Ünite 1

Soru 1

Aşağıda Arap harfleri ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi doğru ve eksiksiz olarak hangi şıkta verilmiştir?

Orhan Gazi atası Osman Gazi'yle buluşup dört yana iller açmağa başladılar.

Osman Gazi oğlu Orhan Gazi'yle anlaşıp dört yana iller açmağa başladılar.

Orhan Gazi atası Osman Gazi'yle buluşup dört tarafa iller açmağa başladılar.

Osman Gazi oğlu Orhan Gazi'yle buluşup dört yana göçmeye başladılar.

Orhan Gazi babası Osman Gazi'yle konuşup dört yana iller açmağa başladılar.

Açıklama:

Cümlenin doğru ve eksiksiz çevirisi: Orhan Gazi atası Osman Gazi'yle buluşup dört yana iller açmağa başladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Senün dahı meslek ve zürriyetün âlî devlete irişüp cedd ber-cedd gazâlar iderler” didi." Cümlesinin günümüz Türkçesi'ndeki karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Senin yoluna düşenler ve soyundan gelenler devlet kapısından çıkıp nesilden nesile gazalar ederler dedi.

Senin de yolunu tutanlar ve soyundan gelenler büyük makamlara ulaşıp nesilden nesile gazalar ederler dedi.

Senden sonra devlet kapısına gelip görev alanlar büyük makamlara ulaşıp nesilden nesile gazalar ederler dedi.

Senin ve arkadaşlarının soyundan gelenler büyük makamlara ulaşıp nesilden nesile gazalar ederler dedi.

Senin de yolunu tutanlar ve soyundan gelenler savaş meydanlarına varıp nesilden nesile gazalar ederler dedi.

Açıklama:

Cümlenin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Senin de yolunu tutanlar ve soyundan gelenler büyük makamlara ulaşıp nesilden nesile gazalar ederler dedi." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Esbâb: Sebepsiz iş.

Âşikâre: Yüksek ses.

Dilâver: Gönül alıcı.

Cebe: Oturma, oturuş.

Ahvâl: Bir şeyin sonu.

Açıklama:

Doğru eşleştirme "Dilâver: Gönül alıcı." seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki kelimelerden hangisi sülâsî mücerred masdarlardan "fi‘âlet" veznine uygundur?

Ganîmet

Şehâdet

Ni'met

Rivâyet

Harâb

Açıklama:

"Rivâyet" kelimesi, sülâsî mücerred masdarlardan "fi‘âlet" veznine uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

"Elli gün gece ve gündüz cenk olundu." cümlesinin eski harfler ile karşılığı hangi şıkta doğru yazılmıştır?

Açıklama:

"Elli gün gece ve gündüz cenk olundu." cümlesinin eski harfler ile karşılığı:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıda Arap harfleri ile verilen cümlenin doğru okunuşu hangi seçenekte yer almaktadır?

Andan hünkâr göçdi Konya’ya teveccüh itdi.

Aniden hünkâr göçdi Konya’ya teveccüh itdi.

Andan hünkâr göçdi Konya’ya tevcih itdi.

Aniden hünkâr geçdi Konya’ya teveccüh itdi.

Andan hünkâr geçip Konya’ya tevcih itdi.

Açıklama:

Cümlenin okunuşu: Andan hünkâr göçdi Konya’ya teveccüh itdi.

Doğru Cevap: A

Soru 7

"Bu fethin târîhi hicretün sekiz yüz elli yedisinde vâkı‘ oldı, Sultân Mehmed Gazî elinden." cümlesinin günümüz Türkçesi ile karşılığı seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Bu fatih hicretin sekiz yüz elli yedisinde, Sultan Mehmed Gazi ile ortaya çıktı.

Bu fetih hicretin sekiz yüz elli yedisinde, Sultan Mehmed Gazi eliyle gerçekleşti.

Bu fetih miladi sekiz yüz elli yedi yılında, Sultan Mehmed Gazi eliyle gerçekleşti.

Bu fatih hicretle beraber sekiz yüz elli yedide, Sultan Mehmed Gazi yanına ulaştı.

Bu fetih göç yılının sekiz yüz elli yedisinde, Sultan Mehmed Gazi'ye müjdelendi .

Açıklama:

"Bu fethin târîhi hicretün sekiz yüz elli yedisinde vâkı‘ oldı, Sultân Mehmed Gazî elinden." cümlesinin günümüz Türkçesi ile karşılığı: "Bu fetih hicretin sekiz yüz elli yedisinde, Sultan Mehmed Gazi eliyle gerçekleşti." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki kelimelerden hangisi sülâsî mücerred masdarların ism-i fâil veznine uygundur?

Harâb

Mahrûm

Fâzıl

Zarar

Fukarâ

Açıklama:

"Fâzıl" kelimesi sülâsî mücerred masdarların ism-i fâil veznine uygundur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıda Arap harfleri ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru ve eksiksiz yapılmıştır?

Aslen rızâ gösterilmeyüp arada çok nizâ' oldukda sultân icâzet virdi.

Aslâ rızâ göstermeyüp irade ile nizâ' oldukda sultân icâzet virdi.

Aslen razı olmayup arada çok nizâ' olunca sultâna icâzet virildi.

Aslâ rızâ göstermeyüp arada çok nizâ' oldukda sultân icâzet virdi.

Aslında rıza göstermeyüp arada çok nizâ' olundukta sultâna icâzet virildi.

Açıklama:

Bu cümlenin yeni harflere çevirisi, "Aslâ rızâ göstermeyüp arada çok nizâ' oldukda sultân icâzet virdi." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden doğru olan hangisidir?

Tendürüst: Ayrılığa düşme

Vâzıh: Düğün yemeği

Teşrîf: Ele geçirmek

Urus: Yenileme

Tevehhüm: Evhamlanma

Açıklama:

Kelime-anlam eşleştirmelerinden doğru olan "Tevehhüm: Evhamlanma" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki Osmanlı Türkçesi metnini günümüz Türkçesi harflerine aktarınız.
Soru1

(...) yapdı. Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

(...) yaptı. Gördügüm, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

(...) yaptı. Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapaluçarşu tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

(...) yaptı. Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet buhardar idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

(...) yaptı. Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yar ve yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

Açıklama:

metnin doğru olarak okunuşu A seçeneğinde verilmiştir. Diğer seçeneklerdeki yazımlarda kelime hataları ve yanlış okumalar mevcuttur.
(...) yaptı. Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı. Dağ tarafından (...)

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdaki Osmanlı Türkçesi olarak yazılan yanının Günümüz Türkçesine doğru olarak aktafulmıö
Soru2

Hicretün yediyüz on altısında Orhan Gāzî Burusali feth itdükde Osmânlı hayâtda idi. Ayağı ağrırdı. Zamânında beyliği Orhan’a ısmarladı, Hakk emrine vardı. Oğlı Orhan Gāzî tahta cülûs kıldı, hicretün yedi yüz yiğirmi yedisinde Osmân Gāzî vasıyyet itmişdi kim: “Beni Burusa’da Gümüş Kubbe altında kon” dimişdi. Ba‘zılar aydur, Söğütcük’de defn itdiler. Allahu te‘âlâ rahmetin ziyâde kılsun. Âmîn.

Hicretün yediyüz on altısında Orhan Gāzî Burusai feth itdükde Osmân hayâtda idi. Ayağı ağrırdı. Zamânında beyliği Orhan’a ısmarladı, Hakk emrine vardı. Oğlı Orhan Gāzî tahta cülûs kıldı, hicretün yedi yüz yiğirmi yedisinde Osmân Gāzî vasıyyet itmişdi kim: “Beni Burusa’da Gümüş Kubbe altında kon” dimişdi. Ba‘zılar aydur, Söğütcük’de defn itdiler. Allahu te‘âlâ rahmetin ziyâde kılsun. Âmîn.

Hicretün yediyüz on altısında Orhan Gāzî Burusai feth itdükde Osmân hayâtda idi. Ayağı ağrırdı. Zamânında beyliği Osman’a ısmarladı, Hakk emrine vardı. Oğlı Orhan Gāzî tahta cülûs kıldı, hicretün yedi yüz yiğirmi yedisinde Osmân Gāzî vasıyyet itmişdi kim: “Beni Burusa’da Gümüş Kubbe altında kon” dimişdi. Ba‘zılar iyidür, Söğütcük’de defn itdiler. Allahu te‘âlâ rahmetin ziyâde kılsun. Âmîn.

Hicretün yediyüz on altısında Orhan Gāzî Burusai feth itdükde Osmân hayâtda idi. Ayağı ağrırdı. Zamânında beyliği Orhan’a ısmarladı, Hakk emrine vardı. Oğlı Orhan Gāzî tahta cülûs kıldı, hicretün yedi yüz yiğirmi yedisinde Osmân Gāzî vasıyyet itmişdi kim: “Beni Burusa’da Gümüş Kubbe altında kon” dimişdi. Ba‘zılar aydur, Söğütlük’de define aradılar. Allahu te‘âlâ rahmetin ziyâde kılsun. Âmîn.

Hicretün yedinci yüzyılında Orhan Gāzî Burusai feth itdükde Osmân hayâtda idi. Ayağı ağrırdı. Zamânında beyliği Orhan’a ısmarladı, Hakk emrine vardı. Oğlı Orhan Gāzî tahta cülûs kıldı, hicretün yedi yüz yiğirmi yedisinde Osmân Gāzî vasıyyet itmişdi kim: “Beni Burusa’da Gümüş Kubbe altında kon” dimişdi. Ba‘zılar aydur, Söğütcük’de defn itdiler. Allahu te‘âlâ rahmetin ziyâde kılsun. Âmîn.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisinde "(...) Gördi kim, cengle alınmaz. Karşusunda kapluca tarafından bir havâle yapdı. Karındaşı oğlı Aktemür’i üzerinde kodı. Gāyet bahâdurlardan idi. Ana yarar yoldaşlar koşdı." metninin günümüz Türkçesine aktarılmış hali doğru olarak verilmiştir?

Kim gördü, savaşla alınmaz. Karşısında, kaplıca tarafından bir perde yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uygun yoldaşlar kattı.

Gördü ki, savaşla alınmaz. Karşısında, kapalı tarafından bir perde yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uygun yoldaşlar kattı.

Gördü ki, savaşla alınmaz. Karşısında, kaplıca tarafından bir perde yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uygun yoldaşlar kattı.

Gördü ki, savaşla alınmaz. Karşısında, kaplıca tarafından bir havlu yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uygun yoldaşlar kattı.

Gördü ki, savaşla alınmaz. Karşısında, kaplıca tarafından bir perde yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uzun yoldaşlar kattı.

Açıklama:

Gördü ki, savaşla alınmaz. Karşısında, kaplıca tarafından bir perde yaptı. Kardeşi oğlu Aktemür’ü üzerine koydu. Oldukça yiğitlerden idi. Onun yanına uygun yoldaşlar kattı.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisinde "Ermiş kimselerin gösterdiklerine inanılan, doğaüstü, şaşkınlık uyandırıcı davranış veya durum. Bağış, kerem. İkram, ağırlama." ifadelerini karşılayan kelime doğru olarak verilmiştir?

Ziyâfet

Ticâret

Kemiyet

kerâmet

Felâket

Açıklama:

Kerâmet kelimesi, ermiş kimselerin gösterdiklerine inanılan, doğaüstü, şaşkınlık uyandırıcı davranış veya durum, bağış, kerem, ikram, ağırlama anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisinde "süvâr" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Keşiş

Piyade

İnzibât

Süvâri

Açıklama:

Süvâr kelimesi, ata binmiş veya binici anlamı vardır. Askeri literatürde ise "süvâri" anlamı vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi "ism-i fail" yapısına uymamaktadır?

Ma'mûr

Kâfir

Gâfil

Mâhir

Gâzî

Açıklama:

Ma'mûr kelimesi ism-i fail değildir. İsm- mef'ûldür.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinde Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz Türkçesi alfabesine aktarılmış hali doğru olarak verilmiştir?

Sultân Bâyezîd Amâsiyye’de olurdı, anı getirtdi, ve Mustafâ Çelebi Magosa’da olurdı, anı getirtdi. Bunlar hep Edrene’ye geldiler, Edirne’nin nevâhîsi doldı, ve bir nice günlük yollar oldı kim düğüne geldiler. Pâdişâhın haymelerin ve çadırların Ada’ya kurdılar, pâdişah devletle Ada’ya geçdi oturdı.

Sultân Bâyezîd Amâsiyye’de olurdı, anı getirtdi, ve Mustafâ Çelebi Mağnisa’da olurdı, anı getirtdi. Bunlar hep Edrene’ye geldiler, Edrene’nin nevâhîsi doldı, ve bir nice günlük yollar oldı kim düğüne geldiler. Pâdişâhın haymelerin ve çadırların odaya kurdılar, pâdişah devletle odaya geçdi oturdı.

Sultân Bâyezîd Amâsiyye’de olurdı, anı getirtdi, ve Mustafâ Çelebi Magosa’da olurdı, anı getirtdi. Bunlar hep Edrene’ye geldiler, Edrene’nin nevâhîsi doldı, ve bir nice günlük yollar oldı kim düğüne geldiler. Pâdişâhın havanları ve çadırların Ada’ya kurdılar, pâdişah devletle Ada’ya geçdi oturdı.

Sultân Bâyezîd Amâsiyye’de olurdı, anı getirtdi, ve Mustafâ Çelebi Mağnisa’da olurdı, anı getirtdi. Bunlar hep Edirne’ye geldiler, Edirne’nin nevâhîsi doldı, ve bir nice günlük yollar oldı kim düğüne geldiler. Pâdişâhın haymelerin ve çadırların Ada’ya kurdılar, pâdişah devletle Ada’ya geçdi oturdı.

Açıklama:

metnin günümüz alfabesine aktarılmış hali "Sultân Bâyezîd Amâsiyye’de olurdı, anı getirtdi, ve Mustafâ Çelebi Mağnisa’da olurdı, anı getirtdi. Bunlar hep Edrene’ye geldiler, Edrene’nin nevâhîsi doldı, ve bir nice günlük yollar oldı kim düğüne geldiler. Pâdişâhın haymelerin ve çadırların Ada’ya kurdılar, pâdişah devletle Ada’ya geçdi oturdı" şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisinde "Tımarhane, akıl hastanesi" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Hastahâne

Meyhâne

Bîmârhâne

Şîfâhâne

Tophâne

Açıklama:

Bîmârhâne: Tımarhane. Akıl hastanesi.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisinde "Yakınlaşmış, yakınlaştırılmış, yakın, padişah gibi büyük kimselere hizmette yaklaşmış olan" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Muhârib

Mukarreb

Mücerred

Mürekkeb

Müretteb

Açıklama:

Mukarreb: Yakınlaşmış. Yakınlaştırılmış. Yakın. Padişah gibi büyük kimselere hizmette yaklaşmış olan.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisinde "yenileme, yenilenme, tazelenme" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Tecdîd

Teşrîf

Teşvik

Tefrik

Tekbir

Açıklama:

Tecdîd: Yenileme. Yenilenme. Tazelenme.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerin hangisinde “seçmek, râzı olmak” anlamına gelen bir kelime vardır?

ihtisâr - ahyânen - beriyye

bâ‘is - cehd -fesâhat

bidâ‘at - eş‘âr - atâ

ağruk - hod - izzet

ihtiyâr - mu‘âlece - ilkā

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
seçmek, razı olmak anlamındaki kelime ihtiyardır

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “etrafını kuşatmak, sarmak” anlamını taşır?

ilkā

tefarruk

eğirtmek

yetirmek

hurûc

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
"eğirtmek" etrafını sarmak anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça cem‘-i mükesser grubundandır?

imâret

ulemâ

libâs

bisât

mağfur

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını metin içinde belirleyebileceksiniz.
Ulema cem-i mükesser bir kelimedir

Doğru Cevap: B

Soru 24

“Taht” kelimesinin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

işret

menzil

fûta

hayme

serîr

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
serîr taht anlamına gelen başka bir kelimedir

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerin hangisinde “yol, usûl, gidiş” anlamına gelen kelime vardır?

peymân - hoş-hân - hod

ahvâl - fazl - ihtisâr

meslek - ilkā - kuru

esbâb - mevce - simât

mukarrer - i‘zâz - kurâ

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
doğru cevap meslektir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdaki kelime ve anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

vâzıh: Açık, manası anlaşılabilen.

eğirtmek: Demek, söylemek, anlatmak.

yetirmek: Ulaştırmak, eriştirmek. Büyütmek.

kazıyye: Hüküm, karar. Emir. Kuvvet. Kadılık.

sagīr: Küçük.

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
eğirtmek "kuşatmak" anlamındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Altı çizili kelimenin doğru okunuşu hangisidir?

selâtin

sultân

saltanat

sâlimen

süleymân

Açıklama:

Yukarıdaki ifadenin tamamının okunuşu “Sultân Murâd bir gün Ada’ya seyre” biçimindedir. Altı çizili kelimenin okunuşu “sultân”dır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Hangisi “Yalnızlık. Tek başına kalmak. Tenhaya çekilme. Gizlilik.” anlamında kullanılan bir kelimedir?

halvet

hurûc

kemâl

ganî

dilâver

Açıklama:

Seçeneklerdeki kelimelerin anlamları şöyledir:
hurûc: Çıkma. Dışarı çıkma, çıkış. Ayaklanma, isyan etmek.
kemâl: Kâmillik, olgunluk, olgunlaşma.
ganî: Zengin. Kimseye muhtaç olmayan.
dilâver: Gönül alıcı.
"Yalnızlık. Tek başına kalmak. Tenhaya çekilme. Gizlilik." anlamında kullanılan kelime “halvet”tir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

“Hükmi irdügi yerlere tâ Sivas kapusına degin çeriler cem‘ itmege âdemler gönderdi.” ifadesinin tam olarak günümüz Türkçesine karşılık gelen biçimi hangisidir?

Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden askerler geldi ve savaşmaya başladı.

Sivas kapısında hükmetmek için asker topladı.

Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi.

Tâ Sivas kapısının önünde yapılan savaşta askerlerini topladı.

Tâ Sivas kapısında topladığı askerlere hükmetti.

Açıklama:

“Hükmi irdügi yerlere tâ Sivas kapusına degin çeriler cem‘ itmege âdemler gönderdi.” ifadesinin tam olarak günümüz Türkçesine karşılık gelen biçimi “Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi.” Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “cem‘-i mükesser” örneğidir?

âlî

ekber

akribâ

kemâl

leşker

Açıklama:

Seçeneklerdeki kelimelerin anlamları şöyledir:
âlî: Üstün.
ekber: Daha büyük, en büyük.
kemâl: Kâmillik, olgunluk, olgunlaşma.
leşker: Asker.
“cem‘-i mükesser” tekil halin şekli bozularak yapılan çoğullardır. Bu kelimelerden cem‘-i mükesser olanı akribâ (yakınlar) kelimesidir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

“şehâdet” kelimesinin vezni aşağıdakilerden hangisidir?

fa‘âl

fu‘l

fu‘ûl

fe‘âlet

fi‘let

Açıklama:

“şehâdet” kelimesinin vezni fe‘âlet veznidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdaki kelimelerden hangisi fâ‘il vezninde değildir?

kâfir

gâfil

mâhir

gâzî

meşgûl

Açıklama:

“kâfir”, “gâfil”, “mâhir” ve “gâzî” kelimeleri fâ‘il veznindedir ancak “meşgûl” kelimesi mef’ûl veznindedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Metnin tam ve doğru okunuşu hangisidir?

On ikinci gün fakir tâ’ifesi da‘vet oldı, anlara dahi ta‘zîmler olundı.

Ve ikinci gün fıkrâ târifesi da‘vet olundı, anlara dahi ta‘zîmler olundı.

Ve ikinci gün fukarâ tâ’ifesi da‘vet olundı, anlara dahi ta‘zîmler olundı.

Ve ikinci gün fukarâ tâyfifesi diyet olundı, anlara dahi ta‘zîmler olundı.

Ve ikinci gün fukarâ tâ’ifesi da‘vet olanlar, anlara dahi tanzîmler olundı.

Açıklama:

Metnin tam ve doğru okunuşu “Ve ikinci gün fukarâ tâ’ifesi da‘vet olundı, anlara dahi ta‘zîmler olundı.” biçimindedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

“gayret” kelimesinin vezni aşağıdakilerden hangisidir?

fa‘let

fu‘let

fa‘âl

fi‘âlet

fa‘l

Açıklama:

“gayret” kelimesinin vezni fa‘let veznidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Metinde geçen “Birbirinden kesmek ve kesişmek. Muayyen bir kira karşılığında arazinin kesime verilmesi. Ekilen toprak için verilen muayyen vergi.” anlamındaki altı çizili kelimenin doğru okunuşu hangisidir?

mekâtib

mukâta‘a

mükâte’a

yekâte’a

mukâtteba’

Açıklama:

Yukarıdaki metnin tam ve doğru okunuşu “yine mukâta‘a ilka itdirdi ve bu mahfî” biçimindedir. Altı çizili kelime ise “mukâta‘a”dır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “Ölen birinin vasiyetini yerine getirmeye me’mur edilen kimse.” anlamına gelmektedir?

vasî

va‘de

yâren

nevâhî

mukarreb

Açıklama:

Ölen birinin vasiyetini yerine getirmeye me’mur edilen kimse.” anlamına gelen kelime “vasî”dir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi esvâp kelimesinin anlamıdır?

İnanmak, inanç

Elbise. Mal.

Hep bütün. Tamamen.

Gönül alıcı.

And, yemin, muahede, ahitleşmek.

Açıklama:

esvap: Elbise. Mal.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi isimden türemiş sıfattır?

cebe vü cevşen

ehl-i İslâm

cedd ber-cedd

şebhûn

sâm-süvâr

Açıklama:

İsimden Türemiş Sıfatlar:
cedd ber-cedd

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Cem‘-i müzekker örneğidir?

medrese

mukarrer

ulemâ

fukarâ

müslimân

Açıklama:

Cem‘ Şekillerinden Örnekler:
Cem‘-i müzekker:
müslimân (-ân eki ile)

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi isim tamlamasıdır?

da‘vet-i hâss

ahd ü peymân

zâd ü zevâde

cebe vü cevşen

tabl ü sancak

Açıklama:

İsim Tamlaması:
hicret-i Nebeviyye (Peygamber’in hicreti)
da‘vet-i hâss (özel davet)
bi-takdîr-i Rabbanî (Allah’ın takdiriyle)

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi mücerred rubâ‘î masdardır ?

bîmâr-hâne

vasiyet-nâme

harâm-zâde

saltanat fa‘lele(t)

mu‘âlece

Açıklama:

Mücerred Rubâ‘î Masdar:
saltanat fa‘lele(t)

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi ayrılık kelimesinin anlamıdır?

eytmek

eyyâm

fenâ

fesâhat:

firâk

Açıklama:

eytmek: Söylemek, demek, anlatmak.
eyyâm: Günler, devirler.
fenâ: Yokluk, yok olma.
fesâhat: Açık ve güzel ifadeli konuşma.
firâk: Ayrılık.

Doğru Cevap: E

Soru 43

"Üçünci gün ümerâ da‘vet olundı, ve hem bunlara dahi kānûn-ı pâdişâhî nice ise öyle sohbetler ve işretler olundı, ve bir nice günlük yollardan atlar seğirtdiler,
mübâlağa öğdüller virdiler, el-hâsıl seğirdenin hiç birini mahrûm komadılar."
Yukarıdaki metinde cem‘-i mükesser olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

kānûn-ı pâdişâhî

el-hâsıl

ümerâ

mübâlağa

mahrûm

Açıklama:

ümerâ: Emirler, beyler. Yüksek rütbeli zabitler

Doğru Cevap: C

Soru 44

"Kararlaşmış. Karar verilmiş. Kesin. Şüphesiz" gibi anlamlar taşıyan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

meyyit

mu‘âlece

mukarreb

mukarrer

mukāta‘a

Açıklama:

mukarrer: Kararlaşmış. Karar verilmiş. Kesin. Şüphesiz. Muhakkak olan. Anlatılmış. Bildirilmiş.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam bütünlüğünü sağlamak için getirilebilecek en uygun kelime hangisidir? Ammâ Bulgar Dağı’nda Uyuz Bey kavmine gelicek ba‘zı eşirrâsı gicede ve gündüzde çok şart etdiler. Ve ammâ ba‘zısına nesne virmekle ve ba‘zısına ..... virmekle bu yazu ve yaylaklarda yaylaruz, Şam’a gitmezüz dimekle gurûr virüp ikinci gün Cemâziye’levvel ayının onbirinci Seşenbih gün yortup Tarsus sahrâsına varıldı.

istimâlet

ihtisâr

kābil

havf

icâbet

Açıklama:

Ammâ Bulgar Dağı’nda Uyuz Bey kavmine gelicek ba‘zı eşirrâsı gicede ve gündüzde çok şart etdiler. Ve ammâ ba‘zısına nesne virmekle ve ba‘zısına istimâlet virmekle bu yazu ve yaylaklarda yaylaruz, Şam’a gitmezüz dimekle gurûr virüp ikinci gün Cemâziye’levvel ayının onbirinci Seşenbih gün yortup Tarsus sahrâsına varıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Arapça'da sülâsî mücerred masdardır?

mukarrer

mûslim

ulemâ

harâb

menzil

Açıklama:

Arapça'da Sülâsî mücerred masdarlar ve vezinleri:
vaz‘ fa‘l
hükm fu‘l
gayret fa‘let
işret fi‘let
sûret fu‘let
harâb fa‘âl
zarar fa‘al
imâret fi‘âlet

Doğru Cevap: D

Soru 47

Oruç Bey'in Tevârîh-i Âl-i Osmân adlı eserinde yer alan yukarıdaki cümlenin Türkçe latinizesi hangisinde doğru verilmiştir?

Kâfir afîl sarhoş yaturken kılıç koydılar subha degin

Kâfir gāfil serhoş yaturken kılıç koydılar sabâha değin

Küffâr gāfil serhoş yatarken kılıç koydılar sabâha değin

Kâfir gāffil surhâş yaturken kılıç koydılar sabâha denk

Kâfir serhoş yaturken kılıç koydılar sabâha değin

Açıklama:

cümlesinin Türkçe latinizesi: "Kâfir gāfil serhoş yaturken kılıç koydılar sabâha değin.." dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Tevârîh-i Âl-i Osmân'dan alınan aşağıdaki metne göre rüyayı gören kimdir?

Osman Gazi

Orhan Gazi

Ertuğrul Gazi

Şeyh Edebali

Abdülaziz

Açıklama:

Metne göre Rüyayı gören Ertuğrul Gazi, yorumlayan Şeyh Edebali, rüyada görülense Osman Gazi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki Osmanlı Türkçesi kelime ve günümüz anlamı eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

muti‘ - boyun eğmeyen

nâgâh - yavaş yavaş

zürriyet - kişilik

havf - neşe, sevinç

âşikâre - belli, açık

Açıklama:

mutî': itaat eden; nâgâh: birdenbire, ansızın; zürriyet: soy, sop, sülale; havf: korku, korkutmak demektir. âşikâre ise doğru karşılığıyla, belli, açık, meydanda olan demektir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Bu taraftan, Rumların tekfuru, oğlunu birkaç bin kâfir ile Müslümanların üzerine gönderdi. Sultân Alâeddin haber alınca, her tarafa fermânlar yolladı. Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi.

Bu taraftan, Rumların tekfuru, oğlunubirkaç bin kâfir ile Müslümanların üzerine gönderdi. Sultân Alâeddin haber alınca, her tarafa fermânlar yolladı. Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlere askerler yolladı.

Bu taraftan, Rumların tekfuru, oğlunu birkaç bin kâfir ile Sultan Alâeddin'in üzerine gönderdi. Sultân Alâeddin haber alınca, her tarafa fermânlar yolladı. Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi.

Bu taraftan, Rumların tekfuru, oğlunu birkaç bin kâfir ile Müslümanların üzerine gönderdi. Tekfur bunu haber alınca, her tarafa fermânlar yolladı. Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi.

Açıklama:

Latinizesi "ve bu tarafdan Rûm tâ’ifesi tekûrı oğlını bir nice bin kâfir ile ehl-i İslâm üzerine gönderdi. Sultân Alâeddîn’e haber oldı, her tarafa nâmeler perâkende kıldı. Hükmi irdüği yerlere tâ Sivas kapusına değin çeriler cem‘ itmeğe âdemler gönderdi." şeklinde olan cümlenin günümüz Türkçe karşılığı: "Bu taraftan, Rumların tekfuru, oğlunu birkaç bin kâfir ile Müslümanların üzerine gönderdi. Sultân Alâeddin haber alınca, her tarafa fermânlar yolladı. Tâ Sivas kapısına kadar hükmettiği yerlerden asker toplamaya adamlar gönderdi."dir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Hangis ifa‘âl vezninde sülâsî mücerred masdardır?

fâzıl

nâzır

âkıl

harâb

câmi‘

Açıklama:

"harâb" sözcüğü fa‘âl vezninde sülâsî mücerred masdardır. Diğerleriyse fâ‘il vezninde sülâsî mücerred masdar ism-i fâil halindelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Latinizesi "sene sitte ve semânîn ve semâne mi’e yılı Rebî‘ü’l-evvelinin dördünci güni Penşenbih gün" olan tarih hangisidir?

889 yılı Rebiülevvelinin 4’ü Perşembe günü

806 yılı Rebiülahirinin 4’ü Perşembe günü

886 yılı Rebiülahirinin 4’ü Perşembe günü

886 yılı Rebiülevvelinin 4’ü Perşembe günü

888 yılı Rebiülevvelinin 4’ü Perşembe günü

Açıklama:

sene sitte ve semânîn ve semâne mi’e yılı Rebî‘ü’l-evvelinin dördünci güni Penşenbih gün: 886 yılı Rebiülevvelinin 4’ü Perşembe günüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 53

"Gaziler" anlamına gelen Osmanlı Türkçesi kelime hangisidir?

guzât

gazî

gazât

guzzât

guzâ

Açıklama:

Gaziler sözcüğünün Osmanlı Türkçesi karşılığı gazi kelimesinin çoğulu olan "guzât"tır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Yukarıdaki metne göre "niyyetine" çıkılan yer neresidir?

Hâc

Hicâz

Hâccez

Cehâz

Hicâr

Açıklama:

Metinde niyyetine çıkılan yer Hicâz'dır

Doğru Cevap: B

Soru 55

"Gazi sultanların sultanı" anlamındaki Arapça-Farsça birleşik tamlama hangisinde doğru verilmiştir?

sultânü's-selâtînü’l-guzât

selâtînü’l-guzât-ı sultân

sultân-ı selâtînü’l-guzât

sultânü'l-guzât-ı selâtîn

sultân-ı selâtîn-i guzât

Açıklama:

"Gazi sultanların sultanı" anlamındaki Arapça-Farsça birleşik tamlama: sultân-ı selâtînü’l-guzât'tır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Hangisi cem‘-i mükesserdir?

firâk

hürmet

peymân

zevâde

huddâm

Açıklama:

Hizmet edenler anlamındaki huddâm sözcüğü cem‘-i mükesserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Yukarıda eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Yenişehir'de karar kıldı etrafın kafirleri geldiler.

Yenişehir'e geldi etrafın kafirleri karar kıldılar.

Yenişehir'e geldi etrafın kafirleri kaldılar.

Yenişehir'de karar kıldı, etrafın kafirleri kaldılar.

Yenişehir'in kafirleri etrafta karar kıldılar.

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu "Yenişehir'de karar kıldı etrafın kafirleri geldiler." şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Osmanlı devri Türkçesi ile kaleme alınan aşağıdaki ifadelerin günümüz Türkçesine çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir. "Fursat gāzîlerün olup ol vilâyeti zabt itdiler. Gāzîler adl ü insâf itdiler.
Ol vilâyeti ma‘mûr itdiler."

Gaza hadisesi fırsat verince o vilayeti ele geçirdiler. Gaziler adalet gösterdi, merhamet ettiler. O memleketi imar ettiler.

Fırsat gazilerin olup o vilayeti ele geçirdiler. Gaziler adalet gösterdi, merhamet ettiler. O memleketi imar ettiler.

Fırsatı kollayan gaziler o vilayetten uzaklaştılar. Adalet gösterip, merhamet ederek o memleketi imar ettiler.

Fırsat gazilerin olunca başka vilayetleri de ele geçirdiler. Gaziler adalet gösterdi, merhamet ettiler. O memleketi imar ettiler.

Gaziler adalet göstererek merhamet edince o memleketi imar edenler Fırsat kollayıp gazilere katıldılar.

Açıklama:

"Fursat gāzîlerün olup ol vilâyeti zabt itdiler. Gāzîler adl ü insâf itdiler.
Ol vilâyeti ma‘mûr itdiler." cümlelerinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi: "Fırsat gazilerin olup o vilayeti ele geçirdiler. Gaziler adalet gösterdi, merhamet ettiler. O memleketi imar ettiler." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemini anlatan temel kaynaklardandır.
XV. yüzyıl sonlarına doğru yazılmıştır.
Âlî Bey tarafından M.1914'te İstanbul’da matbu olarak yayımlanmıştır.

Yukarıda özellikleri sıralanmış Tevarih-i Al-i Osman, aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Âşıkpaşazâde

Oruç Bey

Kemalpaşazade

Katip Çelebi

İbrahim Peçevi

Açıklama:

Sözkonusu eser, Âşıkpaşazâde'ye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi XV. ve XVI. yüzyıl Osmanlı tarihî metinleri için söylenebilir?

Halkın günlük kullandığı Türkçeyi yansıtmaktadır.

Edebî kaygıdan uzak kalınmamıştır.

Okunması kolay metinler değildir.

Arapça kelime ve ibarelere hiç yer verilmemiştir.

Farsça kelime ve ibarelere hiç yer verilmemiştir.

Açıklama:

XV. ve XVI. yüzyıl Osmanlı tarihî metinlerinin bir çoğu, kullanılan dil bakımından,
oldukça sade, anlaşılabilir bir Türkçe ile kaleme alınmıştır. Özellikle Osmanlı Devletinin kuruluş dönemini anlatan “Tevârîh-i Âl-i Osmân”lar her türlü edebî kaygıdan uzak, halkın günlük kullandığı Türkçeyi yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıda verilen okuma eşleştirmelerinden yanlış olanı bulunuz.

Açıklama:

C şıkkında eski harfler ile verilen kelime "katır" değil, "katar" şeklinde okunmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Ganâyim" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Ganimetler

Gaziler

İkram

kargaşalık

Nimetler

Açıklama:

ganâyim: Harpte ele geçen mallar. Ganimetler

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi "dervişlik" anlamına gelen bir kelimedir?

velayet

vilayet

siyaset

dilaver

itikad

Açıklama:

velâyet: Veli olan kimsenin hali. Velilik, dervişlik. Dostluk. Sadakat

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

fûta: elbise

şikar:av

ceng:savaş

hayme:çadır

mevc:dalga

Açıklama:

fûta: Havlu. Peştemal. Hamamlarda kullanılan bir kumaş cinsi.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam bütünlüğünü sağlamak için getirilebilecek en uygun kelime hangisidir?
Destûr oldı, ....... çekildi, ni‘metler yinildi, yine hoş-hânlar okudılar, ve Kur’ân okudılar.

simâtlar

nevâhî

öğdül

filori

mesâbe

Açıklama:

Destûr oldı, simâtlar çekildi, ni‘metler yinildi, yine hoş-hânlar okudılar, ve Kur’ân okudılar.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi cem-i mükesser değildir?

medrese

etrâf

akribâ

cevânib

huddâm

Açıklama:

İsm-i mekân: medrese (mef ‘ale)

Doğru Cevap: A

Soru 67

بک جهدله منع اولنوردی ifadesinin Latin harflere aktarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bin cehdle men‘ olunurdı.

Sabâh gün doğarak Eskişehr’e varıldı

Ve bir nice gün Bursa’da duruldı.

Birden ikiden gelüp erişdi.

Bunlar bunda Engüri’yi muhâsara itmekde.

Açıklama:

بک جهدله منع اولنوردی Bin cehdle men‘ olunurdı.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi tesniye değildir?

müslimân

tarafeyn

salâteyn

sakaleyn

yevmeyn

Açıklama:

Cem‘-i müzekker: müslimân (-ân eki ile)

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki kelimelerden hangisi mücerred rubâ‘î masdardır?

saltanat

mukarrer

münâsebet

mu‘âlece

tasarruf

Açıklama:

Mücerred Rubâ‘î Masdar:
saltanat fa‘lele(t)

Doğru Cevap: A

Soru 70

"Sultan Murad bir gün adaya seyre çıktı, seyirden döndü." cümlesinin eski harflerle karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde eksiksiz olarak verilmiştir?

Açıklama:

"Sultan Murad bir gün adaya seyre çıktı, seyirden döndü." cümlesinin eski harflerle karşılığı :

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Cehd: Uyanık, akıllı

Esbâb: Cümle, bütün

Dem: Ganimet, bahşiş

Atâ: Üstün, yüce

Berr: Toprak, yer

Açıklama:

Verilen kelime-anlam eşleştirmelerinden doğru olanı "Berr: Toprak, yer" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıda verilen kelimelerden hangisi "Cem'-i mükesser" kurallarına uygun olarak yapılmış bir çoğuldur?

Fukarâ

Saltanat

Müslimân

İmâret

Mukarrer

Açıklama:

Fukarâ kelimesi "Cem'-i mükesser" kalıplarından fu'alâ vezninde yapılmış bir çoğul kelimedir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Eski harflerle verilen cümlede yer alan sülasi mezidünfih masdar veznine uygun kelimeyi ve hangi vezinde türetildiğini aşağıdaki şıklarda bulunuz.

Envâ'/Ef'âl

İstikbâl/İstif'âl

Duhûl/Fu'ûl

Ümerâ/Fu'alâ

Mekâtib/Mefâ'il

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümlede yer alan sülasi mezidünfih masdar veznine uygun kelime istikbâl kelimesi olup, istif'âl vezninde türetilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıda eski harflerle verilen cümlenin doğru ve eksiksiz okunuşu hangi şıkta verilmiştir?

Çubukovası’nda buluşup Mahmud Bey münhezim olup mecrûh dutılup vefât itdi.

Çukurovası’nda buluşup Mehmed Bey münhezim olup mecrûh dutılup vefât itdi.

Çubukovası’nda buluşup Mehmed Bey münhezim olup mecrûh dutılup vefât itdi.

Çabuk Ovası’nda buluşup Mehmed Bey münhezimen mecrûh dutılup vefât itdi.

Çubukovası’nda bölüşüp Mahmud Bey münhezim olup mecrûh dutılup vefât itdi.

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu "Çubukovası’nda buluşup Mehmed Bey münhezim olup mecrûh dutılup vefât itdi." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"Bir sâ‘at kaldıkda oğlı Cem Sultân Edirne şehrinde dünyâya geldi." cümlesinin eski harflerle doğru ve eksiksiz yazılışı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Açıklama:

"Bir sâ‘at kaldıkda oğlı Cem Sultân Edirne şehrinde dünyâya geldi." cümlesinin eski harflerle doğru ve eksiksiz yazılışı:

Doğru Cevap: D

Soru 76

"Hezimet" kelimesinin zıt anlamlısı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

İcâzet

İcâbet

Huddâm

Gamgîn

Galebe

Açıklama:

"Hezimet" bozgunluk, yenilgi anlamına gelen bir kelime olup zıt anlamlısı yenmek, üstün gelmek manasına gelen "galebe" kelimesidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali doğru olarak verilmiştir?

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Ağriboz’a varup mühimmât gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini Girid’e geçirmek içün Sakız’a varup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken kefere gemileri etrâfdan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp girü Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda keferenin dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Ağriboz’a varup mühimmât gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini geriye geçirmek içün Sakız’a varup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken küffâr gemileri efraddan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp girü Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda küffâr[ın] dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Ağriboz’a varup mühimmât gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini Girid’e geçirmek içün Sakız’a varup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken küffâr gemileri etrâfdan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp girü Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda küffâr[ın] dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Ağriboz’a varup ehemmiyet gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini Girid’e geçirmek içün Sakız’a varup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken küffâr gemileri etrâfdan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp gidip Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda küffâr[ın] dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Eğriboz’a varup mühimmât gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini Girid’e geçirmek içün Sakız’a vurup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken küffâr gemileri etrâfdan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp girü Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda küffâr[ın] dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Açıklama:

Bin elliyedide Mûsâ Paşa Ağriboz’a varup mühimmât gördükden sonra ibtidâ Anadolu askerini Girid’e geçirmek içün Sakız’a varup Çeşme’de olan askeri ve harclıkcıları almak sade[di]nde iken küffâr gemileri etrâfdan hücûm üzre olmağla karâr edemeyüp girü Ağriboz’a döndü. Varup karîb oldukda küffâr[ın] dokuz pâre burtunu Ağriboz Limanı’nı

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisinde "hazır bulunan, hazır bekleyen" anlamında gelen terim doğru olarak verilmiştir?

İntizar

Muntazır

Nazır

Nazar

Enzar

Açıklama:

Mıuntazır: Hazır bulunan, hazır bekleyen.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde "tarafeyn" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Sol taraf

Sağ taraf

Ön taraf

Arka taraf

iki taraf

Açıklama:

Tarafeyn: İki taraf

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisinde yukarıdaki Osmanlı Türkçesi metin günümüz Türkçesi alfabesine doğru olarak aktarılmıştır?

Anadolu’da ba‘zı mülk tîmâr vardır ki mukaddemâ temlîk olundukda sefer-i hümâyûna cebelüsü eşmek üzre virilmişdir. Her tîmâra ne denlü cebelü ta‘yîn olunmuş ise sefere anlar eşer. Fevt oldukda oğullarına virilür. İstihkākı taleb olunmaz. Oğlu olmazsa sâ’ir emlâk gibi vârislerine intikāl ider. Gerek ricâlden olsun gerek nisâdan olsun sefer vâkı‘ oldukda hisseleri mıkdârı cebelülerinden eşdirirler. Cebelüsü sefere gitmezse olsene mahsûlü mevkufât tarafından emînler zabt iderler. Mîrî içündür ammâ sefere cebelüsü eşmedi deyu sâ’ir tîmârlar gibi âhara virilmez.

