehdi(yev) idi. Onun Duma’ya seçilmesinde “Genç Tatarlar” büyük rol oynamışlardı. Türkistan ile Bozkır eyaletlerinden ise 8 mebus seçildi. Azerbaycan’dan Ali Merdan Topçubaşı ise “Viborg” beyannamesini imzaladığı için seçilememişti. Doğru cevap B’dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Türkmenlerde çıkan isyanın sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Su kullanma haklarının değişmesi
B
Rüşvetin yaygınlaşması
C
Göçmenlerin artması
D
Yüksek vergiler alınması
E
Rus idarecilerin istismarları
Açıklama:
Hive Hanlığın’daki (Türkmenlerde) ayaklanma aslında doğrudan doğruya seferberliğin ilanı ile alakalı olmayıp, halkın Rus ve yerli idarecilerin sömürülerinden, istismarlarından ve rüşvetçiliklerinden, yüksek vergilerden, su kullanma haklarının bozulmasından zarar vermelerinin neticesi idi. Rusların Avrupa’da savaşmalarını fırsat bilen Cüneyt Han 1915 yılının baharında Türkmenlerin başında hücuma geçti. Fakat Sır-Derya Oblastı’nın Rus Askeri Valisi General Galkin’in üstün kuvvetleri karşısında çekilmek zorunda kaldı. Doğru cevap C’dir.
Soru 49
1917 Devriminin en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Grevler
B
Fetihler
C
İsyanlar
D
Savaşlar
E
Göçmenler
Açıklama:
Savaş ve isyanların yaratığı olumsuz şartlar halk ve işçiler arasındaki huzursuzluğu had safhaya ulaştırmıştı. Ocak 1917’de Rusya tarihi için belki de en mühim olay “grevler” oldu. Bütün Rusya’da 267 işyerinde 232.025 işçi greve başladı. En güçlü grev hareketleri Petrograd’la Moskova’da oldu. Şubat’ta durum daha da kötüleşti, Petrograd ile Moskova’daki bütün işçiler greve gittiler, Petrograd’ta takriben 200 bin, Moskova’da ise 161 bin ve Rusya’nın diğer yerlerinde ise 71 bin işçi iş bırakmışlardı. 25 Şubat 1917’de grevler had safhaya ulaştı. Doğru cevap A’dir.
Soru 50
Yazar ve politikacı olup, Lenin’le birlikte çalışmış ve yazdığı makalelerle 1920’lerdeki Sovyet
kültür politikasına, sanatına tesir etmiş, yön vermiş olan kişi kimdir?
kültür politikasına, sanatına tesir etmiş, yön vermiş olan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Bogdanov, A. A. (Malinovski)
B
Lunaçarskiy, A. V.
C
Litvinov, M. M. (Wallach)
D
Bronstein, Leo Davidoviç
E
Neçayev, S. G.
Açıklama:
Lunaçarskiy, A. V. (23.11.1875-25.12.1933): Rus yazarı ve politikacısıdır. Lenin’le birlikte çalışmış ve yazdığı makalelerle (2.000 kadar) 1920’lerdeki Sovyet kültür politikasına, sanatına tesir etmiş, yön vermiştir.
Soru 51
Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Abdürreşid İbrahim
B
İsmail Gaspıralı
C
Yusuf Akçura
D
Kadı Reşid İbrahim
E
Musa Carullah Bigi(yev)
Açıklama:
Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-1944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi.
Soru 52
Türk Derneği'nin kurucuları arasında yer alan, Türk Yurdu dergisini çıkaran, Türk Ocağı'nın kurulmasında aktif çalışan ve 1925’te İstanbul milletvekili olan, Ankara Üniversitesi siyasi tarih profesörlüğüne tayin edilen kişi kimdir?
Seçenekler
A
İsmail Gaspıralı
B
Ali Merdan Topçubaş(ev)
C
Alimcan Barudi
D
Yusuf Akçura
E
Fatih Kerimi
Açıklama:
Yusuf Akçura, Türk Derneği'nin kurucuları arasında yer alan, Türk Yurdu dergisini çıkaran, Türk Ocağı'nın kurulmasında aktif çalışan ve 1925’te İstanbul milletvekili olan, Ankara Üniversitesi siyasi tarih profesörlüğüne tayin edilmiştir.
Soru 53
“Dini-ruhani müesseselerin ıslahı” meselesi Rusya Müslümanlarının kaçıncı kongresinde görüşülmüştür?
Seçenekler
A
I. Kongre
B
II. Kongre
C
III. Kongre
D
IV. Kongre
E
V. Kongre
Açıklama:
Rusya Müslümanlarının III. Kongresi’nde görüşülen önemli başka bir meseleden biri de “Dini-ruhani müesseselerin ıslahı” idi. Bu madde için de bir komisyon kuruldu ve başkanlığını Kazanlı müderris Âlimcan Barudi yaptı.
Soru 54
Devlet Duması'nın hangi toplantısında Fedor Rodiçev’in (Narodnıy Svabodi Partisi: Milli Hürriyet Partisi) siyasi mahkümlar için genel af çıkarılmasıyla ilgili teklifi büyük çoğunlukla kabul edildi?
Seçenekler
A
I. Duma
B
II. Duma
C
III. Duma
D
IV. Duma
E
V. Duma
Açıklama:
Devlet Duması’nın ilk toplantısında, Fedor Rodiçev’in (Narodnıy Svabodi Partisi: Milli Hürriyet Partisi) siyasi mahkümlar için genel af çıkarılmasıyla ilgili teklifi büyük çoğunlukla kabul edildi. Bu kanun teklifinden hiç de memnun olmayan Çar ve hükümeti “İş gurubu” ve “Kadet”ler tarafından teklif olunan “toprak reformu projesine” de şiddetle karşı çıkmıştı.
Soru 55
22 Kasım 1906’ta köylü komünlerini dağıtan kararnameyi yayınlayan, Üçüncü Duma için hazırladığı yeni seçim kanununuyla Duma’yı muhafazakar bir organa çeviren ve 1911
yılında suikasta kurban giden kişi kimdir?
yılında suikasta kurban giden kişi kimdir?
Seçenekler
A
Leo Bronştayn
B
Pyotr Arkadyeviç Stolıpin
C
Anatoli Lunaçarskiy
D
Sergey Muromtsev
E
Fedor Rodiçev
Açıklama:
Pyotr Arkadyeviç Stolıpin (1862 -1911), 22 Kasım 1906’ta köylü komünlerini dağıtan kararnameyi yayınlayan, Üçüncü Duma için hazırladığı yeni seçim kanununuyla Duma’yı muhafazakar bir organa çeviren ve 1911 yılında suikasta kurban gitmiştir.
Soru 56
1 Ocak 1915’te niçin Türkistanlılara gelirlerinin %21’ine vergi konulmuştur?
Seçenekler
A
Yapılan antlaşma nedeniyle
B
Askere gitmedikleri için
C
Savaş ihtiyaçlarını gidermek için
D
Gelir vergisi nedeniyle
E
Söz verilen tahılı üretmedikleri için
Açıklama:
1 Ocak 1915’te Türkistanlılara askere gitmedikleri için gelirlerinin %21’ine vergi kondu.
Soru 57
Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı hangi yılda toplanmıştır?
Seçenekler
A
1915
B
1916
C
1917
D
1918
E
1919
Açıklama:
Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı, 1-11 Mayıs 1917'de toplanmıştır.
Soru 58
Bütün Türk boylarının çeşitli görüşteki vekillerinin fikirlerini, ilk defa olarak birbirleri önünde açıkça belirtebilmesi aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
II. Devlet Duması
B
IV. Devlet Duması
C
Rusya Müslümanlarının İkinci Toplantısı
D
Rusya Müslümanlarının Üçüncü Toplantısı
E
Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı
Açıklama:
Bu kurultayın önemi, bütün Türk boylarının çeşitli görüşteki vekillerinin fikirlerini, ilk defa olarak birbirleri önünde açıkça belirtebilmiş olmalarına dayanmaktadır.
Soru 59
Bolşevik İhtilali, Rusya’yı hangi antlaşmayı yapmaya zorlamıştır?
Seçenekler
A
Neuilly Antlaşması
B
Trianon Antlaşması
C
Saint-Germain Antlaşması
D
Brest-Litovsk Ateşkes Antlaşması
E
Versay Barış Antlaşması
Açıklama:
Bolşevik İhtilali, Rusya’yı Brest-Litovsk Ateşkes Antlaşması’nı yapmaya zorladığı gibi Ukrayna, Letonya, Finlandiya, Sibirya ve Kafkasya’nın merkezden kopmasına, Rusya’nın birçok şehrinde iç savaşın çıkmasına, çok kan dökülmesine, açlığa ve sefalete yol açtı ve azınlıklar da bağımsızlık mücadelesine giriştiler.
Soru 60
Aşağıdaki partilerden hangisi II. Nikola döneminde işçi meseleleri ile ilgiliydi?
Seçenekler
A
Oktyabristler Partisi
B
Milli Hürriyet (Narodnaya Svoboda) Partisi
C
Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi
D
Konstitüsyonel Demokratlar (“KADET”) Partisi
E
Sosyal Revolüsyoner (ihtilalciler, devrimciler) partisi
Açıklama:
Kitaba göre 1894’de Rusya İmparatorluğu’nun son çarı olan II. Nikola (1894-1917) geçti. Bu devirde Ohranka’nın bütün engelleme gayretlerine rağmen işçi meselelerine eğilen “Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi” (RSDRP), bilhassa köylülerin problemleri ile ilgilenen “Sosyal Revolüsyoner (ihtilalciler, devrimciler)” (SR) partileri gizli olarak kuruldu. Orta sınıfı ise İngiltere ve Fransa’daki gibi parlamentolu ve anayasalı bir hükümet kurulmasını talep eden “Konstitüsyonel” (anayasacı) “Demokratlar” (kısa adı: “KADET”) Partisi temsil ediyordu.
Kitaba göre 1894’de Rusya İmparatorluğu’nun son çarı olan II. Nikola (1894-1917) geçti. Bu devirde Ohranka’nın bütün engelleme gayretlerine rağmen işçi meselelerine eğilen “Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi” (RSDRP) gizli olarak kuruldu. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre 1894’de Rusya İmparatorluğu’nun son çarı olan II. Nikola (1894-1917) geçti. Bu devirde Ohranka’nın bütün engelleme gayretlerine rağmen işçi meselelerine eğilen “Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi” (RSDRP) gizli olarak kuruldu. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi “Sosyal Revolüsyoner’ler” (SR) partisi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Özgürlükçü eserler yazıyorlardı.
B
Reform yapılmasını talep ediyorlardı.
C
Halkı eğitmeye önem veriyorlardı.
D
Terör faaliyetlerini sürdürüyorlardı.
E
İhtilalci bir yol tutulmasını teklif ediyorlardı.
Açıklama:
“Narodniçestvo” (Halkseverlik/Populizm) adı verilen akıma dahil olanlar halkı eğitmeye önem veriyorken, Lenin ile taraftarları ihtilalci bir yol tutulmasını teklif ederken;“Sosyal Revolüsyoner’ler” (SR) partisi terör (tedhiş) faaliyetlerini sürdürüyordu.
Kitaba göre Rusya içinde 1902’de kurulmuş olan “Sosyal Revolüsyoner’ler” (SR) partisi terör (tedhiş) faaliyetlerini sürdürüyordu. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre Rusya içinde 1902’de kurulmuş olan “Sosyal Revolüsyoner’ler” (SR) partisi terör (tedhiş) faaliyetlerini sürdürüyordu. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Japon-Rus Savaşı için söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya, Japonya'ya savaş ilan etmişti.
B
Japon-Rus Savaşı 1903 yılında başlamıştı.
C
Japon-Rus Savaşı 1905 yılında sona ermişti.
D
Japon-Rus Savaşı'nda Japonya Rusya'ya yenilmişti.
E
Japon-Rus Savaşı I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla sona ermişti.
Açıklama:
Kitaba göre 27 Mayıs 1905’te Japon Amirali Togo son ümit olarak Baltık’tan yollanan Rus donanmasını Port Arthur’a yakın Tsuşima mevkiinde neredeyse imha etti. Kurtulan savaş gemileri Vladivostok Limanına sığındılar. Bu mağlubiyetler Rusya için utanç verici ve oldukça büyüktü. Rusya’nın bu savaşlardaki kaybı, esir, yaralı ve ölü olmak üzere 400 bin civarında idi. Gerçi Çar, buraya yeni birlikler yollayabilirdi. Ancak 250-300 bin civarında askerini ülke içinde patlak veren ayaklanmaları durdurmak için kullanmak zorundaydı. Rusya’ya barış yapmaktan başka yol kalmamıştı. Amerika Birleşik Devletler Başkanı Thedore Roosvelt’in arabuluculuğu ile Eylül 1905’te Portsmouth mevkiinde bir savaş gemisinde Japonya ile Rusya barış antlaşmasını imzaladılar.
Kitaba göre 27 Mayıs 1905’te Japon Amirali Togo son ümit olarak Baltık’tan yollanan Rus donanmasını Port Arthur’a yakın Tsuşima mevkiinde neredeyse imha etti. Kurtulan savaş gemileri Vladivostok Limanına sığındılar. Bu mağlubiyetler Rusya için utanç verici ve oldukça büyüktü. Rusya’nın bu savaşlardaki kaybı, esir, yaralı ve ölü olmak üzere 400 bin civarında idi. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre 27 Mayıs 1905’te Japon Amirali Togo son ümit olarak Baltık’tan yollanan Rus donanmasını Port Arthur’a yakın Tsuşima mevkiinde neredeyse imha etti. Kurtulan savaş gemileri Vladivostok Limanına sığındılar. Bu mağlubiyetler Rusya için utanç verici ve oldukça büyüktü. Rusya’nın bu savaşlardaki kaybı, esir, yaralı ve ölü olmak üzere 400 bin civarında idi. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 63
Çar Nikola'nın ilan ettiği “30 Ekim 1905 Manifestosu” için aşağıdakilerden hangisi söylenmez?
Seçenekler
A
Devrim için zemin hazırladı.
B
Herkes için söz, basın ve toplantı hürriyeti tanındı.
C
Herkese demokratik oy hakkı verildi.
D
“Duma”nın yasa yapıcı bir kurum olacağı duyuruldu.
E
Seçimler yapılacağı bildirildi.
Açıklama:
Kitaba göre Çar Nikola, halkın baskısına dayanamayarak “30 Ekim 1905 Manifestosunu” ilan etti. Böylece sosyalistlerin umdukları devrim için zemin kalmamıştı. Bu fermanla Rusya’da yaşayan herkes için söz, basın ve toplantı hürriyeti tanınmakta, demokratik oy hakkı verilmekte, “Duma”nın (parlamento) teşrii, yani yasa yapıcı bir kurum olacağı ve seçimler yapılacağı bildirilmekte idi.
Kitaba göre Çar Nikola, halkın baskısına dayanamayarak “30 Ekim 1905 Manifestosunu” ilan etti. Böylece sosyalistlerin umdukları devrim için zemin kalmamıştı. Doğru cevap A seçeneğidir.
Kitaba göre Çar Nikola, halkın baskısına dayanamayarak “30 Ekim 1905 Manifestosunu” ilan etti. Böylece sosyalistlerin umdukları devrim için zemin kalmamıştı. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi 1905 Devrimi döneminde Rusya Türkleri için söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya Türkleri 1905 İhtilaline hazırlıklı girmişler.
B
Abdürreşid İbrahim tarafından Rus Otokrasisine karşı broşür yazılmıştır.
C
Rusya Türklerinin ilk toplantısı Petersburg'da yapılmıştır.
D
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı engellenmiş ve yapılmamıştır.
E
Rusya Türkleri arasında parçalanma ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Kitaba göre Rusya Türkleri 1905 İhtilaline hazırlıklı girdiler denilemez. Rusya içindeki huzursuzluk onlara da sirayet etmişti, Baskılara karşı koyma fikri doğmuş olmakla beraber, siyasi nitelikte herhangi bir teşekkül mevcut değildi. Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-1944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı Oka Nehri üzerinde “Gustav Struve” vapurunda yapıldı. “Rusya Müslümanlarının toplantısı” burada temsil edilen zümreler arasında bir dostluk havası yaratmıştı. Kafkas Şiileri ile Sünnileri arasındaki sürtüşme burada sona erdi denilebilir.
Kitaba göre, Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-1944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Broşür, Rus sansürünce yasaklanmış olmasına rağmen kaçak olarak Rusya’ya sokuldu. Rus hükümetine karşı halkı mücadeleye çağıran bu belgenin Rusya Türkleri arasındaki tesirinin gücü hakkında fazla bir şey söylemeye imkân olmamakla beraber Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge olması yönünden büyük ehemmiyeti vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre, Rusya Türkleri arasında ilk siyaset temsilcisi olarak Abdürreşid İbrahim (1853-1944) görünmektedir. Abdürreşid İbrahim 1895’te yazdığı Çoban (Çulpan) Yıldızı adlı broşürü ile Rus otokrasisine (müstebit çarlığa) şiddetle hücum ederek, Rusya Türklerine yapılan baskıyı ve haksızlığı dile getirdi. Broşür, Rus sansürünce yasaklanmış olmasına rağmen kaçak olarak Rusya’ya sokuldu. Rus hükümetine karşı halkı mücadeleye çağıran bu belgenin Rusya Türkleri arasındaki tesirinin gücü hakkında fazla bir şey söylemeye imkân olmamakla beraber Rusya Türkleri tarafından yazılan ilk siyasi belge olması yönünden büyük ehemmiyeti vardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 65
“Müslüman İttifakı” nizamnamesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya Müslümanlarının Birinci Toplantısı'nda kabul edilmiştir.
B
Kabul edilmesi uygun görülmemiştir.
C
Müzakeresine yasak getirilmiştir.
D
Ali Merdan Topçubaşı tarafından hazırlanmıştır.
E
1905 yılında kabul edilmiştir.
Açıklama:
13-23 Ocak 1906 tarihli toplantılarda Ali Merdan Topçubaşı’nın Rusça olarak hazırlamış olduğu “İttifak” nizamname (23 madde) ve program (79 madde) projeleri okunarak, müzakere edildi. 22 Ocak’ta Petersburg gazetelerinde “her türlü toplantıya izin var” diye haber çıkınca Müslüman vekilleri tekrar 23 Ocak’ta Muhammed Âlim Maksud’un evinde 50’den fazla delege olmak üzere bir araya geldi.
Toplantıda bulunan herkes Kur’an-ı Kerim’e el basarak Rusya Müslümanlarının “İttifak”ı için çalışacaklarına dair ant içtiler ve “Müslüman İttifakı”, kısaca “İttifak” nizamnamesi oybirliğiyle kabul edildi.
