⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
4. Dönem TAR214U

Osmanlı Türkçesi Metinleri II

Toplam 424 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Osmanlı Türkçesi Metinleri II - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Devletin resmi olarak belirlenmiş tören ve uygulamalarının kayıtlı bulunduğu defterlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kadı sicilleri
B
İaşe defterleri
C
Teşrifat defterleri
D
Muhasebe defterleri
E
Terekeler
Açıklama:
Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Teşrifat defterleri devletin resmi olarak belirlenmiş tören ve uygulamalarının kayıtlı bulunduğu defterlerdir. Dolayısıyla devletin işleyişinin tören ve protokol kısımlarını bu defterlerden takip etmek ve tanımak mümkündür. Bu kayıtlar diğer belgelerin yetersiz kaldığı durumlarda, tarihçiler için önemli birer kaynak haline gelmektedir. Tarih Bölümü öğrencileri olarak bu defter türünü tanımanız ve genel bir fikir sahibi olmanız hedeflenmiştir.

Soru 2

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mesfûr Moskov ilçisinin Dîvân-ı hümâyûn’a getürülmesi
B
Nâmeyi cenâb-ı sadâret-penâhîye teslîm iderdi
C
Kemâkân kapu kethudâlıkda ibkā takrîrini
D
Alayköşki altına gelüp saff-beste tevakkuf
E
Mahalline vaz‘ eylediği gibi dîvân kurılup
Açıklama:
Detaylar için “METİN 1” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Mesfûr Moskov ilçisinin Dîvân-ı hümâyûn’a getürülmesi

Soru 3

“Esvâb-ı dîvânî”nin Osmanlı Türkçesi doğru yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Detaylar için “Metin 1.2” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Esvâb-ı dîvânî

Soru 4

yazı türü seçenektekilerin hangisinde doğrudur?

Seçenekler

A
Nesih
B
Kufî
C
Sülüs
D
Muhakkak
E
Reyhanî
Açıklama:
Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Nesih yazı türü yazarken kolay yazılması ve işlekliği dolayısıyla genelde kitap yazılarında kullanılmıştır. Nesihte harfler teknik olarak kendine has şekiller alır. Fakat okumayı kolaylaştıran bir yapısı vardır.

Soru 5

Venedik Devleti’nin İstanbul’daki temsilcilerine ne isim verilir?

Seçenekler

A
âbâyî
B
bevvâbîn
C
düvel
D
bolyos
E
esvâb
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
balyos: Venedik Devleti’nin İstanbul’daki temsilcilerine verilen isim. Venedik
elçisi.

Soru 6

“Sadâret-penâhî” ne anlamda kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Refakat eden, arkadaş, yoldaş.
B
Mektup, kitap, mecmua.
C
Sadrazama ait, sadrazamla ilgili.
D
Padişah mührü.
E
Merhamet sahibi, esirgeyici, bağışlamacı.
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
sadâret-penâhî: Sadrazama ait, sadrazamla ilgili.

Soru 7

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
sağ taraflarına
B
nâzile isâbet
C
Paşa Kapusu’na
D
sekbân-başı
E
defterdâr efendi
Açıklama:
Detaylar için “METİN 2” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
sağ taraflarına

Soru 8

“Ağayân” ne demektir?

Seçenekler

A
Divan toplantılarından sonra padişaha bilgi sunulan yer.
B
Osmanlı askerî sınıfında rütbe sahibi görevliler. Askerî sınıfa ait bir
rütbe.
C
Sağlığın bozulması. Hasta olmak.
D
Sarayda bulunan haremağalarının başı ve en büyük amiri.
E
Eskiden beri yapılagelen uygulama, eski gelenek.
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
ağayân: Osmanlı askerî sınıfında rütbe sahibi görevliler. Askerî sınıfa ait bir
rütbe.

Soru 9

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ilâ mâşâllâhu te‘âlâ düstûrü’l-amel
B
olmağın mûcebince defter-i teşrîfâta kayd olundı
C
teşrîfâta kayd itdirilmek husûsı menût
D
zikr olunan ilçileri haklarında dahi aynıyla
E
her üç senede bir def ‘a cizye-i mezkûrelerini
Açıklama:
Detaylar için “METİN 3” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
olmağın mûcebince defter-i teşrîfâta kayd olundı

Soru 10

Seçenektekilerden hangisi “yüce, yüksek” anlamında bir kelimedir?

Seçenekler

A
sâdır
B
seniyye
C
inâyet
D
kinez
E
zâhir
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
seniyye: Yüce, yüksek.

Soru 11

Seçenekler

A
...girüde Alayköşki altından olup saff-beste tevakkuf u ârâm ve re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretlerinin dîvân-ı hümâyûna teşrîflerin seyr ü temâşâdan sonra...
B
...girüde Alayköşki altına gelüp saf tutup tevakkuf u ârâm ve re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretlerinin dîvân-ı hümâyûna teşrîflerin seyr ettükden sonra...
C
...girüde Alayköşki altına gelüp saff-beste tevakkuf u ârâm ve re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretlerinin dîvân-ı hümâyûna teşrîflerin seyr ü temâşâdan sonra...
D
...girüpde Alayköşki altından gelüp saff beklemekte tevakkuf u ârâm ve re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretlerinin dîvân-ı hümâyûna teşrîflerin seyr ü temâşâdan sonra...
E
...gördükde Alayköşki altına gelüp saff-beste tevakkuf u ârâm ve re’fetlü sadr-ı a‘zam paşa hazretlerinin dîvânına teşrîflerin seyr ü temâşâdan sonra...
Açıklama:
Nesih yazısı ile ilgili örnekler çerçevesinde terkipler de dikkate alınarak doğru okunuş C seçeneğindeki gibidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 12

Seçenekler

A
"...Hastâne-i sa‘âdet’e vürûdlarında icrâat olunan resimdir. Fî 14 Receb sene 1185..."
B
"...Âsitâne-i sa‘âdet’e vürûdlarında icrâ olunan resimdir. Fî 14 Receb sene 1180..."
C
"...Âsitâne-i sa‘âdet’e vücûdlarında icrâ olunan resimdir. Fî 14 Rebiü'l-evvel sene 1181..."
D
"...Âsitâne-i sa‘âdet’e vürûdlarında icrâ olunan resimedilmişdir. Fî 16 Receb sene 1180..."
E
"...Âsitâne-i sa‘âdet’e vürûdlarında icrâ olunan resimdir. Fî 14 Ramazan sene 1170..."
Açıklama:
"...Âsitâne-i sa‘âdet’e vürûdlarında icrâ olunan resimdir. Fî 14 Receb sene 1180..." metnin doğru okunuşudur. Doğru cevap B'dir.

Soru 13

"Nihâyet, Son, Tükenme" anlamlarına gelen kelime aşağıdaki seçeneklerin hagisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Hitâm
B
Hitâb
C
Te'hir
D
İbâd
E
İrâd
Açıklama:
"Nihâyet, Son, Tükenme" anlamlarına gelen kelime; Hitâm'dır. Doğru cevap A'dır.

Soru 14

Seçenekler

A
...kalkınıp sarây-ı hümâyûna hizmet ve akablerince dahi kā’im-makām paşa evimize...
B
...kalkup sarây-ı hümâyûna azîmet ve akablerince dahi kaymakam paşa evimizde...
C
...küsüp sarây-ı hümâyûna azîmet ve ukbalarınca dahi kā’im-makām paşa efendimiz...
D
...kalkup sarây-ı hümâyûna zahmet ve akıllarınca dahi kā’im-makām paşa efendimiz...
E
...kalkup sarây-ı hümâyûna azîmet ve akablerince dahi kā’im-makām paşa efendimiz...
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi "...kalkup sarây-ı hümâyûna azîmet ve akablerince dahi kā’im-makām paşa efendimiz..." şeklindedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 15

"Yeniçeri ocağının ileri gelen zâbitlerinden biri olup, Bâbıâlî ile yeniçeri ocağı arasındaki ilişkileri düzenleyen kişidir."
Yukarıdaki tanımlamaya göre bahsi geçen görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şehr-emîni
B
Şıkk-ı sânî
C
Çavuşbaşı
D
Muhzır Ağa
E
Dârüssaade ağası
Açıklama:
Tanımlamada bahsi geçen görevli, Muhzır Ağa'dır. Doğru cevap D'dir.

Soru 16

Metinde altı çizilen kısmın anlamı nedir?

Seçenekler

A
pâdişâhın lütufta bulunması
B
pâdişâhın tahta oturması
C
pâdişâhın sefere çıkması
D
pâdişâhın vezir ataması
E
pâdişâhın evlenmesi
Açıklama:
Metinde altı çizilen cülûs-ı hümâyûn kelimesi “pâdişâhın tahta oturması, tahta oturma merâsimi” anlamındadır. B doğru seçenektir.

Soru 17

Metinde altı çizilen kısmın anlamı nedir?

Seçenekler

A
çalışma
B
savaşma
C
yardımlaşma
D
görüşme
E
gelme
Açıklama:
Metinde altı çizilen vürûd kelimesi “geliş, gelme, varma, yetişme” anlamındadır. E doğru seçenektir.

Soru 18

Metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
teslîm iden balyoslar kendü oklarıyla belâ resm-i Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden tebrîk-nâme-yi cenâb sadâret-penâhîye
B
teslîm iden balyoslar kendü aklarıyla belâ-yı resm Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden teberrük-nâmeyi cenâb-ı sadâret-penâhîye
C
teslîm iden balyoslar kendü atlarıyla bilâ-resm Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden tebrîk-nâmeyi cenâb-ı sadâret-penâhîye
D
teslîm iden balyoslar kendü atlarıyla bular resm-i Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden tebrîk-i nâmeyi cenâb-ı sadâret-penâhîye
E
teslîm iden balyoslar kendü oklarıyla bular resm-i Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden tebrîk-nâme-yi cenâb-ı sadâret-i penâhîye
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde verildiği gibi “teslîm iden balyoslar kendü atlarıyla bilâ-resm Bâb-ı âsafî’ye gelüp vürûd iden tebrîk-nâmeyi cenâb-ı sadâret-penâhîye” şeklindedir.

Soru 19

Metinde altı çizilen yer neresi için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Sarayın bulunduğu yer
B
Sadrazamın hükümet ettiği yer
C
Komutanlık merkezi
D
Şeyhülislamlık makamı
E
Elçihane
Açıklama:
Metinde altı çizilen Bâb-ı âsafî tamlaması “Bâb-ı âlî’nin önceki ismi. Sadrazamın hükümet ettiği yer. Paşa kapısı.” için kullanılmıştır.

Soru 20

Metinde altı çizilerek işaretlenen bölümün anlamı nedir?

Seçenekler

A
baş sadrazam
B
sadrazamın yardımcısı
C
sadrazamın faaliyetleri
D
sadrazamla ilgili
E
sadrazamın emriyle
Açıklama:
Metinde altı çizilen sadâret-penâhî tamlaması “sadrazama ait, sadrazamla ilgili” anlamında kullanılmıştır.

Soru 21

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
gitmeyüp çavuşlar kâbiti vâmîni ve çavuşân-ı dîvân eyle ağa da evlendi
B
gitmeyüp çavuşlarına beyti ve imîni ve çağrışan dîvân öyle i‘âde olundu
C
gitmeyüp hâv-i şeker kaptı ve emîni ve hâv-i şân dîvân eyle ağa da olundu
D
gitmeyüp çavuşlar kâtibi ve emîni ve çavuşân-ı dîvân ile i‘âde olundu
E
gitmeyüp çavuşlar-ı kâtib u emîni hurûşân-ı dîvân ile i‘âde olundu
Açıklama:
Metnin doğru cevabı D seçeneğinde yazıldığı gibi “gitmeyüp çavuşlar kâtibi ve emîni ve çavuşân-ı dîvân ile i‘âde olundu” şeklindedir.

Soru 22

Osmanlı metinlerinde geçen hil‘at kelimesinin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
halifelik makamı
B
yeni ay, hilal
C
bayrak
D
durumlar, haller
E
kürklerle süslenmiş tören giysisi
Açıklama:
Metnin doğru cevabı E seçeneğinde yazıldığı gibi “kürklerle süslenmiş tören giysisi” demektir.

Soru 23

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
benzer kân u ser-i kâtibler öyle arza duhûl ve arzdan çıkdıkları gemi
B
beyzâdegân ve ser-kâtibleriyle arza duhûl ve arzdan çıkdıkları gibi
C
beyzâ-dikâr ve pür-kâtipleriyle arza dâhil ve arzdan çıkdıkları gemi
D
beyzâ dekarın ve’s-ser-kâtipleriyle arza duhûl ve arzdan çıkdıkları gibi
E
beyzâ-degân-ı ve’s-ser-kâtipleriyle arza duhûl ve arzdan çıkdıkları gibi
Açıklama:
Metnin doğru okunuş B seçeneğinde verildiği gibi “beyzâdegân ve ser-kâtibleriyle arza duhûl ve arzdan çıkdıkları gibi” şeklindedir.

Soru 24

Seçenekler

A
"...tokuz re’s atlar beratasız yedekciler ile mahall-i mezkurede mevcûd itdirilmiş idi. İlçi-i misafir geldikde kapucı başı ağanın ihrâmları..."
B
"...tokuz re’s atlar beratasız yedekciler ile mahall-i mezbûrda mevcûd itdirilmiş idi. İlçi-i mesfûr geldikde kapucı başı ağanın ihrâmları..."
C
"...dokuz yüz re’s atlar beratasız yedekciler ile mahall-i mezbûrda mevcûd itdirilmiş idi. İlçi-i mesfûr geldikde kapudaki baş ağanın ihrâmları..."
D
"...tokuz re’s patlar be rahatsız yedekciler ile mahall-i mezbûrda mevcûd itdirilmiş idi. İlçi-i mesfûr geldikde kuyucu başı ağanın ihrâmları..."
E
"...tokuz re’s atlar beratasız yedekciler ile mahalle-i mesfûrda mevcûd itdirilmiş idi. İlçi-i mesfûr geldikde kapucı başı ağanın ikrâmları..."
Açıklama:
Metinin doğru tercümesi B seçeneğindeki gibidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 25

I- Kolay yazılması
II- İşlekliği
III- Soldan sağa doğru yazılması
Nesih yazı türü ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
Yalnız II
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Kolay yazılması ve işlekliği Nesih yazı türünün özelliklerindendir. Doğru cevap D'dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "Osmanlı protokol kurallarının yazılı olduğu" defterdir?

Seçenekler

A
Defter-i kadim
B
Defter-i cedid
C
Defter-i hakani
D
Defter-i kebir
E
Defter-i teşrîfât
Açıklama:
Defter-i teşrîfât Osmanlı protokol kurallarının yazılı olduğu defterdir. Doğru cevap E'dir.

Soru 27

Seçenekler

A
"...önünde ve etrâfında selâma durarak Harem-i hümâyûna duhûl ve mahallesine teslîm eylediler..."
B
"...evinde ve etrâfında selâmladarak Harem-i hümâyûna duhûl ve mahalline teslîm eylediler..."
C
"...önünde ve etrâfında selâmladarak Harem-i hümâyûna duhûl ve mahalline teslîm eylediler..."
D
"...önünde ve o tarafında selâmladarak Harem-i hümâyûna ruhûl ve mahalline teslîm eylediler..."
E
"...öküze ve etrâfında selâmladarak harman suyuna duhûl ve mahalline teslîm eylediler..."
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu "...önünde ve etrâfında selâmladarak Harem-i hümâyûna duhûl ve mahalline teslîm eylediler..." şeklindedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 28

'avdet' ne demektir?

Seçenekler

A
Geri gelme, dönme
B
Durma, eğlenme
C
Kapıcılar
D
Divân üyeleri
E
Tâbi olanlar
Açıklama:
avdet: Geri gelme, dönme, dönüş.

Soru 29

'temhîr' sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Bakıp seyretme, gezme
B
Mühürleme, mühür vurma
C
Koyma, konulma
D
Ağzını öpme, öpme
E
Geliş, gelme
Açıklama:
temhîr: Mühürleme, mühür vurma

Soru 30

'azîmet' sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Sağlığın bozulması. Hasta olmak.
B
Topuk, ökçe, arka, an
C
Yönelme, niyyet
D
İlaç, çâre, tedbir
E
Giriş, giriş yapma, dâhil olma
Açıklama:
azîmet: Yönelme, niyyet.

Soru 31

'gerdûn' sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
İmamlık yapma, bir gruba, zümreye, devlete başkanlık etmek.
B
Kendisine mağfiret olunmuş.
C
Ölüyü yıkama, temizleme, yıkama, yıkanma.
D
Araba.
E
Dönen, dönücü, dünyâ, felek.
Açıklama:
gerdûn: Dönen, dönücü, dünyâ, felek.

Soru 32

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi belâ, sıkıntı, inme, nezle anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
nâzile
B
na‘aş
C
raht
D
rü’yet
E
sakf
Açıklama:
nâzile: Belâ, sıkıntı, inme, nezle.

Soru 33

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yüksek ses anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
sâlis
B
savt-ı a‘lâ
C
sadreyn
D
rü’yet
E
rıhlet
Açıklama:
savt-ı a‘lâ: Yüksek ses.

Soru 34

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi 'sebebler, vâsıtalar' anlamındadır?

Seçenekler

A
bedîhî
B
cârî
C
esbâb
D
çend
E
elkāb
Açıklama:
esbâb: Sebebler, vâsıtalar.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 'takrîr' kelimesinin anlamıdır?

Seçenekler

A
Geliş, gelme, varma, yetişme.
B
Görmüş geçirmiş, tecrübe kazanmış.
C
Adlandırma, isim verme, ad koyma, besmele çekme.
D
Hükümdârca, hükümdâra yakışan şekilde.
E
Yerleştirme, sağlamlaştırma, anlatma, anlatış, resmî yazı ile bildirme.
Açıklama:
takrîr: Yerleştirme, sağlamlaştırma, anlatma, anlatış, resmî yazı ile bildirme.

Soru 36

Ahkâm kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
hekimler, tabibler
B
ah çekenler, dertliler
C
hükümler, emirler
D
hükümdarlar, yöneticiler
E
hâkimler, kadılar
Açıklama:
Defterlerdeki konulardan bir bölümünü ve bazı terimleri açıklayabileceksiniz.
hüküm kelimesinin çoğuludur

Soru 37

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yevm-i mezbûrda tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı hasarvânîyi hâvî
B
Yevm-i mezbûrda tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı husrevânîyi hâvî
C
Yine mezbûrda tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı husrevânîyi hâvî
D
Yevm-i mezbûrda tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı husrevânîyi hevâ
E
Yevm-i müzekkerde tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı husrevânîyi hâvî
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “Yevm-i mezbûrda tebrîk-i cülûs-ı hümâyûn-ı husrevânîyi hâvî” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 38

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
sâde tebrîk-nâme ile gelüp ve bu misillü düvel-i saray tarafından
B
sâde teberrük-nâme ile gelüp ve bu misillü düvel-i sâ’ire tarafından
C
sâde tebrîk-nâme ile gelüp ve bu misillü düvel-i sâ’ire tarafından
D
sâde tebrîk-nâme ile gelüp ve bu meselli düvel-i sâ’ire tarafından
E
sâde tebrîk-nâme ile gelüp ve bu misillü devlet-i sâ’ire tarafından
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “sâde tebrîk-nâme ile gelüp ve bu misillü düvel-i sâ’ire tarafından” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 39

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ibkā ve takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kıt‘a nâmesi
B
ifā takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kıt‘a nâmesi
C
ibkār-ı takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kıt‘a nâmesi
D
ibkā-yı takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kıt‘a nâmesi
E
ibkā takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kat‘ nâmesi
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ibkā ve takrîrini mutazammın rikâb-ı hümâyûna başka bir kıt‘a nâmesi” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 40

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
tesellüm iderdi. Lâkin bundan akdem taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden
B
teslîm eyidürdü. Lâkin bundan akdem taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden
C
teslîm iderdi. Legen bundan akdem taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden
D
teslîm iderdi. Lâkin yünden akdam taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden
E
teslîm iderdi. Lâkin bundan akdem taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “teslîm iderdi. Lâkin bundan akdem taraf-ı hümâyûn-ı husrevânîden” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 41

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
irsâl ve çarşıbaşı ağası esvâb-ı dîvânî ve çavuşlar kâtibi ve emîni
B
irsâl ve çavuşbaşı âna esvâb-ı dîvânî ve çavuşlar kâtibi ve emîni
C
irsâl ve çavuşbaşı ağa usûl-i dîvânî ve çavuşlar kâtibi ve emîni
D
irsâl ve çavuşbaşı ağa esvâb-ı dîvânî ve çavuşlar kâtibi ve emîni
E
irsâl ve çavuşbaşı ağa esvâb-ı dîvânı ve çavuşlar kâtibini ve emînini
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “irsâl ve çavuşbaşı ağa esvâb-ı dîvânî ve çavuşlar kâtibi ve emîni” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 42

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
otuz nefer mukadderi çavuşân-ı dîvân ile Kireç İskelesi’ne varup
B
otuz nefer mıkdârı çavuşân-ı dîvân ile Kireç İskelesi’ne varup
C
otuz nefer ve ne mıkdâr çavuşân-ı dîvân ile Kireç İskelesi’ne varup
D
otuz nefer mıkdârı çarşı-yı dîvân ile Kireç İskelesi’ne varup
E
otuz nefer mıkdârı çavuşân-ı dîvân ile Kircâs güllesine varup
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “otuz nefer mıkdârı çavuşân-ı dîvân ile Kireç İskelesi’ne varup” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 43

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
bi’l-cümle erbâb-ı dîvân kıyâm ve sadr-ı ahkâma ku‘ûd buyurup alçının
B
balcımla erbâb-ı dîvân kıyâm ve sadr-ı ahkâma ku‘ûd buyurup ilçinin
C
bi’l-cümle rübâb-ı dîvân kıyâm ve sadr-ı ahkâma ku‘ûd buyurup ilçinin
D
bi’l-cümle erbâb-ı dîvân kıyâm ve sâdır-ı hikâma ku‘ûd buyurup ilçinin
E
bi’l-cümle erbâb-ı dîvân kıyâm ve sadr-ı ahkâma ku‘ûd buyurup ilçinin
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “bi’l-cümle erbâb-ı dîvân kıyâm ve sadr-ı ahkâma ku‘ûd buyurup ilçinin” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 44

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ve geldikde re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretleri kubbe-i hümâyûn kapusunda istikbâl
B
değildikde re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretleri kubbe-i hümâyûn kapusunda istikbâl
C
ve gedikli re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretleri kubbe-i hümâyûn kapusunda istikbâl
D
ve geldikde re’fetlü sudûr-ı i‘zam hazretleri kubbe-i hümâyûn kapusunda istikbâl
E
ve geldikde re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretleri Kabe-i hümâyûn kapusunda istikbâl
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ve geldikde re’fetlü sadr-ı a‘zam hazretleri kubbe-i hümâyûn kapusunda istikbâl” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 45

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
desdûr-i muhteremeyn ve ma‘zûl ve pâyelileri ve Nakîbü’l-Eşrâf
B
ve sadreyn-i muharremeyn ve ma‘zûl ve pâyelileri ve Nakîbü’l-Eşrâf
C
ve sadreyn-i muhteremeyn ve ma‘zûl ve pâyelileri ve Nakîbü’l-Eşrâf
D
ve sadreyn-i muhteremeyn ve mefrûl ve pâyelileri ve Nakîbü’l-Eşrâf
E
ve sadreyn-i muhteremeyn ve ma‘zûl reâyâları ve Nakîbü’l-Eşrâf
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ve sadreyn-i muhteremeyn ve ma‘zûl ve pâyelileri ve Nakîbü’l-Eşrâf” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 46

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
mu‘tâdda ikāmet ü istihdâmı câ’iz ola. Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şefkat
B
sa‘âdet’de ikāmet ü istihdâmı câ’iz ola. Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şefkat
C
sa‘âdet’de ifāde ü istihdâmı câ’iz ola. Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şefkat
D
sa‘âdet’de ikāmet ü istihdâmı câ’iz -i evvel Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şefkat
E
sa‘âdet’de ikāmet ü istihdâmı câ’iz ola. Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şeffaf
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “sa‘âdet’de ikāmet ü istihdâmı câ’iz ola. Cumhûr-ı mezkûr re‘âyâsı haklarında şefkat” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Ünite 2

Soru 1

"At" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esb
B
Bend
C
Derc
D
Avn
E
Seng
Açıklama:
Esb "at" anlamına gelmektedir.

Soru 2

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Seng- Taş
B
Avn- Yardım
C
Tard- Kovmak
D
Sedd- Kapama
E
Bend- Git
Açıklama:
Bend "bağ" anlamına gelmektedir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi "öncekinden daha önceki, geçmişten önceki" anlamlarında kullanılan kelimedir?

Seçenekler

A
Zabt
B
Fasl
C
Gurre
D
Esbak
E
Ser
Açıklama:
Esbak "öncekinden daha önceki, geçmişten önceki" anlamına gelmektedir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "tutmak, kavramak, ele geçirmek" anlamlarında kullanılan kelimedir?

Seçenekler

A
Fasl
B
Esbak
C
Zabt
D
Ser
E
Muvakkat
Açıklama:
Zabt "tutmak, kavramak, ele geçirmek" anlamına gelmektedir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi "şerh" kelimesinin anlamıdır?

Seçenekler

A
Baş
B
Açıklama
C
Sebeb
D
Soğan
E
Yıkık
Açıklama:
Şerh "açıklama, izah" anlamına gelmektedir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi mahkemelerde davalı ve davacıyı mahkeme huzuruna getiren görevli, mübaşire verilen addır?

Seçenekler

A
Mehterhane
B
Peyk
C
Odabaşı
D
Muhzır
E
Öşür
Açıklama:
Muhzır: mahkemelerde davalı ve davacıyı mahkeme huzuruna getiren görevli, mübaşir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda tarımla uğraşan gayr-ı müslimlerden alınan bir çeşit örfi vergiye verilen addır?

Seçenekler

A
İspençe
B
Sahh
C
Muhassıl
D
Muhzır
E
Kapan
Açıklama:
İspençe: Osmanlılarda tarımla uğraşan gayr-ı müslimlerden alınan bir çeşit örfi vergi.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi "bir büyüğe sunma, takdim, resmî bir evrakın padişaha sunulması" manalarına gelir?

Seçenekler

A
Cizye
B
Arz
C
Hüccet
D
Kapan
E
Beylikçi
Açıklama:
Arz: Bir büyüğe sunma, takdim, resmî bir evrakın padişaha sunulması manalarına gelir.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi "musallat olma, sataşma, başına ekşime" anlamlarında kullanılan kelimedir?