Anadolu’da ba‘zı mülk tîmâr vardır ki mukaddemâ temlîk olundukda sefer-i hümâyûna cebelüsü eşmek üzre virilmişdir. Her tîmâra ne denlü cebelü ta‘yîn olunmuş ise sefere anlar eşer. Fevt oldukda oğullarına virilür. İstihkam taleb olunmaz. Oğlu olmazsa sâ’ir emlâk gibi vârislerine intikāl ider. Gerek ecelden olsun gerek nisâdan olsun sefer vâkı‘ oldukda hisseleri mıkdârı cebelülerinden eşdirirler. Cebelüsü sefere gitmezse olsene mahsûlü mevkufât tarafından emînler zabt iderler. Mîrî içündür ammâ sefere cebelüsü eşmedi deyu sâ’ir tîmârlar gibi âhara virilmez.

Anadolu’da ba‘zı mülk tîmâr vardır ki mukaddemâ temlîk olundukda sefer-i hümâyûna cebelüsü düşmeküzre virilmişdir. Her tîmâra ne denlü cebelü ta‘yîn olunmuş ise sefere anlar eşer. Fevt oldukda kızlarına virilür. İstihkākı taleb olunmaz. Oğlu olmazsa sâ’ir emlâk gibi vârislerine intikāl ider. Gerek ricâlden olsun gerek nisâdan olsun sefer vâkı‘ oldukda hisseleri mıkdârı cebelülerinden eşdirirler. Cebelüsü sefere gitmezse olsene mahsûlü mevkufât tarafından emînler zabt iderler. Mîrî içündür ammâ sefere cebelüsü eşmedi deyu sâ’ir tîmârlar gibi âhara virilmez.

Anadolu’da ba‘zı mülk tîmâr vardır ki mukaddemâ temlîk olundukda sefer-i hümâyûna cebelüsü düşmek üzre virilmişdir. Her tîmâra ne denlü cebelü ta‘yîn olunmuş ise sefere anlar eşer. Fevt oldukda oğullarına virilür. İstihkākı taleb olunmaz. Oğlu olmazsa sâ’ir emlâk gibi vârislerine intikāl ider. Gerek ricâlden olsun gerek nisândan olsun sefer vâkı‘ oldukda hisseleri mıkdârı cebelülerinden eşdirirler. Cebelüsü sefere gitmezse olsene mahsûlü mevkufât tarafından emînler zabt iderler. Pîrî içündür ammâ sefere cebelüsü eşmedi deyu sâ’ir tîmârlar gibi âhara virilmez.

Anadolu’da ba‘zı mülk tîmâr vardır ki mukaddemâ temsik edilmekte sefer-i hümâyûna cebelüsü eşmek üzre virilmişdir. Her tîmâra ne denlü cebelü ta‘yîn olunmuş ise sefere anlar eşer. Mevt oldukda oğullarına virilür. İstihkākı taleb olunmaz. Oğlu olmazsa sâ’ir malik gibi vârislerine intikāl ider. Gerek ricâlden olsun gerek nisâdan olsun sefer vâkı‘ oldukda hisseleri mıkdârı cebelülerinden eşdirirler. Cebelüsü sefere gitmezse olsene mahsûlü mevkufât tarafından emînler zabt iderler. Mîrî içündür ammâ sefere cebelüsü eşmedi deyu sâ’ir tîmârlar gibi âhara virilmez.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde "ednâ" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

En üst

Orta

En alçak

En üstün

Ortalama

Açıklama:

Ednâ: En alt derece, en alçak.

Doğru Cevap: C

Soru 6

"Osmanlılarda meslekleri askerlik olan ve bunun için maaşa bağlanmış askeri sınıfın adı. Genel olarak Yeniçeri sınıfına verilen isim."
Aşağıdakilerden hangisinde yukarıda tanımı yapılan terim doğru olarak verilmiştir?

Piyade

Kapıkulu

Süvari

İstihkam

Lağımcı

Açıklama:

Kapıkulu: Osmanlılarda meslekleri askerlik olan ve bunun için maaşa bağlanmış askeri sınıfın adı. Genel olarak Yeniçeri sınıfına verilen isim.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisinde "eskide kalan, geçmişte kalmış" anlamlarına gelen terim doğru olarak verilmiştir?

Sâdık

Ricâl

Hâlef

Selef

Sâbık

Açıklama:

Sâbık: Eskide kalan, geçmişte kalmış.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisinde yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile verilen metnin günümüz Türkçesine aktarımı doğru olarak yapılmıştır?

-ve Yeniçeri Ocağı tarafından üsküf virilüp taraf-ı Devlet-i aliyye’den bir kapucıbaşı iskemle ağası nâmıyla irsâl olunup makarr-ı hükûmetine iclâs itdirilürdi. Hâlâ hâkim olan Rakoçioğlı merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında...

-ve Kapıkulu Ocağı tarafından üsküf virilüp taraf-ı Devlet-i aliyye’den bir kapucıbaşı iskemle ağası nâmıyla irsâl olunup makarr-ı hükûmetine iclâs itdirilürdi. Hâlâ hâkim olan Rakoçioğlı merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında...

-ve Yeniçeri Ocağı tarafından üsküp virilüp taraf-ı Devlet-i aliyye’den bir aşcıbaşı iskemle ağası nâmıyla irsâl olunup makarr-ı hükûmetine iclâs itdirilürdi. Hâlâ hâkim olan Rakoçioğlı merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında...

-ve Yeniçeri Ocağı tarafından üsküf virilüp taraf-ı Devlet-i ali’den bir kapucıbaşı iskemle ağası nâmıyla irsâl olunup makarr-ı hükûmetine iclâs itdirilürdi. Hâlâ hekim olan Rakoçioğlı merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında...

-ve Yeniçeri Ocağı tarafından üsküf virilüp taraf-ı Devlet-i aliyye’den bir taşbaşı iskele ağası nâmıyla irsâl olunup makarr-ı hükûmetine iclâs itdirilürdi. Hâlâ hâkim olan Rakoçioğlı merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında...

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisinde "a'zâr" kelimesinin anlamı doğru verilmiştir?

Azarlamak

Azmak

Azalmak

Bahaneler

Azımsamak

Açıklama:

A‘zâr: Özürler, bahaneler.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisinde "ahvâl" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Havaleler

Havlular

Haller

Bahaneler

Özürler

Açıklama:

ahvâl: Haller, durumlar.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Arap harfleriyle yazılmış olan bu cümlenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Donanma-yı hümayûn anda mahsûr olup asker karadan gelmiş iken...

Donanma-yı küffâr orada mahsûr olup asker karadan gelmiş iken...

Ordu-yı hümayûn anda mahsûr olup asker kuradan gelmiş iken...

Donanma-yı hümayûn orada mahsûr olup asker karadan gelmiş iken...

Ordu-yı hümayûn anda muzaffer olup asker kuradan gelmiş iken...

Açıklama:

Arap harfleri ile verilen metnin günümüz harflerine doğru ve eksiksiz çevirisi: "Donanma-yı hümayûn anda mahsûr olup asker karadan gelmiş iken..."

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Yirmi kıt'a kadırga dahi gönderilüp imdâda irişmek fermân olundukda" cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"Yirmi kıt'a kadırga dahi gönderilüp imdâda irişmek fermân olundukda" cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Bu esnâda Anadolu askerinin zahîre gemileri Sakız kurbünde yatarken küffâr ale’l-gafle üzerlerine gelüp cümlesin ahz ve ihrâk eyledi." cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bu sırada Anadolu sakinlerinin zahire gemileri Sakız yakınlarında beklemedeyken düşman habersizce üzerilerine gelip hepsini geri püskürttü.

Bu sırada Anadolu eyalet askerinin zahireci bölükleri Sakız yakınlarında beklemedeyken düşman habersizce üzerilerine gelip hepsini yaktı.

Bu sırada Anadolu eyalet askerinin zahire gemileri Sakız yakınlarında beklemedeyken düşman habersizce üzerilerine gelip hepsini ele geçirip yaktı.

Bu sırada Anadolu halkının zahire gemileri Sakız istikametinde beklemedeyken düşman ansızın üzerilerine gelip hepsini ele geçirdi.

Bu sırada Anadolu kadılığına bağlı askerlerin gemileri Sakız yakınlarında demirlemişken düşman habersizce üzerilerine gelip hepsini ele geçirip yaktı.

Açıklama:

Bu esnâda Anadolu askerinin zahîre gemileri Sakız kurbünde yatarken küffâr ale’l-gafle üzerlerine gelüp cümlesin ahz ve ihrâk eyledi." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: Bu sırada Anadolu eyalet askerinin zahire gemileri Sakız yakınlarında beklemedeyken düşman habersizce üzerilerine gelip hepsini ele geçirip yaktı.

Doğru Cevap: C

Soru 14

"Mühr-i hümâyûn" teriminin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bâb-ı âlî mührü

Hazine mührü

Şeyhülislam mührü

Padişah mührü

Divan-ı hümâyun mührü

Açıklama:

"Mühr-i hümâyûn" teriminin anlamı, "Padişah mührü" dür.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Arap harfleri ile yazılmış olan bu cümlenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Tîmâr menkûl olsa oğullarına virilür. Eğer oğlu yoğ ise hârice virilür.

Tîmâr mahlûl olsa oğullarına virilür. Eğer oğlu çoğ ise haraca virilür.

Tîmâr mahsûl olsa oğullarına virilür. Eğer oğlu yoğ ise haraca virilür.

Tîmâr mahlûl olsa ağalarına virilür. Eğer ağası yoğ ise hârice virilür.

Tîmâr mahlûl olsa oğullarına virilür. Eğer oğlu yoğ ise hârice virilür.

Açıklama:

Arap harfleri ile yazılan cümlenin günümüz harflerine çevirisi: "Tîmâr mahlûl olsa oğullarına virilür. Eğer oğlu yoğ ise hârice virilür."

Doğru Cevap: E

Soru 16

"İsveç ve Eflak ve Boğdan'dan istimdâd ile asker-i azîm cem' idüp..." cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"İsveç ve Eflak ve Boğdan'dan istimdâd ile asker-i azîm cem' idüp..." cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı:

Doğru Cevap: A

Soru 17

"İki konak yeri on yedi günde kat‘ idüp askeri cengden men‘ ve şiddet-i şitâ mihneti ile ta‘zîb eyledin" cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

İki saatlik yeri on yedi günde geçip askeri savaşmaktan uzak tuttun ve onları şiddetli kışın zorluklarıyla uğraştırdın.

İki konak yeri on yedi günde geçip askeri savaşmaktan uzak tuttun ve onları şiddetli kışın zorlukları ile boğuşturdun.

İki konaklık yerden on yedi gün önce geçip askeri savaşmaktan uzak tuttun ve onları şiddetli kışın zorluklarına bıraktın.

İki konak yere on yedi günde ulaşıp askeri istirahatten uzak tuttun ve onları şiddetli kışa maruz bıraktın.

İki konak yeri on yedi günde geçip askeri savaşmaktan uzak tuttun ve onlar olmadan şiddetli kışa meydan okudun.

Açıklama:

"İki konak yeri on yedi günde kat‘ idüp askeri cengden men‘ ve şiddet-i şitâ mihneti ile ta‘zîb eyledin" Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "İki konak yeri on yedi günde geçip askeri savaşmaktan uzak tuttun ve onları şiddetli kışın zorlukları ile boğuşturdun."

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Zâhiren: zayıf

Virân: yenileme

Tevcîh: yönlendirme

Vârid: vezir

Tafsîl: Yağma

Açıklama:

"Tevcîh" kelimesi "yönlendirme" anlamına gelmekte olduğu için doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Yukarıdaki Arap harfleri ile yazılmış olan cümlenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Cesûr tahsilâtcıdır deyû beğlerbeğilik rütbesine îsâl itmiş idi.

Cesûr tahsildârdır deyû beğlerbeğilik rütbesine irsâl itmiş idi.

Cesûr tahsilci denilüp beğlerbeğilik rütbesine îsâl itmiş idi.

Cesûr tahsildârdır deyû beğlerbeğilik rütbesine îsâl itmiş idi.

Cesûr tahsildârdır deyû beğlerbeğilik rütbesiyle ihsân itmiş idi.

Açıklama:

Cümlenin günümüz harfleriyle doğru çevirisi: "Cesûr tahsildârdır deyû beğlerbeğilik rütbesine îsâl itmiş idi."

Doğru Cevap: D

Soru 20

"Atebe-i aliyye" terimi Osmanlı dönemi Türkçesinde hangi anlamda kullanılmıştır?

Padişahın yakın hizmetkârı

Yeniçeri Ocağı ağası

Şeriyye mahkemesi naibi

Bâb-ı âlî kâtibleri

Padişahın bulunduğu yer

Açıklama:

"Atebe-i aliyye" terimi Osmanlı dönemi Türkçesinde "Padişahın bulunduğu yer" için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

“Tarafeyn” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

bütün taraflar

iki taraf

tarafsız

her taraftan

tarafsızlar

Açıklama:

Osmanlı tarih metinlerindeki kelimeleri tanıyabileceksiniz.
tarafeyn iki taraf demektir

Doğru Cevap: B

Soru 22

“Erkân-ı devlet” tamlamasının terim olarak doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin dayandığı kurumlar

Devletin ana gelir kaynakları

Devletin yüksek yönetici tabakası

Devletin temel kanunları

Devletin meşruiyyet kaynakları

Açıklama:

Osmanlı tarih metinlerindeki deyim ve terimleri tanıyabileceksiniz.
Tamlamanın anlamı: Devletin yüksek yönetici tabakası

Doğru Cevap: C

Soru 23

“Nüzul” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

inme

dalgalanma

çağırma

düşürme

davet etme

Açıklama:

Osmanlı tarih metinlerindeki kelimeleri tanıyabileceksiniz.
"inme" anlamındadır,

Doğru Cevap: A

Soru 24

Kâtib Çelebi'nin Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr adlı eserinde yer alan aşağıdaki parçanın okunuşu hangisinde doğru verilmiştir?

...içlerinden beş kıt'a âtış gemisi bürüt ve kumbara ile mâ'l-ı-mal yelken idüp...

...içlerinden beş kıt‘a âteş gemisi barut ve kumbara ile mâl-â-mâl yelken idüp...

...içlerinden beş kata âteş gemisi barut ve kömür ile mâl-â-mâl yelken edip...

...içerilerden beş kıt'a âteş gemisi barut ve humbara ile mâl-â-mâl yelken idüp de...

...içlerinden beş kıt'a âteş gemisi parut ve kumbire ile mâlâmâl yeleken iddükte...

Açıklama:

cümlesinin Türkçe latinize edilişi; "...içlerinden beş kıt‘a âteş gemisi barut ve kumbara ile mâl-â-mâl yelken idüp..."dür.

Doğru Cevap: B

Soru 25

"der-i devlet" tamlaması için hangisi söylenemez?

devlet kapısı demektir

padişahın bulunduğu yeri ifade etmek için kullanılır

hükümet merkezinin olduğu yeri işaret eder

genellikle İstanbul için kullanılan bir sıfattır

vezîr-i âzam makamını işaret eder

Açıklama:

Der-i devlet: Devlet kapısı anlamına gelir. Pâdişâhın bulunduğu yer ve hükümet merkezinin olduğu yeri ifade eder ve doğal olarak genellikle İstanbul için kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

... cümlesinin yer aldığı parçada

tamlaması neyi işaret etmektedir?

donanmayı

günü

onüçüncü günü

devleti

rebîülâhir ayını

Açıklama:

"mâh" (ay) ve "mezbûr" (anılmış, dile anılmış) sözcüklerinden oluşan mâh-ı mezbûr tamlaması burada adı geçen, anılan ayı yani rebîülâhiri işaret eder.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Ayn Ali Efendi'nin, Kavânîn-i Âl-i Osmân Der-Hulâsa-i Mezâmîn-i Defter-i Dîvân adlı eserinde yer alan

başlığının günümüz Türkçe karşılığı hangisidir?

Zeamet ve timar verilmesinde uyulması gerekenleleri bildirir

Zımmetler ve tımaların verilebilmesi için gerekli şartları bildirir

Zeamet ve timar verilmesinde her zaman uyulması gereken kanunu bildirir

Zeamet ve timar dağıtımında uyulması gereken kavanini bildirir

Zeamet ve timar dağıtımda daima uyulması gereken şartları bildirir

Açıklama:

ifadesinin günümüz Türkçe karşılığı: "Zeamet ve timar verilmesinde her zaman uyulması gereken kanunu bildirir"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

cümlesinin Türkçe latinizesi hangisinde doğru verilmiştir?

Ze‘âmet def ‘-i a‘dâ içün ta‘yîn olunan mukātele mâlı olup asker bunları tasarruf idenlerdir denilmiş-idi.

Ze'âmet def'i içün tayin olunan mukatalı mâlı olup asakir bunları mutasarraf idenlerdir denilmişidi.

Ze‘âmet def ‘-i a‘dâ ta‘yîn olunan mukātele mâlı olup asakir bunları tasarruf idenler denilmiş-idi.

Ze‘âmet def ‘i adâ içün tayîn olunan mukātele olup asker bunları tasrif idenlerdir denilmiş-dir.

Ze‘âmet def ‘-i a‘dâ içün ta‘yîn olunan mukāte mâlındandır asker bunları tasarruf idenler denilmişidi.

Açıklama:

cümlesinin Türkçe latinizesi "Ze‘âmet def ‘-i a‘dâ içün ta‘yîn olunan mukātele mâlı olup asker bunları tasarruf idenlerdir denilmiş-idi."dir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

"kānûn vaz‘ı" deyiminin Türkçe anlamı hangisidir?

kanunu bildirmek

eski kanun

kanun ilga etmek

kanun koymak

kanunu değiştirmek

Açıklama:

kānûn vaz‘ı: kanun koymak, yeni kanun yapmak anlamlarına gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

"Eflak ve Boğdan voyvodalarını nasb idüp sâbık voyvodaları ele getürmek ve ol bilâda nizâm virmek üzre serdâr ta‘yîn olunan..." cümlesinin Osmanlı Türkçesi hangisinde doğru verilmiştir?

Açıklama:

"Eflak ve Boğdan voyvodalarını nasb idüp sâbık voyvodaları ele getürmek ve ol bilâda nizâm virmek üzre serdâr ta‘yîn olunan..." cümlesinin Osmanlı Türkçesi:

Doğru Cevap: D

Soru 31

cümlesinin Türkçe çevirisi hangisinde doğru verilmiştir?

merhûm Sultân İbrahim Han hazeratının zamân-ı saltanatında

merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân saltanatında

merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin saltanat-ı zamanında

merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında

merhûm Sultân İbrahim Han-ı hazretlerinin zamân-ı saltanatında

Açıklama:

Türkçe latinizesi:"merhûm Sultân İbrahim Han hazretlerinin zamân-ı saltanatında"dır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

"Zâhiren Kostantini mâl ve etbâ‘ıyla firâr itsün deyu ruhsat virdin ben seni âdem sanurdum meğer sen muhannes imişsin." cümlesinin en yakın Türkçe karşılığı hangisidir?

Görünüşte Kostantin’in serveti ve adamlarıyla kaçmasını önermişsin. Ben seni adam zannederdim oysa sen korkak tabiatlıymışsın.

Görünüşe göre Kostantin’e serveti ve beraberindekilerle beraber kaçması için izin vermiş oldun. Ben seni adam zannederdim oysa sen korkak tabiatlıymışsın.

Görünüşe göre Kostantin’e serveti ve beraberindekilerle beraber kaçması için izin vermiş oldun. Ben seni cesur zannederdim oysa korkakmışsın.

Görünüşe göre Kostantin’e beraberindekilerle beraber kaçması için imkan sağlamışsın. Ben seni adam zannederdim oysa sen korkak tabiatlıymışsın.

Görünüşe göre Kostantin’e serveti ve askerleriyle beraber kaçması için müsade vermişsin. Ben seni adam zannederdim oysa sen korkakmışsın.

Açıklama:

"Zâhiren Kostantini mâl ve etbâ‘ıyla firâr itsün deyu ruhsat virdin ben seni âdem sanurdum meğer sen muhannes imişsin." cümlesinin Türkçe karşılığı: "Görünüşe göre Kostantin’e serveti ve beraberindekilerle beraber kaçması için izin vermiş oldun. Ben seni adam zannederdim oysa sen korkak tabiatlıymışsın." cümlesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki sözcük ve anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

nizâ: barış

evlâ: bozukluk

ahz: bırakma

sâbık: yeni

ahvâl: haller

Açıklama:

Nizâ, kavga; ahz, ele geçirme; evlâ, en uygun; sâbık, eski demektir. Ahvâl ise haller, durumlar anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Kâtip Çelebi’nin ‘’Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr’’ adlı eserinde yer alan ‘’Girit Adasında Hanya’nın Fethinden Sonra Olan Dünya Seferleridir’’ (Giridde Hanya Fethinden Sonra Vâkı Olan Deryâ Seferleridir) metninin bölümlerinden biri değildir?

Sefer-i Mûsâ Paşa ve Mehmed Paşa

Muhârebe-i Donanma

Zikr-i Geştî-i Âteş.

Cenk ve Şehâdet-i Mûsâ Paşa

Maktûlî-i Vâlî-i Silistre Fazlı Paşa

Açıklama:

Kâtip Çelebi, Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr
Kâtip Çelebi’nin ‘’Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr’’ adlı eserinde ’’Girit Adasında Hanya’nın Fethinden Sonra Olan Dünya Seferleridir’’ (Giridde Hanya Fethinden Sonra Vâkı Olan Deryâ Seferleridir) metninde yer alan bölümler; Musa Paşa’nın ve Mehmet Paşa’nın Seferi, Donanma Savaşı, Ateş Gemisinin Hikâyesi, Musa Paşa’nın Yaptığı Savaş ve Şehadeti, İkinci Musa Paşa’nın Seferi’dir. Silistre Valisi Fazlı Paşa’nın Öldürülmesi İbrahim Peçuyî’nin ‘’Târîh-i Peçevî’’ adlı eserindeki bölümlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Osmanlı donanması böylece liman içinde mahsur kalıp asker de gemilerden tekrar karaya çıkamadı.

Şaban Paşa ile birlikte kara tarafında kalan asker hiçbir şey yapamadan düşman gemileri uzaklaştı.

Fazlı Paşa serasker tayin edildi ve yanına birkaç kalyon alarak Sakız üzerinden Girit’e gitmesi emredildi.

Hanya dışında olan Cezayir gemileri ile diğer gemilere düşman gemileri saldırıp sayısız top atışı yaptılar.

Gaziler gemiyi bırakıp kadırgalarına geri çekildiklerinde düşman gemisi fırsat bulup kaçtı.

Açıklama:

Kâtip Çelebi, Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr
Metnin çevirisi: Asker taşrada Şabân Paşa ile baka kalup küffâr çekildi gitti. şeklindedir.
Girit Adasında Hanyanın Fethinden Sonra Vâki Olan Deryâ Seferleridir metninin İkinci Musa Paşa’nın Seferi bölümünde yer alan cümle ; Şaban Paşa ile birlikte kara tarafında kalan asker hiçbir şey yapamadan düşman gemileri uzaklaştı biçimindedir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Osmanlıcada başta bulunma, başvezirlik, sadrazamlık anlamında olan ‘’sadaret’’ sözcüğünün Osmanlıca yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Kâtip Çelebi, Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr
Seçeneklerde verilen sözcükler sırasıyla sadaret, selamet, saadet, sıhhat, sükûnet biçimindedir. Osmanlıca yazım yanlış. Ancak Osmanlıca yazma imkanım olmadığı için soruyu düzeltemiyorum.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Kâtip Çelebi’nin ‘’Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr’’ adlı eserinde yer alan ‘’Giridde Hanya Fethinden Sonra Vâkı Olan Deryâ Seferleridir’’ metninde geçen ay adlarından biri değildir?

Receb

Rebî’ü’lâhir

Zılhicce

Zemherî

Zilkade

Açıklama:

Kâtip Çelebi, Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr
Zemheri, gün dönümünden sonraki şiddetli soğukları belirten kavramdır. 22 Aralık - 31 Ocak arasını kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Kâtip Çelebi’nin ‘’Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr’’ adlı eserinde yer alan ‘’Giridde Hanya Fethinden Sonra Vâkı Olan Deryâ Seferleridir’’ metninde verilen öğüdü, ( Kış günlerinde donanmayı açık yerde tutmak yanlıştır. Donanma komutanları düşman gemilerine yanaşmamalı, gemi savaşına girmemelidir. Uzakta durup askeri yönlendirmek en doğrusudur. ) belirten atasözüdür?

Ağacın meyvesi olunca başını aşağı salar.

Akılsız başın zahmetini ayaklar çeker.

Ağlayan göz ağaran baş gizlenmez.

Akıl olmayınca başta, ne kuruda biter ne yaşta.

Baş nereye giderse ayaklar da oraya gider.

Açıklama:

Kâtip Çelebi, Tuhfetü’l-Kibâr Fî Esfâr’il-Bihâr
Kış günlerinde donanmayı açık yerde tutmak yanlıştır. Donanma komutanları düşman gemilerine yanaşmamalı, gemi savaşına girmemelidir. Uzakta durup askeri yönlendirmek en doğrusudur. Aksi takdirde baş gidince vücut da ayakta duramaz ve iş görülmez.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Saadet yeri, merkezi anlamında olan ‘’Âstâne-i sa’âdet’’ sözü, aşağıda verilen hangi şehir için kullanılmıştır?

Bursa

İstanbul

Konya

Edirne

Manisa

Açıklama:

Ayn Ali Efendi, Kavânîn-i Âl-i Osmân Der-Hulâsa-i Mezâmin-i Defter-i Dîvân
Âstâne; eşik, payitaht, büyük tekke, Allah’a yakın kimselerin kabri, merkez anlamlarında olan bir kavramdır. Osmanlı devletinin merkezi olması dolayısıyla İstanbul saadet, mutluluk yeri anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Yukarıda yazılı olan aşağıda bugünkü Türkçe’yle belirtilenlerden hangisi Ayn Ali Efendi’nin, ‘’Kavânîn-i Âl-i Osmân Der-Hulâsa-i Mezâmin-i Defter-i Dîvân’’ adlı eserinin altıncı başlığının giriş cümlesidir?

Zeâmet ve tîmâr tevcihlerinde olan kânun-ı mukarreri bildirir.

Bir sancakda tîmâr tasarruf edüp gayri sancakda sâkin olsa ol sipahiye sebeb-i azl olur.

Hayâtda olan zü’emâ ve erbâb-ı tîmârın oğullarına dirlik virilmek yokdur.

Bir tîmâr mahlûl olsa ol sancakda bedellü ma’zûle virilür.

Her tîmâra ne denlü cebelü ta’yîn olunmuş ise sefere anlar eşer.

Açıklama:

Ayn Ali Efendi, Kavânîn-i Âl-i Osmân Der-Hulâsa-i Mezâmin-i Defter-i Dîvân
Zeâmet ve tîmâr tevcihlerinde olan kânun-ı mukarreri bildirir. Bugünkü Türkçeyle; zeamet ve timar verilmesinde her zaman uyulması gereken kanunu bildirir. Osmanlıca yazım tamamen yanlıştır. Yeniden yazma imkanım olmadığı için soruyu düzeltemiyorum.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıda verilen Osmanlıca kelimelerden hangisinin açıklaması doğru değildir?

İhtiyâr - Tercihte bulunma, seçme.

Himmet - Çalışma, gayret.

Mukabele - Eşit olma durumu, eşitlik, aynı düzeyde olma.

Sâkin - Yerleşik olan, bir yerde oturan.

Tesmiye - Adlandırma, isim verme.

Açıklama:

Ayn Ali Efendi, Kavânîn-i Âl-i Osmân Der-Hulâsa-i Mezâmin-i Defter-i Dîvân
Mukabele, karşılık verme, karşılıkta bulunma anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Mübârek, kutlu, padişahlara ait anlamında kullanılan Osmanlıca kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Ecdâd-ı izâm

Atebe-i aliyye

Enderûn

Hümâyûn

Erkân-ı devlet

Açıklama:

İbrahim Peçuyî, Târîh-i Peçevî
Ecdâd-ı izâm : Ulu atalar. Atebe-i aliyye: Padişahın bulunduğu yer, İstanbul. Enderûn : Osmanlılarda idari ve askeri kadronun yetiştirilmesi için oluşturulan saray eğitim kurumu. Hümâyûn : Mübârek, kutlu, padişahlara ait. Erkân-ı devlet: Devlet adamları.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Osmanlıcada yıkık, yıkılmış, kederli, üzüntülü anlamında olan ‘’vîrân’’ kelimesinin Osmanlıca yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

ويران

واز

واريد

وكلا

واريس

Açıklama:

İbrahim Peçuyî, Târîh-i Peçevî
Seçeneklerde verilen sözcükler sırasıyla; virân, vaz’, vârid, vükelâ, vâris biçimindedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Günümüz Türkçesinde "savaş meydanı" anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir ?

Ma‘reke

Duhûl

Cebelü

Ahar

Şecâ‘at

Açıklama:

Günümüz Türkçesinde "savaş meydanı" anlamına gelen sözcük "ma‘reke"'dir.
Şecaat: Yiğitlik
Ahar : diğeri başkası
Cebelü : Timar ve zeamet sahiplerinin sefer zamanı, kendilerinden başka götürmeye mecbur oldukları savaşçılara verilen isim.
Duhûl : giriş
anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdaki ifadelerden hangisi "habersiz olarak, dalgınlığa gelerek" anlamını taşır?

ale’l-gafle

ale's-sabah

ale'l-ade

bi-avnillâh

bi’z-zât:

Açıklama:

ale’l-gafle: Habersiz olarak, dalgınlığa gelerek

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi "if'âl" vezninde değildir?

ibtidâ

ihrâc

ihrâk

imdâd

irsâl

Açıklama:

ibtidâ: Başlangıç, ilk anlamına gelir. Bu kelimenin vezni ifti'âl'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki kelimelerden hangisi çoğul değildir?

müşâvere

melâ‘în

küffâr

sefâyin

eyyâm

Açıklama:

müşâvere: Görüşme, bilgi alışverişinde bulunma. Müfâ'ale vezninde olup, bu vezin köke işteşlik anlamı katar.

Doğru Cevap: A

Soru 48

"Bu haber-i vahşet-eser Der-i devlete vâsıl oldukda mansıb-ı kapudânî sâbıkā defterdâr olan diger Mûsâ Paşa’ya tevcîh olundu." cümlesindeki yüklemin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

rütbe verme

korkutma

uzaklaştırma

hazırlama

zapt etme

Açıklama:

tevcîh (ol-): Çevirme, yöneltme, mevki makam verme, rütbe verme.

Doğru Cevap: A

Soru 49

موسی پاشایه توجیه اولندی Latin harflerine aktarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Mûsâ Paşa’ya tevcîh olundu.

Mora semtine salındı.

Küffâr çekildi gitti.

Bozcaada Hisârını muhâsara eylemişler idi.

Anadolu kenârlarına gitdiler.

Açıklama:

Mûsâ Paşa’ya tevcîh olundu.

Doğru Cevap: A

Soru 50

"Zikr-i Geştî-i Âteş" tamlamasının günümüz Türkçesine aktarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Ateş Gemisinin Hikayesi

Ateş Denizinin Söylencesi

Ateş Savaşının Fıkrası

Ateş Sokağının Zikri

Ateş Gemisinin Yolculuğu

Açıklama:

Zikr-i Geştî-i Âteş: Ateş Gemisinin Hikayesi

Doğru Cevap: A

Soru 51

"KAVÂNÎN-İ ÂL-İ OSMÂN DER-HULÂSA-İ MEZÂMÎN-İ DEFTER-İ DÎVÂN" başlığını taşıyan metnin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Zeamet ve timar verilmesinde her zaman uyulması gereken kanunlar

Eflak ve Boğdan voyvodalarının durumu

Silistre Valisi Fazlı Paşa’nın Öldürülmesi

İkinci Musa Paşa’nın Seferi

Musa Paşa’nın Yaptığı Savaş ve Şehadeti

Açıklama:

KAVÂNÎN-İ ÂL-İ OSMÂN DER-HULÂSA-İ MEZÂMÎN-İ DEFTER-İ DÎVÂN: Zeamet ve timar verilmesinde her zaman uyulması gereken kanunu bildirir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "yokluk "anlamına gelir?

adem

âdem

atebe

ahz

akdem

Açıklama:

adem: Yokluk, hiçlik, mevcut olmayan.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi "istimâ‘" kelimesinin anlamını gösterir?

işitme

görme

koklama

dokunma

tatma

Açıklama:

istimâ‘: Duyma, işitme.

Doğru Cevap: A

Soru 54

" سنک کبی غیرتسزک وجودندن عدمی اولادر " ifadesinin Latin harflerine aktarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Senin gibi gayretsizin vücûdundan ademi evlâdır.

Senin gibi gayretsizin vücûdundan âdemi evlâdır.

Senin gibi gayretsizin vücûdundan âdemî evlâdır.

Senin gibi gayretsizin vücûdundan ademî evlâdır.

Senin gibi gayretsizin vücûdundan ademi ûlâdır.

Açıklama:

Senin gibi gayretsizin vücûdundan ademi evlâdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıda eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu şıklardan hangisindedir?

Asker mesrûr olup Hüseyin Paşa dahi Kandiye muhâsarasına gitmeğe tedârük üzre idi.

Asker mesrûr olup Hasan Paşa dahi Kandiye muhâsarasına gitmeğe tedârük üzre idi.

Asker mecbûr olup Hüseyin Paşa dahi Kandiye muhâsarasına gitmeğe tedârük üzre idi.

Asker mesrûr olup Hüseyin Paşa dahi Kandiye müdafaasına gitmeğe tedârük üzre idi.

Asker mağrûr olup Hüseyin Paşa dahi Kandiye muhasamasına gitmeğe tedârük üzre idi.

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu "Asker mesrûr olup Hüseyin Paşa dahi Kandiye muhâsarasına gitmeğe tedârük üzre idi." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Zemherî içinde donanma gemileri Girid’e zahire götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken

Zi-mihri içinde dü-nemâ gemileri geride zahire getürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken

Zemihri içinde dü-nemâ gemileri geride zahire götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken

Zemher-i Çin'de donanma gemileri geride zahire götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken

Zemher-i Çin'de donanma gemileri Girid’e zahire getürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi “Zemherî içinde donanma gemileri Girid’e zahire götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken” şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Yazın en sıcak dönemi

Baharın başlaması, Nevrûz

Fetih için sefere çıkma zamanı

Gün dönümünden sonraki şiddetli soğuklar

Padişah’ın tahta çıktığı dönem

Açıklama:

Metinde altı çizilen "Zemherî" kelimesi "Gün dönümünden sonraki şiddetli soğuklar (22 Aralık-31 Ocak Arası)" anlamındadır. Dolayısıyla D doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

silah malzemeleri

giyecek malzemeleri

yiyecek malzemeleri

altın para

gemi yapım malzemesi

Açıklama:

Metinde altı çizilen "zahîre" kelimesi "Gerektiği zaman kullanılmak üzere ambarda tutulan hubûbât, yiyecek." anlamlarındadır. Görüldüğü gibi C doğru seçenektir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

yener mi ucunda derd ü letden on kıt’a kadar gah eyle Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken

yirmi üçünde der-devletden on kıt’a kadırga ile Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken

yirmi üçünde der-i devletden on kıt’a kadırga ile Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken

diğer mey ucunda derd ü letden on kıt’a kadar gah eyle Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken

yener mi üçünde der-i devletden on kıt’a kadar gah eyle Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi “yirmi üçünde der-i devletden on kıt’a kadırga ile Ahmed Paşa Karadeniz’e gitmiş iken” şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Verilen metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

denizci asker

akıncı

süvari

tamirci

bir tür savaş gemisi

Açıklama:

Metinde altı çizili "kadırga" kelimesi "bir tür savaş gemisi"nin adıdır. E, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Verilen metinde altı çizilen kelime Osmanlı Türkçesinde hangi ayı bildirmek için kullanılmıştır?

ikinci

üçüncü

dördüncü

beşinci

altıncı

Açıklama:

Metinde altı çizilen "Cumâdelulâ" veya "cemâziyelevvel" olarak okunubilen kelime, Arabî beşinci ayın adıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Hanya’ya varup Sûde Hisârı’nı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi yüz kırk pâre gemi

Hanya’ya varup suda Hisârı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi bozuk pâre gemi

Hanya’ya varup Sûde-yi Hisârı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi bozuk para gemi

Hanya’ya varup Sûde-yi Hisâr-ı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi yüz kırk pâre gemi

Hanya’ya varup Sûde-Hisârı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi yüz kırk para gemi

Açıklama:

Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi "Hanya’ya varup Sûde Hisârı’nı muhâsara üzre iken Mehmed Paşa vefât etdi yüz kırk pâre gemi" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

ulaşma

ele geçirme

kuşatma

yardım etme

yıkma

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen "muhâsara" kelimesi "kuşatma, çevreleme" anlamlarındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

zî-âmet u nehâr tecîhlerinde olan kānûn-ı mukarreri bildirir

zeâmet ve tîmâr-tevcîhlerinde olan kānûn-ı mukarreri bildirir

zî-âmet ve tîmâr tevcîhlerinde olan kānûn mukarreri bildirir

zeâmet ve tîmâr teveccühlerinde olan kānûn-mukarreri bildirir

zeâmet ve tîmâr tevcîhlerinde olan kānûn-ı mukarreri bildirir

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu E seçeneğinde verildiği gibi "zeâmet ve tîmâr tevcîhlerinde olan kānûn-ı mukarreri bildirir" şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

kesinleştirilmiş

tartışılmış

adı anılmış

vazgeçilmiş

tekrar edilmiş

Açıklama:

Metinde altı çizilen "mukarrer" kelimesi A seçeneğinde verildiği gibi “kararlaştırılmış, kesinleştirilmiş” anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıda Osmanlı dönemi Türkçesi ile verilen ifadelerin günümüz Türkçesi ile karşılığı hangi şıkta verilmiştir ?
"Zemherî içinde donanma gemileri Girid’e zahîre götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken bir azîm furtuna olup liman ağzında yatan gemileri ve beş on pâre sefîne zahîresi ve halkı ile gark olup..."

Bahar başlangıcında donanma gemileri Girit’e zahire götürüp Hanya’dan yiyecek çıkarırken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı.

Kışın en şiddetli zamanında donanma gemileri Girit’e zahire götürüp Hanya’dan yiyecek çıkarırken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı.

Karakışta donanma gemileri Girit’ten zahire getirip Hanya’ya yiyecek çıkarırken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı.

Sonbahar zamanında donanma gemileri Girit’in zahiresini Hanya’ya götürürken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı.

Kış girerken düşman donanması gemileri Hanya’dan Girit’e zahire götürüp, yiyecek çıkarırken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı.

Açıklama:

"Zemherî içinde donanma gemileri Girid’e zahîre götürüp Hanya’dan zehâyir ihrâc iderken bir azîm furtuna olup liman ağzında yatan gemileri ve beş on pâre sefîne zahîresi ve halkı ile gark olup..." ifadelerinin günümüz Türkçesi ile doğru karşılığı:
"Kışın en şiddetli zamanında donanma gemileri Girit’e zahire götürüp Hanya’dan yiyecek çıkarırken bir büyük fırtına oldu. Liman ağzında yatan gemilerden beş-on parça gemi, zahiresi ve içindeki insanlarla beraber battı" şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Mukaddemâ: Şimdi

Mecrûh: Ölü

Mansıp: Memuriyet

Mezbûr: Kuşatma

Mahsûr: Düşman

Açıklama:

Sorunun doğru cevabı "Mansıp: Memuriyet" olmalıdır zira "mukaddema: önceden, eskiden", "mecrûh: yaralı", "mezbûr: dile getirilmiş, anılmış", "mahsûr: kuşatılmış, çevrelenmiş" anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

"Sefere eşmeğe iktidârı olmasa hâl-i hayâtında..." ifadelerinin eski harflerle karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Açıklama:

"Sefere eşmeğe iktidârı olmasa hâl-i hayâtında..." ifadelerinin eski harflerle karşılığı D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıda eski harfler ile verilen cümlenin devamına şıklardan hangisi getirilirse anlam bütünlüğü bozulmaz?

Açıklama:

cümlesinin devamına:

ifadeleri getirilirse anlam bütünlüğü kaybolmamakta, "Merhûm Sultan İbrahim Han hazretlerinin zaman-ı saltanatında" şeklinde devam etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

"Receb’in ikinci günü Hanya hâricinde olan Cezâyir gemileri ve gayri üzerine küffâr gemileri gelüp anlara ve kal‘aya bî-hadd toplar atup beri tarafdan dahi iki sâ‘at kadar top cengi olundukdan sonra içlerinden beş kıt‘a âteş gemisi barut ve kumbara ile mâl-â-mâl..."
Yukarıda verilen metinde cem'-i mükesser yani düzensiz çoğul kuralına uygun olarak çoğul yapılan kelime aşağıdaki şıklardan hangisindedir?

Küffâr

Bî-hadd

Mâl-â-mâl

Kal'a

Hâric

Açıklama:

Metinde cem'-i mükesser yani düzensiz çoğul kuralına uygun olarak çoğul yapılan kelime "Küffâr" kelimesidir ve düşmanlar anlamında kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Kalelerin temeli altına patlayıcı yerleştirilen tünel anlamında kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Harbî kalyon

Kumbara

Çekdiri

Halel-pezîr

Asmân

Açıklama:

Kumbara kelimesi, humbara yani kalelerin temeli altına patlayıcı yerleştirilen tünel anlamında kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Arap harfleri ile verilen metnin günümüz alfabesi ile doğru çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Berren köşk ihdâs olunup çatısına kafes vaz' olundu.