Kitaba göre 13-23 Ocak 1906 tarihli toplantılarda Ali Merdan Topçubaşı’nın Rusça olarak hazırlamış olduğu “İttifak” nizamname (23 madde) ve program (79 madde) projeleri okunarak “Müslüman İttifakı”, kısaca “İttifak” nizamnamesi oybirliğiyle kabul edildi.
Toplantıda bulunan herkes Kur’an-ı Kerim’e el basarak Rusya Müslümanlarının “İttifak”ı için çalışacaklarına dair ant içtiler ve “Müslüman İttifakı”, kısaca “İttifak” nizamnamesi oybirliğiyle kabul edildi.
Kitaba göre 13-23 Ocak 1906 tarihli toplantılarda Ali Merdan Topçubaşı’nın Rusça olarak hazırlamış olduğu “İttifak” nizamname (23 madde) ve program (79 madde) projeleri okunarak “Müslüman İttifakı”, kısaca “İttifak” nizamnamesi oybirliğiyle kabul edildi.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı için söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı 1905 yılında yapılmıştır.
B
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısında bir siyasi partinin kurulması kararlaştırılmıştır.
C
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı valilik binasında yapılmıştır.
D
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısı Petersburg'da yapılmıştır.
E
Rusya Müslümanlarının ilk toplantısında "Müslüman İttifakı" nizamnamesi kabul edilmiştir.
Açıklama:
8 Nisan 1905’te Petersburg’ta alınan gizli karar ve yapılan davetler neticesinde Ağustos ayının 10’una doğru Mekerce Fuarı’na (Nijni Novgorod Panayırına) ülkenin çeşitli bölgelerinden temsilciler gelmeye başladı. İlk olarak 8 Ağustos 1905’te Nijni Novgorod Valisi’nden toplantı için izin istendi. Vali, örfî idareyi bahane ederek, kongreye izin vermedi. Bunun üzerine Reşid İbrahim’in bir gemi kiralayarak, kongreyi gezinti esnasında düzenleme teklifi uygun görüldü. 15 Ağustos 1905’te saat 9 sularında Mekerce Fuarı için bir araya gelen davetliler “Gustav Struve” adlı gemide toplanmaya başladılar. Nijni Novgorod Valisi’ne gezinti için müracaat edilmemiş olmasına rağmen Rus polisi gizli siyasi bölümü Ohranka’nın bundan haberi olduğu muhakkaktı. Dolayısıyla gemi belirtilen saatten daha önce hareket ettirildi. Başka bir fikre göre ise, kongreye Ayaz İshaki ve arkadaşlarından müteşekkil “solcuların” katılmasını önlemek için böyle erken hareket edilmişti.Bu kongrede bütün Rusya Müslümanlarının bir “ittifak” kurmalar
8 Nisan 1905’te Petersburg’ta alınan gizli karar ve yapılan davetler neticesinde Ağustos ayının 10’una doğru Mekerce Fuarı’na (Nijni Novgorod Panayırına) ülkenin çeşitli bölgelerinden temsilciler gelmeye başladı. 15 Ağustos 1905’te saat 9 sularında Mekerce Fuarı için bir araya gelen davetliler “Gustav Struve” adlı gemide toplanmaya başladılar. Doğru cevap A seçeneğidir.
8 Nisan 1905’te Petersburg’ta alınan gizli karar ve yapılan davetler neticesinde Ağustos ayının 10’una doğru Mekerce Fuarı’na (Nijni Novgorod Panayırına) ülkenin çeşitli bölgelerinden temsilciler gelmeye başladı. 15 Ağustos 1905’te saat 9 sularında Mekerce Fuarı için bir araya gelen davetliler “Gustav Struve” adlı gemide toplanmaya başladılar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 67
Devlet Duması ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I.Duma 27 Nisan 1906 tarihinde Petersburg'da açıldı.
B
I. Duma’nın dağılması Rusya’da büyük karışıklığa sebep oldu.
C
I. Duma, II Duma'ya göre daha fazla sol eğilimliydi.
D
II. Duma'da müslüman mebusların sayı azaldı.
E
Devlet Duması altı kez açıldı ve dağıldı.
Açıklama:
I. Duma, 27 Nisan 1906 tarihinde, Petersburg’daki “Tavrida Sarayı”nda açıldı. I. Duma’da müslümanlardan toplam 25 mebus
seçilmişti. I. Duma’nın dağılması Rusya’da büyük karışıklığa sebep olmadı. 35 Müslüman mebusun da yer aldığı II. Duma seçimlerinde Rus hükümetlerince alınan bazı tedbirler sonucu olarak, Tatarların iki mühim şahsiyetinin mebus seçilmesi engellenmişti. II. Duma, birincisine nispeten daha fazla sol eğilimli idi.
Kitaba göre I. Duma, 27 Nisan 1906 tarihinde, Petersburg’daki “Tavrida Sarayı”nda açıldı. Doğru cevap A seçeneğidir.
seçilmişti. I. Duma’nın dağılması Rusya’da büyük karışıklığa sebep olmadı. 35 Müslüman mebusun da yer aldığı II. Duma seçimlerinde Rus hükümetlerince alınan bazı tedbirler sonucu olarak, Tatarların iki mühim şahsiyetinin mebus seçilmesi engellenmişti. II. Duma, birincisine nispeten daha fazla sol eğilimli idi.
Kitaba göre I. Duma, 27 Nisan 1906 tarihinde, Petersburg’daki “Tavrida Sarayı”nda açıldı. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 68
Vladimir Lenin'in ölümünden sonra partiyi ele geçiren İosif Stalin için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
1917 devriminden sonra sürgün edildi.
B
1907 yılında Milletler (meselesi) Halk Komiseri oldu.
C
Batı ülkeleriyle ittifak kurarak Sovyetler Birliği'nin gücünü azalttı
D
1905 yılında Komünist Partisi liderleri safına katıldı.
E
Dış politikada başta Hitler'le anlaştı.
Açıklama:
Stalin, (Yossif Vissarinoviç Cugaşvili) (21.12.1879-5.3.1953): İhtilalci, devlet adamı ve diktatör. 1905’te Lenin’le tanıştı. 1907 ile 1917 yılları arasında sıksık sürgüne yollandı. Mart 1917’de Sibirya’daki sürgün yerinden Petrograd’a dönünce Komünist Partisi’nin liderleri safına katıldı. 1917-1923 yıllarında Milletler (meselesi) Halk Komiseri oldu. 1924’te Lenin’in ölümünden sonra partiyi ele geçirmeye çalıştı. Trotski, Sinovyev, Kamenev ve Buharin ile Rikov gibi belli başlı liderlerden kurtuldu. 1935-1938 yıllarında kanlı temizlik hareketine girişerek diktatörlüğünü tamamen yerleştirdi. Dış politikada başta Hitler’le anlaştı (1939); 1940’lı yılların başından itibaren ise
Batılılarla ittifak kurarak (Tahran, Yalta ve Potsdam Konferansları) Sovyetler Birliği’nin gücünü arttırdı.
Kitaba göre Stalin, dış politikada başta Hitler’le anlaştı (1939). Doğru cevap E seçeneğidir.
Batılılarla ittifak kurarak (Tahran, Yalta ve Potsdam Konferansları) Sovyetler Birliği’nin gücünü arttırdı.
Kitaba göre Stalin, dış politikada başta Hitler’le anlaştı (1939). Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 69
Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı'nın yapıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1905
B
1907
C
1912
D
1915
E
1917
Açıklama:
Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı Moskova'da 1-11 MAYIS 1917 tarihinde yapılmıştır. Şubat 1917 İhtilalinden sonra Geçici Hükümetin her çeşit siyasi toplantılara izin vermesi üzerine Devlet Duma’sındaki “Müslüman Fraksiyonu”nun inisiyatifi ile iki ay gibi kısa bir sürede olağanüstü bir kongre için gerekli zemin hazırlanmıştı. Rusya’nın her köşesinde, her kesimden 450 civarında delege davet edilmiş olmasına rağmen, talebin fazlalığı dolayısıyla bu delege sayısı iki misli artmış ve açılışta 980 delege olduğu tespit edilmişti. Kurultayın en ilginç yanlarından birini de delegelerin arasında hanımların, dönemine göre çok sayıda olmaları teşkil ediyordu.
Kitaba göre Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı Moskova'da 1-11 MAYIS 1917 tarihinde yapılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre Rusya Müslümanlarının Genel Kurultayı Moskova'da 1-11 MAYIS 1917 tarihinde yapılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 70
II. Nikolay devrinde kurulan ve işçi meselelerine eğilen parti hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Revolüsyoner Partisi
B
Konstitüsyonel Demokratlar Partisi
C
Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi
D
Müslüman Fraksiyon
E
Duma
Açıklama:
1917 Şubat Devriminde götüren gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Japon-Rus Savaşı hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1905
B
1903
C
1907
D
1906
E
1904
Açıklama:
1917 Şubat Devriminde götüren gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Rusya İmparatorluğu’nun son hükümdarı kimdir?
Seçenekler
A
II.Aleksandr
B
Ekaterina
C
III.Aleksandr
D
II.Nikolay
E
Yelizaveta
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 73
1905-1906 yılları arasında siyasi taleplerini ortaya koymayı amaçlayan Rusya Türkleri kaç toplantı düzenlediler?
Seçenekler
A
Dört
B
İki
C
Beş
D
Bir
E
Üç
Açıklama:
Rusya Türklerinin bu yıllardaki mücadelesini tartışabileceksiniz.
Soru 74
Sosyal Demokrat Partisinin yayın organı hangisidir?
Seçenekler
A
Kadet
B
İskra
C
Vedomosti
D
Duma
E
Ohranka
Açıklama:
1917 Şubat Devriminde götüren gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 75
25 Ekim 1917’de düzenlenen silahlı ayaklanma ile iktidarı ele geçiren Bolşeviklerin başında kimler vardı?
Seçenekler
A
Lenin ve Trotskiy
B
Lenin ve Plehanov
C
Lenin ve Martov
D
Trotskiy ve Plehanov
E
Martov ve Plehanov
Açıklama:
Şubat Devriminin başarısızlığı ve Ekim Devrimi’nin başarısını değerlendirebileceksiniz.
Soru 76
Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi kimin tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Plehanov
B
Lenin
C
Lev Bronştayn
D
Martov
E
Trotskiy
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 77
Rusya İmparatorluğu’nun polis teşkilatının adı nedir?
Seçenekler
A
Dvoryanstvo
B
Ohranka
C
Zemstvo
D
Vedomosti
E
Duma
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 78
Çar II. Nikolay tahtından hangi tarihte feragat etmek zorunda kaldı?
Seçenekler
A
25 Şubat 1917
B
2 Mart 1917
C
10 Nisan 1917
D
1 May›s 1917
E
9 Eylül 1917
Açıklama:
1917 Şubat Devriminde götüren gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Rusya’da ilk seçimler hangi hükümdarın fermanı ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
II.Nikolay
B
Yelizaveta
C
II.Aleksandr
D
III.Aleksandr
E
Ekaterina
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi geçici hükümet’in son başbakanıdır?
Seçenekler
A
Witte
B
Lvov
C
Kerenski
D
Kornilov
E
Milyukov
Açıklama:
Şubat Devriminin başarısızlığı ve Ekim Devrimi’nin başarısını değerlendirebileceksiniz.
Soru 81
25 Ekim 1917’de Petrograd’ta iktidarı alan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal revolutsiyonerler
B
Kadetler
C
Menşevikler
D
Bolşevikler
E
Trudovikler
Açıklama:
Şubat Devriminin başarısızlığı ve Ekim Devrimi’nin başarısını değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Çar II. Nikolay hangi tarihte tahtından feragat etmiştir?
Seçenekler
A
25 Şubat 1917
B
2 Mart 1917
C
10 Nisan 1917
D
1 Mayıs 1917
E
9 Eylül 1917
Açıklama:
Şubat Devriminin başarısızlığı ve Ekim Devrimi’nin başarısını değerlendirebileceksiniz.
Soru 83
Rusya Müslümanlarının resmi izinle gerçekleştirdikleri kongreleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Rusya Türklerinin bu yıllardaki mücadelesini tartışabileceksiniz.
Soru 84
En uzun ömürlü Devlet Duma’sı hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Rusya’da Meşruti Monarşi ve Meclis arasındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Soru 85
1916’da Türkistan Genel Valiliğinden askeri hizmete alınabilen kişi sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
38 bin
B
0 bin
C
87bin
D
123 bin
E
250 bin
Açıklama:
Rusya Türklerinin bu yıllardaki mücadelesini tartışabileceksiniz.
Soru 86
“Çoban (Çulpan)” Yıldızı adlı siyasi belgeyi yazan kişi şağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdürreşid İbrahim
B
İsmail Gaspıralı
C
Yusuf Akçura
D
Musa Carullah Bigi
E
Ali Merdan Topçubaşı
Açıklama:
Rusya Türklerinin bu yıllardaki mücadelesini tartışabileceksiniz.
Soru 87
Tsuşima aşağıdakilerden hangisine yakındır?
Seçenekler
A
Yalu
B
Vladivostok
C
Port Arthur
D
Mançurya
E
Mukden
Açıklama:
1917 Şubat Devriminde götüren gelişmeleri açıklayabileceksiniz.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Rusya Sosyal Demokrat İşçiler Partisi’ni kurmuştur?
Seçenekler
A
Lenin
B
Engels
C
Trotskiy
D
Neçayev
E
Plehanov
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 89
“Menşevik” ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Çoğunluk taraftarı
B
Azınlık taraftarı
C
Tarafsız
D
Sol eğilimli
E
Sağ eğilimli
Açıklama:
Çarlık Rusya’sının çöküşüne neden olan faktörleri değerlendirebileceksiniz.
Soru 90
XX. yüzyılda baş gösteren Japon-Rus Savaşı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
1904-1905 yılları arasında gerçekleşti.
B
Savaş Rusya tarafından başlatıldı.
C
Savaş Rus ordusunun galibiyeti ile tamamlandı.
D
Japon-Rus Savaşı yıllarca sürdü.
E
Devrim sonucu Rusya savaştan çekildi.
Açıklama:
Japon-Rus Savaşı (1904-1905): 1898 yılında Çin’in Port Arthur limanını ele geçiren Ruslar 1897 yılında başlattıkları “Trans-Sibirya” demiryolunu 1903’te tamamlayarak bu mühim limana dayanmışlar, tesirlerini buralara kadar genişletmişlerdi. Bundan tedirgin olan Japon Hükümeti, Rusların Uzak Doğu’daki yayılışını durdurmaya karar verdi. Japonya Rusya’ya savaş ilan etti. Bakanlarından Japonya’dan ciddi saldırı olamaz teyidi alan II. Nikolay bu haberi şok ile karşıladı, fakat 1904 yılı Şubat ayında Japon-Rus Savaşı başlamış oldu. Bu bilgiye göre doğru cevap A seçeneğidir.
Ünite 7
Soru 1
- Özel mülkiyet sınırlandırılmıştır
- İlk uzay istasyonu kurulmuştur
- 2. Dünya Savaşı kazanılmıştır
- Sovyetler Birliği tarım ülkesinden sanayi ülkesine dönüşmüştür
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II
E
III-IV
Açıklama:
Lenin’in ölümünden sonra başa geçen Stalin yaklaşık 30 yıl iktidarda kalmıştır. Bu dönemde bir tarım ülkesi olan Sovyetler Birliği dünyanın etkili bir sanayi ülkesine dönüşmüştür. Stalin hemen her şeyi devletleştirerek, özel mülkiyetin neden olduğu eşitsizliği ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Ayrıca Stalin, 2. Dünya Savaşı’nda Alman işgaline karşı ülkesine başarılı bir liderlik yaparak savaştan Sovyetler Birliği’nin galip gelmesini sağlamıştır. İlk uzay istasyonu kurulması ise Stalin sonrası dönemde 1971 yılında gerçekleşmiştir. Bu durumda doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 2
Sovyetler Birliği’nde köylülerin işlettiği ufak çiftlikler ………. olarak adlandırılırken devletin sahip olduğu çiftlikler ise ………. olarak isimlendirilmiştir. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangi seçeneklerde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Perestroyka-Glasnost
B
Kolhoz-Sovhoz
C
Bolşevik-Menşevik
D
Komsomol ve Pioner
E
Prezidyum-Glavlit
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nde köylülerin işlettiği ufak çiftlikler Kolhoz olarak adlandırılırken devletin sahip olduğu çiftlikler ise Sovhoz olarak isimlendirilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3
Sovyetler Birliği açısından aşağıdaki seçeneklerden hangisi 23 Ağustos 1939’da imzalanan Sovyet-Alman Saldırmazlık Paktı’nın kazanımlarından birisidir?
Seçenekler
A
Faşizm ile sosyalizm arasında barış sağlanmıştır
B
Bu anlaşma ile Almanya ve Sovyetler Birliği arasında olası bir savaş ortadan kaldırılmıştır
C
Silahlanmaya ayrılan payın yatırıma dönüştürülmesi ile Sovyetlerin ekonomik gelişimi hızlanmıştır
D
Avrupa’daki birçok bölge Sovyetler Birliği’nin hakimiyet alanı olarak kabul edilmiştir
E
Anlaşma ile Almanya Sovyetler Birliği’nin meşruluğunu tanımıştır
Açıklama:
Almanya ile yapılan bu anlaşma sonucunda Batı Belarusya, Batı Ukrayna, Letonya, Estonya ve Finlandiya Sovyetler Birliğinin hakimiyet alanı içinde kabul edilmiştir. Ayrıca Almanya, Sovyetler Birliğinin Besarabya’daki haklarını tanımıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 4
Sovyetler Birliği'nin atom bombası geliştirmesinin temel sebebi hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sovyet teknolojinin ulaştığı seviyeyi gösterme
B
Nükleer silah satışından gelir elde etme
C
2. Dünya Savaşı'da ABD'nin atom bombası kullanması
D
Sosyalist rejim içerisindeki muhalifler üzerinde baskı kurma
E
Nükleer gücün sosyalizmin yayılmasında kullanılması
Açıklama:
2. Dünya Savaşı sonrasında teknolojisi gelişmiş olan ülkeler Japonya'nın uğradığı saldırının bir benzerini yaşamamak adına nükleer silahlara sahip olmaya çalışmıştır. Bu doğrultuda ABD'nin gerçekleştirdiği atom, kimyasal, biyolojik ve konvansiyonel alanlarda silahlanma çalışmaları Sovyetler Birliği'nin de atom bombası, hidrojen bombası ve atom denizaltılarına yönelik çalışmalarını hızlandırmıştır.