Seçenekler

A
Bend
B
Sedd
C
Seng
D
Tard
E
Tasallut
Açıklama:
Tasallut "musallat olma, sataşma, başına ekşime" anlamına gelir.

Soru 10

"El" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tesviye
B
Yük
C
Cürm
D
Dest
E
Tereke
Açıklama:
Dest "el" anlamına gelmektedir.

Soru 11

Fethedilen bölgelerin, iktisadî ve sosyal vaziyetini, mülkiyet ve tasarruf sistemini, demografik yapısını, vergiye esas olacak zenginlik durumunu tesbit etmek için yapılan sayım ve kayıt işleminin bulunduğu defterlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ahkâm
B
Müdevver
C
Ruus kalemi
D
Başmuhasebe Kalemi
E
Tahrir
Açıklama:
Bilindiği gibi tahrir, fethedilen bölgelerin, iktisadî ve sosyal vaziyetini, mülkiyet ve tasarruf sistemini, demografik yapısını, vergiye esas olacak zenginlik durumunu tesbit etmek için yapılan sayım ve kayıt işlemini ifade eder. Bunların kaydedildiği deferlere de tahrir deferleri denir. .

Soru 12

Arşiv belgelerinde kullanılan nesih yazısı şekil itibariyle hangi yazı türüne çok benzer?

Seçenekler

A
Sülüs
B
Kufî
C
Ta’lik
D
Rik’a
E
Divânî
Açıklama:
Nesih yazısı, arşiv belgeleri içinde en kolay okunan yazı çeşididir. Bu ismin veriliş sebebi, sülüs hattıyla olan irtibatındandır. Şekil itibarıyla sülüs yazısına çok benzer.

Soru 13

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Arz-ı begleridir ki,
Bin yüz yiğirmi sekiz sene-i sinde İstanbul âmiri içün Konya ve ol ahvâlinden dergâhı- âlî
B
Arz-ı begleri budur ki,
Bin yüz yiğirmi sekiz senesinde İstanbul âmiri içün Konya ve’l- havâlinden dergâhı- âlî
C
Arz-ı bendeleri budur ki,
Bin yüz yiğirmi sekiz senesinde İstanbul-ı âmire içün Konya ve el-havâlîden dergâhı- âlî
D
Arz-ı bendeleri budur ki,
Bin yüz yiğirmi sekiz senesinde Istabl-ı âmire içün Konya ve ol havâlîden dergâhı- âlî
E
Arz-ı bendeleri yürür ki,
Bin yüz yiğirmi sekiz senesinde Istabl-âmire içün Konya ve’l-havâlîden dergâhı- âlî
Açıklama:
Verilen metnin doğru okunuşu D seçeneğinde olduğu gibi “Arz-ı bendeleri budur ki, Bin yüz yiğirmi sekiz senesinde Istabl-ı âmire içün Konya ve ol havâlîden dergâhı- âlî” şeklindedir.

Soru 14

Metinde altı çizilerek işaretlenen tamlamanın anlamı nedir?

Seçenekler

A
İstanbul’un yerleşim planı
B
Pâdişah Sarayın yerleşim planı
C
Pâdişah sarayının ahırı
D
Pâdişah sarayının mutfağı
E
İstanbul’un idaresi
Açıklama:
Metinde altı çizilen “ıstabl-ı âmire” tamlaması C seçeneğinde verildiği gibi “pâdişah sarayının ahırı” anlamındadır.

Soru 15

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
iki büyük yiğirmi bin akçesi fer u nihâde ve teşvîk ol iki bin yüz elli akçe zimmeti olmağın
B
iki yük yiğirmi bin akçesi füru-nihâde ve beş yük on iki bin yüz elli akçe zimmeti olmağın
C
iki yüz yiğirmi bin akçesi füru-i nihâde ve beş yük un iki bin yüz elli akçeden zimmet olmağın
D
iki yükün yiğirmi bin akçesi füru-nihâde ve beş yük ol iki bin yüz elli akçe-i zimmet olmağın
E
iki yük yiğirmi bin akçe-yi sîfüru ve nihâde teşvîk on iki bin yüz elli akçe zimmeti olmağın
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde verildiği gibi “iki yük yiğirmi bin akçesi füru-nihâde ve beş yük on iki bin yüz elli akçe zimmeti olmağın” şeklindedir.

Soru 16

Metinde altı çizilerek işaretlenen kısmın anlamı nedir?

Seçenekler

A
yükseltilmiş
B
arttırılmış
C
karıştırılmış
D
indirilmiş
E
değerlendirilmiş
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen füru-nihâde D seçeneğinde verildiği gibi “tenzîl ve tarh olunmuş, indirilmiş” anlamındadır.

Soru 17

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
bir amirin aldığı rüşvet parası
B
bir kimsenin üzerine geçirdiği devlete ait taşınmaz
C
bir adamın bakmakla yükümlü olduğu kimseler
D
bir adamın kendi üzerine geçirip ödemesine mecbur olduğu para
E
bir adamın devletten alacaklı olduğu para
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen zimmet kelimesinin anlamı D seçeneğinde verildiği gibi “bir adamın kendi üzerine geçirip ödemesine mecbur olduğu para” anlamındadır.

Soru 18

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
ziyâdesi evlâd-ı dakîk-i hanta bahasından gayra zî-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden
B
ziyâdesi evlâd-ı dakîk hanta-baha senden gayra ez-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden
C
ziyâdesi olan dakîk-i hınta bahasından gayr-ı ez-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden
D
ziyâdesi olan dakîk-hınta bahasından gayr-ı zî-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden
E
ziyâdesi olarak dakîk-i hınta bahasından gayrı ez-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde verildiği gibi “ziyâdesi olan dakîk-i hınta bahasından gayr-ı ez-tenzîl yetmiş bin akçe zimmetinden” şeklindedir.

Soru 19

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
buğday
B
arpa
C
üzüm
D
peksimet
E
kuru yemiş
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen hınta kelimesi A seçeneğinde verildiği gibi “buğday” anlamındadır.

Soru 20

Osmanlı defterlerindeki kayıtların başında bulunan şu cümlenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Yeryüzünün hâkimi padişaha arzım budur.
B
Kıymetsiz kulunuzun arzı budur.
C
Padişahıma sonsuz saygılarımla sunarım.
D
Padişahımdan sayısız isteklerim şunlardır.
E
Padişahımızın sonsuz kullarının arzusu budur.
Açıklama:
Osmanlı defterlerindeki kayıtların başında bulunan “Arz-ı bende-i bî-miktdâr budur.” cümlesi B seçeneğinde verildiği gibi “Kıymetsiz kulunuzun arzı budur.” anlamındadır.

Soru 21

“koruma, saklama” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hıfz
B
Tabh
C
Ekl
D
Keşf
E
Hatab
Açıklama:
Hıfz kelimesi koruma, saklama anlamına gelmektedir.

Soru 22

"Tutma, kavrama" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayf
B
Zabt
C
Fasl
D
Ser
E
Gurre
Açıklama:
Zabt kelimesi tutma, kavrama anlamlarına gelmektedir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlılarda tarımla uğraşan gayr-ı müslimlerden alınan bir çeşit örfi vergidir?

Seçenekler

A
Beylikçi
B
Cizye
C
İspençe
D
Çukadar
E
Kapan
Açıklama:
İspençe: Osmanlılarda tarımla uğraşan gayr-ı müslimlerden alınan bir çeşit örfi vergi.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi kamuya ait yerlerde kullanılan büyük tartı aletine verilen addır?

Seçenekler

A
Harâc
B
Çukadar
C
Cizye
D
Kapan
E
İspençe
Açıklama:
Kapan: 1.Kamuya ait yerlerde kullanılan büyük tartı aleti. 2. Büyük şehirlerde zahire ve erzak türünden ihtiyaç maddelerinin tartılıp vergilerin toplanması için bu tartı aletinin konduğu çarşı. Burada ticaret yapan kişilere kapan taciri, kapan tüccarı veya kapan hacıları denirdi.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "bir büyüğe sunma, takdim, resmi bir evrakın padişaha sunulması" manalarına gelir?

Seçenekler

A
Çukadar
B
Fermân
C
Cerahor
D
Cizye
E
Arz
Açıklama:
Arz: Bir büyüğe sunma, takdim, resmî bir evrakın padişaha sunulması manalarına gelir.

Soru 26

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
esb- at
B
sevb- elbise
C
nüh- on
D
şevket- büyüklük
E
teşrîf- şereflendirme
Açıklama:
Nüh "dokuz" anlamına gelmektedir.

Soru 27

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
hubûr- sevinç
B
ferve- kürk
C
dest- el
D
dâmen- etek
E
karîb- uzak
Açıklama:
Karîb "yakın" anlamına gelmektedir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi "tören, merasim" anlamına gelen kelimedir?

Seçenekler

A
Sevb
B
Nüh
C
Halvet
D
Resm
E
Karîb
Açıklama:
Resm "tören, merasim" anlamlarına gelmektedir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi çok hızlı yaya postacı sınıfına verilen addır?

Seçenekler

A
Öşür
B
Peyk
C
Muhzır
D
Sahh
E
Odabaşı
Açıklama:
Peyk: Çok hızlı yaya postacı sınıfı.

Soru 30

Aşağıdakilerden seçeneklerden hangisi Arapça “mesek” kökünden gelir ve anlamı tutunma, yapışma, sarılma demektir?

Seçenekler

A
Öşür
B
Peyk
C
Solak
D
Tezkire
E
Temessük
Açıklama:
Temessük: Arapça “mesek” kökünden gelen kelimenin lügat manası tutunma, yapışma, sarılma demektir.

Soru 31

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün başbuğ iki yüz doksan üç
B
girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iken yüz doksan üç
C
girdâbları Merve didince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
D
girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
E
Kürdîleri mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 32

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ma‘lûm-ı devletleri buyurulduğundada nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
B
ma‘lûm-ı devletleri buyurulduğunun nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
C
ma‘lûm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
D
ma‘dem devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
E
ma‘lûm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısfı dahî olan yüz kırk
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “ma‘lûm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 33

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
gardaşı masraf olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
B
guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
C
guruş mesârifi olmağın bu ne kadarınca iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
D
guruş mesârifi olmağın ber-takdîr iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
E
guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ya da sayıldığı
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 34

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
şevketlü, kudretlü, muhabbetlü Pâdişâh-ı gerdûn-dest-gâh Efendimiz hazretleri
B
şevketlü, kudretlü, mehâbetlü Pâdişâh-ı gerdûn-dest-gâh Efendimiz hazretleri
C
şevketlü, kudretlü, mehâbetlü Pâdişâh-kerden-i dest-gâh Efendimiz hazretleri
D
şevketlü, kudretlü, mehâbetlü Pâdişâh-ı gerdûn-dest-gâh Efendimiz huzûrları
E
şirketlü, kudretlü, mehâbetlü Pâdişâh-ı gerdûn-dest-gâh Efendimiz hazretleri
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “şevketlü, kudretlü, mehâbetlü Pâdişâh-ı gerdûn-dest-gâh Efendimiz hazretleri” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 35

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
peksimad îrâdı olup mesârifi görüldüğünde zehâyir bahâsı
B
peksimad îrâdı olup mesârifi görüldükde zehâyir hebâsı
C
peksimad îrâdı olup mesârifi güdüldükde zehâyir bahâsı
D
peksimad îrâdı olup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı
E
peksimad îrâdı olup masrafı görüldükde zehâyir bahâsı
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “peksimad îrâdı olup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 36

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
kilo şa‛îr ve yiğirmi bin dokuz yüz elli iki buçuk kilo dakīk ve üç bin dokuz yüz
B
kile şa‛îr ve diğer bin dokuz yüz elli iki buçuk kile dakīk ve üç bin dokuz yüz
C
kile şa‛îr ve yiğirmi bin dokuz yüz elli iki buçuk kile dakīk ve üç bin dokuz yüz
D
kile şa‛îr ve yiğirmi bin dokuz yüz elli iki küçük kile dakīk ve üç bin dokuz yüz
E
kile şa‛îr ve yiğirmi bin dokuz yüz elli iki buçuk kile dakīk ve üç bin doksan bir
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “kile şa‛îr ve yiğirmi bin dokuz yüz elli iki buçuk kile dakīk ve üç bin dokuz yüz” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 37

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb itmekle
B
vâvın yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb itmekle
C
ve on yedinci kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb itmekle
D
ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve elli bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb itmekle
E
ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb idilmekle
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde îcâb itmekle” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 38

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
kesmelü bâbgîr-i bî-nazîr ihsân-ı humâyûn buyurulmağla süvâr ve bi’l-ma‛iyye rikâb
B
kesmelü baygîr-i bî-nazar ihsân-ı humâyûn buyurulmağla süvâr ve bi’l-ma‛iyye rikâb
C
kesmelü baygîr-i bî-nazîr ihsân-ı humâyûn bulmağla süvâr ve bi’l-ma‛iyye rikâb
D
kesmelü baygîr-i bî-nazîr ihsân-ı humâyûn buyurulmağla süvâr ve olmağın rikâb
E
kesmelü baygîr-i bî-nazîr ihsân-ı humâyûn buyurulmağla süvâr ve bi’l-ma‛iyye rikâb
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “kesmelü baygîr-i bî-nazîr ihsân-ı humâyûn buyurulmağla süvâr ve bi’l-ma‛iyye rikâb” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 39

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ahkânelerinde tas ve kantoralu solakān ve peykân ile Bâb-ı Âsafî’ye
B
âsafânelerinde taş ve kantoralu solakān ve peykân ile Bâb-ı Âsafî’ye
C
âsafânelerinde tas ve kantoralu solakān ve peykân ile Bâb-ı Âsafî’ye
D
âsafânelerinde tas ve kontörlü solakān ve peykân ile Bâb-ı Âsafî’ye
E
âsafânelerinde tas ve kantoralu solakān ve peykân ile baba Safiye’ye
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “âsafânelerinde tas ve kantoralu solakān ve peykân ile Bâb-ı Âsafî’ye” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 40

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şeyh-i islâm Efendi hazretleri ber-vech-i mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.
B
Şeyhülislâm Efendi hazretleri ber-vech-i mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.
C
Şîhülislâm Efendi hazretleri ber-vech-i mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.
D
Şeyhülislâm Efendi huzûrunda ber-vech-i mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.
E
Şeyhülislâm Efendi hazretleri berüce mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Şeyhülislâm Efendi hazretleri ber-vech-i mu‛tâd teşyî‛ olunmuşdur.” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 41

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metin aşağıdakilerin hangisinde günümüz Türkçesi harflerine doğru olarak aktarılmıştır?

Seçenekler

A
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad Kal‛asına gelecek mübâya‛a zahîresinden memlû zehâyir sefillerein Temürkapu ve Tahtakapı girdâblarından tesyîri içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa
B
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad kasabasına gelecek mübâya‛a zahîresinden nemlû zehâyir sefînelerin Temürkapu ve Tahtalu girdâblarından tesyîri içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa
C
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad Kal‛asına gelecek mübâya‛a zahîresinden memlû zehâyir sefînelerin Temürkapu ve Tahtalu girdâblarından tesyîri içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa
D
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad Kal‛asına gelecek mübâya‛a zahîresinden memlû zehâyir sefînelerin Temürkapu ve Tahtalu garblarından tesfiye içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa
E
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad Kal‛asına gidecek mübâya‛a zahîresinden nemlû zehâyir sefînelerin Temürkapu ve Tahtakapı girdâblarından tesyîri içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa
Açıklama:
Yüz yiğirmi sekiz senesinde Belgrad Kal‛asına gelecek mübâya‛a zahîresinden memlû zehâyir sefînelerin Temürkapu ve Tahtalu girdâblarından tesyîri içün sâbıkā Çavuşbaşı İsmâ‛îl Ağa

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisinde "indirme, azaltma, aşağı düşürme" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Telhîs
B
Tesyîr
C
tenbîh
D
Tenzîl
E
Terhîs
Açıklama:
Tenzîl: İndirme, azaltma, aşağı düşürme

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisinde "araştırma, soruşturma" anlamına gelen kelime doğru olarak yazılmıştır?

Seçenekler

A
Tahvîl
B
Takrîb
C
Takrîr
D
Tekzîb
E
Taharrî
Açıklama:
Taharrî: Araştırma, soruşturma.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisinde "Bi-irâdeti’llâhi te‛âlâ vukū‛ bulan zelzele takrîbi ile Mercân Ağa Câmi‛-i şerîfi kurbünde
Örücüler Çarşusunun münhedim ve muhtâc-ı ta‛mîr olan çarşu kemerleri ve sâyir mîrîye müte‛allık ebniyesi" cümlesi günümüz Türkçesine doğru şekilde aktarılmıştır?

Seçenekler

A
Yüce Allâh’ın dilemesiyle meydana gelen zelzele takrîbi Mercan Ağa Cami-i şerifi batısında Örücüler çarşısının yakınında ve tamire ihtiyacı olmayan çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları
B
Yüce Allâh’ın dilemesiyle meydana gelen zelzele takribi olarak Mercan Ağa Cami-i şerifi yakınında Örücüler çarşısının yıkılmış ve tamire ihtiyacı olan çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları
C
Yüce Allâh’ın dilemesiyle meydana gelen zelzele sebebiyle Mercan Ağa Cami-i şerifi batısında Örücüler çarşısının yanmış ve tamire ihtiyacı olan çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları
D
Yüce Allâh’ın dilemesiyle vaki gelen zelzele takribi olarak Mercan Ağa Cami-i şerifi yakınında Örücüler çarşısının yanmış ve yıkılmış çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları
E
Yüce Allâh’ın dilemesiyle meydana gelen zelzele sebebiyle Mercan Ağa Cami-i şerifi yakınında Örücüler çarşısının yıkılmış ve tamire ihtiyacı olan çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları
Açıklama:
Yüce Allâh’ın dilemesiyle meydana gelen zelzele sebebiyle Mercan Ağa Cami-i şerifi yakınında Örücüler çarşısının yıkılmış ve tamire ihtiyacı olan çarşı kemerleri ve diğer devlete ait binaları

Soru 45

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin aşağıdakilerden hangisinde günümüz Türkçesi harfleri ile karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bostancıbaşılık-ı Orta: Kapucubaşılardan sâbıkālı mutasarrıfı Fereli Ahmed Ağa’ya tevcîh, 11 Za (Zilka‛de) sene 213.
B
Bostancıbaşılık-ı Orta: Kapucubaşılardan sâbıkā mutasarrıfı Fereli Ahmed Ağa’ya tevcîh, 11 Za (Zilka‛de) sene 213.
C
Bostancıbaşılık-ı Orta: Kapucubaşılardan sâbıkā mutasarrıfı Fereli Ahmed Ağa’ya tevcîh, 11 Za (Zilka‛de) sene 212.
D
Bostancıbaşılık-ı Ordu: Kapucubaşılardan sâbıkā mutasarrıfı Fareli Ahmed Ağa’ya tevcîh, 11 Za (Zilka‛de) sene 213.
E
Bostancıbaşılık-ı Edirne: Kapucubaşılardan sâbıkā mutasarrıfı Fereli Ahmed Ağa’ya teveccühü, 11 Za (Zilka‛de) sene 313.
Açıklama:
Bostancıbaşılık-ı Orta: Kapucubaşılardan sâbıkā mutasarrıfı Fereli Ahmed Ağa’ya tevcîh, 11 Za (Zilka‛de) sene 213.

Soru 46

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılı metnin aşağıdakilerden hangisinde günümüz Türkçesi harfleri ile karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Şehr-i Rumiyyeden Mart-ı şemsiyye ıtlak olunan senenin ibtidâsı ve dâ’imâ müstakarr olmağla tagayyür kabûl itmeyüp hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile
B
Şuhûr-ı Rumiyyeden Mart-ı şemsiyye ıtlak olunan senenin ibtidâsı ve dâ’imâ müsamahakar olmağla tagayyür kab'ul edûb hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile
C
Şuhûr-ı Rumiyyeden Mart-ı şemsiyye ıtlak olunan senenin ibtidâsı ve dâ’imâ müstakarr olmağla tagayyür kabûl itmeyüp hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile
D
Şuhûr-ı Rumeliden Mart-ı şemsiyye otlak olunan senenin ibtidâsı ve dâ’imâ müstakarr olmağla tagayyür kabûl itmeyüp hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile
E
Şuhûr-ı Rumiyyeden Mart-ı şemsiyye ıtlak olunan senenin ibtilası ve dâ’imâ müsamahakar olmağla tagayyür kabûl itmeyüp hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile
Açıklama:
Şuhûr-ı Rumiyyeden Mart-ı şemsiyye ıtlak olunan senenin ibtidâsı ve dâ’imâ müstakarr olmağla tagayyür kabûl itmeyüp hareket-i şems ve tahvîl-i bürûc i‛tibârı ile

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisinde "Bir memuriyeti birine verme, tayin; yöneltme, yönlendirme" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Tevhîd
B
Tahvîl
C
Tenbîh
D
Tevcîh
E
Tenzîh
Açıklama:
Tevcîh: Bir memuriyeti birine verme, tayin; yöneltme, yönlendirme

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisinde "İki şeyin birbirinden farklı olması, iki şey arasındaki fark" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Tefâvüt
B
Tenasût
C
Tevâfûk
D
Tagayyür
E
Tasrîh
Açıklama:
Tefâvüt: İki şeyin birbirinden farklı olması, iki şey arasındaki fark

Soru 49

Yukarıda Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan metnin aşağıdakilerden hangisinde günümüz Türkçesi harfleri ile karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Müceddeden takrîr olunup atabe-i ma‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktûl‛ları ve ba‛z-ı rüsûmları ref‛ olunup her zimmîye hâline göre harâc vaz‛ olunup müzevvec olanlar
B
Müceddeden tahrîr olunup atabe-i a‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktûl‛ları ve ba‛z-ı rüsûmları ref‛ olunup her zimmîye hâline göre harâc vaz‛ olunup müzevvec olanlar
C
Müceddeden tahrîr olunup atabe-i ma‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktû‛ları ve ba‛z-ı rresimleri ref‛ olunup her zamma hâline göre harâc vaz‛ olunup müzevvec olanlar
D
Müceddeden tahrîr olunup atabe-i ma‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktûl‛ları ve ba‛z-ı resimleri ref‛ olunup her zimmîye hâline göre harâc vaz‛ olunup müzeyyen olanlar
E
Müceddeden tahrîr olunup atabe-i ma‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktû‛ları ve ba‛z-ı rüsûmları ref‛ olunup her zimmîye hâline göre harâc vaz‛ olunup müzevvec olanlar
Açıklama:
Müceddeden tahrîr olunup atabe-i ma‛delet-penâha arz olundukda sâbıkā vâkı‛ olan maktû‛ları ve ba‛z-ı rüsûmları ref‛ olunup her zimmîye hâline göre harâc vaz‛ olunup müzevvec olanlar

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisinde "Bahr-ı sefîd" kelimesinin karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Marmara Deniz
B
Akdeniz
C
Karadeniz
D
Kızıl Deniz
E
Hazar Denizi
Açıklama:
Akdeniz'in eski Türkçedeki adı, Bahr-i sefid'dir.

Soru 51

Sadrazam, vezir, defterdar, kazasker, kaptan paşa, beylerbeyi gibi yüksek rütbeli vazifelilerin, kendilerinden aşağı mevkilerde bulunanlara gönderdikleri emirlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Ferman
B
İrade
C
Arzuhal
D
İ‛lam
E
Buyuruldu
Açıklama:
Arşiv belgelerinde geçen bazı ıstılahları kavrayacaksınız.
doğru yanıt "buyuruldu"dur.

Soru 52

Kadıların şer‛î mahkemeye intikal eden bir davanın kararının tasdikini temin maksadıyla Şeyhülislamlığa; veya her hangi bir konuda bilgi vermek üzere üst makamlara yazdıkları resmî yazılara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hüccet
B
İrade
C
İ‛lam
D
Tahrîr
E
Arz
Açıklama:
Arşiv belgelerinde geçen bazı ıstılahları kavrayacaksınız.
doğru yanıt "i'lam"

Soru 53

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
inân-dizgin
B
irkâb-bindirme
C
tehyi’e-uğurlama
D
avn-yardım etmek
E
pîş-rev-önden giden
Açıklama:
Kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
tehyi'enin anlamı yanlış.