Bir küçük ihdâs olunmuş penceresine kafes vaz' olundu.

Bir köşk ihdâs olunup penceresine kafes vaz' olundu.

Beraber köşk ihdâs olunup penceresine kafes vaz' olundu.

Beriye köşk ihdâs olunup penceresine kafes vaz' olundu.

Açıklama:

Cümlesinin günümüz alfabesi ile yapılan doğru çevirisi, "Bir köşk ihdâs olunup penceresine kafes vaz' olundu." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıda eski harflerle verilen cümledeki boşluğa uygun ifade şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümledeki boşluğa uygun ifade "

Ve ol bilâda nizam virmek üzre serdâr tayin olunan Fazlı Paşa...

Doğru Cevap: D

Soru 74

"Merhûm Sultân Süleymân Han Budin Kal‘ası’nı feth idüp Nemçe ve Alaman memleketlerini vîrân ü tâlân itdiklerinde ol memâlik dahi müsahhar olup hükkâmı taraf-ı Devlet-i aliyye’den nasb olunmak üzre iltizâm-ı harâc itmişler idi." Cümlesinin sadeleştirilmiş hali doğru olarak aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni teslim edip Lehistan ve Alaman memleketlerini altüst ettiği zamanda Erdel dahi feth olunup yöneticileri Osmanlı Devleti tarafından atanmak üzere haraca bağlanmışlardı.

Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni feth edip Macaristan ve Alaman memleketlerini altüst ettiği zamanda Erdel dahi feth olunup yöneticileri Osmanlı Devleti tarafından atanmak üzere sürgün edilmişlerdi.

Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni feth edip Avusturya ve Alaman memleketlerini teslim ettiğinde Erdel dahi feth olunup yöneticileri Osmanlı Devleti tarafından atanmak üzere haraca bağlanmışlardı.

Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni alıp Boğdan ve Alaman memleketlerini altüst ettiği zamanda Erdel dahi feth olunup ahalisi Osmanlı Devleti tarafından emniyet üzere haraca bağlanmışlardı.

Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni feth edip Avusturya ve Alaman memleketlerini altüst ettiği zamanda Erdel dahi feth olunup yöneticileri Osmanlı Devleti tarafından atanmak üzere haraca bağlanmışlardı.

Açıklama:

Cümlenin sadeleştirilmiş hali "Merhum Sultan Süleyman Budin Kalesi’ni feth edip Avusturya ve Alaman memleketlerini altüst ettiği zamanda Erdel dahi feth olunup yöneticileri Osmanlı Devleti tarafından atanmak üzere haraca bağlanmışlardı." olacaktır.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Aşağıda eski harflerle verilen metnin doğru ve noksansız çevirisi hangi şıkta yapılmıştır?

Birkaç nefer acemi oğlanları bulunup kendülerin suya bırakup kapudânı tutdular.

Birkaç nefes acemi oğlanları bulunup kendülerin suya bırakup kapudânı tutdular.

Birkaç nefer yeniçeri oğlanları bulunup kendülerin suya bırakup kapudânı tutdular.

Birkaç nefes gulam oğlanları bulunup kenardan suya bırakup kapudânı tutdular.

Birkaç nefer acemi oğlanları bölünüp kendülerin suya bırakup kapudânı boğdular.

Açıklama:

Birkaç nefer acemi oğlanları bulunup kendülerin suya bırakup kapudânı tutdular.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdaki kelimelerden hangisi 'gölgelik' anlamında kullanılmaktadır?

İttihâz

Sâyebân

Serhad

Şehriyâr

Sanevber

Açıklama:

Sâyebân 'gölgelik' anlamında kullanılan bir kelimedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

... henüz gelmemiş idi. Vesâ’ir paşalar daha askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular.

... henüz gelmiş idi. Vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular.

... henüz gelmemiş idi. Vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular.

... henüz gelmemiş idi. Vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğazdan sahrâsına kondular.

... henüz gelmiş idi. Vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğazdan sahâsına kondular.

Açıklama:

... henüz gelmemiş idi. Vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Çün pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin bi’z-zât sefere azîmetleri makarar oldu. Sanevber-i kerîmü’l-asl-ı Osmânî Şehzâde Mehmed Hân defʻ-i dağdağa-i fitne içün azâle olunmağı murâd itdiklerinde Rumili Kadıaskeri

Çün pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin bi’z-zât sefere azîmetleri mukarrer oldu. Sanevber-i kerîmü’l-asl-ı Osmânî Şehzâde Mehmed Hân defʻ-i dağdağa-i fitne içün izâle olunmağı murâd itdiklerinde Rumili Kadıaskeri

Çin pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin bi-zât sefere azîmetleri mukarrer oldu. Sanevber-i kerîmü’l-asl-ı Osmânî Şehzâde Mehmed Hân defʻ-i dağdağa-i fitne içün izâle olunmağı murâd itdiklerinde Rumili Kadıaskeri

Çün pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin bi’z-zât sefere azîmetleri mukarrer oldu. Sanede bir kerîmü’l-asl-ı Osmânî Şehzâde Mehmed Hân defʻ-i dağdağa-i fitne içün izâle olunmağı murâd itdiklerinde Rumili Kadıaskeri

Çün pâdişâh-ı âlem-penâh hazretlerinin bi’z-zât sefere azîmetleri mukarrer oldu. Sanevber-i kerîmü’l-asl-ı Osmânî Şehzâde Mehmed Hân defʻ dağında fitne içün izâle olunmağı murâd itdiklerinde Rumili Kadıaskeri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisinde Raʻnâ” kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Güzel, latif, parlak

Sevgi, sevmek

Mutluluk, sevinç, kıvanç

Özlem, hasret

Endişe, tasa, kaygı

Açıklama:

Güzel, latif, parlak

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisnde “Şehriyâr” kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Vali

Şehremini

Hükümdar

Muhtar

Kaymakam

Açıklama:

Hükümdar

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bu esnâda Özü Beğlerbeğisi Hüseyin Paşa tarafından âdam gelüp Kızak keferesi şaykalarından on sekiz pâre şayka Özü etrâfını gârete çıkup geldiklerinde Özü askeri şaykalara binüp irişdiler. Azîm kıtâl olup bi-avnillâhi Te‘âlâ ehl-i İslâm gâlip geldiler.

Bu esnâda Özü Beğlerbeğisi Hüseyin Paşa tarafından âdem gelüp Kazak keferesi şaykalarından on sekiz pâra şayka Özü etrâfını kârete çıkup geldiklerinde Özü askeri şaykalara binüp irişdiler. Azîm kıtâl olup bi-avnillâhi Te‘âlâ ehl-i İslâm gâlip geldiler.

Bu esnâda Özü Beğlerbeğisi Hüseyin Paşa tarafından âdem gelüp Kazık keferesi şaykalarından on sekiz pâre şayka Özü etrâfını gârete çıkup geldiklerinde Özü askeri şaykalara binüp irişdiler. Azam kıtâl olup bi-avnillâhi Te‘âlâ ehl-i İslâm gâlip geldiler.

Bu esnâda Özü Beğlerbeğisi Hüseyin Paşa tarafından âdem gelüp Kazak keferesi şaykalarından on sekiz pâre şayka Özü etrâfını gârete çıkup geldiklerinde Özü askeri şaykalara binüp irişdiler. Azîm kıtâl olup bi-avnillâhi Te‘âlâ ehl-i İslâm gâlip geldiler.

Bu esnâda Özü Beğlerbeğisi Hüseyin Paşa tarafından âdem gelüp Kazak keferesi şaykalarından on sekiz pârça şayka Özü etrâfını kârete çekup geldiklerinde Özü askeri şaykalara binüp irişdiler. Azîm katil olup bi-avnillâhi Te‘âlâ ehl-i İslâm gâlip geldiler.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisinde "inhizam" kelimesinin anlamı doğru olarajk verilmiştir?

Hizmet etmek

Hezimete uğratma

Hizmetli olmaz

Hazımsızlık çekmek

Şarkı söylemek

Açıklama:

Hezimete uğratma

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Arapça tamlama değildir?

Biʼz-zât

Dârü’s-saltana

Latîfü’ş-şemâʼil

Behre-mend

Kerîmü’l-asl

Açıklama:

Behre-mend

Doğru Cevap: D

Soru 10

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1134 senesinde müneccim başı olan İstanbullu Mustafa Zeki Efendi’nin, garîb olduğu kadar şâyân-ı dikkat bir mecmûʻası vardır. Evzâʻ-ı kevâkibin hâdisât-ı kevniyye ile münâsebâtını isbât ve îzâh itmek gibi garîb bir maksadla vücûda getirilen bu seksen sahîfelik risâlede, müʼellifin bi’z-zât gördüğü yâhûd pek yakından bildiği bir takım mühim târihî hâdiseler hakkında işitilmemiş tafsîlâta tesâdüf olunuyor.

1134 senesinde müneccim başı olan İstanbullu Mustafa Zeki Efendi’nin, karîb olduğu kadar şâyân-ı dikkat bir mecmûʻası vardır. Enzâʻ-ı kevâkibin hâdisât-ı levniyye ile münâsebâtını isbât ve îzâh itmek gibi garîb bir maksadla vücûda getirilen bu seksen sahîfelik risâlede, müʼellifin bi’z-zât gördüğü yâhûd pek yakından bildiği bir takım mühim târihî hâdiseler hakkında işitilmemiş tafsîlâta tesâdüf olunuyor.

1134 senesinde müneccim başı olan İstanbullu Mustafa Zeki Efendi’nin, karîb olduğu kadar şâyân-ı dikkat bir mecmûʻası vardır. Evzâʻ-ı kevâkibin hâdisât-ı kevniyye ile münâsebâtını isbât ve îzâh itmek gibi garîb bir maksadla vücûda getirilen bu seksen sahîfelik risâlede, müʼellifeyn bi’z-zât gördüğü yâhûd pek yakından bildiği bir takım mühim târihî hâdiseler hakkında işitilmemiş tafsîlâta tesâdüf olunuyor.

1134 senesinde müneccim başı olan İstanbullu Mustafa Zeki Efendi’nin, garîb olduğu kadar şâyân-ı dikkat bir mecmûʻası vardır. Evzâʻ-ı kevâkibin hâdisât-ı kevniyye ile münâsebetini isbât ve îzâh itmek gibi garîb bir maksadla vücûda getirilen bu seksen sahîfelik risâlede, müʼellifin bi’z-zât gördüğü veyâhûd pek yakından bildiği bir takım mühim târihî hâdiseler hakkında işitilmemiş tafsîlâta tesâdüf olunuyor.

1134 senesinde müncim başı olan İstanbullu Mustafa Zeki Efendi’nin, garîb olduğu kadar şâyân-ı dikkat bir mecmûʻası vardır. Evzâʻ-ı kevâkibin tâhsisât-ı kevniyye ile münâsebâtını isbât ve îzâh itmek gibi garîb bir maksadla vücûda getirilen bu seksen sahîfelik risâlede, müʼellifin bi’z-zât gördüğü yâhûd pek yakından bildiği bir takım mühim târihî hâdiseler hakkında işitilmemiş tafsîlâta tesâdüf olunuyor.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

İbtidâ-Başlangıç

İzâle-Giderme

İnkisâr- Kırılma

Sâyebân-Güneşlik

Bârân: Yağmur

Açıklama:

Sâyebân-Güneşlik

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisinde "Küsûf" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Ay tutulması

Güneş tutulması

Gel-git olayı

Su baskını

Fırtına-baran

Açıklama:

Güneş tutulması

Doğru Cevap: B

Soru 13

''Köprü tonbazları arasında nâ-gâh kayığı devrilüp içinde olanlar suya döküldüler.'' cümlesinin Arap harfleri ile doğru ve noksansız yazımı şıklardan hangisindedir?

Açıklama:

''Köprü tonbazları arasında nâ-gâh kayığı devrilüp içinde olanlar suya döküldüler.'' cümlesinin Arap harfleri ile doğru ve noksansız yazımı:

Doğru Cevap: C

Soru 14

''Üçüncü gün cisr itmâm olunup asker geçmek fermân olunmağla Rumili Beğlerbeğisi Yusuf Paşa ibtidâ alay ile geçdi.'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi, şıklardan hangisinde mevcuttur.

Üçüncü gün köprü geçilip, askerin geçmesi emredilmekle önce Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa askeriyle geçti.

Üçüncü gün köprüye ulaşılıp askerin geçmesi emredilmekle önce Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa askeriyle geçti.

Üçüncü gün köprüden askerin geçmesi emredilmekle önce Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa geçiş işlemini tamamladı.

Üçüncü gün köprü tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle önce Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa askeriyle geçti.

Üçüncü gün köprünün tamiri bitince askerin geçmesi emredilmekle Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa askeriyle karşıdan geldi.

Açıklama:

''Üçüncü gün cisr itmâm olunup asker geçmek fermân olunmağla Rumili Beğlerbeğisi Yusuf Paşa ibtidâ alay ile geçdi.'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi:
Üçüncü gün köprü tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle önce Rumili Beylerbeyi Yusuf Paşa askeriyle geçti.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıda verilenlerden hangisi ''sülâsî mücerred masdar ism-i fâil'' kuralına uygun bir kelimedir?

Teveccüh

İlhak

Mezbûr

Vürûd

Gâlib

Açıklama:

Gâlib kelimesi ''sülâsî mücerred masdar ism-i fâil'' kuralına göre yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Arap harfleri ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi eksiksiz olarak hangi şıkta yer almaktadır?

İslâm kavimleri arasında mütercimler, mukallidler, müfessirler bulunuyor.

İslâm kabileleri arasında mütercimler, mukallidler, müfessirler bulunuyor

İslâm kavimleri arasında müteşebbisler, mukallidler, müfessirler bulunuyor

İslâm kabileleri arasında mütercimler, mukallidler, muhaddisler bulunuyor

İslâm kavimleri arasında mürettibler, murakıblar, müfessirler bulunuyor

Açıklama:

cümlesinin yeni harflere çevirisi, ''İslâm kavimleri arasında mütercimler, mukallidler, müfessirler bulunuyor.'' şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıda verilen kelimelerden hangisi anlayış, varış, akıl erdirme ve ferâset anlamlarında kullanılmaktadır?

ادبا

ادراك

افكار

احتوا

احوال

Açıklama:

İdrâk ادراك kelimesi anlayış, varış, akıl erdirme ve ferâset anlamlarında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Yukarıda eski harfler ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru verilmiştir?

On üçüncü asır tedkîkâtı içün ne kadar istifâde olunabileceğini göstermiştir.

On ikinci asır teferruatı içün ne kadar istifâde idilebileceğini göstermiştir.

On ikinci asır tedkîkâtı içün ne kadar istifâde idilebileceğini göstermiştir.

On üçüncü asır tedkîkâtı içün ne mertebe istifâde idilebileceğini göstermiştir.

On ikinci asır tedrisatı içün ne nispette istifâde olunacağını göstermiştir.

Açıklama:

Cümlenin doğru çevirisi, ''On ikinci asır tedkîkâtı içün ne kadar istifâde idilebileceğini göstermiştir.'' şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki kelime anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Hüsn: Güzellik

Düvel: Devletler

Asâkir: Askerler

Havâdis: Yiğitlik

Meʼmûl: Arzu edilen

Açıklama:

Havâdis kelimesi, olaylar, hadiseler anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Arapça yapılı bir tamlamadır?

Asâkir-i Mısriyye

Ordu-yı hümâyûn

Beher-hâl

Şaʻbân-ı şerîf

Bi’l-hâssa

Açıklama:

Bi’l-hâssa kelimesi Arapça yapılı bir tamlamadır. Çünkü Arapça tamlamalar için gerekli olan elif-lam takısı sadece ''Bi’l-hâssa'' kelimesinde mevcuttur.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Arapça tamlama değildir?

aleʻl-acele

bi’l-hâssa

berrü’ş-şâm

bi’z-zât

nazar-ı dikkat

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını metin içinde belirleyebileceksiniz.
Nazar-ı dikkat Farsça kurallı tamlamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

“İhrak” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

devirme

vurma

yakma

büyütme

değiştirme

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
yakma anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Farsça çoğul grubuna girer?

envâʻ

yeniçeriyân

mensûbîn

esbâb

hâdisât

Açıklama:

XVIII. - XX. Yüzyıl Osmanlı Türkçesi metinlerinin dil özelliklerini açıklayabileceksiniz.
yeniçeriyan kelimesinin sonundaki an

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cemʻ-i mükesser grubuna girer?

etvâr

tarafeyn

cebeciyân

memleket

piyâdegân

Açıklama:

XVIII. - XX. Yüzyıl Osmanlı Türkçesi metinlerinin dil özelliklerini açıklayabileceksiniz.
etvâr cem'-i mükesserdir

Doğru Cevap: A

Soru 25

“Serhad” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

gölgelik

başkatip

sınır

ülke

savaş

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
Sınır anlamındadır

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça cemʻ-i müennes grubuna girer?

hutût

üdebâ

meşâhir

zevâhir

tafsîlât

Açıklama:

XVIII. - XX. Yüzyıl Osmanlı Türkçesi metinlerinin dil özelliklerini açıklayabileceksiniz.
cem'i müennes ât ile yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

“Rumili Kadıaskeri Kemaleddin Efendi fetvâ virmekle cenâb-ı şehriyârî kendi birâderleri iken ol şehzâde-i bî-günâha … .... itmeyüp nâ-hakk yere şehîd itmekle gaddarBoş bırakılan yere hangi kelime gelmelidir?

izale

cefa

rahm

iltica

deva

Açıklama:

Matbu metinleri doğru ve hızlı okuyabileceksiniz.
rahm kelimesi

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerin hangisinde cem‘-i müennes bir kelime vardır?

melaîn-mücahidîn-devleteyn

mukaddem-inkisâr-kelimât

eyyâm-teveccüh-mukarrer

kıtâl-cidâl-fiâl

kefere-tekmil-ihsan

Açıklama:

XVIII. - XX. Yüzyıl Osmanlı Türkçesi metinlerinin dil özelliklerini açıklayabileceksiniz.
kelimat

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerin hangisinde “gürültü, patırtı” anlamına gelen bir kelime vardır?

nümâyiş-marûf-mukaddem

muhâsara-nahsat-nevâziş

letâfet-kehânet-hidâyet

vârid-velvele-mukaddim

gürûh-vusûl-nitâk

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
velvele

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Na’îmâ Mustafa Efendi’nin Na’îmâ Tarihi II adlı eserinin bölümlerinden biri değildir?

Ameden-i Dil Ez-Cânib-i Hacı Key Paşa

Mîr Beşir Sayda’ya Gelüp Ordu-yı Hümâyûna Dâhil Olmağla

İnhizâm-ı Kazak Der Nehr-i Özü

Teveccüh-i Sultân Osman Hân Be-Gazve-i Hotin

İn’âm-ı Dâden-i Pâdişâh-ı İslâm Der İsakçı

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi II
B seçeneğinde yer alan cümle Ceride-i Havâdis gazetesinden alınmıştır. Diğerleri Na’îmâ Tarihi’nde yer alan bölümlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Edirne’de fermân-ı kazâ cereyân-ı vârid oldu ki zümre-i yeniçeriyân bir meydâne nişâne vaz’ idüp tüfeng atup arz-ı hüner eyleyeler.
Yukarıda verilen cümle, Na’îmâ Mustafa Efendi’nin Na’îmâ Tarihi II adlı eserinin hangi bölümünden alınmıştır?

Teveccüh-i Sultân Osman Hân Be-Gazve-i Hotin

İstilâ-i Kazak Der-Ahyolu

İn’âm-ı Dâden-i Pâdişâh-ı İslâm Der İsakçı

Ameden-i Dil Ez-Cânib-i Hacı Key Paşa

İmtihân-ı Yeniçeriyân Vesâ’ir Piyâdegân

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi II
İmtihân-ı Yeniçeriyân Vesâ’ir Piyâdegân

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıda Osmanlıca kelimelerden hangisi bugünkü dilde ‘’başlama’’ anlamındadır?

İbtidâ

İcâbet

İrsâl

İzâle

İclâl

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi
İbtidâ : Başlama, İcâbet: Kabul, İrsâl : Gönderme, İzâle : Giderme, yok etme, İclâl : Büyütme, ağırlama.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Günümüz Türkçesinde "hükümdar, melik, padişah" anlamına gelen kelimeni Osmanlıca karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Serhad

Kalil

Şehriyar

Ilgar

Eşedd

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi II
A seçeneğindeki kelime sınır anlamındaki serhad, B seçeneğindeki kelime az anlamında Kalil, , D seçeneğindeki kelime hucüm akın anlamında Ilgar, E seçeneğinde yer alan kelime ise şiddetli anlamındaki Eşedd kelimesidir. C seçeneğindeki Şehriyar kelimesi hükümdar, padişah anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki masdarlardan hangisi Sülâsî mezîdünfîh masdarların if’âl bâbında değildir?

İhrâk

İn’âm

İltifât

İhsân

İclâl

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi II
Sülâsî mezîdünfîh masdarlar, belli bir kalıp içerisinde belli bir anlam üretirler. Bunlara kurallı, düzenli de denir. İf’âl bâbında sülâsî fiilin kökünün başına bir elif (ا) ilavesiyle kurulur. Arttırılmış fiiller genellikle masdarının adıyla anılır, üçlü fiiller bu grubun kalıbına girer yani mâzî muzâri ve masdar harekeleri girdiği kalıbın aynısı olur. İftiâl babı, mazi fiilin başına esreli hemze ( اِ ) ve birinci harfinden sonra “te” ilavesiyle yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi Farsça tamlamalardan değildir?

Sûz-i derûn

Hatm-i kelâm

Sefer-i azîm

Dârü’s-saltana

Mahall-i cisr

Açıklama:

Na’îmâ Mustafa Efendi, Na’îmâ Tarihi II
Dârü’s-saltana ( Hükümet makamı ) Arapça tamlamadır. Sûz-i derûn ( Aşk ateşi ) Hatm-i kelâm ( Sözün sonu ) Sefer-i azîm ( Savaş yolu ) Mahall-i cisr ( köprü yeri ) Farsça tamlamalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

‘’Medeniyet’’ gibi mücerred …… ifade eden ta’birlerden kasd olunan ma’nâlar evvelce tesbit edilmezse herkes o mefhumları kendi ……... ve fikrine göre kabul eder ve bahs sû’-i tefehhümden hâli kalmaz. Buna meydan vermemek ve neden bahs etmek istediğimizi kâri’lere tâ evvelden sarâhaten ta’yîn içün medeniyet ta’bîrini hangi ma’nâda ……. ettiğimizi tesbît etmeği muvafık bulduk.
Ağaoğlu Ahmed’in Üç Medeniyet adlı eserinden alınmış olan metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki kelimelerden hangisi konulmalıdır?

Ahvâl - tasnif - iktisâb

Mefhûm - idrâk - isti’mal

Tecelli - tefekkür - tevhîd

Hâmil - tefehhüm - sarâhaten

Tahayyül - bâriz - tehassüs

Açıklama:

Ağaoğlu Ahmed, Üç Medeniyet
metindeki boşluklara sırasıyla mefhûm - idrâk - isti’mal kelimeleri getirilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıda verilen Sülâsî mücerred masdarlardan hangisi mef’ûl vezninde değildir?

Ma’lûm

Makbûl

Memnûn

Mâlik

Merhûm

Açıklama:

Gazete Örnekleri: Ceride-i Havâdis - Hayat
Sülasi mücerred, üç harfli asli kelime kökü demektir. Mâlik ism-i fâildir, yani fâ’il veznindedir. Diğerleri ism-i mef’ûldür.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Cem‘-i mükesser değildir ?

Ahkâm

Kevâkib

Fukarâ

Tafsîlât

Hısâl

Açıklama:

D seçeneğindeki "Tafsîlât" kelimesi "Cem‘-i mü’ennes"'tir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi bir " Kamerî " tamlamadır ?

Bi’z-zât

Bi’l-hâssa

Berrü’ş-şâm

Şaʻbân-ı şerîf

Lutf-ı Hudâ

Açıklama:

Bi’z-zât ve Berrü’ş-şâm Şemsî tamlamalardır. Lutf-ı Huda ve Şaʻbân-ı şerîf ise Farsça tamlamalardır. "Bi’l-hâssa" ise "Ale’l-acele" gibi bir Kamerî tamlamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi "Üç Medeniyet" adlı eser için söylenemez?

Bir mecmua halinde tertip edilmiştir.

Karşılaştırılan medeniyetlerden biri Batı medeniyetidir.

Karşılaştırmaya konu olmuş diğer bir konu Buda-Brahma'dır.

Anlatılan medeniyetlerden biri İslam medeniyetidir.

Ağaoğlu Ahmed tarafından yazılmıştır.

Açıklama:

Diğer metin, Türk fikir ve siyaset hayatında bilhassa 1912’den sonra etkili olmuş bir yazar olan Ağaoğlu Ahmed’in Üç Medeniyet adlı eserinden alınmıştır. Ağaoğlu Ahmed’in faaliyet ve yazılarının ekseriyetini önceleri Türk Milliyetçiliği ve Türk kültürü teşkil ederken, sonraları fikir hürriyeti ve bilhassa Avrupa medeniyetini tam manasıyla benimseme konuları ağırlık kazanmıştır. Üniversite yıllarında hocası Ernest Renan’dan, İslâmiyet ile ilgili konularda Paris’te tanıştığı Cemâleddîn Efgânî’den, siyasî konularda ise Ahmed’in Rıza’dan etkilenmiştir. Dili oldukça sade olan Üç Medeniyet’de İslam, Buda-Brahma ve Batı medeniyetleri mukayese edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi "اجلال " kelimesinin okunuşu ve anlamıdır?

İclâl/Büyütme

İhrâk/Yakma

Etvâr/Tavırlar

Cenâb/Taraf

Eclâl/Atalar

Açıklama:

اجلال İclâl: Büyütme, ağırlama

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi "Osmanlı Devleti’nde resmi haberleşmeyi sağlayan posta teşkilatı ve ordunun konaklama ve ihtiyaç karşılama noktaları veya yapı kompleksleri"ni karşılayan bir terimdir?

menzil

oturak

kazâ

otağkeş

şayka

Açıklama:

Menzil:Osmanlı Devleti’nde resmi haberleşmeyi sağlayan posta teşkilatı ve ordunun konaklama ve ihtiyaç karşılama noktaları veya yapı kompleksleri.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi "Yeniçeri ocağının cemaat ortaları ile ağa bölükleri subaylarına müşterek olarak verilen isim"dir?

Çorbacı

Gazve

Dil

Cebeciyân

Baştarda

Açıklama:

Çorbacı:Yeniçeri ocağının cemaat ortaları ile ağa bölükleri subaylarına müşterek olarak verilen isim.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi "delibaşı"nın tanımıdır?

Sınır boylarındaki kalelerde ve sınıra yakın yerlerde görev yapan asker.

Emekli kapıkulu askeri

Yargı ve eğitim teşkilatının sorumlusu

Hristiyan kökenli devşirme çocuk

Cebeci ocağı mensubu

Açıklama:

Sınır boylarındaki kalelerde ve sınıra yakın yerlerde görev yapan asker.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi "mübâlağa-i fâʻil" kalıbındadır?

Gaddâr

Vârid

Dâhil

Gâlib

Mezbûr

Açıklama:

Gaddâr Mübâlağa-i Fâʻil (Faʻʻâl)

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi iftiʻâl bâbındadır?

İltifât

İnhizâm

İnkisâr

İnʻâm

İhrâk

Açıklama:

İltifât:İftiʻâl bâbı

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tefaʻʻul bâbı ism-i fâʻilidir?

Müteʻayyin

Dâhil

Müşkil

Mültefit

Müşerref

Açıklama:

Tefaʻʻul bâbı ism-i fâʻil: Müteʻayyin

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisinin anlamı "ahmaklık"tır?

Belâhet

Belâgat

Beyyine

Enmûzec

Hâmil

Açıklama:

بلاهت Belâhet: Ahmaklık, düşüncesizlik.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi "عامل" kelimesinin doğru okunuşudur?

Âmil

Âmir

Âmel

Emel

Gâfil

Açıklama:

عامل Âmil

Doğru Cevap: A

Soru 50

Verilen metnin doğru okunuş hangisidir?

henüz gelmemiş idi vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular

henüz gelmemiş idi vesâ’ir paşalar dâhî askerleriyle grûh grûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular

henüz gelmemiş idi vesâ’ir paşalar dahî askerleriyle göre göre geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular

henüz gelmemiş idi vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Bağdâd sahrâsına kondular

henüz gelmemişdi vesâ’ir paşalar dâhi askerleriyle göre göre geçüp karşu Bağdâd sahrâsına kondular

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi "henüz gelmemiş idi vesâ’ir paşalar dahi askerleriyle gürûh gürûh geçüp karşu Boğdan sahrâsına kondular" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

Kazak şakalarına melâkî olup beş pâre şayayı içinde olan melâ‘în ile gark idüp

Kazak şaykalarına mülâkî olup beş pâre şaykayı içinde olan melâ‘în ile gark idüp

Kazak şaykalarına müllâkî olup beş pâre şaykayı içinde olan melâ‘în ile gark idüp

Kazak şıkalarına melâkî olup beş pâre şıkayı içinde olan melâ‘în ile gark idüp

Kazak şaykalarına milâkî olup beş pâre şaykayı içinde olan mülâ‘în ile gark idüp

Açıklama:

Verilen metnin doğru okunuşu B seçeneğinde olduğu gibi "Kazak şaykalarına mülâkî olup beş pâre şaykayı içinde olan melâ‘în ile gark idüp" şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

okuyan

kaçışan

savaşan

yardımlaşan

kavuşan

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “mülâkî” kelimesi “buluşan, kavuşan” anlamlarına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

askeri birlik

yardımcı güçler

ticaret gemisi

okçu birliği

bir tür savaş gemisi

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “şayka” kelimesi “Altı düz ve enli, özellikle Öz, Dinyeper ve Tuna nehirleriyle Karadeniz’de Osmanlılar ve Kazaklar tarafından kullanılmış bir çeşit savaş gemisi’nin adıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

muvaffaklar

şedit düşmanlar

ticaret adamları

melunlar

hainler

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “melâ în” kelimesi D seçeneğinde de verildiği gibi “melunlar, lanetliler” anlamına gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Verilen metnin doğru okunuş hangisidir?

Edirne’de fermân-ı kazâ-yı cereyân vârid oldu ki zümre-i yeniçeriyân bir meydâne nişâne vaz‘ idüp

Edirne’de fermân-ı kazâ cereyânı vârid oldu ki zümre yeniçeriyân bir meydâne nişâne vaz‘ idüp

Edirne’de fermân-ı kazâ cereyân-ı vârid oldu ki zümre-i yeniçeriyân bir meydâne nişâne vaz‘ idüp

Edirne’de fermân-kazâ cereyân-ı vârid oldu ki zümre-i yeniçeriyân ber-meydâne nişâne vaz‘ idüp

Edirne’de fermân kazâ-cereyân vârid oldu ki zümre-i yeniçeri yan ber-meydâne nişâne vaz‘ idüp

Açıklama:

Metnin doğru okunuş C seçeneğinde verildiği gibi "Edirne’de fermân-ı kazâ cereyân-ı vârid oldu ki zümre-i yeniçeriyân bir meydâne nişâne vaz‘ idüp" şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

bilinen

ulaşan

anlaşılan

gösteri

fark

Açıklama:

Metinde işaretlenen "vârid" kelimesi B seçeneğinde verildiği gibi "gelen, ulaşan" anlamlarındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

satma

bırakma

gönderme

saçma

yenme

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen vaz' kelimesi B seçeneğinde verildiği gibi "koma, bırakma" anlamındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Metinde işaretlenen kelimenin türü nedir?

cem'-i müzekker

cem‘-i mü’ennes

cem‘-i mükesser

mezîdünfih ism-i fâ‘il

mezîdünfih ism-i mef‘ûl

Açıklama:

Metindeki altı çizilen melâ‘in kelimesi "cem'-i mükesser"dir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Hangisi kamerî tamlamadır?

بالذات

بالخصه

دارالسلطنه

لطف الشماﺌل

برالشام

Açıklama:

B seçeneğinde verilen "Bi'l-hassa" kamerî, diğerleri (Bi'z-zât, Dârü's-saltana, Letâifü’ş-şemâ’il, Berü'ş-şâm) ise şemsî tamlamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Yukarıda eski harflerle verilen metnin doğru okunuşu aşağıdaki şıklardan hangisindedir?

Bir iki defa öte yakaya geçip geldikten sonra...

Bir kaç defa öte yakaya geçip geldikten sonra...

Bir iki kere öte yakaya geçip geldikten sonra...

Bir iki defa öteye beriye geçip geldikten sonra...

Bir iki defa öteki yakaya göçüp geldikten sonra...

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu "Bir iki defa öte yakaya geçip geldikten sonra..." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

"Biri İslama gelüp dördünün boynu uruldu. Yirmi..."
Yukarıdaki ifadelerin eski harflerle yazılan doğru hali aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Açıklama:

"Biri İslama gelüp dördünün boynu uruldu. Yirmi..." ifadelerinin eski harflerle yazılışı "

" şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Şıklardaki kelime-okuma eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Açıklama:

C şıkkında yer alan

eşleştirmesi, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

"Üçüncü gün cisr itmâm olunup asker geçmek fermân olunmağla..." cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

"İkinci gün yol tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle..."

"İkinci gün köprü tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle..."

"Üçüncü gün konak tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle..."

"Üçüncü gün köprü tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle..."

"Üçüncü gün köprü tamamlanıp askerin göçmesi emredilmekle..."

Açıklama:

"Üçüncü gün cisr itmâm olunup asker geçmek fermân olunmağla..." cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi: ""Üçüncü gün köprü tamamlanıp askerin geçmesi emredilmekle..." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

"Ber-mûceb-i emr-i âlî Tunca’nın öte yakasına nişânlar diküp yeniçeri gürûhu zâbitleriyle saf ender saf velvele-i tüfengden kubbe-i feleği pür-sadâ itdiler." cümlesinde "Fâil" veznine uygun kelime hangisidir?

mûceb

nişân

gürûh

sadâ

zâbit

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Eski harflerle verilen cümlenin doğru ve eksiksiz olarak yeni harflere çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Kavimler arasındaki şu umûmî ve müşterek husûsâtdır ki o medeniyetin mâhiyetini irâ'e eder.

Kavimler arasındaki şu avâmî ve müşterek husûsâtdır ki o medeniyetin mâhiyetini irâ'e eder.

Kumlar arasındaki şu umûmî ve müşterek hassalardır ki o medeniyetin mâhiyetini eder.

Kavimler arasındaki şu umûmî ve müsteşrik husûsâtdır ki o medeniyetin mâhiyetini irâde eder.

Kumlar arasındaki şu umûmî ve müşterek husûsâtdır ki o medeniyetin mâhiyetini irâ'e eder.

Açıklama:

"Kavimler arasındaki şu umûmî ve müşterek husûsâtdır ki o medeniyetin mâhiyetini irâ'e eder." cümlenin doğru ve eksiksiz çevirisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

"Fas’da doğmuş, Nişabur’da terbiye ve ta'lîm edilmiş olan İbn-i Sabbâh’ın cevelen-gâh-ı fa'aliyeti Suriye ve Horasan’dır." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fas’ta doğup, Nişabur’da terbiye ve talim veren İbn-i Sabbâh’ın faaliyet alanı Suriye ve Horasan’dır.

Fas’ta doğmuş, Nişabur’da terbiye ve talim edilmiş olan İbn-i Sabbâh’ın faaliyet sahası Suriye ve Horasan’dır.

Fas’ta doğduktan sonra, Nişabur’da eğitim gören İbn-i Sabbâh’ın sonraki eğitim sahası Suriye ve Horasan’dır.

Fas’ta doğmuş, Nişabur’da geçimini sağlamış olan İbn-i Sabbâh’ın faaliyetlerinin yeri Suriye ve Horasan’dır.

Fas’ta doğmuş, Nişabur’da terbiye edilmiş olan İbn-i Sabbâh’ın en mühim faaliyet sahası Suriye ve Horasan’dır.

Açıklama:

"Fas’da doğmuş, Nişabur’da terbiye ve ta'lîm edilmiş olan İbn-i Sabbâh’ın cevelen-gâh-ı fa'aliyeti Suriye ve Horasan’dır." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Fas’ta doğmuş, Nişabur’da terbiye ve talim edilmiş olan İbn-i Sabbâh’ın faaliyet sahası Suriye ve Horasan’dır." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

"Medeniyet demek, tarz-ı hayat demektir." Cümlesinin eski harflerle karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"Medeniyet demek, tarz-ı hayat demektir." Cümlesinin eski harflerle karşılığı:

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "Düşünme, fikretme, zihin yorma" anlamındadır?

تفهم

تمييز

تعبير

تفكر

تلبس

Açıklama:

تفكر (Tefekkür) kelimesi, "Düşünme, fikretme, zihin yorma" anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Eski harflerle yazılan cümlede anlam bütünlüğünü bozan ve çıkarılması gereken kelime hangisidir?

Açıklama:

Cümlenin çevirisi "Sadr-ı azam İbrahim Paşa bu fakire merhûm altun ihsan ederdi" şeklinde olup, anlam bütünlüğünü bozan kelime, "merhûm"

kelimesidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Osmanlı tarihî metinlerinin birçoğunun girişi ile padişahı anlatan kısımları hangi dilleri içermektedir?

İngilizce-Almanca

Rusça-Azerice

Arapça-Farsça

Yunanca-Bulgarca

Danca-Norveçce

Açıklama:

Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
XVIII-XIX. yüzyıl Osmanlı tarihî metinlerinin birçoğu, kullanılan dil bakımından gündelik olayları anlatırken genelde sade ve anlaşılabilir bir Türkçe ile kaleme alınmışlardır. Ancak resmi konu ve önemli şahıslar devreye girdiğinde hem edebi kaygı ile zaman zaman ağdalı ve tumturaklı hem de ima ve işaretlerle yoğrulmuş cümleler kullanılmıştır. Özellikle giriş bölümleri ve dönemin padişahını anlatan kısımları Arapça-Farsça ibarelerle süslü ve ciddi bir edebî kaygı ile yazılmış, dönemin kültür ve sanat zevkini, ayrıntılara kadar satırlara aktarmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları

Kapudanlarından Hasan Kapudanın

Elli senesi hılâlinde

Bahr-i Siyâh’a me’mûr

Donanma-yı Hümâyûn

Açıklama:

Detaylar için “SUBHÎ MEHMED EFENDİ, SUBHÎ TÂRÎHİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları

Doğru Cevap: A

Soru 3

“Bahr-i Siyâh’a me’mûr”un Osmanlı Türkçesi doğru yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “SUBHÎ MEHMED EFENDİ, SUBHÎ TÂRÎHİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bahr-i Siyâh’a me’mûr

Doğru Cevap: B

Soru 4

“Duhûl” ne anlama gelmektedir?

Girme

El uzatma

Arayıp sorma

Yalçın tepe

Dalgalar

Açıklama:

Detaylar için “Metne Ait Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Duhûl: Girme

Doğru Cevap: A

Soru 5

Seçenektekilerden hangisi Farsça isim tamlamasına bir örnektir?

niyâz ü recâ

Hablü’l-metîn

Akd-i peyvend-i ittifâk

Bahr-i Siyâh

Ale’t-tevâlî

Açıklama:

Detaylar için “B-Farsça Yapılar” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Farsça İsim Tamlaması Örnekleri:
Bahr-i Siyâh [Karadeniz]
Rûz-ı Kāsım (Kasım günleri-ayı)
Sûr-ı İsrâfil
Müsâ‘ade-i rüzgâr
Derûn-ı sandal
Âhirü’l-emr

Doğru Cevap: D

Soru 6

metninin Latin harfine transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Hazret-i Âsafî

Düvel-i Nasârâ

İrsâl-i Mekâtîb

Bundan akdem

Nemçe çâsârı

Açıklama:

Detaylar için “İZZÎ SÜLEYMAN EFENDİ, İZZÎ TARİHİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

İrsâl-i Mekâtîb

Doğru Cevap: C

Soru 7

“Bilâ-evlâd-ı zükûr”un Osmanlı Türkçesi doğru yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “İZZÎ SÜLEYMAN EFENDİ, İZZÎ TARİHİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bilâ-evlâd-ı zükûr

Doğru Cevap: A

Soru 8

“Âb” ne demektir?

İçten gelen garazlar

Önce

Gidip-gelme

Sebep olan

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Âb: Su

Doğru Cevap: B

Soru 9

Seçenektekilerden hangisi fâ‘il veznindedir?

mektûb

hâdis

mergūb

mezbûr

matlûb

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sülâsî mücerred masdar ism-i fâilleri (fâ‘il vezninde):
bâ‛is
hâdis
sânih
lâyıh
vâkı‘
Sârî
zâbit ve hâkim

Doğru Cevap: B

Soru 10

Seçenektekilerden hangisi bir Arapça tamlamadır?

Cevr ü cefâ

Medeniyyü’t-tab‛

Vakt ü hâl

Mahv ü munkariz

Kesr ü taklîl

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Arapça tamlama örnekleri:
Kesîru’l-menâfi‛
Medeniyyü’t-tab‛
Dâru’l-hılâfe
li’llâhi’l-hamd

Doğru Cevap: B

Soru 11

Arap harfleriyle yazılmış bu cümlenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

''Sefînemizi dahi taşra ihrâc itmekle anbarı keşf olundukda...''

''Sefînelerimiz de taşra ihrâc itmekle anbarı keşf olundukda...''

''Sefînenin dahi taşra ihrâc edilmesiyle anbarı keşf olundukda...''

''Sefînemizi dahi taşra idhal itmekle anbarı keşf olununca...''