Soru 5
İlk defa uzaya uydu gönderilmesi İlk defa uzaya canlı gönderilmesi İlk kalıcı uzay istasyonun kurulması İlk defa uzaya bir kozmonotun çıkması Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri Sovyetler Birliği'nin uzay alanında elde ettiği başarıları kapsamaktadır?
Seçenekler
A
I-III
B
II-III-IV
C
I-IV
D
I-II-III-IV
E
I
Açıklama:
Soruda verilen bilgilerin tamamı ilk defa Sovyet bilim insanları tarafından gerçekleştirilmiştir. Bunların dışında uzaya giden ilk kadın, ayın karanlık tarafına dair ilk fotoğraf, aya inen ilk uzay aracı gibi dönemi itibarıyla pek çok gelişme yine Sovyet bilim insanları tarafından gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 6
Çalışma hakkı İfade özgürlüğü Tatil yapma hakkı Sağlık hizmetlerinden yararlanma Konut edinme hakkı Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Sovyetler Birliği’nde halkın sahip olduğu ekonomik haklara örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III-IV-V
C
I-V
D
I-III-IV-V
E
I
Açıklama:
Sovyet Birliği’nde vatandaşların sahip olduğu ekonomik haklar; çalışma, tatil, sağlık, yaşlılık veya sakatlıkta yardıma layık olma, konut edinme gibi haklardan oluşurken sahip olunan politik haklar ise cemiyet işlerine katılma, hükümeti tenkit etme, konuşma ve yazma hürriyeti, teşkilatlara katılma hakkı ve inanç hürriyeti gibi haklardan oluşmaktadır. Bu sebeple doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 7
Sosyolojim ideolojisinin sanat alanındaki karşılığı hangi kavram ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Toplumsal Gerçekçilik
B
Sosyalist Gerçekçilik
C
Marksist Gerçekçilik
D
Partiinost
E
Dostupnost
Açıklama:
Sovyetler Birliği rejimin ideolojisinin sanat alanında sürdürülmesini amaçlamış bu doğrultuda sanatçılardan sosyalist gerçekliğin idealizmini yaymasını beklemiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıdaki ülkelerden hangileri II. Dünya Savaşı'nın galip devletleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
SSCB-ABD-Almanya
B
Fransa-Macaristan-İngiltere
C
İngiltere-Almanya-İtalya
D
Japonya-İngiltere-ABD
E
ABD-SSCB-İngiltere
Açıklama:
Almanya, Japonya ve Macaristan Mihver devletleri olarak II. Dünya Savaşı'nın kaybeden tarafını, ABD, İngiltere, Sovyetler Birliği ise Müttefik devletleri olarak savaşın galip tarafını oluşturur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 9
- Polonya
- Macaristan
- Romanya
- Bulgaristan
Seçenekler
A
II. Dünya Savaş'ında Almanya'yı desteklemeleri
B
Çarlık Rusya toprağı olması
C
II. Dünya Savaşı sonrasında sosyalist rejime geçmeleri
D
II. Dünya Savaşı’nın sonucu belirlemeleri
E
II. Dünya Savaşı’ndan önce imparatorluk olarak yönetilmeleri
Açıklama:
Savaş sonrasında Sovyet orduları işgal ettikleri bölgelerde kalarak buralarda sosyalist rejimlerin oluşmasını sağlamıştır. Bu ülkeler; Alman Demokratik Cumhuriyeti, Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan’dan oluşmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 10
1992 yılında hangi ülke ya da ülkelerin Sovyetler Birliği'nden ayrılmasıyla Sovyetler Birliği resmen dağılma sürecine girmiştir?
Seçenekler
A
Baltık Ülkeleri
B
Ukrayna-Belarus
C
Orta Asya Cumhuriyetleri
D
Rusya Federasyonu
E
Azerbaycan
Açıklama:
8 Aralık 1991'de Belarusya'nın Brest kasabasında toplanan Rusya, Belarusya ve Ukrayna liderleri üç ülkenin Bağımsız Devletler Topluluğu'nu kurduklarını ilan etmiştir. 13 Aralık’ta Taşkent'te toplanan Orta Asya Cumhuriyetleri liderleri de bu topluluğa katıldıklarını belirtmiştir. Ancak Baltık ülkeleri bağımsızlıklarını ilan etmesiyle 70 yıl süren Sovyetler Birliği resmen 1 Ocak 1992'de sona ermiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi 1920'lerden sonra Rusya yeni ideolojiye göre inşaya başlanırken ekonomiyi canlandırmak için NEP (Yeni Ekonomik Plan)’ı uygulamaya sokmuştur?
Seçenekler
A
Stalin
B
Lenin
C
Gorbaçov
D
Hruşçov
E
Brejnev
Açıklama:
1920'lerden sonra Rusya yeni ideolojiye göre inşaya başlanırken ekonomiyi canlandırmak için NEP (Yeni Ekonomik Plan)’ı uygulamaya Lenin sokmuştur
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi NEP (Yeni Ekonomik Plan) uygulaması için söylenemez?
Seçenekler
A
Yeni Ekonomi Politikası, Rus ekonomisini çöküşten kurtarmak amacıyla Lenin
tarafından ortaya konan ekonomik politikadır
tarafından ortaya konan ekonomik politikadır
B
Köylülerden zorla alınan fazla tarımsal ürün alımı durdurulmuş, bunun yerine ürün üzerinden vergi alınmaya başlanmıştır.
C
Köylülerin ürünlerini belirli bir kâr oranında pazarda satmalarına izin verildi.
D
Tarımsal sektör, ağır sanayiden gerisinde kalmıştır.
E
Fabrikalar dengeyi sağlayabilmek için imal edilen ürünleri daha yüksek fiyattan satmakta, köylüler ise bu tüketim ürünlerini satın alabilmek için daha fazla üretim yapmaktadır.
Açıklama:
Tarımsal sektör, ağır sanayiden çok hızlı büyümekte olduğundan "Tarımsal sektör, ağır sanayiden gerisinde kalmıştır." maddesi söylenemez
Soru 13
Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde hakimiyeti aşağıdakilerden hangisi geçirmiştir?
Seçenekler
A
Stalin
B
Trotskiy
C
Buharin
D
Yuri Andropov
E
Nikita Hruşçov
Açıklama:
Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde hakimiyeti Stalin geçirmiştir
Soru 14
Stalin beş yıllık kalkınma planını hangi yıl ilan ederek ulusal geliri iki katına çıkartmıştır?
Seçenekler
A
1920
B
1925
C
1928
D
1929
E
1934
Açıklama:
Stalin beş yıllık kalkınma planını 1928 yılında ilan ederek ulusal geliri iki katına çıkartmıştır
Soru 15
NKVD belgelerine göre, 1929 ile 1953 yılları arasında Gulag Kampları’nda ve
kolonilerinden mahkumların sayısı kaç milyon olarak tahmin edilmektedir?
kolonilerinden mahkumların sayısı kaç milyon olarak tahmin edilmektedir?
Seçenekler
A
10
B
14
C
16
D
18
E
20
Açıklama:
NKVD belgelerine göre, 1929 ile 1953 yılları arasında Gulag Kampları’nda ve
kolonilerinden mahkumların sayısı 18 milyon olarak tahmin edilmektedir
kolonilerinden mahkumların sayısı 18 milyon olarak tahmin edilmektedir
Soru 16
SSCB, yabancıları da yaşadıkları ülkelerden zorla kopararak çalışma kamplarına mahkum etmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi mahkum edilen yabancılar arasında değildir?
Seçenekler
A
Yünanlılar
B
Ermeniler
C
Polonyalılar
D
Ahıska Türkleri
E
Fransızlar
Açıklama:
Fransızlar mahkum edilen yabancılar arasında değildir
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi 23 Ağustos 1939’da imzalanan Sovyet-Alman Saldırmazlık Paktı’nda yer alan gizli ek protokole göre Sovyetler Birliği’nin hakimiyet alanı içinde kabul edilen ülkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Batı Belorusya
B
Batı Ukrayna
C
Letonya
D
Estonya
E
Polonya
Açıklama:
Polonya 23 Ağustos 1939’da imzalanan Sovyet-Alman Saldırmazlık Paktı’nda yer alan gizli ek protokole göre Sovyetler Birliği’nin hakimiyet alanı içinde kabul edilen ülkeler arasında değildir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Hitler'in Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdiği tarihtir?
Seçenekler
A
1940
B
1941
C
1943
D
1944
E
1945
Açıklama:
22 Haziran 1941’de Hitler, Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdi.
Soru 19
Savaş sonrasında Sovyet orduları işgal ettikleri bölgelerde kalarak buralarda Komünist rejimlerin oluşmasını sağlamışlardır. Aşağıdakilerden hangisi komünist rejimin oluşturduğu ülkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Doğu veya Alman Demokratik Cumhuriyeti
B
Çekoslovakya
C
Yunanistan
D
Polonya
E
Macaristan
Açıklama:
Yunanistan komünist rejimin oluşturduğu ülkeler arasında değildir
Soru 20
Stalin’in ölümünden sonra SBKP Genel Sekreterliğine aşağıdakilerden hangisi seçilmiştir?
Seçenekler
A
Hruşçov
B
Brejnev
C
Gorbaçov
D
Lenin
E
Volgograd
Açıklama:
Stalin’in ölümünden sonra SBKP Genel Sekreterliğine aşağıdakilerden Hruşçov seçilmiştir
Soru 21
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kaç yıl sonra dağılmıştır?
Seçenekler
A
50
B
55
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
Tek bir parti Sovyetler Birliği Komünist Partisi, tek bir lider Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri, on beş şura cumhuriyetinden Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği adındaki federal bir yapı ortaya çıkmıştı. Bu totaliter sistem 70 yıldan sonra dağıldı.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en uzun süre kalan lider olmuştur?
Seçenekler
A
Lenin
B
Stalin
C
Nikita Hruşçov
D
Leonid Brejnev
E
Yuri Andropov
Açıklama:
Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde Stalin
hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. O, Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en fazla kalan şahıs oldu.
hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. O, Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en fazla kalan şahıs oldu.
Soru 23
İlk Sovyet lideri Lenin kaç yıl iktidarda kalmıştır?
Seçenekler
A
4 Yıl
B
8 Yıl
C
12 Yıl
D
16 Yıl
E
20 Yıl
Açıklama:
İlk Sovyet lideri Lenin (1917-1922) dört yıldan biraz fazla iktidarda kalmıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği son genel sekreteri ve lideridir?
Seçenekler
A
Nikita Hruşçov
B
Leonid Brejnev
C
Yuri Andropov
D
Mihail Gorbaçov
E
Konstantin Çernenko
Açıklama:
Ondan sonra Nikita Hruşçov (1953-1964) 11 yıl, Leonid Brejnev (1964-1982) 18 yıl, Yuri Andropov (1982-1984) iki yıl, Konstantin Çernenko (1984-1985) bir yıl ve sonuncu Mihail Gorbaçov (1985-1991) altı yıldan biraz fazla SBKP Genel Sekreterliği görevinde kalan şahıslar oldular.
Soru 25
Bir tarım toplumu olan Rusya'yı, Sovyetler Birliği döneminde, sanayi toplumuna çeviren lider aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lenin
B
Yuri Andropov (
C
Stalin
D
Konstantin Çernenko
E
Leonid Brejnev
Açıklama:
Genel Sekreterlik görevine getirilen Stalin, beş yıl içinde parti ve devlet yönetiminde mutlak hakimiyetini kurdu. Toplam 30 yılı aşan hakimiyeti döneminde bilhassa üç-dört özelliği ile dikkati çekti. İlki tarım ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirdi.
Soru 26
Sovyetler Birliği kurulduktan sonra ÇEKA, NKVD ve KGB (FSB) gibi yapılanmaların görevi nedir?
Seçenekler
A
Ticaret Kurumları
B
Sanayi Kurumları
C
Devlet Basın Organları
D
Gizli Servisler
E
Kooperatifler Birliği
Açıklama:
Sovyetler Birliği çok kurbanlar verilerek kuruldu. Gizli Servisler başta ÇEKA,
daha sonra NKVD ve KGB (bugün FSB) rejim düşmanlarını (!) izlemek ve yakalamakta uzmanlaşmışlardı.
daha sonra NKVD ve KGB (bugün FSB) rejim düşmanlarını (!) izlemek ve yakalamakta uzmanlaşmışlardı.
Soru 27
"Gulag" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi Kurumu
B
Çalışma Kampları
C
Spor Kampları
D
Gençlik Kampları
E
Endüstri Kurumları
Açıklama:
SBKP ve liderleri “halk düşmanları” ile mücadeleye çok önem verdiler. Neticede bilhassa Stalin en yakın çalışanlarını dahi bir takım suçlamalarla en hafifinden 10-20 yıllık süreler için çalışma kamplarına (Gulag) yollamaktan veya öldürtmekten hiç çekinmedi.
Soru 28
Devlet Güvenlik Komitesi adının kısaltılmışı olan gizli servisin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ÇEKA
B
MDV
C
GPU
D
NKVD
E
KGB
Açıklama:
KGB:1953’te Stalin’in ölümünden sonra NKVD KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) Devlet Güvenlik Komitesi adını aldı.
Soru 29
Stalin’in cinayetlerini açıklayan KPSS Genel Sekreteri Hruşçov 1937 ile 1953 yılları arasında çalışma kamplarından aşağıdakilerden hangisi kadar kişi
geçti diye bahsetmiştir?
geçti diye bahsetmiştir?
Seçenekler
A
15 Milyon
B
16 Milyon
C
17 Milyon
D
18 Milyon
E
20 Milyon
Açıklama:
Stalin’in şahıs kültünü ortaya çıkaran, yani onun cinayetlerini açıklayan KPSS Genel Sekreteri Hruşçov 1937 ile 1953 yılları arasında çalışma kamplarından 17 milyon kişi geçti diye bahsetmiştir.
Soru 30
Lenin ve Stalin dönemlerinde (1917-1953) siyasi bahanelerle tutuklanarak kurşuna dizilenlerin sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
700 000
B
750 000
C
800 000
D
850 000
E
900 000
Açıklama:
Lenin ve Stalin dönemlerinde (1917-1953) siyasi bahanelerle tutuklananların sayısı 4 milyon olarak tahmin edilmektedir. Bunların 800 bini kurşuna dizilerek, 600 bini çalışma kamplarındaki insanlık dışı şartlara dayanamayarak öldü.
Soru 31
NEP (Yeni Ekonomik Plan) hangi tarihte resmi olarak yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
21 Şubat 1921
B
21 Mart 1921
C
21 Nisan 1921
D
21 Mayıs 1922
E
21 Haziran 1922
Açıklama:
NEP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi X. Kongresi’nde kararlaştırıldı ve resmi olarak 21 Mart 1921 tarihinde yürürlüğe girdi.
Soru 32
Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en fazla kalan lider aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lenin
B
Stalin
C
Nikita Hruşçov
D
Leonid Brejnev
E
Yuri Andropov
Açıklama:
Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde Stalin
hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. O, Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en fazla kalan şahıs oldu. İlk Sovyet lideri Lenin (1917-1922) dört yıldan
biraz fazla iktidarda kalmışken, Stalin 31 yıldan fazla (1922-1953) iktidarı elinde
tutan lider oldu. Ondan sonra Nikita Hruşçov (1953-1964) 11 yıl, Leonid Brejnev (1964-1982) 18 yıl, Yuri Andropov (1982-1984) iki yıl, Konstantin Çernenko
(1984-1985) bir yıl ve sonuncu Mihail Gorbaçov (1985-1991) altı yıldan biraz fazla SBKP Genel Sekreterliği görevinde kalan şahıslar oldular.
hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. O, Sovyetler Birliği tarihinde hakimiyette en fazla kalan şahıs oldu. İlk Sovyet lideri Lenin (1917-1922) dört yıldan
biraz fazla iktidarda kalmışken, Stalin 31 yıldan fazla (1922-1953) iktidarı elinde
tutan lider oldu. Ondan sonra Nikita Hruşçov (1953-1964) 11 yıl, Leonid Brejnev (1964-1982) 18 yıl, Yuri Andropov (1982-1984) iki yıl, Konstantin Çernenko
(1984-1985) bir yıl ve sonuncu Mihail Gorbaçov (1985-1991) altı yıldan biraz fazla SBKP Genel Sekreterliği görevinde kalan şahıslar oldular.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, Stalin dönemi için söylenemez?
Seçenekler
A
Tarım ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirmiştir.
B
Ülkeyi kolektifleştirmiştir.
C
Ülkedeki hemen her şeyi devletleştirmiştir.
D
Özel mülkiyeti neredeyse ortadan kaldırmıştır.
E
İnsan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayalı bir ekonomik politika izlemiştir.
Açıklama:
Lenin’in ölümünden sonra Genel Sekreterlik görevine getirilen Stalin, beş yıl
içinde parti ve devlet yönetiminde mutlak hakimiyetini kurdu. Toplam 30 yılı
aşan hakimiyeti döneminde bilhassa üç-dört özelliği ile dikkati çekti. İlki tarım
ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirdi. Ülkeyi kolektifleştirdi, hemen her şeyi devletleştirerek, neredeyse özel mülkiyeti ortadan kaldırdı.
Bütün bunları yaparken milyonlarca insanı çalışma kamplarına koyarak, ulusları
top yekûn sürerek, insan haklarını çiğneyerek, hukuku ayaklar altına alarak örneği pek görülmemiş terör metotlarını kullandı. İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri
arasında yer aldı. Diğer ifade ile Stalin çökmekte olan çarlık rejimini dünya gücü
olan Sovyetler Birliğine dönüştürdü.
içinde parti ve devlet yönetiminde mutlak hakimiyetini kurdu. Toplam 30 yılı
aşan hakimiyeti döneminde bilhassa üç-dört özelliği ile dikkati çekti. İlki tarım
ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirdi. Ülkeyi kolektifleştirdi, hemen her şeyi devletleştirerek, neredeyse özel mülkiyeti ortadan kaldırdı.
Bütün bunları yaparken milyonlarca insanı çalışma kamplarına koyarak, ulusları
top yekûn sürerek, insan haklarını çiğneyerek, hukuku ayaklar altına alarak örneği pek görülmemiş terör metotlarını kullandı. İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri
arasında yer aldı. Diğer ifade ile Stalin çökmekte olan çarlık rejimini dünya gücü
olan Sovyetler Birliğine dönüştürdü.