Soru 54

“odun” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
hınta
B
giyah
C
tabh
D
hatab
E
kantar
Açıklama:
Kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
Hatab, odun anlamındadır

Soru 55

“gönderme, yollama” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
îrâd
B
tesyîr
C
tatbîk
D
i‛lâm
E
takrîb
Açıklama:
Kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
Tesyir kelimesi "gönderme yolllama" anlamındadır

Soru 56

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Kerd ayları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
B
girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
C
girü ayları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
D
girdâbları mürûr aydınca cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç
E
girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri ancak beş bin iki yüz doksan üç
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “girdâbları mürûr idince cerahor ücretleri içün beş bin iki yüz doksan üç” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 57

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
mu‛allâm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
B
ma‛lûm-ı düvelleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
C
ma‛lûm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
D
ma‛lûm-ı devletleri deyü varıldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk
E
ma‛lûm-ı devletleri buyuruldukda nasbı tenzîl ve nasb-ı âharı olan yüz kırk
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ma‛lûm-ı devletleri buyuruldukda nısfı tenzîl ve nısf-ı âharı olan yüz kırk” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 58

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
guruş masrafı olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
B
guruş mesârifi olmağın bunun kadar iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
C
guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz seksen üç guruş ziyâdesi olduğu
D
guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâ ve say olduğu
E
guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “guruş mesârifi olmağın bu takdîrce iki yüz doksan üç guruş ziyâdesi olduğu” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 59

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
muhâsiyyesi icmâlidir. Mevkūfâtdan tatbîk ve hisâb olunduğu üzre
B
muhâsebesi ihmâlidir. Mevkūfâtdan tatbîk ve hisâb olunduğu üzre
C
muhâsebesi icmâlidir. Mutfâkdan tatbîk ve hisâb olunduğu üzre
D
muhâsebesi icmâlidir. Mevkūfâtdan tatbîk ve hisâb olunduğu üzre
E
muhâsebesi icmâlidir. Mevkūfâtdan tatbîk ve menâr olunduğu üzre
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “muhâsebesi icmâlidir. Mevkūfâtdan tatbîk ve hisâb olunduğu üzre” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 60

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
birinin beş yüz kırk bir akçe ve elli bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile
B
yedi bin beş yüz kırk bir akçe ve elli bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile
C
bir bin beş yüz kırk bir akçe ve elli bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile
D
bir bin beş yüz dörder akçe ve elli bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile
E
bir bin beş yüz kırk bir akçe ve altı bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “bir bin beş yüz kırk bir akçe ve elli bin kile şa‛îr ve yiğirmi bin kile” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 61

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
peksimad îbrâzı olup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı
B
peksimad îrâd yapılup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı
C
peksimad îrâdı olup müsâdifi görüldükde zehâyir bahâsı
D
peksimad îrâdı olup mesârifi görüldüğü zehâyir bahâsı
E
peksimad îrâdı olup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “peksimad îrâdı olup mesârifi görüldükde zehâyir bahâsı” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 62

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
sâyire ile otuz yedi yük elli iki bin altı yüz altmış akçe mesârifi ve kırk
B
Sayda ile otuz yedi yük elli iki bin altı yüz altmış akçe mesârifi ve kırk
C
sâyire ile otuz yedi büyük elli iki bin altı yüz altmış akçe mesârifi ve kırk
D
sâyire ile otuz yedi yük altı bin altı yüz altmış akçe mesârifi ve kırk
E
sâyire ile otuz yedi yük elli iki bin altı yüz altmış akçe mesârifi dikkat
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “sâyire ile otuz yedi yük elli iki bin altı yüz altmış akçe mesârifi ve kırk” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 63

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
vâriye yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde
B
ve on yedi ancak kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde
C
ve on yedi buçuk katran peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde
D
ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde
E
ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve elli bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ve on yedi buçuk kantâr peksimad ve altı bin üçyüz altmış bir akçe zimmetinde” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 64

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
dakīk hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tabhıyye ve çavuş bahâsı ve
B
dakīk hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tabhıyye ve çuval bahâsı ve
C
defter hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tabhıyye ve çuval bahâsı ve
D
dakīk hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tencere ve çuval bahâsı ve
E
dakīk hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tabhıyye ve hamal bahâsı ve
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “dakīk hisâbı üzre kırk üç buçuk kile dakīkın bahâsı ve tabhıyye ve çuval bahâsı ve” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 65

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
mahalline kayd ve sûret-i muhâsebe virilmek bâbında fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım
B
mahallesine kayd ve sûret-i muhâsebe virilmek bâbında fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım
C
mahalline kayd ve sûret-i masarıfı virilmek bâbında fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım
D
mahalline kayd ve sûret-i muhâsebe virilmek yerinde fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım
E
mahalline kayd ve şart-ı muhâsebe virilmek bâbında fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “mahalline kayd ve sûret-i muhâsebe virilmek bâbında fermân devletlü sa‛âdetlü sultânım” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Ünite 3

Soru 1

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
Bu def‘a rütbe ve alay vezâretle derya kapudanlığı teciye ve inâyet buyurulan
B
Bu def‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan
C
Bu def‘a rütbe ve alay vezâretle derya kapudanlığı teciye ve inâyet buyurularak
D
Bu def‘a rütbe ve alay vezâretle derya kapudanlığı tecih ve inâyet buyurularak
E
Bu def‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılarak
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi "Bu def‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan" şeklindedir.

Soru 2

Metinde işaretli kısmın günümüz Türkçesine doğru çevirisi hangisidir?

Seçenekler

A
yüksek rütbe
B
rütbe indirimi
C
yeni rütbe
D
değerli rütbe
E
ilk rütbe
Açıklama:
Metinde işaretli olan "rütbe-i vâlâ" Farsça tamlaması günümüz Türkçesinde "yüksek rütbe" anlamındadır.

Soru 3

Metnin günümüz Türkçesine doğru çevirisi hangisidir?

Seçenekler

A
Bu defalık vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığına resmen atanan
B
Bu defa da vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığına vekâleten atanan
C
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığına muvakkaten atanan
D
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen
E
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı mükafatı bağışlanan
Açıklama:
Metnin günümüz Türkçesine doğru çevirisi D seçeneğinde olduğu gibi "Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen" şeklindedir.

Soru 4

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
teslîmi iktizâ idüp Eflak kapu dihhudası Nikolaki tarafından
B
teslîmi iktizâ idüp Eflak kapu-yı dihhuda sî Nikolaki tarafından
C
teslîmi iktizâ idümeyüp Eflaka kayu kethudâsı Nikolaki tarafından
D
Teslîmi Efendi kazâ idüp Eflak kapu kethudâsı Nikolaki tarafından
E
teslîmi iktizâ idüp Eflak kapu kethudâsı Nikolaki tarafından
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde olduğu gibi "teslîmi iktizâ idüp Eflak kapu kethudâsı Nikolaki tarafından" şeklindedir.

Soru 5

Metinde altı çizilen kelimenin anlamı hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
lâzım gelme
B
imkan dâhilinde
C
elden geldiğince
D
istendiği takdirde
E
peşînen
Açıklama:
Metinde "iktizâ" kelimesini altı çizilmiştir. Bu kelime günümüz Türkçesine "lâzım gelme, gereklilik, ihtiyaç, işe yarama" şekillerinde çevrilebilir. Bu anlamlardan lâzım gelme A seçeneğinde verilmiştir. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Soru 6

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
dahi tarafımızı da‘vât-ı hayriyye ile yâd ü tezkâra ihtimâm ü dikkat eyleyesin
B
dahi tarafıma sî da‘vât-ı hayriyye ile yâd ü tezkâre ihtimâm ü dikkat eyleyesin
C
dahi tarafımızı da‘vât-ı hayriyye eyle yâd ü tez-i kâre ihtimâm ü dikkat eyleyesin
D
dahi tarafımızı da‘vât-ı hayriyye eyle yâd ü tez-i kâre ahkâm ü dikkat eyleyesin
E
dahi tarafıma da‘vât-ı hayriyye ile yâd ü tez-i kâre ihtimâm ü dikkat eyleyesin
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde olduğu gibi "dahi tarafımızı da‘vât-ı hayriyye ile yâd ü tezkâra ihtimâm ü dikkat eyleyesin" şeklindedir.

Soru 7

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
zikr olunan ilçilerden ilçi ol Seyyid Gulâm Âli Han du‘â bildi mukayyed olup
B
zikrâ ve kenân ilçilerinden ilçi evvel Seyyid Ali Gulâm Han du‘âcıları muk‘ad olup
C
zikr olunan ilçilerden ilçi-i evvel Seyyid Gulâm Ali Han du‘âcıları muk‘ad olup
D
zikr edilen ilçilerden ilçi ol Seyyid Gulâm Ali Han du‘âcıları muk‘ad olup
E
zikr-i evvelin ilçilerden ilçi-yi evvel Seyyid Gulâm Ali Han du‘âcıları muk‘ad olup
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde verildiği gibi "zikr olunan ilçilerden ilçi-i evvel Seyyid Gulâm Ali Han du‘âcıları muk‘ad olup" şeklindedir.

Soru 8

Metinde altı çizili kelimenin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
geçici
B
kötürüm
C
başarılı
D
satılık
E
doğru
Açıklama:
Metinde altı çizilen muk ‘ad kelimesi “kötürüm, yatalak, oturak hastalığı olan” anlamlarındadır. Bunlardan kötürüm kelimesi B seçeneğinde verilmiştir.

Soru 9

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
erbâb-divânî temâşâdan sonra geldikleri veche üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar
B
erbâb divânî temâşâdan sonra geldikleri veche üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar
C
erbâb-ı divân-temâşâdan sonra geldikleri veche üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar
D
erbâb-ı divânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar
E
erbâb divân-ı temâşâdan sora geldikleri vech üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde olduğu gibi "erbâb-ı divânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre hânelerine ircâ‘ olunurlar" şeklindedir.

Soru 10

Metinde altı çizili kelimenin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
geri döndürme
B
yönelme
C
kabul
D
icra
E
hapsetme
Açıklama:
Metinde altı çizili olarak verilen ircâ‘ kelimesi “geri döndürme, eski haline çevirme” anlamlarındadır. Görüldüğü gibi bunlardan “geri döndürme” A seçeneğinde verilmiştir.

Soru 11

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Resm-i muvâda‘ayı icrâdan sonra takım ile Bâb-ı âsafî’ye Van’dan dahi
B
Resm-i muvâda‘ayı ücerâdan sonra takım ile Baba Safi’ye ve andan dahi
C
Resm-i muvâda‘ayı icrâdan sonra takım ile Bâb-ı âsafî’ye ve andan dahi
D
Resm-i muvâda‘ayı icrâdan sonra takım ile Bâb-ı âsafî’ye ve ondan daha
E
Resm-i muvâda‘a bî-icrâdan sonra takım ile Bâb-ı âsafî’ye ve andan dahi
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Resm-i muvâda‘ayı icrâdan sonra takım ile Bâb-ı âsafî’ye ve andan dahi” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 12

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Takım iktizâ itmez. Müşârileyh hazretlerinin kendi takımları şatır ve mataracı
B
Takım iktizâ itmez. Müşârün-ileyh hazretlerinin kendi takımları şatır ve mataracı
C
Takma kazâ etmez. Müşârün-ileyh hazretlerinin kendi takımları şatır ve mataracı
D
Takım iktizâ itmez. Müşârün-ileyh hazretlerinin kendi takımları şâhir ve mataracı
E
Takım iktizâ itmez. Müşârün-ileyh hazretlerinin kendi takımları şatır ve metreci
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Takım iktizâ itmez. Müşârün-ileyh hazretlerinin kendi takımları şatır ve mataracı” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 13

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güldükleri müşârün-ileyhe ihbâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda
B
Geldikleri müşârileyhe ihbâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda
C
Geldikleri müşârün-ileyhe ahbâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda
D
Geldikleri müşârün-ileyhe ihbâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda
E
Geldikleri müşârün-ileyhe ihtâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Geldikleri müşârün-ileyhe ihbâr olundukda nısf sâ‘at mürûrunda” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 14

Osmanlı bürokrasisinde yazışmalarda genellikle bir uygulama hakkında geçmiş̧ kayıtlarına bakarak bilgi vermek amaçlı hazırlanan belgelere ne ad verilirdi?

Seçenekler

A
Pusula
B
Derkenâr
C
Câize
D
Takrir
E
Buyuruldu
Açıklama:
Pusulalar umumiyetle bir uygulama hakkında geçmiş kayıtlarına bakarak bilgi vermek amaçlı hazırlanan belgelerdir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 15

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ve belki İbrâil’de olan akrânları dâ’irelerinden evfer olup el-yevm
B
Ve bilge İbrâil’de olan akrânları dâ’irelerinden evfer olup el-yevm
C
Ve belki İbrâhim’de olan akrânları dâ’irelerinden evfer olup el-yevm
D
Ve belki İbrâil’de olan efrâtları dâ’irelerinden evfer olup el-yevm
E
Ve belki İbrâil’de olan akrânları dâ’irelerinden evkar olup el-yevm
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Ve belki İbrâil’de olan akrânları dâ’irelerinden evfer olup el-yevm” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 16

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öldüğü nümâyân ve bu def‘a müşârün-ileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz harc nısf ta‘yînine
B
Oldığı nemâyân ve bu def‘a müşârün-ileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz harc nısf ta‘yînine
C
Oldığı nümâyân ve bu def‘a müşârileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz harc nısf ta‘yînine
D
Oldığı nümâyân ve bu def‘a müşârün-ileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz harc nısf ta‘yînine
E
Oldığı nümâyân ve bu def‘a müşârün-ileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz cerh nısf ta‘yînine
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Oldığı nümâyân ve bu def‘a müşârün-ileyhe ta‘yîn buyurılan üçyüz harc nısf ta‘yînine” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 17

Osmanlı bürokratik yazışmalarında kullanılan “nısf” kelimesi hangi manaya gelmektedir?

Seçenekler

A
Çeyrek
B
Tam
C
Yarım
D
Çift
E
Noksan
Açıklama:
Osmanlı bürokratik yazışmalarında da kullanılan “nısf” kelimesi Türkçe “yarım” manasına gelmektedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 18

Osmanlı bürokratik yazışmalarında kullanılan “vikāyet” kelimesi hangi manaya gelmektedir?

Seçenekler

A
Şikayet
B
Yetersizlik
C
Koruma
D
Kudret
E
Talihsizlik
Açıklama:
Osmanlı bürokratik yazışmalarında da kullanılan “vikāyet” kelimesi Türkçe “kayırma, koruma, esirgeme” manalarına gelmektedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 19

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eşkâr ise dahi mütemmimât-ı seferden olan mevâdd-ı cüz’iyye ve külliyede
B
Âşikâr ise dahi mütemmimât-ı sefirden olan mevâdd-ı cüz’iyye ve külliyede
C
Âşikâr ise dahi mütemmimât-ı seferden olan mevâdd-ı cezaiyye ve külliyede
D
Âşikâr ise dahi mütemmimât-ı seferden olan mevâdd-ı cüz’iyye ve külliyede
E
Âşikâr ise dahi mühimmât-ı seferden olan mevâdd-ı cüz’iyye ve külliyede
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Âşikâr ise dahi mütemmimât-ı seferden olan mevâdd-ı cüz’iyye ve külliyede” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 20

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İstimâlet ile mesfūl olup husûsan fîmâ-ba‘d düşmenin hareketi ve cünûd-ı muvahhidînin
B
İstimâlet ile meşgūl olup husûsan fîmâ-ba‘d düşmenin hareketi ve cünûd-ı muvahhidînin
C
İstimâlet ile meşgūl olup husûsâ fîmâ-ba‘d düşmenin hareketi ve cünûd-ı muvahhidînin
D
İstimâlet ile meşgūl olup husûsan fîmâ-ba‘d düşemânın hareketi ve cünûd-ı muvahhidînin
E
İstimâlet ile meşgūl olup husûsan fîmâ-ba‘d düşmenin hareketi ve henüz muvahhidînin
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “İstimâlet ile meşgūl olup husûsan fîmâ-ba‘d düşmenin hareketi ve cünûd-ı muvahhidînin” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 21

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Yevm-i mezbûrda sâ‘at-i mu‘ayyen ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
B
Yevm mezbûrdan sâ‘at mu‘tayyîn ma‘lûm olarak kethudânın deyüp takımı
C
Yevmimiz burada sâ‘at-i mu‘tayyîb ma‘lûm oldurarak kethudânın dîvân takımı
D
Yummaz burada sâ‘at-i mu‘tayyeb ma‘lûm ol dakika kethudâ bey dîvân takımı
E
Yummaz mezbûrda sâ‘at mu‘tayyeb ma‘lûm ol dakika kethudâ bey dîvân takımı
Açıklama:
Metnin doğru okunuş A seçeneğinde olduğu gibi Yevm-i mezbûrda sâ‘at-i mu‘ayyen ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı” şeklindedir.

Soru 22

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
sayılı
B
geçip gitmiş olan
C
dile getirilmiş olan
D
değersiz
E
saygıdeğer
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مزبور “mezbûr” kelimesi C seçeneğinde de verildiği gibi “dile getirilmiş olan, anılmış” anlamlarındadır.

Soru 23

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
muayene olmuş
B
gözden geçirilmiş
C
göz ardı edilmiş
D
kararlaştırılmış
E
yorumlanmış
Açıklama:
Metnin altı çizilerek işaretlenen kelime “mu‘yyen” olarak okunur ve D seçeneğinde de verildiği gibi “tayin edilmiş, belli, belirlenmiş, kararlaştırılış” anlamlarındadır.

Soru 24

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
selam deyüp önlerince yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkdıklarında
B
selamlayup önlerince yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkıldıkda
C
selam deyüp erkekler nice yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkdıkda
D
selamlayarak önler nice yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkıldıkda
E
sela duyup önlerince yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkıldıkda
Açıklama:
Metnin doğru okunuş B seçeneğinde olduğu gibi “selamlayup önlerince yürüyerek kubbe-i hümâyûn yoluyla orta kapuya giderler çıkıldıkda” şeklindedir.

Soru 25

Metinde altı çizilerek işaretlenen tamlamanın türü nedir?

Seçenekler

A
Arapça isim tamlaması
B
Farsça isim tamlaması
C
Türkçe isim tamlaması
D
Farsça sıfat tamlaması
E
Türkçe sıfat tamlaması
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen kısım olan “orta kapu” Türkçe sıfat tamlamasıdır.

Soru 26

Metinde altı çizilerek işaretlenen “orta kapu” ile hangisi kastedilmektedir?

Seçenekler

A
Topkapı Sarayı’nın Bâbüsselâm diye anılan kapısı
B
Topkapı Sarayı’nın Bâbüssâ’ade diye anılan kapısı
C
Topkapı Sarayı’nın Bâb-ı Hümayun diye anılan kapısı
D
Bâbıâli diye bilinen bölge
E
İstanbul’a giriş ana kapısı
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen “orta kapu” tamlamasıyla A seçeneğinde verilen “Topkapı Sarayı’ının Bâbüsselâm diye anılan ikinci kapısı” kastedilmektedir.

Soru 27

Metinde altı çizilerek işaretlenen “kubbe-i hümâyûn” için başka hangi isim kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Meclîs-i Mebûsân
B
Kazaskerlik
C
Kubbeiçi
D
Önkubbe
E
Kubbealtı
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen “kubbe-i hümâyûn” tamlamasıyla E seçeneğinde verilen “Kubbealtı da denilen dîvân toplantılarının icrâ edildiği yer” kastedilmektedir. Görüldüğü üzere bu yer için E seçeneğinde yazıldığı gibi Kubbealtı ismi de kullanılmaktadır.

Soru 28

Osmanlı metinlerinde geçen müşârün-ileyh kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
savcı
B
şikâyetçi
C
gelmesi beklenen kimse
D
daha önce bahsedilmiş kimse
E
taraftar
Açıklama:
Osmanlı metinlerinde sıkça geçen müşârün-ileyh kelimesi D seçeneğinde verildiği gibi “kendisine işâret olunmuş kimse daha önce bahsedilmiş kimse” anlamına gelmektedir.

Soru 29

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Ordu, hümâyûnda Abdülmelikleri iddi‘â-yı dîn taraflarına dâ’imâ zekât ve iktizâ iden
B
Ordu-yı hümâyûnda abd-i memlûkleri a‘dâ-yı dîn taraflarına dâ’imâ dikkat ve iktizâ iden
C
Ordu-yı hümâyûnda âbâd-ı memlûkleri iddi‘â-yı dîn taraflarına dâ’imâ dikkat ve iktizâ iden
D
Ordu-yı hümâyûnda âbâd-ı memlûkleri iddi‘â-yı dîn-i taraflarına dâ’imâ zekat ve iktizâ iden
E
Ordu-yı hümâyûnda abd-memlûkleri a‘dâ-yı dîn-i taraflarına dâ’imâ dikkat ve iktizâ iden
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde verildiği gibi “Ordu-yı hümâyûnda abd-i memlûkleri a‘dâ-yı dîn taraflarına dâ’imâ dikkat ve iktizâ iden” şeklindedir.

Soru 30

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Mülk edinme
B
Taşınmaz mülkler
C
Ödenmesi gereken borçlar
D
Birinin malı olan, kul, köle
E
Ülke
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مملوك “memlûk” kelimesi D seçeneğinde de verildiği gibi “birinin malı olan, kul, köle” anlamlarındadır.

Soru 31

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan metnin günümüz Türkçesi karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yevm-i mezbûrda sâ‘at-i mu‘ayyer ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
B
Yevm-i mezbûrda sâ‘at-i mu‘ayyen ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
C
Yevm-i mezkûrda sâ‘at-i mu‘ayyen ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
D
Yevm-i mezkûrda sâ‘at-i mu‘ayyer ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
E
Yevm-i mezkûrda sâ‘it-i mu‘ayyer ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı
Açıklama:
Doğru karşılık: "Yevm-i mezbûrda sâ‘at-i mu‘ayyen ma‘lûm oldukda kethudâ bey dîvân takımı" şeklindedir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde "Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
re’fetlü Hüseyin Paşa hazretlerinin kānûn-ı kadîm üzre..." metninin günümüz Türkçesi karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen mutluluk ve iyilik sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, uygulanan kanun gereği
B
Bu defa vüzâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen mutluluk ve iyilik sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, eskiden beri uygulanan kanun gereği
C
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı verilen mutluluk ve iyilik sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, eskiden beri uygulanan kanun gereği
D
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen iyilik ve kötülük sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, eskiden beri uygulanan kanun gereği
E
Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı verilen iyilik ve cesaret sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, uygulanacak kanun gereği
Açıklama:
Metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali şu şekildedir: Bu defa vezâret yüksek rütbesiyle Deryâ Kaptanlığı ihsan olarak verilen mutluluk ve iyilik sahibi Hüseyin Paşa hazretlerinin, eskiden beri uygulanan kanun gereği
Doğru cevap C'dir.

Soru 33

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin aşağıdakilerden hangisinde günümüz harflerine doğru olarak aktarılmıştır?

Seçenekler

A
Herkes sivâr olup müşârün-aleyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar.
B
Herkes süvâr olup müşârün-aleyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esbablarına süvâr olurlar.
C
Herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar.
D
Herkes süvâri olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâri olurlar.
E
Herkes süvâri olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esbablarına süvâri olurlar.
Açıklama:
Metnin günümüz harflerine aktarılmış hali şu şekildedir: "Herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar"

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisinde "gereklilik, lazım olma hali, ihtiyaç derecesinde olma" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İktisâ
B
İbtidâ
C
İhtivâ
D
İktizâ
E
İstifâ
Açıklama:
iktizâ: Gereklilik, lâzım olma hâli, ihtiyaç derecesinde olma.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisinde "geçme, bir yerden bir yere geçme, geçip gitme" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Vürûd
B
Mezkûr
C
Menût
D
Mürûr
E
Mezbûr
Açıklama:
Mürûr: Geçme, bir yerden bir yere geçme, geçip gitme.

Soru 36

Yukarıdaki Osmanlıca Türkçesi metnini günümüz Türkçesi harflerine aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak aktarılmıştır?

Seçenekler

A
Onaltı nefer peykân-ı hissenın işbu sene-i mübâreke ıydiyye kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince peyk-başı kulları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve a‘mâl
B
Onaltı nefer bigân-ı hâssanın işbu sine-i mübâreke ıydiyye kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince peyk-başı kulları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve i‘mâl
C
Onaltı nefer peykân-ı hâssanın işbu sene-i mübâreke ayıyla kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince beybaşı kulları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve i‘mâl
D
Onaltı nefer peykân-ı hâssanın işbu sine-i mübâreke ayıyla kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince beybaşı kılları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve a‘mâl
E
Onaltı nefer peykân-ı hâssanın işbu sene-i mübâreke ıydiyye kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince peyk-başı kulları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve i‘mâl
Açıklama:
Onaltı nefer peykân-ı hâssanın işbu sene-i mübâreke ıydiyye kisveleri sâdır olan fermân-ı âlîleri mûcibince peyk-başı kulları ma‘rifetiyle mübâya‘a ve i‘mâl

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi "Osmanlı pâdişâhlarının bulunduğu yer, pâdişâh sarayı" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bâb-ı hümâyûn
B
Atebe-i ulyâ
C
Hatt-ı hümâyûn
D
Dîvân-ı Hümâyûn
E
Istabl-ı âmire
Açıklama:
Atebe-i ulyâ: Osmanlı pâdişâhlarının bulunduğu yer, pâdişâh sarayı

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisinde "Vusûl buldurma, buldurulma; vardırma, vardırılma, ulaştırma" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İt‘âm
B
İrsâl
C
Îsâl
D
İlbâs
E
İrcâ‘
Açıklama:
îsâl: Vusûl buldurma, buldurulma; vardırma, vardırılma, ulaştırma.

Soru 39

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metni günümüz Türkçesi harflerine aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak aktarılmıştır?

Seçenekler

A
Dîvân kitâbeti hıdmetlerinde oldığım İbrâil muhâfazasında olan vezîr-i mükerrem sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin dâ’iresi halkı ekmek
B
Dîvân kitâbeti hıdmetlerinde oldığım İbrâil müdafaasında olan vezîr-i mükerrem sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin dâ’iresi halkı ekmek
C
Dîvân katibi hıdmetlerinde bulunan ve İbrâil muhâfazasında olan vezîr-i mükerrem sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin idâresi haklı ekmek
D
Dîvân kitâbeti hıdmetlerinde oldığım İbrâil muhâfazasında olan vezîr-i mükerrem sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin dâ’iresi halkı ekmel
E
Dîvân kitâbeti hıdmetlerinde oldığım İbrâil mustahfızlığında olan vezîr-i mükrim sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin dâ’iresi haklı ekmekl
Açıklama:
Metnin doğru aktarımı şu şekildedir: Dîvân kitâbeti hıdmetlerinde oldığım İbrâil muhâfazasında olan vezîr-i mükerrem sa‘âdetlü Seyyid Yeğen Mehmed Paşa hazretlerinin dâ’iresi halkı ekmel

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisinde "İktidar ipi, iktidâr sahibi olmak" anlamın gelen kelime doğru olarak verilmiştir.

Seçenekler

A
Atebe-i ulyâ
B
Hatt-ı hümâyûn
C
Hayta-i iktidâr
D
İfâte-i evkat
E
Rikâb-ı hümâyûn
Açıklama:
Hayta-i iktidâr: İktidar ipi, iktidâr sahibi olmak.

Soru 41

Mevâlî-i Kirâm tamlamasının doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yüksek rütbeli kadılar, hâkimler
B
Cömert kadılar
C
Cömert Efendi
D
Eli açık köle
E
Yüce Efendi
Açıklama:
mevâlî-i kirâm: Yüksek rütbeli kadılar, hâkimler demektir. Doğru cevap A'dır.

Soru 42

Seçenekler

A
Bu tarafa rütbe-i vâlâ-yı vezâretle donanma kapudânlığı tevcîh-ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü re’fetlü
B
Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh-ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü re’fetlü
C
Bir çok def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh-ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü re’fetlü
D
Bu def ‘a rütbe-i vilayât-ı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh-ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü re’fetlü
E
Bu def ‘a irtibat-ı vilayât-ı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh-ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü re’fetlü
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.

Soru 43

Arşiv defter ve belgelerinde kullanılan nesih türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nesih Kırması
B
Nesih Güzellemesi
C
Karışık Nesih
D
Nesih-i aşikârane
E
Karma Nesih
Açıklama:
Arşiv defter ve belgelerinde genellikle el yazısı çeşitlerinin kırma şekli kullanıldığından bu belgelerin önemli bölümü de nesih kırması ile yazılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 44

Seçenekler

A
'İlam
B
Haşiye
C
Hüccet
D
Teşrifat
E
Pusula
Açıklama:
Derkenâr: Şâkir kayd eyledi.(Teşrifât defterlerinden bu törene dair eski kayıtları bulup çıkaran ve pusula haline getiren kâtib, kendi ismini metnin altında derkenâr pusuladır. Pusulalar umumiyetle bir uygulama hakkında geçmiş kayıtlarına bakarak bilgi vermek amaçlı hazırlanan belgelerdir. Doğru cevap E'dir.

Soru 45

Seçenekler

A
Fî 17 Şevvâl sene 1203
B
Fî 27 Şevvâl sene 1202
C
Fî 17 Şevvâl sene 1202
D
Fî 7 Şevvâl sene 1202
E
Fî 17 Şevvâl sene 1302
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.

Soru 46

Seçenekler

A
Hint elçilerinin İstanbul'da Dîvân-ı hümâyûnda sadrazamla görüşmeleri
B
Hint elçilerinin İstanbul'a çağrılmaları
C
Hint elçilerinin İstanbul'dan ayrılmaları.
D
Hint elçilerinin İstanbul'a gelmeleri.
E
İstanbul'a gelen Hint elçilerinin padişah huzuruna alınmaları için Dîvân-ı hümâyûn’a gelmeleri.
Açıklama:
Bu günlerde İstanbul’a gelen Hind elçilerinin, eski zamanlardaki gelenler gibi padişâh eşiğine yüz sürmeleri için (pâdişâh huzuruna çıkmaları için) Dîvân-ı hümâyûn’a gelmelerinden bahseder. Doğru cevap E'dir.

Soru 47

Seçenekler

A
Ma‘lûm-ı âlîleri buyuruldukda fermân hazret-i men lehü’lemrindir.
B
Ma‘lûm-ı âlîleri bu babda fermân hazret-i men lehü’lemrindir.
C
Ma‘lûm-ı âlîleri buyuruldukda fermân hazret-i mellemü’lemrindir.
D
Ma‘lûm-ı âlîleri bu doğrultuda fermân hazret-i men lehü’lemrindir.
E
'ulum-ı âlîleri buyuruldukda fermân hazret-i men lehü’lemrindir.
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.

Soru 48

"...çavuşbaşı ağa vakt-i asrdan mukaddemce zü‘amâ ve çavuşân-ı dîvân ve teşrîfâtî kulları delâletiyle..." cümlesinde koyu olarak yazılan tamlamanın anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yüzyıl zamanı
B
İkindi vakti
C
Asr vakti
D
Eser zamanı
E
Akşam vakti
Açıklama:
Vakt-i asr; İkindi zamanı anlamındadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 49

Seçenekler

A
Şevketlü
B
Kerâmetlü
C
Mehâbetlü
D
İnayetlü
E
Kudretlü
Açıklama:
"Şevketlü, kerâmetlü, mehâbetlü, kudretlü veliyy-i ni‛metim Efendim Pâdişâhım" şeklindedir.Doğru cevap D'dir.

Soru 50

"bi-mennihî te‛âlâ" ifadesinin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
bi-emrillah-i te‛âlâ
B
bi-hakk-ı te‛âlâ
C
bi-iznillah-ıte‛âlâ
D
bi-hayrillah-i te‛âlâ
E
bi-zikrullah-ı te‛âlâ
Açıklama:
bi-mennihî te‛âlâ: Allah’ın izni olursa, Allah'ın izniyle anlamındaıdr. Doğru cevap C'dir.

Soru 51

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
muhassas olan filikalarına süvâr olup Tersâne-i âmire’ye gitdiklerinde iktizâ iden resmdir
B
mahsûs olan filikalarına süvâr olup Tersâne-i âmire’ye gitdiklerinde iktizâ iden resmdir
C
mahsûs olan falankalarına süvâr olup Tersâne-i âmire’ye gitdiklerinde iktizâ iden resmdir
D
mahsûs olan filikalarına süvâr olup Tersâne-i âmire kethüdâsına iktizâ iden resmdir
E
mahsûs olan filikalarına süvâr olup Tersâne-i âmire’ye gitdiklerinde iktizâ iden emirdir
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “mahsûs olan filikalarına süvâr olup Tersâne-i âmire’ye gitdiklerinde iktizâ iden resmdir” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 52

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
B
Burada rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
C
Bu def ‘a tertib-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
D
Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vilâyetle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
E
Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevciye ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “Bu def ‘a rütbe-i vâlâ-yı vezâretle deryâ kapudânlığı tevcîh ü inâyet buyurılan sa‘âdetlü” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 53

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ve çavuşân-ı ağa serâser üst ve dîvân takımıyla ve kâtib-i çavuşân ve emîn-i çavuşân
B
ve çavuşbaşı ağa serasker-i üst ve dîvân takımıyla ve kâtib-i çavuşân ve emîn-i çavuşân
C
ve çavuşbaşı ağa serâser üst ve dîvân takımıyla ve kâtib-i çavuşân ve emîn-i çavuşân
D
ve çavuşbaşı ağa serâser üst ve dîvân tamâmiyle ve kâtib-i çavuşân ve emîn-i çavuşân
E
ve çavuşbaşı ağa serâser üst ve dîvân takımıyla ve küttâb-ı çavuşân ve emîn-i çavuşân
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ve çavuşbaşı ağa serâser üst ve dîvân takımıyla ve kâtib-i çavuşân ve emîn-i çavuşân” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 54

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
kırık mıkdârı dîvân-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destâr-ı âdî ile
B
kırk mutâdı dîvân-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destâr-ı âdî ile
C
kırk mıkdârı düyûn-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destâr-ı âdî ile
D
kırk mıkdârı dîvân-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destûr-ı âdiye ile
E
kırk mıkdârı dîvân-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destâr-ı âdî ile
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “kırk mıkdârı dîvân-ı hümâyûn çavuşları bu zikr olunanlar cümlesi giderken destâr-ı âdî ile” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 55

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
bi’l-cümle mûceb olmalarıyla mukaddemce Enderûn-ı hümâyûna varup orta kapuda
B
bi’l-cümle mevcûd olmalarıyla mukaddemce En derûn-ı hümâyûna varup orta kapuda
C
bi’l-cümle mevcûd olanlarıyla mukaddemce Enderûn-ı hümâyûna varup orta kapuda
D
bi’l-cümle mevcûd olmalarıyla mukaddemce Enderûn-ı hümâyûna varup orta kapuda
E
bi’l-cümle mevcûd olmalarıyla mukaddemce Enderûn-ı hümâyûna varup ota kapusunda
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “bi’l-cümle mevcûd olmalarıyla mukaddemce Enderûn-ı hümâyûna varup orta kapuda” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 56

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
savt-ı bülend ile “âmîn” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın birebir kîse çil pâre çıkarup
B
savt-ı bülend ile “âmîn” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın biri bir kîse çil pâre çıkarup
C
savt-ı belinden “âmîn” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın biri bir kîse çil pâre çıkarup
D
savt-ı bülend ile “âmîn” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın biri bir kîse çil pâre çoğaldup
E
savt-ı bülend ile “âmân” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın biri bir kîse çil pâre çıkarup
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “savt-ı bülend ile “âmîn” deyüp müşârün-ileyh tarafından ağanın biri bir kîse çil pâre çıkarup” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 57

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
bi’t-tabi‘ hatve mahalde kethudâ bey ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teşrîfâtî
B
birkaç hatve mahalde kethudâ bey ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teslîm-i îfâsı
C
birkaç hatve mahalde kethudâ bey ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teşrîfâtî
D
birkaç metrûk mahalde kethudâ bey ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teşrîfâtî
E
birkaç hatve mahalde kethudâsının ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teşrîfâtî
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “birkaç hatve mahalde kethudâ bey ve dahi ilerüce çavuşbaşı ağa ve dahi ilerüde teşrîfâtî” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 58

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
her kim ki süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar
B
herkes su arayup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar
C
herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi tariklarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar
D
herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarında emâre olan esblerine süvâr olurlar
E
herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “herkes süvâr olup müşârün-ileyh dahi kendi taraflarından âmâde olan esblerine süvâr olurlar” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 59

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
deyü takımı ve mücevvezesiyle ba‘dehû kethudâ bey yeşil atlas üst ve mücevveze ve dîvân
B
dîvân takımı ve mücevvezesiyle ba‘dehû kethudâ bey yeşil atlas üst ve mücevveze ve dîvân
C
dîvân takımı ve müceddeden ba‘dehû kethudâ bey yeşil atlas üst ve mücevveze ve dîvân
D
dîvân takımı ve mücevvezesiyle ba‘dehû kethudânın yeşil atlas üst ve mücevveze ve dîvân
E
dîvân takımı ve mücevvezesiyle ba‘dehû kethudâ bey beşli atlas üst ve mücevveze ve dîvân
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “dîvân takımı ve mücevvezesiyle ba‘dehû kethudâ bey yeşil atlas üst ve mücevveze ve dîvân” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 60

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
nuhâs-ı furun önünde râkiben karâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre
B
ve hâs furun arasında râkiben karâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre
C
ve hâs furun önünde râkiben karâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre
D
ve hâs furun önünde râkiben firâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre
E
ve hâs furun önünde râkiben karâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra gediklileri vech üzre
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu “ve hâs furun önünde râkiben karâr idüp erbâb-ı dîvânı temâşâdan sonra geldikleri vech üzre” şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Ünite 4

Soru 1

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsûsaya cevâb olarak emîr-i ahûrun küçük mührüyle
B
Mahsûsaya cevâb olarak emîr etvârın küçük mührüyle
C
Mahsûsaya cevâb olarak imperatorun köçek mührüyle
D
Mahsûsaya cevâb olarak imperatorun küçük mührüyle
E
Mahsûsaya cevâb olarak imperatorun küçük mihriyle
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Mahsûsaya cevâb olarak imperatorun küçük mührüyle” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 2

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İtmekle, takdîm-i atebe-i mülûkâneleri kılındı. Bundan başka, mübârek
B
İtmekle, takaddüm-i atebe-i mülûkâneleri kılındı. Bundan başka, mübârek
C
İtmekle, takdîm-i atiyye-i mülûkâneleri kılındı. Bundan başka, mübârek
D
İtmekle, takdîm-i atebe-i mülûkâneleri kalındı. Bundan başka, mübârek
E
İtmekle, takdîm-i atebe-i mülûkâneleri kılındı. Bundan başlamayarak
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “İtmekle, takdîm-i atebe-i mülûkâneleri kılındı. Bundan başka, mübârek” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 3

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teslîm olmakdan nâşî, hakkınızda âfitâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne
B
Teslîm olunmakdan nâşî, hakkınızda âfitâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne
C
Teslîm olunmakdan başka, hakkınızda âfitâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne
D
Teslîm olunmakdan nâşî, hakkımızda âfitâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne
E
Teslîm olunmakdan nâşî, hakkınızda ıknâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Teslîm olunmakdan nâşî, hakkınızda âfitâb-ı âlem-tâb-ı mülûkâne” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 4

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hâlâ şerefli Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vâsıtalarıyla
B
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme duâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla
C
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla
D
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dayılarına Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla
E
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kolları vesâtatıyla
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 5

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Olmamağla şimdi orta mansıblardan olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması
B
Olmağla şimdi üzerine mansıblardan olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması
C
Olmağla şimdi orta münâsiblerden olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması
D
Olmağla şimdi orta mansıblardan olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması
E
Olmağın şimdi orta mansıblardan olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Olmağla şimdi orta mansıblardan olan mevkūfâtcılık ihsân buyurulması” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 6

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dahi ilkāb tahrîr oluna geldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukayyeddir
B
Dahi elkāb tahrîr oluna geldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukayyiddir
C
Dahi elkāb tahrîr oluna geldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukîddir
D
Dahi elkāb tahrîr evlenegeldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukayyeddir
E
Dahi elkāb tahrîr oluna geldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukayyeddir
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Dahi elkāb tahrîr oluna geldiği Dîvân-ı humâyûnları kaleminde mukayyeddir” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 7

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bâlâ-yı nâmelere keşîde kılınmağla iktifâ olunmuş ve hattâ, taraf
B
Be-alay-ı nâmelere keşîde kılınmağla iktifâ olunmuş ve hattâ, taraf
C
Bâlâ-yı nâmelere kesîre kılınmağla iktifâ olunmuş ve hattâ, taraf
D
Bâlâ-yı nâmelere keşîde kalınmağla iktifâ olunmuş ve hattâ, taraf
E
Bâlâ-yı nâmelere keşîde kılınmağla iktifâ olunması ve hattâ, taraf
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Bâlâ-yı nâmelere keşîde kılınmağla iktifâ olunmuş ve hattâ, taraf” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 8

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bazılak nâme-i humâyûnları kaydları manzûr-ı mülûkâne buyurulmak içün
B
Yazılan nâme-i humâyûnları kuyûdları manzûr-ı mülûkâne buyurulmak içün
C
Yazılan nâme-i humâyûnları kaydları manzûr-ı mülûkâne buyurulmak içün
D
Yazılan nâme-i humâyûnları kaydları manzûr-ı mülûkâne buyurulmuş ancak
E
Yazılan nâme-i humâyûnları kaydları manzûr-ı mülûkâne büyültmek içün
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Yazılan nâme-i humâyûnları kaydları manzûr-ı mülûkâne buyurulmak içün” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 9

Osmanlı diplomatiğinde genelde resmî görevlilerin bir konu hakkında bilgi vermek veya dilekte bulunmak üzere sundukları resmî mahiyetteki belgelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Arz
B
Arzûhal
C
Buyuruldu
D
Câize
E
İ‘lâm
Açıklama:
Arz: Bir büyüğe sunma, takdim, resmî bir evrakın padişaha sunulması manalarına gelir. Osmanlı diplomatiğinde de hemen hemen aynı manada kullanılmıştır. Genelde resmî görevlilerin bir konu hakkında bilgi vermek veya dilekte bulunmak üzere sundukları resmî mahiyetteki belgeler arz adını alır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 10

Osmanlı diplomatiğinde bir daireden diğer daire veya dairelere, her hangi bir husus, bir karar veya bir hükmü bildirmek üzere yazılan belgelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kâime
B
Câize
C
Takrir
D
İlmühaber
E
Becâyiş
Açıklama:
İlmühaber: Bir daireden diğer daire veya dairelere, her hangi bir husus, bir karar veya bir hükmü bildirmek üzere yazılan belgelere “ilmühaber” adı verilir. İlmühaberlerde elkab bulunmaz. Çok kere bir irade, bir buyruldu veya arzuhalden bahisle doğrudan doğruya konuya girilir. İlmühaberin yazılış sebebine göre metin kısa veya uzun olabilir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 11

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "tilki" anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Dilkü
B
Atiyye
C
Sevb
D
Kurir
E
Hatt
Açıklama:
Dilkü kelimesi tilki anlamına gelmektedir.

Soru 12

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "bir daha ele geçmemek üzere kaybetme, elden çıkarma, kaçırma" anlamlarına gelmektedir?

Seçenekler

A
Feyz
B
Fevt
C
Cihet
D
Bende
E
Duhte
Açıklama:
Fevt bir daha ele geçmemek üzere kaybetme, elden çıkarma,
kaçırma anlamlarına gelmektedir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde bir tür posta görevlisine verilen addır?

Seçenekler

A
Berren
B
Yümn
C
Tatar
D
Yed
E
Takviyet
Açıklama:
Tatar Osmanlı döneminde bir tür posta görevlisine verilen addır.

Soru 14

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
atebe- eşik
B
hatt- yazı
C
kurir- kurye
D
sevb- siyah
E
şevket- büyüklük
Açıklama:
Sevb kelimesi elbise anlamına gelmektedir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi "karye" kelimesinin karşılığıdır?

Seçenekler

A
Okul
B
Kitap
C
Kazak
D
El
E
Köy
Açıklama:
Karye "köy" anlamına gelmektedir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi İslavca bir kelime olup, “yönetici, reis, vâli” anlamlarına gelir?

Seçenekler

A
Voyvoda
B
Sahh
C
Takrîr
D
Telhîs
E
Tahrîr
Açıklama:
Voyvoda: İslavca bir kelime olup, “yönetici, reis, vâli” vs. mânâlarına gelir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi "sunma,isteme" anlamlarına gelmektedir?

Seçenekler

A
Arz
B
Vülât
C
Tut
D
Sahh
E
Akdem
Açıklama:
Arz "sunma, isteme" anlamlarına gelmektedir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi "müzeyyen" kelimesinin karşılığıdır?

Seçenekler

A
Birinci
B
Süslü
C
Yalnız
D
Yetkili
E
Şerefli
Açıklama:
Müzeyyen "süslü" anlamına gelmektedir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi "yümn" kelimesinin anlamıdır?

Seçenekler

A
Bereket
B
Bağış
C
Kıtlık
D
Kentli
E
Kararlı
Açıklama:
Yümn "bereket" anlamına gelmektedir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi "yıl" anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Berren
B
Tesyîr
C
Isdâr
D
Yed
E
Sâl
Açıklama:
Sâl kelimesi "yıl" anlamına gelmektedir.

Soru 21

Verilen metnin doğru okunuş hangisidir?

Seçenekler

A
Bunların akarınca taraf-ı masraf-i cihânda reylerinden Rusya İmperoturuna irsal birer yalan nâme-i humâyûn
B
Bunların akarınca taraf-ı Hazret-i cihânda reylerinden Rusya İmperoturuna irsal buyrulan nâme-i humâyûn
C
Bundan akarınca taraf-ı masraf-i cihân-ı dârîlerinden Rusya İmperoturuna irsal birer yalan nâme-i humâyûn
D
Bundan akdemce taraf-ı masraf-i cihân-dârilerinden Rusya İmperoturuna irsal birer yalan nâme-i humâyûn
E
Bundan akdemce taraf-ı Hazret-i Cihân-dârîlerinden Rusya İmpetoruna irsâl buyrulan nâme-i humâyûn
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde verildiği gibi “Bundan akdemce taraf-ı Hazret-i Cihân-dârîlerinden Rusya İmpetoruna irsâl buyrulan nâme-i humâyûn” şeklindedir.

Soru 22

Metinde altı çizilerek işaretlenen عقدم kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
akademi
B
evvelce
C
ardından
D
dolayı
E
başlayarak
Açıklama:
Metinde işaretlenen عقدم “akdem” kelimesi B seçeneğinde verildiği gibi “önce, evvelce” anlamındadır.

Soru 23

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
yeryüzü
B
Osmanlı ülkesi
C
hükümdarlık
D
evren
E
teba
Açıklama:
Metinde işaretlenen جهاندارى “cihân-dârî” kelimesi anlamca “cihanı kaplayıcı” olsa da C seçeneğinde verildiği gibi “hükümdarlık, padişahlık” anlamında kullanılmıştır.

Soru 24

Metinde altı çizilerek işaretlenen ارسال kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
emir
B
kabul
C
gönderme
D
ağırlama
E
ele geçirme
Açıklama:
Metinde işaretlenen ارسال “irsâl” kelimesi C seçeneğinde verildiği gibi “gönderme” anlamındadır.

Soru 25

Verilen metnin doğru okunuş hangisidir?

Seçenekler

A
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla mu‘tâdü’l-irsal olan
B
Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme-i dâ‘îlerine Kaftân Ağası kolları vesâtatıyla mu‘tâd olarak olan
C
Hâlâ-şerîf Mekke-i mükerreme dâ‘îleri yine Kaftân Ağası kolları vesâtatıyla mu‘tadü’l-irsal olan
D
Hâlâ Şerîf-i Mekke-mükerreme dâ‘îleri yine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla mu‘tadü’l-irsal olan
E
Hâlâ-yı Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla mu‘tad el-irsal olan
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi “Hâlâ Şerîf-i Mekke-i mükerreme dâ‘îlerine Kaftân Ağası kulları vesâtatıyla mu‘tadü’l-irsal olan” şeklindedir.

Soru 26

Metinde altı çizilerek işaretlenen داعى kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
emîr
B
hademe
C
görevli
D
ikamet eden
E
dua eden
Açıklama:
Metinde işaretlenen داعى “dâ‘î” kelimesi E seçeneğinde verildiği gibi “çağıran, dua eden” anlamındadır.

Soru 27

Metinde altı çizilerek işaretlenen وساطت kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
orta
B
vesile olanlar
C
yurt içi
D
başarılar
E
özlemler
Açıklama:
Metinde işaretlenen وساطت “vesâtat” kelimesi B seçeneğinde verildiği gibi “vesile-vasıta olanlar, araya girme” anlamındadır.

Soru 28

Metinde altı çizilerek işaretlenen معتادالارسال kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
gönderilmişler
B
tayin edilmişler
C
adet olduğu üzere
D
ulaştırılması gereken
E
ulaştırma adeti
Açıklama:
Metinde işaretlenen معتادالارسال “mu‛tâdü’l-irsâl” kelimesi D seçeneğinde verildiği gibi “gönderilmesi mutad olan - mutad bir şekilde gönderilen, ulaştırılması gereken” anlamlarındadır.

Soru 29

Verilen metnin doğru okunuş hangisidir?

Seçenekler

A
Bu def‘a tatarınız bendeleri yediyle irsâl buyurulan mektûb ve kâ’imeniz
B
Bu def‘a tatar deniz benizleri yediyle irsâl buyurulan mektûb ve kâ’imeniz
C
Bu def‘a tatar denizi bendeleri yeriyle irsâl sorulan mektûb ve kâ’imeniz
D
Bu def‘a tatar-ı deniz bizleri irsâl buyurulan mektûb ve kâ’imeniz
E
Bu def‘a tatarınız bendeleri bizleri irsâl buyurulan mektûb ve kâ’imeniz
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi “Bu def‘a tatarınız bendeleri yediyle irsâl buyurulan mektûb ve kâ’imeniz” şeklindedir.

Soru 30

Metinde altı çizilerek işaretlenen تاتار kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Satıcı
B
Öğrenci
C
Posta görevlisi
D
Mektup yazan
E
Öğretmen
Açıklama:
Metinde işaretlenen تاتار “tatar” kelimesi C seçeneğinde verildiği gibi “Osmanlı döneminde bir tür posta görevlisi” anlamındadır.

Soru 31

"Azamet, ululuk, büyük görünme" anlamlarını taşıyan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsûsa
B
Manzûr
C
Mehâbet
D
Memhûr
E
Mesfûr
Açıklama:
Mehâbet: Azamet, ululuk, büyük görünme

Soru 32

"Bende" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kul-köle
B
İktidar gücü-pazusu
C
Yön-taraf
D
Hepsi-tamamı
E
Askerler-taburlar
Açıklama:
Bende: Kul-köle

Soru 33

Aşağıdaki kelimelerden hangisi eşanlamlıdır?

Seçenekler

A
Âsâr-Asad
B
bezl-i cell-i himmet-bezl-i vüs‛ ü kudret
C
Cânib-Cihed
D
Duhte-Dûş
E
Fevt-Feyz
Açıklama:
Cânib-Cihed:Yön-taraf

Soru 34

BOA, Bâb-ı Âsafî, A.AMD, nr. 12/70'de geçen Mehemmed Sa'îd Paşa nerenin vâlîsidir?

Seçenekler

A
Adana
B
Misis
C
Rakka
D
Halep
E
Antakya
Açıklama:
BOA, Bâb-ı Âsafî, A.AMD, nr. 12/70'de geçen Mehemmed Sa'îd Paşa Adana vâlîsidir.

Soru 35

Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
sâbık: geçmiş
B
tahrîr: yazma
C
mukaddem: önce
D
i'ta: verme
E
zımnında: zamanında
Açıklama:
"zımnında" için, dolayısıyla anlamına gelmektedir.

Soru 36

"Nâşî" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
-den dolayı
B
-den sonra
C
-den çok
D
-den evvel
E
-den başka
Açıklama:
"Nâşî" kelimesinin anlamı "-den dolayı"dır.

Soru 37

Caize alma usulü hangi padişah tarafından kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
Sultan I. Abdülhamid
B
Sultan Abdülmecid
C
Sulltan Abdülaziz
D
Sultan II. Abdülhamid
E
Sultan III. Ahmed
Açıklama:
Caize alma usulü Sultan Abdülmecid tarafından kaldırılmıştır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı maliyesinde vergi gelir birimini ifade eden bir terimdir?

Seçenekler

A
Mevkūfât
B
Kā᾽ime
C
Mukāta‛a
D
Sahh
E
Takrîr
Açıklama:
Mukāta‛a Osmanlı maliyesinde vergi gelir birimini ifade eden bir terimdir.

Soru 39

Gelir giderler, maliye ile ilgili kanun ve nizamlar, Enderun ve Has Ahur hazinelerinde bulunan mücevherlerle her çeşit eşyanın kayıtlarını aşağıdakilerden hangisi kontrol eder?

Seçenekler

A
Muhasebeci
B
Başkâtip
C
Muhâsebe-i Evvel
D
Başmuhasebe Kalemi
E
Hisâbat Kalemi
Açıklama:
Gelir giderler, maliye ile ilgili kanun ve nizamlar, Enderun ve Has Ahur hazinelerinde bulunan mücevherlerle her çeşit eşyanın kayıtlarını Başmuhasebe Kalemi kontrol eder.

Soru 40

Enderun mektebindeki eğitim her birine oda ve koğuş tabir edilen kaç kademede gerçekleşirdi?

Seçenekler

A
Üç
B
Dört
C
Beş
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
Enderun mektebindeki eğitim her birine oda ve koğuş tabir edilen yedi kademede gerçekleşirdi.

Soru 41

“Osmanlı bürokrasisinin genel anlamda idaresi ............. başlıca görevleri arasındaydı.” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Katip Efendinin
B
Reisülküttabın
C
Voyvodanın
D
Defter Emininin
E
Kethüda Efendinin
Açıklama:
Arşiv belgelerinde geçen bazı ıstılahları açıklayabileceksiniz.
Osmanlı bürokrasisini genel anlamda yöneten kişi reisülküttaptır.

Soru 42

Osmanlılarda devletin mal, mülk ve arazî işleriyle uğraşan büronun amirine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Defter Emini
B
Reis efendi
C
Mevkūfâtçı
D
Hâcegân-ı Dîvân-ı humâyûn
E
Sadrazam
Açıklama:
Arşiv belgelerinde geçen bazı ıstılahları açıklayabileceksiniz.
Osmanlılarda devletin mal, mülk ve arazî işleriyle uğraşan büronun amirine defter emini adı verilir.

Soru 43

Dîvân-ı Humâyûn veya Paşakapısı’ndaki dîvânlarda alınan kararlara uygun olarak yazılan ve üzerinde tuğra bulunan padişah emirlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İlmühaber
B
İrâde
C
Emir
D
Fermân
E
Arzuhâl
Açıklama:
Arşiv belgelerinde geçen bazı ıstılahları açıklayabileceksiniz.
Dîvân-ı Humâyûn veya Paşakapısı’ndaki dîvânlarda alınan kararlara uygun olarak yazılan ve üzerinde tuğra bulunan padişah emirlerine ferman denir.

Soru 44

Aşağıdaki kelime gruplarının hangisinde “alışıla gelmiş, adet edinilmiş” anlamına gelen bir kelime vardır?

Seçenekler

A
mu‘tâd-itmâm-iştirâ
B
vürûd-vârid-tekmîl
C
tasrîh-i‛lâm-şerh
D
istisvâb-nâşî-taharrî
E
iktizâ-mu‘cebince-ikmâl
Açıklama:
Kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
“alışıla gelmiş, adet edinilmiş” anlamına gelen bir kelime "mu'tad"dır.

Ünite 5

Soru 1

Rik’a yazısını Anadolu’da Osmanlılardan önce ilk kim kullanmıştır?

Seçenekler

A
Selçuklular
B
Dulkadırlılar
C
Karamanlılar
D
Germiyanlılar
E
Menteşeliler
Açıklama:
Rik’a yazısı XV. yüzyılın ilk yarısında Dulkadırlılar tarafından kullanılmaktaydı. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Soru 2

XIX. yüzyılda genelde resmî yazışmalarda hangi yazı tipi kullanılmıştır?

Seçenekler

A
dîvânî
B
bâbıâlî rik’ası
C
sülüs
D
kırık ta’lik
E
celi ta’lik
Açıklama:
Osmanlılarda XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren kullanılmaya başlanmış ve merkez bürokrasisinde yaygın olarak kullanılan dîvânî yazısının yerini almaya başlamıştır. Diğer birçok yazı türünün de önüne geçmiştir. XIX. yüzyılda, genellikle resmî yazışmalarda kullanılan, “Bâbıâlî rik‘ası” adıyla bilinen rik‘anın bir alt türü gelişmiştir. B doğru seçenektir.

Soru 3

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
Şeyhülislâm ve Maarif Nâzırı Vekîli Abdullah
B
Şeyh El-İslâm ve Marif Nâzırı Vekîli Abdullah
C
Şeyhülislâm ve Maarif Nâzırı gibi Abdâh
D
Şeyh El-İslam ve Marifet Nazırı gibi Übeydullah
E
Şeyhülislam ve Marifet Nâzırı Vekîli Übeydullah
Açıklama:
Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi "
Şeyhülislâm ve Maarif Nâzırı Vekîli Abdullah" şeklindedir.

Soru 4

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
Anadolu Fevka’l-âde Müfettiş Umûmî Mülki Vezâ’if ve Salâhiyetine Dâir Karârnâme
B
Anadolu Fevka’l-âde Müften Umûm Mülk-i Vezâ’if ü Salâhiyetine Dâir Karârnâme
C
Anadolu Fevka’l-âde Müfettiş-i Umûmî Mülk-i Vezâ’if ü Salâhiyetine Dâir Karârnâme
D
Anadolu Fevka’l-âde Müfettiş-i Umûmîliği Vezâ’if ve Salâhiyetine Dâir Karârnâme
E
Anadolu Fevka’l-âde Müften Umûmîlği Vezâ’if ve Salâhiyetine Dâir Karârnâme
Açıklama:
Metnin doğru okunuş D seçeneğinde verildiği gibi "Anadolu Fevka’l-âde Müfettiş-i Umûmîliği Vezâ’if ve Salâhiyetine Dâir Karârnâme" şeklindedir.

Soru 5

Metinde altı çizili kelimenin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
olduğu
B
anları
C
onları
D
ulandığı
E
Âsyâ’daki
Açıklama:
Bu soruda verilen metnin doğru okunuşu "Dördüncü Mâdde Müfettiş-i Umûmîlik umûr-ı mülkiye ve askeriyede â’id olduğu nezâretlerle muhâbereye me’zûn ve makâm-ı sadârete merbûtdur." şekildedir. Görüldüğü gibi işaretlenen kelimenin doğru okunuş "olduğu" biçimindedir. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Soru 6

Metinde işaretlenen “umûr-ı mülkiye” tamlaması günümüzde hangi bakanlık için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
dışişleri bakanlığı
B
tarım bakanlığı
C
tapu dairesi
D
içişleri bakanlığı
E
maliye bakanlığı
Açıklama:
Umûr-ı dâhiliye kelime olarak “iç işleri” anlamına gelmektedir. Osmanlı Devletinini iç işleri ile ilgili yazışmalar ve ilişkiler önceleri kısmen sadrıazamın yakın maiyetinden olan sadâret kethüdası ve ona bağlı bürokrasi tarafından yürütülmekteydi. II. Mahmud döneminde yapılan bürokratik reformlar sırasında Sadaret kethüdalığı ismi değiştirilerek Umûr-ı Mülkiye Nezareti adını almıştır. Görüldüğü gibi D doğru seçenektir.

Soru 7

Metinde altı çizili olarak verilen "merbut" kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
makbul
B
emredilmiş
C
bitişik
D
yazılı
E
gerçekleştirilen
Açıklama:
Metinde işaretlenen “merbut” kelimesi “bağlı, rabtedilmiş, mensup, ekli,ulaşmış, bitişmiş, bitişik” anlamlarına gelir. Bunlardan bitişik anlamı görüldüğü gibi yalnızca C seçeneğinde verilmiştir. Dolayısıyla C doğru seçenektir.

Soru 8

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
Evsâf-ı Hümâyûn Nâzırı ve Nâfi‘a Nâzırı Vekîli Osmân Rif‘at
B
Evkâf-ı Hümâyûn Nâzırı ve Nâfi‘a Nâzırı Vekîli Osmân Rif‘at
C
Evkâf-ı Hümâyûn-ı Nâzrî ve Nâfi‘a Nâzrî ve Küllî Osmân Rif‘at
D
Evkâf, Hümâyûn Nâzırı ve Nâfi‘a Nâzırî ve Küllî Osmân Rif‘at
E
Evsâf, Hümâyûn Nâzırı ve Nâfi‘a Nâzırî ve Küllî Osmân Rif‘at
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde verildiği gibi "Evkâf-ı Hümâyûn Nâzırı ve Nâfi‘a Nâzırı Vekîli Osmân Rif‘at" şeklindedir.

Soru 9

Resimdeki metinde işaretlenen "Nâfi'a Nâzırı" tamlamanın karşılığı hangisidir?

Seçenekler

A
Ticaret Bakanı
B
Maliye Bakanı
C
Eğitim Bakanı
D
Sağlık Bakanı
E
Bayındırlık Bakanı
Açıklama:
Osmanlı Devletinde Nâfi‘a Nezâreti, Bayındırlık Bakanlığı için kullanılan isimdir. Dolayısıyla Nâfi‘a Nâzırı da Bayındırlık Bakanı anlamına gelir. Görüldüğü gibi E, doğru seçenektir.

Soru 10

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
İngilizlere işbu hâl ve mevk‘i mahsûs-i iktizâ sence ki geçen yirmi sene zarfında
B
İngiltere işbu hâl ve mevk‘i-i mahsûsu iktizâsınca geçen yirmi sene zarfında
C
İngilizlere işbu hâl ve mevk‘i, mahsûs-ı iktizâsınca geçen yirmi sene zarfında
D
İngiltere işbu hâl ve mevk‘i-mahsûs iktizâsınca geçen yirmi sene zarfında
E
İngiltere işbu hâl ve mevk‘i, mahsûs iktizâsınca geçse yirmi sene zarfında
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi "İngiltere işbu hâl ve mevk‘i-i mahsûsu iktizâsınca geçen yirmi sene zarfında" şeklindedir.

Soru 11

"Bunların tahkîk ve muhâkemesi idâre-i örfiye olan mahallerde Dîvân-ı Harblere ve olmayan yerlerde mehâkim-i cezâ’iyyeye râci‘dir." cümlesindeki "râci‘" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Dışında
B
Birlikte
C
Ait-İlişkin
D
Lâzım,İhtiyaç
E
İçinde
Açıklama:
Râci' kelimesi "Geri dönen, ric’at eden. Dair. Ait, ilgili, ilgisi olan, dokunur olan" anlamlarında kullanılmaktadır. Cümle; "Bunların soruşturma ve muhakemesi sıkıyönetim olan yerlerde Divan-ı Harplere, olmayan yerlerde Ceza Mahkemelerine aittir." şeklinde tercüme edilebilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 12

"Heyet-i Vükelâ" tamlaması günümüz Türkçe'sinde hangi anlamda kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Millet Meclisi
B
Danıştay
C
Yargıtay
D
Bakanlar Kurulu
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Heyet-i Vükelâ yani Vekiller Heyeti günümüz Türkçe'sinde Bakanlar Kurulu olarak kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 13

"Uygun düşürme, Uydurma, Muvafık kılma, Allah'ın kuluna yardım etmesi" anlamlarına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tesviye
B
Tevdî‘
C
Tevzî‘ât
D
Tertîb
E
Tevfik
Açıklama:
"Uygun düşürme, Uydurma, Muvafık kılma, Allah'ın kuluna yardım etmesi" anlamlarına gelen kelime Tevfik'tir. Doğru cevap E'dir.

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde eş anlamlı kelimeler bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Makâsıd-Âmâl
B
Mahrec-Kâ’im
C
Miftâh-Mebhûs
D
Müstefîd-Mülâsık
E
Nükûl-Nukât
Açıklama:
Makâsıd ve Âmâl kelimeleri "istekler, arzular, amaçlar" anlamlarında kullanılmakta olup dolayısıyla eş anlamlıdırlar. Doğru cevap A'dır.

Soru 15

Ve her bir sınıf içün müte‘addid mektebler inşâsına.................... buyurulmuş ve buyurulmakda ise de seyf ile tev’em olan hıdemât-ı aliyye-i kalemiyye henüz bir taht-ı zâbıta ve nizâma idhâl olunamadığından
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
İktidâr
B
İtimâm
C
İltimas
D
İhtiras
E
İbtidâr
Açıklama:
İbtidâr bir işe sür'atle başlamak anlamında olup, boşluğa uygun gelecek kelimedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 16

"Ve mekteb-i mezkûr şâkirdânının ale’d-devâm harekât ve sikâtına ve mektebin âdâb ve şerâ’it-i nizâmiyesine ve vukū‘ bulacak masraflarının hüsn-i idâresiyle telef ü serfden vikâyesi husûslarına kemâl-i i‘tinâ vü dikkatle nezâret müdîr-i mûmâ-ileyhin mütehattim-i uhde-i me’mûriyyeti olması." cümlesinin günümüz Türkçe'sine doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bu mektebin öğrencilerinin ara ara, hareketlerine ve kendisine güvenilirliğine, mektebin tüm şartlarına, yapılacak olan masraflarının güzel idaresiyle gereksiz tüketim ve israftan korunması konularına tam bir itina ile hareket etmeleri bağlamında nezaret etmek adı geçen müdürün üzerindeki memuriyetin gereğinden olmaması.
B
Bu mektebin öğrencilerinin sürekli, hareketlerine ve kendisine güvenilirliğine, mektebin adab ve nizamı şartlarına, yapılacak olan masraflarının güzel idaresiyle gereksiz tüketim ve israftan korunması konularına tam bir özen ve dikkatle nezaret etmek adı geçen müdürün üzerindeki memuriyetin gereğinden olması.
C
Bu mektebin öğrencilerinin sürekli, hareketlerine ve kendisine güvenilmediği takdirde gerekli makamlara başvurabilmeleri hususunda, mektebin adab ve nizamı şartlarına, yapılacak olan masraflarının güzel idaresiyle gereksiz tüketimden sakınmaları noktasında konularına tam bir özen ve dikkatle nezaret etmek adı geçen müdürün üzerindeki memuriyetin gereğinden olması.
D
Bu mektebin öğrencilerinin sürekli, hareketlerine ve kendisine güvenilirliğine, mektebin adab ve nizamı şartlarına dikkat etmemeleri görüldüğünde gerekli cezâi işlemlerin yapılması noktasında, yapılacak olan masraflarının güzel idaresiyle gereksiz tüketim ve israftan korunması konularına tam bir özen göstermek müdürün üzerindeki memuriyetin gereğindendir.
E
Bu mektebin öğretmenlerinin sürekli, hareketlerine ve kendisine güvenilirliğine, mektebin adab ve nizamı şartlarına, yapılacak olan masraflarının güzel idaresiyle gereksiz tüketim ve israftan korunması konularına tam bir özen ve dikkatle nezaret etmeyen adı geçen müdürün üzerindeki memuriyet ile ilgili yetkilerin elinden alınması.
Açıklama:
Çalışma kitabının 198. ve 206. sayfaları ile metin ile ilgili sözlükler dikkatle tedkik edildiğinde çeviri rahatlıkla yapılabilecektir.
İlgili cümlede mektep öğrencilerinin taşıması gereken şartlar ile, mensubu oldukları mektebin şartları kendilerine tahsis edilen imkanların kullanımı noktasında göstrecekleri özen ve bunun takibi noktasında mektep idaresinin yetkili olduğu ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 17

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde zıt anlamlı kelimeler bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Şâkird-Talebe
B
Dâhiliye-İç işleri
C
Zâ’id-Elzem
D
Mûcib-Muktezi
E
Bed’-İbtidâ
Açıklama:
Zâ’id; fazlalık, lüzümsuz, gereksiz anlamlarında olup, gerekli, lazım anlamlarındaki elzem sözcüğünün zıttıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 18

"Ancak Rusyalular mu’ahharan Hind’e takarrüb içün Anadolu yoluna hasr-ı nazar etmeyerek Asya-yı Vustâ’daki hanlıkları birer birer istîlâ ile Herat tarîkını ihtiyâr edüp hayli de ilerüleyince..." cümlesinde kullanılan coğrafya terimi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İç Anadolu
B
Ortadoğu
C
Önasya
D
Orta Asya
E
Çinhindi
Açıklama:
Cümle içinde geçen "Asya-yı Vustâ" tamlaması Orta Asya teriminin Osmanlı Türkçe'sindeki karşılığıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Bâr kelimesinin anlamlarından değildir?

Seçenekler

A
Yük
B
Suçlama
C
Eziyet
D
Sıkıntı
E
Zahmet
Açıklama:
Bâr kelimesi, Yük, zahmet, eziyet ve sıkıntı anlamlarında kullanılır. Bar kelimesinin içeriğinde "suçlama" anlamı yoktur. Doğru cevap B'dir.

Soru 20

"Osmanlı Devleti’nin maddî yükselişleri oldukça ilerlemiştir. Bayındırlığın yayılmasının bir kısmı olan demiryollarının inşâ edilmesi birçok zaman ve çabaya bağlı olup, hayli fedâkârlığı da gerektirmiştir." cümlesinin Osmanlı Türkçe'sindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Devlet-i ecnebiyyenin terakkiyât-ı maneviyyesi haylî ilerülemişdir. Tevsî‘-i ma‘mûriyetin kısm-i cüz'iyyesi olan şimendüferler inşâsı az bir zaman ve gayrete mütevakkıf olup haylî fedâkârlığı da mûcib olmuşdur.
B
Devlet-i aliyyenin terkiyât-ı mâddiyyesi haylî ilerülemişdir. Tevsî‘-i ma‘mûriyetin bir kısmı olan şimendüferler inşâsı birçok zaman ve gayrete münasib olup haylî fedâkârlığı da mûcib olmamışdur.
C
Devlet-i aliyyenin terakkiyât-ı mâddiyyesi haylî gerilemişdir. Tevsî‘-i ma‘mûriyetin tamamı olan derbend inşâsı birçok zaman ve gayrete mütevakkıf olup haylî fedâkârlığı da mûcib olmuşdur.
D
Devlet-i aliyyenin terakkiyât-ı mâddiyyesi asgari ilerülemişdir. Tevsî‘-i ma‘mûriyetin bir kısmı olan şimendüferler inşâsı birçok zaman tehîr, aksaklık iktizâ itmeğin ve lâkin gayrete mütevakkıf olup haylî fedâkârlığı da mûcib olmuşdur.
E
Devlet-i aliyyenin terakkiyât-ı mâddiyyesi haylî ilerülemişdir. Tevsî‘-i ma‘mûriyetin bir kısmı olan şimendüferler inşâsı birçok zaman ve gayrete mütevakkıf olup haylî fedâkârlığı da mûcib olmuşdur.
Açıklama:
A,B,C ve D seçenekleri incelendiğinde, çeviriye uymayan sözcük ve fiilller mevcuttur. Doğru cevap E'dir.

Soru 21

XV. yüzyılın ilk yarısında Dulkadırlılar tarafından kullanılmaktaydı. Osmanlılarda XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren kullanılmaya başlanmış ve merkez bürokrasisinde yaygın olarak kullanılan dîvânî yazısının yerini almaya başlamıştır. Diğer
birçok yazı türünün de önüne geçmiştir.
Yukarıda bahsedilen yazı türü hangisidir?

Seçenekler

A
Rik'a
B
Sülüs
C
Nesih
D
Muhakkak
E
Reyhanî
Açıklama:
Rik’a yazısı XV. yüzyılın ilk yarısında Dulkadırlılar tarafından kullanılmaktaydı. Osmanlılarda XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren kullanılmaya başlanmış ve merkez bürokrasisinde yaygın olarak kullanılan dîvânî yazısının yerini almaya başlamıştır. Diğer birçok yazı türünün de önüne geçmiştir. XIX. yüzyılda, genellikle resmî yazışmalarda kullanılan, “Bâbıâlî rik‘ası” adıyla bilinen rik‘anın bir alt türü gelişmiştir.

Soru 22

28 Nisan sene 1336 târîhinden i‘tibâren mer‘î olacak olan işbu karârnâmenin icrâ-yı ahkâmına Hey’et-i Vükelâ me’mûrdur.
Yukarıdaki cümlede mer'î kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Mes’ul olma hâli. Yaptığı iş ve hareketten hesap vermeğe mecbur
oluş.
B
Riayet edilen, hükmü geçen. Makbul sayılan, hürmet edilen.
C
Görülmüş olan, kesin olarak belli olan, belli, ölçülü, tayin ve tesbit olunmuş, karalaştırılmış.
D
Birine ait kılınmış. Tahsis edilmiş. Has kılınmış. Ayrılmış. Tâyin edilmiş.
E
Muhtaç kimseler. İhtiyaç sâhibleri. Fakirler, yoksullar.
Açıklama:
mer‘î: Riayet edilen, hükmü geçen. Makbul sayılan, hürmet edilen.

Soru 23

Müfettiş-i Umûmî kendi mes’ûliyeti altında sarf ve ba‘dehu hisâbını Hey’et-i Vükelâya i‘tâ etmek şartıyla mesârıf-ı mestûre ve gayr-i melhûze olmak üzere şehrî yirmi bin liraya kadar akçanın yedinci mâddede muharrer tahsîsât meyânından sarfına me’zûndur.
Yukarıdaki cümlede mestûr kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Sarfiyatlar, masraflar.
B
Orta, ara, vasat, meyan.
C
Örtülmüş. Setredilmiş. Gizlenmiş
D
Tahrir olunmuş. Yazılmış. Yazılı.
E
Gereken. Gerektiren, lâzım gelen.
Açıklama:
mestûr: Örtülmüş. Setredilmiş. Gizlenmiş.

Soru 24

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde "Gölge. Himaye, sahip çıkma, koruma. Yardım." anlamına gelen bir kelime vardır?

Seçenekler

A
sülüs
B
seyf
C
sânih
D
sâye
E
sikât
Açıklama:
sâye: Gölge. Himaye, sahip çıkma, koruma. Yardım.

Soru 25

"Hibe. Bağış. Vergi." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
vikâye
B
vâye
C
vech
D
vefd
E
vehb
Açıklama:
vehb: Hibe. Bağış. Vergi.

Soru 26

"En uzak. En son. Nihayet. Irak." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
aksâ
B
alâ
C
âmâl
D
amel
E
agleb
Açıklama:
aksâ: En uzak. En son. Nihayet. Irak.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "Dolayı, cihetiyle, gereğince." anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
hasr
B
haseb
C
hıtta
D
husûl
E
hâvî
Açıklama:
haseb: Dolayı, cihetiyle, gereğince.

Soru 28

"Bolca sulamak. Suya kandırmak. Birisine hadis veya şiir rivayet ettirmek." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
istihzar
B
irvâ
C
iştigâl
D
iştirâ
E
irâd
Açıklama:
irvâ: Bolca sulamak. Suya kandırmak. Birisine hadis veya şiir rivayet ettirmek.

Soru 29

"Korunan, mahfuz, emin, muhafaza olunan. Sâlim, sağlam." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
mahrec
B
magsûb
C
masûn
D
memlûk
E
memât
Açıklama:
masûn: Korunan, mahfuz, emin, muhafaza olunan. Sâlim, sağlam.

Soru 30

"Genişletme. Bollaştırma." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
terettüb
B
telef
C
tekevvün
D
tevsî‘
E
tashîh
Açıklama:
tevsî‘: Genişletme. Bollaştırma

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi "fasl" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Birleşme
B
İki şey arasındaki ek yeri.
C
Hüküm ve kaza.
D
Halletmek.
E
Aynı makamda çalınan şarkı.
Açıklama:
Fasl: İki şey arasındaki ek yeri. Hüküm ve kaza. Halletmek. Ayrılma. Çözme.
Bölüm. Mevsim. Aynı makamda çalınan şarkı.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi "kütüb" kelimesinin anlamıdır?

Seçenekler

A
Elbiseler
B
Kitaplar
C
Askerler
D
İnsanlar
E
Kalemler
Açıklama:
Kütüb "kitaplar" anlamına gelmektedir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi "fenn" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hüner
B
Tecrübe
C
Elbise
D
İlim
E
Sınıf
Açıklama:
Fenn: Hüner. Mârifet. San’at. Tecrübe. İlim. Tür, sınıf, çeşit, tabaka. Türlü. Fizik, kimya, biyoloji, matematik ilimlerinin genel adı. Deney ve isbat ile meydana gelen ilim.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi "kılıç" anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Vech
B
Uhde
C
Sülüs
D
Seyf
E
Sekte
Açıklama:
Seyf "kılıç" anlamına gelmektedir.

Soru 35

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "ulaşma" anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Mesned
B
Mukavves
C
Mütehattim
D
Nasr
E
Peyvend
Açıklama:
Peyvend "ulaşma" anlamına gelmektedir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Aklâm-ı sitte adı verilen altı temel yazı türünden birisidir?

Seçenekler

A
Taht
B
Vehb
C
Zımn
D
Yevm
E
Sülüs
Açıklama:
Sülüs Aklâm-ı sitte adı verilen altı temel yazı türünden birisidir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Sadî-i Şirâzî’nin 1258 yılında yazdığı eseridir?

Seçenekler

A
Kemâl
B
Müşîr
C
Siyâkat
D
Gülistân
E
Bâbıâlî
Açıklama:
Gülistân Sadî-i Şirâzî’nin eseridir. 1258 yılında yazılmıştır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyıl ortalarından itibaren sadrazamlara hükümet yönetiminde kullanmaları amacıyla tahsis edilmiş konağa verilen isimdir?

Seçenekler

A
Emn
B
Vikāye
C
Bâbıâlî
D
Eşfak
E
Vehb
Açıklama:
Bâbıâlî XVII. yüzyıl ortalarından itibaren sadrıazamlara hükümet yönetiminde kullanmaları amacıyla tahsis edilmiş konağa verilen isimdir

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi "amel" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

Seçenekler

A
İş
B
En uzak.
C
Kâr
D
Bir emri veya vazifeyi yerine getirme.
E
Çalışma.
Açıklama:
Amel: İş. Çalışma. Bir emri veya vazifeyi yerine getirme. Kâr, iş işleme. Dini
bir emri yerine getirme, tatbik etme. İtaat. İbâdet

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi "kesb" kelimesinin anlamıdır?

Seçenekler

A
Kazanç
B
Mutluluk
C
Kısım
D
Hüzün
E
Hazır
Açıklama:
Kesb: Kazanç. Çalışmak. Sa’y ve amel ile kazanmak. Elde etmek. Edinmek.
Kazanç yolu.

Soru 41

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Birinci mâdde Anadolu’da takrîr-i emniyet ve i‘âde-i âsâyiş içün
B
Birinci mâdde Anadolu’da takrir-i ber-ehemmiyet ve i‘âde-i âsâyiş içün
C
Birinci mâdde Anadolu’da tefekkür-i ehemmiyet ve i‘âde-i âsâyiş içün
D
Birinci mâdde Anadolu’da nefer-i ber-emniyet ve i‘âde-i âsâyiş içün
E
Birinci mâdde Anadolu’da nefer-i ehemmiyet ve i‘âde-i âsâyiş içün
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği “Birinci mâdde Anadolu’da takrîr-i emniyet ve i‘âde-i âsâyiş içün” şeklindedir.

Soru 42

Hangisi bir işi yazılı olarak ilgili merci’e bildiren bir çeşit yazılı belge için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
takrir
B
şehremâneti
C
vech
D
tesviye
E
te’diye
Açıklama:
A seçeneğinde bulunan “takrîr” Arapça “karâr” kelimesinden gelmektedir. “Yerleştirme, sağlamlaştırma, anlatma” gibi anlamlar taşır. Bir işi yazılı olarak ilgili merci’e bildiren bir çeşit yazılı belgedir. Padişah veya sadrıazama yazılabileceği gibi, alt makamlara da takrir yazılabilirdi. Tanzimattan önce takrirler elkapsız, imzasız ve tarihsiz kaleme alınırdı. Daha sonra, bunlara başlık, tarih ve imza konulmaya başlandı.

Soru 43

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
selis hâcesi ve Bâbü’l-âlâ aklâmından a‘lî dîvânî ve rik‘a yazmağa ve oldukça fenn-i inşâya
B
selis hâcesi ve Bâbıâlî aklâmından imlâ dîvânî ve varaka yazmağa ve oldukça fennü’l-inşâya
C
sülüs hâcesi ve Bâbıâlâ aklâsından a‘lâ dîvânî varaka yazmağa ve oldukça fennü’l-inşâya
D
sülüs hâcesi ve Bâbıâlî aklâmından a‘lâ dîvânî ve rik‘a yazmağa ve oldukça fenn-i inşâya
E
sülüs hâcesi ve Bâba-âlî aklâsından imlâ dîvânî ve rik‘a yazmağa ve oldukça fenn-i inşâya
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği “sülüs hâcesi ve Bâbıâlî aklâmından a‘lâ dîvânî ve rik‘a yazmağa ve oldukça fenn-i inşâya” şeklindedir.

Soru 44

Metinde altı çizilerek işaretlenen اقلام kelimesi hangisi için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Olayların kaydını tutanlar
B
Memurların çalıştıkları daireler
C
İşyerindeki âmirler
D
Yükseköğrenim kurumu
E
Pazaryerleri
Açıklama:
Osmanlı merkez teşkilatında devletin bürokratik faaliyetlerini yürüten dairelerin her birine kalem adı verilmekteydi. اقلام “aklâm” kelimesi ise bunun çoğuludur.