''Sefînesini de taşra ihrâc ittikten sonra anbarı keşf olunmasıyla...''

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu, ''Sefînemizi dahi taşra ihrâc itmekle anbarı keşf olundukda...'' şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

''Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr...'' ifadesinin Arap harfleri ile doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

şeklindeki yazım doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

''Bu esnâda telâtum-ı emvâc sefînemizi dahi taşra ihrâc itmekle anbarı keşfolundukda'' cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

''Bu sırada şiddetli rüzgar gemimizi dahi kıyıya atmakla, anbarını karıştırdığımızda...''

''Bu sırada yüksek dalgalar gemimizi açığa çekmekle, anbarını karıştırdığımızda...''

''Bu sırada yüksek dalgalar gemimizi dahi kıyıya atmakla, anbarını karıştırdığımızda...''

''Bu sırada yüksek dalgalar gemimizi dahi kıyıya atmakla, anbarından çıktığımızda...''

''Bu sırada şiddetli rüzgar gemimizi dahi kıyıya atmakla, anbarını boşalttığımızda...''

Açıklama:

Cümlenin günümüz Türkçesi ile ifadesi, ''Bu sırada yüksek dalgalar gemimizi dahi kıyıya atmakla, anbarını karıştırdığımızda...'' şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

''Tevekkül'' kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkmak, yükselmek

Ulaşma, gelme, varma

Açık, ortada, görünen

Kadere razı olma

Bir yere doğru hareket

Açıklama:

''Tevekkül'' kelimesinin anlamı, kadere razı olmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

''Aydınlık, parlak ve belli'' anlamlarına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Rîzân

Rûy

Rişte

Resîde

Rûşen

Açıklama:

''Aydınlık, parlak ve belli'' anlamlarına gelen kelime, ''Rûşen'' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i mef‘ûl veznindedir?

mecrûh

mülhak

maiyyet

muvafık

müşted

Açıklama:

''Mecrûh'' kelimesi sülâsî mücerred masdarların ism-i mef‘ûl veznine uygundur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Yukarıdaki Arap harfleriyle yazılmış cümlenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere kralının zikr ettiği dokuz aded herseklerin biri olmakla.

İngiltere kralı dahi zikr olunan dokuz aded herseklerin biri olmağın.

İngiltere kralı tarafından zikr olunan dokuz aded herseklerin biri olmakla.

İngiltere kralları dahi zikr olunan dokuz aded herseklerin biri olmuştur.

İngiltere'nin kralı dahi zikr ettiği dokuz aded herseklerin biri olmağın.

Açıklama:

Cümlesinin yeni harflere çevirisi, ''İngiltere kralı dahi zikr olunan dokuz aded herseklerin biri olmağın.'' şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki terimlerden hangisi coğrafi bir anlam ifade etmektedir?

kâ‛ide-i kadîme

cihân-bânî

bahr-i sefîd

dest-i tagallüb

hüsn-i hitâm

Açıklama:

Bahr-i sefîd terimi Akdeniz için kullanıldığından dolayı coğrafi bir anlam taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Arap harfleriyle yazılmış bu cümlenin tam ve doğru okunuşunu aşağıdakilerden hangisidir?

Kısm-ı evveliyet, meşrûta-i umûmiyye olup âmme-i ahâlî müsâvî üzre bulunur.

Kısm-ı evvel, meşrûtiyyet-i umûmiyye olup âmme-i ahâlî müsâvât üzre bulunur.

Kasem-i evvel, meşrûta-i umûmiyye iken âmme-i ahâlî müsâvât üzre bulunur.

Kısm-ı evvel, meşrûta-i umûmiyye olup âmme-i ahâlî müsâvât üzre bulunur.

Kasem-i evvel, meşrûta-i umûmiyye olup umûm-i ahâlî müsâvât üzre bulunur.

Açıklama:

''Kısm-ı evvel, meşrûta-i umûmiyye olup âmme-i ahâlî müsâvât üzre bulunur.'' şeklinde yapılan çeviri doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

''Mu’ahharan Devlet-i aliyye-i Osmâniyye’nin zuhûruyla millet-i islâmiyye teceddüd iderek yine hâlet-i asliyyesini buldu.'' cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Başlangıçta yüce Osmanlı Devleti’nin ortaya çıkışıyla İslam milleti bütünleşerek yine asıl şeklini buldu.

Sonradan yüce Osmanlı Devleti’nin ilerlemesiyle İslam milleti beraber hareket edip yine asıl şeklini buldu.

Önceleri yüce Osmanlı Devleti’nin doğuşuyla İslam milleti yenileşerek yine asıl şeklini buldu.

Sonradan yüce Osmanlı Devleti’nin çöküşüyle İslam milleti yenileşerek yine asıl şeklini buldu.

Sonraları yüce Osmanlı Devleti’nin ortaya çıkışıyla İslam milleti yenileşerek yine asıl şeklini buldu.

Açıklama:

''Mu’ahharan Devlet-i aliyye-i Osmâniyye’nin zuhûruyla millet-i islâmiyye
teceddüd iderek yine hâlet-i asliyyesini buldu.'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ve eksiksiz ifadesi, ''Sonraları yüce Osmanlı Devleti’nin ortaya çıkışıyla İslam milleti yenileşerek yine asıl şeklini buldu.'' olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Yukarıdaki metnin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir Elli senesi hılâlinde Bahr-i Sefid'e me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile Akkirman’a vusûlümüzde, Hotin tarafından vürûd iden Murtazâ Ağa’yı, iki nefer hidmetkârı ile celâdetlü Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî, rûz-ı Kāsım’a otuz dört gün

Donanma-yı Hümâyûn Karabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir Elli senesi hılâlinde Bahr-i Sefid'e me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile Akkirman’a vusûlümüzde, Hotin tarafından vürûd iden Murtazâ Ağa’yı, iki nefer hidmetkârı ile celâdetlü Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî, rûz-ı Kāsım’a otuz dört gün

Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir Elli senesi hılâlinde Bahr-i Siyah'a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile Akkirman’a vusûlümüzde, Hotin tarafından vürûd iden Murtazâ Ağa’yı, iki nefer hidmetkârı ile celâdetlü Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî, rûz-ı Kāsım’a otuz dört gün

Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir Elli senesi hılâlinde Bahr-i Sefid'e me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile Akkirman’a vusûlümüzde, Hotin tarafından vürûd iden Murtazâ Ağa’yı, iki nefer hidmetkârı ile celâdetlü Kırım cânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî, rûz-ı Kāsım’a otuz dört gün

Donanma-yı Hümâyûn Karabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir Elli senesi hılâlinde Bahr-i Sefid'e me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile Akkirman’a vusûlümüzde, Hotin tarafından vürûd iden Murtazâ Ağa’yı, iki nefer hidmetkârı ile celâdetlü Kirman Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî, rûz-ı Kāsım’a on dört gün

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 22

"cevânib" kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cenaplar

Canipler

Ecnebi

Ecanip

Acaip

Açıklama:

Cevânib: Canipler, civar yönler, taraflar

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hngisi "derûn" kelimesinin anlamlarından biri değildir?

İç, içeri, dahil, gönül

İçeri

Dahil

Gönül

Duhül

Açıklama:

Duhül: Girme

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "mef'ul" veznine örnek değildir?

Merkūm

Mesdûd

Meşhûd

Medfen

Mecrûh

Açıklama:

Medfen İsm-i mekândır ve mef‘al vezni ile yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Farsça yapılara örnek gösterilemez?

Ahd ü mîsâk

Niyâz ü recâ

Hamd ü senâ

Sâlifü’l-beyân

Berf ü bârân

Açıklama:

Sâlifü’l-beyân bir Arapça yapıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Yukarıdaki metnin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Bundan kadem Nemçe çâsârı bilâ-evlâd-ı zükûr vefât ittikde, Nemçe devletinin erkân ü ricâli ittifâklarıyla müteveffânın velîahdı olan kızını çâsâriçe olmak üzre ihtiyâr ü i‛tibâr itmişler idi. Lakin Nemçe memâliki fî’l-asl yedi ve hâlâ dokuz aded hükûmetten ibâret olup

Bundan akdem Nemçe çâsârı bilâ-evlâd-ı zükûr vefât ittikde, Nemçe devletinin erkân ü ricâli ittifâklarıyla müteveffânın velîahdı olan kızını çâsâriçe olmak üzre ihtiyâr ü i‛tibâr itmişler idi. Lakin Nemçe memâliki fî’l-asl yedi ve hâlâ dokuz aded hükûmetten ibâret olup

Bundan akdem Nemçe çâsârı bilâ-evlâd-ı zükûr vefât ittikde, Nemçe devletinin erkân ü ricâli ittifâklarıyla müteveffânın valinin kızını çâsâriçe olmak üzre ihtiyâr ü i‛tibâr itmişler idi. Lakin Nemçe memâliki fî’l-asl yedi ve hâlâ dokuz aded hükûmetten ibâret olup

Bundan akdem Nemçe çâsârı bilâ-evlâd-ı zükûr vefât ittikde, Nemçe devletinin erkân ü ricâli ittifâklarıyla müteveffânın velîahdı olan kızını çâsâriçe olmak üzre ihtiyâr ü i‛tibâr itmişler idi. Lakin ne memâliki fî’l-asl yedi ve hâlâ dokuz aded hükûmetten ibret olup

Bundan akdem Nemçe çâsârı bilâ-evlâd-ı zükûr vefât ittikde, Nemçe devletinin erkân ü ricâli ittifâklarıyla müteveffânın velîahdı olan kızını çâsâriçe olmak üzre ihtiyâr ü i‛tibâr itmişler idi. Lakin Nemçe memâliki fî’l-asl onyedi ve hâlâ ondokuz aded hükûmetten ibâret olup

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 27

"Muharebeler, savaşlar" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Muhâberât

Muhâreât

Muhârebât

Mübâderet

Münkariz

Açıklama:

Muhâreât: Muharebeler, savaşlar
Muhârebât: Muharebeler, savaşlar

Doğru Cevap: C

Soru 28

"Bir memleketin ileri gelenleri" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A‛yân

A‛râz

A‛sâr

Ârız

Âsâr

Açıklama:

A‛yân: Bir memleketin ileri gelenleri

Doğru Cevap: A

Soru 29

"Gîr" kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Atma

İtme

Tutma

Çekme

Sektirme

Açıklama:

Gîr: Tutma, tutuş

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin vezni diğerlerinden farklıdır?

Maksûd

Meşhûr

Makbûl

Mergūb

Maksad

Açıklama:

E seçeneği hariç hepsi ism-i mef'ul vezninde yazılmışken, Eseçeneğindeki yazılış ism-ı mef'aldir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Farsça birleşik sıfattır?

hablü’l-metîn

ilm-i târîh

cihân-gîr

kesîru’l-menâfi‛

cevr ü cef

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını metin içinde belirleyebileceksiniz.
cihan-gir; giriften fiilinin geniş zamanıyla yapılan birleşik sıfat.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i mef‛ûl değildir?

makbûl

masrûf

meşgūl

masraf

mergūb

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını metin içinde belirleyebileceksiniz.
masraf mastardır

Doğru Cevap: D

Soru 33

“Söyleme, anlatma” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

tastîr

tahrîk

me’kûlât

takrîr

münazara

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
takrir, doğru kelimedir

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıda verilen kelimelerden hangisinin açıklaması yanlıştır?

Âsuman ( Gök, sema )

Azîmet ( Gitme, gidiş )

Âfitâb ( Güneş )

Âsıf ( Şiddetli rüzgâr, fırtına )

Avdet ( Önce, önceki, daha önceki )

Açıklama:

Subhî Mehmed Efendi, Subhî Târîhi
Avdet, geri dönme, dönüş anlamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

‘’Ez-zarûrâtü tubihü’l -mahzûrât’’ ( Zaruretler mahzurlu şeyleri mübah kılar )Subhî Mehmed Efendi’nin Subhî Târîhi adlı eserinden alınan ‘’Donanma-yı Hümâyûn Kancabaşları Kapudanlarından Hasan Kapudanın Takrîr-i Garîbidir’’ Hasan Kaptanın Anlattığı İlginç Hikaye metninde geçen zorluklar aşağıdakilerden hangisidir?

Zor durumda kaldıkları için yalan söylemeleri

Ölmüş yılanları ve ayı balıklarını yemek zorunda kalmaları

Haram olan domuz etini yemek zorunda kalmaları

Esaret altında işkenceden kaçmak için hasta taklidi yapmaları

Düşmandan saklanmak için kadın kılığına girmeleri

Açıklama:

Subhî Mehmed Efendi, Subhî Târîhi
Yanımızda yiyecek namına her şeyi bitirdik. Adada bulunan bitki namına ne varsa onları da tükettik. Mağaralarda, kovuklarda, kaya diplerinde yılan, ayı balığı avladık ve yedik. Ölmüş olanları gömdük. Kıtlık olunca onları gömdüğümüz yerden çıkarıp yedik.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdaki Farsça Yapılardan hangisi Atıf vav’ıyla yapılmış birleşik isim değildir?

Ahd ü misâk

Hamd ü senâ

Âhirü’l-emr

Berf ü bârân

Cezr ü med

Açıklama:

Subhî Mehmed Efendi, Subhî Târîhi
Âhirü’l-emr Farsça isim tamlamasıdır. Diğerleri birleşik isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

‘’Hayat hikayesi, macera, serüven ‘’ anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Sergüzeşt

Takrîr

Hâsıl

İbtidâ

Tevekkül

Açıklama:

Subhî Mehmed Efendi, Subhî Târîhi
Sergüzeşt, hayat hikayesi, macera, serüven anlamındadır. Diğerleri sırasıyla söyleme, anlatma - Olan, meydana çıkan - Başlama, başlangıç - Kadere razı olma biçimindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

İzzÎ Süleyman Efendi’nin İzzî Tarihi adlı eserinde geçen ‘’Nemçe’’ ülkesinin şimdiki adı nedir?

Sırbistan

Macaristan

Polonya

Avusturya

İsveç

Açıklama:

İzzÎ Süleyman Efendi, İzzî Tarihi
Geçmişte Nemçe Devleti olarak bilinen devletin şimdiki adı Avusturya’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

İzzÎ Süleyman Efendi’nin İzzî Tarihi adlı eserinde geçen ‘’ İrsâl-i Mekâtîb-i Hazret-i Âsafî be Düvel_i Nasârâ ‘’ sözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam Hazretlerinin Avrupa Ülkelerine Ordu Göndermesi

Osmanlının Dünya Ülkeleri Arasında Güçlü Orduya Sahip Olması

Padişah Fermanının Sadrazam Hazretlerine İletilmesi

Sadrazam Hazretlerinin Neden Olduğu Olumsuz Durumlardan Dolayı Görevden Alınması

Hristiyan Devletlere Sadrazam Hazretlerinin Mektuplarının Gönderilmesi

Açıklama:

İzzÎ Süleyman Efendi, İzzî Tarihi
Hristiyan Devletlere Sadrazam Hazretlerinin Mektuplarının Gönderilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İzzÎ Süleyman Efendi’nin İzzî Tarihi adlı eserinde geçen ‘’Âsitâne-i sa’adet’’ saadetli, mutlu olunan yer anlamındaki şehir, aşağıdakilerden hangisidir?

Bursa

Amasya

İstanbul

Edirne

Konya

Açıklama:

İzzÎ Süleyman Efendi, İzzî Tarihi
İstanbul. Birçok eserde İstanbul’un adı Âsitâne olarak belirtilir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Düşünce, fikir anlamında olan mülâhaza kelimesinin Osmanlıca yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

مطالعه

ملاحظه

مكالمه

ملازم

معارضه

Açıklama:

İzzÎ Süleyman Efendi, İzzî Tarihi
A) Mütala'a
B) Mülâhaza
C) Mükâleme
D) Mülâzım
E) Mu'âraza
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

İzzÎ Süleyman Efendi’nin İzzî Tarihi adlı eserinde geçen Farsça tamlamalardan hangisi zincirleme tamlama değildir?

Teşrîf-i kudüm-ı cenâb-ı Âsafî

İrsâl-i Mekâtîb-i Hazret-i ‘Asafî

Âb-ı sâf tedbir-i dil-pezîr

Cenâb-ı Hüdâvendigâr-ı Âlem

Medda’l-lâhu zilâle

Açıklama:

İzzÎ Süleyman Efendi, İzzî Tarihi
Seçeneklerde yer alan ilk dördü Farsça Zincirleme Tamlamadır. E seçeneğinde verilen ise bir Arapça tamlamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Ahmed Cevdet Paşa’nın Tarih-i Cevdet adlı eserinde geçen çoğul kelimelerden biri değildir?

Âmâde

Ahvâl

Aksâm

Atvâr

Ağrâz

Açıklama:

Ahmed Cevdet Paşa, Tarih-i Cevdet
Seçeneklerde verilen kelimeler sırasıyla; hazır, durumlar, bölümler, davranışlar, niyetler şeklindedir. A seçeneğindeki tekildir, diğerleri çoğuldur.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi XVIII. yüzyılda kaleme alınmış bir Osmanlı tarihidir?

Subhî Tarihi

Peçevi Tarihi

Cevdet Tarihi

Tarih-i Sultan Cem

Künhü'l-Ahbar

Açıklama:

I. Mahmud dönemi (1730-1754) vak’anüvislerinden Subhî Mehmed Efendi’nin kaleme aldığı Subhî Tarihi’nden çok ilginç bir parçadır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Cevdet Tarihi'nin özelliklerinden biri değildir?

Modern bir tarih anlayışı ile kaleme alınmamıştır.

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasına kadar gelen olayları anlatarak sona erer.

Küçük Kaynarca Anlaşması ile başlatılmıştır.

12 cilttir.

Ahmed Cevdet Paşa tarafından yazılmıştır.

Açıklama:

Cevdet Tarihi ismi ile meşhurdur ve XIX. yüzyılın büyük devlet adamlarından Ahmed Cevdet Paşa tarafından yazılmıştır. Paşa’nın dönemin önemli vak‘anüvislerinden biri olarak kaleme aldığı 12 ciltlik bu dev eser, Osmanlı Devleti’nin XVIII. Yüzyılının son çeyreğinde önemli bir dönüm noktası olan 1774 Küçük Kaynarca Anlaşması ile başlar ve 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasına kadar gelen olayları anlatarak sona erer. Cevdet Paşa’nın modern bir tarih anlayışı ile kaleme aldığı bu eser, gerek dilinin döneme göre sadeliği gerekse tenkidî bir bakış açısı ile kaleme alınması ile dikkatleri çekmiş ve çok tutulmuştur. Günümüzde Türk Tarih Kurumu tarafından yeni harflerle neşir çalışmalarına başlanan bu eserin, Osmanlı Dönemi’nde basımı yapılmış nüshasının I. cildinden tarih ilminin faydalarına dair bir bölüm seçilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi "Boyun eğme" anlamına gelir?

İnkıyâd

İnkılâb

İntihâb

İttibâ‛

İttisâf

Açıklama:

İnkıyâd: Boyun eğme, kendini teslim etme

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "cem' hali"nde değildir?

Kezâlik

Kıta‛ât

Kirâm

Kurâ

Kavânîn

Açıklama:

Kezâlik: Bu, bu da öyle

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi "uzun, çok süren" anlamına gelir?

Medîd

Mehcûr

Mecîd

Me’kel

Mevâdd

Açıklama:

Medîd(e): Uzun, Çok süren

Doğru Cevap: A

Soru 49

İlm-i târîh efrâd-ı nâsı vekāyi‛ ve me’âsir-i mâziyeye ve vükelâ vü havâssı hafâyâ ve serâ’ir-i mukteziyyeye muttali‛ idüp, nef‛i âmme-i âleme â’id ve râci‛ olduğundan âmme-i eşhâs mutâla‛asına mecbûl ve beyne’l-havâss makbûl ve mergūb bir fenn-i kesîrü’l-menâfi‛dir.
Yukarıdaki cümleyle başlayan bir eserin/bölümün konusu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Tarih ilminin faydaları

Osmanlı tarihini bilmek

Dünya tarihinin önemi

Tarihçilik

Sosyal bilimlerin gerekliliği

Açıklama:

İlm-i Târîhin Lüzûm ve Fâ’idesi Beyânındadır
İlm-i târîh efrâd-ı nâsı vekāyi‛ ve me’âsir-i mâziyeye ve vükelâ vü havâssı hafâyâ ve serâ’ir-i mukteziyyeye muttali‛ idüp, nef‛i âmme-i âleme â’id ve râci‛ olduğundan âmme-i eşhâs mutâla‛asına mecbûl ve beyne’l-havâss makbûl ve mergūb bir fenn-i kesîrü’l-menâfi‛dir.
Tarih İlminin Gerekliliğini ve Faydasını Anlatır
Tarih ilmi, insanların ferdlerini, geçmişteki olaylar ve iftihar edilecek işlerden ve ileri gelenler ve seçkin sınıfı lüzumlu sırlar ve gizemlerden haberdar eden, faydası bütün aleme ait ve yönelik olup herkes incelemeye yaradılıştan meyilli olduğundan mümtaz tabaka arasında kabul gören ve rağbet edilen çok faydalı bir bilimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi "fa‛îlet" veznindedir?

Netîce

Nisbet

Hırâset

Muttali‛

Tahsîl

Açıklama:

Netîce: Fa‛îlet

Doğru Cevap: A

Soru 51

Zîrâ insân medeniyyü’t-tab‛ olup ya‛nî behâyim gibi münferiden yaşayamayup, mahal be-mahal akd-i cem‛iyyet iderek yek-diğere mu‛âvenet itmeğe muhtâc olurlar.
Yukarıdaki cümle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Münferid, müfte'il veznindedir.

Yardımlaşma anlamına gelen kelime "mu‛âvenet"tir.

Günümüz Türkçesine "Çünki insan, medeni yaradılışlı olduğundan, yani hayvanlar gibi tek başlarına yaşamadığından yer yer topluluklar kurarak birbirleriyle yardımlaşmaya ihtiyaç duyarlar" şeklinde aktarılmıştır.

Behâyim'in eş anlamlısı "çâr-pâ"dır.

İnfi‛âl kalıbının ism-i fâ'iliyle çekilmiş bir kelime bulunur.

Açıklama:

Kitaptaki müfa‛il (İnfi‛âl) ifadesi, münfa‛il (İnfi‛âl) olarak düzeltilmelidir.
Münferid, münfa‛il (İnfi‛âlin ism-i fâ'ilidir.) veznindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi cem‛-i mükesser değildir?

Müslimîn

Me’âsir

Ulûm

Düvel

Esbâb

Açıklama:

Cem‛ şekillerinden örnekler:
Müzekker cem‛: Müslim-Müslimîn

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Farsça birleşik sıfattır?

Cihân-gîr

Cevr ü cefâ

Dâru’l-hılâfe

Fenn-i kesîru’l-menâfi‛

İlm-i târîh

Açıklama:

Farsça birleşik sıfat: Cihân-gîr

Doğru Cevap: A

Soru 54

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

İlla sene-yi hilâlinde Bahr-i Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile

Elli sene-yi hilâlinde Bahr-Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile

Elli senesi hılâlinde Bahr-i Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile

Ella sene-i sî-hilâlinde Bahr-i Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile

Elli senesi hılâlinde Bahr-Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde verildiği gibi "Elli senesi hılâlinde Bahr-i Siyâh’a me’mûr olan Donanma-yı Hümâyûn ile" şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

Yenmesi helal olan

Hicri ayların başı

Halel, bozma

sene sonu

yılın ortası

Açıklama:

Metinde altı çizilen B seçeneğinde verildiği üzere “hılâl” kelimesi “Hicri ayların başı, ilk günleri” anlamında kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Metinde altı çizilen tamlamayla neresi kastedilmektedir?

Kızıldeniz

Akdeniz

Azak denizi

Karadeniz

Adriyatik Denizi

Açıklama:

Metindeki "Bahr-i siyâh" ile Karadeniz kastedilmektedir. D doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

ıslâh-ı zâtü’l-beyne Devlet-i Aliyye’nin tavassutunu iş‘âr vechiyle

ıslâh zât elbette Devlet aleyhine tavassutunu eş‘ar vechiyle

ıslâh-ı zât elbette Devlet-i Aliyye’nin tusatını iş‘âr vechiyle

ıslâh, zâtü’l-beyn-i Devlet-i Aliyye’nin tavassutunu iş‘âr-ı vech eyle

ıslâh-ı zâtü’l-beyn-i Devlet-i Aliyye’nin tavassutunu iş‘âr-ı vech eyle

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu A seçeneğinde verildiği gibi "ıslâh-ı zâtü’l-beyne Devlet-i Aliyye’nin tavassutunu iş‘âr vechiyle" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Metinde altı çizilerek işaretlenen "ıslâh-ı zâtü’l-beyn" kelimesinin anlamı nedir?

gemilerin islah edilmesi

gemicilerin islah edilmesi

hak arama mücadelesi

aralarındaki soğukluğu giderme

donanmanın teftiş edilmesi

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “ıslâh-ı zâtü’l-beyn” tamlaması “aralarındaki soğukluğu düzeltme, giderme” anlamına gelmektedir. D, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Metinde altı çizilen "tavassut" kelimesinin anlamı nedir?

başlangıç olarak

hakemlik yapma

takdim etme

aracı olma

sonuç itibariyle

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “tavassut” kelimesi “aracı olma” anlamına gelmektedir. D, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

habersiz bırakma

haber verme

davet etme

şairler

kılavuzluk etme

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “iş‘âr” kelimesi “işaret etme, haber verme, işaret olunma” anlamlarına gelmektedir. B, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

itibaren

dolaylı olarak

sebeple

sonucunda

özellikle

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen “vechile” kelimesi “-yüzden, -sebeple” anlamlarına gelmektedir. C, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Hangi seçenekteki kelime cem‘ değildir?

ızhâr

cibâl

emvâc

cevânib

rüfekâ

Açıklama:

A seçeneğindeki ızhâr (ortaya çıkma) kelimesi cem‘ değildir. Diğer seçeneklerdeki cibâl (dağlar), emvâc (dalgalar) cevânib (taraflar, yönler) ve rüfekâ (arkadaşlar) kelimeleri hep cem‘dir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Hangi kelimede ikili çokluk bulunmaktadır?

rüfekâ

tarafeyn

eskâl

nebâtât

luhûm

Açıklama:

Yalnızca B seçeneğindeki tarafeyn kelimesinde ikili çokluk bulunmaktadır. Oysa A, C ve E seçeneklerinde cem‘-i mükesser; D seçeneğinde ise cem‘-i mü’ennes kelimeler bulunmaktadır. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Eski harflerle verilen cümlenin yeni harflere çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru yapılmıştır?

Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî...

Kırım civarı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî...

Kırım halkı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî...

Kırım halkı tarafına îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî...

Kırım Hânı cânibine visale bu kulları me’mûr olmakdan nâşî...

Açıklama:

Eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu: "Kırım Hânı cânibine îsâle bu kulları me’mûr olmakdan nâşî..." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

"Taşra ihraç etmekle anbarı keşf..." cümlesinin eski harflerle yazılışı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Açıklama:

"Taşra ihraç etmekle anbarı keşf..." cümlesinin eski harflerle yazılışı:

şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"Altı nefer kimesneler rızâlarıyla anbara duhûl eyledikleri cihetden üzerlerine muşamma‘ çekilüp..." cümlesinin günümüz Türkçesi'ne çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Altışar kişi kendi rızalarıyla anbara girdiklerinden üzerlerine muşamma çekildi.

Altışar adam kendi rızalarıyla anbara girdiklerinden üzerlerine muşamma çekildi.

Altı kişi kendi rızalarıyla anbara girdiklerinden üzerlerine muşamma çekildi.

Altı kişi kendi adamlarıyla anbara girdiklerinden üzerlerine muşamma çekildi.

Altı adam kendi rızalarıyla anbardan çıktıklarından üzerlerine muşamma çekildi.

Açıklama:

"Altı nefer kimesneler rızâlarıyla anbara duhûl eyledikleri cihetden üzerlerine muşamma‘ çekilüp..." cümlesinin günümüz Türkçesi'ne çevirisi: "Altı kişi kendi rızalarıyla anbara girdiklerinden üzerlerine muşamma çekildi." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Kadere razı olma anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Teveccüh

Tevakkuf

Tezekkür

Tevekkül

Tefekkür

Açıklama:

Kadere razı olma anlamına gelen kelime "tevekkül" dür.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdaki kelime-okuma eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Açıklama:

Kelime-okuma eşleştirmelerinden

doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Eski harflerle verilen cümlenin doğru ve eksiksiz okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Çok kanlar dökerek hükümetlerini hükümet-i meşrûtaya kalb itmek istediler.

Çok kanlar dökerek hükümetlerini hikmet-i müşterekeye kalb itmek istediler.

Çok kanlar dökerek hikmetlerini hükümet-i meşrûtaya kalb itmek istediler.

Çok kanlar döğerek hükümetlerini hikmet-i meşrûtaya kalb itmek istediler.

Çok kanlar dökerek hükümetlerini hükümet-i meşrûtaya kayb itmek istediler.

Açıklama:

Cümlesinin doğru ve eksiksiz okunuşu: "Çok kanlar dökerek hükümetlerini hükümet-i meşrûtaya kalb itmek istediler." şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

"Ve her devrin mizacına göre çâre ve ilaç aranmak lâzım gelür" cümlesinin eski harflerle yazılışı hangi şıkta doğru verilmiştir?

Açıklama:

"Ve her devrin mizacına göre çâre ve ilaç aranmak lâzım gelür" cümlesinin eski harflerle doğru yazılışı:

Doğru Cevap: B

Soru 71

"Velhâsıl, kangı devlet olur ise olsun, bir tavrdan tavr-ı âhara nakl idegeldiği cihetle her devrde bir tavr-ı mahsûsda bulunur." Cümlesinin günümüz Türkçesine çevirisi nasıl olmalıdır?

Kısacası, hangi şahıs olursa olsun, bir tavırdan başka bir tavra döndüğü cihetle her devirde bir özel halde bulunur.

Sözün kısası, bazı devlet mekanizmaları, bir tavırdan başka bir tavra döndüğü cihetle her devirde bir özel halde bulunur.

Sözün kısası, hangi devlet olursa olsun, bir tavırdan başka bir tavra döndüğü cihetle her devirde bir özel halde bulunur.

Özellikle, hangi insan olursa olsun, bir tavırdan başka bir tavra döndüğü durumda her devirde bir özel halde bulunur.

Özetle, hangi devlet olursa olsun, bir yerden başka bir yere göç ettiği vakit her devirde bir ilerleme kaydeder.

Açıklama:

"Velhâsıl, kangı devlet olur ise olsun, bir tavrdan tavr-ı âhara nakl idegeldiği cihetle her devrde bir tavr-ı mahsûsda bulunur." Cümlesinin günümüz Türkçesine çevirisi: "Sözün kısası, hangi devlet olursa olsun, bir tavırdan başka bir tavra döndüğü cihetle her devirde bir özel halde bulunur." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıda verilen kelimelerden hangisinde Arapça çoğul eki kullanılmıştır?

Mukaddem

Mu'ahhar

Müsebbeb

Ma'lûmât

Muharrer

Açıklama:

Ma'lûmât kelimesinde Arapça "ât" çoğul eki kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Ağyâr: Başkaları

Ahbâr: Haberler

Ahkâm: Hükümler

Âmâde: Hâzır

Ashâb: İşaretler

Açıklama:

Ashâb kelimesinin anlamı sahibin çoğulu ve peygamberimizi görenler demektir.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı metinlerinde kullanılmakta olan yazı türlerinden biri değildir?

Sülüs

Nesih

Riyâkat

Ta‘lîk

Rik‘a

Açıklama:

Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı metinlerinde kullanılmakta olan bu türler şunlardır:

Sülüs

Nesih

Dîvânî

Ta‘lîk

Rik‘a

Siyâkat

Doğru Cevap: C

Soru 2

kelimesinin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

bu vechile

sît [ü] sadâsı

âleme doldı

Temür, Aydınili’nde

kışlariken bir

Açıklama:

Detaylar için “RÛHÎ EL-EDIRNEVÎ, TÂRÎH-I RÛHÎ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

bu vechile

Doğru Cevap: A

Soru 3

“bî-hadd” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hnagisidir?

tafsilatlı, ayrıntılı

sınırsız, hadsiz

düşman, hasım

asker, savaş

ayrılık, ayrılmak, hicran

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
bî-hadd: Sınırsız. Hadsiz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Arapça bir tamlamadır?

ale’t-tafsîl

sît ü sadâ

şâd ü handân

cûş ü hurûş

ser-leşker

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Arapça Tamlama örnekleri
ale’t-tafsîl
fi’l-hâl
ale’l-gafle

Doğru Cevap: A

Soru 5

ifadesinin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

çünki Ertuğrul Söğüt’de

boyıyla mutavattın olup

sâlhâ anda kaldı

ibtidâ-yı Devlet-i Osmân

gündüz ve biri Saru Yatı

Açıklama:

Detaylar için “MEVLÂNÂ MEHMED NEŞRÎ, KİTÂB-I CİHÂN-NÜMÂ II” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

İbtidâ-yı Devlet-i Osmân

Doğru Cevap: D

Soru 6

“mu‘azzez” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

kâhya

yan, taraf, yön

çok sevgili, kıymetli, çok aziz

yüceltilen, yükseltilen, saygı gösterilmiş

saygı ve hürmet gösterilen

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
mu‘azzez: Çok sevgili, kıymetli, çok aziz.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi isim tamlamasından yapılan Farsça bir birleşik isimdir?

kârvân-sarây

zühd ü takvâ

sevâhil-i Rûm

taht-ı hükûmet

pâdişâh-ı a‘zam

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İsim tamlamasından yapılan birleşik isim (izafet kesresi kaldırılmış):
kârvân-sarây

Doğru Cevap: A

Soru 8

“Oğlı” kelimesinin Osmanlı Türkçesi doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “GAZAVÂT-I SULTÂN MURÂD B. MEHEMMED HAN” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Oğlı

Doğru Cevap: B

Soru 9

“zebân” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

ava çıkmak

dil, lisan, lügat, lehçe

büyük davul

vezirler

yıkık, bozuk, harap, virâne

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Sözlük” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
zebân: Dil, lisan, lügat, lehçe.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem‘-i mü’ennesdir?

ahvâl

mühimmât

vüzerâ

kefere

asâkir

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Cem‘ Şekillerinden Örnekler:
Cem‘-i mü’ennes
mühimmât (-ât ile)

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdaki eski harflerle verilen cümlenin doğru okunuşu aşağıdakilerden hnagisidir?

Sultân bunları görüp, gönli güşâde olup ferah oldı.

Selâtin bunları görüp, gönli güşâde olup ferah oldı.

Sultân bunları gözedüp, gönli güşâde olup ferah oldı.

Sultânlar bunları görüp, gönülleri güşâde olup ferah oldı.

Saltân beyleri görüp, gönli güşâde olup ferah oldı.

Açıklama:

Cümlenin yeni harflere çevirisi: Sultân bunları görüp, gönli güşâde olup ferah oldı.

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Sultân tarafına müteveccih oldı." cümlesinin Arap harfli doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"Sultân tarafına müteveccih oldı." cümlesinin eski harfler ile yazımı:

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Çün sultân ol yirden kalkup, tağ tarafına müteveccih olup, gelüp bir tağ içine yetişüp, kondı." cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan aradan çıkıp, dağ tarafına yönelip, gelerek bir dağ içine ulaşıp kondu.

Sultan oradan çıkıp, dağ tarafından inip, gelerek bir dağ içine ulaşıp kondu.

Sultan oradan kalkıp, dağ tarafına yönelip, gelerek bir dağ içine ulaşıp kondu.

Sultan oradan kaçıp, dağ tarafına yönelip, gelerek bir dağ eteğine ulaşıp kondu.

Sultan oraya yönelip, dağ tarafından dolaşıp, gelerek dağın tepesine ulaşıp kondu.

Açıklama:

"Çün sultân ol yirden kalkup, tağ tarafına müteveccih olup, gelüp bir tağ içine yetişüp, kondı." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Sultan oradan kalkıp, dağ tarafına yönelip, gelerek bir dağ içine ulaşıp kondu."

Doğru Cevap: C

Soru 14

Edirneli Rûhî’nin “Tevârîh-i Âl-i Osmân” adlı eserinden alınan yukarıdaki metnin yazı türü aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Rika

Divani

Talik

Nesih

Kufi

Açıklama:

Edirneli Rûhî’nin “Tevârîh-i Âl-i Osmân” adlı eserinden alınan yukarıdaki metnin yazı türü "Nesih"tir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ayrılık, hicran" anlamlarına gelen bir kelime vardır?

Andan vezîrler ve beğler ayıtdılar ki: “Bu yir turacak yir degüldür.

Tatar’ı dahı gāret idüp, andan sonra karâr itmeyüp yine vilâyetine azm itdi.

Sultân anda bir kaç gün tevakkuf idüp, il ve şehr gelüp sultâna du‘â itdiler.

Ataları merhûm Yıldırım Hudâvendigâr dâr-ı fenâdan dâr-ı bekāya rıhlet itdi.

Dâyim tağlar başında seyr idüp atasınun firâkında gözlerinden kan yaş döküp ağlardı.

Açıklama:

"Dâyim tağlar başında seyr idüp atasınun firâkında gözlerinden kan yaş döküp ağlardı." cümlesindeki "Firâk" kelimesi ayrılık ve hicrân anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Yukarıdaki cümlenin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Benüm kelâmuma hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün.

Bizim kelâmımıza hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün.

Bizim selâmımıza hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün.

Benüm selâmuma hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün.

Benüm vükelama hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün.

Açıklama:

Yukarıdaki cümlenin yeni harflere çevirisi: "Benüm kelâmuma hürmet ve ta‘zîm idüp, izzet ü ikrâm eyledün."

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Rivâyet iderler ki, âvân-ı şebânda Osmân Gāzî Eskihisâr’a giderken İtburnı nâm karyede Mâlhûn Hatun nâm bir avret görüp, muhabbet itdi." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Rivayet ederler ki, Şaban ayında Osman Gazi Eskihisar’a giderken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadın görüp sevdi.

Rivayet ederler ki, gençlik çağlarında Osman Gazi Eskihisar’a giderken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadın görüp sevdi.

Rivayet ederler ki, Şaban'da Osman Gazi Eskihisar’da iken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadına aşık oldu.

Rivayet ederler ki, gençlik zamanında Osman Gazi Eskihisar’a giderken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadınla evlendi.

Rivayet ederler ki, beylik zamanında Osman Gazi Eskihisar’a giderken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadına aşık oldu.

Açıklama:

"Rivâyet iderler ki, âvân-ı şebânda Osmân Gāzî Eskihisâr’a giderken İtburnı nâm karyede Mâlhûn Hatun nâm bir avret görüp, muhabbet itdi." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Rivayet ederler ki, gençlik çağlarında Osman Gazi Eskihisar’a giderken İtburnu adlı köyde Malhun Hatun isminde bir kadın görüp sevdi."

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi "atıf vavı" ile yapılmış birleşik isimdir?

kârvân-sarây

müteberrik

zühd ü takvâ

pîr-i fânî

pâdişâh-ı a‘zam

Açıklama:

Zühd ü takvâ "atıf vavı" ile yapılmış bir birleşik isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki Arap harfleriyle yazılmış ifadenin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Ferman olunarak yine il ve memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Karaman iline yine evvelki memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Ferman eyleyerek yine il ve memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Karaman-oğlı’na yine il ve memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Karaman'ın otağına yine il ve memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Açıklama:

Cümlenin yeni harflere çevirisi: Karaman-oğlı’na yine il ve memleketini bağışlayup ol aradan kalkup...

Doğru Cevap: D

Soru 20

"Ben bir tedbîr dahi ideyim ki, Osman-oğlı neye uğraduğını bilmesin deyüp hâmûş oldu." cümlesindeki "hâmûş" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?

Oturuş, oturma

Bağlanan, bağlanmış

Satım, satış

Tutulmuş, yakalanmış

Susmuş, sessiz

Açıklama:

Hâmûş kelimesi, susmuş, sessiz anlamlarında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

"Temür İlçi Gönderüp Sultânı Kendü Yanına Da‘vet İtdüğidür.
Çün Sultân’un bu vechile sît [ü] sadâsı âleme doldı; Temür, Aydınili’nde kışlariken bir Tatar gelüp, Temür’e ayıtdı ki: “Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi pehlevân ve bahâdur yiğit yokdur. Atasına benzemez, sarp yağıdur. Leşkeründen çok kişinün başın almışdur. Yolda durup ele girenin mecâl virmeyüp helâk ider."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Timur’un Elçi Gönderip Sultanı Kendi Yanına Davet Etmesi Sultan’ın böyle yüksek sesi âlemi doldurdu. Timur Aydınlı'da kışlarken bir Tatar gelip Timur’a: “Bugün dünya içinde Sultan Mehmed gibi pehlivan ve bahadır yiğit yoktur. Babasına benzemez, sıkı dosttur. Askerinden çok kişinin kellesini almıştır. Yolda durup yakalananı fırsat vermeden öldürür.

Timur’un Elçi Gönderip Sultanı Kendi Yanına Davet Etmesi Sultan’ın böyle yüksek sesi âlemi doldurdu. Timur Aydınili’nde kışlarken bir Tatar gelip Timur’a: “Bugün dünya içinde Sultan Mehmed gibi pehlivan ve bahadır yiğit yoktur. Babasına benzemez, çetin düşmandır. Askerinden çok kişinin kellesini almıştır. Yolda durup yakalananı fırsat vermeden öldürür.

Timur’un Elçi Gönderip Sultanı Kendi Yanına Davet Etmesi Sultan’ın böyle yüksek sesi âlemi doldurdu. Timur Aydınlı'da kışlarken bir Tatar gelip Timur’a: “Bugün dünya içinde Sultan Mehmed gibi pehlivan ve bahadır yiğit yoktur. Babasına benzemez, yağız dosttur. Askerinden çok kişinin kellesini almıştır. Yolda durup yakalananı fırsat vermeden öldürür.