Soru 34
GULAG'ın (Devlet Çalışma Kampları Yüksek İdaresi) ağır şartlarında oluşan "dohodit sözcüğü aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Rüşvet suçuna karışmış işçileri
B
Terfi ettirilmiş işçileri
C
Görev süresini tamamlamış işçileri
D
Göreve yeni başlayan işçileri
E
Dayanma gücü tükenmiş olan işçileri
Açıklama:
Daha az gıda, daha az üretim demekti ki, bu ölümcül döngü açlıktan, gıdasızlıktan bir
deri bir kemiğe dönmeye ve sonunda Rusçadaki ‘dayanma gücü tükenmiş’ anlamına gelen “dohodit” yani “gidici” haline gelmeye işaret ediyordu.
deri bir kemiğe dönmeye ve sonunda Rusçadaki ‘dayanma gücü tükenmiş’ anlamına gelen “dohodit” yani “gidici” haline gelmeye işaret ediyordu.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Hruşçov'un söylemi doğrultusunda 1937 ile 1953 yılları arasında çalışma kamplarından geçen insan sayısını ifade etmektedir.
Seçenekler
A
15 Milyon
B
16 Milyon
C
17 Milyon
D
18 Milyon
E
20 Milyon
Açıklama:
NKVD belgelerine göre, 1929 ile 1953 yılları arasında Gulag Kampları’nda ve
kolonilerinden mahkumların sayısı 18 milyon olarak tahmin ediliyor. Stalin’in
şahıs kültünü ortaya çıkaran, yani onun cinayetlerini açıklayan KPSS Genel Sekreteri Hruşçov 1937 ile 1953 yılları arasında çalışma kamplarından 17 milyon kişi
geçti diye bahsetmiştir.
kolonilerinden mahkumların sayısı 18 milyon olarak tahmin ediliyor. Stalin’in
şahıs kültünü ortaya çıkaran, yani onun cinayetlerini açıklayan KPSS Genel Sekreteri Hruşçov 1937 ile 1953 yılları arasında çalışma kamplarından 17 milyon kişi
geçti diye bahsetmiştir.
Soru 36
Gerçek bir suçlama yöneltmek mümkün olmadığı halde sayıları yüz bine ulaşan Ahıska Türkü, Kürt ve Hemşinli Rus yönetimi tarafından aşağıdaki hangi bölgeden sürülmüştür?
Seçenekler
A
Sibirya
B
Özbekistan
C
Volga
D
Gürcistan
E
Ermenistan
Açıklama:
Sürgüne uğrayan halklar arasında suçları belli olmayanlar ise Gürcistan’da yaşıyorlardı. Onlara bir suç atfetmek zordu, çünkü Almanlar buraya girememişlerdi. Buna rağmen burada yaşayan 100 bin kadar Türk (Ahıska Türkü), Kürt ve
Hemşinli sürgün edildiler.
Hemşinli sürgün edildiler.
Soru 37
Sovyet Rusya ile Almanya arasında 23 Ağustos 1939’da imzalanan Sovyet-Alman Saldırmazlık Paktı’nda bahsi geçmeyen, fakat iki ülke arasında 28 Eylül 1939'da yenilen anlaşmada Sovyet etki alanına bırakılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Letonya
B
Estonya
C
Finlandiya
D
Yunanistan
E
Litvanya
Açıklama:
23 Ağustos 1939’da imzalanan Sovyet-Alman Saldırmazlık Paktı’nda yer alan gizli
ek protokole göre, Batı Belorusya, Batı Ukrayna, Letonya, Estonya ve Finlandiya Sovyetler Birliği’nin hakimiyet alanı içinde kabul ediliyordu. Ayrıca Almanya,
Sovyetler Birliği’nin Besarabya’daki haklarını tanıyordu. Bu gizli anlaşmadan sonra Almanya 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal etti. Kızıl Ordu birlikleri de 17 Eylül
1939’da Polonya sınırından içeri girdi ve iki ülke arasında sınır olarak kabul edilen
Vistül Irmağı’nın batı akımı boyunca ilerledi. 28 Eylülde Alman-Sovyet sınırında
yeni bir anlaşma yapıldı. Buna göre, ilk anlaşmada bahsi edilmeyen Baltık ülkesi
Litvanya da Sovyet etki alanına bırakıldı. Buna karşılık Sovyetler iki ülke arasındaki yeni sınır olarak Vistül yerine Batı Bug Irmağını kabul ettiler.
ek protokole göre, Batı Belorusya, Batı Ukrayna, Letonya, Estonya ve Finlandiya Sovyetler Birliği’nin hakimiyet alanı içinde kabul ediliyordu. Ayrıca Almanya,
Sovyetler Birliği’nin Besarabya’daki haklarını tanıyordu. Bu gizli anlaşmadan sonra Almanya 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgal etti. Kızıl Ordu birlikleri de 17 Eylül
1939’da Polonya sınırından içeri girdi ve iki ülke arasında sınır olarak kabul edilen
Vistül Irmağı’nın batı akımı boyunca ilerledi. 28 Eylülde Alman-Sovyet sınırında
yeni bir anlaşma yapıldı. Buna göre, ilk anlaşmada bahsi edilmeyen Baltık ülkesi
Litvanya da Sovyet etki alanına bırakıldı. Buna karşılık Sovyetler iki ülke arasındaki yeni sınır olarak Vistül yerine Batı Bug Irmağını kabul ettiler.
Soru 38
Hitler'in, Alman Ordularının Sovyetler Birliğine girmekle görevlendirdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
22 Mart 1941
B
22 Haziran 1941
C
22 Eylül 1941
D
22 Haziran 1942
E
22 Temmuz 1942
Açıklama:
22 Haziran 1941’de Hitler, Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdi. Alman taarruzu Sovyetleri şaşırtıp, onları uygun bir savunma hattı kurma fırsatı
vermeden mağlup etme stratejisi üzerine kurulu bir taktik ve belki de askerlik tarihinde eşi benzeri görülmemiş hareketti.
vermeden mağlup etme stratejisi üzerine kurulu bir taktik ve belki de askerlik tarihinde eşi benzeri görülmemiş hareketti.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Rusya'nın II. Dünya Savaşı sonrasında Komünist rejimlerin
oluşmasını sağladı ülkelerden birisi değildir?
oluşmasını sağladı ülkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Çekoslovakya
C
Polonya
D
Macaristan
E
Romanya
Açıklama:
Diğer yandan Sovyetler Birliği, çevresinde kendine sadık sosyalist rejimler
oluşturmuş ve bunlardan da gelir elde eder duruma gelmişti. Savaş sonrasında
Sovyet orduları işgal ettikleri bölgelerde kalarak buralarda Komünist rejimlerin
oluşmasını sağladılar. Bunlar sırasıyla Doğu veya Alman Demokratik Cumhuriyeti, Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan idi.
oluşturmuş ve bunlardan da gelir elde eder duruma gelmişti. Savaş sonrasında
Sovyet orduları işgal ettikleri bölgelerde kalarak buralarda Komünist rejimlerin
oluşmasını sağladılar. Bunlar sırasıyla Doğu veya Alman Demokratik Cumhuriyeti, Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan idi.
Soru 40
Sovyetler Birliğinin ilk defa açık bir şekilde müdahale ettiği müttefiki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Polonya
C
Bulgaristan
D
Macaristan
E
Çekoslovakya
Açıklama:
Stalin’in ölümünden sonra SBKP Genel Sekreterliğine seçilen Nikita Hruşçov’un
ilk işlerinden biri rejimi biraz nefes alınacak duruma getirmesi oldu. Hruşçov
Stalin’in şahıs kültünü yıktı ve onun özel olarak azınlıklara karşı suçlarını ortaya
çıkardı. Milyonlarca azınlık haksız suçlamalarla sürüldüler diyerek Türki topluluklardan Kırım Tatar, Karaçay, Balkar, Ahıska Türkü ile Volga boyu Almanları,
Kalmuklar Kuzey Kafkasya halkları Çeçen ve İnguşların adlarını saydı. İktidarı
esnasında 1956’da Macaristan’da rejime karşı bir ayaklanma olunca, Sovyet tanklarını yolladı. Dört bin Macar’ın öldürülmesi ile isyan bastırıldı. Bu Sovyetler Birliğinin bir müttefikine ilk defa açıkça bir müdahalesi idi.
ilk işlerinden biri rejimi biraz nefes alınacak duruma getirmesi oldu. Hruşçov
Stalin’in şahıs kültünü yıktı ve onun özel olarak azınlıklara karşı suçlarını ortaya
çıkardı. Milyonlarca azınlık haksız suçlamalarla sürüldüler diyerek Türki topluluklardan Kırım Tatar, Karaçay, Balkar, Ahıska Türkü ile Volga boyu Almanları,
Kalmuklar Kuzey Kafkasya halkları Çeçen ve İnguşların adlarını saydı. İktidarı
esnasında 1956’da Macaristan’da rejime karşı bir ayaklanma olunca, Sovyet tanklarını yolladı. Dört bin Macar’ın öldürülmesi ile isyan bastırıldı. Bu Sovyetler Birliğinin bir müttefikine ilk defa açıkça bir müdahalesi idi.
Soru 41
NEP için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Her şey devletleştirildi.
B
21 Mart 1922 tarihinde yürürlüğe girdi.
C
Fazla tarımsal ürün köylülerden zorla alındı.
D
Köylülerin pazarda ürün satmaları yasaklandı.
E
Fazla ürün üzerinden vergi alınmaya başlandı.
Açıklama:
Kitaba göre Yeni Ekonomi Politikası, Rus ekonomisini çöküşten kurtarmak amacıyla Lenin tarafından ortaya konan ekonomik politikaidi. Bazı özel işletmelere izin verilerek, NEP sayesinde küçük işletmelerin kapitalizmde olduğu gibi kar mantığıyla devam etmesini içeren politikada sosyalist devlet, bankaları, büyük sanayi kuruluşlarını ve dış ticareti tekel olarak kontrol etmeye devam ediyordu. NEP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi X. Kongresi’nde kararlaştırıldı ve resmi olarak 21 Mart 1921 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu kararla köylülerden zorla alınan fazla tarımsal ürün alımı durdurulmuş, bunun yerine ürün üzerinden vergi alınmaya başlandı. Sanayi kuruluşlarıyla ilgili ek kararlarla politika netleştirildi.
Kitaba göre NEP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi X. Kongresi’nde kararlaştırıldı ve resmi olarak 21 Mart 1921 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu kararla köylülerden zorla alınan fazla tarımsal ürün alımı durdurulmuş, bunun yerine ürün üzerinden vergi alınmaya başlandı. Sanayi kuruluşlarıyla ilgili ek kararlarla politika netleştirildi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre NEP, Sovyetler Birliği Komünist Partisi X. Kongresi’nde kararlaştırıldı ve resmi olarak 21 Mart 1921 tarihinde yürürlüğe girdi. Bu kararla köylülerden zorla alınan fazla tarımsal ürün alımı durdurulmuş, bunun yerine ürün üzerinden vergi alınmaya başlandı. Sanayi kuruluşlarıyla ilgili ek kararlarla politika netleştirildi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 42
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“NEP men” denilen kişiler genellikle çiftçilerdi.
B
NEP politikaları sayesinde ülkenin harabeye dönen ekonomik yapısı ayağa kalktı.
C
1925 yılına gelindiğinde ülke ekonomik olarak düşüş yaşamaktaydı.
D
Lenin'in ölümünden sonra liderlik mücadelesinde Trotskiy hakimiyeti ele geçirdi.
E
Stalin sadece 23 yıl iktidarı elinde tutabildi.
Açıklama:
Kitaba göre “NEP men” denilen bu insanlar genellikle tüccar ve tefeciydi, yüksek fiyatlardan ürünleri alarak kendi komisyonlarını koyup bu ürünleri devlete satmaktaydı. Bu durum sosyalist bir düzen için kabul edilemez bir durum olmasına rağmen geçiş aşamasında bu gibi durumlar Bolşevikler ve işçiler tarafından genel ekonomik kalkınma adına sineye çekildi. NEP politikaları sayesinde I. Dünya Savaşı ve Rus İç Savaşı yüzünden harabeye dönen ekonomik yapı ayağa kalktı. Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde Stalin hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. Stalin 31 yıldan fazla (1922-1953) iktidarı elinde tutan lider oldu.
Kitaba göre NEP politikaları sayesinde I. Dünya Savaşı ve Rus İç Savaşı yüzünden harabeye dönen ekonomik yapı ayağa kalktı. Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde Stalin hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. Stalin 31 yıldan fazla (1922-1953) iktidarı elinde tutan lider oldu. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre NEP politikaları sayesinde I. Dünya Savaşı ve Rus İç Savaşı yüzünden harabeye dönen ekonomik yapı ayağa kalktı. Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliğinde liderlik mücadelesinde Stalin hakimiyeti kendi eline geçirmeyi başardı. Stalin 31 yıldan fazla (1922-1953) iktidarı elinde tutan lider oldu. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 43
Stalin hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Devlet yönetiminde mutlak hakimiyetini kurdu.
B
İlki tarım ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirdi.
C
Ülkeyi kolektifleştirdi, neredeyse özel mülkiyeti ortadan kaldırdı.
D
Milyonlarca insanı çalışma kamplarına koydu.
E
İkinci Dünya Savaşı’nı kaybedenler arasında yer aldı.
Açıklama:
Kitaba göre Lenin’in ölümünden sonra Genel Sekreterlik görevine getirilen Stalin, beş yıl içinde parti ve devlet yönetiminde mutlak hakimiyetini kurdu. Toplam 30 yılı aşan hakimiyeti döneminde bilhassa üç-dört özelliği ile dikkati çekti. İlki tarım ülkesi olan Rusya’yı dünyanın etkili bir sanayi ülkesine çevirdi. Ülkeyi kolektifleştirdi, hemen her şeyi devletleştirerek, neredeyse özel mülkiyeti ortadan kaldırdı. Bütün bunları yaparken milyonlarca insanı çalışma kamplarına koyarak, ulusları top yekûn sürerek, insan haklarını çiğneyerek, hukuku ayaklar altına alarak örneği pek görülmemiş terör metotlarını kullandı. İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri arasında yer aldı. Diğer ifade ile Stalin çökmekte olan çarlık rejimini dünya gücü olan Sovyetler Birliğine dönüştürdü.
Kitaba göre İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri arasında yer aldı. Diğer ifade ile Stalin çökmekte olan çarlık rejimini dünya gücü olan Sovyetler Birliğine dönüştürdü. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kitaba göre İkinci Dünya Savaşı’nın galipleri arasında yer aldı. Diğer ifade ile Stalin çökmekte olan çarlık rejimini dünya gücü olan Sovyetler Birliğine dönüştürdü. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Alman Ordularının Sovyetler Birliğine girdiği tarihtir?
Seçenekler
A
1 Eylül 1939
B
29 Kasım 1939
C
12 Mart 1940
D
22 Haziran 1941
E
7 Mayıs 1942
Açıklama:
22 Haziran 1941’de Hitler, Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdi. Alman taarruzu Sovyetleri şaşırtıp, onları uygun bir savunma hattı kurma fırsatı vermeden mağlup etme stratejisi üzerine kurulu bir taktik ve belki de askerlik tarihinde eşi benzeri görülmemiş hareketti.
Kitaba göre 22 Haziran 1941’de Hitler, Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kitaba göre 22 Haziran 1941’de Hitler, Alman Ordularına Sovyetler Birliğine girme emri verdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdaki ülkelerden hangisi İkinci Dünya Savaşı'nda SSCB'nin müttefiki konumundaydı?
Seçenekler
A
İtalya
B
Büyük Britanya
C
Almanya
D
Japonya
E
Finlandiya
Açıklama:
Almanlar Kasım 1942’de SSCB’nin Belorusya ve Ukrayna dahil Moskova’ya kadar olan batı topraklarını ele geçirmiş, Orta Avrupa’da İsviçre, İskandinavya’da İsveç ve güney doğuda İspanya hariç bütün Avrupa’yı, Kuzey Afrika’da Fas, Cezayir ve Tunus’u doğrudan veya müttefikleri aracı ile (örnek İtalya) kontrol eder durumu gelmişlerdi. Ancak Almanya ile SSCB arasındaki savaş dünya savaşına dönüşmüş, bir tarafta Almanya, İtalya ve onların küçük müttefikleri, diğer tarafta SSCB, Büyük Britanya ve kolonileri, en önemli olarak da A.B.D. güçleri vardı. Savaş Avrupa ile Afrika’da değil, Uzak Doğuda Japonya’ya karşı da sürüyordu.
Kitaba göre Ancak Almanya ile SSCB arasındaki savaş dünya savaşına dönüşmüş, bir tarafta Almanya, İtalya ve onların küçük müttefikleri, diğer tarafta SSCB, Büyük Britanya ve kolonileri, en önemli olarak da A.B.D. güçleri vardı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kitaba göre Ancak Almanya ile SSCB arasındaki savaş dünya savaşına dönüşmüş, bir tarafta Almanya, İtalya ve onların küçük müttefikleri, diğer tarafta SSCB, Büyük Britanya ve kolonileri, en önemli olarak da A.B.D. güçleri vardı. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 46
İkinci Dünya Savaşı hangi tarihte sona erdi?
Seçenekler
A
7 Mayıs 1945
B
9 Mayıs 1945
C
15 Ağustos 1945
D
1 Ocak 1945
E
11 Mayıs 1945
Açıklama:
1 Ocak ile 11 Mayıs 1945 Nazi Almanyası’nın sonunu getiren savaşlara sahne oldu. Batıdan Amerikalılar, İngilizler ve Fransızlar, doğudan ise Sovyetler Almanya’yı kıskaca aldılar. Sovyet Orduları, Doğu Prusya’yı işgal ederek Dresden şehrine dayandı, buradan Çekoslovakya ve Avusturya’yı ele geçirdi. 1 Mayıs 1945’te Hitler Berlin’deki sığınağında intihar etti. 7 Mayıs 1945’te de Almanya müttefiklere kayıtsız şartsız teslim oldu. Japonya ise 15 Ağustos’ta aynı şekilde Amerikalılara kayıtsız şartsız teslim oldu. Böylece dünyanın en kanlı savaşı sona erdi.
Kitaba göre 7 Mayıs 1945’te de Almanya müttefiklere kayıtsız şartsız teslim oldu. Japonya ise 15 Ağustos’ta aynı şekilde Amerikalılara kayıtsız şartsız teslim oldu. Böylece dünyanın en kanlı savaşı sona erdi. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre 7 Mayıs 1945’te de Almanya müttefiklere kayıtsız şartsız teslim oldu. Japonya ise 15 Ağustos’ta aynı şekilde Amerikalılara kayıtsız şartsız teslim oldu. Böylece dünyanın en kanlı savaşı sona erdi. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Leonid Brejnev'in hakimiyet dönemi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Tarım üretiminde % 3o’lük artış olmuştur.