Soru 45

Metinde altı çizilerek işaretlenen فن kelimesinin anlamlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Hüner
B
San’at
C
İlim
D
Tür
E
Müzik
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde فن “fenn” kelimesiHüner. Mârifet. San’at. Tecrübe. İlim. Tür, sınıf, çeşit, tabaka. Türlü. Fizik, kimya, biyoloji, matematik ilimlerinin genel adı. Deney ve isbat ile meydana gelen ilim.” anlamlarında kullanılmıştır.

Soru 46

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
lâ-ecel-i terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup oradan tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek
B
lâ-ecelü’t-terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup oradan tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek
C
lâcel-i terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup orada tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek
D
li-ecli’t-terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup orada tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek
E
lâ-eceli’t-terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup oradan tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği gibi “li-ecli’t-terbiye mekteb-i mezkûra idhâl olunup orada tahsil-i ma ‘ârif ve fünûna sa‘y ve gûşiş ederek” şeklindedir.

Soru 47

Metinde لا اجل اتربيه tamlamasının altı çizilerek işaretlenen kısmının anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
amacı ile
B
esnasında
C
öncesinde
D
sonrasında
E
vasıtasıyla
Açıklama:
Metindeki لا جل التربيه “li-ecli’t-terbiye” tamlamasının altı çizili لا جل “li-ecli” Arapçada “… için, meram ve amacı ile” anlamlarına gelmektedir.

Soru 48

Metinde altı çizilerek işaretlenen كوشش kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
okuma
B
yazma
C
uğraşma
D
nihayet
E
buluşma
Açıklama:
Metindeki كوشش “gûşiş” kelimesi ‘çabalama, uğraşma, çalışma” anlamlarına gelmektedir.

Soru 49

Metinde altı çizilerek işaretlenen سعى kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
çabalama
B
dinlenme
C
çağırma
D
görüşme
E
yürüme
Açıklama:
Metindeki سعى “sa‘y” kelimesi “Çalışma, çalışıp çabalama. Gayret sarfetme. Bir maksadın meydana gelmesi için elden geleni yapma.” anlamlarına gelmektedir.

Soru 50

Metinde altı çizilerek işaretlenen ادخالkelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
çağırmak
B
görüşmek
C
kabul etmek
D
içine almak
E
yollamak
Açıklama:
Metindeki ادخال “idhâl” kelimesi “Dâhil etmek. İçine almak. Sokmak.” anlamlarına gelmektedir.

Soru 51

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “daha önce adı geçmiş, belirtilmiş, anılmış” gibi anlamlara gelmez?

Seçenekler

A
müşârün-ileyh
B
mezkûr.
C
musaddak.
D
mûmâ-ileyh
E
mezbûr.
Açıklama:
Kelime dağarcığınızı zenginleştirebileceksiniz.
Musaddak kelimesinin doğru anlamı "tasdiklenmiş, onaylanmış"tır.

Soru 52

“lâzım gelme, gerekme, lâzım, ihtiyaç” gibi anlamlara gelen kelimeler aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru ola- rak verilmiştir?

Seçenekler

A
mevâni‘ - ittihâz - mu‘ahhar
B
mülâhaza - tasaddî - nizâm
C
ibtidâr - revâc - matlûb
D
mûcib - iktizâ - terettüb
E
mübrem - masûn -ehven
Açıklama:
Kelime dağarcığınızı zenginleştirebileceksiniz.
"mûcib ve iktizâ" kelimeleri “lâzım gelme, gerekme, lâzım, ihtiyaç” gibi anlam

Soru 53

Aşağıdaki kelime gruplarının hangisinde “genişleme, yayılma” anlamına gelen kelime vardır?

Seçenekler

A
tareyân - turuk - teksîr
B
fütüvvet - tevessü‘ - düvel
C
sefâyin - muhât - mütenevvi‘
D
tevakkuf - mevâni‘ - mebhûs
E
tekessür - mübrem - şevket
Açıklama:
Kelime dağarcığınızı zenginleştirebileceksiniz.
"tevessü'" kelimesi “genişleme, yayılma” anlamındadır.

Soru 54

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “Yardımcılık, yardım, teavün” gibi anlamlara gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
mücerrib
B
gûşiş
C
mu‘âvenet
D
mebnî
E
ta‘ammüm
Açıklama:
Kelime dağarcığınızı zenginleştirebileceksiniz.
"mu'âvenet" kelimesinin “Yardımcılık, yardım, teavün” gibi anlamları vardır

Soru 55

“Eğerçi içlerinden ba‘zı erbâb-ı akl ü nehâ mesâ‘î-i kesbiyelerine füyûzât-ı vehbiyye-i İlâhiyye inzimâmıyla oldukça kâtib denilecek derecede kesb-i liyâkat etmekde ...” cümlesinde “vehb” kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
nasip, pay, hisse
B
çıkan, meydana gelen
C
olduğu gibi, aynen
D
hibe, bağış, vergi
E
caiz görme, izin verme
Açıklama:
Kelime dağarcığınızı zenginleştirebileceksiniz.
"vehb" kelimesinin anlamı "hibe, bağış, vergi"dir

Ünite 6

Soru 1

Osmanlı belgelerinde hangi övücü kelime veya sıfat padişaha hitapta kullanılmaz?

Seçenekler

A
şehişâhî
B
hümâyûn
C
mülûkâne
D
nezâret-penâhî
E
şâhâne
Açıklama:
Osmanlı belgelerinde ismi geçmese bile, kimden kime, hangi makamdan nereye yazıldıkları konusunda önemli ipuçları verirler. Bu nedenle, bunların kalıp halinde bilinmesinin, belgelerin daha iyi okunup değerlendirilmesi üzerinde katkısı büyüktür. Meselâ, “vekâletpenâhi” tabirinden sadrıazamlık, “fetvâ-penâhî”, şeyhülislâmlık, “nezâret-penâhî”’den nâzırlık makamı, “şehinşâhî, hümâyûn, mülûkâne, şâhâne ...”’ gibi övücü kelime ve sıfatlardan ise belgenin padişaha hitap ettiği veya sunulduğu anlaşılır. Görüldüğü gibi D doğru seçenektir.

Soru 2

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
İnâyetlü mürüvvetlü re’fetlü sâmî-himem efendim
B
İnâyetlü müruklu zafetlü sâmî himem efendim
C
İnâyetlü müruddetlü re’fetlü sâmi-yi himem efendim
D
İnâyetlü mürüvvetlü re’fetlü sâmî hem efendim
E
İnâyetlü mürûddetlü re’fetlü sâmî himem efendim
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu "İnâyetlü mürüvvetlü re’fetlü sâmî-himem efendim" şeklindedir. Görüldüğü gibi A, doğru seçenektir.

Soru 3

Metinde altı çizilen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Yüce
B
Tarafsız
C
Koruyucu
D
İnsanlıklı
E
Adalet dağıtan
Açıklama:
Metinde işaretlenen ve "mürüvvetlü" olarak okunan kelime günümüz Türkçesine D seçeneğinde olduğu gibi "insanlıklı" olarak çevrilir. D, doğru seçenektir.

Soru 4

Metinde altı çizilen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
adil
B
merhametli
C
alçakgönüllü
D
amir
E
cömert
Açıklama:
Metinde altı çizilen "re'fetlü" kelimesi "merhametli" anlamındadır. B, doğru seçenektir.

Soru 5

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihdâm olunmak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmamak hasebiyle fevc fevc çekilüp
B
Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihdâm olunmamak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmamak hasebine fevc fevc çekilüp
C
Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihâm olunmak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmamak hasebine fevc fevc çekilüp
D
Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihâm olunmak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmamak hasebiyle fevc fevc çekilüp
E
Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihdâm olunmamak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmak hasebiyle fevc fevç çekilüp
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde olduğu gibi " Osmânlu askerine i‘tibâr ve istihdâm olunmamak ve tard ü def‘lerine ihtimâm kılınmak hasebiyle fevc fevç çekilüp" şeklindedir. E doğru seçenektir.

Soru 6

Metindeki altı çizili kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
geri geri
B
soldan sağa
C
akın akın
D
arkadan ileriye
E
kaça kaça
Açıklama:
Metinde altı çizili kısım “fevc fevc” okunur ve “dalga dalga, kısım kısım,takım takım, akın akın, cemaat cemaat” anlamlarındadır. C doğru seçenektir.

Soru 7

Metinde altı çizilen kelimenin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
sebebiyle
B
arkasından
C
başından
D
her durumda
E
netice olarak
Açıklama:
Metinde altı çizilen kelime "hasebiyle" olarak okunur ve "sebebiyle" anlamındadır. Dolayısıyla A, doğru seçenektir.

Soru 8

Metinde altı çizili olarak verilen kelime grubunun anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
kovalanarak yakalanmalarına
B
yakalanarak sürülmelerine
C
takip edilerek yakalanmalarına
D
yakalanarak cezalandırılmalarına
E
kovulup uzaklaştırılmalarına
Açıklama:
Metinde altı çizilen ve "tard u def'lerine" olarak okunan kelime grubu E seçeneğinde verildiği gibi "kovulup uzaklaştırılmalarına" anlamındadır.

Soru 9

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Mâkâm-ı riyâset-i penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi
B
Makâm-ı riyâset-penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi
C
Makâm riyâset-i penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi
D
Makâm-ı riyâset-i penâhîye benzersiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi
E
Makâm riyâset-i penâhî benzersiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi " Makâm-ı riyâset-penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i İseviyyesi" şeklindedir.

Soru 10

Metinde altı çizilen kelime grubunun anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
Hz. İsa’dan önce
B
Hz. İsa’dan sonra
C
Hristiyan topluluğu
D
Hristiyan âdetince
E
Milâdî takvime göre sene
Açıklama:
Metinde altı çizilen "sene-i İseviyye" kelime grubu "Milâdi takvime göre sene" olarak çevrilir. E, doğru seçenektir.

Soru 11

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Vech: Yüz, çehre, surat
B
Hıdmet: Hizmet.
C
Karye: Köy
D
Nusret: Yardım
E
Serasker: Bir işi üzerine alma.
Açıklama:
Serasker: Ordu kumandanı. Komutan. Harbiye nâzırı, milli savunma bakanı.

Soru 12

Bâkī re’y-i rezîn zât-ı mürüvvet-karînlerinindir ....... .
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan noktalı yeri aşağıdaki kelimelerden hangisi anlamlı bir biçimde tamamlar?

Seçenekler

A
efendim
B
ma‘rûz
C
vukıyye
D
hıfz
E
bend
Açıklama:
Bâkī re’y-i rezîn zât-ı mürüvvet-karînlerinindir efendim. Cümlenin günümüz diline çevrilmesi ile ise anlamı şu şekildedir. Kalan, sağlam seçim, insanlıkla arkadaş olan zatlarınındır efendim.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bir ağırlık ölçüsüne verilen addır?

Seçenekler

A
Adem
B
Vukıyye
C
Muhassas
D
Nezd
E
Tahrîr
Açıklama:
Vukıyye “okka”, “kıyye”, “vakıyye” gibi adlarla da anılan bir ağırlık ölçüsüdür. Çeşitli bölgelerde küçük farklılıklar olmakla birlikte genellikle 400 dirhem (1300 gram) ağırlığındaydı.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’da kesim için mezbahaya getirilen küçükbaş hayvanların kesim ve dağıtım hesaplarının tutulduğu daireye verilen addır?

Seçenekler

A
Anadolu vâridât muhâsebesi
B
İlmühaber
C
Ağnâm rûznâmçesi
D
Teşrîfâtî odası
E
Hâriciye müsteşârlığı
Açıklama:
Ağnâm rûznâmçesi İstanbul’da kesim için mezbahaya getirilen küçükbaş hayvanların kesim ve dağıtım hesaplarının tutulduğu daire.

Soru 15

“Mütemevvil” kelimesinin anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Gerçek
B
Benzer
C
İlgili
D
Zengin
E
Fakir
Açıklama:
Mütemevvil zengin, mal mülk sâhibi anlamına gelmektedir.

Soru 16

“Karye” kelimesinin anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Köle
B
Gölge
C
Yakın
D
Yardım
E
Köy
Açıklama:
Karye kelimesinin anlamı köy, nahiyeden küçük olan, insanlarla meskun yer demektir.

Soru 17

Erzurum havâlîsi ........... olduğundan tevârüd eden tezkiresiz yolculara karantina etdirilmek kā‘ide-i tahaffuziyyeden olmağla geçende Erzurum’dan Ankara’ya bilâ-tezkire haylî fukarâ yolcu gelüp usûl-i karantina icrâ olunmak lâzım gelmiş.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru tamamlar?

Seçenekler

A
şüphelü
B
ekser
C
kisb
D
neşr
E
telef
Açıklama:
Erzurum havâlîsi şüphelü olduğundan tevârüd eden tezkiresiz yolculara karantina etdirilmek kā‘ide-i tahaffuziyyeden olmağla geçende Erzurum’dan Ankara’ya bilâ-tezkire haylî fukarâ yolcu gelüp usûl-i karantina icrâ olunmak lâzım gelmiş.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bir hususu resmen bildirme, tebliğ anlamında kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
ekser
B
inhâ
C
kisb
D
münderic
E
neşr
Açıklama:
inhâ: Bir hususu resmen bildirme, tebliğ. Bir memurun daha üst makamdaki bir memura bir maddeyi içermek üzere yazdığı kağıt. Ulaştırma, yetiştirme.

Soru 19

Padişah adına ordunun komutanlığını üstlenerek sefere çıkan sadrıazama verilen ünvan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Seniyye
B
Devlet-i aliyye
C
Kölemen
D
Serdâr-ı ekrem
E
Meclis-i mükâleme
Açıklama:
Serdâr-ı ekrem: Padişah adına ordunun komutanlığını üstlenerek sefere çıkan sadrıazama verilen ünvandır. Sonraları Osmanlı ordularını yöneten büyük başkomutanlara serdar-ı ekrem denilmeye başlanmıştır.

Soru 20

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Vech- Yüz
B
Rütbe- Basamak
C
meslek- Yol
D
Kabîl- Gibi
E
İkrâm- Ödemek
Açıklama:
İkrâm ağırlamak anlamına gelmektedir.

Soru 21

"Gayrı, başkası. Diğeri" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
âhar
B
ayân
C
âli
D
aşâyir
E
atûfet
Açıklama:
âhar: Gayrı, başkası. Diğeri.

Soru 22

"An, zaman, vakit. Sıra. Çağ. Kıyamet." gibi anlamlara gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
himem
B
hîn
C
hulüvv
D
hazerât
E
hayta
Açıklama:
hîn: An, zaman, vakit. Sıra. Çağ. Kıyamet

Soru 23

"Ayırmak, tefrik etmek. Ayrılmak." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ikmâl
B
inbâ
C
ifrâz
D
iltimâs
E
isdâr
Açıklama:
ifrâz: Ayırmak, tefrik etmek. Ayrılmak.

Soru 24

Başkent demektir. Pâdişahın bulunduğu yer olması nedeniyle İstanbul’a çeşitli isim ve sıfatlar yakıştırılmış ve bunların bir kısmı İstanbul adı yerine kullanılmıştır.
Yukarıda tanımı verilmiş olan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
riyâset
B
murahhas
C
evâmir-i aliyye
D
Der-sa‘âdet
E
Memleketeyn
Açıklama:
Der-sa‘âdet/Der-aliyye: Başkent demektir. Pâdişahın bulunduğu yer olması nedeniyle
İstanbul’a çeşitli isim ve sıfatlar yakıştırılmış ve bunların bir kısmı İstanbul adı yerine kullanılmıştır. Der-sa‘âdet (: Mutluluk kapısı), Der-aliyye (: Yücelik kapısı), Âsitâne, Dârü’l-hilâfe, Dârü’ssaltana, Dergâh-ı Sa‘âdet, Südde-i sa‘âdet vs. gibi isimler yaygın olarak kullanılmaktaydı

Soru 25

Batı’da kullanılan bugünkü kullandığımız Milâdî takvim sistemidir.
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
cizye-güzâr
B
riyâset
C
murahhas
D
takrîr
E
sene-i Îseviyye
Açıklama:
sene-i Îseviyye: Batı’da kullanılan bugünkü kullandığımız Milâdî takvim sistemidir. Osmanlı
Devletinde resmî işlemler için iki takvim kullanılırdı. Biri ayın hareketlerini esas alan hicrî takvim, diğeri ise güneş hareketlerine bağlı Rûmî/Mâlî takvimdir. Batı kaynaklı, anlaşma metinleri,
raporlar, mektuplar vs. gibi bazı belgelerde günün tarihi Milâdî takvimle de gösterilebiliyordu.

Soru 26

"İri vücudlu. Kebir. Ehemmiyetli. Büyük." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
cesîm
B
ecl
C
birle
D
adîd
E
halel
Açıklama:
cesîm: İri vücudlu. Kebir. Ehemmiyetli. Büyük.

Soru 27

"Yazılmış. Adı geçmiş. Rakamla belirtilmiş. Sayılmış. " anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
meslek
B
merkûm
C
mukarrer
D
muzırr
E
müntic
Açıklama:
merkūm: Yazılmış. Adı geçmiş. Rakamla belirtilmiş. Sayılmış

Soru 28

Padişah adına ordunun komutanlığını üstlenerek sefere çıkan sadrıazama verilen ünvandır.
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
sadrazam
B
defterdar
C
serdâr-ı ekrem
D
kâtib
E
silaşorluk
Açıklama:
serdâr-ı ekrem: Padişah adına ordunun komutanlığını üstlenerek sefere çıkan sadrıazama verilen ünvandır. Sonraları Osmanlı ordularını yöneten büyük başkomutanlara serdar-ı ekrem denilmeye başlanmıştır

Soru 29

"Kesin karar vermek. Yola çıkmak, gitmek." anlamında kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
abd
B
âlî
C
arz
D
azîmet
E
azim
Açıklama:
azîmet: Kesin karar vermek. Yola çıkmak, gitmek.

Soru 30

"Sığınma. Sığınacak yer. Dayandığı nokta." anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
mübâderet
B
vâsıl
C
sâdır
D
mantûk
E
penâh
Açıklama:
penâh: Sığınma. Sığınacak yer. Dayandığı nokta.

Soru 31

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rusya Devleti’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vürûdundan bizü devleteyn-i fahîmeteyn
B
Rusya Devleti’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vardığından berü devleteyn-i fahîmeteyn
C
Rusya Düveli’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vürûdundan berü devleteyn-i fahîmeteyn
D
Rusya Devleti’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vürûdundan berü devleteyn-i fahîmeteyn
E
Prusya Devleti’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vürûdundan berü devleteyn-i fahîmeteyn
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Rusya Devleti’nin murahhas orta elçisi Der-sa‘âdet’e vürûdundan berü devleteyn-i fahîmeteyn” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 32

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ve mâdde-i mezkûrenin Sırp milleti hakkında hâvî olduğu mu‘âhedâtın
B
vemâre-i mezkûrenin Sırp milleti hakkında hâvî olduğu mu‘âhedâtın
C
ve mâdde-i mezkûrenin Sırp milliyeti hakkında hâvî olduğu mu‘âhedâtın
D
ve mâdde-i mezkûrenin Sırp milleti hıfzında hâvî olduğu mu‘âhedâtın
E
ve mâdde-i mezkûrenin Sırp milleti hakkında hâvî olduğu mumâhedâtın
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “ve mâdde-i mezkûrenin Sırp milleti hakkında hâvî olduğu mu‘âhedâtın” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 33

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ahidnâme-i mezkûrenin sarılan müte‘allik olan sekizinci mâddesini serî‘an
B
ahidnâme-i mezkûrenin Sırplu’ya müte‘allik olan sekizinci mâddesini serî‘an
C
ahd-i sâmiye-i mezkûrenin Sırplu’ya müte‘allik olan sekizinci mâddesini serî‘an
D
ahidnâme-i mezkûreden sayılur müte‘allik olan sekizinci mâddesini serî‘an
E
ahidnâme-i mezkûrenin Sırplu’ya müte‘allik evlâd sekizinci mâddesini serî‘an
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “ahidnâme-i mezkûrenin Sırplu’ya müte‘allik olan sekizinci mâddesini serî‘an” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 34

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Makârim-i riyâset-penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının
B
Makām veyâ siyâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının
C
Makām-ı riyâset-penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının
D
Makām-ı riyâset-penâhîye ben sekiz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının
E
Makām-ı riyâset-penâhîye bendeniz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “Makām-ı riyâset-penâhîye bin sekiz yüz yirmi yedi sene-i Îseviyyesi şehr-i Haziranının” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 35

“Tavsiye, Rica, Kayırma” manalarına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ikmâl
B
ifrâz
C
iltimâs
D
isdâr
E
istihsâl
Açıklama:
İltimâs kelimesi “Tavsiye. Rica. İstirham. Kayırmak, tutmak, haksız olarak yardımda bulunmak. Yapılmasını isteme.” manalarına gelmektedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 36

Osmanlılar tarafından terim olarak kullanılan “Memleketeyn” ile kastedilen nedir?

Seçenekler

A
İki ülke
B
Bosna-Hersek
C
Eflak-Boğdan
D
Mekke-Medine
E
Anadolu-Rumeli
Açıklama:
Memleketeyn: Eflâk ve Boğdan’a Osmalılar tarafından verilen isimdir. Kelime manası “iki ülke” demektir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 37


Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
evlenenlere kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
B
olanlara kuyucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
C
olanlara kapucı başılık ve sahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
D
olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Adana’da hıdmetde
E
olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 38

Yukarıdaki metnin tam ve doğru çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
evlenenlere kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
B
olanlara kuyucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
C
olanlara kapucı başılık ve sahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
D
olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Adana’da hıdmetde
E
olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde
Açıklama:
Metnin tam ve doğru çevirisi “olanlara kapucı başılık ve silahşorluk i‘tâsıyla Asitâne’de hıdmetde” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 39

Osmanlı diplomatiğine göre aşağıdaki hitaplardan hangisi sadrazama sunulmuş olmalıdır?

Seçenekler

A
vekâlet-penâhî
B
nezâret-penâhî
C
fetvâ-penâhî
D
mülûkâne
E
şehinşâhî
Açıklama:
“vekâlet-penâhi” tabirinden sadrıazamlık, “fetvâ-penâhî”, şeyhülislâmlık, “nezâret-penâhî”’den nâzırlık makamı, “şehinşâhî, hümâyûn, mülûkâne, şâhâne ...”’ gibi övücü kelime ve sıfatlardan ise belgenin padişaha hitap ettiği veya sunulduğu anlaşılır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 40

Aşağıdaki sıfatlardan hangisi İstanbul için kullanılmış sıfatlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Der-aliyye
B
Dârü’l-hilâfe
C
Dârü’s-saltana
D
Dârü’l-cihâd
E
Südde-i sa‘âdet
Açıklama:
Der-sa‘âdet/Der-aliyye: Başkent demektir. Pâdişahın bulunduğu yer olması nedeniyle İstanbul’a çeşitli isim ve sıfatlar yakıştırılmış ve bunların bir kısmı İstanbul adı yerine kullanılmıştır. Der-sa‘âdet (: Mutluluk kapısı), Der-aliyye (: Yücelik kapısı), Âsitâne, Dârü’l-hilâfe, Dârü’s-saltana, Dergâh-ı Sa‘âdet, Südde-i sa‘âdet vs. gibi isimler yaygın olarak kullanılmaktaydı. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 41

Hangisi belgenin sadrıazamlık makamına hitaben yazıldığını gösteren ibaredir?

Seçenekler

A
vekâlet-penâhî
B
nezâret-penâhî
C
fetvâ-penâhî
D
mülûkâne
E
hümâyûn
Açıklama:
Osmanlı metinlerinde A seçeneğindeki vekâlet-penâhî ibaresi sadrıazamlık makamına hitaben yazarken kullanılır.

Soru 42

Aşağıdaki hangi ibare belgenin padişaha hitap ederken veya sunulurken kullanılmaz?

Seçenekler

A
şehinşâhî
B
hümâyûn
C
nezâret-penâhî
D
mülûkâne
E
şâhâne
Açıklama:
Belgenin içinde ismi geçmese bile, kimden kime, hangi makamdan nereye yazıldıkları konusunda önemli ipuçları verirler. Bu nedenle, bunların kalıp halinde bilinmesinin, belgelerin daha iyi okunup değerlendirilmesi üzerinde katkısı büyüktür. Meselâ, “vekâlet-penâhî” tabirinden sadrıazamlık, “fetvâ-penâhî”, şeyhülislâmlık, “nezâret-penâhî”’den nâzırlık makamı, “şehinşâhî, hümâyûn, mülûkâne, şâhâne ...”’ gibi övücü kelime ve sıfatlardan ise belgenin padişaha hitap ettiği veya sunulduğu anlaşılır. Görüldüğü gibi C seçeneğinde verilen “nezâret-penâhî” ibaresi nâzırlık makamına hitapta kullanılır.

Soru 43

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin kökü olan عنايت kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Affedicilik
B
İlgilenmek
C
Yardım etmek
D
Kararlı davranmak
E
Anlayışlı olmak
Açıklama:
Metinde işaretli olan عنايتلو “inâyetlü” kelimesinin kökü olan عنايت “inâyet” kelimesi “yardım, lütuf, meded etmek. Önemli bir işle karşılaşıp onunla meşgul olmak.” anlamlarına gelmektedir.

Soru 44

Metinde altı çizilerek işaretlenen سامى kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
mesut
B
gökteki
C
önemli
D
değerli
E
yüksek
Açıklama:
Metinde işaretlenen سامى “sâmî” kelimesi “yüksek, yüce, refi’” anlamlarına gelmektedir.

Soru 45

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Sâdır-ı evrâk-ı fermân-sâmîlerine imtisâlen Meclis-i Tahaffuzda bi’l-ittifâk müzâkere olunarak
B
Sâdır-evrâk fermân- sâmîlerine imtisâlen Meclis-i Tahaffuzda bi’l-ittifâk müzâkere olunarak
C
Sâdır olan fermân-ı sâmîlerine imtinâen Meclis-i Tahaffuzda bîlâ-ittifâk mezkûre olunarak
D
Sâdır olan fermân-ı sâmîlerine imtisâlen Meclis-i Tahaffuzda bi’l-ittifâk müzâkere olunarak
E
Sâdır olarak fermân-ı sâmîlerine imtisâlen Meclis-i Tahaffuzda bîlâ-ittifâk müzâkere olunarak
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği gibi “Sâdır olan fermân-ı sâmîlerine imtisâlen Meclis-i Tahaffuzda bi’l-ittifâk müzâkere olunarak” şeklindedir.

Soru 46

Metinde altı çizilerek işaretlenen امتثال kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
belirleme
B
öteleme
C
örnek kabul etme
D
görüşme
E
sunma
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen امتثال “imtisâl” kelimesi “Örnek kabul etme. Uymak. Ayrılmamak üzere inkıyad etme. Mesel ve kıssa söyleme. Bir şeyin suretine girme. Muvafakat ve mutabakat etme.” anlamlarındadır.

Soru 47

Metinde altı çizilerek işaretlenen kurum hangi amaçla görevlendirilmiştir?

Seçenekler

A
yoksulların durum
B
askeriye
C
eğitim
D
karantina
E
din
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen Meclis-i Tehaffuz kurumu 1838 yılında, karantina ile ilgili nizamların hazırlanması konusunda görevlendirilen bir komisyondur. Haftada birkaç kez toplanmaktaydı. Karantina meclisi, sıhhiye meclisi, meclis-i umûr-ı sıhhiye, karantina nezâreti, sıhhiye nezâreti gibi adlarla anılırdı. Önceleri meclis-i tehaffuz-ı ûlâ ve meclis-i tehaffuz-ı sânî adıyla iki ayrı meclis vardı. Sonradan tek bir meclis haline gelmiştir.

Soru 48

Metinde altı çizilerek işaretlenen صادر kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
kabul
B
çıkan
C
çalışan
D
görülen
E
yönlendirilen
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen صادر kelimesi “sudur eden, çıkan, meydana gelen” anlamlarındadır.

Soru 49

Metinde altı çizilerek işaretlenen اصدار kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
belirleme
B
görevlendirme
C
vazgeçirme
D
uygulama
E
yazdırma
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen اصدار “isdâr” kelimesi “Çıkarma, çıkarılma, sudur ettirme. Geri döndürmek, vazgeçirmek” anlamlarındadır.

Soru 50

Osmanlı metinlerinde irâde-i seniyye ile hangisi kastedilmiştir?

Seçenekler

A
Padişaha sunulan dilekçe
B
Padişahın bir işin yapılması veya yapılmaması için verdiği emir
C
Vezirin padişaha karşı sorumluluğu
D
Şeyhülislamlık makamının verdiği fetva
E
Doktor reçetesi
Açıklama:
Osmanlı metinlerinde irâde-i seniyye “Padişahın, bir işin yapılması veya yapılmaması hakkında verdiği emir. İrade eskiden şifahî, yani ağızdan emir vermek, yahut padişahın kendi el yazısı ile yazmak suretiyle verilirdi. Sonradan iradeler Mabeyn Başkâtibinin imzasını taşıyan yazılı kâğıtla bildirilmeğe başlamıştır. Çok yüksek ve mühim yerden gelen emir.” anlamında kullanılmıştır.

Soru 51

“genişlik” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
arz
B
müsâra‘at
C
mübâşeret
D
muktazî
E
derûn
Açıklama:
Çeşitli kalıpları ve terimleri kullanabileceksiniz.
"genişlik" anlamına gelen kelime arzdır

Soru 52

“teshîr” kelimesinin anlamı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
zabt etme, hâkim olma, zorla ele geçirme
B
belirtme, açıkca anlatma, ispat etme
C
satım, satış
D
istek, istenilen şey, alacak
E
daha önce, daha ileri, daha mühim
Açıklama:
Çeşitli kalıpları ve terimleri kullanabileceksiniz.
"teshir" kelimesinin doğru anlamı a şıkkındadır.

Soru 53

Aşağıdaki kelime-ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
ta‘addî: saldırma, düşmanlık, zulmetme
B
mess: yapışmak, değmek, dokunmak
C
zımn: yayılmak, bulaşmak, geçmek
D
vâfir: bol, birçok, çok
E
vesîm: güzel yüzlü, güzel çehrdamgalı
Açıklama:
Çeşitli kalıpları ve terimleri kullanabileceksiniz.
"zımn" kelimesinin anlamı iç taraf, maksak, gaye, açıktan söylenmeyip dolayısıyla anlatmadır.

Ünite 7

Soru 1

Söylentiye göre Ta’lik yazısı kelimenin hangi anlamından dolayı bu ad verilmiştir?

Seçenekler

A
asılı
B
girintili
C
yılankâvi
D
eğimli
E
karışık
Açıklama:
XI. yüzyılda ortaya çıkan bu yazıya, harflerinin asılı gibi görünüşü dolayısıyla “ta’lik” adı verildiği söylenir. A, doğru seçenektir.

Soru 2

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Kânûnî es-Seyyid Muhammed Rabi Efendi
B
Kâtibi es-Seyyid Mahmud Aziz Efendi
C
Kâtib-i es-Seyyid Muhammed Râgıb Efendi
D
Kânûn-i es-Seyid Mahmud Aziz Efendi
E
Kâfî es-Seyyid Mahmud Râgıb Efendi
Açıklama:
Metnin doğru okunuş B seçeneğinde olduğu gibi “Kâtibi es-Seyyid Mahmud Aziz Efendi” şeklindedir.

Soru 3

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi
B
Sadr-vâlâ Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi
C
Sürûr-ı vâlâ Anadolu şerâfetlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kamber Beyefendi
D
Sürûr- vâlâ Anadolu şerâfetlü Ali Sâlih Efendi-zâde Kadri Beyefendi
E
Sadr-vâlâ Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kamer Beyefendi
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi “Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi” şeklindedir.

Soru 4

Metinde altı çizilen "sadr-ı vâlâ-yı Anadolu" tamlamasıyla kastedilen makam hangi işlere bakardı?

Seçenekler

A
dış işleri ile ilgilenmek
B
ekonomi ile ilgilenmek
C
halk sağlığı ile ilgilenmek
D
hukuk ve yargı ile ilgilenmek
E
din işleriyle ilgilenmek
Açıklama:
Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu: Yargı ve eğitim teşkilatının sorumlusu olan kazaskerlik makamı Fatih devrinde Rumeli ve Anadolu kazaskerliği olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Sadr-ı Anadolu ve Sadr-ı Rumeli olarak isimlendirilen bu makamın sorumluları idari ve yargı görevleri vardır. Kuruluş yıllarında görevleri ordudaki askerî, hukukî anlaşmazlıkları halletmek, seferlere katılarak davalara bakmaktı. Zamanla imparatorluktaki kadıların ve müderrislerin tayinleri, azilleri, terfileri ve diğer işlemleriyle uğraşmak başlıca görevleri oldu. Divan üyesi olarak görevleri şerî hukuk ve yargı ile alakalı idi. D doğru seçenektir.

Soru 5

Metinde altı çizilen "semâhatlü" kelimesinin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
atama yapan
B
övgüye layık
C
iyiliksever
D
alçak gönüllü
E
adalet dağıtan
Açıklama:
Metinde altı çizilen semâhatlü kelimesinin kökü olan semâhat “cömertlik, el açıklığı; iyilikseverlik” anlamlarına gelir. Dolayısıyla bu kelime “cömert veya iyiliksever” olarak çevrilebilir. C, doğru seçenektir.

Soru 6

Resimdeki metnin doğru okunuş hangisidir?

Seçenekler

A
Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Rezzâk, yâ Âlim, yâ Fettâh, yâ Halîm
B
Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Rezzâk, yâ Alîm, yâ Fettâh, yâ Hâlîm
C
Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Tevvâb, yâ Âlîm, yâ Fettâh, yâ Hâlîm
D
Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Tevvâb, yâ Alîm, yâ Fettâh, yâ Halîm
E
Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Rezzâk, yâ Alîm, yâ Fettâh, yâ Halîm
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde olduğu gibi "Yâ Allah, yâ Kerîm, yâ Rezzâk, yâ Alîm, yâ Fettâh, yâ Halîm" şeklindedir.

Soru 7

Metinde altı çizilen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
bağışlayan
B
gönüller açan
C
cemal sahibi
D
sabır ve sükûnet sahibi
E
azamet sahibi
Açıklama:
Metinde altı çizilen kısım “yâ Halîm” olarak okunur. Hâlim kelimesi Arapçada “tabiatı yavaş olan, yumuşak huylu” demektir. Ancak bu kelime kalıp halinde “yâ Halîm” olarak Allah’a “ ey sabır ve sükûnet sahibi” diye hitap etmede kullanılır.

Soru 8

Metinde altı çizilen kısmın anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
bütün her şeye gücü yeten
B
bütün her şeyi duyan
C
bütün mahlukların rızkını veren
D
adaletli davranan
E
bütün varlığı yaratan
Açıklama:
Metinde altı çizilen kısım “yâ Rezzâk” olarak okunur. Rezzâk, Allah’ın isimlerinden olup “Bütün mahlukların rızkını veren Allah” demektir. C doğru seçenektir.

Soru 9

Osmanlı metinlerinde sıkça geçen "merkûm" kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
kabul edilmiş
B
yargılanmış
C
geçmişte kalan
D
yazılmış
E
mevcut olan
Açıklama:
Osmanlı metinlerinde "merkûm" kelimesi sıkça “yazılmış, adı geçmiş, rakamla söylenmiş, sayılmış” anlamlarında kullanılmıştır. D doğru seçenektir.

Soru 10

Metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Muhzırbaşı Süleyman Ağa bin Ahmed
B
Muzaffer Selîm Han Ağası Ahmed
C
Mukarrer başı Selîm Han Ağa Ahmed
D
Muhzar başı Süleymân Ağa ben Ahmed
E
Muhzar başı Süleymân Ağası Ahmed
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi "Muhzırbaşı Süleyman Ağa bin Ahmed" şeklindedir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ayın ilk günü anlamındadır?

Seçenekler

A
Hâmis
B
Evsat
C
Gurre
D
Evâhir
E
İşrûn
Açıklama:
Gurre; Arabî ayların birinci günü ve gecesi anlamındadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 12

"...fevkanî iki bâb oda ve tahtanî üç bâb oda..." ifdesinin günümüz Türkçe'sindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
giriş katı iki odalı ve alt katı üç odalı
B
üst katı iki odalı ve alt katı iki odalı
C
üst katı üç odalı ve alt katı iki odalı
D
üst katı üç odalı ve alt katı üç odalı
E
üst katı iki odalı ve alt katı üç odalı
Açıklama:
Osmanlı evleri genellikle giriş ve içten merdivenli onun üstünde bir kat daha toplamda iki katlıdır. Fevkanî üst katı, tahtanî ise alt katı ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Soru 13

"Tahrîren fi’l-yevmi’l-hâmis aşer min şehri Cumâdiye’l-âhire li-sene ihdâ ve seb‘în ve mi’eteyn ve elf." ifadesinin günümüz Türkçe'sindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bin iki yüz yetmiş bir senesi Cemaziyelahir ayının on beşinci gününde yazıldı.
B
Bin iki yüz yetmiş bir senesi Cemaziyelevvel ayının on yedinci gününde yazıldı.
C
Bin iki yüz yetmiş beş senesi Cemaziyelahir ayının on beşinci gününde yazıldı.
D
Bin üç yüz yetmiş bir senesi Cemaziyelahir ayının beşinci gününde yazıldı.
E
Bin iki yüz yetmiş bir senesi Cemaziyelevvel ayının yirmi beşinci gününde yazıldı.
Açıklama:
Şer'iyye sicillerinde ilgili hükmün sonunda yazıldığı tarih yazıyla özelden genele, küçükten büyüğe şekliyle ifade edilir. Yani önce gün sonra ay sonra yıl belirtilir. Günümüz Türkçe ifadesinde ise, yıl-ay-gün şeklinde bir ifade biçimi mevcuttur. Doğru cevap A'dır.

Soru 14

I.Muhzır
II.Muhtar
III.Gayruhum
Yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri Şuhûdü’l hâldendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, II, III
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Tüm seçenekler Şuhûdü’l hâl yani hadisenin şahitlerindendir. Doğru cevap B'dir.

Soru 15

I. Merkûm
II. Mersûm
III. Mezbûr
Yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri gayrimüslimler için kullanılan ifadelerden değildir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II, III
E
I ve III
Açıklama:
Merkûm, Mersûm, Mütemekkin gibi kavramlar sicillerde gayrimüslimleri ta'rif eden kavramlardır. Mezbûr, Mezbûre, Mezkûr, Mezkûre gibi ifadelerde müslüman ahali için kullanılır. Doğru cevap A'dır.

Soru 16

Aşağıdaki kelime ve anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Âfitâb: Güneş
B
Evâmir: Buyruklar
C
Bey‘: Satmak
D
Dülger: Marangoz
E
Ârî: Tutsak
Açıklama:
Ârî: Pâk, pislikten uzak, hür anlamlarına gelmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 17

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde fiil ve fâil bir arada verilmiştir?

Seçenekler

A
Muzâf-Müfevvaz
B
Nâtıka-Refî‘
C
Bey'-Mübeyyi‘
D
Râbi‘-Müşterâ
E
Re’y-Mümzât
Açıklama:
Bey' satın almak anlamında fiil olup, Mübeyyi‘ ise satıcı anlamında fâildir. Doğru cevap C'dir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Mübâya‘a Hüccetinin özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Alım-satım işleminin gerçekleştiğini gösterir.
B
Sadece satış işleminin gerçekleştiğini gösterir.
C
Alıcı ve satıcının kimlikleri mevcuttur.
D
Metanın özellikkleri mevcuttur.
E
İki tarafın da ifadeleri mevcuttur.
Açıklama:
Mübâya‘a Hücceti, alım satım işleminin gerçekleştiğini gösteren ve iki tarafın, ifadeleri, kimlikleri ve satılan metaın özelliklerinin belirtildiği belgedir. Doğru cevap B'dir.

Soru 19

"...merkûm Süleyman Ağa tamamen ve kâmilen bana ref‘ ve teslîm eylediğinde ben dahi yedinden bi’t-tamam ve’l.................. ahz u kabz eylediğimden sonra..." cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
İtimam
B
Kâmil
C
Hükkâm
D
Kemal
E
İltizâm
Açıklama:
Kemal eksiksiz anlmında olup, boşluğa uygun gelen kelimedir.

Soru 20

"Medîne-i Üsküdar’da Yeni Mahalle’de mütemekkin tebe‘a-i Devlet-i Aliyye’nin Rum milletinden fermeneci Haci Kosti veled-i Andonaki meclis-i şer‘-i hatîr-i lâzımu’t-tevkîrde merkûm Haci Kosti’nin sulbiye-i kebîre kızları olup her biri mahalle-i mezkûrede mütemekkineler tebe‘a-i saltanat-ı ....................nin millet-i merkûmesi nisvânından işbu hâmilüyyü’rrakîm Amelya ve İrini taraflarından..." cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Seniyye
B
Seviye
C
Şer'iyye
D
Hayriye
E
'Aliyye
Açıklama:
Seniyye, yüce, yüksek anlamlarında olup, boşluğa uygun düşen kelimedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 21

"Güneş, şems, pek güzel şahıs, pek parlak çehre" anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
âfitâb
B
âhar
C
ahkâm
D
ahz
E
akar
Açıklama:
âfitâb: Güneş, şems, pek güzel şahıs, pek parlak çehre

Soru 22

"Büyük, ulu; bir yazı türü" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
cânib
B
celîl
C
cem‘an
D
deyn
E
dülger
Açıklama:
celîl: Büyük, ulu; bir yazı türü

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi "gevher" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Elmas, cevher
B
İnci
C
Para
D
Değerli taş
E
Bir şeyin aslı esası
Açıklama:
gevher: 1. Elmas, cevher. 2. İnci. 3. Değerli taş. 4. Bir şeyin aslı esası.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi "hâmil" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yüklü
B
Gebe
C
Sahip
D
Muhasebeci
E
Taşıyan
Açıklama:
hâmil: Yüklü. 2. Gebe. 3. Hâiz. 4. Sâhip, mâlik. 5. Taşıyan, götüren. 6.
Uhdesinde bir poliçe bulunan.

Soru 25

"Bir hükûmetin idâresi altında bulunan ülkelerin bütünü" açıklaması verilen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
hâmis
B
hatem
C
hatîr
D
hâvi
E
havza
Açıklama:
havza: Bir hükûmetin idâresi altında bulunan ülkelerin bütünü.

Soru 26

"Kadılar" anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
kudât
B
kurâ
C
keyl
D
ketb
E
keyfiyet
Açıklama:
kudât: Kadılar.

Soru 27

"Peygamberler" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
müste’cir
B
mürselîn
C
müştemilât
D
müşterâ
E
mütebahhir
Açıklama:
mürselîn: Peygamberler

Soru 28

"râbi‘" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İkinci
B
Üçüncü
C
Beşinci
D
Dördüncü
E
Altıncı
Açıklama:
râbi‘: Dördüncü

Soru 29

"Tazmine mecbur olan, kefil" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
zeyl
B
zımmî
C
zâmin
D
zîde
E
ziyâdâr
Açıklama:
zâmin: Tazmine mecbur olan, kefil.

Soru 30

Osmanlı ilmiye teşkilatında yüksek dereceli ve vilayet kadılıkları için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Şeyhulislam
B
Temessük
C
Mecidiye Nişanı
D
Meclis-i şer‘
E
Mevleviyet
Açıklama:
Mevleviyet: Osmanlı ilmiye teşkilatında yüksek dereceli ve vilayet kadılıkları için kullanılan terim.

Soru 31

Soru 1. Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi hazretlerinin zamân-ı devletlerinde vukû‘ bulan hücec-i şer‘iyye sicilidir.
B
Sadr-ı vâlâ Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi hazretinin zamân-ı devletinde vukû‘ bulan hücec şer‘iyye sicilidir.
C
Sadr-vâlâ-yı Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi hazretlerinin hemân devletlerinde vukû‘ bulan hücec-i şer‘iyye sicilidir.
D
Sadr-vâlâ Anadolu sehâvetlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi hazretlerinin hemân devletlerinde vukû‘ bulan hücec-i şer‘iyye sicilidir.
E
Sadr-ı vâlâ Anadolu semâhatlü Hilmî Sâtı‘ Efendi-zâde Kâdir Beyefendi hazretlerinin zamân-ı devletlerinde vukû‘ bulan hücec-i şer‘iyye-yi sicildir.
Açıklama:
Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi “Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu semâhatlü Ali Sâtı‘ Efendi-zâde Kadri Beyefendi hazretlerinin zamân-ı devletlerinde vukû‘ bulan hücec-i şer‘iyye sicilidir.” şeklindedir.

Soru 32

Soru 2. Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Başarılı
B
Değerli
C
Yüce
D
İyiliksever
E
Adil
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen سماحت لو “semâhatlü” kelimesinin kökü olan semâhat Arapça asıllı olup “cömertlik, el açıklığı; iyilikseverlik” anlamlarına gelir. Kelime Türkçe +lü ekini aldığında “cömert, eli açık, iyiliksever” gibi anlamlara gelir. Bu anlamlardan yalnızca “iyiliksever” görüldüğü gibi D seçeneğinde bulunmaktadır. Dolayısıyla D doğru cevaptır.

Soru 33

Soru 3. Metinde zikredilen Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu teşkilatının görev alanı hangisidir?

Seçenekler

A
ekonomi
B
dışişleri
C
yargı
D
haberleşme
E
sağlık
Açıklama:
Sadr-ı vâlâ-yı Anadolu: Yargı ve eğitim teşkilatının sorumlusu olan kazaskerlik makamı Fatih devrinde Rumeli ve Anadolu kazaskerliği olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Sadr-ı Anadolu ve Sadr-ı Rumeli olarak isimlendirilen bu makamın sorumlularının idari ve yargı görevleri vardır. Kuruluş yıllarında görevleri ordudaki askerî, hukukî, anlaşmazlıkları halletmek, seferlere katılarak davalara bakmaktı. Zamanla imparatorluktaki kadıların ve
müderrislerin tayinleri, azilleri, terfileri ve diğer işlemleriyle uğraşmak başlıca görevleri oldu. Divan üyesi olarak görevleri şerî hukuk ve yargı ile alakalı idi.

Soru 34

Soru 4. Metinde altı çizili olarak verilen حجج “hücec” kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Hacılar
B
Vesikalar
C
İdareciler
D
Memurlar
E
Gemiler
Açıklama:
Arapça bir kelime olan hücec “deliller, senetler, vesikalar” anlamında gelmektedir.

Soru 35

“Ta‘lik” yazısına hangi yüzyılda nerede ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
IX. yüzyıl - Mısır
B
X. yüzyıl - Bağdat
C
XI. yüzyıl - İran
D
XIV. yüzyıl - Endülüs
E
XVI. yüzyıl - İstanbul
Açıklama:
Ta‘lik, İran kaynaklı bir yazı olup İranlı ilim adamlarına göre tevkî, rika ve nesih yazılarının kaynaştırılmasıyla meydana getirilmiştir ve oluşumunda, yılankavî (Dolambaçlı, dolanarak giden). harflere sahip Pehlevî ve Avestan alfabelerinin de rolü olmuştur. XI. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Soru 36

“Ta‘lik” yazısına hangi özelliğinden dolayı bu ad verilmiştir?

Seçenekler

A
yazarken çok kolay olmasından dolayı
B
okumasının kolaylığından dolayı
C
harflerinin eğiminden dolayı
D
harflerinin bitişme noktalarından dolayı
E
harflerinin asılı gibi görünüşünden dolayı
Açıklama:
Ta‘lik, İran kaynaklı bir yazı olup İranlı ilim adamlarına göre tevkî, rika ve nesih yazılarının kaynaştırılmasıyla meydana getirilmiştir ve oluşumunda, yılankavî (Dolambaçlı, dolanarak giden). harflere sahip Pehlevî ve Avestan alfabelerinin de rolü olmuştur. XI. Yüzyılda ortaya çıkan bu yazıya, harflerinin asılı gibi görünüşü dolayısıyla “ta‘lik” adı verildiği söylenir.

Soru 37

Osmanlı metinlerinde geçen bey‘-i bât ifadesiyle hangisi kastedilmektedir.

Seçenekler

A
Satıcı ile alıcının vazgeçmeleri mümkün olan ön satış
B
Satıcı ile alıcının vazgeçmeleri mümkün olamayan kesin satış
C
Satılan malın iadesinin süresi
D
Şirket kurma ön hazırlığı
E
Vergi ödeme
Açıklama:
Osmanlı sicillerinde geçen bey-i bât Satıcı ile alıcının vazgeçmeleri mümkün olamayan kesin satış.” anlamında kullanılmıştır.

Soru 38

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Mihver semti Galata’ya mesâfe kasab-ı Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa
B
Mihver sümme Galata’ya mesâfe-yi kasaba-yı Tophane’de Cihangir mahalinde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa
C
Mahrûsa-yı Galata’ya mesâfe-yi kasaba Tophane-yi Cihângir mahalinde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa
D
Mahrûsâ-yı Galata’ya muzâfe-yi kasab-i Tophane-i Cihângir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa
E
Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde verildiği gibi “Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa” şeklindedir.

Soru 39

Metinde altı çizilerek işaretlenen مضاف kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
bağlanmış
B
giden
C
yolunda
D
idareci
E
yaşayan
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مضاف muzâf “İzâfe olunmuş, katılmış, bağlanmış, bağlı.” anlamlarında kullanılır.

Soru 40

Metinde altı çizilerek işaretlenen ساكن kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
talep eden
B
şikayet eden
C
eğitim gören
D
oturan
E
konuk
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen ساكن sâkin 1. Hareketsiz olan, oynamayan. 2. Uslu, kendi halinde olan, yavaş. 3. Oturan. 4. Teskin olmuş, yatışmış.” anlamlarında kullanılır.

Soru 41

İran kaynaklı bir yazı olup İranlı ilim adamlarına göre tevkî, rika ve nesih yazılarının kaynaştırılmasıyla meydana getirilmiş yazı türüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Divani
B
Rika
C
Nesih
D
Sülüs
E
Talik
Açıklama:
Ta‘lik, İran kaynaklı bir yazı olup İranlı ilim adamlarına göre tevkî, rika ve nesih yazılarının kaynaştırılmasıyla meydana getirilmiştir ve oluşumunda, yılankavî (Dolambaçlı, dolanarak giden). harflere sahip Pehlevî ve Avestan alfabelerinin de rolü olmuştur. Bununla beraber, kûfî ile Pehlevî veya sülüs ile kûfînin birleşiminden doğmuş olduğuna dair görüşler de vardır.

Soru 42

Aşağıdakilerin hangisi "Vilâyet-i Anadolu’da Niğde sancağına muzâfe Nevşehir kazâsına tâbi‘ Matyan karyesinde sâkine iken bundan akdem vefât iden Hadice Nâzik Hanım" cümlesinin günümüz Türkçesi karşılığıdır?

Seçenekler

A
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan köyünde oturuyorken sonradan vefat eden Hatice Nazik Hanım"
B
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan nahiyesinde oturuyorken evvelce vefat eden Hatice Nazik Hanım"
C
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan köyünde oturuyorken evvelce vefat eden Hatice Nazik Hanım"
D
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan köyünde oturmadan evvel vefat eden Hatice Nazik Hanım"
E
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan köyünde oturacakken daha sonra vefat eden Hatice Nazik Hanım"
Açıklama:
"Anadolu vilayeti Niğde sancağına bağlı Nevşehir kazasında bulunan Matyan nahiyesinde oturuyorken evvelce vefat eden Hatice Nazik Hanım..."

Soru 43

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metnin günümüz Türkçesi ile karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Akdî kudâti’l-müslimîn, evli vülâti’l-muvahhidîn
B
Akzâ kudâti’l-müslimîn, evli vilâti’l-muvahhidîn
C
Akzâ kudâti’l-müslimîn, evlâ vülâti’l-muvahhidîn
D
Akzâ kudâti’l-müslimîn, ulâ vilâti’l-muvahhidîn
E
Akdi kudâti’l-müslimîn, ulâ vülâti’l-muvahhidîn
Açıklama:
Söz konusu Osmanlıvca metnin günümüz Türkçesine aktarımı : Akzâ kudâti’l-müslimîn, evlâ vülâti’l-muvahhidîn

Soru 44

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılan metnin günümüz Türkçesi karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Çukadar Hasan Ağa
B
Çikedâr Hüseyin Ağa
C
Çukdar Hasan Ağa
D
Çukdar Hüseyin Ağa
E
Çukadar Hüseyin Ağa
Açıklama:
Çukadar Hasan Ağa

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisinde "gönderme, gönderilme, yollama" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Vâsıl
B
isâl
C
ibrâ
D
irsâl
E
ikrâr
Açıklama:
İrsâl: 1. Gönderme, gönderilme, yollama. 2. Salıverme, koyuverme

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde "Şer‘î mahkemeler tarafından verilen ve kadı huzurunda iki tarafın anlaşmaya
vardıklarına dair kadının tasdikini içeren belge"nin adı doğru olarak verilmiştir.

Seçenekler

A
Berat
B
Ferman
C
Hüccet
D
Arzuhal
E
İrade
Açıklama:
Hüccet: Şer‘î mahkemeler tarafından verilen ve kadı huzurunda iki tarafın anlaşmaya vardıklarına dair kadının tasdikini içeren belge.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisinde "ölen kişinin bıraktığı mal varlığı" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Tezkire
B
Teskere
C
temlik
D
takrir
E
Tereke
Açıklama:
Tereke: Ölen kişinin bıraktığı mal varlığı, muhallefat da denilir.

Soru 48

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metnin günümüz Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Anadolu’da karla kırâğı
B
Anadolu’da tarla ferâğı
C
Anadolu’da tarla kırâğı
D
Anadolu’da kar ile kırağı
E
Anadolu’da sarla ferâğı
Açıklama:
Metni doğru okunuşu: Anadolu’da tarla ferâğı

Soru 49

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metnin günümüz Türkçesi karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i enverde Dâhiliye Kalemi hulefâsından..."
B
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kaza-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin menâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i enverde Dâhiliye Kalemi hulefâsından..."
C
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i anurde Dâhiliye Kelemi hulefâsından..."
D
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kaza-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i enverde Dâhiliye Kalemi halifesinden..."
E
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cangir Mahallesi’nde sâkin minâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i enverde Dâhiliye Kalemi hulefâsından..."
Açıklama:
Metnin günümüz Türkçesi hali:
"Mahrûsa-i Galata’ya muzâfe kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali meclis-i şer‘-i şerîf-i enverde Dâhiliye Kalemi hulefâsından..."

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi "Resmolunmuş, yazılmış, çizilmiş, bahsi geçmiş, adı geçmiş" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Mevfûr
B
Mevkûf
C
Mevsûf
D
Mersûm
E
Merkûm
Açıklama:
Mersum: 1. Resmolunmuş, yazılmış, çizilmiş. 2. Bahsi geçmiş, adı geçmiş. 3. Önceleri Müslüman olmayan kişileri anlatırken “merkum” yerine kullanılan ifade.

Soru 51

Aşağıdaki yazı türlerinden hangisi şeriyye sicillerinde kullanılmıştır?

Seçenekler

A
kufî
B
sülüs
C
reyhani
D
ta‘lik
E
siyakat
Açıklama:
Ta‘lik yazıyı ve bu yazı ile düzenlenen metinleri okuyabileceksiniz.
talik şeriyye sicillerinde kullanılan bir yazı türüdür.

Soru 52

“Mahrûsa-i Galata’ya ... kasaba-i Tophane’de Cihangir Mahallesi’nde sâkin münâdî Çalık Yusuf Ağa ibn-i Ali” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
malum
B
muzafe
C
muadil
D
murakıp
E
merkum
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
doğru kelime "muzafe"dir.

Soru 53

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
ahz: verme
B
akd: sözleşme
C
akdem: önce
D
celî: açık, aşikar
E
derûn: iç, gönül
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
ahz "alma" anlamındadır.

Soru 54

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
ahkam: pişmanlık
B
âtî: geçmiş
C
bab: kapı
D
bahr: kara
E
amik: yüksek
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
Bâb, kapı anlamındadır.

Soru 55

“Tebe‘a-i saltanat-ı seniyyenin millet-i ... nisvânından işbu hâmilüyyü’r-rakîm Amelya” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
maruzası
B
mefkuresi
C
mabudesi
D
merkumesi
E
maşukası
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
Doğru yanıt d şıkkıdır.

Soru 56

“kerîm” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
düzgün
B
cömert
C
cesur
D
yaygın
E
şefkatli
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
"Cömert" anlamındadır.

Ünite 8

Soru 1

Hangisi şeyhülislamlık makamının bir başka adıdır?

Seçenekler

A
Bâb-ı meşihât
B
Bâbüssaade
C
Bâbüsselâm
D
Bâb-ı Âli
E
Bâb-ı Hümâyûn
Açıklama:
Osmanlı bürokrasisi içerisinde farklı ve mühim bir yeri olan Şeyhülislamlık makamı, Bâb-ı fetvâ, Meşîhat, Bâb-ı Meşîhat veya Fetvahane gibi isimlerle de anılmıştır. A, doğru seçenektir.

Soru 2

Resimde verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Huzûr-ı âli-cenâb meşîhât-ı penâhîye
B
Huzûr-ı âlî cenâb-ı meşihat penâhîye
C
Huzûr âlî-cenâb meşîhât-penâhîye
D
Huzûr-ı âl-i cenâb-ı meşihat-ı penâhiye
E
Huzûr-ı âlî-i cenâb-ı meşîhat-penâhîye
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde olduğu gibi “Huzûr-ı âlî-i cenâb-ı meşîhat-penâhîye” şeklindedir.

Soru 3

Osmanlı bürokrasisi içinde yazışmaların karalamalarını temize çekene ne denilmiştir?

Seçenekler

A
Müsevvid
B
Mübeyyiz
C
Müsbit
D
Nâ’il
E
Mübeyyin
Açıklama:
Osmanlı bürokrasisi içinde yazışmaların karalamalarını temize çekenlere mübeyyiz denilmiştir. Görüldüğü gibi B, doğru seçenektir.

Soru 4

Resimdeki metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Fetvâhâne-i âlî-i posta odası müsevvidlerinden Rizeli mükerremetlü İbrahim Hilmi Efendi
B
Fetvâhâne-i âlî-pusula otağı müsevvirlerinden Rizeli mükerremetlü İbrahim Hilmi Efendi
C
Fetvâhâne âlî posta odası müsevvirlerinden Rizeli mükerremetlü İbrahim Hilmi Efendi
D
Fetvâhâne-i âlî pusula odası müsevvidlerinden Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi
E
Fetvâhâne âlî pusula odası müsevvirlerinden Rizeli mükerremetlü İbrahim Hilmi Efendi
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği gibi “Fetvâhâne-i âlî pusula odası müsevvidlerinden Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi ” şeklindedir.

Soru 5

Metindeki altı çizili olan "مسود" kelimesi Osmanlı bürokrasisinde hangi anlamda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
yazışmaların karalamalarını yapan
B
yazışmaların karalamalarını temize çeken
C
yazışmaları kontrol eden
D
yazışmaları yerine teslim eden
E
yazışmaları kabul eden
Açıklama:
Osmanlı bürokrasisi içinde yazışmaların karalamalarını hazırlayan memura müsevvid, temize çekenlere ise mübeyyiz denilmiştir. Görüldüğü gibi A, doğru seçenektir.

Soru 6

Metindeki altı çizili "مكرمتلو" kelimesinin anlamı hangisidir?

Seçenekler

A
adaletli
B
ısrarcı
C
bol
D
cömert
E
yüce
Açıklama:
Metinde altı çizili olan ve “mükeremmetlü” olarak okunan kelime “kerem sahibi, şerefli, cömert” anlamlarındadır. Görüldüğü gibi D doğru seçenektir.

Soru 7

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Sicill-i Ahvâl-i Şu‘benin işbu müzekkeresi mütâla‘a olundu.
B
Sicill-i Ahvâl-i Şu‘benin işbu mezkûresi mütâla‘a olundu.
C
Sicill-i Ahvâl Şu‘besinin işbu müzekkeresi mütâla‘a olundu.
D
Sicil-ahvâl Şu‘besinin işbu müzâkeresi mütâla‘a olundu.
E
Sicill-Ahvâl Şu‘besinin işbu müzâkeresi mütâla‘a olundu.
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde verildiği gibi "Sicill-i Ahvâl Şu‘besinin işbu müzekkeresi mütâla‘a olundu." şeklindedir.

Soru 8

Metinde altı çizilen şubenin işlevi nedir?

Seçenekler

A
Mahkeme kararlarını saklayan birim.
B
Memurların sicil kayıtlarının tutulduğu birim
C
Saray giderlerini yapan birim.
D
Taşra idaresini denetleyen birim.
E
Eğitimden sorumlu birim.
Açıklama:
Sicill-i Ahvâl Şu‘besi memurların sicil kayıtlarının tutulduğu birimdir.B doğru seçenektir.

Soru 9

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Hind-i Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf-ı mahalliyeden Mehmed Sa‘id Efendi tarafından
B
Hind-i Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf-ı maliyeden Mehmed Sa‘id Efendi tarafından
C
Hind-i Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf-ı maliyeden Mehmed Sa‘id Efendi tarafına
D
Hind u Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf maliyeden Mehmed Sa‘id Efendi tarafından
E
Hind u Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf mahallinden Mehmed Sa‘id Efendi tarafına
Açıklama:
Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi "Hind-i Çînî kıt‘asının Benan şehrinde eşrâf-ı mahalliyeden Mehmed Sa‘id Efendi tarafından" şeklindedir.

Soru 10

Metinde altı çizilen kısmın günümüz Türkçesiyle karşılığı hangisidir?

Seçenekler

A
bölgedeki memurlar
B
bölgenin ileri gelenleri
C
bölgede yaşayanlar
D
bölgedeki kadınlar
E
bölgedeki sorunlar
Açıklama:
Metinde işaretli olan "eşrâf-ı mahalliye" tamlaması B seçeneğinde verildiği gibi günümüz Türkçesine "bölgenin ileri gelenleri" olarak çevrilir.

Soru 11

Padişahın herhangi bir konuya olan resmi emrinin yazılı hali aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Fermân
B
İrâde-i seniyye
C
Âtıfet-i seniyye
D
Nişân-ı âlî
E
Fenn-i tecvîd
Açıklama:
Fermân: Padişahın herhangi bir konuya olan resmi emrinin yazılı hali.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi padişah fermanı veya tuğrasının diğer adıdır?

Seçenekler

A
Fenn-i tecvîd
B
Nişân-ı âlî
C
Mekâtib-i ibtidâiyye
D
Ders-i âm
E
Bâb-ı âlî
Açıklama:
Nişân-ı âlî: Padişah fermanı veya tuğrasının diğer adı

Soru 13

Sadrazamların divan-ı hümayundan bağımsız bir yönetim merkezine kavuşmaları üzerine 18. yüzyıl sonlarından itibaren sadrazamlık dairesine veya paşa kapısına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Atiyye-i seniyye
B
Nişân-ı âlî
C
Bâb-ı âlî
D
Fenn-i tecvîd
E
Mekâtib-i ibtidâiyye
Açıklama:
Bâb-ı âlî: Sadrazamların divan-ı hümayundan bağımsız bir yönetim merkezine kavuşmaları üzerine 18. yüzyıl sonlarından itibaren sadrazamlık dairesine veya paşa kapısına verilen ad.

Soru 14

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Terfi‘- Yükselme
B
Tavzîf- Vazifelendirmek
C
Tarîk- Yol
D
Nâ‘il- Muradına eren
E
Varaka: Zaman
Açıklama:
Varaka tek yaprak hâlindeki kâğıt anlamına gelmektedir.

Soru 15

"Hüsn" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kısa, eksik, kusur işleyen, kusurlu.
B
Vermek, bahşetmek, ihsan etmek.
C
Uzak, ırak, umulmadık
D
Güzellik, iyilik, eksiksizlik
E
Yol harcı, yol parası.
Açıklama:
Hüsn: Güzellik, iyilik, eksiksizlik

Soru 16

"Savt" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ses, bağırmak.
B
Kapı, eşik.
C
Taçlı, taç giyen padişah, hükümdar.
D
Aramak, araştırmak, incelemek, araştırılmak.
E
Eda etmek, ödenmiş para, verilmiş borç.
Açıklama:
Savt: Ses, bağırmak

Soru 17

Şeyhülislamlık dairesi içinde memurların özlük kayıtlarının tutulduğu yer aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dersaadet Emtia-i Dahiliye Gümrüğü
B
Sicil Müdüriyeti
C
Encümen-i İntihâb-ı Memûrîn-i İlmiye
D
Nizamnâme
E
Tezkire
Açıklama:
Sicil Müdüriyeti: Şeyhülislamlık dairesi içinde memurların özlük kayıtlarının tutulduğu yer.

Soru 18

"Emtia" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bozma, bozulma, bozulmuş.
B
İstenilen, temenni olunan.
C
Yan, yön, taraf.
D
Ödemek, yerine getirmek.
E
Ticaret malları
Açıklama:
Emtia ticaret malları anlamına gelmektedir.

Soru 19

Hicri takvimde ayın ilk günü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ketebe
B
Gurre
C
Tevcîh
D
Uhde
E
Dûr
Açıklama:
Gurre: Hicri takvimde ayın ilk günü.

Soru 20

"Taannüd" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnat etme, ayak direme.
B
Kaldırmak, çıkarmak, geçmek.
C
Uzak.
D
Kapsamak, içermek.
E
Zikredilen, bahsedilen, adı geçen.
Açıklama:
Taannüd: İnat etme, ayak direme.

Soru 21

Son Osmanlı şeyhülislamı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
II. Murat
B
Zenbilli Ali Efendi
C
Mehmet Nuri Efendi
D
Abdülmecit
E
İbn-i Kemal
Açıklama:
Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı devlet teşkilatında iki önemli ilmiye makamından biri şeyhülislamlıktır. Devletin kuruluşundan 125 yıl sonra II. Murat’ın saltanatında 1425 yılında Molla Şemseddin Fenârî’nin tayini ile bir fetva makamı olarak ortaya çıkmış, son Osmanlı hükümetinin 1922’de istifası ile kabinedeki Mehmet Nuri Efendi son Osmanlı şeyhülislamı olmuştur. Böylece şeyhülislamlık 1425’ten 1922’ye kadar 497 sene devam etmiş ve bu süre içinde 129 şeyhülislamdan bazıları birkaç defa olmak 185 meşihat değişikliği olmuştur.

Soru 22

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Huzûr-ı âlî-i cenâb-ı meşîhat-penâhîye
B
Fetvâhâne-i âlî pusula odası
C
Kânûn-ı sânî sene[ 1]307
D
Sicill-i Ahvâl Şu‘besi’nin
E
Fetvâ Odası’na nakl ile
Açıklama:
Detaylar için “METİNLER 1” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Huzûr-ı âlî-i cenâb-ı meşîhat-penâhîye

Soru 23

“Aded: 260”ın Osmanlı Türkçesi doğru yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Detaylar için “METİNLER 1” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Aded: 260

Soru 24

“Müsbit” kelimesinin anlamı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İspat eden, tespit eden.
B
Açıklayan, beyan eden, meydana koyan.
C
Yol; usûl.
D
Yükselme, yukarı kaldırma, i’lâ etme.
E
İlâveler, ekler, zamlar, artırmalar.
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
müsbit: İspat eden, tespit eden.

Soru 25

“Şeyhülislam dairesinde bulunan ve şeyhülislamlara sorulan dini meselelerin cevabını hazırlamakla ve mahkemelerce verilmiş ilamları incelemekle görevli memur” kimdir?

Seçenekler

A
Bâb-ı Fetvâ
B
Hâric-i İstanbul Müderrisliği
C
Kütüb-i şeriyye
D
Eminü’l-Fetvâ
E
Meclis-i tedkîkât-ı şeriyye
Açıklama:
Detaylar için “Terim Sözlüğü” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Eminü’l-Fetvâ: Şeyhülislam dairesinde bulunan ve şeyhülislamlara sorulan dini meselelerin cevabını hazırlamakla ve mahkemelerce verilmiş ilamları incelemekle görevli memur.

Soru 26

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bâb-ı Fetvâ
B
Hind-i Çînî
C
Dâ’ire-i Meşîhat
D
Havâlî-i mezkûre
E
Şeyhulislâm Mehmed
Açıklama:
Detaylar için “Şeyhülislam Mehmed Cemaleddin Efendi’nin Yazısı (No: 009)” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Dâ’ire-i Meşîhat

Soru 27

“Şerefliler. İleri gelen büyükler” anlamına gelen sözcük seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
eşrâf
B
arz
C
dâver
D
havâlî
E
ihsân
Açıklama:
Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
eşrâf: Şerefliler. İleri gelen büyükler.

Soru 28

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hüseyin Hüsnü Efendi tarafından bi’t-takdîm
B
Hiç bir sebeb-i kânûnîye müstenid olmayarak
C
Mûmâ-ileyhin tercüme-i hâl hulâsa-i
D
Ol-bâbda emr ü fermân hazret-i
E
Encümen-i İntihâb-ı Me’mûrîn-i İlmiye
Açıklama:
Detaylar için “Encümen-i İntihâb-ı Me‘mûrîn-i İlmiye Reisi Namına Yazılan Belge (No: 13)” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Hiç bir sebeb-i kânûnîye müstenid olmayarak

Soru 29

“Kaydedilmiş, sicilli. Mahkeme defterine geçirilmiş.” anlamındaki sözcük seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
azl
B
müseccel
C
bekâ
D
hâvî
E
mütâlaa
Açıklama:
Detaylar için “Metne Ait Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
müseccel: Kaydedilmiş, sicilli. Mahkeme defterine geçirilmiş.

Soru 30

“Osmanlı ilmiye teşkilatında yüksek dereceli ve vilayet kadılıkları için kullanılan terim” seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gurre
B
Mevleviyet
C
Ruus-ı Hümâyun
D
Uhde
E
Tevcîh
Açıklama:
Detaylar için “Terim Sözlüğü” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Mevleviyet: Osmanlı ilmiye teşkilatında yüksek dereceli ve vilayet kadılıkları için kullanılan terim.

Soru 31

Osmanlı bürokrasisi içerisinde farklı ve mühim bir yeri olan Şeyhülislamlık müessesesi hakkında hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Osmanlı Devletinin kuruluşundan 125 yıl sonra II. Murat’ın saltanatında 1425 yılında bir fetva makamı olarak ortaya çıkmıştır.
B
Şeyhülislamlık yanında Bâb-ı fetvâ, Meşîhat gibi isimlerle de anılmıştır.
C
Osmanlı Devlet teşkilatında iki önemli ilmiye makamından birisidir.
D
Fetva müessesi sayesinde siyasi bakımdan da ön plana çıkan şeyhülislamlar, aynı zamanda Divan-ı Hümayun üyesidirler.
E
Tanzimat devrinde Avrupa usulü kabine benimsendiği dönemde şeyhülislamlar kabine üyesi olarak heyet-i vükela arasında yer almışlardır.
Açıklama:
Şeyhülislamlık makamı, Osmanlı bürokrasisi içerisinde farklı ve mühim bir yeri olup Bâb-ı fetvâ, Meşîhat gibi isimlerle de anılmıştır. Osmanlı devlet teşkilatında iki önemli ilmiye makamından biri şeyhülislamlıktır. Devletin kuruluşundan 125 yıl sonra II. Murat’ın saltanatında 1425 yılında Molla Şemseddin Fenârî’nin tayini ile bir fetva makamı olarak ortaya çıkmış, son Osmanlı hükümetinin 1922’de istifası ile kabinedeki Mehmet Nuri Efendi son Osmanlı şeyhülislamı olmuştur. Böylece şeyhülislamlık 1425’ten 1922’ye kadar 497 sene devam etmiş ve bu süre içinde 129 şeyhülislamdan bazıları birkaç defa olmak 185 meşihat değişikliği olmuştur. Ortaya çıktığı yıllarda mütevazi bir yapıya sahip olan şeyhülislamlık kurumunun XVI. Yüzyılda Zenbilli Ali Efendi, İbn-i Kemal ve Ebussuud efendilerin bu makama gelmesiyle önem ve itibarı artmış, müfü tayini ile sınırlı olan salahiyetleri artarak bütün yüksek görevli müderris ve kadıları idare eder bir konuma gelmiştir. Fetva müessesi sayesinde siyasi bakımdan da ön plana çıkan şeyhülislamlar, Divan-ı Hümayun üyesi olamamalarına karşın ihtiyaç duyulduğunda divana davet edilerek görüşleri alınmıştır.
Şeyhülislamlar devlet teşkilatında bazen sadrazamdan sonra hatta bazı padişahların tutumları sebebiyle sadrazamın bile üstünde yer almışlardır. Tanzimat devrinde Avrupa usulü kabine benimsendiği dönemde şeyhülislamlar kabine üyesi olarak heyet-i vükela arasında yer almışlardır.

Soru 32

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Fetvâhâne-i âlî pusula odası müsevvidlerinden Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi tarafından
B
Fetvâ-yı hâne-i âlî-pusula odası mesûdlarından Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi tarafından
C
Fetvâ-yı hâne âlî-pusula odası mesrûrlarından Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi tarafından
D
Fütüvvehâne-i âlî Yusuf odası müsevvidlerinden Rizeli müteveffâ İbrahim Hilmi Efendi tarafından
E
Fütüvvehâne Âlî Yusuf odası mesrûrlarından Rizeli müteveffâ İbrahim Hilmi Efendi tarafından
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi “Fetvâhâne-i âlî pusula odası müsevvidlerinden Rizeli mekremetlü İbrahim Hilmi Efendi tarafından” şeklindedir.

Soru 33

Metinde altı çizilerek işaretlenen مسود kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Nereye hangi yazının yazılacağına karar veren
B
Bürokraside yazışmaların karalamalarını hazırlayan
C
Bürokraside yazışma karalamalarını temize çeken
D
Yazışmaları doğru yazılıp yazılmadığını kontrol eden
E
Yazıları yerine ulaşmasından sorumlu olan
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مسود “müsevvid” kelimesi Osmanlı bürokrasisi içinde yapılan yazışmaların karalamalarını hazırlayan memura denirdi.

Soru 34

Metinde altı çizilerek işaretlenen مكرمتلو kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
Adil
B
Yol gösterici
C
Şerefli
D
Amir
E
çalışkan
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مكرمتلو “mekremetlü” kelimesi “kerem sahibi, şerefli, cömert” anlamlarındadır.

Soru 35

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsusatla tahsisât-ı âlimler meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mukadder ve târihlerinde mübeyyin tanzîm olunan
B
Mahsusat-ı tahsisât-ı âlimler meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mukadder ve târihlerinde mübeyyen tanzîm olunan
C
Mûmâ-ileyh-i tahsisât-ı âlemiye meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mekâdîr ve târihlerinde mübeyyin tanzîm olunan
D
Mûmâ-ileyh-i tahsisât-ı ilmiye meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mukadder ve târihlerinde mübeyyen tanzîm olunan
E
Mûmâ-ileyhin tahsisât-ı ilmiye meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mekâdîr ve târihlerinde mübeyyin tanzîm olunan
Açıklama:
Verilen metnin doğru okunuşu E seçeneğinde olduğu gibi “Mûmâ-ileyhin tahsisât-ı ilmiye meyânında almış olduğu ma‘aşâtın mekâdîr ve târihlerinde mübeyyin tanzîm olunan” şeklindedir.

Soru 36

Metinde altı çizilerek işaretlenen مقادير kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
miktarlar
B
işverenler
C
görevliler
D
isyancılar
E
askerler
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مقادير “mekâdir” kelimesi “kuvvetler, kudretler, miktarlar” anlamındadır.

Soru 37

Metinde altı çizilerek işaretlenen مبين kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
ortaya konan
B
belirgin
C
açıklayan
D
sabit
E
değişken
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مبين “mübeyyin” kelimesi “Açıklayan, beyan eden, meydana koyan.” anlamındadır.

Soru 38

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
Bâ-irâde-i seniyye-i cenâb-ı hilâfet-i penâhî me’mûriyet-i mahsûsa öyle mukaddemâ Çin’e azîmet-dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum
B
Bâ-irâde-i seniyye-i cenâb-ı hilâfet-penâhî me’mûriyet-i mahsûsa ile mukaddemâ Çin’e azîmet-i dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum
C
Bâ-irâde seniyye-i cenâb-hilâfet-i penâhî me’mûriyet-i mahsûsa ile mukaddemâ Çin’e azîmet-i dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum
D
Bu arada seniyye-i cenâb-ı hilâfet-i penâhî me’mûriyet-i mahsûsa ile mukaddemâ Çin’e azîmet dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum
E
Bu arada seniyye-cenâb-ı hilâfet-penâhî me’mûriyet-i mahsûsa ile mukaddemâ Çin’e azîmet-i dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum
Açıklama:
Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi “Bâ-irâde-i seniyye-i cenâb-ı hilâfet-penâhî me’mûriyet-i mahsûsa ile mukaddemâ Çin’e azîmet-i dâ‘iyânemde Singapur’da mülâki olduğum” şeklindedir.

Soru 39

Verilen metinde altı çizilerek işaretlenen مقدما kelimesinin anlamı nedir?

Seçenekler

A
ön anlaşma
B
öncelikli
C
eskilik
D
evvelce
E
kademe kademe
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen مقدما “mukaddemâ” kelimesi “önce, evvelce, eskiden, bundan evvel” anlamlarında kullanılmıştır.

Soru 40

Metinde altı çizilerek işaretlenen ارادهٔ سنيه tamlaması ile kastedilen nedir?

Seçenekler

A
Padişahın sözlü ve yazılı emri
B
Vezirin sözlü ve yazılı emri
C
Şeyhülislamın sözlü ve yazılı emri
D
Kazaskerin sözlü ve yazılı emri
E
Yeniçeri ağasının sözlü ve yazılı emir
Açıklama:
Metinde altı çizilerek işaretlenen ارادهٔ سنيه tamlaması ilePadişahın sözlü ve yazılı emri ve bu emrin mabeyn-i hümayun baş katibi tarafından sadrazama bildirildiği belge.” kastedilmektedir.

Soru 41

Aşağıdaki yazı türlerinden hangisi ilmiye teşkilatı tarafından kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Sülüs
B
Kufî
C
Reyhani
D
Siyakat
E
Ta‘lik
Açıklama:
İlmiye sınıfının özlük işlerinin nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt e şıkkıdır.

Soru 42

“1323 târihinde şehrî altı yüz sekiz guruş ma‘âşlı bilâd-ı dûriyeden Adana mevleviyeti ... buyurulduğu kayden müstebân olmağla” ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
tevcîh
B
tefrik
C
tafsil
D
terkim
E
talim
Açıklama:
İlmiye sınıfının özlük işlerinin nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt a şıkkıdır.

Soru 43

Aşağıdaki kelime ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
taannüd: inat etme
B
tasvip: münasip görmek
C
mâh: ay, kamer
D
îfâ: açık, aşikar
E
vesâil: vesileler, sebepler
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
ifa yerine getirme yapma anlamındadır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi “bâb” kelimesinin anlamı olamaz?

Seçenekler

A
kapı
B
ev
C
kısım
D
mevzu
E
bölüm
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
Doğru yanıt b şıkkıdır.

Soru 45

“nâil” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
döndüren
B
karşılaştıran
C
aydınlatan
D
sefere çıkan
E
muradına eren
Açıklama:
Kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
Doğru seçenek e şıkkıdır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.