Timur’un Elçi Gönderip Sultanı Kendi Yanına Davet Etmesi Sultan’ın böyle yüksek sesi âlemi doldurdu. Timur Aydınili'de kışlarken bir Tatar gelip Timur’a: “Bugün dünya içinde Sultan Mehmed gibi pehlivan ve bahadır yiğit yoktur. Babasına benzemez, yağız dosttur. Askerinden çok kişinin kellesini almıştır. Yolda durup yakalananı fırsat vermeden öldürür.

Timur’un Elçi Gönderip Sultanı Kendi Yanına Davet Etmesi Sultan’ın böyle yüksek sesi âlemi doldurdu. Timur Aydınili'de kışlarken bir Tatar gelip Timur’a çattı: “Bugün dünya içinde Sultan Mehmed gibi pehlivan ve bahadır yiğit yoktur. Babasına benzemez, yağız dosttur. Askerinden çok kişinin kellesini almıştır. Yolda durup yakalananı fırsat vermeden öldürür.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde "ta’zîm" kelimesinin anlamı yanlış olarak verilmiştir?

Hürmet

Riayet

Düzenleme

Saygı

İkramda bulunmak

Açıklama:

Ta’zîm: Hürmet. Riayet. Saygı. İkramda bulunmak anlamlarına gelmektedir. Dolayısıyla anlamları arasında düzenleme anlamı yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisinde "server" kelimesinin anlamı yanlış olarak verilmiştir?

Güzel

Reis

Baş

Seyyid

Lider

Açıklama:

Server kimesini anlamları arasında "güzel" anlamı yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi "Sülâsî mücerred masdar ism-i mef ‘ûllere" örnek olarak verilemez?

Meşgūl

Ma‘lûm

Merhûm

Maksûd

Mekteb

Açıklama:

Mekteb

Doğru Cevap: E

Soru 25

Yukarıdaki metnin Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevekkül idüp dos toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle vuruştular. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir dahı çoğıdı. Ceng-i azîm olup Osmân’un karındaşı Saruyatı oğlı Bay Hâce anda şehîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Andan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevekkül idüp toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle buluşdılar. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir dahı çoğıdı. Ceng-i azîm olup Osmân’un karındaşı Saruyatı oğlı Bay Hoca orada şahîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Andan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevekkül idüp toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle buluşdılar. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir dahı çoğıdı. Ceng-i azîm olup Osmân’un karındaşı Saruyatı oğlı Bay Hâce anda şehîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Andan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevkil idüp toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle buluşdılar. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir daha çoğıdı. Ceng bizim olup Osmân’un karındaşı Saruyatı oğlı Bay Hâce anda şehîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Andan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevekkül idüp toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle buluşdılar. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir dahı çoğıdı. Ceng-i azîm olup Osmân’un karındaşı Suratlı oğlı Boyacı orada şehîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Oradan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Açıklama:

Eytdi Osmân Gāzî dahı Hakk te‘âlâya tevekkül idüp toğru pusunun üzerine sürüp kâfirlerle buluşdılar. Gāzîler cümlesi yayağıdı. Kâfir dahı çoğıdı. Ceng-i azîm olup Osmân’un karındaşı Saruyatı oğlı Bay Hâce anda şehîd olup, İrmenibili dükendüği yirde Hamza Bey Köyi’nün nevâhîsinde defn olundı. Şimdi mezârı civârında bir kârbânsarây vîrânesi vardur. Andan Osmân Gāzî gelüp yaylaka çıkdı.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerin hangisinde "Bir yerin ileri gelenleri. Meclis üyeleri" anlamına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

Vali

Kaymakam

Ahali

Taba

A'yân

Açıklama:

A'yân

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisinde "ibtidâ" kelimesinin anlamı yanlış olarak verilmiştir?

Baş taraf

Evvel

Başlangıç

Ezel

En önce, başta

Açıklama:

Ezel

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisinde yapılan eşleştirme yanlıştır?

it‘âm-if ‘âl

ihtiyâr-ifti‘âl

inkıyâd-infi‘âl

tezvîc-tef ‘îl

ta‘aşşuk-tefa‘‘il

Açıklama:

ta‘aşşuk-tefa‘‘il değil ta‘aşşuk-tefa‘‘ul olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi cem‘-i mükesserlere bir örnek değildir?

Sevâhil

Mahsûl

Karâyin

Meşâhir

Etrâk

Açıklama:

Mahsul'ün çoğulu mahsûlâttır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Yukarıdaki metnin Türkiye Türkçesi'ne aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Amma bu tarafdan Karamandan bu ahvâli duyup bir gün Tekvûrun elçisi gelüp Karaman-oğlı’na mülâkī oldukda elçi zebân depredüp Kıralımız tekfur sana vâfir
selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp

Amma bu tarafdan Karaman-oğlı bu ahvâli duyup bir gün Tekvûrun elçisi gelüp Karaman-oğlı’na mülâkī oldukda elçi zebân depredüp Kıralımız Tekvûr sana vâfir
selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp

Amma bu tarafdan Karaman-oğlı bu ahvâli duyup bir gün Tekvûrun elçisi gidub Karaman-oğlı’na mülâkī oldukda elçi zebân depredüp Kıralımız Tekvûr sana sâfir
selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp

Amma bu tarafdan Karaman-oğlı bu ahvâli duyup bir gün Tekvûrun elçisi gelüp Karaman-oğlı’na mülâkī oldukda elçi zübân depredüp Kıralımız Tekvûr sana vâfir
selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cami idüp

Ama bu tarafdan Karamanoğlı bu hali duyup bir gün tekfurun elçisi gelüp Karaman-oğlı’na mülâkī oldukda elçi zebân depredüp Kıralımız Tekvûr sana vâfir
selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 31

“Pâdişâh-ı âlem-penâh” tamlamasının doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bütün âlemin padişahı

Âlemin sığınağı padişah

Şanı yüce padişah

Yüce padişah hazretleri

Âlemlerin yüce padişahı

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek, kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
âlem-penâh dünyanın sığındığı anlamında

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdaki kelime ve anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Kıbel: Taraf, yön, yan

Etbâ‘: Husumet, düşmanlık, kin

Muttali‘: Haberli, bilen

Muhteriz: Sakınan, çekinen, çekingen

Teba‘at: Tâbi olma

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek, kelime haznenizi geliştirebileceksiniz.
etbâ: tabiler anlamındadır

Doğru Cevap: B

Soru 33

Rûhî el-Edirnevî'nin Tevârîh-i Âl-i Osmân'ında yer alan aşağıdaki cümlenin latin harflerine çevirisi hangisinde dorğu verilmiştir?

Yıldırım Hudâvendigâr-ı dâr-ı fenâ dâr-ı bekāya rıhlet itdi.

Yıldırım-ı Hudâvendigâr dâr-ı fenâ dâr-ı bekāya rıhlet itdi.

Yıldırım Hudâvendigâr dârı fenâdan dârı bekāya rıhlet ider.

Yıldırım Hudâvendigâr dâr-ı fenâdan dâr-ı bekāya rıhlet itdi.

Yıldırım Hudâvendigâr fenâdan dâr-ı bekāya rıhlet itdi.

Açıklama:

cümlesinin latinizesi: "Yıldırım Hudâvendigâr dâr-ı fenâdan dâr-ı bekāya rıhlet itdi."dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Târîh-i Rûhî'de yer alan “Eger Muhammed bunda gelüp atasın ve karındaşın taleb idecek olursa, Yıldırım’ı ve oğlı Mûsâ Çelebi’yi viresiz. Zîrâ İldırım eyle vasiyet itmişdür” cümlesinin günümüz Türkçe karşılığı hangisidir?

Eğer Mehmed buraya gelip babasını ve kardeşini isteyecek olursa, Yıldırım’ın oğlu Musa Çelebi’yi vermesini tenbih etti. Zira Yıldırım öyle vasiyet etmiştir.

Eğer Mehmed buraya gelip babasını ve kardeşini isteyecek olursa, Yıldırım’ı ve oğlu Musa Çelebi’yi vermesini tenbih etti. Zira Yıldırım öyle vasiyet etmiştir.

Eğer Mehmed gelip babasını ve kardeşini isteyecek olursa, Yıldırım’ı ve oğlu Musa Çelebi’yi vermesini istedi. Zira Yıldırım'a öyle vasiyet etmiştir.

Eğer Muhammed gelip de babasını isterse, Yıldırım’ın ve oğlu Musa Çelebi’nin verilmesini tenbih etti. Zira o öyle vasiyet etmiştir.

Eğer Muhammed buraya gelip babasını ve kardeşini isteyecek olursa, Yıldırım ve oğlu Musa Çelebi’yi vermelerini tenbihledi. Zira Musa Çelebi öyle vasiyet etmiştir.

Açıklama:

"Eğer Mehmed buraya gelip babasını ve kardeşini isteyecek olursa, Yıldırım’ı ve oğlu Musa Çelebi’yi vermesini tenbih etti. Zira Yıldırım öyle vasiyet etmiştir." cümlesi Târîh-i Rûhî'de yer alan “Eger Muhammed bunda gelüp atasın ve karındaşın taleb idecek olursa, Yıldırım’ı ve oğlı Mûsâ Çelebi’yi viresiz. Zîrâ İldırım eyle vasiyet itmişdür” cümlesinin en uygun karşılığıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. Çeri: Asker, II. Ahsen: Çok çirkin, III. İhtiyat: Tedbirlilik, IV. Mecmû: Tek tek, ayrı ayrı V. Süvâr: Binici; sözcük ve anlamları eşleştirmeleri hangisinde doğru verilmiştir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

II, IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Çeri, asker; ihtiyat, tedbirlilik, süvar, binici, ata binen demektir. Ahsen, çok güzel; mecmû ise bütün, hepsi, topluca gibi anlamlara gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki dilbilgisi unurlar ve açıklamaları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

bî-cân: Arapça, iki farklı kelimeden oluşan bir tamlamadır.

şâd ü handân: Farsça, atıf vav'ıyla yapılmış birleşik bir isimdir.

ser-leşker: Farsça, izafet kesresi (-i) kaldırılarak yapılan bir birleşik kelimedir.

ale’t-tafsîl: Arapça, tamlamadır.

kazâ-yı âsümânî: İsim ve sıfattan oluşan tamlamadır.

Açıklama:

bî-cân, ön eklerle yapılan Farsça bir sıfattır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Mevlânâ Mehmed Neşrî'nin, Kitâb-ı Cihân-nümâ adlı eserinde yer alan aşağıdaki cümlenin Türkçe latinizesi hangisinde doğru verilmiştir?

Ol zâmânda Ertuğrul gāyet peder-i müteberrik olmuş idi.

Ol zâmânda Ertuğrul gāyet pîr-i mübarek olmuşidi.

Evvel zâmânda Ertuğrul gāyet-i pîr-i müteberrik olmuşidi.

Ol zâmânda Ertuğrul gāyet müteberrik olmuşidi.

Ol zâmânda Ertuğrul gāyet pîr-i müteberrik olmuşidi.

Açıklama:

cümlesinin doğru çevirisi: "Ol zâmânda Ertuğrul gāyet pîr-i müteberrik olmuşidi."dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Hangisi cem-i mükesser'e örnektir?

müte‘allikāt

mahsûlât

meşâhir

nâmdâr

dîndâr

Açıklama:

A ve B şıkları cem-i müennes, D ve E şıkları da izafet kesresi kalıdırılarak yapılan sıfatlara örnektir. Cem-i mükesser olansa "meşahir" sözcüğüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 39

“Kıralımız Tekfur sana çok selâm söyler. Cevabı da şöyledir ki: Asker toplayıp harekete geçip, varıp Osmanoğullarının elinden Bursa’yı alıp, ecdadının tahtına oturasın." şeklinde Türkçeleştirilen cümlenin Osmanlı Türkçesi hangisi olabilir?

Kıralımız Tekvûr sana çok çok selâm eder ve cevâbı şudur ki, gidip asker cem‘ idüp varup Âl-i Osmân’dan Bursa’yı alıp ve ecdâdın tahtına cülûs idüp oturasın.

Kıralımız Tekvûr sana vâfir selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp varup Âl-i Osmân’dan elinden Bursa’yı feth idüp ve ecdâdın tahtına cülûs idüp oturasın.

Kıralımız Tekvûr sana vâfir selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp varup Âl-i Osmân’a Bursa’yı verüp ve ecdâdın tahtına cülûs idesin.

Kıralımız Tekvûr sana vâfir selâm eder ve buyuru ki, hareket idüp asker cem‘ idüp Âl-i Osmân’dan elinden Bursa’yı alıp ve ecdâdın tahtına sahiplerine veresin.

Kıralımız Tekvûr sana vâfir selâm eder ve cevâbı budur ki, asker cem‘ idüp varup Âl-i Osmân’dan elinden Bursa’yı feth idüp ve ecdâdın tahtına düşmandan kurtarasın.

Açıklama:

Türkçe “Kıralımız Tekfur sana çok selâm söyler. Cevabı da şöyledir ki: Asker toplayıp harekete geçip, varıp Osmanoğullarının elinden Bursa’yı alıp, ecdadının tahtına oturasın." şeklinde karşılık bulan cümlenin Osmanlı Türkçesi: "Kıralımız Tekvûr sana vâfir selâm eder ve cevâbı budur ki, hareket idüp asker cem‘ idüp varup Âl-i Osmân’dan elinden Bursa’yı feth idüp ve ecdâdın tahtına cülûs idüp oturasın." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Gazavât-ı Sultân Murâd b. Mehemmed Hân adlı anonim Gazavâtnâme'de yer alan aşağıdaki kısa pasajın Türkçe latinizesi hangisidir?

ayak pâdişâh huzûruna geldüklerinde paşalara buluşup Karamanın nâdim olup ve eyledüği suçlara peşinam olup suçunu

ayak pâdişâh huzûruna geldüklerinde paşalar buluşup Karaman-oğlı’nın nâdim olup ve eyledüği işlere perişan olup hususunu

pâdişâh huzûruna geldüklerinde paşalara buluşup Karaman-oğlı’nın nâdim olup ve eyledüği işlere peşîmân

ayak pâdişâh huzûruna gelüp paşalara buluşup Karaman-oğlı’nın nadim ve eyledüği işlere peşîminam idup suçunu

ayak pâdişâh huzûruna geldüklerinde paşalara buluşup Karaman-oğlı’nın nâdim olup ve eyledüği işlere peşîmân olup suçunu

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin Türkçe latinizesi: "ayak pâdişâh huzûruna geldüklerinde paşalara buluşup Karaman-oğlı’nın nâdim olup ve eyledüği işlere peşîmân olup suçunu"dur.

Doğru Cevap: E

Soru 41

"hemân-dem" birleşik sözcüğünün anlamı hangisidir?

çok yakın

ondan sonra

bundan sonra

hemen o anda

hiçbir zaman

Açıklama:

"hemân-dem" sözcüğü "hemen o anda" demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdaki sözcükler ve vezinleri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

ni‘met (fu‘ûl)

da‘vet (fa‘let)

hikâyet (fi‘âlet)

vücûd (fu‘ûl)

nedâmet (fa‘âlet)

Açıklama:

ni‘met, fu'ûl değil, fi'let vezdindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı yazı geleneğinde kullanılan yazı türlerinden biri değildir?

Sülüs

Nesih

Gravür

Dîvânî

Ta’lîk

Açıklama:

Metin Okuma ve Anlama: El Yazması Metinler
Arap harfleri ile yazılan yazı türleri, tarih içinde paleografik olarak pek çok değişiklik göstermiş ve bol çeşitliliğe sahip olmuştur. Bunlardan bir kısmı diğerinden türemiş, bazı küçük farklar kazanmış ve yeni bir yazı türü olarak adlandırılmıştır. Osmanlı yazı geleneğinde de bu yazı türlerinden birçoğu kullanılmıştır. Temel olarak bu yazı türleri şöyledir: Sülüs, nesih, dîvânî, ta’lîk, rik’â, siyâkat. Gravür bir yazı türü değildir, bir kalıplama tekniğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî adlı eserinde geçen ‘’ Mâbeynde sû’âl ve cevâb her ne vâkı’ olmuş ise tamâm arz idüp ‘’ cümlesinde geçen mâbeyn sözcüğünün bugünkü karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Arada

Hemen

Daima

Çünkü

Bu nedenle

Açıklama:

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî
Mâbeyn kelimesinin bugünkü anlamı arada demektir. Osmanlı saray ve konaklarında haremlik ve selamlık bölümlerini ayıran daire anlamında da kullanılmaktadır. Arapçada “iki şeyin arası” manasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yardım, lütuf etmek, önemli bir işle meşgul olmak anlamlarında olan ‘’inâyet’’ sözcüğünün Osmanlıca yazımıdır?

Açıklama:

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî
Seçeneklerde verilen sözcükler sırasıyla şöyledir: ikrâm - icâbet - inâyet - ihrâc - ikdâm. Dikkat: Seçeneklerdeki Osmanlıca yazımlar bozulmuş yazılımdan dolayı. Soru iptal edilmeli.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî adlı eserinde geçen ‘’Çün Temür bunı işitdi be-gâyet münfâ’il oldı. Ammâ aklı re’yi birle tedbir idüp, bu melâleti izhâr itmeyüp, ahsen-i veçhile Sultânı şâyed ele getürem didi.’’ parçasında, aşağıda açıklamaları verilen hangi kelime kullanılmamıştır?

Görüş, hüküm, düşünce, bir iş hakkında söylenen söz, fikir.

Zaaf, can sıkıntısı.

Açığa vurma, meydana çıkarma, gösterme.

Özür dileme, kusurunu belirtip af dileme.

En güzel, güzellikle.

Açıklama:

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî
A seçeneğinde açıklaması yapılan sözcük re’ydir. B seçeneğinde melâlet sözcüğünün açıklaması yapılmıştır. C seçeneğindeki açıklama izhâr etmek sözcüğüne karşılık gelir. E seçeneğindeki açıklama ahsen-i veçhile kavramını karşılar. D seçeneğindeki açıklama i'tizâr sözcüğünün açıklamasıdır. Verilen metinde bu sözcük geçmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Yukarıda Osmanlıca yazımı verilen ve birisine karşı iyi düşünce ve sevgisi olan, bir yere doğru yola çıkan anlamındaki kelime, aşağıdakilerden hangisidir?

mukayyed

müteveccih

müşâvere

münhezim

müstedâm

Açıklama:

Rûhî El-Edirnevî’nin Târîh-i Rûhî
Yönelmiş, dönmüş, bir yere doğru yola çıkan, birisine karşı iyi düşünce ve sevgisi olan anlamında müteveccih kelimesidir. Dikkat Osmanlıca yazım bozulmuş. Yazılım eksikliğinden dolayı. Bu soru kullanılamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Yukarıda Osmanlıcası yazılı olan ve İbtidâ-yı Devlet-i Osmân olarak çevrilen sözdeki ‘’ibtidâ’’ kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangidir?

Başlangıç, en önce, başta, baş taraf

Seçmek, seçilmek

Sülale, soy, hanedan

Yok olma, bitiş

Sonsuz, ölümsüz, kalıcı

Açıklama:

Mevlânâ Mehmed Neşri, Kitâb-ı Cihân-Nümâ
İbtidâ: başlangıç demektir. B seçeneğindeki ihtiyâr, C seçeneğindeki âl, D seçeneğindeki izmihlâl, E seçeneğindeki bâkî sözcükleridir. Dikkat bu soruda Osmanlıca yazım bozuk. Yazılım eksikliğinden dolayı kullanılamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi cem’-i mü’ennes kelimelerden biri değildir?

Mahsûlât

Mühimmât

Vâkı’ât

Müte’ allikât

Mu’avenet

Açıklama:

Mevlânâ Mehmed Neşri, Kitâb-ı Cihân-Nümâ
Cem’-i mü’ennes, müfredinin şeklini bozmadan sonundaki müennes alâmeti olan (e "t") kaldırılıp yerine (ât) getirilir. Tek olanın çoğaltılması, çoğul hale getirilmesidir. Cem’-i mükesser ise belli bir kural olmadan tekil olanın çoğullaştırılmasıdır, bir başka şekilde kökün kırılmaya uğramasıdır. Mu’avenet, sülasî mezîdünfîh mastarlardandır, yardım etmek anlamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

‘’Ahvâl’’ kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Haller, vaziyetler, durumlar, oluşlar

Büyüklük, kibirlilik.

Oturuş, oturma, padişahın tahta oturması

Tutulmuş, yakalanmış

Av, avlama, avlanan hayvan, düşmandan ele geçirilen mal, ganimet

Açıklama:

Gazavât-ı Sultân Murâd B. Mehemmed Han
Büyüklük, kibirlilik ( azamet ) Oturuş, oturma, padişahın tahta oturması ( culûs ) Tutulmuş, yakalanmış ( giriftâr ) Av, avlama, avlanan hayvan, düşmandan ele geçirilen mal, ganimet ( şikâr ) Haller, vaziyetler, durumlar, oluşlar ( ahvâl )

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi Farsça tamlamalardan biri değildir?

Asâkir-i İslâm ( İslam askerleri )

Harâb ü yebâb ( yıkık, dökük, virane )

Hıl’at-i fâhıre ( övünç için giydirilen kaftan )

Azîmü’ş-şân ( şanı büyük )

Zabt u rabt ( disiplin, düzen)

Açıklama:

Gazavât-ı Sultân Murâd B. Mehemmed Han
Azîmü’ş-şân Arapça tamlamadır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sülâsî mücerred mastarlardan değildir?

nedâmet

muttali’

hikâyet

karâr

vücûd

Açıklama:

Gazavât-ı Sultân Murâd B. Mehemmed Han
Bütün harfleri fiilin orijinal kök harfi olan, yani ilave harf almamış fiillere yalın fiil anlamında mücerred fiil denir. Bir mücerred fiil üç ya da dört harften oluşur. Üç harften oluşan mücerred fiil için sülasi, dört harften oluşanlarına ise rübai adı verilir. Mezidünfih mastarlar ise belli bir kalıp içinde anlam üretirler. Muttali’, öğrenmiş, bilgi edinmiş anlamında bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı yazı geleneğinde yer alan “şeş kalem” veya “aklâm-ı sitte” adı verilen yazı türlerinden biri değildir?

Dîvânî

Nesih

Sadâ

Rik’a

Sülüs

Açıklama:

Osmanlı yazı geleneğinde yer alan “şeş kalem” veya “aklâm-ı sitte” adı verilen yazı türleri; sülüs, nesih, dîvânî, ta‘lîk, rik‘a ve siyâkat’ tır. Sadâ: seda, ses anlamını taşımaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Osmanlılarda mali kayıtların tutulduğu yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dîvânî

Nesih

Ta‘lîk

Rik‘a

Siyâkat

Açıklama:

Siyâkat; İlhanlılar zamanında mâlî kayıtların tutulduğu yazı türü olup Osmanlılar da da aynı şekilde mâlî kayıtlar bu yazı türüyle kaleme alınırdı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

“Andan Temür, gılâz ve şidâdile yemîn idüp, Yıldırım Hân’ı inandurdı ki eger sultân gelecek olursa Temür’ün ana hiç zararı ve ziyânı yetişmeyüp, anı bağrına basup, kendü kızın virüp güyegü idine ve Yıldırım Hân’ı yene memleketine göndere.”
Yukarıdaki tırnak içinde yer alan cümlenin içinde geçen “gılâz ve şidâdile” kelimelerinin bugünkü dilde karşılığını aşağıdakilerden hangisi doğru olarak verir?

Alayla

İçtenlikle

İnançla

Kızarak

Şiddetle

Açıklama:

Yukarıdaki cümle bugünkü dile “Sonra Timur, şiddetle yemin edip Yıldırım Hanı, eğer sultan gelecek olursa kendisinin ona hiç zararı değmeyecek, onu bağrına basıp kendi kızını vererek damat edinecek ve Yıldırım Han’ı yine memleketine göndereceğine inandırdı.” olarak çevrilmektedir. “gılâz ve şidâdile” kelimelerinin karşılığı “şiddetle” anlamında kullanılmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki kelimelerden hangisi bir soru niteliğindedir?

Ef‘âl

Fi’l-hâl

Hâsıl

Kankı

Mebâdâ

Açıklama:

Ef‘âl: fiiller, işler, ameller; fi’l-hâl: şimdi, hemen, bu halde; hâsıl: peyda olan, husule gelen, çıkan, meydana gelen; mebâdâ, sakın, olmaya ki anlamında kullanılmaktadır. Kankı :hangi? Anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdaki kelimelerden hangisi güzellik kavramı ile ilgili değildir?

Ahsen

Cemil

Handân

Hamide

Hüsn

Açıklama:

Ahsen: en güzel, çok güzel; Hamide: beğenilen, güzel; Cemîl: güzel; Hüsn: güzellik, iyilik anlamına gelmektedir. Handân: gülen, gülücü, mesrur anlamına gelip güzellik kavramı ile ilgili değildir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

“Sahip, malik” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

A‘zam

Âl

İs

Kethudâ

Muttali

Açıklama:

A‘zam: en büyük, çok büyük; Âl: sülâle, soy, hanedan; Kethudâ: kâhya; Muttali: haberli, bilen anlamındadır. İs: sahip, malik anlamında kullanılmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i mef‘ûl’ dur?

Dâhil

Kâfir

Meşgul

Nâdim

Vâfir

Açıklama:

Vâfir, kâfir, nâdim ve dâhil ism-i fâ’il’dir. İsm-i mef‘ûl olan kelime “meşgul” dur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Farsça tamlamalara örnek olarak verilebilir?

Ale’s-sabâh

Azîmü’ş-şân

Ba‘de’l-yevm

Bey‘ ü fürûht

Ke’l-evvel

Açıklama:

Ale’s-sabâh(sabah ile), ba‘de’l-yevm(bu günden sonra), ke’l-evvel(önceki gibi), azîmü’ş-şân (şânı büyük) anlamına gelen Arapça tamlamalardır. Bey‘ ü fürûht (alım satım, alışveriş) bir Farsça tamlamadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem‘-i mükesser’dir?

Müte‘allikât

Sevâhil

Ta‘zîmât

Tekrîmât

Vâkı‘ât

Açıklama:

Ta‘zîmât, tekrîmât, vâkı‘ât, müte‘allikāt “cem‘-i mü’ennes” dir. Sevâhil, “cem‘-i mükesser” dir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “sülâsî mücerred masdarlar” dan biri değildir?

Huşû

Hükûmet

İnkıyâd

İzzet

Tamâmet

Açıklama:

Huşû‘, izzet, tamâmet, hükûmet sülâsî mücerred masdarlardır. İnkıyâd ise mezîdünfih masdarlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

“Aklâm-ı sitte” ne demektir?

altı ayrı defter türü

altı temel yazı türü

altı yıllık dönemin kaydını tutan defter

devletin altı ayrı dairesinin kayıt defteri

altı aylık defter tutma dönemleri

Açıklama:

Arap harﬂeri ile yazılan yazı türleri, tarih içerisinde paleografik olarak pek çok değişiklik göstermiş ve bol çeşitliliğe sahip olmuştur. Osmanlı yazı geleneğinde de bu yazı türlerinin bir çoğu kullanılmıştır. Çeşitli küçük farklılıklar gözardı edildiğinde, türler temel olarak 6 çeşitte toplanmaktadır. Buna “şeş kalem” veya “aklâm-ı sitte” adı verilmektedir. B, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Osmanlılar siyâkat yazı türünü ne amaçla kullanmışlardır?

hukûkî kayıtlar

nüfus kayıtları

askerî kayıtlar

şer’i kayıtlar

mâlî kayıtlar

Açıklama:

Osmanlılarda mâlî kayıtlar siyâkat yazı türüyle kaleme alınırdı. E, doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Siyâkat yazı türünü mâlî kayıtlar için ilk kim kullanmıştır?

Selçuklular

İlhanlılar

Karamanlılar

Osmanlılar

Safeviler

Açıklama:

Siyâkat İlhanlılar zamanında mâlî kayıtların tutulduğu yazı türü olup Osmanlılar da da aynı şekilde mâlî kayıtlar bu yazı türüyle kaleme alınırdı. B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi bahâlu zorbadur. Yiğit yokdur. Ata sana benzemez, zarp yağıdur.

Bu gün âlimler içinde Sultân Muhammed gibi bahâlu ve bahâdur yiğit yokdur. Atasına benzemez sarp yağıdur.

Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi pehlevân zî-bahâdur yiğit yokdur. Atasına benzemez sarp yâ gıdur.

Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi pehlevân ve bahâdur yiğit yokdur. Atasına benzemez sarp yağıdur.

Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi pehlevân ve bahâdur yiğit yokdur. Ata sîne benzemez sarp yâ gıdur.

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği gibi "Bu gün âlem içinde Sultân Muhammed gibi pehlevân ve bahâdur yiğit yokdur. Atasına benzemez sarp yağıdur." şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Metinde altı çizilerek işaretlenen kelimenin anlamı nedir?

değerli

savaşçı

güreşçi

dost

düşman

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen "yağı" kelimesi Farsça asıllı düşman kelimesinin Türkçesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

pâdişâh-ı âlem Tatar askerine fermân eyledi ki varup Karamanoğlı’nun il ve memleketini uralar

pâdişâh âlem-i Tatar askerine fermân ile didi ki varup Karamanoğlı’nun il milketini uralar

pâdişâh âlem-i Tatar-ı askerine fermân ile didi ki varup Karamanoğlı’nun il ve memleketini uralı

pâdişâh-ı âlem Tatar askeriyye fermân eyledi ki varup Karamanoğlı’nun il ve milketini uralı

pâdişâh-ı âlem-i Tatar askerine fermân eyledi ki varup Karamanoğlı’nun il ve memleketini uralar

Açıklama:

Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi "pâdişâh-ı âlem Tatar askerine fermân eyledi ki varup Karamanoğlı’nun il ve memleketini uralar" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

anlardağı fermân pâdişâhının deyüp

anlar dahi fermân pâdişâhın deyüp

onlar dahı kırmaz pâdişâhın deyüp

onlar dâhî fermân pâdişâhın deyüp

anlar dâhî kurbân pâdişâhın deyüp

Açıklama:

Metnin doğru okunuş B seçeneğinde olduğu gibi "anlar dahi fermân pâdişâhın deyüp" şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Verilen metnin doğru okunuşu hangisidir?

ne yürüyorusunuz ber-âdem kâfir ile arka berâberdür

ne buyurursunuz bir adam kâfir ile arka berâberdür

ne buyurursunuz bir adam kâfir ile arka bir idüp

neyliyor sekiz bir adam kâfir ile adak bir idüp

neyliyorsunuz bir adam kâfir ile adak bırakup

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu C seçeneğinde olduğu gibi "ne buyurursunuz bir adam kâfir ile arka bir idüp" şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Metinlerde sıkça görülen "

" kalıp ifadesinin anlamı nedir?

öte yandan

bunun kadar

bununla birlikte

bu taraftan

bunun üzerine

Açıklama:

Osmanlı metinlerinde sıkça görülen “ez-în-cânib” kalıp ifadesi “bu taraftan” anlamındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Metin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

ta‘âm bişirüp fukarâyı ve sulahâyı cem‘ idüp it‘âm ideridi

tamâm bişirüp fukarâyı ve salihâyı cem‘ idüp it‘âm ideridi

ta‘âm bişirüp fukarâyı ve süleymânı cem‘ idüp it‘âm-ı ıyd idi

ta‘âm-ı bî-şurûb fukarâyı ve sulahâyı cem‘ idüp it‘âm ideridi

ta‘âm-ı bî-şurûb fukarâ-yı ve sulahâ-yı cem‘ idüp it‘âm ideridi

Açıklama:

Metnin doğru okunuş A seçeneğinde verildiği gibi "ta‘âm bişirüp fukarâyı ve sulahâyı cem‘ idüp it‘âm ideridi" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıda eski harflerle verilen metnin günümüz harflerine çevirisi hangi şıkta doğru ve eksiksiz olarak yapılmıştır?

... âna haber virince, Sultân bunun hilesine muttali‘ olup ...

... âna haber gelince, Sultân bunun hilesine muttali‘ olup ...

... âna haberince, Sultân bunun çilesine muttali‘ olup ...

... âna haber gelince, Sultân bunun çilesine muttali‘ olup ...

... âna haber virince, Sultân bunun hilesinden haberdar olup ...

Açıklama:

ifadelerinin doğru ve eksiksiz okunuşu : "... âna haber virince, Sultân bunun hilesine muttali‘ olup ..." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Sultan için Kara Yahya’yı görüp, yanındakilere dağılın deyince hepsi yalın kılıç Kara Yahya’nın üzerine at sürüp saldırdılar.

Sultan Kara Yahya’yı görüp, yanındakilere komayın deyince hepsi yalın kılıç Kara Yahya’nın üzerine at sürüp saldırdılar.

Sultan Kara Yahya’yı görüp, etraftakilere saldırın deyince bazıları yalın kılıç Kara Yahya’nın üzerine at sürüp saldırdılar.

Sultan çevrede Kara Yahya’yı görünce, yanındakilere tutuklayın deyince hepsi yalın kılıç Kara Yahya’nın üzerine saldırdılar.

Sultan civarda Kara Yahya’yı görüp, yanındakilere komayın deyince Kara Yahya’nın adamları yalın kılıç üzerine at sürüp saldırdılar.

Açıklama:

"Sultân çün Kara Yahyâ’yı gördi, yanında olan halkına koman diyince mecmû‘ı kılıc yalın idüp Kara Yahyâ’nun üzerine at depüp hamle itdiler." cümlesinin günümüz Türkçesi ile karşılığı: "Sultan Kara Yahya’yı görüp, yanındakilere komayın deyince hepsi yalın kılıç Kara Yahya’nın üzerine at sürüp saldırdılar."

Doğru Cevap: B

Soru 75

Edirneli Rûhî’nin “Tevârîh-i Âl-i Osmân isimli eserinden alınan aşağıdaki metnin yazı türü nedir?

Rika

Divani

Nesih

Siyakat

Talik

Açıklama:

Yazı türü "nesih"tir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

"Osman Gazi Eskihisar'a giderken" ifadelerinin eski harflerle karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?

Açıklama:

"Osman Gazi Eskihisar'a giderken" ifadelerinin eski harflerle karşılığı:

Doğru Cevap: D

Soru 77

Osman Gazi meşhur bir dindardı. Üç günde bir ahaliyi toplayıp, yemek yaptırıp sınırsızca yedirirdi.

Osman Gazi dini kurallara gayet saygılı idi. Üç günde bir yemek yaptırıp fakirleri ve oruçluları toplayıp yedirirdi.

Osman Gazi iyi bir Müslüman ve dindardı. Günlerce yemek yaptırıp fakirleri ve iyi insanları toplayıp yedirirdi.

Osman Gazi gayet dindar ve Müslümandı. İbadete düşkün olanları üç günde bir toplayıp yemek yedirirdi.

Osman Gazi gayet Müslüman ve dindardı. Üç günde bir yemek yaptırıp fakirleri ve iyi insanları toplayıp yedirirdi.

Açıklama:

"Osmân Gazî gayet sâlih müslimân ve dîndâr kişiyidi. Ve âdetiyidi, üç günde
bir ta‘âm bişirüp fukarâyı ve sulahâyı cem‘ idüp it‘âm ideridi." Cümlelerinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Osman Gazi gayet Müslüman ve dindardı. Üç günde bir yemek yaptırıp fakirleri ve iyi insanları toplayıp yedirirdi." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

"Adâvet" kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Düşmanlık

Güzellik

Konar-göçerlik

Alçak gönüllülük

Sessizlik

Açıklama:

Adavet kelimesi, düşmanlık, husumet anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki kelimelerden hangisi mezîdünfih masdarlardan "müfâ'ale" veznine uygundur?

Mutasarrıf

Münâsebet

Mukarrer

Müteberrik

Münhezim

Açıklama:

"Münâsebet" kelimesi, mezîdünfih masdarlardan müfâ'ale veznine uygundur.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıda verilen metnin doğru ve eksiksiz okunuşu hangi şıkta verilmiştir?

Fitne vü kesâd eylememek üzere suçunı afv idüp elçilere libâslar aldırup...

Fitne vü fırsat eylememek üzere suçunı afv idüp elçilere libâslar giydürüp...

Fitne vü fesâd eylememek üzere suçunı afv idüp elçilere libâslar giydürüp...

Fitne vü fesâd etmek üzere suçunı afv idüp elçilere libâslar kestirüp...

Fitne vü fesâd etmek üzere suçlarını afv idüp elçilere libâslar buldurup...

Açıklama:

Fitne vü fesâd eylememek üzere suçunı afv idüp elçilere libâslar giydürüp...

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıda verilen metnin günümüz Türkçesi'ne çevirisi hangi şıkta eksiksiz ve doğru olarak yapılmıştır?
Ez-în-cânib pâdişâh-ı âlem yiye içe ve kona göçe Mihalıc’a ve andan Biga’ya, andan Gelibolu’ya dâhil olup selâmet birle denizi geçüp Edrene şehrine bir konak yer kaldıkda...

Beri taraftan, âlemin padişahı yiye içe, konar göçerlerle Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Esenlikle denizi geçip Edirne şehrine bir konak yer kalınca...

Bu taraftan, âlemin padişahı yiye içe, kona göçe Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Zorlukla denizi geçip Edirne şehrine düşman girdiği sırada...

Beri taraftan, âlemin padişahı yiye içe, kona göçe Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Güçlükle denizi geçip Edremit şehrine bir konak yer kaldığında...

Bu taraftan, âlemin padişahı yiye içe, kona göçe Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Esenlikle denizi geçip Edirne şehrine bir konak yer kaldığında...

Beri taraftan, âlemin padişahı yiye içe, kona göçe Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Esenlikle denizi geçip Edremit şehrine bir konak yer kaldığında...

Açıklama:

"Ez-în-cânib pâdişâh-ı âlem yiye içe ve kona göçe Mihalıc’a ve andan Biga’ya, andan Gelibolu’ya dâhil olup selâmet birle denizi geçüp Edrene şehrine bir konak yer kaldıkda..." metninin günümüz Türkçesi'ne çevirisi:
"Bu taraftan, âlemin padişahı yiye içe, kona göçe Mihaliç’e vardı. Oradan Biga, oradan Gelibolu’ya girdi. Esenlikle denizi geçip Edirne şehrine bir konak yer kaldığında..." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem'-i mükesser yani düzensiz çoğul gurubuna girer.

muzaffer

mühimmât

a'zam

ednâ

ulemâ

Açıklama:

"Ulemâ" kelimesi cem'-i mükesser yani düzensiz çoğullar gurubuna girer ve "alimler" anlamında bir kelimedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

yazımının doğru transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Rûz-ı

Yevmü’l

fî 14

hamîs

sene 1101

Açıklama:

Detaylar için “ÜSKÜDÂRÎ ABDULLAH B. İBRAHİM, VÂKI‘ÂT-I RÛZ-MERRE” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

fî 14

Doğru Cevap: C

Soru 2

“Ramazân”ın Osmanlı Türkçesi yazımı seçenektekilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “ÜSKÜDÂRÎ ABDULLAH B. İBRAHİM, VÂKI‘ÂT-I RÛZ-MERRE” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Ramazân

Doğru Cevap: A

Soru 3

“Dönüş, geri dönüş” anlamındaki kelime seçenektekilerden hangisidir?

Azîmet

Avdet

Bâdî

Bârî

bî-çâre

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Kelimeler” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Avdet: Dönüş, geri dönüş.

Doğru Cevap: B

Soru 4

transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Melek İbrâhîm

Anadolu’da vâkı‘

Evâ’il-i Mehmed

Hanî’de iki

Mustafa Paşa

Açıklama:

Detaylar için “SİLAHDÂR FINDIKLILI MEHMED AĞA, ZEYL-İ FEZLEKE” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.

Melek İbrâhîm

Doğru Cevap: A

Soru 5

“Paşa” kelimesinin Osmanlı Türkçesi yazımı seçenektekilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “SİLAHDÂR FINDIKLILI MEHMED AĞA, ZEYL-İ FEZLEKE” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Paşa

Doğru Cevap: D

Soru 6

“Âbâd” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Üzüm suyu.

Adalet ve cömertlik.

Mamur, şen, bayındır.

Düşman.

Sonuç, sonunda olan.

Açıklama:

Detaylar için “Metne Âit Kelimeler” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Âbâd: Mamur, şen, bayındır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

“Vefeyât-ı Vüzerâ-yı izâm”ın bugünkü dile çevirisi nedir?

Büyük Vezirlerin Ölümleri

Anadolu’da bulunan Divriği

Sarayı’nda Orta Kapının

Haseki Sultan’ı muhâfaza

bre koca kâfir!

Açıklama:

Detaylar için “Metnin Bugünkü Dile Çevirisi” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Vefeyât-ı Vüzerâ-yı izâm
Büyük Vezirlerin Ölümleri

Doğru Cevap: A

Soru 8

“Aslı Bosnalıdır.” cümlesinin doğru eşlemesi seçenektekilerden hangisidir?

Asıl-ı Bosnayan.

Bosneviyyü’l-asldır.

Asl-ü Boşnak.

Başnağ-ı nağem.

Filk-ü Bosna.

Açıklama:

Detaylar için “Metnin Bugünkü Dile Çevirisi” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Aslı Bosnalıdır.
Bosneviyyü’l-asldır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

“Karanise nâm karyeden” cümlesinin doğru eşlemesi seçenektekilerden hangisidir?

Kara renkli topraktan

Karanise isimli köyden

Karanfil kokudan

Karanlık sokaktan

Kayrılmış insandan

Açıklama:

Detaylar için “SILAHDÂR FINDIKLILI MEHMED AĞA, ZEYL-İ FEZLEKE” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Karanise nâm karyeden
Karanise isimli köyden

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıda eski harfler ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Vakt-i sefer ve hengâm-ı hareket-i asker karîb oldı.