B
Endüstri ile madencilik alanında % 50’dan fazla artış kaydedilmiştir.
C
Hruşçov döneminde verilen kısıtlı özgürlükler ortadan kaldırıldı.
D
Güney Kore ile Kuzey Kore arasında barışı sağladı.
E
Çekoslovakya lideri Aleksandr Dupçek'in tarafını tuttu.
Açıklama:
Yerine Leonid Brejnev geçti ve Hruşçov’tan daha fazla 18 yıl hakimiyette kaldı. O Hruşçov döneminde verilen kısıtlı özgürlükleri ortadan kaldırdı. Tarım ve endüstri üretimi artırma konusunda programlar düzenledi. Bu çabasında başarılı da oldu. 1973 yılına kadar tarım üretiminde ancak % 3’lük bir artış olmuşsa da, endüstri ile madencilik alanında % 130’dan fazla bir artış kaydedildi. Halkın yaşam seviyesi yükseldi, geliri arttı. Ancak 1973’ten sonra beklenmedik bir durgunluk yaşanmaya başladı. Böylece Brejnev’in batılı ülkeler ve A.B.D.’yi yakalama şansını kaybetti. Brejnev tarihe Güney Kore ile Kuzey Kore arasında süren savaşa katkıları ile de geçti. Komünist bir rejime sahip olan Kuzey Kore’ye Çin ile Sovyetler yardım ederken, Güney Kore’ye Amerika yardım ediyordu. Brejnev Sovyetler Birliği ordusunu kullanmayı gerekli gören bir liderdi. Çekoslovakya lideri Aleksandr Dupçek ülkeyi liberalleştirme gayreti içine girince Moskova Ağustos 1968’de Varşova Paktı ülkeleri ( Bulgaristan, Doğu Almanya,
Kitaba göre yerine Leonid Brejnev geçti ve Hruşçov’tan daha fazla 18 yıl hakimiyette kaldı. O Hruşçov döneminde verilen kısıtlı özgürlükleri ortadan kaldırdı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kitaba göre yerine Leonid Brejnev geçti ve Hruşçov’tan daha fazla 18 yıl hakimiyette kaldı. O Hruşçov döneminde verilen kısıtlı özgürlükleri ortadan kaldırdı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Leonid Brejnev'in hakimiyeti için söylenebilir?
Seçenekler
A
10 yıl hakimiyette kaldı.
B
Özgürlüğü kısıtladı.
C
Tarım üretimi artırma konusunda programlar düzenledi.
D
Endüstri üretimini artırma konusunda düzenlediği projeler başarısız oldu.
E
Batılı ülkelerin ve ABD'nin başarısını yakaladı.
Açıklama:
Kitaba göre Yerine Leonid Brejnev geçti ve Hruşçov’tan daha fazla 18 yıl hakimiyette kaldı. O Hruşçov döneminde verilen kısıtlı özgürlükleri ortadan kaldırdı. Tarım ve endüstri üretimi artırma konusunda programlar düzenledi. Bu çabasında başarılı da oldu. 1973 yılına kadar tarım üretiminde ancak % 3’lük bir artış olmuşsa da, endüstri ile madencilik alanında % 130’dan fazla bir artış kaydedildi. Halkın yaşam seviyesi yükseldi, geliri arttı. Ancak 1973’ten sonra beklenmedik bir durgunluk yaşanmaya başladı. Böylece Brejnev’in batılı ülkeler ve A.B.D.’yi yakalama şansını kaybetti. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Hakimiyetinin en yüksek organlarından biridir?
Seçenekler
A
MK Siyasi Bürosu (Politbüro)
B
MK Revizyon Komitesi
C
Merkezi Komite (MK)
D
Yüksek Sovyet
E
MK Sekreterliği
Açıklama:
Kitaba göre teoride devlet hakimiyetinin en yüksek organı Yüksek Sovyet idi. Anayasaya göre Yüksek Sovyet SSCB’ndeki en yüksek devlet organı olduğu, kanun çıkarma hakkına sahip olduğu halde, yılda iki defa toplanan, temsili fraksiyonlu bir organ olmaktan ileri gidemezdi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Sovyetler Birliğinde okul çağındaki çocukların ve gençlerin politik eğitimi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılırdı?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Kooperatifler
C
Bolşevikler
D
Basın-Yayın
E
Komsomol
Açıklama:
Kitaba göre okul çağındaki çocukların ve gençlerin politik eğitimi, partinin gözetimi altında bulunan Komsomol ve Pioner (ilkokul seviyesindeki izci örgütü) teşkilatları tarafından yapılmaktaydı. Komsomol teşkilatı, 15 ila 28 yaşındaki gençleri içine almaktaydı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
Lenin’in ekonomiyi canlandırmak için uygulamaya soktuğu planın adı nedir?
Seçenekler
A
Yeni Ekonomk Plan
B
Yeni Canlandırma Planı
C
Yeni Kalkınma Planı
D
Yeni Teşvik Planı
E
Yeni İnşaat Planı
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Soru 52
Yeni Ekonomik Plan hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1917
B
1913
C
1921
D
1928
E
1925
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Sovyetler Birliği döneminde kaç matematikçi, Nobel ödülü almıştır?
Seçenekler
A
İki
B
Beş
C
Dört
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
SSCB’nin İkinci Dünya Savaşındaki başarılarını açıklayabileceksiniz.
Soru 54
Kolektif tarım çiftliklerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sovhoz
B
Kolhoz
C
NEP
D
Ohranka
E
Kadet
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Soru 55
1975 Nobel Barış ödülü hangi tanınmış fizikçi ve insan hakları mücadelecisine verildi?
Seçenekler
A
Boris Pastenak
B
Mihail Şolohov
C
Aleksandr Soljenitsin
D
Valentina Tereşkova
E
Andrey Saharov
Açıklama:
SSCB’nin İkinci Dünya Savaşındaki başarılarını açıklayabileceksiniz.
Soru 56
1953 yılından sonra Sovyetler birliği gizli servisinin aldığı ad hangisidir?
Seçenekler
A
ÇEKA
B
NKVD
C
KGB
D
FSB
E
GPU
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Kitaba göre, 1953’te Stalin’in ölümünden sonra NKVD KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) Devlet Güvenlik Komitesi adını aldı. Görevleri arasında zararlı yabancı ajanları takip ve yakalama; siyasi suçları takip etme; devletin sınırlarını koruma; ideolojik sabotaja karşı ülkeyi korumak gibi görevler bulunuyordu. Yani iç ve dış güvenlik konuları KGB’nin uzmanlık alanındaydı.
Kitaba göre, 1953’te Stalin’in ölümünden sonra NKVD KGB (Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti) Devlet Güvenlik Komitesi adını aldı. Görevleri arasında zararlı yabancı ajanları takip ve yakalama; siyasi suçları takip etme; devletin sınırlarını koruma; ideolojik sabotaja karşı ülkeyi korumak gibi görevler bulunuyordu. Yani iç ve dış güvenlik konuları KGB’nin uzmanlık alanındaydı.
Soru 57
Lenin’in ölümünden sonra Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreterliğine geçen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hruşçov
B
Stalin
C
Plehanov
D
Trotskiy
E
Markov
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Soru 58
Sovyetler Birliğini tekrar canlandırmak için Glasnost (şeffaflık) ve Perestroyka (yeniden yapılandırma) prensiplerini ortaya atan devlet adamı hangisidir?
Seçenekler
A
Lev Trotskiy
B
Yuri Andropov
C
Konstantin Çernenko
D
Vladimir Lenin
E
Mihail Gorbaçov
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 59
SSCB’nin son lideri kimdir?
Seçenekler
A
Nikita Hruşçov
B
Yuri Andropov
C
Mihail Gorbaçov
D
Leonid Brejnev
E
Konstantin Çernenko
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Sovyetler Birliği Komünist Partisinin en etkili organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Kurul
B
Merkezi Komite (MK)
C
MK Revizyon Komitesi
D
MK Siyasi Bürosu (Politbüro)
E
MK Sekreterliği
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Uzaya yollanan ilk (kozmonot)’un adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Leika
B
Gagarin
C
Tereşkova
D
Leonov
E
Venera
Açıklama:
SSCB’nin İkinci Dünya Savaşındaki başarılarını açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Bağımsız Devletler Topluluğuna dahil olmayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Estonya
C
Ermenistan
D
Özbekistan
E
Tacikistan
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Brejnev döneminde Sovyet ekonomisinde durgunluğun baş gösterdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1964
B
1973
C
1975
D
1980
E
1982
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 64
Top yekûn sürgüne uğrayan ulus aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belorus
B
Gürcü
C
Balkar
D
Özbek
E
Mordva
Açıklama:
Rakiplere karşı terör metodunun neticelerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 65
Sovyet Ordularının işgal ettiği fakat Sosyalist rejimin kurulamadığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Çekoslovakya
C
Polonya
D
Macaristan
E
Romanya
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 66
5 Yıllık Kalkınma Planı’nın yürürlüğe girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1913
B
1917
C
1921
D
1925
E
1928
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Soru 67
1953’ten sonra Sovyetler Birliği gizli servisinin aldığı ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ÇEKA
B
GPU
C
NKVD
D
KGB
E
FSB
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Hruflçov’a göre 1937-1953 yılları arasında çalışma kamplarına mahkum edilenlerin sayısı kaç milyondur?
Seçenekler
A
1 milyon
B
2 milyon
C
3 milyon
D
17 milyon
E
18 milyon
Açıklama:
Siyasi, sosyal ve kültürel kurumların her şeye rağmen çöküşü durduramamalarının sebebini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Yeni Ekonomik Plan’ın yürürlüğe girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1913
B
1917
C
1921
D
1925
E
1928
Açıklama:
İç savaştan sonra uygulanmaya başlanan Yeni Ekonomik Plan’ı değerlendirebileceksiniz.
Ünite 8
Soru 1
Sovyet Rusya'sı sonrası dönemde Rusya Federasyonu'nun ilk devlet başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Boris Yeltsin
B
Vladimir Putin
C
Dimitri Medvedev
D
Yegor Gaydar
E
Viktor Çernomirdin
Açıklama:
8 Aralık 1991'de Sovyetler Birliği'nin resmen dağılmasından sonra 12 Temmuz 1991- 31 Aralık 1999 arasındaki Rusya Federasyonu ilk başkanı Boris Yeltsin'dir.
Soru 2
Sovyetler Birliği'nden 11 Mart 1990 tarihinde ayrılarak bu ülkedeki çözülmeyi başlatan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Litvanya
B
Kazakistan
C
Ukrayna
D
Ermenistan
E
Azerbaycan
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin siyasal yapısındaki çözülmeler öncelikle Baltık ülkelerinin bağımsızlık ilanları ile başlamıştır. Litvanya Parlamentosu 11 Mart 1990, Letonya Parlamentosu 04 Mayıs 1990 ve Estonya Parlamentosu da 08 Mayıs 1990’da ülkelerinin bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Baltık ülkelerini 23 Ağustos 1990’daki bağımsızlık ilanıyla Ermenistan takip etmiştir. Ukrayna 24 Ağustos 1991’de, Belarus 25 Ağustos 1991’de bağımsızlığını ilan etmiştir. Azerbaycan’da 30 Ağustos 1991’de, Özbekistan ve Kırgızistan’da 31 Ağustos 1991’de, Türkmenistan’da 27 Ekim 1991’de ve Kazakistan’da da 16 Aralık 1991’de bağımsızlıkla ilgili halk oylamalarına gidilmiş ve müteakiben bu ülkelerin de bağımsızlık ilanları gerçekleşmiştir
Soru 3
Rusya’da 1990’ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan ve doğrudan pazar ekonomisine geçilmesinin sağlanmasını hedefleyen uygulamalar (devlet planlamasına son verilmesi, fiyatların serbest bırakılması, özelleştirilmesi vs.) bütününü içeren programa ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Şok Terapi
B
Acı İlaç
C
Ağır Tedavi
D
Yıldırım Harekatı
E
Son Çözüm
Açıklama:
Bu programa Şok Tedavi ismi verilmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Primakov Doktirini'nin ana unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği'nin canlandırılması
B
ABD’nin girişimlerine karşı olmak
C
Rusya’nın dünya ekonomisine eklemlenmesi
D
Yakın çevre ülkelerine yakın ilgi
E
Çok kutuplu dünya düzeninin kurulması
Açıklama:
Primakov doktrini Yevgeni Primakov’un hem dışişleri hem de başbakanlığı döneminde özellikle dış politika alanına ilişkin oluşturduğu düşünceler bütünüdür. Primakov doktrininin özetle dört önemli unsuru bulunmaktadır: ABD’nin girişimlerine karşı olmak, Rusya’nın dünya ekonomisine eklemlenmesi, yakın çevre ülkelerine yakın ilgi ve çok kutuplu dünya düzeninin kurulması.
Soru 5
Vladimir Putin hangi yıl Rusya devlet başkanı olarak ilk dönemine başlamıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2004
C
2008
D
2012
E
2016
Açıklama:
Vladimir Putin 26 Mart 2000’de gerçekleştirilen seçimlerde oyların %53’ünü alıp, 5 Mayıs 2000’de yemin ederek resmen devlet başkanı olmuştur. 14 Mart 2004’de gerçekleştirilen seçimlerde de
Putin oyların % 71,3’ünü olarak ikinci başkanlık dönemine başlamıştır.
Putin oyların % 71,3’ünü olarak ikinci başkanlık dönemine başlamıştır.
Soru 6
Vladimir Putin'in Rusya Federasyonu'nun dağılma ve parçalanma tehlikesini bertaraf etmek özellikle önem gösterdiği bölge neresidir?
Seçenekler
A
Çeçenistan
B
Altay
C
Dağıstan
D
Karelya
E
Tataristan
Açıklama:
Vladimir Putin 2000’li yılların başından itibaren Rusya Federasyonu’nun dağılma ve parçalanma tehlikesini bertaraf etmek için özel çaba sarfetmiş, bu bağlamda Çeçenistan sorununu en önemli sorunlardan biri olarak değerlendirmiştir. Putin, Çeçenistan’ın bağımsızlığının öncelikle toprak kaybı dolayısıyla toprak bütünlüğünü bozacağı, ikinci olarak da diğer federe cumhuriyetlere örnek teşkil edebileceği gerekçesiyle Çeçen sorununun bir an önce çözülmesinden yana bir tavır takınmıştır.
Soru 7
I- Türk Akım Projesi
II- Rusya'da Türk şirketlerinin inşaat projeleri
III- Türk-Rus ortak üniversite projesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Putin dönemi Türkiye-Rusya ilişkilerinin ekonomik boyutları arasında sayılabilir?
II- Rusya'da Türk şirketlerinin inşaat projeleri
III- Türk-Rus ortak üniversite projesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Putin dönemi Türkiye-Rusya ilişkilerinin ekonomik boyutları arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I, II
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
İlk iki proje ekonomiyle alakalıyken, son proje kültürle alakalıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Putin'in atama yaparken seçtiği siloviki adı verilen meslek gruplarıdır?
Seçenekler
A
İstihbarat eski çalışanları
B
Teknokratlar
C
Bürokratlar
D
Akademisyenler
E
Eski Politikacılar
Açıklama:
Rusya’daki iktidarında yöneticilerini seçtiği iki ana grup bulunmaktadır. Bunların ilkini Putin’in Sovyet istihbarat örgütü KGB’de görev yaptığı dönemden tanıdığı siloviki olarak da tabir edilen istihbarat ve güvenlik kurumlarının eski çalışanları; ikinci grubu ise -Dmitriy Medvedev gibi- St. Petersburg’da bulunduğu sürede tanıdığı teknokrat
ve bürokratlar oluşturmaktadır.
ve bürokratlar oluşturmaktadır.
Soru 9
İkinci Çeçen savaşı kaç yıl sürmüştür?
Seçenekler
A
10
B
12
C
14
D
16
E
18
Açıklama:
15 Nisan 2009’da “Çeçenistan’da terörizme karşı operasyonların sona erdiği” Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından açıklanmış ve bu tarih 1999 yılında başlayan İkinci Çeçen Savaşı’nın sonu olarak kabul edilmiştir.
Soru 10
Vladimir Putin ve Medvedev’in partisi hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşik Rusya Partisi
B
Komunist Parti
C
Adil Rusya Partisi
D
Liberal Demokrat Parti
E
Rodina Partisi
Açıklama:
Vladimir Putin ve Medvedev Birleşik Rusya Partisi'ne mensupturlar.
Soru 11
Boris Yeltsin dönemi hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
2000-2008
B
1990-1999
C
2008-2012
D
1995-1999
E
2000-2005
Açıklama:
BORİS YELTSİN DÖNEMİ (1990-1999)
Soru 12
Rusya’da 1990’ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan ve doğrudan pazar ekonomisine geçilmesinin sağlanmasını hedefleyen uygulamalar (devlet planlamasına son verilmesi, fiyatların serbest bırakılması, özelleştirilmesi vs.) bütününü içeren programa ne denir?
Seçenekler
A
Şok program
B
Şok uygulama
C
Şok özelleştirme
D
Şok terapi
E
Şok geçiş
Açıklama:
Şok Terapi: Rusya’da 1990’ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan ve doğrudan pazar ekonomisine geçilmesinin sağlanmasını hedefleyen uygulamalar (devlet planlamasına son verilmesi, fiyatların serbest bırakılması, özelleştirilmesi vs.) bütününü içeren bir programdır.
Soru 13
Çeçenistan savaşı hangi yıllar arasında olmuştur?
Seçenekler
A
1992-1994
B
1990-1992
C
1996-1998
D
1995-1997
E
1994-1996
Açıklama:
Bu dönemin hemen başlarında (Aralık 1994) Birinci Çeçenistan Savaşı başlamış ve savaş 31 Ağustos 1996’da imzalanan Hassavyurt Anlaşması ile sona ermiştir.
Soru 14
ABD’nin girişimlerine karşı olmak, Rusya’nın dünya ekonomisine eklemlenmesi, yakın çevre ülkelerine yakın ilgi ve çok kutuplu dünya düzeninin kurulması doktrini kime aittir?
Seçenekler
A
Mikhail Gorbaçov
B
Yevgeni Primakov
C
Boris Brezovski
D
Aleksandr Smolenski
E
Vladimir Potanin
Açıklama:
Primakov doktrini Yevgeni Primakov’un hem dışişleri hem de başbakanlığı döneminde özellikle dış politika alanına ilişkin oluşturduğu düşünceler bütünüdür. Primakov doktrininin özetle dört önemli unsuru bulunmaktadır: ABD’nin girişimlerine karşı olmak, Rusya’nın dünya ekonomisine eklemlenmesi, yakın çevre ülkelerine yakın ilgi ve çok kutuplu dünya düzeninin kurulması.