Fakat sefer ve hengâm-ı hareket-i asker karîb olur.

Ve hatt-ı sefer ve hengâm-ı hareket-i asakir karîb oldı.

Vakt-i seyr ü sefer ve hengâm-ı hareket-i asker karîb olmuştu.

Vakit ve sefer müsait olunca hareket-i asker karîb oluverdi

Açıklama:

Vakt-i sefer ve hengâm-ı hareket-i asker karîb oldı.

Doğru Cevap: A

Soru 11

''Şeyhü’l-islâm olan Tabbâğ-zâde Mehemmed Efendi’nin Der-i devletde ba‛zı evzâ‛ u etvâr-ı nâ-hemvârı zuhûr etmeğin'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

Şeyhülislamlıktan indirilen Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbulda bazı hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıkmışken...

Şeyhülislamlık makamında olan Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbulda bazı hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıktığından...

Şeyhülislam olan Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbuldaki çevresinin hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıktığından...

Şeyhülislam Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbul'dan ayrılmasıyla bazı hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıkmıştı.

Şeyhülislamlık makamında olan Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbul'a bazı hoş olmayan hareketler ile girdiği ortaya çıktığından...

Açıklama:

''Şeyhü’l-islâm olan Tabbâğ-zâde Mehemmed Efendi’nin Der-i devletde ba‛zı evzâ‛ u etvâr-ı nâ-hemvârı zuhûr etmeğin'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi:
Şeyhülislamlık makamında olan Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin İstanbulda bazı hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıktığından...

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğru yapılmıştır?

Tarîk: Öne çıkarma, sunma

Tebdîl: Koyma, konulma

Vükelâ: Vekiller, bakanlar

Ubudiyyet: Şanlı, şerefli

Şehriyâr: Kulluk, kölelik

Açıklama:

Vükelâ kelimesi vekil kelimesinin çoğulu olup, vekiller, bakanlar anlamına gelmektedir. Dolayısıyla doğru cevabımız Vükelâ kelimesinin olduğu şıktır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Yukarıda eski harfler ile verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?

Semtinde olan yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Emanetinde olan yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Zimmetinden alınan yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Zimmetinde olan yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Ziyafet sırasında yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Açıklama:

Cümlenin yeni harflere çevirisi: Zimmetinde olan yediyüz kîse tahsîl oldukdan sonra...

Doğru Cevap: D

Soru 14

''Haleb Eyâleti ve der-akab yine Budun Eyâleti tevcîh olup...'' İfadelerinin eski harfler ile karşılığı şıklardan hangisinde doğru yapılmıştır?

Açıklama:

''Haleb Eyâleti ve der-akab yine Budun Eyâleti tevcîh olup...'' İfadelerinin eski harfler ile karşılığı:

Doğru Cevap: E

Soru 15

Bir makamın, memuriyetin yerini tutan, vekillik eden görevli ve sadrazam İstanbul’da olmadığı zamanlarda onun yerine bakan vekil anlamlarına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Ka’im-makām

Başbâkikulu

Âb-ı engûr

Kubbe-nişîn

Murâd-ı hümâyûn

Açıklama:

Bir makamın, memuriyetin yerini tutan, vekillik eden görevli ve sadrazam İstanbul’da olmadığı zamanlarda onun yerine bakan vekil anlamlarına gelen terim, ka’im-makāmdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

''Sinni altmışı bülûğ itmiş bir cerî âdem idi.'' Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

Yaşı altmıştan fazla cesur biriydi.

Yaşı altmışa varmış cesur biriydi.

Yaşı altmışın altında cömert biriydi.

Yaşı altmışa varmış güçlü bir çeri idi.

Yaşı altmış olmamış genç bir vezirdi.

Açıklama:

''Sinni altmışı bülûğ itmiş bir cerî âdem idi.'' Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: Yaşı altmışa varmış cesur biriydi.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Kaleden küçük müstahkem mevki. Ekseriya toprak dolma veya ahşaptan yapılmış küçük kaleler için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Urban

Perveriş

Palanka

Nakkâre

Muttasıl

Açıklama:

Kaleden küçük müstahkem mevki. Ekseriya toprak dolma veya ahşaptan yapılmış küçük kaleler için kullanılan terim: Palanka'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Yukarıda eski harfler ile yazılan cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Bir koca kâfir! Çernovi gibi bir tuhaf palankayı niye almadın buyurdular.

Bre koca kâfir! Çehrin köyündeki bir toprak palankayı niye almadın buyurdular.

Bir koca küffar! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın buyurdular.

Bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın buyurdular.

Be hey koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın buyurdular.

Açıklama:

Cümlenin yeni harflere çevirisi ''Bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın buyurdular'' şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

''Bin altmış yedide başdefterdâr olup rind-i cihân olmağla şeytân ismiyle mülakkab kılındı'' cümlesinde, şeytan ismiyle mülakkab kılındı ifadesi ile kastedilen nedir?

Şeytana taş çıkarttı.

Şeytansı bir huya büründü.

Şeytandan uzaklaştı.

Şeytana lanet etti.

Şeytan lakabı verildi.

Açıklama:

Doğru cevap, ''Şeytan lakabı verildi.'' olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

“Recec رجج Mevâcibi” teriminde kastedilen aylar aşağıdakilerden hangisindedir?

Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir.

Ramazan, Şevval, Zilkade.

Recep, Şaban, Ramazan.

Ramazan, Şaban, Receb.

Recep, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir.

Açıklama:

Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

“Sinni doksana bülûğ etmiş, akrânı nâdir bir âdem idi”.
Cümlesinin doğru çevirilişi aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşı doksana geldiğinde buluğa ermiş, daha önce görülmemiş bir olay idi.

Yaşı doksana ulaşmış, benzeri çok az bulunan bir adamdı.

Seneler doksanı gösterdiğinde, kendinden başka kimsesi kalmamış bir adam oldu.

Sini adedi doksan adede ulaşmış, akranının nadir bulduğu bir adamdı.

Sinesi doksan yerinden yaralı, akrânının nadir dediği bir adamdı.

Açıklama:

Yaşı doksana ulaşmış, benzeri çok az bulunan bir adamdı.

Doğru Cevap: B

Soru 22

“Üsküdar’da pâdişâh hazretlerine alay gösterdi.” İfâdesini doğru yansıtan şık hangisi olmalıdır?

Üsküdar'dan padişah hazretlerine alaylı cevap gönderdi.

Üsküdar'da padişâh hazretleriyle eğlenceli konuşmalar yaptı.

Üsküdar'da padişâhın önünde askeriyle resmî geçit töreni yaptı.

Üsküdar'da padişah hazretlerine alaylı hareketler yaptı.

Üsküdarda padişah hazretlerine itibar göstermedi.

Açıklama:

Üsküdarda padişâhın önünde askeriyle resmî geçit töreni yaptı.

Doğru Cevap: C

Soru 23

“Hezimete uğramış, yenilmiş, bozguna uğramış” anlamlarını karşılayan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Mücâdele

Mübâdele

Mukābele

Münhezim

Müşâhade

Açıklama:

Münhezim

Doğru Cevap: D

Soru 24

“Osman Paşa Bosnaviyyü’l-asldır” ibaresinin doğru anlamı hangisidir?

Osman Paşa’nın Bosnalıları asildir.

Osman Paşa’nın aslı Bosnalıdır.

Osman Paşa aslâ Bosnalı olmamıştır.

Osman Paşa’nın Bosna’da yaptıkları esastır.

Osman Paşa asıl Bosna valiliği yapmıştır.

Açıklama:

Osman Paşa’nın aslı Bosnalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerin hangisinde, Osmanlı Türkçesi ile yazılmış yukarıdaki metnin, Türkiye Türkçesi ile yazılmış karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Rûz-ı diğer: Yevmü’l-hamîs fî 14 şehr-i ramazân sene 1101. Der-muştâ-yı mahmiye-i Edirne. Tâyife-i Türkmân’dan Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân-ı bahâdırân ve süvârân-ı dilverân yevm-i merkūmda mahmiye-i Edirne’ye vusûl ve tertîb-i sufûf-ı alay ile huzûr-ı sadr-ı âlîden mürûr ve cisr-i metîn olan Sarâc-hâne’den ubûr ve sahrâ-yı sarây-ı Sultânîde vâkı‛ muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

Rûz-ı diğer: Yevmü’l-hamsî fî 14 şehr-i ramazân sene 1101. Der-meştâ-yı mahmiye-i Edirne. Tâyife-i Türkmân’dan Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân-ı bahâdırân ve süvârân-ı dilâverân yevm-i merkūmda mahmiye-i Edirne’ye vusûl ve tertîb-i sufûf-ı alay ile huzûr-ı sadr-ı âlîden mürûr ve cisr-i metîn olan Sarâc-hâne’den ubûr ve sahrâ-yı sarây-ı Sultân da vâkı‛ muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

Rûz-ı diğer: Yevmü’l-hamîs fî 14 şehr-i ramazân sene 1101. Der-meştâ-yı mahmiye-i Edirne. Tâyife-i Türkmân’dan Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân-ı bahâdırân ve süvârân-ı dilâverân yevm-i merkūmda mahmiye-i Edirne’ye vusûl ve tertîb-i sufûf-ı alay ile huzûr-ı sadr-ı âlîden mürûr ve cisr-i metîn olan Sarâc-hâne’den ubûr ve sahrâ-yı sarây-ı Sultânîde vâkı‛ muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

Rûz-ı diğer: Yevmü’l-hamîs fî 13 şehr-i ramazân sene 1011. Der-meştâ-yı mahmiye-i Edirne. Tâyife-i Türkmân’dan Atina tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân-ı bahâdırân ve süvârân-ı dilâverân yevm-i merkūmda mahmiye-i Edirne’ye vusûl ve tertîb-i sufûf-ı alay ile huzûr-ı sadr-ı âlîden mürûr ve cisr-i metîn olan Sarâc-hâne’den ubûr ve sahrâ-yı sarây-ı Sultânîde vâkı‛ muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

Rûz-ı diğer: Yevmü’l-hamîs fî 14 şehr-i ramazân sene 1101. Der-muştâ-yı mahmiye-i Edirne. Tâyfa-i Türkmân’dan Atina tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân-ı bahâdırân ve süvârân-ı dilâverân yevm-i merkūmda mahmiye-i Edirne’ye vusûl ve tertîb-i sufûf-ı alay ile huzûr-ı sadr-ı âlîden mürûr ve cisr-i metîn olan Sarâc-hâne’den ubûr ve sahrâ-yı sarây-ı Sultânîde vâkı‛ muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisinde asker kelimesinin çoğulu doğru olarak verilmiştir?

Leşker

Esâtir

Ekâbir

Asâkir

Anâsır

Açıklama:

Asâkir

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisinde "Ber-vech" kelimesinin karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Bundan önce

Olduğu gibi

Alışılmış haliyle

Bununla beraber

Böylece

Açıklama:

Ber-vech:Olduğu gibi, olarak.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisinde "Kemâ-yenbagī" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Diğerleri gibi

Bununla birlikte

Bu dahi

Bundan böyle

Daha önceden olduğu gibi

Açıklama:

Kemâ-yenbagī: Daha önceden olduğu gibi, eskisi gibi.

Doğru Cevap: E

Soru 29

"Melek İbrâhîm Paşa: Anadolu’da vâkı‘ Divriğ[i] kasabasındandır. Evâ’il-i Mehmed Hanî’de iki def‘a defterdâr ve bir def‘a yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manâsıb iderek başbâkikulu ve bin altmış yedide başdefterdâr olup rind-i cihân olmağla şeytân ismiyle mülakkab kılındı. Ve Koca Köprüli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyüp dört yıl tamâm defterdârlıkda karâr eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilüp sonra ma‘zûlen Âstâne’ye geldi."
Yukarıdaki Osmanlı Türkçesinden transkripti yapılmış metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Melek İbrahim Paşa Anadolu’da bulunan Divriği Kasabası kökenlidir. IV. Mehmed’in tahta geçişinin ilk yıllarında iki defa defterdâr ve bir defa yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa’nın yanında yetişmiştir. Daha sonra memuriyet silsilesinde yükselerek başbakikulu, 1067 senesinde de başdefterdâr oldu. Dünya işlerini hoş gören biri olduğunda şeytan ismiyle kendisine lakap takıldı. Ve Koca Köprülü (Köprülü Mehmet Paşa) ile Bozcaada, Yanova seferlerine tam dört yıl katılıp defterdârlık görevinde kaldı. 1071 senesinde Mısır Eyaleti’ne vâli oldu. Daha sonra malülen İstanbul’a geldi.

Melek İbrahim Paşa, Anadolu’da bulunan Divriği Kasabası kökenlidir. IV. Mehmed’in tahta geçişinin ilk yıllarında iki defa defterdâr ve bir defa yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa’nın yanında yetişmiştir. Daha sonra memuriyet silsilesinde yükselerek başbakikulu, 1067 senesinde de başdefterdâr oldu. Dünya işlerini hoş gören biri olduğunda şeytan ismiyle kendisine lakap takıldı. Ve Koca Köprülü (Köprülü Mehmet Paşa) ile Bozcaada, Yanova seferlerine birlikte katılıp dört yıl boyunca defterdârlık görevinde kaldı. 1071 senesinde Mısır Eyaleti’ne vâli oldu. Daha sonra azledildiği için İstanbul’a geldi.

Anadolu’da bulunan Divriği Kasabası kökenlidir. IV. Mehmed’in tahta geçişinin ilk yıllarında iki defa defterdâr ve bir defa yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa’nın yanında yetişmiştir. Daha sonra memuriyet silsilesinde yükselerek başbakikulu, 1067 senesinde de başdefterdâr oldu. Dünya işlerini pek sevmediğinden kendisine şeytan ismiyle kendisine lakap takıldı. Ve Koca Köprülü (Köprülü Mehmet Paşa) ile Bozcaada, Yanova seferlerine birlikte katılıp dört yıl boyunca defterdârlık görevinde kaldı. 1071 senesinde Mısır Eyaleti’ne vâli oldu. Daha sonra azledildiği için İstanbul’a geldi.

Anadolu’da bulunan Divriği Kasabası kökenlidir. IV. Mehmed’in tahta geçişinin ilk yıllarında iki defa defterdâr ve bir defa yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa’nın yanında yetişmiştir. Daha sonra memuriyet silsilesinde yükselerek başbakikulu, 1067 senesinde de başdefterdâr oldu. Dünya işlerini hoş gören biri olduğunda şeytan ismiyle kendisine lakap takıldı. Ve Koca Köprülü (Köprülü Mehmet Paşa) ile Bozcaada, Yalova seferlerine birlikte katılıp dört yıl boyunca defterdârlık görevinde kaldı. 1071 senesinde Mısır
Eyaleti’ne vâli oldu. Daha sonra arzusuna binaen İstanbul’a geldi.

Melek İbrahim Paşa Anadolu’da bulunan Divriği Kasabası kökenlidir. IV. Mehmed’in tahta geçişinin ilk yıllarında iki defa defterdâr ve bir defa yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa’nın yanında yetişmiştir. Daha sonra münasip bir memurlukta başbakikulu, 1067 senesinde de başdefterdâr oldu. Dünya işlerini hoş gören biri olduğunda şeytan ismiyle kendisine lakap takıldı. Ve Koca Köprülü (Köprülü Mehmet Paşa) ile Bozcaada, Yanova seferlerine birlikte katılıp dört yıl boyunca defterdârlık görevinde kaldı. 1071 senesinde Mısır Eyaleti’ne vâli oldu. Daha sonra azledildiği için İstanbul’a geldi.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin transkripsiyon edilmiş hali doğru olarak verilmiştir?

Vefeyat-ı Vuzera-yı izam: Mülk İbrahim Paşa: Anadolu’da vakı‘ Derik kasabasındandır. Eva’il-i Mehmed Hani’de iki def‘a defterdar ve bir def‘a yeniceri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manasıb iderek başbakikulu ve bin altmış yedide başdefterdar olup rind-i cihan olmağla şeytân ismiyle mulakkab kılındı. Ve Koca Kopruli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyup dort yıl tamam defterdarlıkda karar eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilup sonra ma‘zulen Astane’ye geldi. Mısır hazinesin nakıs gondermekle yedi ay kapu arasına habs olunup zimmetinde olan yediyuz kise tahsil olundukdan-sonra ıtlak ve Diyarbekir Eyaleti [ile] dil-şad buyuruldı. Ve seksenucde haslar ile kubbe-nişin olup Kamanice seferinde Haseki Sultan muhafazasıyla Babadağı’nda kaldı. Da‘vetde (avdetinde olmalı) Kandiye Eyaleti verildi. Ve seksenaltıda Şişman İbrahim Paşa fevtinden Şam Eyaletiyle Lih uzerine serdar olup seksenyedide Lih kralını taburı ile Kamanice kurbunde kılıc-ile sulh olup, aman virup

Vefeyat-ı Vuzera-yı izam: Mülk İbrahim Paşa: Anadolu’da vakı‘ Divriğ[i] kasabasındandır. Eva’il-i Mehmed Hani’de iki def‘a defterdar ve bir def‘a yeniceri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manasıb iderek başbakikulu ve bin altmış yedide başdefterdar olup rind-i cihan olmağla şeytân ismiyle mulakkab kılındı. Ve Koca Kopruli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyup dort yıl tamam defterdarlıkda karar eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilup sonra ma‘zulen Astana'ya geldi. Mısır hazinesin nakıs gondermekle yedi ay kapu arasına habs olunup zimmetinde olan yediyuz kise tahsil olundukdan-sonra ıtlak ve Diyarbekir Eyaleti [ile] dil-şad buyuruldı. Ve seksenucde haslar ile kubbe-nişin olup Kamanice seferinde Haseki Sultan muhafazasıyla Kabadağı’nda kaldı. Da‘vetde (avdetinde olmalı) Kandiye Eyaleti verildi. Ve seksenaltıda Şişman İbrahim Paşa fevtinden Şam Eyaletiyle Lih uzerine serdar olup seksenyedide Lih kralını taburı ile Kamanice kurbunde kılıc-ile sulh olup, aman

Vefeyat-ı Vuzera-yı izam: Melik İbrahim Paşa: Anadolu’da vakı‘ Divriğ[i] kasabasındandır. Eva’il-i Mehmed Hani’de iki def‘a defterdar ve bir def‘a yeniceri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manasıb iderek başbakikulu ve bin altmış yedide başdefterdar olup rind-i cihan olmağla şeytân ismiyle mulakkab kılındı. Ve Koca Kopruli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyup dort yıl tamam defterdarlıkda karar eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilup sonra ma‘zulen Astane’ye geldi. Mısır hazinesin nakıs gondermekle yedi ay kapu arasına habs olunup zimmetinde olan yediyuz kise tahsil olundukdan-sonra ıtlak ve Diyarbekir Eyaleti [ile] dil-şad buyuruldı. Ve seksenucde haslar ile kubbe-nişin olup Kamanice seferinde Haseki Sultan muhafazasıyla Babadağı’nda kaldı. Da‘vetde (avdetinde olmalı) Kandiye Eyaleti verildi. Ve seksenaltıda Şişman İbrahim Paşa fevtinden Şam Eyaletiyle Lih uzerine serdar olup seksenyedide Lih kralını taburı ile Kamanice kurbunde kılıc-ile salah olup, aman virup yol virdi. Ve donup Kabadağı’nda kışladı..

Vefeyat-ı Vuzera-yı izam: Melek İbrahim Paşa: Anadolu’da vakı‘ Divriğ[i] kasabasındandır. Eva’il-i Mehmed Hani’de iki def‘a defterdar ve bir def‘a yeniceri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manasıb iderek başbakikulu ve bin altmış yedide başdefterdar olup rind-i cihan olmağla şeytân ismiyle mulakkab kılındı. Ve Koca Kopruli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyup dort yıl tamam defterdarlıkda karar eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilup sonra ma‘zulen Astane’ye geldi. Mısır hazinesin nakıs gondermekle yedi ay kapu arasına habs olunup zimmetinde olan yediyuz kise tahsil olundukdan-sonra ıtlak ve Diyarbekir Eyaleti [ile] dil-şad buyuruldı. Ve seksenucde haslar ile kubbe-nişin olup Kemancıe seferinde Hersek Sultanı muhafazasıyla Babadağı’nda kaldı. Da‘vetde (avdetinde olmalı) Kandiye Eyaleti verildi. Ve seksenaltıda Şişman İbrahim Paşa fevtinden Şam Eyaletiyle Lih uzerine serdar olup seksenyedide Lih kralını taburı ile Kamanice kurbunde kılıc-ile sulh olup, aman virmeyup yol virdi. Ve donup Babadağı’nda kışladı..

Vefeyât-ı Vüzerâ-yı izâm: Melek İbrâhîm Paşa: Anadolu’da vâkı‘ Divriğ[i] kasabasındandır. Evâ’il-i Mehmed Hanî’de iki def ‘a defterdâr ve bir def ‘a yeniçeri ağası olan Seyyid Mustafa Paşa hizmetinde perveriş bulup kat‘-ı manâsıb iderek başbâkikulu ve bin
altmış yedide başdefterdâr olup rind-i cihân olmağla şeytân ismiyle mülakkab kılındı. Ve Koca Köprüli ile Bozcaada ve Yanova seferin seferleyüp dört yıl tamâm defterdârlıkda karâr eyledi. Bin yetmişbirde Mısır Eyaleti virilüp sonra ma‘zûlen Âstâne’ye geldi. Mısır hazînesin nâkıs göndermekle yedi ay kapu arasına habs olunup zimmetinde olan yediyüz kîse tahsîl olundukdan-sonra ıtlâk ve Diyârbekir Eyâleti [ile] dil-şâd buyuruldı. Ve seksenüçde hâslar ile kubbe-nişîn olup Kamaniçe seferinde Haseki Sultân muhâfazasıyla Babadağı’nda kaldı. Da‘vetde (avdetinde olmalı) Kandiye Eyâleti verildi. Ve seksenaltıda Şişman İbrâhîm Paşa fevtinden Şam Eyâletiyle Lih üzerine serdâr olup seksenyedide Lih kralını taburı ile Kamaniçe kurbünde kılıc-ile sulh olup, âmân virüp yol virdi. Ve dönüp Babadağı’nda kışladı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

"Evâ’il" kelimesinin zıt anlamlısı olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Evâhir

Esâtir

Evâmir

Evâsıt

Esâfil

Açıklama:

Evâhir

Doğru Cevap: A

Soru 32

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

ve dest-bûs-ı şehriyâr-ı cihân-bânîden sonra müftî-i cedîd

vedest-i bûs-şehriyâr-ı cihân-bânîden sonra müftî-i cedîd

ve dest-bûs-ı şehriyâr-ı cihân-bânîden sonra müftî-i hadîd

ve dest-bûs-ı şehriyâr-ı cihân-dârîden sonra müftî-i cedîd

ve dest-bûs-ı şehr-i pâr-ı cihân-bânîden sonra müftî-i cedîd

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “ve dest-bûs-ı şehriyâr-ı cihân-bânîden sonra müftî-i cedîd” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşaıdakilerden hangisinde "Taksîrât" kelimesinin anlamı doğru olarak verlimiştir?

Kesirler

Kusurlar

Küsürler

Teksirler

Kesret

Açıklama:

Taksîrât: Kusurlar, hatâlar, yanlışlar.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisinde "Sırât-ı müstakīm" teriminin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Köprü yolu

Eski yol

Doğru yol

Yeni yol

Uzun yol

Açıklama:

Sırât-ı müstakīm: Doğru yol.

Doğru Cevap: C

Soru 35

"Leb-i deryâ" teriminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Liman

Rıhtım

İskele

Deniz Kenarı

Barınak

Açıklama:

Leb-i deryâ: Deniz kenarı

Doğru Cevap: D

Soru 36

Üstteki metnin transkripsiyonu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

yedden bi-yedin vezîr-i zî-şâna teslîm vezîr-i müşârün-ileyh

yeden be-yeddin vezîr-i zî-şâna teslîm vezîr-i müşârün-ileyh

yeden bi-yedin vezîr-i zî-şâna teslîm vezîr-i müşârün-ileyh

yeden bi-yedin vezîr-i zeyişâna tesellüm vezîr-i müşârün-ileyh

yeden bi-yedin vezîr-i zî-şâna teslîm ve zîr-i müşârün-ileyh

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “yeden bi-yedin vezîr-i zî-şâna teslîm vezîr-i müşârün-ileyh” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

senhağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salla’llâhu te‛âlâ aleyhi

sancağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salla Allâhu te‛âlâ aleyhi

sancağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salla’llâhu te‛âlâ ileyhi

sancağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salliallâhu te‛âlî aleyhi

sancağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salla’llâhu te‛âlâ aleyhi

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “sancağ-ı hazret-i Resûl-i ekrem salla’llâhu te‛âlâ aleyhi” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

dahi sancak-ı şerîfe rû-yı ubûdiyet mâlîde kılup

dahi sancağ-ı şerîfe rû-yı ubûdiyet melîde kalup

dahâ sancağ-ı şerîfe rûy-ı ubûdiyet mâlîde kılup

dahi sancağ-ı şerîfe rû-yı ubûdiyet mâlîde kılup

dahi sancağ-ı şerîfe rû-yı ubûdiyet mâlîde kalup

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “dahi sancağ-ı şerîfe rû-yı ubûdiyet mâlîde kılup” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ve Safer-i hümâyûna me’mûr olan asker-i Şâmiyân’dan

Ve sefer-i hümâyûna me’mûr olan asker-i Şâmiyân’dan

Ve sefer-i hamiyâna me’mûr olan asker-i Şâmiyân’dan

Ve sefer-i hümâyûna mâmûr olan asker-i Şâmiyân’dan

Ve sefer-i hümâyûna me’mûr olan asâkir-i Şâmiyân’dan

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “Ve sefer-i hümâyûna me’mûr olan asker-i Şâmiyân’dan” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

beşyüz nefer süvârî dilâverân-ı ceng-âverân

beş vezîr nefer süvârî dilâverân-ı ceng-âverân

beşyüz nefer sü-i ârî-dilâverân-ı ceng-âverân

beşyüz nefer süvârî-i dil-virân ceng-âverân

beşyüz nefer süvârî dilâverân cenkâverân

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “beşyüz nefer süvârî dilâverân-ı ceng-âverân” şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

yevm-i merkūmede sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ Solak

yevm-i merkūmda suhrâ-yı Edirne’de vâkı‛ Solak

yevm-i merkūmda sahrâ-yı Edirne’den vâkı‛ Solak

yevm-i merkūmda sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ Solak

yevm-i merkūmda sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ Sulak

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “yevm-i merkūmda sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ Solak” şeklindedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

ve za‛ olunan muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

vaz‛ olunan muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.

vaz‛ olunan muhayyem-gâhlarına nüzûl ilediler.

vaz‛ olunan muhayyem-gâhlarına tenzîl eylediler.

vaz‛ evlenen muhayyem-gâhlarına nüzûl iledirler.

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “vaz‛ olunan muhayyem-gâhlarına nüzûl eylediler.” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

tayfası ve gerek sâyirleri bi’l-cümle âdâb-ı hareket

tâ’ifesi ve gerek sâyirleri bi’l-cümle âdâb-ı hareket

tâ’ifesi ve gümrük sâyirleri bi’l-cümle âdâb-ı hareket

tâ’ifesi ve gerek sayırları bi’l-cümle âdâb-ı hareket

tâ’ifesi ve gerek sâyirleri bi’l-cümle edeb-i hareket

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “tâ’ifesi ve gerek sâyirleri bi’l-cümle âdâb-ı hareket” şeklindedir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Üstteki metnin transkripsiyonu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

veça vü şân-ı erkân ve ocakhâ-i sâyire bi’l-külliye

ve çavuşân-ı arekân ve ocakhâ-i sâyire bi’l-külliye

ve çavuşân-ı erkân ve ocakhâ-i sâyire bi’l-külliye

ve çavuşân-ı erkân ve ocakhân-ı sâyire bi’l-külliye

ve çavuşân-ı erkân ve ocakhâ-i sâyiren bi’l-külliye

Açıklama:

Metnin doğru transkripsiyonu “ve çavuşân-ı erkân ve ocakhâ-i sâyire bi’l-külliye” şeklindedir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Yukarıdaki parçada yer alan tarih aşağıdakilerden hangisidir?

Fi 19 Şehr-i Ramazan sene 1101

Fi 16 Şehr-i Ramazan sene 1201

Fi 16 Şehr-i Ramazan sene 1101

Fi 16 Şehr-i Receb sene 1101

Fi 16 Şehr-i Ramazan sene 1151

Açıklama:

Parçadaki tarihin doğru okunuşu Fi 16 Şehr-i Ramazan sene 1101 şeklindedir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim'in Vâkı‘ât-ı Rûz-merre'sinden alıntılanan aşağıdaki metnin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkmân’dan Adana tarafından sefer hümâyûna-ı me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân beşyüz mıkdârı cengâverân

Türkmân’dan Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân

Türkmân Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşbin mıkdârı ceng-âverân

Türkmân’dan Adanadan sefer-i hümâyûna memûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıktârı ceng-âverân

Türkmân-ı Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân

Açıklama:

Türkçe latinizesi: "Türkmân’dan Adana tarafından sefer-i hümâyûna me’mûr olan cemâ‛at-i Türkmân’dan beşyüz mıkdârı ceng-âverân"dır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

"Cebeciyân-ı dergâh-ı âlî ocağı taraf-ı Âstâne’den hareket ve sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ çeşme-sâr-ı Solak kurbüne nüzûl eylediler." cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul’dan hareket etmiş olan cebeci ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına geldiler.

İstanbul’dan hareket eden Dergâh cebecileri ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına vardılar.

İstanbul’dan hareket etmiş olan Dergâh-ı âlî cebecileri ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına yerleştiler.

İstanbul’dan gelen Dergâh-ı âlî cebecileri ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına ulaştılar.

İstanbul’dan hareket etmiş olan Dergâh-ı âlî ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına yerleştiler.

Açıklama:

Latinizesi "Cebeciyân-ı dergâh-ı âlî ocağı taraf-ı Âstâne’den hareket ve sahrâ-yı Edirne’de vâkı‛ çeşme-sâr-ı Solak kurbüne nüzûl eylediler." şeklinde olan cümlenin günümüz Türkçe karşılığı: "İstanbul’dan hareket etmiş olan Dergâh-ı âlî cebecileri ocağına mensup askerler bugün Edirne önlerinde bulunan Solak Çayırı yakınlarına yerleştiler." olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

"...erkân-ı devlet ve a‛yân-ı saltanat ve erbâb-ı ehl-i dîvân ve çavuşân-ı erkân ve ocakhâ-i sâyire bi’l-külliye tertîb-i sufûf-ı alay ile hâzır u âmâde olup..." cümlesinde "divan toplantılarına katılma hakkına sahip olanları yani divan üyeleri"ni kasteden tamlama aşağıdakilerden hangisidir?

erkân-ı devlet

a‛yân-ı saltanat

çavuşân-ı erkân

ocakhâ-i sâyire

ehl-i dîvân

Açıklama:

Cümlesinde "divan toplantılarına katılma hakkına sahip olanları yani divan üyeleri"ni kasteden tamlama "ehl-i dîvân"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdaki metne göre anlatılan vakanın tarihi nedir?

1102 Senesi Ramazan Ayının 14. Günü

1101 Senesi Ramazan Ayının 19. Günü

1151 Senesi Ramazan Ayının 13. Günü

1101 Senesi Ramazan Ayının 14. Günü

1100 Senesi Ramazan Ayının 14. Günü

Açıklama:

Metinde tarih olarak "Yevmü’l-hamîs fî 14 şehr-i ramazân sene 1101" yani 1101 senesi Ramazan aynın 14. günü, Perşembe verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdaki metne göre sözü edilen paşaya "şeytan" lakabı takılmasının sebebi nedir?

rind-i cihân olması

çok kurnaz olması

insanları suça azmettirmesi

entrikacı tabiyatı

ürkütücü görüntüsü

Açıklama:

Metne göre bahsi geçen Melek İbrahim Paşa'nın "şeytan" lakabıyla anılmasının nedeni "rind-i cihân" yani dünya işlerine düşkün olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki metnin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

“bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov taburı geldi ve mukābili def ‘i mümkün olmayup asker-i İslâm’ı girü çektim” dedi,

“bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov geldi ve mukābili def ‘i mümkün olmayup asker-i İslâm’ı girü çektim” diyesiye,

“bre kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov taburı geldi ve mukābili def ‘i mümkün olmayup askeri girü çektim” diyesiye kalmadı,

“bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov taburı geldi ve mukābili def ‘i mümkün olmayup asker-i İslâm’ı girü çektim” diyesiye kalmadı,

“bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak plakayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov taburı geldi ve mukābele def ‘i mümkün olmayup asker-i İslâm’ı çektim” diyesiye kalmadı,

Açıklama:

cümlesinin Türkçe latinizesi: "“bre koca kâfir! Çehrin gibi bir toprak palankayı niye almadın?” buyurdılar. “Üzerime Moskov taburı geldi ve mukābili def ‘i mümkün olmayup asker-i İslâm’ı girü çektim” diyesiye kalmadı"dır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

"Yumuşak başlı ve doğru kimse" anlamındaki söz öbeği aşağıdakilerden hangisidir?

Adl ü sahâ

Halîm ü selîm

Sebb ü la‘net

Emr-i ma‘rûf

Hâk-sâr

Açıklama:

"Yumuşak başlı ve doğru kimse" anlamındaki söz öbeği "halîm ü selîm"dir. Hâk-sar, toza toprağa bulanmış; Emr-i ma‘rûf, iyiliği emretmek; Sebb ü la‘net, sövüp, lanet okumak; Adl ü sahâ ise, adalet ve cömertlik demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdaki kelime ve anlamları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Âmme: Herkes, kamu

Cerî: Cesûr, yiğit, cüretli

Fevt: Ölüm

Karye: Köy

Muhâsara: Barış

Açıklama:

Muhasara, barış değil, tam tersine savaş, kuşatma, askeri anlamda çevreleme anlamlarına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

"Şeyhü’l-islâm olan Tabbâğ-zâde Mehemmed Efendi’nin Der-i devletde ba‛zı evzâ‛ u etvâr-ı nâ-hemvârı zuhûr etmeğin rütbe-i iâdan şerbet-i nâ-güvâr-ı azl ile telh-kâm olunup" cümlesine göre Şeyhülislâm'ın azline neden olan nedir?

bazı hoş olmayan hareket ve davranışları

bazı kimselere iltimas geçmesi

makamının gerektirdiği liyakata sahip olmaması

divan üyeleriyle sürtüşmesi

padişahın istek ve emirlerine uymaması

Açıklama:

Cümlede geçen "ba‛zı evzâ‛ u etvâr-ı nâ-hemvârı zuhûr etmeğin" ifadesine göre azlin sebebi bazı hoş olmayan hareket ve davranışlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdaki metinde yer alan hangi sözcük "kaleden küçük müstahkem mevki" anlamına gelmektedir?

çehrin

tabur

palanka

toprak

def'

Açıklama:

Metinde yer alan "palanka" sözcüğü "kaleden küçük müstahkem mevki" demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Yukarıda Osmanlıcası verilen ve Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre adlı eserinde yer alan istek aşağıdakilerden hangisidir?

Padişah efendimizi her iki cihanda da muvaffak eyleye.

Osmanlı askerini galib ve yere yeksan olası düşmanı mağlub ve perişan ede.

Çaresiz, zayıf düşmüş Müslümanların yardımcısı olup onları bahtiyar eyleye.

Bütün Müslümanların günahlarını affeyleye.

Hepimizi Muhammed’in dininden ve doğru yoldan ayırmaya.

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre sayfa
Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre adlı eseri bir günlüktür, bir tarih düşürmedir. Her gün olanları yazmaktadır. Eserin Tebdîl-i müftî (şeyhülislamın değiştirilmesi) bölümünde Allah’a dua edilmektedir. Yukarıya alınan cümlede Osmanlı askerinin düşmanı yenmesi ve düşmanın yok olması istenilmektedir. (Bu soru iptal edilmeli çünkü Osmanlıca yazım yanlış, klavyeden dolayı düzeltme imkanım yok.)

Doğru Cevap: B

Soru 57

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre adlı eserinde geçen aşağıdaki gün adlarından hangisi perşembe gününü belirtmektedir?

Yevmü’l-hamîs fî

Yevmü’l-cum’a fî

Yevmü’l ehad fî

Yevmü’s-sebt fî

Yevmü’l-isneyn fî

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Seçeneklerde verilenler sırasıyla perşembe, cuma, pazar, cumartesi ve pazartesi günlerini karşılamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre adlı eserinde Rûz-ı diğer: yevmü’l sebt fî ( cumartesi ) gününde Kırım hanının sağlığında bir kötüleşmeden söz edilmektedir. Bu durum Osmanlıda aşağıdaki şehirlerin hangisinde meydana gelmiştir?

İstanbul

Manisa

Amasya

Edirne

Bursa

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Edirne’de kışlıkta Kırım hanının sağlığında kötüleşme olduğu duyulduğunda sadrazam tarafından saray baştabibi gönderilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre adlı eserinin Tebdîl-i müftî bölümünde şeyhülislâmın değiştirilmesinden söz edilmektedir. Şeyhülislâm Tabbağ-zâde Mehmed Efendi’nin azledilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Makamını kişisel çıkarları için kullandığından

Rüşvet aldığından

Hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıktığından

Artık iyice yaşlandığı düşünüldüğünden

İyi yönetim sergilemediğinden ve sık sık şikayetlere konu olduğundan

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Şeyhülislamlık makamında olan Tabbağ-zade Mehmed Efendi’nin İstanbul’da bazı hoş olmayan hareket ve davranışları ortaya çıktığından, şeyhülislamlık makamından azledilerek İstanbul’da bulunan evinde oturup istirahatine bakması için ferman çıkarıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 60

‘’Mahall-i mezbûrda vaz’ olunan muhayyem-gâhlarına nüzül eylediler’’ cümlesinde geçen ‘’nüzül eylemek’’ kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

bozguna uğramak, yenilmek

konaklamak, yerleşmek

geri dönmek, gerilemek

çabalamak, bağlanmak

ulaşmak, varmak, erişmek

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Padişahın seferine görevli olarak çağrılmış olan Şam Eyaleti askerinden beş yüz nefer atlı savaşçı yiğitler, Edirne ovasında bulunan ve Solak Çeşmesi diye bilinen yere geldiler. Burada kurulmuş olan ordugâhlarına yerleştiler.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Padişah, hükümdâr anlamında kullanılan "şehriyâr" kelimesinin Osmanlıca yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

صدور

اصحاب

شهریار

جنكاور

باری

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Seçeneklerde yer alan yazımlar sırasıyla sudûr ( sadrazamlar, kazaskerler ), ashâb ( malikler, peygamberi görenler ), şehriyâr ( padişah, hükümdâr ), cengâver ( savaşçı ), bârî ( yaratan, yaratıcı ) şeklindedir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi ‘’dinin yasak ettiği şeyleri yaptırmama’’ anlamını taşıyan kelimedir?

meks ü ârâm

def’ü ref’

emr-i ma’rûf

nusret-encâm

nehy-i münker

Açıklama:

Üsküdârî Abdullah B. İbrahim’in Vâkı’ât-ı Rûz-Merre
Meks ü ârâm, bekleme, durma, bir yerde eğlenme, dinlenme anlamındadır. Def’ ü ref’, bir meseleyi uzaklaştırıp ortadan kaldırma demektir. Emr-i ma’rûf, Allah’a ve kullarına göre doğru olanı, iyiliği tavsiye etmek anlamındadır. Nusret-encâm, başarıyla, zaferle sonuçlanan çalışma anlamına gelir. Nehy-i münker, dinin yasak ettiği şeyleri yaptırmama anlamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Silahdâr Fındıklılı Mehmed Ağa’nın eseri olan Zeyl-i Fezleke’de vefeyât-ı vüzerâ-yı izâm ( Büyük vezirlerin ölümü ) başlığında padişah fermanıyla verilen adıyla anılan Melek İbrahim Paşa’yı öldürten kişi ve bunun sonucu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kara İbrahim Paşa - Budin Kalesi’nin işgal edilmesi

Tiryaki Hasan Paşa - Estergon Kalesi’nin kuşatılması

Bekrî Mustafa Paşa - Çehrin Seferi’nin başarısız olması

Kara Mehmet Paşa - Budin Eyaleti’nin düşmesi

Seyyid Mustafa Paşa - Mısır Eyaleti’nin elden çıkması

Açıklama:

Silahdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, Zeyl-i Fezleke
Melek İbrahim Paşa, dünya işlerini hoş gören biri olduğundan şeytan ismiyle kendine lakap takılmıştır. Değişik eyaletlerde valilik yapmıştır. Budin kalesini düşman işgalinden kurtarınca, kendisine fermanla melek lakabı verildi. Belgrad’tayken Avusturya ordusuna yenilince Kara İbrahim Paşa tarafından öldürtüldü. Çok sevildiği için halk onu öldürten Kara İbrahim Paşa’ya beddualar etti. Sonuçta düşman Budin Kalesini işgal etti.

Doğru Cevap: A

Soru 64

‘’katma, dâhil etme’’ anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

idrâk

itlâ

ihrâk

ilhâk

ihzâr

Açıklama:

Silahdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, Zeyl-i Fezleke
İdrâk : Anlayış, akıl erdirme.
İtlâk : Salıverme, koyuverme.
İhrâk : Yakma, yakılma.
İlhâk : Katma, dahil etme.
İhzâr : hazır etme, hazırlama.

Doğru Cevap: D

Soru 65

‘’Mahbûb’’ kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

uygun düşen, lâyık olan

sevilmiş, kendisine sevgi ve saygı gösterilen

bayındır, düzgün, şenlikli

toprağa gömülmüş, defnedilmiş, mezara konulmuş

dile getirilmiş, söylenmiş

Açıklama:

Silahdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, Zeyl-i Fezleke
Seçeneklerde verilen açıklamalara karşılık gelen kelimeler sırasıyla şöyledir: Mazhar - Mahbûb - Ma’mûr - Medfûn - Mezbûr

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi ünitede verilen el yazması metinlerin okunmasının ve anlaşılmasının daha kolay hale getirilmesi için dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?

Metnin okunuşunda bazı harfler basit transkripsiyon işaretleriyle belirlenmiştir.

Sesli harfler mümkün mertebe o dönemin okunuşuna göre ele alınmıştır.

Metni seçerken yazı karakteri, içerdiği kelimeler, terimler dikkate alınmış ve öğrencinin bunları okuyarak tanıması hedeflenmiştir.

Günümüz diliyle anlama açısından basit bir çeviriye tabi tutulmuştur.

Çeviride birebir kelimelerin yerine kelime yerleştirme yöntemi tercih edilmiştir.

Açıklama:

Çeviride birebir kelimelerin yerine kelime yerleştirme yöntemi tercih edilmemiş, anlamayı sağlayan yardımcı ilave kelimeler veya kelime grupları tercih edilerek metnin genel olarak anlaşılmasını sağlama yoluna gidilmiştir. E seçeneği yanlış ifade içermektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi el yazması denilen türden metinlerin öğrencilere örnek olarak verilmesindeki amaçlardan biri değildir?

El yazması metinleri yazabilmeleri,

El yazması metinleri okuyabilmeleri,

Okudukları kelimeleri ve terimleri öğrenmeleri,

Kelimeleri ve terimleri birleştirerek bugünkü dilde anlamaları,

Tarihî metinleri kaynak olarak nasıl değerlendirmeleri gerektiği yönünde de kabaca fikir sahibi olmaları,

Açıklama:

El yazması denilen türden metinlerin öğrencilere örnek olarak verilmesindeki amaçlar; öğrencilerin el yazması denilen türden metinleri okumaları, okudukları kelimeleri ve terimleri öğrenmeleri, bunları birleştirerek bugünkü dilde anlamalarıdır. Aynı zamanda kelime ve terimlerin kullanımı ile tarihî metinleri kaynak olarak nasıl değerlendirmeleri gerektiği yönünde de kabaca fikir sahibi olmaları beklenmektedir. El yazması metinleri yazabilmek bu metinlerin öğrencilere verilmesindeki amaçlardan biri değildir. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

“Der-meştâ-yı mahmiye-i Edirne” ibaresinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Edirne Şehrinde Kışlakta

Edirne Şehrinde Yazlıkta

Edirne Şehrinde Çadırda

Edirne Şehrinde Çayırda

Edirne Şehrinde Kışlada

Açıklama:

Der-meştâ-yı mahmiye-i Edirne” ibaresinin bugünkü dile çevirisi “Edirne Şehrinde Kışlakta” dır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

“Vefeyât-ı Vüzerâ-yı izâm” ifadesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Vezirin Ölümü

Büyük Vezirlerin Ölümleri

Vezirin Düğünü

Vezirin Ölüm Töreni

Büyük Vezirlerin Düğünleri

Açıklama:

“Vefeyât-ı Vüzerâ-yı izâm” ifadesini doğru olarak yansıtan seçenek “Büyük Vezirlerin Ölümleri” dir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

“Yoğunluk” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Hengâm

Hemtâ

Cisr

Kesâfet

Karîb

Açıklama:

Hengâm: zaman, çağ, sıra, vakit, mevsim; Hemtâ: benzer, denk, müsâvî; Cisr: köprü, Karîb: yakın anlamına gelmektedir. Yoğunluk anlamına gelen kelime “kesâfet” tir. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi askerlikle ilişkili kelimelerden biri değildir?

Asâkir

Ber-vech

Cebeci

Meştâ

Muhayyem-gâh

Açıklama:

Asâkir: asker kelimesinin çoğulu, askerler; Cebeci: Yeniçeri ocağına bağlı bir sınıf asker, Meştâ: kışlanacak yer, Osmanlı’da ordunun kışlak yeri, Muhayyem-gâh: çadırların kurulu olduğu yer, ordugâh anlamına gelmektedir. Ber-vech kelimesinin anlamı “olduğu gibi, olarak” tır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

“Karye” kelimesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Düşman

Köy

Yaş

Yük

Açıklama:

Düşman: adû; el: dest; yük: bâr; yaş: sin kelimeleriyle ifade edilmektedir. Köy: karye demektir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

“ sehâ vü keremde bi-nazîr” ifadesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet ve cömertliğe eğilimli

Cesur, yiğit, cüretli kişi

Cömertlik ve iyilikte eşi bulunmayan

Eşi çok az bulunan bir adam

Yumuşak başlı ve doğru kimse

Açıklama:

Eşi çok az bulunan bir adam: akrânı nâdir bir âdem; adalet ve cömertliğe eğilimli: adl ü sehâya mâ’il; yumuşak başlı ve doğru kimse: halîm ü selîm; cesur, yiğit, cüretli kişi: ceri âdem şeklinde ifade edilmektedir. Cömertlik ve iyilikte eşi bulunmayan ise sehâ vü keremde bi-nazîr şeklinde ifade edilmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

“Hazret-i han-ı âlî-şânın mizâc-ı şerîflerinde bir mıkdâr küdûret vukū‛ bulduğı istimâ‛ olunmağın taraf-ı sadr-ı âlîden ser-etıbbâ’-i hâssa irsâl olundı”. cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Kırım hanının sağlığında kötüleşme olduğu duyulduğunda sadrazam tarafından saray baştabibi gönderildi.

Kırım hanının sağlığı kötüleşince sadrazam tarafından saray baştabibi gönderildi.

Kırım hanının sağlıklarında bir miktar kötüleşme olduğu duyulduğunda derhal saray baştabibi gönderildi.

Kırım hanının sağlıklarında bir miktar kötüleşme olduğu duyulduğunda sadrazam tarafından saray baştabibi gönderildi.

Kırım hanının sağlıklarında bir miktar kötüleşme olunca sadrazam tarafından saray baştabibi gönderildi.

Açıklama:

Soruda örnek olarak verilen cümlenin bugünkü dile doğru çevirisi “Kırım hanının sağlıklarında bir miktar kötüleşme olduğu duyulduğunda sadrazam tarafından saray baştabibi gönderildi” ifadesidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

“ İşbu sene-i mezbûrede onyedinci bâzâr güni küffâr Budun’a müstevlî oldığı gün kurşun ile urılup şehîd oldı..” cümlesinin günümüz Türkçesindeki doğru karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü düşman Budin’e saldırdığı gün kurşun ile vurulup şehid

Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü Budin’i düşmandandan kurtardığı gün kurşun ile vurulup şehid

Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü Budin’de konakladığı gün kurşun ile vurulup şehid

Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü Budin’de kaldığı gün kurşun ile vurulup şehid

Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü Budin’e doğru yola çıktığı gün kurşun ile vurulup şehid

Açıklama:

Soruda verilen “ İşbu sene-i mezbûrede onyedinci bâzâr güni küffâr Budun’a müstevlî oldığı gün kurşun ile urılup şehîd oldı.” cümlesinin anlamı “Bahsedilen senenin onyedinci Pazar günü düşman Budin’e saldırdığı gün kurşun ile vurulup şehid oldu.” dur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Eski harflerle verilen metnin doğru ve eksiksiz olarak yeni harflere çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisindedir?

Merhûm Kara Mehemmed Paşa'nın kethudası Ladikli Ahmed Paşa Anadolu Askeri ile...

Merhûm Kara Ahmed Paşa'nın kethudası Ladikli Mehmed Paşa Anadolu Askeri ile...

Merkûm Kara Mehemmed Paşa'nın kethudası Laçinli Ahmed Paşa Anadolu Askeri ile...

Merhum Kara Mehemmed Paşa'nın kethudası Ladikli Ahmed Paşa Rumeli Askeri ile...

Mezkûr Kara Mehemmed Paşa'nın kethudası Ladikli Ahmed Paşa Anadolu Askeri ile...

Açıklama:

Merhûm Kara Mehemmed Paşa'nın kethudası Ladikli Ahmed Paşa Anadolu Askeri ile...

Doğru Cevap: A

Soru 77

"Feyzullah Efendi taraf-ı Âsitâne-i sa'âdet'den hareket" ifadelerinin eski harflerle yazılışı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Açıklama:

"Feyzullah Efendi taraf-ı Âsitâne-i sa'âdet'den hareket" ifadelerinin eski harflerle yazılışı,

Doğru Cevap: B

Soru 78

"Mahlûl kalan hizmet-i fetvâ Ebû’s-su'ûd Efendi-zâde Mevlânâ Feyzullâh Efendi tarafına cilve-ger olmağın..." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi hangi şıkta verilmiştir?

Devredilen şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan...

Azledilen şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan...

Boşta kalan şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan...

Kutsal şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan...

Bir sonraki şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan...

Açıklama:

"Mahlûl kalan hizmet-i fetvâ Ebû’s-su'ûd Efendi-zâde Mevlânâ Feyzullâh Efendi tarafına cilve-ger olmağın..." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile doğru ifadesi:
"Boşta kalan şeyhülislamlık memuriyeti Ebussuud-zâde Mevlânâ Feyzullah Efendi
tarafına nasip olduğundan..." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça çoğul kalıplarından birine uymaktadır.

Gül-gûn

Dâd

Dırâz

Etvâr

Dest

Açıklama:

"Etvâr" kelimesi Arapça "Ef'âl" kalıbında çoğul yapılmış ve "tavır" kelimesinin çoğuludur.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Verilen cümlenin günümüz harflerine çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru yapılmıştır.

Bin yetmişde Mısır Eyaleti virilüp sonra ma'zûlen Âsitane'ye geldi.

Bin yetmiş birde Mısır Eyaleti virilüp sonra mağduben Âsitane'ye geldi.

Bin yetmiş ikide Mısır Vilâyeti virilüp sonra ma'zûlen Âsitane'ye geldi.

Bin yetmiş yedide Mısır Eyaleti virilüp sonra mesrûren Âsitane'ye geldi.

Bin yetmiş birde Mısır Eyaleti virilüp sonra ma'zûlen Âsitane'ye geldi.

Açıklama:

Bin yetmiş birde Mısır Eyaleti virilüp sonra ma'zûlen Âsitane'ye geldi.

Doğru Cevap: E

Soru 81

"Diyârbekir Eyâleti virilüp Üngürüs seferine ta‘yîn olup Budun’a kapandı. Ve yüz on ..."
İfadelerinin Arap harfleriyle doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"Diyârbekir Eyâleti virilüp Üngürüs seferine ta‘yîn olup Budun’a kapandı. Ve yüz on ..."
İfadelerinin eski harfli görüntüsü:

Doğru Cevap: A

Soru 82

"Vakt-i sefer ve hengâm-ı hareket-i asker karîb oldı." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi hangi şıkta eksiksiz ve doğru olarak verilmiştir.

Sefere askerin ve sultanın gidişi yakın oldu.

Sefer ve askerin hareket zamanı geldi.

Sefer sırasında hareket uygun olmadı.

Sefere kadir askerlerin hareket vakti geldi.

Sefere vatandaşların hareket zamanı geldi.

Açıklama:

Sefer ve askerin hareket zamanı geldi.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Kaleden küçük müstahkem mevkiler ve çoğunlukla toprak dolma veya
ahşaptan yapılmış küçük kaleler için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Perveriş

Nakkare

Palanka

Kubbe-nişin

Ma'mûr

Açıklama:

Kaleden küçük müstahkem mevkiler ve çoğunlukla toprak dolma veya
ahşaptan yapılmış küçük kaleler için kullanılan terim: Palanka'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

"Osman Paşa Bosneviyyü'l-asldır" ifadesinde kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?

Osman Paşa Bosna'dadır.

Osman Paşa Bosna asıllıları sever.

Osman Paşa Bosna aşığıdır.

Osman Paşa Bosna'lıdır.

Osman Paşa Bosna'ya gitmiştir.

Açıklama:

"Osman Paşa Bosnalı'dır" doğru cevaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıda eski harflerle verilen metnin günümüz alfabesine çevirisi hangi şıkta doğru ve eksiksiz verilmiştir?

Zamanında olan yedi yüz kîse tahsîl olunduktan sonra ıtlâk ve Diyarbekir Eyâleti...

Zîrinde olan yedi yüz kîse tahsîl olunduktan sonra ıtlâk olunarak, Diyarbekir Eyâleti...

Ziraat yerinde olan yedi yüz kîse tahsîl olunduktan sonra infâk ve Diyarbekir Eyâleti...

Zilliyetinde olan yedi bin kîse tahsîl olunduktan sonra ihrâc ve Diyarbekir Eyâleti...

Zimmetinde olan yedi yüz kîse tahsîl olduktan sonra ıtlâk ve Diyarbekir Eyâleti...

Açıklama:

Metninin günümüz harflerine doğru ve eksiksiz çevirisi: "Zimmetinde olan yedi yüz kîse tahsîl olduktan sonra ıtlâk ve Diyarbekir Eyâleti..." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Aşağıda eski harflerle verilen metnin günümüz harflerine eksiksiz ve doğru çevirisi hangi şıkta yer almaktadır?

Kırım Hânı Devlet Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup...

Kerim Hân Devlet Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup...

Kayser Hânı Devlet Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup...

Kırım Hânı Selim Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup...

Kars Hânı Selim Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup...

Açıklama:

Çeviri "Kırım Hânı Devlet Giray Hân hazretlerini da'vet buyurup..." şeklinde olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Şehirleri ve kasabaları ve bi'l-cümle kurâsıyla zabt u rabt..." cümlesinin eski harflerle doğru olarak yazılı olduğu şık hangisidir?

Açıklama:

"Şehirleri ve kasabaları ve bi'l-cümle kurâsıyla zabt u rabt..." cümlesinin eski harflerle yazılmış hali:

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Türk tâ’ifesin esîr-bend ve zencîr idesiz ki ben varup hâzır bulayım deyu
tenbîh ü te’kîd itdüğünden..." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi nasıl olmalıdır?

Türklerle bir olup zincire vurasınız ki ben geldiğimde hazır bulayım diye tembihledi.

Türklere korku verip zincire vurasınız ki ben geldiğimde hazır bulayım demişti.

Türkleri esir edip zincire vurasınız ki ben geldiğimde hazır bulayım diye tembihledi.

Türklerle savaşıp zincire vurasınız ki ben geldiğimde tehlike geçmiş olsun dedi.

Türkleri esir edip zincire vurasınız ki ben geldiğimde sorgulayayım diye haber verdi.

Açıklama:

"Türk tâ’ifesin esîr-bend ve zencîr idesiz ki ben varup hâzır bulayım deyu
tenbîh ü te’kîd itdüğünden..." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi:
"Türkleri esir edip zincire vurasınız ki ben geldiğimde hazır bulayım diye tembihledi." şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkire

Sadreyn

Sorguç

Hatt-ı hümâyûn

Berat-ı şerîf

Açıklama:

Padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler için kullanılan terim, "Hatt-ı hümâyûn" dur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

مسفور misafir

مشاهده meşahir

مطمح matbah

مقرون meftun

مضايقه muzayaka

Açıklama:

Muzayaka kelimesi doğru yazılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki kelimelerden hangisi sülasi mücerred masdarların ism-i fâil kalıbına uygundur?

واقف

مزبور

غيرت

صلح

ظهور

Açıklama:

A şıkkında yer alan "vâkıf" kelimesi ism-i fâil kalıbındadır.

واقف

Doğru Cevap: A

Soru 7

Eski harflerle verilen metnin yeni harflere eksiksiz ve doğru çevirisi şıklardan hangisindedir?

Sûre-i hakkaniyeti nikâb-ı tahtında mestûr olup...

Sûret-i hakikiyyesi nikâb-ı tahtında mestûr olup...

Sûret-i hakikiyyesi nikâb-ı tahtında mezkûr...

Sûre-i hakikiyyesi nikâb-ı tahtında mesfûr olup...

Sîret-i hakikiyyesi nikâb-ı tahtında mestûr olup...

Açıklama:

Eski harflerle verilen metnin yeni harflere eksiksiz ve doğru çevirisi, "Sûret-i hakikiyyesi nikâb-ı tahtında mestûr olup..." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki kelime-çeviri eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Açıklama:

C şıkkında yer alan eşleştirme yani vâkı' kelimesinin okunuşu doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"Rusya Devleti’nin Asya kıt‘asında vech-i mezkûr üzre kesb-i vüs‘at ve izdiyâd itmesinin..." ifadelerinin günümüz Türkçesine çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

Rusya Devleti’nin Asya topraklarından bahsedildiği şekliyle ayrılmasının...

Rusya Devleti’nin Asya üzerinde fetihlerden sonra yayılmasının...

Rusya Devleti’nin Asya kıtasından bahsedildiği şekliyle ayrılmasının...

Rusya Devleti’nin Asya kıtasında bahsedildiği şekliyle genişlemesinin...

Rusya Devleti’nin Asya kıtasına doğru görüldüğü üzere genişlemesinin...

Açıklama:

"Rusya Devleti’nin Asya kıt‘asında vech-i mezkûr üzre kesb-i vüs‘at ve izdiyâd itmesinin..." ifadelerinin günümüz Türkçesine çevirisi:
"Rusya Devleti’nin Asya kıtasında bahsedildiği şekliyle genişlemesinin..." şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki kelimelerden hangisi sülâsî mezîdünfîh masdarlardan "İf'âl" bâbına uygundur?

الفت ülfet

علم ilm

تصرف tasarruf

ازدياد izdiyâd

امرار imrâr

Açıklama:

امرار "İmrâr" kelimesi sülâsî mezîdünfîh masdarlardan if'âl bâbına uygundur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

ve’s-salâtü ve’s-selâmü

alâ Rasûlinâ Muhammedin

Elhamdü lillâhi Rabbi’l‘âlemîn

âlihî ve sahbihî ecma‘în

Emmâ ba‘dü ma‘lûm

Açıklama:

Detaylar için “KEYFİYET-İ RÛSİYYE” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.

Elhamdü lillâhi Rabbi’l‘âlemîn

Doğru Cevap: C

Soru 12

“Siyâh” kelimesinin Osmanlı Türkçesi yazımı seçenektekilerden hangisidir?

Açıklama:

Detaylar için “KEYFİYET-İ RÛSİYYE” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
Siyâh

Doğru Cevap: D

Soru 13

“دماغ Dimâğ”ın sözlük karşılığı seçenektekilerden hangisidir?

Yıl

Beyin

Gevşek

Gizlice

Açıklama:

Detaylar için “Metne Ait Sözlük” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
دماغ Dimâğ: Beyin

Doğru Cevap: B

Soru 14

“Bazı istisnalar dışında padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler”e ne denilir?

Hatt-ı hümayun

Şeyhulislam

Sadreyn

Tuğ-ı hümayun

Yek-dil

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Terimler Sözlüğü” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
Hatt-ı hümayun: Bazı istisnalar dışında padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler. Hatt-ı şerif de denilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Seçenektekilerden hangisi “cem‘-i mü’ennes”dir?

Müte‘allik

Mahzar

Meşrûbât

Müyesser

Mukarrer

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
Cem‘-i mü’ennes (-ât eki ile):
مأكولات Me‘kûlât
مشروبات Meşrûbât
مهمات Mühimmât

Doğru Cevap: C

Soru 16

doğru transkripsiyonu seçenektekilerden hangisidir?

Rusya İmparatoru

Karl üzerine

Ma‘lûm ola ki

nâm mahalde

gâlib olduğu

Açıklama:

Detaylar için “SEYYİD AHMED HIRSOVAVÎ” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.

Ma‘lûm ola ki

Doğru Cevap: C

Soru 17

“Geçirmek” anlamına gelen kelime seçenektekilerden hangisidir?

امرار İmrâr

اعتلال İ‘tilâl

افكار Efkâr

اقعاد İk‘âd

اكثر Ekser

Açıklama:

Detaylar için “Metne Ait Sözlük” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
امرار İmrâr: Geçirmek

Doğru Cevap: A

Soru 18

“تحرى Taharrî” ne anlama gelmektedir?

Önemli

Sebep olan, icap ettiren

Yüksek, yukarı, yüce

Araştırma, inceleme, yazma

Başlama, başlayış

Açıklama:

Detaylar için “Metne Ait Sözlük” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
تحرى Taharrî: Araştırma, inceleme, yazma

Doğru Cevap: D

Soru 19

“Palanka” terimi hangi seçenekte doğru açıklanmaktadır?

Polonyalılar için kullanılırdı.

Kuzey Karadeniz sahillerinde ve nehir boylarında yaşayan bir slav ırkı.

Aslen Türk kavimlerinden birinin adı olup, Cengiz Han’ın askerlerinin öncüleri olduğu için önceleri Moğolların hepsine Tatar denilmiştir.

Kaleden küçük, etrafı hendekle çevrilmiş korunaklı istihkam, mevki. Genellikle arkası toprak dolma ahşap şarampollarla muhafaza edilirdi.

Deşt-i Kıpçak, Kırım ve Kazan Türklerine denilmiştir.

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Terimler Sözlüğü” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
Palanka: Kaleden küçük, etrafı hendekle çevrilmiş korunaklı istihkam, mevki. Genellikle arkası toprak dolma ahşap şarampollarla muhafaza edilirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Seçenektekilerden hangisi atıf vav’ıyla yapılmış bir birleşik isimdir?

قوت مكسوبه Kuvvet-i meksûbe

وجه مذكور Vech-i mezkûr

قبضۀ تصرف Kabza-i tasarruf

نهب و غارت Nehb ü gâret

واصطۀ تمول Vâsıta-i temevvül

Açıklama:

Detaylar için “Metinde Geçen Bazı Dilbilgisi Unsurları” başlığında yer alan bilgilere göz gezdirebilirsiniz.
Atıf vav’ıyla yapılmış birleşik isim:
نهب و غارت Nehb ü gâret
فتح و تسخير Feth u teshîr
دفع و ازاله Def u izâle

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz Türkçesi harflerine aktarımı doğru olarak yapılmıştır?

Emmâ ba‘dü ma‘lûm ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi senesinde ve târîh-i mîlâd-ı İsâ ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on bininci sâlinde Moskov Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾

Emmâ ba‘dü ma‘lûm ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi iki senesinde ve târîh-i mîlâd-ı İsâ ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on birinci sâlinde Moskov Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾

Emmâ ba‘dü ma‘lûm ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi iki senesinde ve târîh-i mîlâd-ı Musa ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on sâlinde Moskov Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾

Emmâ ba‘dü ma‘lûm ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi iki senesinde ve târîh-i mîlâd-ı İsâ ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on birinci senesinde Moskova Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾

Emmâ ba‘dehu mel'un ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi iki senesinde ve târîh-i mîlâd-ı İsâ ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on birinci sâlinde Moskov Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 22

"Emmâ ba‘dü ma‘lûm ola ki târîh-i hicreti’n-nebeviyye aleyhi ekmeli’t-tahiyyenin bin yüz yirmi iki senesinde ve târîh-i mîlâd-ı İsâ ‘aleyhi’s-selâmın bin yedi yüz on birinci sâlinde Moskov Kralı’nın bin yüz on senesi sulhu târîhinden târîh-i mezbûra değin evzâ῾"
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bundan böyle bilinmelidir, hicri tarihin bin yüz yirmi iki yılında ve miladi tarihin bin yedi yüz on birinci yılında Moskova kralının bin yüz on senesinde yapılan anlaşma tarihinden adı geçen tarihe kadar uygunsuz

Bundan sonra biline ki, hicret tarihin bin yüz yirmi iki yılında ve miladi tarihin bin yedi yüz on birinci yılında Moskova kralının bin yüz on senesinde yapılan anlaşma tarihinden adı geçen tarihe kadar uygunsuz

Bundan sonra biline ki, hicri tarihin bin yüz yirmi iki yılında ve miladi tarihin bin yedi yüz on birinci yılında Moskova kralının bin yüz on senesinde yapılan anlaşma tarihinden adı geçen tarihe kadar uygunsuz

Bundan sonra biline ki, hicri tarihin bin yüz yirmi iki yıl ve miladi tarihin bin yedi yüz on birinci yılında Moskova kralının bin yüz on senesinde yapılan anlaşma tarihinden adı geçen tarihe kadar uygun

Bundan önce biliniyordu ki, hicretin tarihi bin yüz yirmi iki yılında ve miladi tarihin bin yedi yüz on birinci yılında Moskova kralının bin yüz on senesinde yapılan anlaşma tarihinden adı geçen tarihe kadar uygunsuz

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Osmanlıların "BEÇ" olarak adlandırdıkları şehir doğru olarak verilmiştir?

Sofya

Belgrat

Atina

Viyana

Prag

Açıklama:

Viyana

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ilmiye sınıfının amiri ve en yüksek dereceye sahip müderrise verilen isim doğru olarak verilmiştir?

Kethuda

Sürücü

Sorguç

Balyoz

Şeyhülislam

Açıklama:

Şeyhülislam: İlmiye sınıfının amiri ve en yüksek dereceye sahip müderris. Osmanlıların ilk dönemlerinde en yüksek ilmiye payesi kazaskerlik idi. Fatih döneminden itibaren müftü, 17. Yüzyıl sonlarına doğru şeyhülislam denmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi İle Yazılmış Metnin Günümüz Türkçesi harflerine aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu târîhden on bir sene sonra Nehr-i Etel ile Nehr-i Tin mâbeyninde ol târîhde vâki‘ olan Rusya Devleti’nin serhaddini kendüsüne tâbi‘ olmayan tavâ‘if-i cenûbiyyenin ta‘addiyât ve nehb ü gâretlerinden muhâfaza zımnında serhadd-i mezkûrun tûlunca bir sıra palanga ve kal‘a tertîb ve binâ etmiş olup

Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci kral üzerine Polanya nâm mahalde gâlib olduğu târîhden bir sene sonra Nehr-i Etel ile Nehr-i Tin mâbeyninde ol târîhde vâki‘ olan Rusya Devleti’nin serhaddini kendüsüne tâbi‘ olmayan tavâ‘if-i cenûbiyyenin ta‘addiyât ve nehb ü gâretlerinden muhâfaza zımnında serhadd-i mezkûrun tûlunca bir sıra palanga ve kal‘a tertîb ve binâ etmiş olup

Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu târîhden on bir sene sonra Şehr-i Etel ile Şehr-i Tan mâbeyninde ol târîhde vâki‘ olan Rusya Devleti’nin serhaddini kendüsüne tâbi‘ olmayan tavâ‘if-i cenûbiyyenin ta‘addiyât ve nehb ü gâretlerinden muhâfaza zımnında serhadd-i mezkûrun tûlunca bir sıra palanga ve kal‘a tertîb ve binâ etmiş olup

Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu târîhden on bir sene sonra Nehr-i Etel ile Nehr-i Tin mâbeyninde ol târîhde vâki‘ olan Rusya Devleti’nin serhaddini kendüsüne tâbi‘ olmayan tavâ‘if-i cenûbiyyenin te‘ddiyet ve nehb ü gâretlerinden mahfaza zamanında serhadd-i mezkûrun tûlunca bir sıra palanga ve kal‘a tertîb ve binâ etmiş olup

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde "Me’kûlât" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir.

Yakacaklar

Giyecekler

Yiyecekler

Atılacaklar

Toplanacaklar

Açıklama:

Yiyecekler

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisindeki "fu'ûl" veznindeki masdarlara örnek verilemez?

Hurûc

Huzûr

Zuhûr

Sulh

Vusûl

Açıklama:

Sulh "fu'l" veznindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerin hangisinde "ef'âl" babıyla yapılmış masdar değildir?

Evzâ‘

Ensâb

İhsân

Ahvâl

Etrâf

Açıklama:

İhsân "if'âl" babındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisinde "Şecâ‘at" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Yiğitlik

Çalışkanlık

Tembellik

Akıllık

Zekilik

Açıklama:

Yiğitlik, cesurluk

Doğru Cevap: A

Soru 30

"Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu târîhden on bir sene sonra Nehr-i Etel ile Nehr-i Tin mâbeyninde ol târîhde vâki‘ olan Rusya Devleti’nin serhaddini kendüsüne tâbi‘ olmayan tavâ‘if-i cenûbiyyenin ta‘addiyât ve nehb ü gâretlerinden muhâfaza zımnında serhadd-i mezkûrun tûlunca bir sıra palanga ve kal‘a tertîb ve binâ etmiş olup"
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Şehri ile Tin Şehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan güney kavimlerinin düşmanlık ve yağmalarından koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir sıra palanga ve kaleler yapmıştı.

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Nehri ile Tin Nehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan kuzey kavimlerinin düşmanlık ve yağmalarından koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir sıra palanga ve kaleler yapmıştı.

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Nehri ile Tin Nehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan güney kavimlerinin düşmanlık ve yağmalarından koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir sıra palanga ve kaleler yapmıştı.

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Nehri ile Tin Nehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan güney kavimlerinin dostluk ve yardımlardan koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir sıra palanga ve kaleler yapmıştı.

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Nehri ile Tin Nehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan güney kavimlerinin düşmanlık ve yağmalarından koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir adet kule ve şato yapmıştı.

Açıklama:

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu tarihten on bir sene sonra Etel Nehri ile Tin Nehri arasında o tarihlerdeki Rusya Devleti’nin sınırlarını, kendisine tabi olmayan güney kavimlerinin düşmanlık ve yağmalarından koruma maksadıyla adı geçen sınır boyunca bir sıra palanga ve kaleler yapmıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdaki kelime gruplarının hangisinde cem‘-i müennes bir kelime vardır?

enkâz-ahvâl-müsellem

mülakkab-reʻâyâ-galebe

vekâyiʻ-eyâlât-efkâr

tavâif-netâic-fiâl

ilel-düvel-mesâʼil

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını belirliyebileceksiniz.
doğru cevap eyâlât kelimesi

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cemʻ-i mükesser grubuna girer?

ensâr

cebeciyân

husûsât

tahayyülat

muʻâmelât

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını belirliyebileceksiniz.
cem'-i mükesser kelime ensar'dır

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi Farsça kesik izâfet grubuna girer?

kuvve-i askeriye

ülke-yi mezkûr

hâne-i haşmet

sevk-i asker

ser-rişte

Açıklama:

Osmanlı Türkçesinin temel dilbilgisi unsurlarını belirliyebileceksiniz.
ser-i rişte'den gelen ser-rişte

Doğru Cevap: E

Soru 34

Keyfiyet-i Rûsiyye adlı eserden alıntılanan aşağıdaki ifadenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

ve bunların râhibleri Moskov Çarı sâhib hurûcdur ve İslambol’a mâlik olacak bu

ve bunların râhibleri hâlâ Moskov Çarı sâhib-i hurûcdur ve İslambol’a mâlik olacak bu

ve bunların rakipleri hâlâ Moskov Çarı sâhib-i hurûcdur ve İslambol’a mâlik olacak bu

ve bunların râhibleri hâlâ Moskov Çarı sâhib-i hurûcdur ve İstanbul’a mâlik olacak

ve bunların râhibleri hâlâ Moskov Çarı sâhib-i hurûcdur ve İslambol’a sahib olacak bu

Açıklama:

İlgili metnin Türkçe latinizesi: "ve bunların râhibleri hâlâ Moskov Çarı sâhib-i hurûcdur ve İslambol’a mâlik olacak bu"dur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. آين : Âyîn
II. روكردا : Rû-gerdân
III. علوفه : Ulûfe
IV. فتوه : Fetva
V. مرقوم : Merkûm
Okunuşlarına göre yukarıdaki kelimelerden hangilerinin yazılışları doğrudur?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, III ve V

II, IV ve V

Açıklama:

Rû-gerdân, روكردان , Fetva ise فتوا şeklinde yazılır. Ayin, ulûfe ve merkûm sözcülerinin yazılışlarıysa doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bazı istisnalar dışında padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler hangi terimle anılır?

Tuğ-ı hümayun

Mühimme

Hatt-ı hümayun

Berat

Tezkire

Açıklama:

Bazı istisnalar dışında padişahın kendi el yazısı ile kaleme aldığı yazı ve emirler hatt-ı hümayun ismiyle anılır. Mühimme, berat ve tezkire farklı türden evrak veya evrak gurubuna ait isimlerdir. Tuğ-ı hümayun ise at kuyruğu bağlanmış, ucuna da altın yaldızlı top geçirilmiş mızrak cinsinden alametin adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdaki kelimelerden hangisi vezin bakımından diğerlerinden farklıdır?

خروج

صدور

خضور

وصول

دعوت

Açıklama:

Dört seçenek fu‘ûl veznindeyken, دعوت "davet" fa'let veznindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

ارسال , اعالم , اخراج , اثبات ve اعزاز kelimeleri aşağıdaki bâblardan hangisine örneklerdir?

İf ‘âl

Mufâ‘ale

İstif ‘âl

Tef ‘îl

Fu‘ûl

Açıklama:

ارسال , اعالم , اخراج , اثبات ve اعزاز sözcükleri if'âl babıbdadır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdaki kelimelerden hangisi yapı bakımından diğerlerinden farklıdır?

على الغفله

حسرت امللوك

سلطان الغازى

ابن السلطان

باجلمله

Açıklama:

ابن السلطان "İbnü’s-sultân" şemsî, diğerleriyse kamerî tamlamalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdaki metne göre Petro, Azak Denizi'ne hangi tarihte asker sevk etmiştir?

1295

1695

1395

1390

1690

Açıklama:

Metne göre Petro Azak Denizi'ne 1695 senesinde asker sevk etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdaki ifadenin tam ve doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip geldi.

Rusya İmparatoru Deli Petro'nun İsveç Kralı On İkinci Karl’a Poltava isimli yeri verdiği bilinmeli ki...

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro'nun İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde mağlup olduğu...

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde galip olduğu...

Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yeri iade etti.

Açıklama:

Latinizesi "Ma‘lûm ola ki Rusya İmparatoru Deli Petro, İsveç Kralı On İkinci Karl üzerine Poltava nâm mahalde gâlib olduğu..." olan cümlenin günümüz Türkçe çevirisi: "Bilinmeli ki Rusya İmparatoru Deli Petro'nun İsveç Kralı On İkinci Karl’a karşı Poltava isimli yerde mağlup olduğu" cümlesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

"Bir meselenin iç yüzünü dikkatle araştırma" anlamına gelen sözcüğün Arap harfli doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

تفحص

تافحص

تفححص

تفحض

تفاحص

Açıklama:

"Bir meselenin iç yüzünü dikkatle araştırma" anlamına gelen sözcük "tefahhus"tur ve doğru yazılışı تفحص şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem-i müennestir?

انقاض

احوال

افكار

رعايا

معلومات

Açıklama:

معلومات cem-i müennes, diğerleriyse cem-i mükesserdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Osmanlı Devleti'nde zamanın olaylarını tespit etmek ve yazmakla görevli devlet tarihçisine verilen ad, aşağıdakilerden hangisidir?

Tevarih-i Âlî Osman

Şehnâme

Menâkıpnâme

Vakanüvis

Risâle

Açıklama:

Metin Okuma ve Anlama: El Yazması Metinler-Giriş
Vakanüvis denir. Tevarih-i Ali Osman, Osmanlı Hanedanı tarihi demektir. Şehname, hükümdarların niteliklerini, üstün başarılarını anlatan manzum eserdir. Menakıpname, kahramanların, din ulularının yaptıklarını olağanüstü olay ve varlıklarla bezeyerek anlatan hikâyelerdir. Risale, din, bilim, felsefe, tasavvuf alanlarında yazılan küçük kitaplara verilen addır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

‘’Keyfiyet-i Rûsiyye’’ adlı eser, aşağıdaki yazı türlerinden hangisiyle yazılmıştır?

Ta’lîk

Siyâkat

Rik’a

Sülüs

Nesih

Açıklama:

Metin Okuma ve Anlama: El Yazması Metinler-Giriş
Nesih yazı türüyle yazılmıştır. Kufi, yazı, dik, yalın ve köşeli harflerle yazılan, Arapça hat sanatında yaygın olarak kullanılan bir yazı türüdür. Nesih, kufi yazıdaki harflerin yuvarlaklaştırılmış biçimidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi ‘’Keyfiyet-i Rûsiyye’’ metninde geçen terimlerden biri değildir?

Sadreyn

Enderûn

Hatt-ı hümayûn

Kethuda

Tuğ-ı hümayûn

Açıklama:

Keyfiyet-i Rûsiyye
Sadreyn, Rumeli ve Anadolu kazaskerlerine verilen ad demektir. Hatt-ı hümayun padişahın kendi el yazısıyla kaleme aldığı yazılara denir. Kethüda Osmanlıda bir subay türüdür. Tuğ-ı hümayun ise padişahın simgesi olan bir nişandır. Enderûn da Osmanlılarda idari ve askeri personelin yetiştirildiği saray eğitim kurumu anlamına gelen bir terimdir. Ancak parçada adı geçmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin anlamı yanlış verilmiştir?

Câzim - Kesin olarak karar veren.

Ensâb - Soylar, nesiller, kuşaklar.

Bâtıl - Boş, çürük.

İ’lâm - Ağırlama, saygı gösterme.

Cezâyir - Adalar.

Açıklama:

Keyfiyet-i Rûsiyye
İ’lâm, bildirme, anlatma, ilan etme anlamında bir sözcüktür.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdaki sülâsî mücerred mastarlardan hangisinin aruz vezni diğerlerinden farklıdır?

Vusûl

Zuhûr

Hurûc

Huzûr

Da’vet

Açıklama:

Keyfiyet-i Rûsiyye
Vusûl, zuhur, hurûc, huzur masdarlarının aruz vezni Fu’ûl iken, da’vet masdarının vezni fa’let biçimindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdaki Arapça tamlamalardan hangisinin türü diğerlerinden farklıdır?

Şeyhu’l-islâm

İbnü’s-sultân

Sultânü’l-gâzî

Ani’l-beliyye

Hasretü’l-mülük

Açıklama:

Keyfiyet-i Rûsiyye
Şeyhu’l-islâm, Sultânü’l-gâzî, Ani’l-beliyye, Hasretü’l-mülük kamerî tamlamalardır; İbnü’s-sultân şemsî tamlamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

( OSMANLICA ) Deli Petro’nun 1711 sene-i Mîlâdiyesinde ( ..... ) ile vâkı’ olan seferinde giriftâr olduğu ( ..... ) devlet-i müşârun-ileyhânın za’af ve i’tilâli ve Mesîhî olan re’âyâsının adem-i hoşnûdîleri bâbında şây’ olan mütâla’ât-bâtılanın bir müddet def’ ve izâlesine kâfi olup Fokşan kasabasında akd olunan mu’âhedede dahi Azak Denizi’nde ve Karadeniz’de ihtirâ’ı musammem bulunan ticâret-i cedîdenin icrâsı ------- men’ olundu. Velâkin müşârun-ileyhin tasmim-gerdesi olan husûsatın tahsiline lâ-yenkatı’ ve bilâ-fütûr say’itmek hem kendü mu’tâdı ve hem dahi kuvvet-i meksûbesi ilelinden bulunduğu misüllü ticâret-i şarkıyyenin icâd ve ikâmesi vesâ’ilinin tahsiline sarf-ı efkârdan hiçbir vakit ------- olmadığı meşhur olup. (Bugünkü Türkçeyle ) Deli Petro’nun 1711 Miladi senesinde Osmanlı Devleti’yle yaptığı savaşta, içine düştüğü sıkıntılı hal, Osmanlı Devleti’nin hasta ve zayıf olduğuna ve Hristiyan olan halkının memnuniyetsizliklerine dair gerçek dışı değerlendirmelerin bir süre ortadan kalkmasına yeterli olmuştur. Fokşan kasabasında yapılan anlaşmada da Azak Denizi’nde ve Karadeniz’de oluşturmayı tasarladığı yeni ticaretin oluşumu tamamıyla engellendi. Ancak Petro’nun önceden kafasına koyduğu hedeflerin gerçekleşmesi için kesintisiz ve ümitsizliğe kapılmadan çalışmak hem kendi adeti hem de kazandığı gücün sebebi olduğu gibi, doğu ticaretinin gerçekleştirilmesi için gerekenlerin yapılmasına kafa yormaktan da hiçbir zaman vazgeçmediği bilinmektedir. Seyyid Ahmed Hırsovavî’nin yazısından alınan yukarıdaki Osmanlıca parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki sözcüklerden hangisi getirilemez?

muzâyaka

Külliyen

Devlet-i Osmaniyye

Gâret

Fariğ

Açıklama:

Seyyid Ahmed Hırsovavî
Parçada anlamlılığı sağlamak için boşluklara sırasıyla Devlet-i Osmaniyye, muzâyaka, külliyen, fâriğ kelimeleri getirilmelidir. Gâret (yağmalama, çapul) kelimesi parçada yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Polonya Devleti'ne eskiden verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

İngirya

Kurland

Lehistan

Livonya

Estoniya

Açıklama:

Seyyid Ahmed Hırsovavî
Lehistan. Eskiden Polonyalılar için Leh denilirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi mezîdünfih ism-i fâ’il bir kelimedir?

Mübâşeret

Takarrüb

İnkırâz

Taharrî

Mütehayyil

Açıklama:

Seyyid Ahmed Hırsovavî
Mübâşeret (bir işe başlama, girişme), takarrüb (yakınlaşmak, yaklaşmak, zamanı gelmek, vakti yakın olmak), inkırâz ( sönme, batma, dağılma, yok olma ), taharri ( aramak, araştırmak, incelemek, araştırılmak ) masdarlardır. Mütehayyil ( hayal kuran, gözeten, idrak edici olan ) ise bir isimdir. Kelimenin başındaki ek isimlere getirilen ve kelimede belirtilen durumla ilgili olan bir ipucudur.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdaki Farsça tamlamalardan hangisinde izâfet kesresi kullanılmamıştır?