Soru 15
Vladimir Putin hangi tarihte yemin ederek resmen devlet başkanı olmuştur?
Seçenekler
A
1996
B
1997
C
1998
D
1999
E
2000
Açıklama:
Vladimir Putin 26 Mart 2000’de gerçekleştirilen seçimlerde oyların %53’ünü alıp, 5 Mayıs 2000’de yemin ederek resmen devlet başkanı olmuştur.
Soru 16
Daha önce seksen dokuz bölgeye bölünmüş olan Rusya Federasyonu Vladimir Putin döneminde yeni bir kanunla kaç idari bölgeye bölünmüştür?
Seçenekler
A
7
B
6
C
4
D
5
E
8
Açıklama:
Daha önce seksen dokuz bölgeye bölünmüş olan Rusya Federasyonu yeni bir kanunla yedi idari bölgeye bölünüp, özerk bölgelerin de bu yedi federal idari bölgeye dâhil edilerek yetkilerinin sınırlandırılması (dikey iktidar) sağlanmıştır.
Soru 17
Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında siyasi diyaloğun geliştirilme çabasının temel belgesi ne olmuştur?
Seçenekler
A
Karadeniz Antlaşması
B
Mavi Akım Projesi
C
Avrasya Eylem Planı
D
Turizm Antlaşması
E
Moskova Ankara Antlaşması
Açıklama:
Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında siyasi diyaloğun geliştirilme çabasının temel belgesi dönemin Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem ile Rusya Dışişleri Bakanı Igor Ivanov arasında 2001 yılında imzalanan Avrasya Eylem Planı olmuştur.
Soru 18
Rusya hangi tarihte Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)'ne üye olmuştur?
Seçenekler
A
2011
B
2010
C
2009
D
2012
E
2013
Açıklama:
Bununla birlikte dünya ekonomisiyle tam bütünleşme ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyeliği önemli hedefler olarak belirlenmiş ve 2011 yılı sonunda Rusya DTÖ üyesi olmuştur.
Soru 19
Rusya ile ABD ve NATO arasındaki diğer önemli bir sorun ise ABD’nin Avrupa’nın güvenliğini öne sürerek kurmak istediği ve NATO bünyesi altında gerçekleştirmeye çalıştığı proje nedir?
Seçenekler
A
Füze savunma sistemi
B
Karadeniz Komşuluk Politikaları
C
Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması
D
Füze Kalkanı Projesi
E
APEC zirvesi
Açıklama:
Bu dönemde Rusya ile ABD ve NATO arasındaki diğer önemli bir sorun ise ABD’nin Avrupa’nın güvenliğini öne sürerek kurmak istediği ve NATO bünyesi altında gerçekleştirmeye çalıştığı Füze Kalkanı Projesi (FKP)’dir
Soru 20
Kuzey Akım Projesi hangi tarihte kullanıma sokulmuştur?
Seçenekler
A
2011
B
2012
C
2013
D
2010
E
2009
Açıklama:
Rusya sorunun transit ülkeden kaynaklandığını ileri sürerek doğrudan alıcıya ulaşabileceği boru hatlarının inşasına yönelmiş ve mevcut Kuzey Akım Projesi’ni hızlandırarak 08 Kasım 2011’de paralel hattın ilki kullanıma sokulmuştur.
Soru 21
Boris Yeltsin ilk kez hangi yıl devlet başkanı seçilmiştir?
Seçenekler
A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1993
Açıklama:
Boris Yeltsin ilk kez 12 Temmuz 1991 tarihinde devlet başkanı seçilmiştir.
Soru 22
I. 1981 yılında Komünist Parti’nin Merkez Komite üyeliğine seçilmiştir
II. 29 Mayıs 1990’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Yüksek Konseyi başkanlığına atanmıştır
III. 12 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu başkanı olmuştur
Boris Yeltsin ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. 29 Mayıs 1990’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Yüksek Konseyi başkanlığına atanmıştır
III. 12 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu başkanı olmuştur
Boris Yeltsin ile ilgili yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bütün seçenekler doğrudur.
Soru 23
1994 yılında başlayan Birinci Çeçenistan Savaşı hangi yılda imzalanan Hassavyurt Anlaşması ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1996
C
1997
D
1998
E
1999
Açıklama:
Birinci Çeçenistan Savaşı 31 Ağustos 1996’da imzalanan Hassavyurt Anlaşması ile sona
ermiştir
ermiştir
Soru 24
1 Ocak 2000 itibarıyla Devlet Başkanı Boris Yeltsin’in görevinden ayrılması ile devlet başkanlığını vekâleten kim yürütmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
Yegor Gaydar
B
Vladimir Putin
C
Sergei Kirienko
D
Dimitri Medvedev
E
Viktor Zubkov
Açıklama:
1 Ocak 2000 itibarıyla Devlet Başkanı Boris Yeltsin’in görevinden ayrılması ile devlet başkanlığını vekâleten Vladimir Putin yürütmeye başlamıştır
Soru 25
I. Polonya modelinden esinlenmesi
II. Reformların tepeden inme uygulanması
III. Çin modelinden farklı olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rusya’da uygulanan şok terapinin özelliklerinden biridir?
II. Reformların tepeden inme uygulanması
III. Çin modelinden farklı olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Rusya’da uygulanan şok terapinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bütün seçenekler şok terapinin özelliklerindendir.
Soru 26
I. Oligarklarla mücadele
II. Enerjinin siyasal araç olarak kullanılması
III. Merkeziyetçiliği ortadan kaldırma
IV. Devrimlere karşı mücadele
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Vladimir Putin döneminin özelliklerindendir?
II. Enerjinin siyasal araç olarak kullanılması
III. Merkeziyetçiliği ortadan kaldırma
IV. Devrimlere karşı mücadele
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Vladimir Putin döneminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Vladimir Putin döneminde merkeziyetçiliğe dönüş gerçekleşmiştir.
Soru 27
I. Rusya’nın kültürel yozlaşmasına son vermek
II. Rusya’yı doğalgaz ve petrol pazarının ötesine taşıyıp, dünya ekonomisine entegre etmek
III. Rusya’da hukukun üstünlüğünü tesis etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Dmitriy Medvedev'in önem verdiği başlıklardandır?
II. Rusya’yı doğalgaz ve petrol pazarının ötesine taşıyıp, dünya ekonomisine entegre etmek
III. Rusya’da hukukun üstünlüğünü tesis etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Dmitriy Medvedev'in önem verdiği başlıklardandır?
Seçenekler
A
Hepsi
B
Yalnız I
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Bütün seçenekler Dmitriy Medvedev'in önem verdiği başlıklardandır
Soru 28
Füze Kalkanı Projesi'ne (FKP) yönelik ilk çalışmalar NATO’nun 2002 yılında yapılan Prag Zirvesi’nde gerçekleştirilmiştir. Füze ve radar sistemlerinin Çek Cumhuriyeti ve bir başka ülkeye kurulması kararlaştırılmıştır. Bu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Estonya
B
Letonya
C
Romanya
D
Polonya
E
Ukrayna
Açıklama:
Bu ülke Polonya'dır.
Soru 29
Dmitriy Medvedev hangi yıl Rusya başkanı seçilmiştir?
Seçenekler
A
2006
B
2008
C
2010
D
2012
E
2014
Açıklama:
Dmitriy Medvedev 07 Mayıs 2008 itibariyle Rusya başkanı olmuştur.
Soru 30
I. Sahte demokrasi
II. Rusya modeli demokrasi
III. Putinizm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Vladimir Putin döneminde oluşan siyasi sisteme verilen adlardan biridir?
II. Rusya modeli demokrasi
III. Putinizm
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Vladimir Putin döneminde oluşan siyasi sisteme verilen adlardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Bütün seçenekler Vladimir Putin döneminde oluşan siyasi sisteme verilen adlardan biridir
Soru 31
Boris Yeltsin'in Rusya Devlet Başkanı olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1985-1990
B
1990-1999
C
2000-2008
D
2008-2012
E
2012-2014
Açıklama:
Boris Yeltsin dönemi (1990-1999) daha çok Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı, zorlu, karmaşık, inişli-çıkışlı bir “geçiş” dönemi olarak kabul edilirken, Vladimir Putin dönemi (2000-2008) ülkede artık geçiş aşamasının tamamlandığı, şu ya da bu şekilde istikrarın sağlandığı, uluslararası alanda Rusya’nın Boris Yeltsin döneminde azalan itibarının yeniden artırıldığı bir “pekiştirme” dönemi, Dmitriy Medvedev dönemi (2008-2012) de Rusya’da bir önceki Putin dönemi ile bir sonraki Putin dönemi arasında devamlılığı sağlamaya yönelik bir “ara” dönem olarak değerlendirilmektedir.
Soru 32
Dmitriy Medvedev'in Rusya Devlet Başkanı olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1985-1990
B
1990-1999
C
2000-2008
D
2008-2012
E
2012-2014
Açıklama:
Boris Yeltsin dönemi (1990-1999) daha çok Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı, zorlu, karmaşık, inişli-çıkışlı bir “geçiş” dönemi olarak kabul edilirken, Vladimir Putin dönemi (2000-2008) ülkede artık geçiş aşamasının tamamlandığı, şu ya da bu şekilde istikrarın sağlandığı, uluslararası alanda Rusya’nın Boris Yeltsin döneminde azalan itibarının yeniden artırıldığı bir “pekiştirme” dönemi, Dmitriy Medvedev dönemi (2008-2012) de Rusya’da bir önceki Putin dönemi ile bir sonraki Putin dönemi arasında devamlılığı sağlamaya yönelik bir “ara” dönem olarak değerlendirilmektedir.
Soru 33
Boris Yeltsin hangi yıl devlet başkanlığından istifa etmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1996
C
1997
D
1998
E
1999
Açıklama:
Boris Yeltsin’in 12 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu başkanı olmasından 31
Aralık 1999’daki istifasına kadar geçen süreyi kabaca üç döneme (1991-1993,
1993-1996 ve 1996-1999) ayırmak mümkün gözükmektedir. İlk dönem 1993’de
Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Parlamento arasındaki yetki paylaşımından doğan sorunlar yüzünden Parlamento’nun lağvedilmesi ve Parlamento binasının bombalanması ve 12 Aralık 1993’teki referandum sonrasında Rusya’da başkanlık rejimine dayanan Anayasa’nın kabul edilmesiyle, ikinci dönem 03 Temmuz 1996’da Boris Yeltsin’in yeniden devlet başkanlığına seçilmesi, üçüncü dönem ise 31 Aralık 1999’da Boris Yeltsin’in devlet başkanlığından istifası ile sona ermiştir.
Aralık 1999’daki istifasına kadar geçen süreyi kabaca üç döneme (1991-1993,
1993-1996 ve 1996-1999) ayırmak mümkün gözükmektedir. İlk dönem 1993’de
Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Parlamento arasındaki yetki paylaşımından doğan sorunlar yüzünden Parlamento’nun lağvedilmesi ve Parlamento binasının bombalanması ve 12 Aralık 1993’teki referandum sonrasında Rusya’da başkanlık rejimine dayanan Anayasa’nın kabul edilmesiyle, ikinci dönem 03 Temmuz 1996’da Boris Yeltsin’in yeniden devlet başkanlığına seçilmesi, üçüncü dönem ise 31 Aralık 1999’da Boris Yeltsin’in devlet başkanlığından istifası ile sona ermiştir.
Soru 34
23 Ağustos 1990’da bağımsızlığını ilan eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Litvanya
B
Letonya
C
Ermenistan
D
Ukrayna
E
Belarus
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin siyasal yapısındaki çözülmeler öncelikle Baltık ülkelerinin bağımsızlık ilanları ile başlamıştır. Litvanya Parlamentosu 11 Mart 1990, Letonya Parlamentosu 04 Mayıs 1990 ve Estonya Parlamentosu da 08 Mayıs 1990’da ülkelerinin bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Baltık ülkelerini 23 Ağustos 1990’daki bağımsızlık ilanıyla Ermenistan takip etmiştir. Ukrayna 24 Ağustos 1991’de, Belarus 25 Ağustos 1991’de bağımsızlığını ilan etmiştir. Azerbaycan’da 30 Ağustos 1991’de, Özbekistan ve Kırgızistan’da 31 Ağustos
1991’de, Türkmenistan’da 27 Ekim 1991’de ve Kazakistan’da da 16 Aralık 1991’de bağımsızlıkla ilgili halk oylamalarına gidilmiş ve müteakiben bu ülkelerin de bağımsızlık ilanları gerçekleşmiştir
1991’de, Türkmenistan’da 27 Ekim 1991’de ve Kazakistan’da da 16 Aralık 1991’de bağımsızlıkla ilgili halk oylamalarına gidilmiş ve müteakiben bu ülkelerin de bağımsızlık ilanları gerçekleşmiştir
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Boris Yeltsin’in ikinci döneminde Rusya’daki liberal özellikler taşıyan oluşumu oluşturan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni zenginler
B
Demokratik kurumlar
C
Parlamento
D
Medya
E
Bankalar
Açıklama:
Bu dönemde Rusya’da oligarşik, kriminal, otoriter ve liberal özellikler taşıyan oluşumların tamamını birarada görmek mümkün olmuştur. O dönemde Rus toplumunun oligarşik boyutunu daha çok yeni zenginler, hükümette Devlet Başkanı’ndan yerel politikacılara kadar her düzeyde hizmet alabilen ve kriminal örgütlerle de işbirliği içinde olup siyasi olarak desteklenen gruplar; kriminal boyutunu oligarşi tarafından kontrol edilen ve pek çok küçük ve orta ölçekli işletmenin kontrolünü elinde bulunduran yasadışı ve organize suç örgütleri; otoriter boyutunu liderin ve bürokrasinin ülkeyi demokratik kurumlara riayet etmeden yönetme eğilimi; liberal boyutunu ise demokratik kurumlar, Parlamento, mahkemeler, görece özgür medya, özel sektör ve bankaların varlığı oluşturmaktadır.
Soru 36
Rus basınında “nomenklatur kapitalizmi” veya “kriminal kapitalizm” deyimleri kullanılarak anlatılan dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boris Yeltsin’in birinci dönemi
B
Boris Yeltsin’in ikinci dönemi
C
Boris Yeltsin’in üçüncü dönemi
D
Vladimir Putin dönemi
E
Dmitriy Medvedev dönemi
Açıklama:
Rus basınında bile Yeltsin’in ikinci döneminin ekonomik ve siyasi durumunu
tanımlamak üzere “nomenklatur kapitalizmi” veya “kriminal kapitalizm” deyimleri kullanılmaya başlanmıştır.
tanımlamak üzere “nomenklatur kapitalizmi” veya “kriminal kapitalizm” deyimleri kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 37
Şok Terapi, Rusya’da aşağıdakilerden hangisi tarafından uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Vagit Alekperov
B
Boris Brezovski
C
Vladimir Gusinski
D
Vladimir Potanin
E
Yegor Gaydar
Açıklama:
Şok Terapi: Rusya’da 1990’ların başından itibaren Yegor Gaydar ve Anatoli Çubais tarafından uygulanan ve doğrudan pazar ekonomisine geçilmesinin sağlanmasını hedefleyen uygulamalar (devlet planlamasına son verilmesi, fiyatların serbest bırakılması, özelleştirilmesi vs.) bütününü içeren bir programdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi “şok terapi” uygulamalarının sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kentsel dönüşüm
B
Tüketici refahının azalması
C
Erken emeklilik
D
Sosyal travmalar
E
İşsizlik
Açıklama:
Öte yandan yine bu dönemde toplumda böyle bir yapının oluşmasına sebep olarak gösterilen “şok terapi” uygulamalarının kısa vadede tüketici refahının azalması, işsizlik, erken emeklilik ve sosyal travmalar gibi halk üzerindeki olumsuz etkileri de ağır olmuştur.
Soru 39
Birinci Çeçenistan Savaşını sona erdiren Hassavyurt Anlaşması hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1992
C
1994
D
1995
E
1996
Açıklama:
Bu dönemin hemen başlarında (Aralık 1994) Birinci Çeçenistan Savaşı başlamış ve savaş 31 Ağustos 1996’da imzalanan Hassavyurt Anlaşması ile sona ermiştir
Soru 40
Rusya’da “Rusya modeli demokrasi”, “sahte demokrasi” ve “demokrasi görünümünde yarı otoriter rejim” gibi kavramlarla anılan yeni bir sistemin mimarı olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vladimir Putin
B
Boris Yeltsin
C
Dmitriy Medvedev
D
Sergei Stepashin
E
Mikhail Fradkov
Açıklama:
Vladimir Putin iki dönem başkanlık yaptıktan sonra ülkenin en popüler kişisi haline gelmekle kalmamış, Rusya’da “Rusya modeli demokrasi”, “sahte demokrasi”, “Putinizm” ve “demokrasi görünümünde yarı otoriter rejim” gibi kavramlarla anılan yeni bir sistemin de mimarı olmuştur.
Soru 41
Rusya’da başkanlık rejimine dayanan Anayasa’nın kabul edilmesi için yapılan referandumun tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
29 Mayıs 1990
B
11 Haziran 1991
C
12 Temmuz 1991
D
12 Aralık 1993
E
31 Aralık 1999
Açıklama:
Boris Yeltsin’in 12 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu başkanı olmasından 31 Aralık 1999’daki istifasına kadar geçen süreyi kabaca üç döneme (1991-1993, 1993-1996 ve 1996-1999) ayırmak mümkün gözükmektedir. İlk dönem 1993’de Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Parlamento arasındaki yetki paylaşımından doğan sorunlar yüzünden Parlamento’nun lağvedilmesi ve Parlamento binasının bombalanması ve 12 Aralık 1993’teki referandum sonrasında Rusya’da başkanlık rejimine dayanan Anayasa’nın kabul edilmesiyle, ikinci dönem 03 Temmuz 1996’da Boris Yeltsin’in yeniden devlet başkanlığına seçilmesi, üçüncü dönem ise 31 Aralık 1999’da Boris Yeltsin’in devlet başkanlığından istifası ile sona ermiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Boris Yeltsin döneminde yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Çeçenistan sorunu zor kullanılarak da olsa çözülmüştür.
B
Parlamento lağvedilmiş ve Parlamento binası bombalanmıştır.
C
Oligarklarla ve yolsuzluklarla mücadelede başarı kazanılmıştır.
D
Eski KGB ajanı Aleksandr Litvinenko’nun Londra’da bir restoranda zehirlenmiştir.
E
Muhalif gazeteci Anna Politkovskaya Moskova’da öldürülmüştür.
Açıklama:
Boris Yeltsin’in 12 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu başkanı olmasından 31 Aralık 1999’daki istifasına kadar geçen süreyi kabaca üç döneme (1991-1993, 1993-1996 ve 1996-1999) ayırmak mümkün gözükmektedir. İlk dönem 1993’de Devlet Başkanı Boris Yeltsin ve Parlamento arasındaki yetki paylaşımından doğan sorunlar yüzünden Parlamento’nun lağvedilmesi ve Parlamento binasının bombalanması ve 12 Aralık 1993’teki referandum sonrasında Rusya’da başkanlık rejimine dayanan Anayasa’nın kabul edilmesiyle, ikinci dönem 03 Temmuz 1996’da Boris Yeltsin’in yeniden devlet başkanlığına seçilmesi, üçüncü dönem ise 31 Aralık 1999’da Boris Yeltsin’in devlet başkanlığından istifası ile sona ermiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Boris Yeltsin döneminde Rusya Federasyonu’nun iç politikalarındandır?
Seçenekler
A
Dikey iktidar sağlanmıştır.
B
Şok terapi uygulamaları yapılmıştır.
C
Diktatörleşme eğilimi artmıştır.
D
Yönetim kadrolarında eski istihbarat ve askeri uzmanlarının-siloviki hakimiyeti artmıştır.
E
Sivil toplum kuruluşları ve diğer oluşumların faaliyetleri kontrol altına alınmaya çalışılmıştır.
Açıklama:
Öte yandan yine bu dönemde toplumda böyle bir yapının oluşmasına sebep olarak gösterilen “şok terapi” uygulamalarının kısa vadede tüketici refahının azalması, işsizlik, erken emeklilik ve sosyal travmalar gibi halk üzerindeki olumsuz etkileri de ağır olmuştur. Ekonomik sorunlar sadece sanayi kesimini değil, tarım, altyapı ve insan kaynaklarını da etkilemiş ve bu yüzden Sovyet döneminden miras kalan barınma, ısınma, ulaşım vs. altyapı da olumsuz etkilenmiştir. Yine bütçeden araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan pay azaldığı için ülkedeki pek çok bilim adamı daha iyi yaşam sağlayabilecekleri ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Toplumda gizli işsizlik artmış, emekli maaşları ödenemez, sosyal hizmetlere de kolay ulaşılamaz olmuştur.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Boris Yeltsin döneminde Rusya Federasyonu’nun dış politikalarında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Rusya Federasyonu Güvenlik Doktrini ortaya konulmuştur.
B
Rusya Federasyonu Askeri Doktrini ortaya konulmuştur.
C
Rusya Federasyonu Dış Politika Doktrini ortaya konulmuştur.
D
Rusya, G-7’nin 8. üyesi olmuştur.
E
Rusya dışında Rus dilinin ve Rus kültürünün desteklenmesi sağlanmıştır.
Açıklama:
Sonuç olarak Boris Yeltsin döneminde eski Sovyet alanıyla ilişkiler Batı ile ilişkilerin ardından ikinci sırada kalmış, Primakov’un girişimi bile bu gerçeği tam manasıyla değiştirememiştir. Yeltsin döneminde ABD’ye olan bağımlılık sürmüş, AB ve NATO ile ilişkiler geliştirilmeye çalışılmıştır. Yine Sovyetler Birliği’nin ardılı olması sebebiyle BM Güvenlik Konseyi’nde veto hakkı olan daimi üye bir ülke olarak (ki, Yugoslavya krizinde bu hakkı kullanmıştır) yer alan Rusya, G-7’nin 8. üyesi olmuştur. Öte yandan ABD’ye denge oluşturabilecek biçimde 1990’ların ortalarından itibaren Çin ile ilişkiler (Şangay İşbirliği girişimi ile sembolleşen) geliştirilmeye çalışılmış ama Ortadoğu politikası dâhil ABD’ye yakın politikalar izlenmesi durumundan vazgeçilememiştir.
Soru 45
Rus basınında ekonomik ve siyasi durumunu tanımlamak üzere “nomenklatur kapitalizmi” veya “kriminal kapitalizm” deyimleri hangi Rusya Federasyon Başkanı veya Başbakanları döneminde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Vladimir Putin
B
Dimitri Medvedev
C
Yevgeni Primakov
D
Boris Yeltsin
E
Mikhail Kasyanov
Açıklama:
Rus basınında bile Yeltsin’in ikinci döneminin ekonomik ve siyasi durumunu tanımlamak üzere “nomenklatur kapitalizmi” veya “kriminal kapitalizm” deyimleri kullanılmaya başlanmıştır. Bu sistemde Boris Brezovski (LogoVAZ), Vladimir Gusinski (Most Bank), Vladimir Potanin (Uneximbank), Aleksandr Smolenski (SBS Agro), Vladimir Vinogradov (Inkombank), Mihail Hodorkovski (Menatep), Rem Vyahirev (Gazprom) ve Vagit Alekperov (Lukoil) gibi kişilerin (oligarkların), finans impratorluklarının ve enerji tekellerinin etkisi büyük olmuştur.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin’in döneminde Rusya Federasyonu’nun dış politikalarından değildir?
Seçenekler
A
Yeni askeri üsler açılmıştır.
B
Eski Sovyet alanı ve BDT ülkeleriyle ilişkiler birinci öncelikli sıradadır.
C
Özbekistan, Türkmenistan ile doğalgaz anlaşmaları yapılmıştır.
D
Batı’ya karşı daha mesafeli durmaya başlanmıştır.
E
Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) oluşturulmuştur.
Açıklama:
Nitekim Rusya’da yeni dönemin dış politika prensipleri ve öncelikleri Ocak 2000 tarihli Rusya Federasyonu Güvenlik Doktrini, Nisan 2000 tarihli Rusya Federasyonu Askeri Doktrini ve Temmuz 2000 tarihli Rusya Federasyonu Dış Politika Doktriniyle ortaya konulmuştur. “Putin doktrini” olarak da adlandırılan yeni dış politika yaklaşımı daha önce Yevgeni Primakov tarafından da benimsenen yaklaşımın bazı özelliklerini taşımakta ve özellikle de çok kutuplu uluslararası ilişkiler sisteminin oluşturulmasını öncelikli hedef olarak açıklamaktaydı. Bu yeni yaklaşımın en önemli unsurları Rusya’nın ekonomik olarak büyümesinin unsurlarının yaratılması, etrafında dostane ilişkiler yaşayabileceği ülkeler grubu oluşturulması, yakın çevrede yaşayan Rus vatandaşlarının haklarının korunması ve Rusya dışında Rus dilinin ve Rus kültürünün desteklenmesiydi. Hal böyle olunca da eski Sovyet alanı ve BDT ülkeleriyle ilişkiler birinci öncelikli sıradaydı. Bu çerçevede Putin döneminde Rusya’nın bölgeye yönelik en önemli girişimleri arasında Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ)’nün oluşturulması, yeni askeri üslerin açılması (Kırgızistan-Kant gibi) ve bazı bölge ülkeleriyle (Özbekistan, Türkmenistan gibi) yapılan doğalgaz anlaşmaları önemlidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin döneminde Rusya Federasyonu’nun iç politikalarında yaşanmamıştır?
Seçenekler
A
Etnik kökene bakılmaksızın tüm vatandaşların Rus kimliği ile tanınması sağlanmıştır.
B
Rus hükümeti bütün federe cumhuriyetlerde Kril alfabesi kullanılmasına dair karar almıştır.
C
Sovyet ulusal marşı yeni sözlerle kabul edilmiştir.
D
Birinci Çeçenistan Savaşı başlamıştır.
E
Ordunun bayrağı kızıl olmuştur.
Açıklama:
Vladimir Putin döneminde Boris Yeltsin döneminin aksine Sovyetler Birliği’nin etkilerinden kurtulma çabasının yerini Sovyetler Birliği dönemindeki sembollere, mitlere geri dönüş çabası almıştır. 2001 yılı başı itibariyle Sovyet ulusal marşı yeni sözlerle kabul edilmiş, devletin bayrağı Çarlık Rusya’sının üç renkli bayrağı olarak kalırken, ordunun bayrağı kızıl olmuştur. Yine Rusya vatandaşları için hazırlanan kimliklere milliyet hanesi eklenmeyerek, etnik kökene bakılmaksızın tüm vatandaşların Rus kimliği ile tanınması sağlamıştır. Rus hükümeti bütün federe cumhuriyetlerde Kril alfabesi kullanılmasına dair karar alarak, Latin alfabesine geçişi de engellemeye çalışmıştır. Yukarıda sözü edilen ve daha çok Rusya’da merkeziyetçiliğe dönüşün hedeflendiği bu politikalar genelde Vladimir Putin’in ilk başkanlık dönemine denk gelmektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Dmitriy Medvedev ve Vladimir Putin döneminde yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Parlamento’nun lağvedilmiştir.
B
Parlamento binası bombalanmıştır.
C
Emekli maaşları ödenemez duruma gelmiştir.
D
Ülke nüfusu yaklaşık 2 milyon kişi azalmıştır.
E
Toplumda gizli işsizlik artmıştır.
Açıklama:
Rusya’nın bir diğer iç sorunu ise -özellikle Rus kökenli- nüfusunun göçler ve doğum oranlarının düşmesi sonucunda azalmasıdır. 2004-2009 yılları arasında ülke nüfusu yaklaşık 2 milyon kişi azalmıştır. Yine ülke içinde alkolizm ve AIDS’in yayılması güvenlik sorunu haline gelmiştir.
Soru 49
Gürcistan ile 2008 yılı Ağustos ayında yaşanan Beş Gün Savaşı hangi Rusya Federasyon Başkanı veya Başbakanları döneminde olmuştur?
Seçenekler
A
Boris Yeltsin
B
Yegor Gaydar
C
Vladimir Putin
D
Dmitriy Medvedev
E
Mikhail Fradkov
Açıklama:
Rusya’nın ABD ve NATO ile ilişkileri dış politikasının en önemli alanlarından birisini oluşturmaktadır. Bush döneminde ABD’nin Irak’ı hukuksuz şekilde işgal etmesi ve genel anlamda sergilediği saldırgan dış politika iki ülke ilişkilerinin gerginleşmesine neden olmuştur. Rusya ve ABD’de yapılan başkanlık seçimleri sonrası Medvedev ve Obama’nın iktidara gelmesi ile iki ülke ilişkilerinin gelişmesi için olanak sağlayacağı düşünülmüştür. Afganistan’da devam eden NATO harekatına ve uluslararası terör ile mücadeleye Rusya’nın olumlu yaklaşımı, İran’ın nükleer çalışmalarına karşı her iki ülkenin de benzer tutumlar sergilemesi ve nükleer silahların azaltılması yönünde yapılan görüşmeler; bu alanda umut vermeye yeterli olmamıştır. Günümüz itibari ile değerlendirildiğinde, Rusya-ABD ilişkileri, Soğuk Savaş sonrasındaki en gergin dönemini yaşamaktadır. Rusya’nın bu dönemde ABD ve NATO ile NATO’nun genişlemesi, Gürcistan ile 2008 yılı Ağustos ayında yaşanan Beş Gün Savaşı ve Avrupa’da kurulan füze kalkanı konularında karşı karşıya gelmiştir.
Soru 50
Rusya hangi tarihten sonra Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmuştur?
Seçenekler
A
2000
B
2004
C
2008
D
2010
E
2011
Açıklama:
Uluslararası hukukun üstünlüğüne değinilerek, ABD’nin Irak’da yaptığı gibi tek taraflı hukuka veya BM kararlarına dayanmayan, her eylemin karşısında olduğu mesajı verilmek istenmiştir. Ayrıca geçmişte olduğu gibi başta Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) üyesi devletler olmak üzere Avrasya’nın genelinde Rusya’nın etkinliğinin artırılması öngörülmüştür. Yurtdışında yaşayan Rus kökenli kişilerin Rusya dış politikasında özel önem içerdiği ve bu kişilerin her türlü haklarının Rusya tarafından korunacağı yine aynı konsept içerisinde yer almıştır. Bununla birlikte dünya ekonomisiyle tam bütünleşme ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyeliği önemli hedefler olarak belirlenmiş ve 2011 yılı sonunda Rusya DTÖ üyesi olmuştur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi "şok terapi"nin etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tüketici refahının azalması
B
İşsizlik
C
Erken emeklilik
D
Liberal ekonomik düzenin sağlanması
E
Sosyal travmalar
Açıklama:
“Şok terapi” uygulamalarının kısa vadede tüketici refahının azalması, işsizlik, erken emeklilik ve sosyal travmalar gibi halk üzerindeki olumsuz etkileri de ağır olmuştur. Ekonomik sorunlar sadece sanayi kesimini değil, tarım, altyapı ve insan kaynaklarını da etkilemiş ve bu yüzden Sovyet döneminden miras kalan barınma, ısınma, ulaşım vs. altyapı da olumsuz etkilenmiştir. Yine bütçeden araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan pay azaldığı için ülkedeki pek çok bilim adamı daha iyi yaşam sağlayabilecekleri ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Toplumda gizli işsizlik artmış, emekli maaşları ödenemez, sosyal hizmetlere de kolay ulaşılamaz olmuştur. Rus basınında bile Yeltsin’in ikinci döneminin ekonomik ve siyasi durumunu tanımlamak üzere “kriminal kapitalizm” deyimleri kullanılmaya başlanmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 52
Boris Yeltsin dönemi dış politikası aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Pragmatik
B
Emperyalist
C
Yalnızcı
D
Liberal
E
Tepkisel
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin dağılmasını takip eden süreçte Rusya’nın milli çıkarlarının, milli kimliğinin tanımlanması konusunda ülkede Batıcı ve Avrasyacı fikirleri savunan iki temel farklı görüş ortaya çıkmış ve bu görüşler yerini zamanla pragmatik milliyetçi fikirlere bırakmıştır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 53
Siloviki nedir?
Seçenekler
A
Küçük ve ayrıcalıklı bir grubun iktidarda olduğu yönetim.
B
Slav asıllıların hakim olduğu yönetim.
C
Eski istihbarat ve askeri uzmanlarının yönetimde hakim bulunması.
D
Sivil ve hukuk eğitimli kişilerin yönetimde hakim olması.
E
Yönetimin teknik uzmanların ellerinde olduğu yönetim.
Açıklama:
Yönetim kadrolarındaki eski istihbarat ve askeri uzmanlarının hakimiyetine siloviki denilmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Putin'in ilk dönemi iç politikasına ilişkin doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Putin Yeltsin'den güçlü bir merkezi otorite devralmıştır.
B
Putin oligarkların mal varlığına el koymuştur.
C
Özerk bölgelerin yetkileri arttırılmıştır.
D
Çeçenistan politikasını Yeltsin'in aksine barış yoluyla sürdürmüştür.
E
Muhalif oligarklar yargı yoluyla sindirilmiştir.
Açıklama:
Putin’in oligarklarla mücadelesi, oligarkların edinmiş oldukları mal varlığının tasfiyesinden ziyade Boris Yeltsin döneminde medya patronları olarak da elde ettikleri gücü siyasette Putin’in karşısında kullanmalarını engellemeye yönelikti. Nitekim Boris Berezovski (ORT) ve Vladimir Gusinski (Media-Most) ellerindeki medya organları aracılığıyla Putin’e karşı muhalefet yapmaya kalkışmış, ancak daha sonra haklarında açılan davalar ve aldıkları cezalardan dolayı Berezovski Londra’ya, Gusinski İspanya’ya kaçmıştır. Muhalefete maddi yardım sağlayıp, bir sonraki seçimlerde de devlet başkanlığına adaylığını koyacağını açıklayan Mikhail Hodorkovski ise hakkında açılan yolsuzluk davası sonucunda mal varlığına el konularak hapse atılmıştır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Putin Doktrini'nin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çok kutuplu uluslararası ilişkiler sisteminin oluşturulması.
B
Etrafında dostane ilişkiler yaşayabileceği ülkeler grubu oluşturulması.
C
Yakın çevrede yaşayan Rus vatandaşlarının haklarının korunması.
D
Rusya dışında Rus dilinin ve Rus kültürünün desteklenmesi
E
Eski Sovyet ülkeleri ile ilişkilerin sınırlı tutulması.
Açıklama:
“Putin doktrini”nin en önemli unsurları Rusya’nın ekonomik olarak büyümesinin unsurlarının yaratılması, etrafında dostane ilişkiler yaşayabileceği ülkeler grubu oluşturulması, yakın çevrede yaşayan Rus vatandaşlarının haklarının korunması ve Rusya dışında Rus dilinin ve Rus kültürünün desteklenmesiydi. Hal böyle olunca da eski Sovyet alanı ve BDT ülkeleriyle ilişkiler birinci öncelikli sıradaydı. Bu çerçevede Putin döneminde Rusya’nın bölgeye yönelik en önemli girişimleri arasında Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ)’nün oluşturulması, yeni askeri üslerin açılması (Kırgızistan-Kant gibi) ve bazı bölge ülkeleriyle (Özbekistan, Türkmenistan gibi) yapılan doğalgaz anlaşmaları önemlidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 56
Aşağıdaki konulardan hangisinde Türkiye ile Rusya'nın ortak dış politikaya sahiptir?
Seçenekler
A
Kosova Savaşı
B
Renkli devrimler
C
Türki Cumhuriyetler
D
Çeçenistan Savaşı
E
Montrö ve Karadeniz'in silahlandırılması.
Açıklama:
NATO’nun Karadeniz’e inme çabalarını kontrol altında tutma konusunda da Türkiye ile Rusya’nın görüşleri uyuşmaktadır. Bu doğrultuda Türkiye Möntrö Anlaşması’nın değiştirilmesine karşı çıkarken, Rusya NATO güçlerinin Karadeniz’e yayılmasını istememektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 57
Aşağıdaki politikalardan hangisinde Medvedev döneminde Putin dönemine göre farklılık görülmüştür?
Seçenekler
A
Ülkede demokrasinin geliştirilmesi
B
Yolsuzluklarda mücadele
C
Siloviki uygulamaları
D
Hammadde ihracatına dayalı ekonominin çeşitlendirilmesi
E
İnovasyonun ön plana çıkarılması
Açıklama:
Medvedev döneminde iç politikada ülkede demokrasinin geliştirilmesi, yolsuzluklarda mücadele, hammadde ihracatına dayalı ekonominin çeşitlendirilmesi ve özellikle inovasyonun ön plana çıkarılması yönünde vaatlerde bulunulmasına rağmen, Putin dönemine göre önemli bir değişikliğin meydana geldiği ileri sürülememektedir. Ancak Medvedev bir kısım bakanlıklar ve önemli bürokratik kadrolara yaptığı atamalarda, genelde -civiliki- sivil ve hukuk eğitimli kişileri tercih ederek, Putin’in siloviki uygulamalarından farklılık göstermiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 58
I. Afganistan
II. Irak
III. Füze Kalkanı
IV. NATO'nun genişlemesi
Yukarıdaki konulardan hangilerinde ABD ve Rusya karşı karşıya gelmiştir?
II. Irak
III. Füze Kalkanı
IV. NATO'nun genişlemesi
Yukarıdaki konulardan hangilerinde ABD ve Rusya karşı karşıya gelmiştir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
II. ve III.
C
I. II. IV.
D
II. III. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Afganistan’da NATO harekatına ve uluslararası terör ile mücadeleye Rusya’nın olumlu yaklaşımışsa da Bush döneminde ABD’nin Irak’ı hukuksuz şekilde işgal etmesi, NATO’nun genişlemesi, Gürcistan ile 2008 yılı Ağustos ayında yaşanan Beş Gün Savaşı ve Avrupa’da kurulan füze kalkanı konularında karşı karşıya gelmiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 59
Rusya'da Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı zorlu dönem aşağıdaki isimlerden hangisi ile sembolleşmiştir?
Seçenekler
A
Dmitriy Medvedev
B
Boris Yeltsin, Dmitriy Medvedev
C
Boris Yeltsin
D
Vladimir Putin, Dmitriy Medvedev
E
Vladimir Putin
Açıklama:
Kitaba göre Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bugüne kadar geçen sürede Rusya Federasyonu’nda farklı iç ve dış dinamikleriyle öne çıkan ve Devlet Başkanları (Boris Yeltsin, Vladimir Putin, Dmitriy Medvedev)’nın kişiliğinde sembolleşen üç farklı dönemden bahsetmek mümkündür. Bu bağlamda Boris Yeltsin dönemi (1990-1999) daha çok Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı, zorlu, karmaşık, inişli-çıkışlı bir “geçiş” dönemi olarak kabul edilirken, Vladimir Putin dönemi (2000-2008) ülkede artık geçiş aşamasının tamamlandığı, şu ya da bu şekilde istikrarın sağlandığı, uluslararası alanda Rusya’nın Boris Yeltsin döneminde azalan itibarının yeniden artırıldığı bir “pekiştirme” dönemi, Dmitriy Medvedev dönemi (2008-2012) de Rusya’da bir önceki Putin dönemi ile bir sonraki Putin dönemi arasında devamlılığı sağlamaya yönelik bir “ara” dönem olarak değerlendirilmektedir.
Boris Yeltsin dönemi (1990-1999) daha çok Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı, zorlu, karmaşık, inişli-çıkışlı bir “geçiş” dönemi olarak kabul edilmektedir.
Boris Yeltsin dönemi (1990-1999) daha çok Sovyet sonrası değişim ve dönüşümün tüm şiddetiyle yaşandığı, zorlu, karmaşık, inişli-çıkışlı bir “geçiş” dönemi olarak kabul edilmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın enerji politikalarıyla ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Nabucco projesi ile bölge enerji tekeli haline gelmeyi planlamaktdır.
B
Enerji Rus dış politika araçlarından birisidir.
C
Ukrayna ile yaşanan kriz sebebiyle Avrupa ile Rusya arasında gerginliğe yol açmıştır.
D
Kuzey Akımı projesi ile transit ülkelerden doğabilecek sorunları önlemeyi hedeflemiştir.
E
Rusya Türkmenistan ve Azerbaycan’dan da piyasa fiyatlarının altında gaz almaktadır.
Açıklama:
Rusya, kendisini devre dışı bırakacak doğal gaz hattı projelerine geçmişte olduğu gibi günümüzde de karşı çıkmaktadır. Nabucco Türkmen gazını Türkiye üzerinden AB ülkelerine ulaştırmayı hedefleyen bir projedir ve Rusya'nın çıkarları ile ters düşmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 61
Rusya Federasyonu Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
29 Mayıs 1990
B
10 Aralık 1990
C
11 Haziran 1991
D
12 Temmuz 1991
E
12 Aralık 1993
Açıklama:
Kitaba göre Boris Yeltsin 29 Mayıs 1990’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Yüksek Konseyi başkanlığına atanmış, 11 Haziran 1991’de Rusya Federasyonu Cumhuriyeti’nin kendi Anayasası’nı Birlik Anayasası’ndan üstün gördüğünü belirterek bağımsızlığını ilan etmesinin ardından 12 Temmuz 1991’den itibaren de Rusya Federasyonu başkanı olarak Sovyet sonrası Rus siyasi hayatının önemli isimlerinden biri olmanın ilk adımını atmıştır.
11 Haziran 1991’de Rusya Federasyonu Cumhuriyeti’nin kendi Anayasası’nı Birlik Anayasası’ndan üstün gördüğünü belirterek bağımsızlığını ilan etmiştir.
11 Haziran 1991’de Rusya Federasyonu Cumhuriyeti’nin kendi Anayasası’nı Birlik Anayasası’ndan üstün gördüğünü belirterek bağımsızlığını ilan etmiştir.
Soru 62
I. Bağımsız Devletler Topluluğu
II. Şanghay İşbirliği Örgütü
III. Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü
IV. Avrasya Gümrük Birliği
Yukarıdakilerden hangisi Rusya'nın "Yakın Çevre"si ile kurduğu uluslararası örgütlerdendir?
II. Şanghay İşbirliği Örgütü
III. Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü
IV. Avrasya Gümrük Birliği
Yukarıdakilerden hangisi Rusya'nın "Yakın Çevre"si ile kurduğu uluslararası örgütlerdendir?
Seçenekler
A
I. ve III.
B
II. ve IV.
C
I., II. ve III.
D
I., III. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Rusya, “yakın çevre” olarak gördüğü SSCB’nin dağılmasının ardından ortaya çıkan yeni devletlerle ilişkilerine özel önem vermektedir. BDT, Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü ve Avrasya Gümrük Birliği gibi oluşumlar kurması, bu ülkelerle Rusya arasındaki güvenlik ve ekonomi alanlarındaki karşılıklı bağımlılığın sürmesini sağlamaktadır. Şangay İşbirliği Örgütü içerisinde yer alan Çin, Rusya'nın yakın çevresi olarak değerlendirilemez. Doğru yanıt D'dir.
Soru 63
Boris Yeltsin’in Rusya Federasyonu başkanı olma sürecinin üçüncü dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Eski kurumların yeniden yapılandırılmasına başlatılmıştı.
B
Parçalanan siyasi ve ekonomik sistemin yerini demokratik rejim doldurmuştu.
C
Yozlaşma ve mafya düzeni had safhaya ulaşmıştı.
D
Devlet otoritesi tam anlamıyla yitirilmişti.
E
Toplumda gizli işsizlik artmış, emekli maaşları ödenemez olmuştu.
Açıklama:
Yeltsin’in üçüncü dönemi ise 1996 Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanması ile başlamış ve bu dönem tam anlamıyla devlet otoritesinin yitirildiği, devlet yönetiminin tamamen oligarklar ve ailenin eline geçtiği, Yeltsin’in sağlık durumunun iyice kötüleştiği (genel sağlık sorunları ve alkolizm) bir dönem olmuştur.
Yeltsin’in üçüncü dönemi ise 1996 Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanması ile başlamış ve bu dönem tam anlamıyla devlet otoritesinin yitirildiği bir dönem olmuştur.
Yeltsin’in üçüncü dönemi ise 1996 Devlet Başkanlığı seçimlerini kazanması ile başlamış ve bu dönem tam anlamıyla devlet otoritesinin yitirildiği bir dönem olmuştur.
Soru 64
Boris Yeltsin dönemi Rus dış politikası ile aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sovyet sisteminin dış politikası devam ettirildi.
B
Karar alma süreçleri daha da karmaşık hale geldi.
C
Batı ile ilişkilerde hareketli bir döneme girildi.
D
Belirli kalıp ve konulara dayalı dış politika üretildi.
E
Türkiye ile ilişkilerde kayda değer gelişmeler yaşandı.
Açıklama:
Kitaba göre Yeltsin döneminde Rusya’da kurulmaya çalışılan yeni sistemin eski Sovyet sisteminden büyük farkı içeride liberalizm fikrinin benimsenmesi, dış politikada ise farklı dış politika alan ve konularına göre değişen daha uysal, uzlaşmacı ve pragmatik bir arayış içine girilmiş olmasıdır. Yeltsin döneminde dağınık yürütme hiyerarşisinin ülke içinden gelebilecek baskılara karşı açık ve savunmasız olması da ülkede Sovyetler Birliği döneminde Komünist Parti’nin varlığı ile perçinlenen siyasi güç dengesini değiştirmiş ve bu dış politika karar alma sürecini daha karmaşık hale getirmişti.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin’in gerçekleştirdiği politikalardan biridir?
Seçenekler
A
Rusya seksen dokuz bölgeye bölündü.
B
Çeçenistan’ın bağımsızlığı tanındı.
C
Kiril alfabesinin kullanılmasına dair karar alındı.
D
Sovyetler Birliği’nin etkilerinden kurtulma çabasında bulunuldu.
E
Rusya vatandaşları için hazırlanan kimliklere milliyet hanesi eklendi.
Açıklama:
Rus hükümeti bütün federe cumhuriyetlerde Kiril alfabesi kullanılmasına dair karar alarak, Latin alfabesine geçişi de engellemeye çalışmıştır.
Rus hükümeti bütün federe cumhuriyetlerde Kril alfabesi kullanılmasına dair karar alarak, Latin alfabesine geçişi de engellemeye çalışmıştır.
Rus hükümeti bütün federe cumhuriyetlerde Kril alfabesi kullanılmasına dair karar alarak, Latin alfabesine geçişi de engellemeye çalışmıştır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin’in ikinci başkanlık döneminde uyguladığı politikalardan biridir?
Seçenekler
A
Çeçenistan sorununu zor kullanılarak da olsa çözülmesi
B
Kiril alfabesinin kullanılmasına dair kararların alınması
C
Sovyetler Birliği’nin etkilerinin devam ettirilmesi
D
Doğum oranlarının artması için teşviklerin verilmesi
E
Rusya'nın yedi idari bölgeye bölünmesi
Açıklama:
Vladimir Putin’in 2005’de ülke çapında bir sosyal reform paketi (doğum oranlarının artması için teşvikler, sağlık ve eğitim alanına bütçeden daha fazla pay ayrılması, hayat standartlarının yükselmesi vs.) başlatmasına sebep olmuştur.
Soru 67
Vladimir Putin'in sürdürdüğü Rusya'nın dış politikası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Rusya farklı ülkelerin gruplarının himayesine girmişti.
B
Rusya ekonomik ve siyasi açıdan kısa vadeli çıkarlarla tatmin olmuştu.
C
Yeni askeri üslerin açılmasına ara verilmişti.
D
Rusya’nın ekonomik olarak büyümesi için unsurlar yaratılmıştı.
E
Eski Sovyet alanı ve BDT ülkeleriyle ilişkilere önem verilmemişti.
Açıklama:
Kitaba göre “Putin doktrini” olarak da adlandırılan yeni dış politika yaklaşımı daha önce Yevgeni Primakov tarafından da benimsenen yaklaşımın bazı özelliklerini taşımakta ve özellikle de çok kutuplu uluslararası ilişkiler sisteminin oluşturulmasını öncelikli hedef olarak açıklamaktaydı. Bu yeni yaklaşımın en önemli unsurları Rusya’nın ekonomik olarak büyümesinin unsurlarının yaratılması, etrafında dostane ilişkiler yaşayabileceği ülkeler grubu oluşturulması, yakın çevrede yaşayan Rus vatandaşlarının haklarının korunması ve Rusya dışında Rus dilinin ve Rus kültürünün desteklenmesiydi.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda Türkiye ile Rusya ilişkilerinin temel dinamiğini oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Siyaset alanı
B
Ekonomi alanı
C
Askeri alan
D
Kültür alanı
E
Eğitim alanı
Açıklama:
Kitaba göre Rusya’nın bu dönemde Türkiye ile olan ilişkileri ele alındığında ise kaydeğer birgelişmenin yaşandığını söylemek mümkün değildir. 1990’lı yıllarda Türkiye’nin(PKK terörü, koalisyon hükümetleri dönemi vs.) ve Rusya’nın (dönüşümün sancıları, ekonomik sorunlar, yeni kimlik arayışı, Çeçen sorunu vs.) kendilerine özgü iç hassasiyetleri arada karşılıklı olarak ciddi bir ilişki zemini kurulmasını engellemiş, bu dönemdeki ilişkiler bavul ticareti ve Mavi Akım projesi gibi bazı girişimlerin ötesine geçememiş, özellikle siyasi konularda bir uzlaşı sağlanması imkânı yakalanamamıştır.
Soru 69
Dmitriy Medvedev’in başkanlığı döneminde aşağıdakilerden hangisinde önemli değişiklikler ortaya çıkmıştı?
Seçenekler
A
Yolsuzluklarla mücadelede
B
Hammadde ihracatına dayalı ekonominin çeşitlendirilmesinde
C
İnovasyonun ön plana çıkarılmasında
D
Önemli bürokratik kadrolara yapılan atamalarda
E
Egemen demokrasi anlayışında
Açıklama:
Kitaba göre Medvedev döneminde iç politikada ülkede demokrasinin geliştirilmesi, yolsuzluklarda mücadele, hammadde ihracatına dayalı ekonominin çeşitlendirilmesi ve özellikle inovasyonun ön plana çıkarılması yönünde vaatlerde bulunulmasına rağmen, Putin dönemine göre önemli bir değişikliğin meydana geldiği ileri sürülememektedir. Ancak Medvedev bir kısım bakanlıklar ve önemli bürokratik kadrolara yaptığı atamalarda, genelde -civiliki- sivil ve hukuk eğitimli kişileri tercih ederek, Putin’in siloviki uygulamalarından farklılık göstermiştir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Dmitriy Medvedev dönemi Rusya'nın iç sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rus kökenli nüfusun doğum oranlarının düşmesi
B
Yolsuzluğun önlenmesi
C
Rüşvetin önlenmesi
D
Suç örgütlerinin önlenmesi
E
Aşırı milliyetçi siyasi görüşlerin geçmişe göre güç kaybetmesi
Açıklama:
Rusya’da iktidarın benimsediği merkeziyetçi, muhafazakar ve devletçi görüşe karşı; liberal-Atlantikçi, sosyal demokrat, aşırı milliyetçi siyasi görüşler ve komünizm geçmişe -Yeltsin dönemine- göre güç kaybetmiştir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi 1990’ların başından bu yana Türkiye ile Rusya ilişkilerinin temel dinamiğini oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Ekonomik konular
B
Siyasi konular
C
Kültürel konular
D
Eğitimle ilgili konular
E
Askeri konular
Açıklama:
1990’lardan bu yana Türkiye Cumhuriyeti-Rusya Federasyonu ilişkilerinin temel öğelerini açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Kollektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) aşağıdakilerden hangisinin şemsiyesi altındadır?
Seçenekler
A
Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)
B
Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)
C
Ekonomik İşbirliği Örgütü (EIT)
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü (AGIT)
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında Rusya Federasyonu’nda yaşanan değişim ve dönüşümün temel dinamiklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Dmitriy Medvedev’in önemle üzerinde durduğu konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya’nın kültürel yozlaşmasına son vermek
B
Rusya’nın doğalgaz ve petrol ihracatını arttırmak
C
Rusya’yı doğalgaz ve petrol pazarının ötesine taşıyıp, dünya ekonomisine entegre etmek
D
Rusya’da hukukun üstünlüğünü tesis etmek
E
İfade özgürlüğünü garanti altına almak
Açıklama:
Rusya Federasyonu açısından Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev (2008- 2012) döneminin Vladimir Putin döneminden farkları ve benzerliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin döneminin önemli sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfusun azalması
B
Petrol fiyatlarının düzelmesi
C
Enerji kaynaklarına aşırı güven duyulması
D
Enerji ihracına dayalı ekonomi
E
Yolsuzluk ve sosyal sorunlar
Açıklama:
Devlet Başkanı Vladimir Putin (2000-2008) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasında meydana gelen değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin döneminde oluşan siyasi sisteme verilen adlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sahte demokrasi
B
Rusya modeli demokrasi
C
Liberal demokrasi
D
Putinizm
E
Demokrasi kisvesinde yarı otoriter rejim
Açıklama:
Devlet Başkanı Vladimir Putin (2000-2008) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasında meydana gelen değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Vladimir Putin döneminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enerjinin siyasal araç olarak kullanılması
B
Merkeziyetçiliğe dönüş
C
Yüksek teknolojiye dayalı ekonomiye geçiş
D
Oligarklarla mücadele
E
Renkli devrimlere karşı mücadele
Açıklama:
Devlet Başkanı Vladimir Putin (2000-2008) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasında meydana gelen değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisinde Vladimir Putin’in 04 Mart 2012’de gerçekleştirilen seçimlerde kaçıncı kez ve kaç yıllığına Devlet Başkanı seçildiği doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
3.kez, 4 yıllığına
B
4. kez, 4 yıllığına
C
4. kez, 6 yıllığına
D
3. kez, 6 yıllığına
E
2. kez, 4 yıllığına
Açıklama:
Devlet Başkanı Vladimir Putin (2000-2008) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasında meydana gelen değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Rusya’da uygulanan şok terapinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Polonya modelinden esinlenmesi
B
Çin modelinden farklı olması
C
Reformların tepeden inmeci bir şekilde uygulanması
D
Hem ekonomi, hem de siyasal hayatta topyekün bir değişiklik öngörmesi
E
Reformların adım adım uygulanması
Açıklama:
Devlet Başkanı Boris Yeltsin (1990-1999) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasının temel öğelerini tartışabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Boris Yeltsin döneminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Şok terapi uygulamaları
B
Oligarşinin egemenliği
C
Ekonomik sorunlar
D
Enerji fiyatlarındaki artışa bağlı ekonomik düzelme
E
Sosyal sorunlar
Açıklama:
Devlet Başkanı Boris Yeltsin (1990-1999) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasının temel öğelerini tartışabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında Rusya Federasyonu’nda yaşanan demokratikleşme sürecini olumsuz etkileyen sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Boris Yeltsin’in sağlığı
B
Geçmiş rejimin niteliği
C
Merkez-çevre arasında yaşanan problemler
D
Medyanın yeterince özgür olmaması
E
Mevcut siyasi kültür
Açıklama:
Devlet Başkanı Boris Yeltsin (1990-1999) döneminde Rusya Federasyonu’nun iç ve dış politikasının temel öğelerini tartışabileceksiniz.