Devlet-i Osmâniyye

Vâsıta-i temevvül

Şecâ’at-i harbiye

Vech-i mezkûr

Bahr-i ebyaz

Açıklama:

Seyyid Ahmed Hırsovavî
Osmanlıcada İzafet kesresi (-i veya -ı) ile isim tamlaması yapılmaktadır. Bu yapı Farsça'dan geçmiştir. Tamlanan önce, tamlayan ise sonra yazılır. Devlet-i Osmâniyye ( Osmanlı Devleti ), Şecâ’at-i harbiye (Savaşta gösterilen kahramanlık ), Vech-i mezkûr ( Adı geçen yer ), Bahr-i ebyaz ( Beyaz deniz ) İzâfet kesresi ile yapılan Farsça tamlamalardır. Sonda telaffuz edilmeyen ve “e” sesi verilerek okunan “ha” ﻩ harfi geldiğinde, bu harfin üzerine “tamlama hemzesi” konularak “i” sesi verilir. Birinci kelimenin sonunda “i” şeklinde okunan “ya” harfi bulunursa, tamlama “yi” sesiyle ifade edilir ve “ya” harfinin üzerine izafet hemzesi koyulur. Vâsıta-i temevvül ( Zenginleşme aracı ) İzâfet hemzesi ile yapılan Farsça tamlamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin resmî tarihçilerine verilen isimdir?

Edille

Ulemâ

Vüzerâ

Vakanüvis

Vâkıf

Açıklama:

Edille: deliller; Ulemâ: âlimler, Vüzerâ: vezirler, Vâkıf: bilen, vakfeden anlamına gelmektedir. Osmanlı Devleti’nin resmî tarihçileri “vakanüvis” lerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Halen Topkapı Sarayı Müzesinde muhafaza edilen saray nüshası el yazması eserlerden biri olan “Keyfiyet-i Rûsiyye” adlı metin hangi yazı türü ile kaleme alınmıştır?

Nesih

Talik

nestalik

celi

Rik'a

Açıklama:

Beyt: ev; Bürhân: delil, Bünyâd: temel, esas anlamına gelmektedir. Talik de bir yazı türüdür fakat sorulan “Keyfiyet-i Rûsiyye” adlı metin nesih yazı türü ile yazılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

“Ayın ortasındaki on gün” anlamındaki kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Bed-fi῾âl

Bî-zâr

Evâsıt

Müte῾allik

Rû-gerdân

Açıklama:

Bed-fi῾âl: kötü işler yapan; Bî-zâr: bıkmış, usanmış; Müte῾allik: alakalı, Rû-gerdân: yüz çeviren anlamına gelmektedir. Ayın ortasındaki on gün anlamındaki kelime “Evâsıt” dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

“Vüsûlleri der-i devlete müyesser oldukda vüzerâ-i ızâm ve ulemâ-i kirâm ve sadr-ı …………………………. sellemehü’s-selâm ve sadreyn ve bi’l-cümle ocaklar huzûr-ı hümâyûnlarına da‘vet…”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam bütünlüğünü sağlamak için yazılabilecek en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Şehriyâr

Şehin-şâh

Şevketlü

Şeyhü’l-islâm

Uluvvu’ş-şân

Açıklama:

Şehriyâr: Hükümdar, Şehin-şâh: Şahların şahı, Şevketlü:Ulu olan, Uluvvu’ş-şân: Şanı yüce anlamına gelmektedir. Sorulan “vüsûlleri der-i devlete müyesser oldukda vüzerâ-i ızâm ve ulemâ-i kirâm ve sadr-ı şeyhü’l-islâm sellemehü’s-selâm ve sadreyn ve bi’l-cümle ocaklar huzûr-ı hümâyûnlarına da‘vet…” cümlesinin bugünkü dile çevirisi “gelişi gerçekleşince vezirler, âlimler, şeyhülislam, kazaskerler ve ocaklar padişah huzuruna davet olundular” dır. Boşluk bırakılan yere “şeyhü’l-islâm” kelimesi yerleştirilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

İrsâl : Gönderme.

Hâlî : Boş, ıssız.

Hud῾a : Hile, kandırma.

Takrîr : Anlatma, yerleştirme.

Tefahhus : Kesintisiz, sürekli.

Açıklama:

Kesintisiz, sürekli anlamındaki kelime “Lâ-yenkatı” dır. Tefahhus, iyice araştırma anlamına gelmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi farsça kelime türetilirken kullanılan “son ek” lerden biridir?

Rû

Nâ

Bî

Gâh

Bi’l

Açıklama:

Rû-gerdân, Nâ-hemvâr, Bî-zâr, Bi’l-cümle gibi kelimelerde olduğu gibi ön eklere örnek olarak verilebilir. Taht-gâh kelimesinde olduğu gibi “gâh” son eklere örnektir. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

“Yesîr” kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yön, yüz, çehre, sebep.

Vesileler, sebepler.

Genişleme, artma.

Olaylar, hadiseler.

Kolay.

Açıklama:

Vech: Yön, yüz, çehre, sebep; Vesâ‘il: Vesileler, sebepler; Vüs‘at: Genişleme, artma; Vekâyi‘ : Olaylar, hadiseler; Yesîr: Kolay anlamına gelmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Farsça kurallara göre yapılmış bir tamlamadır?

Esîr-bend

Şehr-i Kostantiniyye

Bi’l-cümle

Hafiyyeten

Müte῾allik

Açıklama:

Esîr-bend: Esir etme, Bi’l-cümle: Hepsi, tamamı, Hafiyyeten: Gizlice, Müte῾allik: Alakalı anlamına gelen kelimelerdir. Şehr-i Kostantiniyye Farsça tamlamanın izâfet kesresine uygundur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Arapça cem‘-i mükesser fa‘ale veznine uygundur?

Galebe

Ahvâl

Efkâr

Bekâyâ

Re‘âyâ

Açıklama:

Ahvâl ve Efkâr; Ef ‘âl veznine, Bekâyâ ve Re‘âyâ; Fa‘âlâ veznine uygundur. Galebe kelimesi fa‘ale veznine uygundur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Arapça kameri tamlamalara örnek olarak verilebilir?

Târîh-i mezkûr

Bi’l-külliyye

Kesb-i vüs‘at

Sevk-i asker

Bahr-i ebyaz

Açıklama:

Târîh-i mezkûr, Kesb-i vüs‘at, Sevk-i asker, Bahr-i ebyaz Farsça tamlamalara örnek olarak verilebilir. Bi’l-külliyye Arapça kameri tamlamadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Aşağıda eski harflerle verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru ve eksiksiz verilmiştir?

İngiltere ve Felemenk elçileri Belgrad'da kalmışlar idi.

Anglikan ve Felemenk elçileri Belgrad'da kalmışlar idi.

İngiliz ve Habsburg elçileri Belgrad'da kalmışlar idi.

İngiltere ve Felemenk elçileri Belgrad'a gelmişler idi.

İngiliz ve Fransız elçileri Belgrad'da kalmışlar idi.

Açıklama:

Eski harflerle verilen metnin doğru ve eksiksiz çevirisi, "İngiltere ve Felemenk elçileri Belgrad'da kalmışlar idi." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Sakız fethine muvaffak olduklarından gayrı Belgrad muhâfazasında merdane hareket..." cümlesinin eski harflerle yazılışı hangi şıkta doğru verilmiştir?

Açıklama:

"Sakız fethine muvaffak olduklarından gayrı Belgrad muhâfazasında merdane hareket..." cümlesinin eski harflerle yazılışı:

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Ancak, mükâleme temâm olunca tarafeynden terk-i cidâl olunmak üzere söyleşilmişdi." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi hangi şıkta yer almıştır?

Ancak, barış görüşmeleri başlamadan önce iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı.

Ancak, yazışmalar tamamlanıncaya kadar iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı.

Ancak, görüşmeler tamamlanıncaya kadar iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı.

Ancak, yazışma süreci biter bitmez iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı.

Ancak, uzayıp giden kavgalara rağmen iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı.

Açıklama:

"Ancak, mükâleme temâm olunca tarafeynden terk-i cidâl olunmak üzere söyleşilmişdi." cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Ancak, görüşmeler tamamlanıncaya kadar iki tarafın savaşmayı bırakacaklarına dair anlaşılmıştı." şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Vâfir kelimesinin anlamı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Bir şeyi hakkıyla bilen

Sözün kısası

Senet, belge

Çok, bol

Tutmak, ele geçirmek

Açıklama:

Vâfir kelimesinin anlamı, "çok, bol" dur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem'-i mükesser kalıplarından "mefâ'il" veznine uygundur?

Ukalâ

İbâd

Tavâ'if

Esrâr

Memâlik

Açıklama:

"Memâlik" kelimesi cem'-i mükesser kalıplarından "mefâ'il" veznine uygun bir kelimedir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıda Arap harfleri ile verilen metnin günümüz harflerine çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Pençe-i istiklâline teslîm itdikten sonra a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olundukta...

Nemçe-i-i istiklâline teslîm itdikte a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olunmuşken...

Hane-i istikbâline teslîm itdikten sonra a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olundukta...

Pençe-i istiklâline tevdi' itdikten sonra a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olunup...

Çare-i istiklâline teslîm idüp sonra a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olunarak...

Açıklama:

Pençe-i istiklâline teslîm itdikten sonra a'dâ-yı dînle akd-i musâlahaya niyyet olundukta... şeklinde verilen çeviri doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tanıdık, bildik kelimesinin Osmanlı dönemi Türkçesindeki karşılığı aşağıdaki kelimelerden hangisidir?

Etvâr

Âşinâ

Azîm

Ahsen

Akd

Açıklama:

Tanıdık, bildik kelimesinin Osmanlı dönemi Türkçesindeki karşılığı "Âşinâ" dır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

"Tezkireci Mustafâ Efendi on yedi hılâlinde Hacc-ı şerîf niyyetiyle cânib-i Mısr’a kasd-ı ubûr etmekle..." cümlesinin günümüz Türkçesine doğru ve eksiksiz çevirisi hangi şıkta verilmiştir?

Tezkireci Mustafa Efendi on yedinci defa hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmeye kastetmekle...

Tezkireci Mustafa Efendi on yedi arkadaşıyla beraber hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmeye kastetmekle...

Tezkireci Mustafa Efendi on yedi senesi içinde hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmeye kastetmekle...

Tezkireci Mustafa Efendi'nin on yedi gün sonra hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmek istemesiyle...

Tezkireci Mustafa Efendi on yedi senelik aradan sonra hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmek düşüncesiyle...

Açıklama:

"Tezkireci Mustafâ Efendi on yedi hılâlinde Hacc-ı şerîf niyyetiyle cânib-i Mısr’a kasd-ı ubûr etmekle..." cümlesinin günümüz Türkçesine doğru ve eksiksiz çevirisi: "Tezkireci Mustafa Efendi on yedi senesi içinde hacc-ı şerîf niyetiyle Mısır tarafına gitmeye kastetmekle..." şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"İşâretin derûnunda nokta olduğu halde müsâ'ade..." ifadelerinin eski harflerle yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

"İşâretin derûnunda nokta olduğu halde müsâ'ade..." ifadelerinin eski harflerle yazılışı:

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Alemdâr/Yaratıcı

Bend/Gidiş

Avdet/Yardım etmek

Beyân/Almak

Bâlâ/Yukarı

Açıklama:

Sorudaki kelime-anlam eşleştirmelerinden "Bâlâ" kelimesinin anlamı "Yukarı" şeklinde doğru verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisinde bir dinin mensuplarından bahsedilmektedir?

Hayli müddetden berü taraf-ı düşmen-i dîn ile harb u kıtâl mütemâdî olmağla, her milletin hazîne ve askerine fütûr gelüp...

Avân-ı Sultan Mustafa Han Hazretlerinin asrında milel- i nasârâ ile sulh-u salâha ne vechile nizâm verildüği beyân olunur.

Mükâleme-i sulh yüzyirmi gün mikdârı mütemâdî oldu.

Nemçe tarafından istikbâl olunup, ta‛zîm ile alup çadırlarına getürüp, mefhûm-ı humâyûnu ma‛lûm oldukdan sonra yine gönderdiler.

Mutavassıt olan İngiltere ve Felemenk elçileri Belgrad’da kalmışlar idi.

Açıklama:

"Avân-ı Sultan Mustafa Han Hazretlerinin asrında milel- i nasârâ ile sulh-u salâha ne vechile nizâm verildüği beyân olunur." ifadesindeki milel-i nasâra; hristiyan toplumları betimlemektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"Lâkin ibâdu’llâhın râhatı ve bir müddet memâlik-i mahrûsanın nizâmı içün, Es-sulhü seyyidü’l-ahkâm kā‛idesine ri‛âyet ve cümlenin ittifâkı ile mübâşeret olunmak emrinde çok kīl ü kāl olup, bundan akdem birkaç def ‘a müzâkeresi sebkat edüp, netîce verilmeyüp kalmışidi."
Yukarıdaki cümlede koyu olarak gösterilmiş ifadenin günümüz Türkçe'sindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Barış hükümlerini uygulamak erkeklerin işidir.

En kötü barış, en iyi savaştan yeğdir.

Sulh huzurun kaynağıdır.

Barış verilecek kararların en güzelidir.

Ey insanlar! Aranızda sulh olun.

Açıklama:

Paragrafın çevirisi şu şekildedir:
"Ancak, Allâh’ın kullarının rahatı ve bir süre Osmanlı ülkesinin düzeni için, barış verilecek kararların en güzelidir prensibine uymak ve herkesin ittifakıyla barış girişiminde bulunmak işinde çok söz söylenip, bundan önce birkaç defa görüşülüp netice vermediğinden kalmıştı." Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

"Husûsâ Moskov elçisi bir haşîn kâfir ve Venedik elçisi bir müteharrik ve lecûc
mel‛ûn, yirmi güne dek sözü bir yere koyup mükâlemeye mübâşeret olmağa imkân olmadı."
Yukarıdaki cümlede yer alan, çok çekişen, çok inatçı anlamlarındaki kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Lecûc

Mükâleme

Haşîn

Mel‛ûn

Müteharrik

Açıklama:

Lecûc: Çok inadcı, çok çekişen anlamlarındadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde eş anlamlı kelimeler doğru olarak verilmiştir?

Avdet-Azîmet

Berâyâ-Cidâl

Mürûr-Sebkat

Hulûl-İbrâm

İrsâl-İştibâh

Açıklama:

Mürûr'un anlamı 318. Sebkat'ın anlamı ise 319. sayfalarda yer almaktadır.
Mürûr-Sebkat eşleşmesi, geçmek anlamında olup, eş anlamlıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

"Ve dört milletin dahi memhûr temessükleri kendüleri ile ta‛yîn olunan gediklü ağaların ellerine verilüp alay ile şehre dâhil ve vezîria‛zam sarâyına nüzûl olunup, ertesi şeyhülislâm............ve vezîria‛zam.............., re’îs.......... ve Baş-tercemân İskerletoğlu ile rikâb-ı humâyûna varılup, temessükleri teslîm ve kürkler ilbâs olundu."
Yukarıdaki paragrafta yer alan boşluklara getirilecek kelime grupları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

hazretleri-hazretleri-efendi

efendi-devletlü-hazretleri

kulları-hazretleri-efendi

kulları-efendi-hazretleri

efendi-hazretleri-efendi

Açıklama:

"Ve dört milletin dahi memhûr temessükleri kendüleri ile ta‛yîn olunan gediklü ağaların ellerine verilüp alay ile şehre dâhil ve vezîria‛zam sarâyına nüzûl olunup, ertesi şeyhülislâm efendi ve vezîria‛zam hazretleri, re’îs efendi ve Baş tercemân İskerletoğlu ile rikâb-ı humâyûna varılup, temessükleri teslîm ve kürkler ilbâs olundu." şeklindedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki kelime eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Guft u gû: Dedi kodu

Cülûs: Tahta çıkma

Akdem: Sonra

Mefhûm: Anlam

Şitâ: Kış

Açıklama:

Akdem: Önce, ilk anlamlarındadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Tedvîn fiilinin bâb ve ism-i mef‛ûl eşleşmesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Münfa‛il-Müdevvin

Tef‛îl-Müdevven

Mufâ‛ale-Müdevvin

İfti‛âl-Müdevven

Tef‛îl-Müdevvin

Açıklama:

Tedvîn fiili tef'îl bâbında olup, ism-i mef‛ûlü müdevven şeklindedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde "Sıfat-ı müşebbehe" yoktur?

Mertebe

Nedîm

Şerîf

Azîm

Latîf

Açıklama:

Nedîm, şerîf, azîm, latîf kelimeleri sıfat-ı müşebbehedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdaki kelimelerden hangisi müennes cem῾dir?

Me‛ârif

Umûr

Eş‛âr

Vüzerâ

Mühimmât

Açıklama:

Mühimmât; Mühim kelimesi -ât eki ile müennes cem' olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi Farsça'dır.

Nâfizü’l-kelâm

İnde’l-vüzerâ

Bahiru’l-me’âsir

Âmed ü reft

Bâri‛u’l-unvân

Açıklama:

Âmed ü reft "atıf vav"ı ile yapılmış Farsça yapılı bir tamlamadır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Müellifi belli olmayan Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman kim tarafından transkribe ve tahliliyle neşr edilmiştir?

Abdülkadir Özcan

Ahmed Resmî Efendi

Ragıb Paşa

Ferah Ali

Mustafa Çelebi

Açıklama:

Üniteye alınan ilk metin, müellifi belli olmayan Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman’dır. 1688-1704 yılları arasındaki olayları ihtiva eden eser, Abdülkadir Özcan tarafından 2000 yılında transkribe ve tahliliyle neşr edilmiştir. Üslup bakımından çağdaşlarına göre oldukça sadedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Koca Nişancı Celalzâde Mustafa Çelebi’den başlayarak Ragıb Paşa’ya kadar gelen reisülküttabların biyografilerini ihtivâ ettiği dönemde daha çok hangi isimle şöhret bulmuştur?

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman

Halîkatü’r-rü’esâ

Sefînetü’r-rü’esâ

Ahvâl-i Anapa

Çerkes

Açıklama:

İkinci metin, Ahmed Resmî Efendi’nin Halîkatü’r-rü’esâ’sıdır. Koca Nişancı Celalzâde Mustafa Çelebi’den başlayarak Ragıb Paşa’ya kadar gelen reisülküttabların biyografilerini ihtivâ etmektedir. Asıl ismi yukarıda verilen olmakla beraber daha çok Sefînetü’r-rü’esâ adıyla şöhret bulmuştur. Üslubu, ünitede yer alan diğer iki metne nisbeten daha ağırdır. Buraya, Süleymaniye Kütüphanesi, Reisülküttâb, nr. 639’da bulunan müellif hattı yazmadan bir kısmı alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Ahmed Resmî Efendi’nin Halîkatü’r-rü’esâ’sı daha çok hangi adıyla şöhret bulmuştur?

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman’dır.

Ahvâl-i Anapa

Sefînetü’r-rü’esâ

Çerkes

Âl-i Osman

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki eserlerden hangisi 1781-1785 yılları arası Anapa kalesi’nin inşası ve o civardaki kavimlerin bazı hallerinden bahseder?

Anonim Tevârîh-i

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman

Halîkatü’r-rü’esâ

Ahvâl-i Anapa ve Çerkes

Sefînetü’r-rü’esâ

Açıklama:

Ünitenin üçüncü metni, onsekizinci asrın son çeyreğinde Anapa Kalesine gönderilen Ferah Ali Paşa’nın kâtibi olan Hâşim Efendi tarafından kaleme alınan ve kütüphane kataloglarına Ahvâl-i Anapa ve Çerkes ismiyle kaydedilen eseridir. 1781-1785 yılları arasını ihtivâ eden eser, Anapa kalesi’nin inşası ve o civardaki kavimlerin bazı hallerinden bahseder. Ünitedeki kısım, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine Kitaplığı nr. 1564’de bulunan nüshadan alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki eserlerden hangisi 1688-1704 yılları arasındaki olayları ihtiva eder?

Çerkes

Ahvâl-i Anapa

Sefînetü’r-rü’esâ

Halîkatü’r-rü’esâ

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 26

Onsekizinci asrın son çeyreğinde kaleme alınan, Ahvâl-i Anapa ve Çerkes ismiyle kaydedilen eser kim tarafından yazılmıştır?

Hâşim Efendi

Ferah Ali Paşa

Ragıb Paşa

Ahmed Resmî Efendi

Mustafa Çelebi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ''önce, ilk'' anlamına gelmektedir?

A‛yân

Akdem

Âbâdî

Ahvâl

Âkıl

Açıklama:

A‛yân: İleri gelenler
Âbâdî: İpek karışımlı kıymetli kağıt
Ahvâl: Haller, durumlar
Akdem: Önce, ilk
Âkıl: Akıllı

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ''kazanma, elde etme'' anlamına gelmektedir?

İkbâl

İkrâm

İktisâb

İmtiyaz

İn‛âm

Açıklama:

İkbâl: Baht, talih
İkrâm: Hediye vermek; hürmet, saygı göstermek
İktisâb: Kazanma, elde etme
İmtiyaz: Başkalarından ayrılma, farklı olma; ayrıcalık
İn‛âm: Nimet verme, iyilik etme

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ''yaratan, yaratıcı'' anlamına gelmektedir?

Ba‛d

Ba‛s

Bâlâ

Bârî

Bârû

Açıklama:

Ba‛d: Sonra
Ba‛s: Göndermek
Bâlâ: Yukarı
Bârî: Yaratan, yaratıcı
Bârû: Kale duvarı, hisar burcu

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ''son, nihâyet, akıbet'' anlamına gelmektedir?

Elvâh

Elvân

Elzem

Enbâz

Encâm

Açıklama:

Elvâh: Levha’nın cem‛i, levhalar
Elvân: Levn’in cem‛i, renkler; çeşitler
Elzem: Pek lüzumlu, çok gerekli
Enbâz: Şerik, ortak
Encâm: Son, nihâyet, akıbet

Doğru Cevap: E

Soru 31

Yukarıda eski harflerle verilen cümlenin yeni harflere çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Esbâb-ı ceng ü harb hâzır u müheyyâ olunup...

Esyâb-ı ceng ü harb hâzır u müheyyâ olunup...

İsbât-ı ceng ü harb hâzır u müheyyâ olunup...

Esbâb-ı ceng ü darb hâzır u müheyyâ olunup...

Esyâb-ı ceng ü harb hâzır u mücella olunup...

Açıklama:

Cümlenin doğru çevirisi, ''Esbâb-ı ceng ü harb hâzır u müheyyâ olunup...'' şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

''Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.'' cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı aşağıdaki şıklardan hangisinde yapılmıştır?

Açıklama:

''Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.'' cümlesinin Arap harfleri ile doğru yazımı:

Doğru Cevap: B

Soru 33

"Venedik üzerine mükemmel donanma-yı humâyûn tedârüküne bezl-i kudret ve üç def‘a bizzat Nemçe üzerine azîmet buyurulup, mansûren avdet olunmuşidi."
Yukarıda Osmanlı dönemi Türkçesi ile verilen cümlenin günümüz Türkçesi'ne çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Venedik tarafına eksiksiz bir padişah donanması hazırlanması için çok güç sarfedilmiş ve üç defa Lehistan üzerine bizzat gidilip zaferle dönülmüştü.

Venediklilerin saldırısı üzerine eksiksiz bir padişah donanması hazırlanması için çok güç sarfedilmiş ve üç defa Avusturya üzerine bizzat gidilip zaferle dönülmüştü.

Venedik üzerine eksiksiz bir padişah donanması hazırlanması için çok güç sarfedilmiş ve üç defa Avusturya üzerine bizzat gidilip zaferle dönülmüştü.

Venedik üzerine eksiksiz bir padişah donanması hazırlanması için talimat verilmiş ve üç defa Eflak üzerine bizzat gidilip zaferle dönülmüştü.

Venedik'ten gelen tehdit dikkate alınarak bir padişah donanması hazırlanması için çok güç sarfedilmiş ve üç defa Almanya üzerine gidilip zaferle dönülmüştü.

Açıklama:

"Venedik üzerine mükemmel donanma-yı humâyûn tedârüküne bezl-i kudret ve üç def‘a bizzat Nemçe üzerine azîmet buyurulup, mansûren avdet olunmuşidi." Cümlesinin günümüz Türkçesine çevirisi: Venedik üzerine eksiksiz bir padişah donanması hazırlanması için çok güç sarfedilmiş ve üç defa Avusturya üzerine bizzat gidilip zaferle dönülmüştü. şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Sulh: Ululuk

Sıyanet: Geçmek

Semere: Çalışma

Tafsil: Açıklamak

Tefviz: Ertelemek

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkındaki "Tafsil: Açıklamak" eşleştirmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

"Sa‛âdet" kelimesi aşağıdaki sülasi mücerred masdar vezinlerinden hangisine uygundur?

Fi'âlet

Fu'ûl

Fa''âl

Fa'al

Fa'âlet

Açıklama:

"Sa‛âdet" kelimesi "Fa'âlet" veznine uygundur.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki kelimelerden hangisi çoğuldur?

Esbâb

Mahall

Lecûc

Haşîn

Müdebbir

Açıklama:

Esbâb, kelimesi sebep kelimesinin çoğuludur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Yukarıda Arap harfleri ile verilen cümlenin günümüz harflerine çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Elli altı başında yüz on dokuz senesi haziranında merhûm olmuşdur.

Elli iki yaşında yüz on dokuz senesi hudûdunda merhûm olmuşdur.

Elli üç yaşında yüz on dört senesi civarında merhûm olmuşdur.

Elli iki yaşında yüz on dört senesi huzurunda merhûm olmuşdur.

Ellilerin başında yüz on dokuz senesi hudûdunda merhûm olmuşdur.

Açıklama:

Arap harfleri ile verilen cümlenin günümüz harflerine çevirisi: "Elli iki yaşında yüz on dokuz senesi hudûdunda merhûm olmuşdur."

Doğru Cevap: B

Soru 38

"Bin yüz bir târîhinde Köprülü-zâde Mustafâ Paşa sadâretinde Küçük tezkirecilikden Haremeyn muhâsebesine menkūl olmuşdur." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa’nın vezirliğinde Küçük tezkirecilikten Haremeyn muhasebesine nakl olunmuştur.

Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa’nın sadrazamlığında Haremeyn muhasebesinden Küçük tezkireciliğe geçirilmiştir.

Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa’nın sadrazamlığında Küçük tezkirecilikten Haremeyn muhasebesine nakl olunmuştur.

Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa’nın yönetiminde iken Küçük tezkirecilik yerine Haremeyn muhasebesini tercih etmiştir.

Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa sadrazamken Küçük tezkirecilik görevine sonra da Haremeyn muhasebesine naklini yapmıştır.

Açıklama:

"Bin yüz bir târîhinde Köprülü-zâde Mustafâ Paşa sadâretinde Küçük tezkirecilikden Haremeyn muhâsebesine menkūl olmuşdur." Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: "Bin yüz bir tarihinde Köprülüzade Mustafa Paşa’nın sadrazamlığında Küçük tezkirecilikten Haremeyn muhasebesine nakl olunmuştur."

Doğru Cevap: C

Soru 39

Metnin yeni harflere doğru ve eksiksiz çevirisi hangi şıkta verilmiştir?

Ve ulema ve neferât ve imâm ve mü’essir, cemâ‛ât, cem‛an yiğirmi dört âdemden ibâretdir.

Ve alemdâr ve neferân ve ümmet ve mü’ezzin, cemâ‛ât, cem‛an yiğirmi dört âdemden ibâretdir.

Ve ilimdâr ve neferât ve imâm ve mü’ezzin, cemâ‛ât, cümleten yiğirmi dört âdemden ibâretdir.

Ve alemdâr ve neferât ve imâm ve mü’ezzin, cemâ‛ât, cem‛an yiğirmi dört âdemden ibâretdir.

Ve alimler ve neferât ve imâm ve mü’ezzin, cemâ‛ât, cem‛an yiğirmi dört adımdan ibâretdir.

Açıklama:

Metnin yeni harflere doğru ve eksiksiz çevirisi: Ve alemdâr ve neferât ve imâm ve mü’ezzin, cemâ‛ât, cem‛an yiğirmi dört âdemden ibâretdir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Gözle görmek anlamına gelen tamlama aşağıdakilerden hangisidir?

Âmed ü reft

Hasbe’l-umûr

Dem-sâz

Bi’l-ma‛iyye

Ayne’l-yakīn

Açıklama:

Gözle görmek anlamına gelen tamlama, "Ayne’l-yakīn" dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki metnin çeviri yazısı doğru olarak verilmiştir?

Muhâsebecisi Sâmi İbrâhim Efendi’ye ve Bosna hudûdu kat‛ı, mustahfızı Vezîr Halil Paşa’ya sipâriş ve tahrîrine sâbıkā Başbuğ kulu Osman Ağa me’mûr, Leh hudûdu ahvâli Kırım Hânı Devlet Giray ma‛rifetleriyle Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.

Muhâsebecisi Sâmi İbrâhim Efendi’ye ve Bosna hudûdu kat‛ı, muhâfızı Vezîr Halil Paşa’ya sipâriş ve tahrîrine sâbıkā Başbâkī kulu Osman Ağa me’mûr, Leh hudûdu ahvâli Kırım Hânı Devlet Giray ma‛rifetleriyle Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.

Muhâsebecisi Sâmi İbrâhim Efendi’ye ve Bu sene hudûdu kat‛ı, muhâfızı Vezîr Halil Paşa’ya sipâriş ve tahrîrine sâbıkā Başbâkī kulu Osman Ağa me’mûr, Leh hudûdu havali Kırım Hânı Devlet Giray ma‛rifetleriyle Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.

Muhâsebecisi Sâmi İbrâhim Efendi’ye ve Bosna hudûdu kat‛ı, mustahâfızı Vezîr Halil Paşa’ya sipâriş ve tahrîrine sâbıkā Başbâkī kulu Osman Ağa me’mûr, Leh hudûdu ahvâli Kırım Hânı Devlet Giray ma‛rifetleriyle Özü Mustahâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya dermân olundu.

Muhâsebecisi Sâmi İbrâhim Efendi’ye ve Bosna hudûdu kat‛ı, muhâfızı Vezîr Halil Paşa’ya sipâriş ve tahrîrine sâbıkā Başbâkī kutlu Osman Ağa me’mûr, Leh hadidi havali Kırım Hânı Devlet Giray ma‛rifetleriyle Özü Muhâfızı Vezîr Yusuf Paşa’ya fermân olundu.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisinde yukarıdaki)Osmanlı Türkçesi metnin Latin harfleri ile çeviri yazısı doğru olarak verilmiştir?

Hüseyin Aga-zâde Hüseyin Paşa’dır -ki Devlet-i aliyyede niçe hidmetlerde istihdâm olunup, Sultân Mahmud Hân aleyhi’r-rahmeti ve’l-gufrân zemânında ibtidâ kendülere beğlerbeğilik ile Şehrizol eyâleti ihsân, ba‛dehû Boğaz-hisârı muhâfazasında iken vizâret verilüp...

Hüseyin Aga-zâde Hüseyin Paşa’dır -ki Devlet-i aliyyede niçe hidmetlerde istihdâm olunup, Sultân Mehemmed Hân aleyhi’r-rahmeti ve’l-buhrân zemânında ibtidâ kendülere beğlerbeğilik ile Şehrizol eyâleti ihsân, ba‛dehû Boğaz-hisârı muhâfazasında iken vizâret verilüp...

Hasan Aga-zâde Hüseyin Paşa’dır -ki Devlet-i aliyyede niçe hidmetlerde istihdâm olunup, Sultân Mehemmed Hân aleyhi’r-rahmeti ve’l-gufrân zemânında ibtidâ kendülere beğlerbeğilik ile Şehrizol eyâleti ihsân, ba‛dehû Boğaz-hisârı muhâfazasında iken vizâret verilüp...

Hasan Aga-zâde Hüseyin Paşa’dır -ki Devlet-i aliyyede niçe hidmetlerde istihdâm olunup, Sultân Mahmud Hân aleyhi’r-rahmeti ve’l-gufrân zemânında ibtidâ kendülere beğlerbeğilik ile Şehrizor eyâleti ihsân, ba‛dehû Boğaz-hisârı muhâfazasında iken vizâret verilüp...

Hasan Aga-zâde Hasan Paşa’dır -ki Devlet-i aliyyede niçe hidmetlerde istihdâm olunup, Sultân Mehemmed Hân aleyhi’r-rahmeti ve’l-gufrân zemânında ibtidâ kendülere beğlerbeğilik ile Şehrizol eyâleti ihsân, ba‛dehû Boğaz-hisârı mustahâfazasında iken vizâret verilüp...

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisinde "Alâmet" teriminin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Dünya

İnsanlık

İz, nişan

Kainat

İnsanlık

Açıklama:

İz, nişan

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisinde "yüce, yüksek, necip" anlamına gelen terim doğru olarak verilmiştir?

İkbal

Aliyye

Mahrec

Alâ

Atî

Açıklama:

Aliyye

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisinde "parça parça, kısım kısım" anlamına gelen terim doğru olarak verilmiştir?

Deste deste

bukle bukle

Tutam tutam

Ceste ceste

Öbek öbek

Açıklama:

Ceste ceste

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde "kadîm" teriminin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Önemli, değerli

İlk, önce

Sağlam, güçlü

Kademe, basamak

Eski, köklü

Açıklama:

Eski, köklü

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerde hangisine yukarıdaki metnin çeviri yazısı doğru olarak verilmiştir?

...Munfasıl, fezâ’il-perver, Belgrad ve benâ‛at-küster Çelebi-zâde Kâsım İsmâ‛îl Efendi cenâblarının peder-i mağfiret-makamları ve mâ mâte men kâne bekā’uhû mislühüm mazmûnu netîce-i evsâf ve hulâsa-i defterleridir. Şeyh-zâde Abdî Efendi

...Munfasıl, fezâ’il-perver, belâgat ve benâ‛at-küster Çelebi-zâde Âsım İsmâ‛îl Efendi cenâblarının peder-i mağfiret-makarları ve mâ mâte men kâne bekā’uhû mislühüm mazmûnu netîce-i evsâf ve hulâsa-i defterleridir. Şeyh-zâde Abdî Efendi

...Munfasıl, fezâ’il-perver, belâgat ve benâ‛at-küster Çelebi-zâde Âsım İsmâ‛îl Efendi cenâhlarının peder-i mağfiret-makarları ve mâ mâte men kâne bekā’uhû mislühüm maznûnu netîce-i evsâf ve hulâsa-i defterleridir. Şeyh-zâde Abdî Efendi

...Munfasıl, fezâ’il-perver, belâgat ve benâ‛at-küster Çelebi-zâde Âsım İsmâ‛îl Efendi cenâhlarının peder-i mağfiret-makarları ve mâ mâte men kâne bekā’uhû mislümin mazmûnu netîce-i evsâf ve hulâsa-i defterleridir. Şeyh-zâde Abdî Efendi

...Munfasılla, fezâ’il-perverde, belâgat ve benâ‛at-güster Çeleb-zâde Âsım İsmâ‛îl Efendi cenâblarının peder-i mağfiret-makarları ve mâ mâte men kâne bekā’uhû mislühüm mazmûnu netîce-i evsâf ve hulâsa-i defterleridir. Şeyh-zâde Abdî Efendi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisinde "akd-i musâlaha" teriminin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Evlilik anlaşması

Ateşkes antlaşması

Barış antlaşması

Boşanma antlaşması

Değişim Antlaşsı

Açıklama:

Barış Antlaşması

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisinde "isti‛dâd" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmişti?

Dilekçe

Kabiliyet

Baskı

Talep

Çekilme

Açıklama:

Kabiliyet

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerin hangisinde sülâsî mücerred masdar ism-i fâ‛illerinden birisi değildir?

Sâlik

Mâlik

Nâdir

Hâdis

Masraf

Açıklama:

Masraf

Doğru Cevap: E

Soru 51

“Pek güzel, daha güzel, en güzel” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

âlî

ahsen

hasenât

latîf

nâdir

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
Doğru yanıt ahsen

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdaki kelime ve anlam eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Avn: Göz

Ahz: Almak

Dest: El

Izhâr: Ortaya çıkarma

Kırâ’et: Okumak

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
avn "yardım" anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

“Bir defada, aniden” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

gâh

ceste ceste

minvâl

def‘aten

der-akab

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
Doğru yanıt def'aten

Doğru Cevap: D

Soru 54

“Beklemek, durmak, duraklamak” anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

tevakkuf

mübaşeret

ibtidâ

te’hîr

hulûl

Açıklama:

Yeni kelimeler öğrenerek kelime hazinenizi geliştirebileceksiniz.
doğru yanıt tevakkuf kelimesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Asıl adı Halîkatü’r-rü’esâ olmakla birlikte daha çok Sefînetü’r-rü’esâ adıyla bilinen ve ün kazanan biyografi türündeki eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Yozgatlı Mehmet Akif Efendi

Ahmed Resmî Efendi

Nişancı Mustafa Çelebi

Süleyman Faik Efendi

Ragıp Mehmed Paşa

Açıklama:

Metin Okuma ve Anlama : El Yazması Metinler - Giriş
Ahmed Resmî Efendi’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman adlı eserde Köprülü Mehmet Paşa’nın kardeşi olan Hasanağaoğlu Hüseyin Paşa’ya beylerbeyilik ve Şehrizol eyaletini veren ve kendisinden ‘’aleyhi’r-rahmeti ve’l gufrân ‘’ denilerek söz edilen padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan Murad Hüdavendigar

Sultan Yıldırım Bayezid

Sultan Mehmet Han

Kanuni Sultan Süleyman

Sultan I. Ahmed

Açıklama:

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman
Sultan Mehmed Han ( Fatih Sultan Mehmed )

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ‘’yanına katılmak, arkadaşlık etmek’’ anlamındadır?

Hicâb

Esbâb

İstihdâm

Mütemâdî

Refâkat

Açıklama:

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman
Refâkat

Doğru Cevap: E

Soru 58

‘’Sözün kısası, kısacası’’ anlamına gelen velhâsıl sözcüğünün Osmanlıca yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman
Seçeneklerde Osmanlıca yazımı verilen sözcükler sırasıyla şöyledir: Tedârük ( sağlamak, elde etmek ), ta’lîk ( alakadar etmek, alakası olmak ), velhâsıl ( sözün kısası, kısacası ), şevket ( ululuk, azamet, yücelik ), vâkıf ( bir şeyi hakkıyla bilen )

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Farsça yapılardan atıf vavıyla yapılan birleşik isimlerdendir?

Devlet-i aliyye

Sulh u salâh

Tavâ’f-i asker

Ale’l-husûs

Cenâb-ı Feyyâz-ı mutlak

Açıklama:

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman
Sulh-u salâh. Diğerleri birleşik isim değil, tamlamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

‘’Gerçi üç aya dek mükâlemeye mübâşeret olunmadı, lâkin mukaddemce elçiler ta’yîn olunmamış olsa mükâleme ve sulh sene-i âtiyeye kalup, tekrâr asker cem’olup, tedârük-i sefer görülmeğe muhtâc olurdu. ‘’
Yukarıdaki cümlede yer alan "mükâleme" sözcüğünün doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Antlaşma

Görüşme

Sağlama

Önde gitme

Toplanma

Açıklama:

Anonim Tevârîh-i Âl-i Osman
Tartışma, kavga, dövüş anlamına gelen cidâl kelimesi metinde yer almamaktadır. Soru düzeltildi.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Ahmed Resmî Efendi’nin Halîkatü’r Rü’esâ adlı eserinin Şeyh-zâde Abdî Efendi Lügâtleri bölümünde geçen ‘’soy, nesil, neseb’’ anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Sefîd

Mazhar

Berûz

Ferzend

Nijâd

Açıklama:

Ahmed Resmî Efendi, Halîkatü’r Rü’esâ , Şeyh-zâde Abdî Efendi Lügâtleri
Seçeneklerde verilen sözcüklerin anlamları sırasıyla beyaz, ak ( sefîd), nail olma, şereflenme, onur duyma ( mazhar ), kavga, savaş ( berûz ), oğul, çocuk (ferzend ), soy, nesil, neseb ( nijâd ) şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Ahmed Resmî Efendi’nin Halîkatü’r Rü’esâ adlı eserinin Râmi Mehemmed Paşa bölümünde geçen ‘terâne’’ sözcüğünün doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Nağme, ahenk, makam

Okşama, gönül alma

Saflık, berraklık, gönül şenliği, neşe, zevk

Baht, talih, yazı

Pek güzel, daha güzel, en güzel

Açıklama:

Ahmed Resmî Efendi, Halîkatü’r Rü’esâ , Râmi Mehemmed Paşa
Seçeneklerde verilen açıklamalar sırasıyla terâne, nevâziş, safâ, ikbâl, ahsen sözcüklerini karşılamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki kelimelerden hangisi mimli masdar değildir?

Mahmidet

Masraf

Mağfiret

Mesrûr

Maslahat

Açıklama:

Ahmed Resmî Efendi, Halîkatü’r Rü’esâ
Mesrûr, sülâsi mücerred masdarlardan ism-i mef’ûldür.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Ahvâl-i Anapa ve Çerkes adlı eserde yer alan aşağıdaki tamlamalardan hangisi Farsça isim tamlamasıdır?

Pesend ü âferîn

İnâyet-i Bârî

Eyyâm-ı kalîle

Ba’de’l-isâl

Umûr-dîde

Açıklama:

Ahvâl-i Anapa ve Çerkes
Pesend ü âferîn, Farsça atıf vavıyla yapılan birleşik isimdir. İnâyet-i Bârî, Farsça isim tamlamasıdır. Eyyâm-ı kalîle, sıfat tamlamasıdır. Ba’de’l-isâl, Arapça tamlamadır. Umûr-dîde, Farsça birleşik sıfattır.

Doğru Cevap: B

Osmanlı Türkçesi Metinleri I - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler