Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdaki şıklardan hangisi iftirâk kelimesinin İfti‘âl Bâbı'na dönüştürülmeden evvelki halidir?

فرقت

منع

نظر

عبرت

Doğru Cevap: B

Soru 7

Hangisi ism-i alettir?

مِفْتَاحْ

مَوْعَدْ

مَوْلِدْ

مَهْبِطْ

مَبْدأ

Açıklama:

Yalnızca A seçeneğindeki مِفْتَاحْ “miftâh” (anahtar), فتح feth (açma, başlama) kelimesinden türetilmiş ism-i alettir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hangisi ism-i alet türeten vezinlerden birisidir?

mif‘ale

fu‘ayl

mef‘al

mef‘il

fa‘ûl

Açıklama:

İsm-i alet türetmek için mif‘al, mif‘âl, mif‘ale ve i‘lâlli kelimelerde mî‘âl vezni kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

عُبَيدْ kelimesinin türü nedir?

ism-i mekân

ism-i zaman

ism-i alet

ism-i tasgîr

ism-i mensûb

Açıklama:

عبدabd (kul, köle) kelimesinden türetilen عُبَيدْ ubeyd (kulcağız) bir ism-i tasgirdir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

حسن hasen kelimesinin ism-i sagîri hangisidir?

حَسَنْ

اَحْسَنْ

حُسَينْ

مُحْسِنْ

اِحْسَانْ

Açıklama:

حسن hasen kelimesinin ism-i sagîri fu‘ayl vezninde حُسَينْ şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Hem geçişli hem de geçişsiz fiillerden türetilebilen sıfatlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Sıfat-ı müşebbehe

İsm-i Tafdîl

İsm-i Mekân

İsm-i fâiller

İsm-i Tasgīr

Açıklama:

Sıfat-ı müşebbehe ile ism-i fail arasında diğer bir fark ise, sıfat-ı müşebbehelerin sadece geçişsiz fiillerden elde edilmesidir. İsm-i fâiller hem geçişli hem de geçişsiz fiillerden türetilebilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Fiilin ifade ettiği niteliğin bir varlıkta, bir nesnede, öteki varlık veya nesnelere göre daha fazla ya da en fazla bulunduğunu ifade eden sıfatlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İsm-i Zamân

İsm-i Tafdîl

Sıfat-ı Müşebbehe

İsm-i Mensûb

Mübâlağa-i Fâ‘il

Açıklama:

Fiilin ifade ettiği niteliğin bir varlıkta, bir nesnede, öteki varlık veya nesnelere göre daha fazla ya da en fazla bulunduğunu ifade eden sıfatlara ism-i tafdîl adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Osmanlı Türkçesi'ndeki غَيُورْ gayûr kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Çok çok öven

Güzel koku

Çok aceleci

Acele

Çok gayretli

Açıklama:

غَيُورْ gayûr (çok gayretli)

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Fâ‘ilin yaptığı işi sürekli ve çok yapması nedeniyle meslek ismi elde edilen sıfatlar arasında yer almaz?

حََّمالْ hammâl

قَصَّابْ kassâb

سَيَّاحْ seyyâh

عَطَّارْ attâr

صَرَّافْ sarrâf

Açıklama:

Fâ‘ilin yaptığı işi sürekli ve çok yapması nedeniyle meslek ismi elde etmek için de kullanılır.
صَرَّافْ sarrâf صرف sarf
عَطَّارْ attâr (güzel koku satıcısı) عطر ıtr (güzel koku)
حََّمالْ hammâl حمل haml (yük)
بَزّاَزْ bezzâz (bez satan) بزّ bezz (pamuk veya ketenden yapılan dokuma)
قَصَّابْ kassâb (kasap) قصب kasb (kesmek)

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aitlik anlamı veren sıfatlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Müzâ‘af

İsm-i mensûb

Sıfat-ı Müşebbehe

İsm-i Tafdîl

Mübâlağa-i Fâ‘il

Açıklama:

Aitlik, mensupluk anlamı veren sıfatlara ism-i mensûb adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Türedikleri fiilin gerçekleştiği yeri bildiren kelimelerin Osmanlı Türkçesindeki kullanılan üç vezinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Mef‘il

Fa‘lân

Fa‘‘âl

İ‘lâl

Fa‘ûl

Açıklama:

İsm-i Mekân
Türedikleri fiilin gerçekleştiği yeri bildiren kelimelerdir. Vezinleri ism-i zamân ile aynıdır. Osmanlı Türkçesinde üç vezni kullanılır.

Mef‘al
Mef‘il
Mef‘ale

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdaki kelimelerden hangisi 'Mef‘ale' vezninde kullanılmamıştır?

مَحْكَمَه mahkeme

ملح milh

درس ders

حكم hükm

جلوس cülûs

Açıklama:

Mef‘ale مَفْعَلَه
مَدْرَسَه medrese درس ders
مَحْكَمَه mahkeme حكم hükm
مَطْ بعَه matba‘a (basımevi) طبع tab‘ (kitap basmak)
مَنْظَرَه manzara (bakılıp seyredilen yer) نظر nazar (bakmak)
مَمْلَحَه memleha (tuz çıkarılan yer, tuzla) ملح milh (tuz)

Doğru Cevap: E

Soru 18

İsm-i Zamân'ın Osmanlı Türkçesi'nde kullanılan vezinleri aşağıdakilerden hangileridir?

Fa‘‘âl ve Fa‘ûl

Mef ‘al ve Mef ‘il

Fa‘îl ve Fa‘lân

Ef ‘al ve İ‘lâl

İ‘lâl ve Fa‘‘âl

Açıklama:

İsm-i Zamân
Fiilin gerçekleştiği zamanı gösteren kelimelerdir. Osmanlı Türkçesinde mef ‘al
( مَفْعَلْ ) ve mef ‘il ( مَفْعِلْ ) vezinleri kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Osmanlı Türkçesinde kullanılan ولادت vilâdet kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Söz verilen yer

Doğmak, doğuş

Başlama, ilk

Söz verme

Doğum zamanı

Açıklama:

İsm-i Zamân
Fiilin gerçekleştiği zamanı gösteren kelimelerdir. Osmanlı Türkçesinde mef ‘al
( مَفْعَلْ ) ve mef ‘il ( مَفْعِلْ ) vezinleri kullanılır.
مَبْدَأ mebde’ (başlama zamanı) بدء bed’ (başlama, ilk)
مَوْلِدْ mevlid (doğum zamanı) ولادت vilâdet (doğmak, doğuş)
مَوْعِدْ mev‘id (söz verilen yer veya zaman) وعد va‘d (söz verme)

Doğru Cevap: B

Soru 20

İsmin küçüklük hâlini bildiren küçültme isimlerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İsm-i Mekân

İsm-i Mensûb

İsm-i Tasgīr

İsm-i Âlet

İsm-i Zamân

Açıklama:

İsm-i Tasgīr
İsmin küçüklük hâlini bildiren küçültme isimlerine ism-i tasgīr adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

“Unutkan” kelimesinin ism-i fâili aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Unutmak

Unutulan

Unutan

Unutkanlık

Unutulmuş

Açıklama:

“unutkan” kelimesi “-kan” ekiyle elde edilmiş bir sıfat-ı müşebbehedir. Bunun ism-i fâili “unutan” şeklindedir. “unutan” kelimesinde unutma işi geçici bir durumdur. “unutkan”lık ise kişide süreklilik gösteren bir sıfat şeklindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Fiilin ifade ettiği niteliğin bir varlıkta, bir nesnede, öteki varlık veya nesnelere göre daha fazla ya da en fazla bulunduğunu ifade eden sıfatlara ne ad verilir?

İsm-i tafdîl

Mübâlağa-i Fâ‘il

Sıfat-ı Müşebbehe

İsm-i Mensûb

İsm-i Mekân

Açıklama:

Fiilin ifade ettiği niteliğin bir varlıkta, bir nesnede, öteki varlık veya nesnelere göre daha fazla ya da en fazla bulunduğunu ifade eden sıfatlara ism-i tafdîl adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi daha kolay anlamına gelmektedir?

Eshel

Asgar

Suhûlet

Azamet

Sıgar

Açıklama:

Eshel: (daha kolay)

Doğru Cevap: A

Soru 24

Müzâ‘af olan kelimelerde vezin hangi şekildedir?

ef ‘al

efell

ef ‘â

fa‘lâ

Fa''âl

Açıklama:

Müzâ‘af olan kelimelerde vezin efell şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Yalan kelimesi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kezzâb

Bezzâz

Attâr

Acûl

İsm-i Mekân

Açıklama:

İsm-i Mekân

Doğru Cevap: E

Soru 37

İsm-i fâ‘illere benzerler.
İsm-i fâ‘iller fiilin ifade ettiği işi geçici olarak yaparlar.
Türkçe’de -kan, -ken; -kın, -kin; -lı, -li; -k gibi eklerle elde edilirler.

Yukarıdaki bilgiler aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Sıfat-ı Müşebbehe

Mübâlağa-i Fâ‘il

İsm-i Tasgīr

İsm-i Tafdîl

İsm-i Mensûb

Açıklama:

Sıfat-ı Müşebbehe

Doğru Cevap: A

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan kelimelerden hangisinin Türkçe anlamı doğru olarak verilmiştir?

Meltafe(ملطفه)= Güzellik

Makber(مقر)=Uygun

Mebhas(مبحث)=Ucuz

Mevlid(مولد)=Ölüm

Meşcere(مشجره)=Sulak

Açıklama:

Meltafe(ملطفه)= Güzellik, letafet anlamlarındadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ism-i âlet için doğru değildir?

Vasıta olarak kullanılırlar.

Üç vezni vardır.

Geçişsiz masdardan türerler.

Âlet ve edevât ismini ifade ederler.

İ‘lâl'de mif ‘âl vezni için mî‘âl vezni kullanılır.

Açıklama:

Fiilin bahsettiği işi yapmaya vasıta olan kelimelere ism-i âlet adı verilir. Bunlar âlet ve edevât ismini ifade ederler. Sadece geçişli masdarlardan gelirler. Üç vezni vardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan vezinlerden hangisi hem ism-i zamân hem de ism-i mekân için birlikte kullanılmaktadır?

Fu‘ayl-فعيل

Mî‘âl-ميعال

Mif‘âl-مفعال

Mef ‘ale-مفعله

Mef ‘il-مفعل

Açıklama:

Mef'il ve Mef'al vezinleri hem ismi-i zaman hem de ism-i mekan için birlikte kullanılmaktadırlar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

İsm-i âlet gurubunda yer alan aşağıdaki kelimelerden hangisi süpürge anlamındadır?

Mihbere-محبرة

Mıkleme-مقلمه

Migsel-مغسل

Miknese-مکنسه

Miftâh-مفتاح

Arapça من ön edatı, Türkçe’deki den/dan, dolayı, sebebinden anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hangisi Arapçada üst anlamına gelmektedir?

قبل

تحت

فوق

بين

حسب

Açıklama:

C seçeneğinde verilen فوق fevk kelimesi Arapçada "üst" anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Hangi seçenekte Arapça bir tamlama basit bir isim gibi kullanılarak Farsça bir tamlama oluşturmuştur?

درون بابالسلام

علىالخصوص

قبل الطوفان

سلسلةالزهب

تزكرةالاوليا

Açıklama:

Aşağıdakilerden hangisi Arapça’da önemli bir yere sahip olan harf-i cerlerden değildir?

Min

Açıklama:

Arapça’da önemli bir yere sahip olan harf-i cer dediğimiz ön edatlar tamlananın önüne geldiklerinde tamlananın sonunu esreli okuturlar.
Önce harf-i cerleri sıralayalım:
ب bi: Türkçe’de e/a, da/de, ile anlamlarında
عن an: Türkçe’de den/dan anlamında
فى fi: Türkçe’de de/da, içinde anlamında
ل li: Türkçe’de için, dolayı, yüzünden anlamlarında
من min: Türkçe’de den/dan, dolayı, sebebinden anlamlarında
ك ke: Türkçe’de gibi, sanki anlamlarında olup benzerlik ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi "el-yevm" olarak okunur?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi "zaman" demektir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki " tamlama- okunuşu- anlamı" eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

- dârü’l-fünûn- fenler evi

- dârü’s-sa‘âde - mutluluk evi

- emîrü’l-mü’minîn - mü’minlerin emiri

- şemsü’ş-şitâ- kış güneşi

-re’îsü’l-küttâb- katiplerin reisi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Allah kelimesiyle yapılan tamlamalarda Allah kelimesi tam yazılamamaktadır. Bu yüzden araya tire konmadan yazılır.

Tamlamalar Latin harfleriyle yazılırken ilk kelimenin ortasına tire, harf-i ta‘rîfin “le”sinden sonra kesme işareti konmaktadır.

Tamlanan (muzâf) kelime ه veya ت ile bitiyorsa bu harfler

ile yazılır ve okunur.

Tamlayan konumundaki kelime (muzâfun ileyh) ت ile bitiyorsa bu te ha-i resmiye

olarak okunur

Osmanlı Türkçesinde دين dîn kelimesiyle yapılan Arapça tamlamalarda tamlanan (muzâf) Osmanlı Türkçesinde ötreli okunur.

Açıklama:

a. Allah kelimesiyle yapılan tamlamaların bugünkü alfabeyle yazımında Allah kelimesi tam yazılamamaktadır. Bu yüzden araya tire konmadan yazılması daha uygundur. Abdu’l-lah değil Abdu’llah ya da Abdullah yazmak daha uygundur
b. Ayrıca tamlamalar Latin harfleriyle yazılırken iki kelimenin arasına tire, harf-i ta‘rîfin “le”sinden önce kesme işareti konmaktadır.
c.
d.

e. Osmanlı Türkçesinde دين dîn kelimesiyle yapılan Arapça tamlamalara sıkça rastlanmaktadır. Bu tamlamalarda tamlanan (muzâf) bilinenin aksine Osmanlı Türkçesinde ötreli değil üstünlü okunur. الدين جنم Necmüd-din değil Necmeddin’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
i. Arapça sıfat tamlaması da isim tamlaması gibi değildir.
ii. Tamlanan(muzâfun ileyh) ve tamlayan (muzâf) dan oluşur.
iii. Tamlama yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir.
iv. Cinsiyet(teklik, ikilik- tesniye, çokluk) yönünden uygunluk.
v. Sayı yönünden (müennes-müzekker) uygunluk.
vi. Belirlilik-belirsizlik yönünden uygunluk.

i, iv

iii, vi

i, iii, v

ii, iv, vi

i, ii, vi, v

Açıklama:

Arapça sıfat tamlaması da isim tamlaması gibidir.
Tamlanan (muzâf) ve tamlayan (muzâfun ileyh)dan oluşur. Sıfat tamlamasında tamlayan kelime sıfattır. İsim ve sıfat tamlamasını tamlayan kelimenin isim ya da sıfat oluşundan anlarız. Tamlayan isim ise isim tamlaması, sıfat ise sıfat tamlamasıdır.
Tamlama yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir.
1. Cinsiyet (müennes-müzekker)
2. Sayı (teklik, ikilik- tesniye, çokluk)
3. Belirlilik-belirsizlik

Doğru Cevap: B

Soru 26

Üç kelimeden oluşan Arapça tamlamalar için aşağıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur? i. Birinci kelimenin sonu ötrelidir. ii. İkincinin sonu ötelidir. iii. Üçüncü kelimenin sonu esreli veya sükûnludur. iv. Son kelimenin başı harf-i ta‘rîfli olur.

i, ii

iii, iv

i, ii, iii

i, iii, iv

i, ii, iii, iv

Açıklama:

Üç kelimeden oluşan Arapça tamlamalarda

birinci kelimenin sonu ötreli,

ikincinin sonu esreli,

üçüncü kelimenin sonu esreli veya sükûnlu,

ayrıca son kelimenin başı harf-i ta‘rîfli olur.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "ilelebed" sözcüğünün Arapça karşılığıdır?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki harf-i cerlerle ilgili eşleşmelerden hangisi doğrudur?

-Türkçe’de için, dolayı, yüzünden anlamlarında

- Türkçe’de e/a, da/de, ile anlamlarında

- Türkçe’de de/da, içinde anlamında

- Türkçe’de den/dan, dolayı, sebebinden anlamlarında

- Türkçe’de gibi, sanki anlamlarında olup benzerlik ifade eder.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi "kıyamet gününe kadar" söz dizisinin Arapça karşılığıdır?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Arapça tamlamalarda "üstün" okunan yeri belirlemesi açısından diğerlerinden farklıdır?

Açıklama:

Tamlanan (muzâf) kelime ه veya ت ile bitiyorsa bu harfler hangi harfle yazılır ve okunur?

Açıklama:

Tamlanan (muzâf) kelime ه veya ت ile bitiyorsa bu harfler ة ile yazılır ve okunur

Doğru Cevap: C

Soru 36

Sıfat tamlamalarında tamlanan ve tamlayan kelimeler çeşitli yönlerden birbirine uyumludur.Tamlama yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir. Bu uygunluğun kaç yönü vardır?

Açıklama:

Tamlama yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir. Bu uygunluk şu yönlerdendir:
1. Cinsiyet (müennes-müzekker)
2. Sayı (teklik, ikilik- tesniye, çokluk)
3. Belirlilik-belirsizlik

Doğru Cevap: B

Soru 37

Türkçe’de de/da, içinde anlamında kullanılan harfin Arapça okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıdakilerden hangisi 'hurûf-ı şemsiyye' değildir?

Açıklama:

B seçeneğinde verilen harf bir kameri harftir. Diğer seçeneklerdeki harfler şemsi harftir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdaki tamlamalardan hangisinin okunuşu doğrudur?

دارالسعاده dârü’l-fünûn

دارالفنون dârü’s-sa‘âde

مرآت التواريخ emîrü’l-mü’minîn

فخرالنسا fahrü’n-nisâ

رئ ﺲﻴ الكتاب mir’âtü’t-tevârîh

Açıklama:

فخرالنسا fahrü’n-nisâ şeklinde okunup kadınların övüncü anlamındadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Sıfat tamlaması yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir. Bu uygunluk hangi yönlerdendir?
I. Cinsiyet (müennes-müzekker)
II. Sayı (teklik, ikilik- tesniye, çokluk)
III. Belirlilik-belirsizlik

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Tüm maddelerde verilenler doğrudur. Sayfa 42'de anlatıldığı üzere
"Tamlama yapılırken sıfat, mevsûf olan birinci kelimeye uygun hale getirilir. Bu uygunluk şu yönlerdendir:
1. Cinsiyet (müennes-müzekker)
2. Sayı (teklik, ikilik- tesniye, çokluk)
3. Belirlilik-belirsizlik"
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdaki tamlamalardan hangisinin karşılığı doğru verilmiştir?

تحفةالحرمين Dârü’ş- sa‘âde

تزكرةالاوليا Tezkiretü’l- evliyâ

حديقه الوزرا Re’îsü’l-küttâb

حفظ الصحه Hâlikü’l-arz

بيت المال Silsiletü’z-zeheb

Açıklama:

Sayfa 42'de verilen örneklere bakılacak olursa تزكرةالاوليا tamlamasının karşılığının Tezkiretü’l- evliyâ olduğu görülecektir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi tamlamanın sonunun üstün okunmasına bir örnektir?

فوق العاده

قبل الطوفان

على الخصوص

الى الابد

Açıklama:

Yâ ( يا ) ünleme edatı bir tamlamanın başına geldiğinde tamlamanın sonunu üstün okutur.
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıda Arapça tamlamalara dair verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Arapça tamlamalarda genel kaide olarak tamlanan ötreli okunur.
II. Zincirleme tamlamalarda ikinci kelime (muzâfun ileyh)den itibaren kelime sonları esreli okunur.
III. Sonu tek ى ile biten kelimeler tamlanan (muzâf) olduğunda sondaki ى harfi okunmaz ye den önceki harf esreli okunur.

I, II ve III

I ve III

I ve II

II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Arapça tamlamalarda genel kaide olarak tamlanan ötreli okunur. Ancak esreli okunduğu yerler de vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Zincirleme tamlamalarda ikinci kelime (muzâfun ileyh)den itibaren kelime sonları esreli okunur.

Kitâbu Evsâfi’l -Mesâcidi’ş-Şerîfe
Sonu tek ى ile biten kelimeler tamlanan (muzâf) olduğunda sondaki ى harfi okunmaz ye den önceki harf esreli okunur:
قاضى الحاخات âdi’l-hâcât= İstekleri yerine getiren Allah
مفتى الانام† üffi’l-enâm=halkın müftüsü, şeyhülislâm
Verilenlerin tümü doğrudur. Doğru yanıt A'dır.

Aşağıdaki harflerden hangisi kameri harflerden değildir?

Açıklama:

س harfi, şemsi harflerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

فخرالنسا Tamlamasının doğru okunuşu aşağıdakilerden
hangisidir?

Fahre’n-nisâ

Fahrü’n-nesâ

Fahrü’l-nisa

Fahrü’n-nisâ

Fahrü’l-insâ

Açıklama:

Tamlamanın doğru okunuşu Fahrü’n-nisâ'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdaki tamlama-okuma eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

حّب الوطن Habibü’l-vatan

أمیرالمؤمنین Emirü’l-mü’min

رئیس الكتاب Reise’l-kâtib

نورالقمر Nevveru’l-kamer

رمضان المبارك Ramazânü’l-mübârek

Açıklama:

رمضان المبارك Ramazânü’l-mübârek doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

''Sıfat tamlamalarında tamlanan ve tamlayan kelimeler çeşitli yönlerden birbirine uyumludur.'' kuralı ile kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?

Cinsiyet, sayı, belirlilik-belirsizlik uyumu

Büyük harf-küçük harf uyumu

Vokal uyumu

Açık hece-kapalı hece

İnce ses-kalın ses uyumu

Açıklama:

Cinsiyet, sayı, belirlilik-belirsizlik uyumu

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi devlet hazinesi anlamında kullanılmıştır.

دار السلطنه

بيت المال

سلسلة الزهب

دار السعاده

شمس العرفان

Açıklama:

بيت المال Beytü'l-mal

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki tamlamalardan hangisi sıfat tamlamasıdır?

يوم القيامه Yevmü'l-kıyâme

دين الاسلام Dinü'l-İslam

دول المعظمه Düvelü'l-muazzama

دارالدنيا Dârü'd-dünya

كليدالبحر Kilidü'l-bahr

Açıklama:

دول المعظمه Düvelü'l-muazzama tamlamasında muazzam kelimesi sıfat olduğu için tamlamamız sıfat tamlamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Arapça isim ve sıfat tamlamalarında ilk kelime yani tamlananın sonu ötrelidir. Ancak bu hareke bazı durumlarda üstünlü (fethalı) okunabilir. Aşağıdaki örneklerden hangisinin ilk kelimesi üstünlü okunmaktadır?

خالق الارض

دار السلطنه

تزكرة الاوليا

قبل الطوفان

تحفة الحرمين

Açıklama:

İlk kelime tamlananın üstün okunduğu yerler arasında قبل kabl (önce) kelimesi de vardır. قبل الطوفان tamlaması bu yüzden üstünlü yani Kable't-tufan şeklinde okunur.

Doğru Cevap: D

Soru 60

''Sonu tek ى ile biten kelimeler tamlanan (muzâf) olduğunda sondaki ى harfi okunmaz ye den önceki harf esreli okunur'' Bu kurala göre مفتى الانام tamlaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde düzgün okunmuştur?

Müftü'l-enâm

Müfte'l-enâm

Müftiyyi'l-enâm

Müfteyyü'l-enâm

Müfti'l-enâm

Açıklama:

Kurala göre ''Müfti'l-enâm'' doğru okunuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki harf-i tarih kullanımlarından hangisi yanlıştır?

El-vedâ

El-amân

el-ân

el-şems

el-yevm

Açıklama:

el-şems değil eş-şems olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi güneş harfleriyle yapılmış kelimelere örnek verilemez?

Eş-şems

el-yevm

ez-zaman

bit-tafsil

sâlifüz'-zikr

Açıklama:

el-yevm kameri harflerle oluşturulmuş bir kelimedir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

dârü’s-sa‘âde=mutluluk evi

dârü’l-fünûn=fenler evi

şemsü’ş-şitâ=kış güneşi

mir’âtü’t-tevârîh=tarihlerin aynası

şemsü’ş-şitâ=yaz güneşi

Açıklama:

şemsü’ş-şitâ=kış güneşi anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

dârü’l-fünûn=fenler evi

emîrü’l-mü’minîn=mü’minlerin emiri

fahrü’n-nisâ=kadınların fakiri

şemsü’ş-şitâ=kış güneşi

mir’âtü’t-tevârîh=tarihlerin aynası

Açıklama:

fahrü’n-nisâ=kadınların övüncü anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerin hangisinde "تحفةالحرمين" kelimesinin yazılışı doğru olarak verilmiştir?

Tıhfetu’l-haremeyn

Tuhfatü’l-harameyn

Tuhfetü’l-haremeyn

Tahfetü’l-harameyn

Tahfetu’l-haremeyn

Açıklama:

تحفةالحرمين=Tuhfetü’l-haremeyn doğru olarak yazılış şeklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisinde "سلسلةالزهب" kelimesinin yazılışı doğru olarak verilmiştir?

Selseletü’z-zeheb

Silseletü’z-zehib

Silsiletü’z-zahib

Silsiletü’z-zeheb

Selsiletü’z-ziheb

Açıklama:

سلسلةالزهب= Silsiletü’z-zeheb olarak yazılışı doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıda Arapça tamlamalar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Arapça isim ve sıfat tamlamalarında ilk kelimenin (tamlanan-muzâf) sonu ötrelidir.

Arapça isim ve sıfat tamlamalarında ilk kelimenin (tamlanan-muzâf) sonu ötrelidir. Ancak bu hareke bazı durumlarda üstünlü (fethalı) veya esreli (kesreli) okunabilir.

Elif-i maksûre (ى) ile biten kelimeler tamlanan olduğunda elif-i maksûre (ى) si okunmaz,
ondan önceki harf üstünlü okunur

Yâ (يا) ünleme edatı bir tamlamanın başına geldiğinde tamlamanın sonunu üstün
okutur.

Arapça tamlamalarda genel kaide olarak tamlanan esreli okunur. Ancak ötreli okunduğu
yerler de vardır.

Açıklama:

Arapça tamlamalarda genel kaide olarak tamlanan ötreli okunur. Ancak esreli okunduğu
yerler de vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıda harf-i cerler (Arapça’da önemli bir yere sahip olan harf-i cer dediğimiz ön edatlar tamlananın önüne geldiklerinde tamlananın sonunu esreli okuturlar) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

ب bi: Türkçe’de e/a, da/de, ile anlamlarında

عن an: Türkçe’de den/dan anlamında

فى fi: Türkçe’de den/dan, içinde anlamında

ل li: Türkçe’de için, dolayı, yüzünden anlamlarında

من min: Türkçe’de den/dan, dolayı, sebebinden anlamlarında

Açıklama:

فى fi: Türkçe’de de/da, içinde anlamında

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

fî sebîli’llâh=Allah yolunda

‘ale’l-husûs=öylesine bir durum

‘an karîbi’z-zamân=Yakın zamanda

fî emâni’llâh= Allâh’a emanet olun.

İlâ yevmi’l-kıyâm= Kıyamet gününe kadar

Açıklama:

‘ale’l-husûs=Hususiyetle, özellikle.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerin hangisi "تزكرةالشعرا" kelimesinin yazılışı doğru olarak yazılmıştır?

Tezakiretü’ş-şu‘arâ

musibetler

zenginlikler

şakiler

kâşifler

kolaylıklar

Açıklama:

Metinde altı çizilerek işaretlenen مصاﺌب mesâ’ib kelimesi “musibetler, güçlükler” anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

“Ulaşma, erişme, varma, yetişme" anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

vürûd (ورود)

vusûl (وصول)

vech (وجه)

umûr (امور)

tülû‘ (طلوع)

Açıklama:

vusûl (وصول)

Doğru Cevap: B

Soru 12

“müzeyyen (مزين)” kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Münasib, lâyık, yaraşır.

Kolaylıkla olan, kolay gelen, nasip

Bezenip süslenmiş, ziynetli

şaşma, hayret etme

Hürmet. Riayet. İkramda bulunmak.

Açıklama:

Bezenip süslenmiş, ziynetli

Doğru Cevap: C

Soru 13

"Temizlik, paklık, pakizelik” anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

te’kîd (تأكيد)

tedârük (تدارك)

nigerân (نگران)

nezâfet (نظافت)

temâşâ (متاشا)

Açıklama:

nezâfet (نظافت)

Doğru Cevap: D

Soru 14

“sâ‘ika (سائقه)" kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yıldırım

Sekizinci

Birinin yanına katma

İsimlendirme. Ad verme

Uğurlamak

Açıklama:

Yıldırım

Doğru Cevap: A

Soru 15

“tesmiye (تسميه)" kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

şaşma, hayret etme

Işık, parıltı, nur

İsimlendirme. Ad verme

Çevreleyen, içine alan, ihtivâ eden, kaplayan

Zengin. Mal mülk sâhibi

Açıklama:

İsimlendirme. Ad verme

Doğru Cevap: C

Soru 16

“müyesser (ميسر)" kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Özleyen, hasret çeken.

Sahiller, yalılar.

Bir şeye doğru yönelme, bir tarafa dönme.

Kalb sâfi, derin mes’elelere aklı ermeyen insan.

Kolaylıkla olan, kolay gelen, nasip.

Açıklama:

Kolaylıkla olan, kolay gelen, nasip.

Doğru Cevap: E

Soru 17

"Sol, sol taraf. Sağın ve cenubun zıddı. Kuzey."anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

şâyân (شايان)

şu‘â‘ (شعاع)

şimâl (مشال)

şâmil (شامل)

sevâhil (سواحل)

Açıklama:

şimâl (مشال): Sol, sol taraf. Sağın ve cenubun zıddı. Kuzey.

Doğru Cevap: C

Soru 18

“Sâkin olanlar, oturanlar” anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

sekene (سكنه)

sefîne (سفينه)

sâyebân (سايبان)

sâdedil (صادهدل)

ri‘âyet (رعايت)

Açıklama:

sekene (سكنه)

Doğru Cevap: A

Soru 19

"ihtirâm (احرتام)" kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Noksansız, eksiksiz olarak. Tam olarak.

Hürmet olunmak, tazim olunmak, hürmet, saygı.

Köy. Nâhiyeden küçük olan, insanlarla meskun yer.

Büyük, âli, yüce.

Bir şeyin esâsı ve iç yüzü.

Açıklama:

Hürmet olunmak, tazim olunmak, hürmet, saygı.

Doğru Cevap: B

Soru 20

“Yan, yön, taraf. Sebeb." anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

fevâ’id (فوائد)

havf (خوف)

cihet (جهت)

cedîd (جديد)

belâyâ (باليا)

Açıklama:

cihet (جهت)

Doğru Cevap: C

Soru 21

"Kolaylıkla olan, kolay gelen, nasip" anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

ميسر (müyesser )

متناسب (mütenâsib )

مشال (şimâl )

منبت (münbit )

مسارعت (müsâra‘at )

Açıklama:

müyesser (ميسر :(Kolaylıkla olan, kolay gelen, nasip. Doğru cevap A
mütenâsib (متناسب )Uygun, aralarında muntazam bir nisbet bulunan, muvâfık, birbirine mensub ve müşâbih olan.
şimâl (مشال ) Sol, sol taraf. Sağın ve cenubun zıddı. Kuzey.
münbit (منبت ) Verimli, verimi bol. İnbat eden, ekini güzel yetiştiren.
müsâra‘at (مسارعت ) Teşebbüs, girişme. Sür’at ve acele etme.

Doğru Cevap: A

Soru 22

güşâ (كوشا) kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Verimli, verimi bol. İnbat eden, ekini güzel yetiştiren.

San’atla yapılan, yapılmış. Yapma, yapmacık.

Açıcı, açan mânâsına gelir ve birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Dil-güşa: Gönüle ferahlık veren. Gönül açan

Korku korkutmak

Yakalanmış. Çatmış. Mübtelâ. Ulaşmış.

Açıklama:

güşâ (كوشا) Açıcı, açan mânâsına gelir ve birleşik kelimeler yapılır. Meselâ: Dil-güşa: Gönüle ferahlık veren. Gönül açan. Doğru cevap C.
dûçâr (دوچار ) Yakalanmış. Çatmış. Mübtelâ. Ulaşmış
havf (خوف )Korku, korkutmak.
masnû‘ (مصنوع :(San’atla yapılan, yapılmış. Yapma, yapmacık.
münbit (منبت )Verimli, verimi bol. İnbat eden, ekini güzel yetiştiren.

Doğru Cevap: C

Soru 23

"İsimlendirme. Ad verme." anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

müctemi‘ (جمتمع )

sâmin (سامن )

uryân (عريان )

sefîne (سفينه)

tesmiye (تسميه)

Açıklama:

sefîne (سفينه):Gemi.
uryân (عريان )Çıplak.
sâmin (سامن ) Sekizinci
müctemi‘ (جمتمع ) Toplu. Topluca. Bir ara - ya gelmiş. Hepsi. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Sülâsî Mücerred Masdardır?

kâşif (كاشف)

câzim (جازم)

’tâli (طالع)

vürûd(ورود)

hâlis (حالص)

Açıklama:

hâlis (حالص), ’tâli (طالع), câzim (جازم), kâşif (كاشف) İsm-i Fâ‘ildir. Doğru cevap D.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i fâ‘ildir değildir?

حالص (halis)

كشف (keşf)

واصل (vâsıl)

ناشر (nâşir)

واض (vâzı)'

Açıklama:

keşf (كشف) Sülâsî Mücerred Masdardır. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Verilen kelime ve anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

meserret (مسرت ) : Uygun. Yerinde. Denk.

şürût (شروط ) : Şartlar.

terfîk (ترفيق ) : Hürmet. Riayet. İkramda bulunmak.

nigerân (نگران ): Temizlik, paklık, pakizelik.

cezîre (جزيره ): Ağaçlar.

Açıklama:

meserret (مسرت ) Sevinç. şenlik. Sürur.
muvâfık (موافق ) Uygun. Yerinde. Denk.
terfîk (ترفيق ) Birinin yanına katma. Arkadaş etme.
ta‘zîm (تعظيم )Hürmet. Riayet. İkramda bulunmak.
nigerân (نگران ) Bakıveren, bakıcı.
nezâfet (نظافت ) Temizlik, paklık, pakizelik
cezîre (جزيره )Ada. Dört tarafı su ile çevrilmiş toprak parçası.
eşcâr (اشجار ) Ağaçlar. Doğru cevap B.

Doğru Cevap: B

Soru 27

"مشاراليه (müşârün-ileyh)" kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Kendine işaret edilen. İsmi evvelce söylenmiş olan.

Silâhlı, silâhlanmış.

Sakınan. Çekinen. Çekingen.

Benzer. Eş. Nâzır. Tıpkısı

Musibetler. Güçlükler.

Açıklama:

مشاراليه (müşârün-ileyh): Kendine işaret edilen. İsmi evvelce söylenmiş olan.
مسلح (müsellah): Silâhlı, silâhlanmış.
حمرتز (muhteriz) : Sakınan. Çekinen. Çekingen.
مثل (misl) :Benzer. Eş. Nâzır. Tıpkısı.
مصائب (mesâ’ib ):Musibetler. Güçlükler. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Bâdbân (بادبان ) kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yüce

Yelken

Korku

Bütün

Sevinç

Açıklama:

Yelken

Doğru Cevap: B

Soru 29

Sabâhleyin güneş tülû‘ etmek üzere iken.... cümlesinde geçen "tülû" kelimesi aşağıdakilerden hangi anlamında kullanılmıştır?

Hücum Etme

Vakıf Olma

Doğma, doğuş

İyi Niyet

Acele Etmek

Açıklama:

Doğma, doğuş

Doğru Cevap: C

Soru 30

Hâlis (حالص) kelimesinin türü aşağıdakilerden hangisidir?

İsm-i Fâ‘il

Cem‘-i sâlim

Sıfat-ı müşebbehe

Cem‘-i mükesser

İsm-i mef ‘ûl

Açıklama:

İsm-i Fâ‘il

Doğru Cevap: A

Soru 31

Mîsâk (ميساق ) kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Okyanus

Girişim

Yıldırım

İsimlendirme

Anlaşma

Açıklama:

Anlaşma

Doğru Cevap: E

Soru 32

Dört tarafı su ile çevrilmiş toprak parçası anlamında kullanılan Osmanlıca sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Cezm (جز)

Cezîre (جزيره)

Cihet (جهت)

Cereyân (جريان)

cenûb (جنوب)

Açıklama:

Cezîre (جزيره)

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki kelimelerden hangisi İsm-i Fâ‘ildir?

Vârid (وارد)

İrâs (ايراث)

Kadem (قدم )

Mübâşeret (مباشرت)

Müzeyyen (مزين )

Açıklama:

Vârid (وارد)

Doğru Cevap: A

Soru 34

Noksansız, eksiksiz olarak, bütünen anlamında kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

(فيه ما مع ) Ma‘mâfîh

( ستصحاب ) İstishâb

( مباشرت ) Mübâşeret

( كامال ) Kamilen

( ميسر ) Müyesser

Açıklama:

( كامال ) Kamilen

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i mef ‘ûldür?

Mezkûr (مزكور)

Nâşir (ناشر)

Vâsıl (واصل)

Kâşif (كاشف)

Tâli (طالع)

Açıklama:

Mezkûr (مزكور)

Doğru Cevap: A

Soru 36

Sevinç. şenlik. Sürur anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Müzeyyen (مزين )

Mütemevvil (متمول )

Müyesser (ميسر)

Mütehassir (متحسر)

Meserret (مسرت)

Açıklama:

Meserret (مسرت)

Doğru Cevap: E

Soru 37

Ma‘rûf (معروف ) kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Övme, medhetme

Bilinen, tanınmış. Belli, meşhur

Alışılmış. Ünsiyyet edilmiş. Alışık. Huy edinmiş.

Umulan. Ümid edilen. Beklenilen

Memleketler

Açıklama:

Bilinen, tanınmış. Belli, meşhur

Doğru Cevap: B

Soru 38

"Köy. Nâhiyeden küçük olan, insanlarla meskun yer" anlamında olan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

احضار (ihzâr)

مأمول (me’mûl )

شامل (şâmil)

وجه (vech )

قريه (karye)

Açıklama:

قريه (karye) : Köy. Nâhiyeden küçük olan, insanlarla meskun yer. Doğru cevap E.
احضار (ihzâr):Hazır etmek. Hazırlamak. Huzura getirmek. Mahkemeye gelme - yenleri cebren getirme müzekkeresi.
مأمول (me’mûl ) :Umulan. Ümid edilen. Beklenilen
شامل (şâmil ) : Çevreleyen, içine alan, ihtivâ eden, kaplayan.
وجه (vech ): Yüz, çehre, surat. Tarz, üslub. Ön. Alın. Cephe. Tarih. Suret. Sebeb. Semt. Cihet. Münasebet.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sülasi mücerred ism-i mefûldur?

حالص (hâlis )

طالع (’tâli )

متبوع (’metbû )

وصول (vusûl)

رعايت (ri‘âyet)

Açıklama:

A ve B şıkları İsm-i Fâ‘il; D ve E şıkları Sülâsî Mücerred Masdar. Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 40

متمول (mütemevvil) kelimesinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Memleketler

Yanına alma. Birlikte götürme, beraber götürme.

Özleyen, hasret çeken. Mahrum kalan. İsteğine erişemiyen

Zengin. Mal mülk sâhibi.

Sahiller, yalılar. Deniz veya ırmak kenarları

Açıklama:

متمول (mütemevvil ): Zengin. Mal mülk sâhibi. Doğru cevap D.
سواحل (sevâhil ): Sahiller, yalılar. Deniz veya ırmak kenarları
متحسر (mütehassir ): Özleyen, hasret çeken. Mahrum kalan. İsteğine erişemiyen
استصحاب (istishâb ): Yanına alma. Birlikte götürme, beraber götürme
ممالك (memâlik) : Memleketler

Doğru Cevap: D

Soru 41

Mübâşeret (مباشرت) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Ödemek. Yerine getirmek.

Korku, korkutmak.

Bir işe girişmek.

Zaman ve mekân cihetiyle daha evvel olan.

Kendisine işâret edilen.

Açıklama:

mübâşeret (مباشرت ):(Bir işe girişmek. Bir işe başlamak. Karşılaşmak. Başlamak ve devam etmek. Temas etmek, dokunmak. İnsanın derisinin, başkasının derisine dokunması.

Doğru Cevap: C

Soru 42

irâ’e (ارائه ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir adamın kendilerini geçindirdiği kimseler.

Öyle olmakla beraber.

Sebeb olmak, vermek. Miras bırakmak.

Göstermek, göstererek öğretmek.

Bir şeyin esâsı ve iç yüzü.

Açıklama:

irâ’e (ارائه ):Göstermek, göstererek öğretmek. Göz önüne koymak. Gösteriş.

Doğru Cevap: D

Soru 43

keyfiyet (كيفيت ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir şeyin esâsı ve iç yüzü.

Süs.

San’atla yapılan, yapılmış.

Uygunluk. Uymak.

Bezenip süslenmiş, ziynetli.

Açıklama:

keyfiyet (كيفيت :(Bir şeyin esâsı ve iç
yüzü. Nasıl olduğu ciheti. Kalite.
Madde.

Doğru Cevap: A

Soru 44

vaz‘ (وضع ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Uygun, aralarında muntazam bir nisbet bulunan.

Kavilleşmek. Karşılıklı anlaşmak. Sözleşmek.

İyice düşünüp bir işin hakikatını tetkik etmek.

Ulaşan, erişen, kavuşan.

Koyma, konulma. Bırakmak.

Açıklama:

vaz‘ (وضع :(Koyma, konulma. Bırakmak.Atlamak. Tayin etme, belirtmek. Duruş, hareket, tarz.

Doğru Cevap: E

Soru 45

derûn (درون ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Yakalanmış. Çatmış.

İç taraf. Dâhil. Kalb.

Ödemek. Yerine getirmek.

Haç, put, sanem.

Madenler.

Açıklama:

derûn (درون ): İç taraf. Dâhil. Kalb.

Doğru Cevap: B

Soru 46

temâşâ (متاشا) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Bezenip süslenmiş, ziynetli.

Hoşlanarak bakmak. Seyretmek.

Beğenmek ve alkışlamak.

Şaşma, hayret etme.

Kuvvetlendirme, sağlamlaştırma.

Açıklama:

temâşâ (متاشا):(Hoşlanarak bakmak. Seyretmek. Seyre çıkmak. Gezmek.İbretle bakmak.

Doğru Cevap: B

Soru 47

tesmiye (تسميه ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Temas etmek, dokunmak.

Kuvvetlendirme, sağlamlaştırma.

İsimlendirme. Ad verme.

İyi karşılamak, ağırlamak,hürmet etmek.

görünmek, belli olmak.

Açıklama:

tesmiye (تسميه):İsimlendirme. Ad verme.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Nebâtât ( نباتات ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Şartlar.

Yıldırım.

Kuvvetlendirme, sağlamlaştırma.

Bitkiler.

Zengin.

Açıklama:

nebâtât ( نباتات ): Nebâtlar, bitkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Eşcâr ( اشجار ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Musibetler.

Silâhlar.

Bitkiler.

Ağaçlar.

Yıldırım.

Açıklama:

eşcâr ( اشجار ): Ağaçlar.

Doğru Cevap: D

Soru 50

"ind" ( عند ) kelimesinin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Manevî mekân

Köy

Mevkiler

Ağaçlar

Yıldırım

Açıklama:

ind ( عند ): Hissî ve manevî mekân. Nezd, huzur, yan, vakt, taraf.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıda Arap harfleri ile verilen metnin günümüz harflerine çevirisi hangi şıkta doğru yapılmıştır?

''... müctenib ise de bu defa tebeasının arzusuna muvafakat iderek ikinci...''

''... mücennet ise de bu defa tebeasının arzusuna muvafakat iderek ikinci...''

''... müctenib ise de bu vaka tebeasının arzusuna muvafakat iderek ikinci...''

''... mücerret ise de bu defa tabilerinin arzusuna muvafakat iderek ikinci...''

''... müctenib ise de bu defa tebeasının arzusuna muvaffak olarak ikinci...''

Açıklama:

Metnin günümüz harflerine çevirisi ''... müctenib ise de bu defa tebeasının arzusuna muvafakat iderek ikinci...'' şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıda günümüz harfleri ile verilen metnin Arap harfleri ile doğru yazımı hangi şıkta yapılmıştır?
''Kâmilen uryân olup, saçları omuzları üzerine perişan olarak...''

Açıklama:

''Kâmilen uryân olup, saçları omuzları üzerine perişan olarak...'' ifadelerinin Arap harfleri ile yazımı:

Doğru Cevap: B

Soru 53

Evvelkiler, geçmiştekiler anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

اسلحه

اشجار

اسلاف

افعال

اواني

Açıklama:

اسلاف (eslâf) kelimesi, evvelkiler, geçmiştekiler anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

''Bu cezîrenin ismi yerlüsi beyninde Ganhasni denmekle ma‘rûf ise de merkūm Kolomb ism-i cezîreyi tebdîl ile Sansalvador nâmını vermiş idi.''
Cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi hangi şıkta doğru ve noksansız verilmiştir.

Bu kıtanın ismi yerliler arasında Ganhasni adıyla bilinmekteyse de, Kolomb gelmeden evvel kıtanın ismi Sansalvador olarak değiştirilmişti.

Bu adanın ismi yerliler tarafından Ganhasni olarak verilmişse de, Kolomb adanın ismini zorla değiştirmek suretiyle Sansalvador adını vermişti.

Bu adanın ismi yerli kaynaklarda Ganhasni adıyla bilinmekteyse de, adı geçen Kolomb adanın ismini resmileştirerek Sansalvador demişti.

Bu adanın ismi yerliler arasında Ganhasni adıyla bilinmekteyse de, adı geçen Kolomb adanın ismini değiştirerek Sansalvador adını vermişti.

Bu denizin ismi yerliler arasında Ganhasni adıyla bilinmekteyse de, adı geçen Kolomb denizin ismini değiştirerek Sansalvador adını vermişti.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıda eski harfler ile verilen metinde hangi kelime sülasi mezidün-fih mastarlardan ''Tef'îl'' veznindedir?

Açıklama:

(teslîm)kelimesi sülasi mezidün-fih mastarlardan ''Tef'îl'' veznindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Yukarıda Arap harfleri ile verilen cümlenin günümüz harflerine çevirisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

İsbât-ı müdde‘â içün sekenesinden birkaç kimseyi huzûr-ı Kolomb’a ihzâr eylediler.

İsbât-ı mütalaa içün sekenesinden birkaç kimseyi huzûr-ı Kolomb’a ihzâr eylediler.

İsbât-ı müdde‘â içün sâkinesinden üç beş kimseyi huzûr-ı Kolomb’a ihzâr eylediler.

Sebât-ı müdde‘â içün meskunlarından birkaç kimseyi huzûr-ı Kolomb’a ihzâr eylediler.

İsnât-ı müdde‘â içün sekenesinden birkaç kimseyi huzûr-ı Kolomb’a icbâr eylediler.

Açıklama:

İsbât-ı müdde‘â içün sekenesinden birkaç kimseyi huzûr-ı Kolomb’a ihzâr eylediler.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki kelime-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Avdet: büyük

Bâlâ: yüksek

Cenûb: Kuzey

Dûçar: fiil, iş

eşhâs: ağaçlar

Açıklama:

Bâlâ: yüksek

Doğru Cevap: B

Soru 58

''Adanın sevâhili ise işbu keyfiyet-i garîbeyi temâşâ içün gelmiş bir çok
sekene ile mestûr idi.''
Yukarıda Osmanlı dönemi Türkçesi ile verilen cümlenin günümüz Türkçesi ile ifadesi hangi şıkta doğru verilmiştir?

Adanın ön kısmı ise bu tuhaf durumu izlemek için gelmiş birçok
ada sakini ile örtülüydü.

Adanın sahilleri ise farklı yerlerden manzara izlemeye için gelmiş birçok
ada sakini ile örtülüydü.

Adanın sahilleri ise bu tuhaf durumu izlemek için gelmiş birçok
ada sakini ile örtülüydü.

Adanın sahilleri ise bu garip durumu izlemek için gelmiş birçok
avrupalı göçmen ile örtülüydü.

Adanın arka kısmı ise bu tuhaf durumu izlemek için gelmiş birçok
ada sakini ile örtülüydü.

Açıklama:

''Adanın sevâhili ise işbu keyfiyet-i garîbeyi temâşâ içün gelmiş bir çok
sekene ile mestûr idi.'' cümlesinin günümüz Türkçesi ile ifadesi: Adanın sahilleri ise bu tuhaf durumu izlemek için gelmiş birçok
ada sakini ile örtülüydü.

Doğru Cevap: C

Soru 59

'Cezîre-i mezkûre şimdiki ma‘lûmâta nazaran Bahama tesmiye olunan cezâyir-i müctemi‘anın birisi olup...' cümlesinde sülasi mezidün-fih mastarlardan 'ifti'âl vezninin ism-i faili olarak türetilen kelime hangisidir?

mezkûr

tesmiye

malû'mât

müctemi'

cezîre

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 60

'Meçhûl olan Deryâ-yı Muhit'e kendüsünü teslîm eyledi' cümlesinin eski harfler ile yazımı hangi şıkta doğru yapılmıştır?

Açıklama:

'Meçhûl olan Deryâ-yı Muhit'e kendüsünü teslîm eyledi' cümlesinin eski harfler ile yazımı:

Doğru Cevap: E

Soru 61

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz harflerine aktarılmış hali aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir.

(...) ve tasdîk eylediler. Lakin mûmâ-ileyh Kapudan Kolomb keşf etdiği arâzînin zabt ve idâresi içün mükemmel bir donanma ile ikinci azamete dahi niyet eyledi. Her ne kadar İspanya Kıralı bulunan Ferdinand ve iyâli İzabelle misillü mâ’il-i iftihâr olmayup bi’t-tab‘ muhteris ve umûr-ı cedîdeye bed’ ve mübâşeretden müctenib ise de bu def ‘a teb‘asının ârzûsuna muvâfakat ederek ikinci seferin tedârükâtını isti‘câle müsâra‘at ile on yedi kıt‘a sefîne ve bin beş yüz nefer yolcu ve her nev‘ âlât ve edevât ile mûmâ-ileyh Kolomb’u arâzî-i mekşûfe-i cedîdeye i‘zâm eyledi.

(...) tasdîk eylediler. Lakin mûmâ-ileyh Kapudan Kolomb keşf etdiği arâzînin zabt ve idâresi içün mükemmel bir donanma ile ikinci azîmete dahi niyet eyledi. Her ne kadar İspanya Kıralı bulunan Ferdinand ve iyâli İzabelle misillü mâ’il-i iftihâr olmayup bi’t-tab‘ muhteriz ve umûr-ı cedîdeye bed’ ve mübâşeretden müctenib ise de bu def ‘a teb‘asının ârzûsuna muvâfakat ederek ikinci seferin tedârükâtını isti‘câle müsâra‘at ile on yedi kıt‘a sefîne ve bin beş yüz nefer yolcu ve her nev‘ âlât ve edevât ile mûmâ-ileyh Kolomb’u arâzî-i mekşûfe-i cedîdeye i‘zâm eyledi.

(...) ve tasdîk eylediler. Lakin mûmâ-ileyh kapıdan gelib keşf etdiği arâzînin zabt ve idâresi içün mükemmel bir donanma ile ikinci azîmete dahi niyet eyledi. Her ne kadar İspanya Kıralı bulunan Ferdinand ve iyâli İzabelle misillü mâ’il-i iftihâr olmayup bi’t-tab‘ muhteriz ve umûr-ı cedîdeye bed’ ve mübâşeretden müctenib ise de bu def ‘a teb‘asının ârzûsuna muvâfakat ederek ikinci seferin tedârikini isti‘câle müsâra‘at ile on yedi kıt‘a sefîne ve beş yüz nefer yolcu ve her nev‘ âlât ve edevât ile mûmâ-ileyh Kolomb’u arâzî-i mekşûfe-i ceddiye i‘zâm eyledi.

(...) ve tasadduk itdiler. Lakin mûmâ-ileyh kapıdan gelub keşf etdiği arâzînin zabt ve idâresi içün mükemmel bir donanma ile ikinci azameti dahi niyet eyledi. Her ne kadar İspanya Kıralı bulunan Ferdinand ve ayâli İzabelle misli mâ’il-i iftihâr olmayup bi’t-tab‘ muhteriz ve umûr-ı cedîdeye bed’ ve mübâşeretden müctenib ise de bu def ‘a teb‘asının ârzûsuna muvâfakat ederek ikinci seferin tedârükâtını isti‘câle müsâra‘at ile on yedi kıt‘a sefîne ve bin beş yüz nefer yolcu ve her nev‘ âlât ve edevât ile mûmâ-ileyh Kolomb’u arâzî-i mekşûfe-i cedîdeye i‘zâm eyledi.

(...) ve tasdîk eylediler. Lakin mûmâ-ileyh Kapudan Kolomb keşf etdiği arâzînin zabt ve idâresi içün mükemmel bir donanma ile ikinci azîmete dahi niyet eyledi. Her ne kadar İspanya Kıralı bulunan Ferdinand ve iyâli İzabelle misillü mâ’il-i iftihâr olmayup bi’t-tab‘ muhteris ve umûr-ı ceddiye bed’ ve mübâşeretden müctenib ise de bu def ‘a teb‘asının ârzûsuna muvâfakat ederek ikinci seferin tedârükâtını isti‘câle müsâra‘at ile on yedi kıt‘a sefîne ve bin beş yüz nefer yolcu ve her nev‘ âlât ve edevât ile mûmâ-ileyh Kolomb’u arâzî-i meşkûfe-i cedîdeye i‘zâm eyledi.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdaki eşleşmelerden hangsi yanlıştır?

acâyibât ( عجايبات ): Acâib şeyler

delîl ( دليل ): Kılavuz. Doğru yolu gösteren.

âlât ( آلات ): Âletler.

derûn ( درون ): İç taraf. Dâhil. Kalb.

havf ( خوف ): Hafiyelik, gizli işlerle uğraşmak

Açıklama:

havf ( خوف ): Korku, korkutmak anlamına gelir

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

dûçâr ( دوچار ): Yakalanmış. Çatmış. Mübtelâ. Ulaşmış.

ef‘âl ( افعال ): Fiiller, işler, ameller.

eslâf ( اسلاف ): Selefler, evvelkiler, geçmişler.

i‘zâm ( اعزام ): Düzen, tertip.

fevâ’id ( فوائد ): Faydalar. Faydalı şeyler.

Açıklama:

i‘zâm ( اعزام ): Göndermek. Yollamak anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerin hangisine "göstermek, meydana koymak" anlamlarına gelen kelime doğru olarak verilmiştir?

İcrâ

İbrâz

İfâ

İkâ

İhzâr

Açıklama:

ibrâz ( ابراز ): Göstermek. Meydana koymak.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisinde "ikmâl ( اكمال )" kelimesinin anlamı doğru olarak verilmiştir?

Hazır etmek. Hazırlamak. Huzura getirmek.

Hürmet olunmak, tazim olunmak, hürmet, saygı.

Tamamlamak. Bitirmek. Mükemmelleştirmek.

Gayret ve sebat ile çalışmak. İlerlemeye gayret etmek.

Göstermek. Meydana koymak.

Açıklama:

İkmâl kelimesi, tamamlamak, bitirmek, mükemmelleştirmek anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metnin günümüz Türkçesine aktarılmış hali aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İşte dokuz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na muvâsalet, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile cenûba doğru azîmet eyledi ki bunun bakıyyesi ikinci kitâbda yazılmışdır.

İşte yüz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Galaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na muvâsalet, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile cenûba doğru azîmet eyledi ki bunun bakıyyesi onuncu kitâbda yazılmışdır.

İşte dokuz yüz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na muvâsalet, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile şimale doğru azamet eyledi ki bunun bakıyyesi onuncu kitâbda yazılmışdır.

İşte dokuz yüz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na muvâsalet, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile cenûba doğru azîmet eyledi ki bunun bakıyyesi onuncu kitâbda yazılmışdır.

İşte dokuz yüz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Gadaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na musâsallat, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile cenûba doğru azîmet eyledi ki bunun bakıyyesi onuncu kitâbda yazılmışdır.

Açıklama:

İşte dokuz yüz sene-i hicriyesi Eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden fekk-i lenger-i ikāmet ile tekrâr Kanarya Adası’na muvâsalet, oradan dahi evvelki seyâhatinin hilâfı vechile cenûba doğru azîmet eyledi ki bunun bakıyyesi onuncu kitâbda yazılmışdır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Yukarıdaki Osmanlı Türkçesi işe yazılmış metnin günümüz Türkçesi ile sadeleştirilmiş hali aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İşte Hicri dokuz yüz yılı eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden demir alarak yeniden Kanarya Adası’na ulaştı. Oradan da önceki seyahatinin tersine, güneye doğru gitti ki, bunun kalan kısımları onuncu kitapta yazılmıştır.

İşte Hicri dokuz yüz elli yılı eylülünün beşinde Galaksi Körfezi’nden demir alarak yeniden Kanarya Adası’na ulaştı. Oradan da önceki seyahatinin tersine, güneye doğru gitti ki, bunun kalan kısımları onuncu kitapta yazılmıştır.

İşte Hicri dokuz yüz yılı eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden demir alarak yeniden Kanarya Adası’na ulaştı. Oradan da önceki seyahatinin tersine, kuzeye doğru gitti ve bunun kalan kısımları onuncu kitapta yazılmıştır.

İşte Hicri dokuz yüz yılı eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’nden demir alarak yeniden Fanarya Adası’na ulaştı. Oradan da önceki seyahatinin tersine, güneye doğru gitti ki, bunun kalan kısımları ikinci kitapta yazılmıştır.

İşte Hicri dokuz yüz elli yılı eylülünün beşinde Kadaksi Körfezi’ne demirleyerek yeniden Kanarya Adası’na ulaştı. Oradan da önceki seyahatinin tersine, güneye doğru gitti ki, bunun kalan kısımları onuncu kitapta yazılmıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdaki ism-i fail eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

جزم (cezm) = جازم (câzim)

جلب (celb) = جالب (câlib)

ﺭﻭﺍﻳﺖ (rivâyet) راعى (râ‘î)

ورود (vürûd) = وارد (vârid)

كشف (keşf) = كاشف (kâşif)

Açıklama:

ﺭﻭﺍﻳﺖ (rivâyet) راعى (râ‘î)

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

iyâl ( عيال )= Bir adamın kendilerini geçindirdiği kimseler.

ind ( عند )= Hissî ve manevî mekân. Nezd,
huzur, yan, vakt, taraf.

çârpâ ( چارپا )= Eşek, deve, koyun v.s. gibi dört ayaklı hayvanlar.

ma‘rûf ( معروف ): Eğitimli, okumuş kimse

mestûr ( مستور ): Örtülmüş. Setredilmiş. Gizlenmiş.

Açıklama:

ma‘rûf ( معروف )= Bilinen, tanınmış. Belli, meşhur.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi "mîsâk" kelimesinin karşılığıdır?

Arzu duyma.

Yeminleşme, verilen söz.

Dua, yalvarma

Sevgi ile karşılama.

Hayalini kurma, hayal etme.

Açıklama:

Yeminleşme, verilen söz.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

دان

کار

Açıklama:

Farsça isim yapma eklerinden -kâr کار , -gâr گار , -ger کر : İsmin sonuna konularak, bir iş yapmayı adet edinmiş veya meslek edinmiş kişileri ifade ederler. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdaki Farsça sıfatlardan hangisi renk bildirmez?

سياه

سفيد

لنك

سبز

زرد

Açıklama:

Farsça sıfatlardan لنك leng “topal” manasına geldiğinden bir renk bildirmez. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki Farsça sıfatlardan hangisi son ek ile yapılmıştır?

دردمند

بی بخت

بی چاره

ناپاك

برکمال

Açıklama:

Farsça son ek ile yapılan sıfatlardan دردمند (derd-mend) “dertli” manasına gelmektedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki Farsça sıfatlardan hangisi ön ek ile yapılmıştır?

جاودان

وسیمج

غمکين

اميدوار

تابقيامت

Açıklama:

Farsça ön ek ile yapılan sıfatlardan تابقيامت (tâ-be-kıyâmet) “kıyamete kadar” manasına gelmektedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Farsça hangi dil gurubu içerisinde yer almaktadır?

Hind-Avrupa

Ural-Altay

Kore- Mançurya

Hami-Sami

نرم

Açıklama:

Sebz, farsça'da yeşil demektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

"آچ قالديم، بى آب قالديم ا ما بی چاره قالمديم"

cümlesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Farsça isimden türemiş sıfatlar vardır.

Türkçe kelime yoktur.

Arapça kelime yoktur.

Sıfat kullanılmamıştır.

Olumsuzluk anlamı yoktur.

Açıklama:

"bi-ab ve bi çare" örneklerinde olduğu gibi isimden türemiş sıfatlar vardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki Farsça isimden sıfat türeten eklerden hangisi, birlik, beraberlik ve yakınlık bildirir?

تا

هم

بر

بی

نا

Açıklama:

Hem eki birlik, beraberlik, yakınlık bildirir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Farsça son ek almamıştır?

شادان

استانبولی

زرين

شرمکين

تابسحر

Açıklama:

A seçeneğindeki شادان-şâd-ân, B seçeneğindeki استانبولی-İstanbul-î, C seçeneğindeki زرين-zerr-în ve D seçeneğindeki شرمکين-şerm-gîn son ek almışlardır. E seçeneğindeki تابسحر-tâ-be-seher ise ön ek almıştır. Son ek almamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

"شاهانه"

sıfatı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çekim eki almıştır.

ek alarak isimden sıfat olmuştur.

Türkçe'den Farsça'ya geçmiştir.

Olumsuz anlamdadır.

Ek alarak sıfatken isim olmuştur.

Açıklama:

Şah isminden liyakat sıfatı yapan "ane" ekini alarak sıfat olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"توانكر" (Tüvan-ger)yapıcılık sıfatının anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Zayıf

Huzurlu

Mutlu

Zengin

Fakir

Açıklama:

Tüvanger, zengin güçlü anlamındadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Farsça dilinde kaç adet har bulunmaktadır?

Yapıcılık sıfatları

Doğru Cevap: B

Soru 51

Farsçada kaç harf bulunmaktadır?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

Farsçada aşağıdaki harflerden hangisi kendisinden sonra gelen harfle bitişir?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Farsçada çoğul bir kelimedir?

شيران

مرد

مرغ

شب

زن

Açıklama:

شيران

Doğru Cevap: A

Soru 54

Farsçada canlı kabul edilen isimlerin sonunda ٥ harfi varsa çoğul yapıldığında ٥yerine aşağıdaki harflerden hangisi getirilir?

ان

Soru 1

Hangisi Farsça فرستادن “göndermek” masdarının emir veya hâlihazır gövdesidir?

فرستا

فرست

فرستاده

فرستاه

فرستاى

Açıklama:

Sonu آ â ile bitenler fiillerde emir veya hâlihazır gövdesi elde etmek için masdardaki -den دن çıkarıldıktan sonra kalan köklerin son harfi olan آ â harfi de kaldırılır: Firistâ-den = فرستادن göndermek masdarında -den/ دن kalktıktan sonra firistâ / فرستا yerine firist/ فرست şekli gelir. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Hangisi Farsça فرسودن “eskimek” masdarının emir veya hâlihazır gövdesidir?

فرسای

فرسه

فرس

فراس

فرست

Açıklama:

Sonu و û ile biten fiillerden emir veya hâlihazır gövdesi elde etmek için masdardaki -den دن çıkarıldıktan sonra /و û kalkar ve /آ â veya /آی ây gelir: Fersû-den = فرسودن “eskimek” masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fersâ / فرسا veya fersây / فرسای olur. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Hangisi Farsça شمردن “saymak” masdarının emir veya hâlihazır gövdesidir?

شمر

شمرا

شمراى

شمره

شمار

Açıklama:

Sonu ر r ile biten fiillerden emir veya hâlihazır gövdesi elde etmek için masdardaki -den دن çıkarıldıktan sonra bazılarında /آر âr olur, bazılarında ise yine /ر r kalır: Şümür-den = شمردن saymak masdarındaki -den / دن eki düştüğünde şümür/ شمر yerine şümâr / شمار olur. Dolayısıyla E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Hangisi Farsça کزاشتن “geçmek” masdarının emir veya hâlihazır gövdesidir?

کزاش

کزاشته

کزشا

کزاريش

کزار

Açıklama:

Sonu ش ş ile biten fiillerden emir veya hâlihazır gövdesi elde etmek için masdardaki -den دن çıkarıldıktan ش harfi; /ر r, /يس îş, / رد rd harflerine dönüşebilir: Dâş-ten = داشتن “mâlik olmak”, -ten / تن eki çıkartıldığında, dâr / ;دار Enbâş-ten = انباشتن “doldurmak”, -ten / تن eki çıkartıldığında, enbâr / ; انبار Güzâş-ten = کزاشتن “geçmek”, -ten / تن eki çıkartıldığında, güzâr / کزار gibi. Dolayısıyla E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hangisi Osmanlıcada sık kullanılan “dinlenmek” anlamına gelen Farsça mastardır?

آراستن

آراميدن

آزردن

آسودن

آشفتن

Açıklama:

B seçeneğinde verilen Farsça “dinlenmek” anlamına gelen آراميدن ârâmîden masdarı Osmanlıcada sıkça kullanlmıştır. A’daki آراستن ârâsten “süslenmek”, C’deki آزردن âzürden “incitmek”, D’deki آسودن âsûden “rahat etmek, dinlenmek” ve E’deki آشفتن âşüften ise “karıştırmak” anlamındadır. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Osmanlıcada sık kullanılan Farsça دانستن “bilmek” fiilinin emir kökü hangisidir?

دانيس

دانيسته

دانا

دان

داننده

Açıklama:

Farsça دانستن “bilmek” fiilinin emir kökü دان dân biçimindedir. Dolayısıyla D doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Osmanlıcada sık kullanılan Farsça آويختن âvîhten “asmak” fiilinin emir kökü hangisidir?

آويز

آويخته

آويخ

آويزه

آوازه

Açıklama:

Farsça آويختن âvîhten “asmak” fiilinin emir kökü آويز âvîz biçimindedir. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hangisi Farsçada baştaki harfin m / م ünsüzü ile değiştirilmesiyle yapılan tekrarlardan oluşan birleşik isimdir?

آمد و رفت

داد و ستد

خانمان

شاخ و برك

آمد شدن

Açıklama:

Bir kelimenin tekrarı yapılırken baştaki harfin m/ مünsüzü ile değiştirilmesiyle yapılan tekrarlardan oluşan birleşik isimler: Herc ü merc = مرج و هرج karma karışık; hân u mân = مان و خان ev bark; târ u mâr = مار و تار darma dağınık, karma karışık gibi. Bu örneklerdeki birleşik kelimeler و bağlacı olmadan da kullanılabilirler: Herc-merc ; مرج هرج târ-mâr ; مار تار hânmân خانمان gibi. Görüldüğü gibi C doğru seçenektir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Hangisi Farsça izâfet kesresi (-ı, -i) kaldırılmış isim tamlamalarından yapılan birleşik isimdir?

مرزبوم

سرکاتب

تار مار

کرم و سرد

افزودن

Açıklama:

Farsçada tek kelime gibi görülen bazı birleşik isimler aslında zamanla izafet kesresi (-ı, -i) kalkmış ve birleşik kelime olarak kullanılan yapılardır. Ser-hadd = سرحد sınır, hudud; ser-kâr = سرکار işin başı; ser-kâtib = سرکاتب baş kâtib; ser-muharrir = سر محرر baş yazıcı, baş muharrir; der-sa‘âdet = درسعادت İstanbul; mîr-livâ = ميرلوا sancak beyi; mîr-alay = ميرالای alaybeyi. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hangisi Farsça tamlamaların ters çevrilmesiyle yapılan birleşik isimdir?

کتبخانه

هرج مرج

پيچ و تاب

نکاشتن

پسنديده

Açıklama:

Şinâh-ten شناختن = tanımak, -tenتن/ kalktıktan sonra şinâsشناس/ gelir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"ياب" kelimesinin masdarlı hali aşağıdakilerden hangidir?

رفتن

بافت

يابتن

ياف

يافتن

Açıklama:

Yâften يافتن= bulmak, -tenتن / eki çıkartıldığında yâb ياب fiiline dönüşür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

I-Hâsıl-ı masdar
II-Cism-i masdar
III-Masdar-ı nev‘î
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Farsça fiilden türemiş isimlere verilen adlardandır.

I ve II

I-II-III

Yalnız I

I ve III

شاخ وبرك

Aşağıdakilerden hangisinde zarf görevi gören bir yapı vardır?

شکستن

مجلس آرا

آشوب

کشاده دل

دست بدست

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

Farsça'da asıl fiil kökü hangi şahsa işaret etmektedir?

2. tekil

3. tekil

2. çoğul

3. çoğul

1. çoğul

Açıklama:

Farsçada asıl fiil kökü, masdar ekleri olan -den دن ve -ten تن ekleri kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısma denir. Bu aynı zamanda Türkçe’de olduğu gibi emir tekil 2. şahsa işaret etmektedir.
Bu bilgi doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Farsçada fiillerin geçmiş zaman gövdesini bulmak için hangi yol izlenir?

-den دن ve -ten تن eklerinin kaldırılmasıyla

Masdarın sonundan nun ن harfinin çıkartılmasıyla

Kökteki son harfin başka şekil almasıyla

Masdar eklerden arındırılmış gövdelere bazı ekler getirilmesiyle

Fiillerin emir gövdelerine bazı ekler getirilmesiyle

Açıklama:

Fiillerin geçmiş zaman gövdesi masdarın sonundan nun ن harfinin çıkartılmasıyla elde edilir. Geçmiş zaman gövdesi bu şekilde daha kolay bulunmakla birlikte, hâl geniş zaman gövdesinin tesbit edilmesi, masdar ekinin atılmasından sonra kökteki son harfin başka şekil almasından dolayı zordur.
Bu bilgiler dahilinde doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Farsçada geçmiş zaman gövdesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Masdarların sonunda bulunan nun ن harfinin atılmasıyla ortaya çıkar.

Çekimli fiillerdir.

Fiil-sıfattır.

Teklik üçüncü şahsı ifade eder.

İsim olarak hafifletilmiş masdar da denir

Açıklama:

Farsça fiillerde geçmiş zaman gövdesi masdarların sonunda bulunan nun ن harfinin atılmasıyla ortaya çıkar. Geçmiş zaman gövdesi çekimli fiil olarak geçmiş zaman teklik üçüncü şahsı ifade eder. İsim olarak da hafifletilmiş masdar da denilen bir fiil-isimdir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki masdar hali-geçmiş zaman gövdesi eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

رفنت - رفت

آمدن - آمد

انداخنت - انداخت

شکسنت - شکسته

پيوسنت - پيوست

Açıklama:

D şıkkında şikesten شکسنت masdarından şikest شکست = kırık, kırılmış olması gerekirken eşleşme şikeste شکسته olarak yapılmıştır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen Farsça sözcük "atış" anlamına gelmektedir?

رفت

فروخت

شکست

پيوست

انداخت

Açıklama:

endâhten انداخنت masdarından endâht انداخت = atış, peyvesten پيوسنت masdarından peyvest پيوست = ulaşma, şikesten شکسنت masdarından şikest شکست = kırık, kırılmış, füruhten فروخنت masdarından fürûht فروخت = satış
yukarıdaki bilgiler ışığında doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki farsça masdarlardan hangisinin anlamı yanlış olarak verilmiştir?

افزودن - Buyurmak

نمودن- Göstermek

فرسودن - Eskimek

دادن - Vermek

فرستادن - Göndermek

Açıklama:

Firistâ-den فرستادن = göndermek
Dâ-den دادن = vermek
Fermû-den فرمودن = buyurmak
Efzû-den افزودن = artmak
Nümû-den نمودن= göstermek
Fersû-den فرسودن = eskimek
Bu bilgiler ışığında doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi emir veya halihazır gövdeleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?

ی/y ile biten fiil köklerinde ی/y düşer.

خ/hı ile bitenlerde خ kalkar ve ر gelir.

و/ û ile bitenlerde و/û kalkar ve آ/â veya آی/ây gelir.

ر/r ile bitenlerde bazılarında آر/âr olur, bazılarında ise yine ر/r kalır.

ن/n ile biten masdar köklerinde nun/ن aynen kalır.

Açıklama:

A, C, D ve E şıklarındaki bilgiler doğru ike B şıkkındaki bilgi yanlıştır. Doğrusu خ/hı ile bitenlerde خ kalkar ve ز gelir olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aaşağıdaki seçeneklerden hangisinde emir veya halihazır gövdesi yapma kurallarından biriyle oluşturulmamış bir sözcük vardır?

فرست

فرمای

انداخت

آزار

افروز

Açıklama:

A, B, D ve E şıklarında emir gövdesi kuralları dahilinde oluşturulan sözcükler varken C şıkkında geçmiş zaman gövdesi vardır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

"خ/hı ile bitenlerde خ kalkar ve ز gelir."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki kurala uymayan bir kullanım söz konusudur?

انداز

افروز

کريز

نشا ز

افراز

Açıklama:

خ/hı ile bitenlerde خ kalkar ve ز gelir:
Endâh-ten انداخنت = atmak -ten تن/ kalktıktan sonra endâh/ انداخ yerine endâz
/انداز ;Efrûh-ten افروخنت = yakmak, parlatmak, -ten /تن kalktıktan sonra efrûh/ افروخ yerine efrûz/افروز ;Gürîh-ten کرخينت = kaçmak, -ten/تن kalktıktan sonra gürîh/ کريخ yerine gürîz/کريز ;Efrâh-tenافراخنت = yükseltmek, -ten/تن kalktıktan sonra efrâh/ افراخ yerine efrâz/افراز gelir.
Kurala uymayan durumlar: Osmanlıcada sık kullanılmış olanlardan bazıları.
Fürûh-ten فروخنت = satmak, -ten/تن kalktıktan sonra fürûş/فروش gelir. Şinâh-ten
شناخنت = tanımak, -ten/تن kalktıktan sonra şinâs/شناس gelir. Nişâh-ten نشاخنت veya
nişâs-tenنشاسنت = ağaç dikmek, -ten/تن kalktıktan sonra nişân/ نشان gelir.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

I. -ten تن eki kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısım
II. -den دن eki kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısım
III. -ende نده eki kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısım
IV. -ân ان eki kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısım
Hangileri Farsçada asıl fiil köküdür?

I, II

I, III

II, III

II, IV

III, IV

Açıklama:

Farsçada asıl fiil kökü, masdar ekleri olan -den دن ve -ten تن ekleri kaldırıldıktan sonra geriye kalan kısma denir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdaki Farsça kelimelerden hangisi kök haliyle bulunmaktadır?

پيوستن

رفتن

انداخت

فروختن

سرآمد

Açıklama:

انداخت endâht kelimesi انداختن masdarının kök halidir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Farsça firistâden فرستادن = göndermek masdarının kökü nedir?

فرستادن

فرستاده

فرستا

فرست

فرس

Açıklama:

Firistâ-den فرستادن = göndermek masdarında -den/ دن kalktıktan sonra فرستا/ firistâ yerine firist فرست / şekli gelir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdaki Farsça masdar-kök eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

فرمودن - فرمای

خوردن - خورا

افزودن - افزا

انداختن - انداخت

آمادن - آمای

Açıklama:

(خوردن) hûrden = yemek. (خور/خوار) hûr/hâr = ye-. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdaki Farsça masdar-kök eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

نوشيدن - نوش

انجاميدن - انجام

سپردن - سپر

افکندن - افکند

فرسودن - فرسو

Açıklama:

Encâmî-den انجاميدن = bitirmek, encâm/ انجام; Resî-den رسيدن = yetişmek, varmak, resî/رسی yerine res / رس gibi. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdaki Farsça kelimelerin hangisinde “ی / y ile biten fiil köklerinde ی / y düşer” kuralına uyulmuştur?

کزيدن - کزين

آفريدن - آفرين

افکندن - افکن

رسيدن - رسی

بوسيدن - بوس

Açıklama:

Bûsî-den بوسيدن = öpmek masdarındaki -den/ دن eki kalktığında bûsî/بوسی yerine bûs/بوس kalır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Farsça “افراختن” kelimesinin kökünü bulmak için aşağıdaki kurallardan hangisi kullanılmalıdır?

آ/â ile bitenlerde bu harf kaldırılır.

ی / y ile biten fiil köklerinde ی / y düşer.

و / û ile biten lerde و / û kalkar ve آ/ â veya آی / ây gelir.

ر / r ile bitenlerde bazılarında آر/ âr olur, bazılarında ise yine ر / r kalır.

خ / hı ile bitenlerde خ / kalkar ve ز gelir.

Açıklama:

Efrâh-ten افراختن = yükseltmek, -ten / تن kalktıktan sonra efrâh/ افراخ yerine efrâz/افراز gelir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Farsça “فرسودن” kelimesinin kökünü bulmak için aşağıdaki kurallardan hangisi kullanılmalıdır?

خ / hı ile bitenlerde خ / kalkar ve ز gelir.

و / û ile biten lerde و / û kalkar ve آ/ â veya آی / ây gelir.

ر / r ile bitenlerde bazılarında آر/ âr olur, bazılarında ise yine ر / r kalır.

ی / y ile biten fiil köklerinde ی / y düşer.

آ/â ile bitenlerde bu harf kaldırılır.

Açıklama:

Fersû-den فرسودن = eskimek masdarından -den/دن eki kaldırıldığında fersâ / فرسا veya fersây/ فرسای olur. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Farsça “خواندن” kelimesinin kökünü bulmak için aşağıdaki kurallardan hangisi kullanılmalıdır?

آ/ â ile bitenlerde bu harf kaldırılır.

و / û ile bitenlerde و / û kalkar ve آ/ â veya آی / ây gelir.

ن/n ile biten masdar köklerinde nun/ن aynen kalır.

ی / y ile biten fiil köklerinde ی / y düşer.

خ / hı ile bitenlerde خ / kalkar ve ز gelir.

Açıklama:

Hân-den خواندن = okumak masdarının -den/ دن eki düştüğünde, hân/ خوان kalır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Farsça “کزاشتن” kelimesinin kökünü bulmak için aşağıdaki kurallardan hangisi kullanılmalıdır?

ن/n ile biten masdar köklerinde nun/ن aynen kalır.

ی / y ile biten fiil köklerinde ی / y düşer.

ش / ş ile biten köklerde ش harfi; ر /r, يس / îs, رد / rd harflerine dönüşebilir.

آ/ â ile bitenlerde bu harf kaldırılır.

خ / hı ile bitenlerde خ / kalkar ve ز gelir.

Açıklama:

Güzâş-ten کزاشتن = geçmek, -ten/ تن eki çıkartıldığında, güzâr/کزار kalır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

"/û ile bitenlerde و/û kalkar ve آ/â veya آی /ây gelir." Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki açıklamaya uygun bir kelime değildir?

Fermû-den فرمودن = buyurmak masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fermû فرمو/ yerine fermâ/ فرما veya fermây/ فرمای şekli gelir.

Süpür-den سپردن = ısmarlamak masdarının eki düştüğünde süpür/ سپر yerine sipâr/ سپار olur.

Efzû-den افزودن = artmak masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında efzû/ افزو yerine efzâ/ افزا veya efzây/ افزای olur.

Nümû-den نمودن = göstermek masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında nümây نمای / veya nümâ/ نما olur.

Fersû-den فرسودن = eskimek masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fersâ/ فرسا veya fersây/ فرسای olur.

Açıklama:

/û ile bitenlerde و/û kalkar ve آ/â veya آی /ây gelir.
Fermû-den فرمودن = buyurmak masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fermû فرمو/ yerine fermâ/ فرما veya fermây/ فرمای şekli gelir.
Efzû-den افزودن = artmak masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında efzû/ افزو yerine efzâ/ افزا veya efzây/ افزای olur.
Nümû-den نمودن = göstermek masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında nümây نمای / veya nümâ/ نما olur.
Fersû-den فرسودن = eskimek masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fersâ/ فرسا veya fersây/ فرسای olur.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki kelimelerden hangisi "ی/y ile biten fiil köklerinde ی/y düşer" kuralına uygundur?

Güzî-den کزيدن = seçmek,

güz/ کز yerine güzîn

resî/ رسی yerine res/

Âferî-den آفريدن = yaratmak

Dî-den ديدن = görmek

Açıklama:

ی/y ile biten fiil köklerinde ی/y düşer:
Bûsî-den بوسيدن = öpmek masdarındaki -den/ دن eki kalktığında bûsî/ بوسی yerine bûs/ بوس kalır. Nûşî-den نوشيدن = içmek masdarındaki -den/ دن eki kalktığında, nûşî نوشی/ yerine nûş/ نوش kalır. Encâmî-den انجاميدن = bitirmek, encâm/ انجام ; Resî-den رسيدن = yetişmek, varmak, resî/ رسی yerine res/ رس gibi. Kural dışı olanlardan bazıları:
Güzî-den کزيدن = seçmek, güz/ کز yerine güzîn/ کزين ; Âferî-den آفريدن = yaratmak, âfer/ آفر yerine âferîn/ آفرين ; Dî-den ديدن = görmek, bîn / بين gibi.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Farsçada fiilden türemiş isimlere örnek değildir?

Hande خنده = gülme, gülüş

Pîrâye پيرايه = süsleme, süsleyiş

Âmûziş آموزش = öğretiş

Gûyâ کويا = söyleyen, güften

Fermâyiş فرمايش = buyurma, buyuruş

Açıklama:

-e ه: Fiilin emir gövdesinin sonuna getirilir.
Hande خنده = gülme, gülüş (isim), handîden خنديدن = gülmek (masdar), hand خند = gül, (emir gövdesi). Pîrâye پيرايه = süsleme, süsleyiş(isim); pîrâsten پيراستن = süslemek (masdar), pîrâ/pîrây پيرا/پيرای = süsle (emir gövdesi); Bûse بوسه = öpme, öpüş (isim) bûsîden بوسيدن = öpmek (masdar), bûs بوس = öp (emir gövdesi).

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi -e, ه eklerinin getirilmesiyle oluşan ismi mefûl anlamlı sıfat fiillerden değildir?

Âferîde آفريده = yaratılmış

efgende افکنده = yıkılmış

pesendîde پسنديده . = beğenilmiş

çeşîde چشيده = tadılmış

Gûyâ کويا = söyleyen

Açıklama:

İsm-i mefûl anlamlı sıfat yapan ekler:
-e, ه: Bu ek, fiilin geçmiş zaman gövdesine getirilmek suretiyle ism-i mef ‘ûl (edilgen)
anlamlı sıfat-fiiller yapar. Âferîde آفريده = yaratılmış, âferîden/ آفريدن masdarından;
efgende افکنده = yıkılmış, düşürülmüş efgenden/ افکندن masdarından; pesendîde
پسنديده . = beğenilmiş, pesendîden/ پسنديدن masdarından; çeşîde چشيده = tadılmış,
çeşîden/ چشيدن masdarından; keşîde کشيده = çekilmiş keşîden/ کشيدن masdarından;
girifte کرفته = tutulmuş, giriften/ کرفتن masdarından; nüvişte نوشته = yazılmış, nüvişten/
نوشتن masdarından vb.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Osmanlıcada آراميدن ârâmîden = dinlenmek masdarının emir gövdesi aşağıdakilerden hangisidir?

آرام

آزار

آکن

آی

آور

Açıklama:

Osmanlıcada Sık Kullanılan Fiil Masdarları ve Emir Kökleri
Masdarlar Fiillerin Emir Gövdeleri
آراميدن ârâmîden = dinlenmek ( آرام ) ârâm = dinlen-

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi İzâfet kesresi (-ı, -i) kaldırılmış isim tamlamalarından yapılan birleşik isimlerdendir?

کفت و کو = dedikodu

سرکاتب = baş kâtib

پيچ و تاب = kıvrım büklüm

شاخ و برك= dal budak

سوز و کداز = yanıp yakılma

Açıklama:

İzafet Kesresi (-ı, -i) kaldırılarak yapılan birleşik isimlere örnekler:
Ser-hadd سرحد = sınır, hudud; ser-kâr سرکار = işin başı; ser-kâtib = سرکاتب
baş kâtib; ser-muharrir سر محرر = baş yazıcı,

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi İsm-i fâil (etken) kelimelerle yapılan birleşik sıfatlara örnektir?

دل شکسته = gönlü kırık

دلداده = gönül vermiş

جکر سوزان = ciğer yakan

شکسته طالع talihi kırık,talihsiz

فلاکتزده = Felâket-zede

Açıklama:

1- İsm-i fâil (etken) kelimelerle yapılanlar: Bunlar -ân/ آن eki alarak yapılmış sıfat-fiil kelimelerle yapılan birleşik sıfatlardır. Bu tür birleşik sıfatlarda isim önce sıfat sonra gelir. Ciğer-sûzân جکر سوزان = ciğer yakan (ism-i fâ‘il), sûhten سختن = yakmak fiil masdarından -ten/ تن eki atıldığında sûz سوز = yak emir gövdesi elde ediliyordu. Sûz سوز/ köküne -ân/ آن eki getirildiğinde sûzân sıfat-fiili haline gelerek ism-i fâil görevi yapan birleşik sıfat olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Emir gövdesi (hal-geniş zaman) ile yapılan birleşik sıfatlara örnek değildir?

جهان آرا = cihânı süsleyen

دل آشوب = gönlü karıştıran güzel

ختام پذير = sona eren

سال خرد = yaş geçirmiş, ihtiyar

قلم تراش = Kalem-tırâş

Açıklama:

Hafifletilmiş masdar da denilen geçmiş zaman gövdeleri hiçbir ek almadan da kendi başlarına sıfat-fiil (ism-i mef ‘ûl) anlamı taşırlar. Sonlarına -e/ ه eki almayan ism-i mef ‘ûllerdir. Bunlarla da birleşik sıfat yapılır ve isim önce sıfat sonra gelir. Sâl-hurd سال خرد = yaş geçirmiş, ihtiyar; sâye-perverd سايه پرورد = gölgede büyütülmüş, tembel; dâmen-âlûd دامن آلود = eteği bulaşık, iffetsiz; şâh-zâd = شاهزاد Şâhdan doğmuş, şehzâde

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Farçada â-/ آ, be-/ ب, tâ-/ تا gibi ön eklerle yapılan zarf görevi gören kelime grubu değildir?

دمادم = sık sık

سراسر = baştan başa

دورادور = uzaktan uzağa

دست بدست = el ele

خاطر شکن = gönül kıran

Açıklama:

Farsçada ön eklerle yapılan isimler bahsinde de işlendiği gibi bazı kelimelere getirilen ön ve son eklerle bazı isim ve sıfatlar yapılıyordu. â-/ آ, be-/ ب, tâ-/ تا gibi ön eklerle yapılan kelime grupları bazen zarf görevi gören yapılardır. â-, آ : dem-â-dem دمادم = sık sık, her dem, ser-â-ser سراسر = baştan başa, ser-â-pâ سراپا = baştan ayağa, dûr-â-dûr دورادور = uzaktan uzağa, vb. be-, ب : ser be-ser سربسر = başbaşa, dest be-dest دست بدست = el ele, sû be-sû= سوبسو taraf taraf vb. tâ-, تا : ser tâ-ser = سرتاسر baştan başa, ser tâ-pâ سرتاپا = baştan ayağa, vb.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki kelimelerden hangisi geçmiş zaman gövdesi olarak değerlendirilmelidir?

شکست

فروختن

انداختن

رفتن

پيوستن

Açıklama:

Farsça fiillerde geçmiş zaman gövdesi masdarların sonunda bulunan nun ن harfinin atılmasıyla ortaya çıkar. Bu kurala uygun tek seçenek شکست kelimesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

فرسودن masdarının emir gövdesi aşağıdakilerden hangisidir?

فرسو

فرسا

فرما

فرس

فرسدن

Açıklama:

Fersû-den فرسودن = eskimek masdarından -den/ دن eki kaldırıldığında fersâ/ فرسا emir gövdesi elde edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Farsça zarf grubu olarak değerlendirilmelidir?

سرافراز (ser-efrâz)

شاهزاد (şâh-zâd)

دمادم (dem-â-dem)

امورديده (umur-dîde)

جانستان (can-sitân)

Açıklama:

دمادم (dem-â-dem) sık sık, her dem anlamlarına gelmekte olup ''â'' eki ile zarf grubu yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Farsça fiilden türemiş bir isimdir ?

کشيدن

رفتن

نوشتن

آويزه

فرمودن

Açıklama:

آويزه âvize kelimesi, âvîhten ( آويختن ) asmak masdarından alet ismi yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

کلدسته kelimesi için aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Farsça sıfat tamlamalarında hemze (ﺀ ) kelime hangi harfle bitiyorsa konur?

Açıklama:

Farsça sıfat tamlamasında tamlanan kelimenin son harfi hâ-i resmiyye / ه ile veya -î / ی ile bitiyorsa hemze (ء) işareti konur. E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Farsçada tamlanacak kelime (muzâf) elif ile ( / آ â) veya sesli durumunda olan vav ( /و û) ile bitiyorsa o zaman izafet kesresi hangi harfle yapılır?

Açıklama:

Tamlanacak kelime (muzâf) elif ile ( / آâ) veya sesli durumunda olan vav ( / وû) ile bitiyorsa o zaman izafet kesresi ye ( ى) ile yapılır. Bu ye’ye izâfet yâsı denir. Ordu-yı hümâyûn اوردوى همايون , safâ-yı hâtır صفای خاطر, sadâ-yı ceng صدای جنك, ârzû-yı cedel آرزوى جدل vb. Dolayısıyla E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hangi seçenekte atıf vav’ı kullanılmıştır?

خواجۀ فاضل و کامل

خدام والا مقام دولت

کفرۀ ملاعين خاسرين

دولت آل عثمان

باران احسان بيکران

Açıklama:

Sıfat tamlamalarında bazen ismin ardına birkaç sıfat peşpeşe getirilerek nitemele yapılabilir. Bunlar yine izafet kesresi dediğimiz -i ile veya zaman zaman aralarına atıf vav’ı denilen ( / و u, ü ) sesleri getirilerek birbirine bağlanır; Hâce-i fâzıl u kâmil خواجۀ فاضل و کامل gibi. Burada hâce-i fâzıl خواجۀ فاضل ve hâce-i kâmil خواجۀ کامل şeklinde her iki sıfatla ayrı ayrı sıfat tamlaması yapmak yerine arada bir atıf vav'ı و ile iki sıfatlı tek tamlama yapılmıştır. Bu durum yalnızca A seçeneğinde bulunmaktadır. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Transkripsiyon alfabesinde و harfi kaç farklı şekilde gösterilmektedir?

Açıklama:

Transkripsiyon alfabesinde و harfi v, o,ö,ō,u,ü,ū olmak üzere 7 farklı şekilde gösterilebilmektedir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdaki tamlamaların hangisinde sıfat müennes (dişil) halde yazılmamıştır?

وظيفۀ مشکله

دول معظمه

روى زمين

علمای کرام

I-II-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Açıklama:

Tamlanacak kelime (muzâf) elif ile ( آ / â) veya sesli durumunda olan vav (و / û) ile bitiyorsa o zaman izafet kesresi ye ( ى ) ile yapılır. Bu ye’ye izâfet yâsı denir. Ordu-yı hümâyûn اوردوى همايون, safâ-yı hâtır صفای خاطر , sadâ-yı ceng / صدای جنك , ârzû-yı cedel / آرزوى جدل, vb. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bir Farsça isim tamlamasıdır?

Düvel-i muazzama / دول معظمه

Deryâ-yı ilm / دريای علم

Ulemâ-yı kirâm / علمای کرام

Vüzerâ-yı izâm / وزرای عظام

Memâlik-i mahrûse / ممالك محروسه

Açıklama:

Deryâ-yı ilm دريای علم = ilim denizi veya deniz gibi ilm Farsça isim tamlamasıdır. Diğer seçenektekiler ise Farsça sıfat tamlamalarıdır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden tamlamalardan hangisi bir Farsça isim tamlamasıdır?

Hıdemât-ı mebrûre / خدمات مبروره

Mahlûkat-ı mübâreke / مخلوقات مبارکه

Hâce-i fâzıl u kâmil / خواجۀ فاضل و کامل

Pençe-i ecel / پنچۀ اجل

Ulemâ-yı kirâm / علمای کرام

Açıklama:

Pençe-i ecel پنچۀ اجل = ecel pençesi, Farsça isim tamlamasıdır. Diğer seçenektekiler Farsça sıfat tamlamalarıdır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

8 Aşağıdaki Farsça zincirleme isim ve sıfat tamlamalarından hangisinin transkripsiyonu yanlış yapılmıştır?

Hâce-i fâzıl u kâmil / خواجۀ فاضل و کامل

Bârân-ı ihsân-ı bî-kerân / باران احسان بيکران

Devlet-i âl-i Osman / دولت آل عثمان

Kefere-i melâ‘în-i hâsîrîn / کفرۀ ملاعين خاسرين

Huddâm ve’l-emkâm-ı devlet / خدام والا مقام دولت

Açıklama:

Son şıkkın doğru transkripsiyonu şu şekildedir: “huddâm-ı vâlâ-makâm-ı devlet / خدام والا مقام دولت”. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi “أ” harfinin transkripsiyonunda kullanılamaz?

Açıklama:

“ā” yalnızca “ آ ” harfinin transkripsiyonunda kullanılabilir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

I. ح
II. خ

III. ه
Yukarıdaki harflerden hangisi/leri yalnızca “h” sesi vermektedir?

Yalnız I

I, II

I, II, III

II, III

Yalnız III

Açıklama:

خ ve ح harfleri yalnızca “h” sesi verirken “ه” harfi yerine göre ayrıca “a, e” sesleri de verebilir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdaki metnin doğru okunuşu hangisidir?

Bâb: Anı beyân ider kim Mısır sultânı leşker gönderdi tekrar Şâh-süvâr üzerine.

Bâb: Ânı beyân eyder kim Mısıra sultânı leşekkür göndürdü tekkür er şâhsever üzerine.

Bâb: Anı beyân eyder kim Mısır sultânı leşekker gönderdi tekerrür şâh süvâr üzerine.

Bâb: Ânı beyân iderek kim Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr şâh süvar üzerine.

Bâb: Anı beyân ider kim Mısır sultanı leşkür gönderdi tekrâr şâh-süvâr üzerine.

Açıklama:

Metin doğru okunuşu A seçeneğinde olduğu gibi “Anı beyân ider kim Mısır sultânı leşker gönderdi tekrar Şâh-süvâr üzerine.” şeklindedir. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Metindeki altı çizili kelimenin anlamı nedir?

asker

komutan

şeker

din adamı

elçi

Açıklama:

Metinde altı çizili olarak işaretlenen leşker kelimesi "asker" anlamındadır. A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Bu Macar en târîhi hicretin sekizyüz altmışüçünde vâkı‘ oldı

Bu mâcerân târîhî hicreti sekizyüz altmışüçde vâkıa oldı

Bu mâcer ânın târîhi hicretinin sekizyüz altmışüçde vâkıa oldı

Bu mâcerânın târîhi hicretin sekizyüz altmışüçünde vâkı‘ oldı

Bu mâcerâ anın târîhî hicretin sekizyüz altmışüçünde vâkıa oldı

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu D seçeneğinde verildiği gibi " Bu mâcerânın târîhi hicretin sekizyüz altmışüçünde vâkı‘ oldı" şeklindedir. Dolayısıyla D doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdaki metnin günümüz Türkçesine doğru çevirisi hangisidir?

Bu hadiselerin tarihi Sultan Muhammed zamanında Hicrî sekizyüz altmışiki senesinde gerçekleşti.

Bu vakalar Sultan Muhammed zamamında yani Hicrî sekizyüz altmışiki senesinde yaşanmıştı.

Sultan Mehmet bu macera dolu seferi Hicrî sekizyüz altmışüç senesinde yaşamıştır.

Bu hadisenin tarihi Sultan Mehmed zamanında Hicrî sekizyüz altmışüç senesinde gerçekleşti.

Bu hadise Sultan Mehmed zamanında Hicrî sekizyüz altmışüç yıl boyunca yaşanmıştır.

Açıklama:

Verilen metnin günümüz Türkçesine çevirisi "Bu hadisenin tarihi Sultan Mehmed zamanında Hicrî sekizyüz altmışüç senesinde gerçekleşti." şeklindedir. Dolayısıyla D doğru seçenektir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Metnin doğru okunuşu hangi seçenekte verilmiştir?

Hakk-ı te‘âlâ müyesser itdi. Her vilâyetin hutbesi, sikkesi kendinin oldu, devletle yine tahtına tevcih itdi.

Hakk te‘âlâ müyesser itdi. Her vilâyetin hutbesi, sikkesi kendinin oldu, devletle yine tahtına teveccüh itdi.

Hakk te‘âlâ müsîrr itdi. Her vilâyetinin hutbesi, sikkesi kendinin oldu, devletle yine tahtına tevcih itdi.

Hakk te‘âlâ müsir itdi. Her vilâyetinin hutbesi, senâsı kendinin oldu, devletle yine tahtına tevcih itdi.

Hakk te‘âlâ müyesser itdi. Her vilâyetin hutbesi, senâsı kendisinin oldu, devletle yine tahtına tevcih itdi.

Açıklama:

Metnin doğru okunuşu B seçeneğinde verildiği gibi “Hakk te‘âlâ müyesser itdi. Her vilâyetin hutbesi, sikkesi kendinin oldu, devletle yine tahtına teveccüh itdi.” şeklindedir. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Metinde altı çizili olarak işaretlenen bölümün günümüz Türkçesine doğru çevirisi hangisidir?

Hakk teâlâ onu ona müyesser eyledi. Ele geçirdiği memleketlerin hazineleri ve kütüphaneleri onun devletinin başkentine taşındı.

Hak teâlâ onu ona nasip etti. Ele geçirdiği memleketlerin hazineleri ve kutsal emanetleri onun devletinin başkentine taşındı.

Hak teâlâ onu ona gösterdi. Aldı memleketlerdeki paralar ve kutsal emanetler onun devletinin başkentine aktarıldı.

Hak teâlâ onu ona müyesser eyledi. Aldığı memleketlerde okunan hutbe ve basılan sikke onun adına oldu. Tekrar devletinin başkentine yöneldi.

Hak teâlâ onu ona müyesser eyledi. Aldığı memleketlerde okunan hutbe ve basılan sikke onun adına oldu. Saadetle tekrar başkentine döndü.

Açıklama:

Metnin günümüz Türkçesine doğru çevirisi E seçeneğinde verildiği gibi “Hak teâlâ onu ona müyesser eyledi. Aldığı memleketlerde okunan hutbe ve basılan sikke onun adına oldu. Saadetle tekrar başkentine döndü.” şeklindendir. E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Metinde işaretlenen kelimenin anlamı hangisidir?

hasıl olan

kısacası

elden gelen

elde olan

görüldüğü kadarıyla

Açıklama:

Metinde geçen "el-Hâsıl" kelimesi metinde "kısacası" anlamında kullanılmıştır. Dolayısıyla B doğru seçenektir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Verilen metindeki altı çizili kısmın anlamı nedir?

İki haremin sâhibi

Mekke ve Medine'nin yöneticisi

Mekke ve Medîne’nin hizmetkârı

Mekke ve Medine şehirlerinin koruyucusu

İki şehrin kapıcısı

Açıklama:

Metindeki altı çizili kısım olan "Hâdim-i Hâremeyn" ile "Mekke ve Medîne’nin hizmetkârı" kastedilmektedir. Dolayısıyla C doğru seçenektir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Metinde işaretli kısmın gramere türü nedir?

Farsça isim tamlaması

Arapça isim tamlaması

Farsça sıfat tamlaması

Farsça türemiş isim

Türkçe isim tamlaması

Açıklama:

Metinde altı çizili olan Hâdim-i Hâremeyn Farsça isim tamlamasıdır. Dolayısıyla A doğru seçenektir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Verilen metnin konusu nedir?

Tramvayın gelişi ve yaygınlaşması

Matbaanın gelişi ve yaygınlaşması

Fesin ortaya çıkışı ve yayılması

Çiçek salgınının ortaya çıkışı ve yayılması

Veba salgınının ortaya çıkışı ve yayılması

Açıklama:

Metnin konusu "Veba salgınının ortaya çıkışı ve yayılması"dır. Dolayısıyla E doğru seçenektir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

bu parçanın doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Buluşdu birbirine iki sultân

Bölüştü bir yerine iki sultân

Buluşdu bir bir iki sultân

Bölüştü birbiriyle iki sultân

Buluşup birden iki sultân

Açıklama:

Buluşdu birbirine iki sultân

Doğru Cevap: A

Soru 12

bu parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gör-imdi nidiser takdîr-i Süphân

Gör-imdi nidiser takdîr-i Sübhân

Gör-imdi nidiser taktîr-i Sübhân

Gör-imdi ne eder takdîr-i Sübhân

Gör-şimdi nidiser takdîr-i Sübhân

Açıklama:

Gör-imdi nidiser takdîr-i Sübhân

Doğru Cevap: B

Soru 13

bu parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Ve bu mâcerâların târîhi hicretinin sekizyüz altmışikisinde vâkı‘ oldı.

Ve bu mâcerâların târîhi hicretin sekizyüz altmışikisinde vâka‘ oldı.

Ve bu mâcerâların târîhi hicretin sekizyüz altmışikisinde vâkı‘ oldı.

Ve bu mâcerâlarının târîhi hicretin sekizyüz altmışikisinde vâkı‘ oldu.

Ve bu mâcerâların târîhi hicretinin sekizyüz altmışikisinden vâkı‘ oldı.

Açıklama:

Ve bu mâcerâların târîhi hicretin sekizyüz altmışikisinde vâkı‘ oldı.

Doğru Cevap: C

Soru 14

bu parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Anı beyân eder ki Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr Şâh-süvâr üzerine.

Onu beyân ider ki Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr Şâh-süvâr üzerine.

Anı beyân ider ki Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr Şâh-suvâr üzerine.

Anı beyân ider kim Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr Şâh-süvâr üzerine.

Anı beyân eder kim Mısır sultânı leşker gönderti tekrâr Şâh-süvâr üzerine.

Açıklama:

Anı beyân ider kim Mısır sultânı leşker gönderdi tekrâr Şâh-süvâr üzerine.

Doğru Cevap: D

Soru 15

bu parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mereten ba‘de uhrâ icmâl ü tamsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde

Merreten ba‘de uhrâ itmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocukların güzîde

Merreten ba‘de uhrâ icmâl ü tasfîl kılındığı vechle devşirme çocuklarının güzîde

Merreten ba‘de buhrâ itmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde

Merreten ba‘de uhrâ icmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde

Açıklama:

Merreten ba‘de uhrâ icmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde

Doğru Cevap: E

Soru 16

bu parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

ve Merzifonî Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz-ı hıdemât-ı azîme ve nâ’il-i fütûhât-ı fâhire olan

ve Merzifonu Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz hıdemât-ı azîme ve nâ’il-i fütûhât-ı fâhire olan

ve Merzifonî Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz-ı hıdemât-ı azîme ve nâ’il fütûhât-ı fâhire olan

ve Merzifonu Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz-ı hıdemât-ı azîme ve nâ’il-i fütûhât fâhire olan

ve Merzifonî Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz hıdemât azîme ve nâ’il-i fütûhât-ı fâhire olan

Açıklama:

ve Merzifonî Kara Mustafa Paşa bu asırda ibrâz-ı hıdemât-ı azîme ve nâ’il-i fütûhât-ı fâhire olan

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Bu kerre Anadolu hudûdunun takviyyeti içün Canik muhassılı olan Hazînedâroğlu
Süleymân Ağa uhdesine evâ’il-i Rebî‘ü’l-evvel’de rütbe-i vezâretle Trabzon Eyâleti
tevcîh buyuruldı."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bu defa Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi amacıyla Canik muhassılı atanmış olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayının ilk günlerinde vezirlik rütbesine yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Yine Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi nedeniyle Canik muhassılı tayin edilmiş
olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayında vezirlik rütbesine yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Yine Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi amacıyla Canik muhassılı tayin edilmiş olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayının ilk günlerinde vezirlik rütbesine yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Bu kez Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi amacıyla Canik muhassılı tayin edilmiş olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayının ilk gününde vezirlik rütbesine yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Yine Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi amacıyla Canik muhassılı tayin edilmiş olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayının ilk günlerinde sadrazamlık rütbesine yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Açıklama:

Yine Anadolu sınırlarının kuvvetlendirilmesi amacıyla Canik muhassılı tayin edilmiş
olan Hazînedâr-oğlu Süleyman Ağa, Rebiülevvel ayının ilk günlerinde vezirlik rütbesine
yükseltilerek Trabzon Eyaleti vâliliğine getirildi.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Rusyalu’nun Anadolu hudûdı hakkında ber-vech-i bâlâ der-miyân eylediği şürût-ı şâkkaya karşu bu vak‘anın zuhûrı Devlet-i aliyye’ye bâdî-i inşirâh oldı."
Yukarıdaki metnin günümüz Türkçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha önce bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlarına karşın bu olayın gerçekleşmesi Osmanlı Devletinin zorlanmasına sebep oldu.

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha evvel bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlarına karşın bu olayın gerçekleşmesi Osmanlı Devletinin rahatlamasına sebep oldu.

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha evvel bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlara karşın bu olayın gerçekleştirmesi Osmanlı Devletinin rahatlamasına sebep oldu.

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha evvel bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlarına karşın bu olayın meydana gelmesi Osmanlı Devletinin gerilemesine sebep oldu.

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha evvel bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlarına karşın bu olayın gerçekleşmesi Osmanlı Devletinin düşüşüne sebep oldu.

Açıklama:

Rusların Anadolu sınırı hakkında daha evvel bahsedilmiş olan kabul edilmesi zor şartlarına karşın bu olayın gerçekleşmesi Osmanlı Devletinin rahatlamasına sebep oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 19

"Üsküdar Kādîsı Bozoklu Osman Efendi dahi ba‘zı irtikâbât ile ithâm olundığından henüz
müddet-i örfiyyesi hıtâm bulmadan bu sırada azl olundı."
Yukarıdaki parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Üsküdar kadısı Bozoklu Osman Efendi de makamına yakışan davranışlarla suçlandığından, henüz kanuni süresi dolmamasına rağmen bu sırada görevinden alındı.

Üsküdar kadısı Bozoklu Osman Efendi de makamına yakışmayan davranışlarla suçlanmadığından, henüz kanuni süresi dolmamasına rağmen bu sırada görevinden alındı.

Üsküdar kadısı Bozoklu Osman Efendi de makamına yakışmayan davranışlarla suçlandığından, henüz kanuni süresi dolmasına rağmen bu sırada görevinden alındı.

Üsküdar kadısı Bozoklu Osman Efendi de makamına yakışmayan davranışlarla suçlandığından, henüz kanuni süresi dolmamasına rağmen bu sırada görevinden alındı.

Üsküdar kaymakamı Bozoklu Osman Efendi makamına yakışmayan davranışlarla suçlandığından, henüz kanuni süresi dolmamasına rağmen bu sırada görevinden alındı.

Açıklama:

Üsküdar Kādîsı Bozoklu Osman Efendi dahi ba‘zı irtikâbât ile ithâm olundığından henüz
müddet-i örfiyyesi hıtâm bulmadan bu sırada azl olundı.

Doğru Cevap: D

Soru 20

parçanın okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Hemân matlûb olan şeylerin gönderilmesi isti‘kâl buyuruldı.

Hemân matlab olan şeylerin gönderilmesi isti‘câl buyuruldı.

Hemân matlûp olan şeylerin gönderilmesi isti‘câl buyuruldu.

Hemen matlûp olan şeylerin gönderilmesi isti‘câl buyuruldı.

Hemân matlûb olan şeylerin gönderilmesi isti‘câl buyuruldı.

Açıklama:

Hemân matlûb olan şeylerin gönderilmesi isti‘câl buyuruldı.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Tevârih-i Âl-i Osmân ifadesinin doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti Tarihi

Osmanlı Hanedanı Tarihi

Yüce Osmanlı Tarihi

Büyük Osmanlı Tarihi

Osmanlı Tarihi

Açıklama:

Âl-i Osmân, Osmanlı hanedanı demektir. Doğru ifade Osmanlı Hanedanı Tarihi'dir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Nuri Paşa'nın eseridir?

Tevârih-i Âl-i Osmân

Târîh-i Cevdet

Netâyicü’l-Vukuât

Târîh-i Osman Paşa

Târîh-i Edyan

Açıklama:

Osmanlı tarihini başlangıçtan itibaren özetleyen ve ağırlıklı olarak devlet teşkilatı üzerinde duran, Netâyicü’l-Vukuât, Mustafa Nuri Paşa’nın eseridir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Buluşdı birbirine iki sultân
Gör-imdi nidiser takdîr-i Sübhân
Bahâneler olur bahâ görünmez
Bahâne müşterîye nefs ü şeytân
Bahâne iki göründi cihânda
Biri cahîm yolıdır, biri gufrân
dizelerinde geçen cahîm ve gufran kavramları aşağıdaki zıtlıklardan hangisinin karşılığıdır?

İyilik-Kötülük

Sevap-Günah

Dünya-Ahiret

Cahil-Alim

Cehennem-Cennet

Açıklama:

İki sultan birbiriyle karşılaştı
Bakalım şimdi Allah’ın takdiri nasıl tecelli edecek.
Bahaneler olur amma mesele görünmez
Asıl bahane kişiye nefis ve şeytandır.
Cihanda iki bahane göründü:
Biri cehennem, birisi cennet yoludur.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

“ Sultân-ı Haremeyn babam” deyu yazardı. Şimdi “ hâdim-i Haremeyn” deyu yazdılar ve dahi “ karındaşım Mısır sultânı” deyu yazdılar." cümlesinde yer alan Haremeyn'den kastedilen aşağıdakilerden hangisidir?

Eflak-Boğdan

Anadolu-Rumeli

Mısır-Suriye

Mekke-Medine

İran-Irak

Açıklama:

“Sultân-ı Harameyn (Mekke ve Medine’nin sultânı) babam” hitâbıyla yazılırdı. Şimdi “Hâdim-i Haremeyn (Mekke ve Medine’nin hizmetkârı) kardeşim Mısır Sultanı” diye yazdılar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Merreten ba‘de uhrâ icmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde ve münâsibleri sarây-ı hümâyûnlara ahz olunup terbiyye ve telkin-i şerâ’it-i İslâmiyye olundukdan sonra.....
ifaadesinde Devşirme sistemine dahil olanlar için vurgulanmak istenen zaruret aşağıdakilerden hangisidir?

Genç olmaları

Reşit olmaları

Müslüman olmaları

Okur-yazar olmaları

Bekar olmaları

Açıklama:

terbiyye ve telkin-i şerâ’it-i İslâmiyye olundukdan sonra.....ifadesinden özellikle müslüman olmaları zarureti anlaşılmaktadır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Çavuş eyütdi: “ niçün beylere selâm virmedin ve ediğin çıkarmadın?” didi. İlçi cevâb virdi
kim eydür : “ yaya atlıya selâm virmek sünnet değildir ve hem ediğim çıkarmadığım budur kim siz kanûn üzerine kondurmadınız. İhtimâl var ki yine kaldırasız deyu ediğim çıkarmadım” didi ve ol gice yatdı." ifadesinde elçi ayakkabısını çıkarma sebebini nasıl izah etmiştir?

Geri gönderileceğini düşünmüştür.

Başka bir yere yollanacağını düşünmüştür.

Gelenek üzere karşılanmadığını gördüğünden ayakta bekletileceğini düşünmüştür.

Padişahla av sırasında görüşeceğini düşünmüştür.

Gelenek üzere ayakkabısıyla huzura alınacağını düşünmüştür.

Açıklama:

Elçi;Çarığımı çıkarmayışımın sebebi ise sizin
beni gelenek üzere karşılamadığınızı görünce ihtimtal ki ayakta da bekletirsiniz diye düşünmemdir” dedi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

"...ve mîr-âhûrluk ve kapucılar kethudâlığı ve kapucı-başılık me’mûriyetleriyle çırâğ olunup
ba‘dehû mîr-livâlık ve mîrimîrânlık ile taşraya gönderilür idi." ifadesine göre taşradaki görevleri aşağıdakilerden hangisidir?

Kapıcıbaşı-kethüda

Kethüda-Mir-i âhûr

Kethüda-Sancakbeyi

Sancakbeyi-Beylerbeyi

Kapıcıbaşı-Sancakbeyi

Açıklama:

İfadenin çevrisi; "Topkapı Sarayı’nda yetişip oradaki görevlerde sırasıyla yükselenleri, adı geçen bölüklerin ağalıklarıyla veya özengi
ağalıkları diye isimlendirilen mîr-alemlik, mîr-ahurluk, kapıcılar kethüdalığı, kapıcıbaşılık
memuriyetleriyle devlet görevine başlamış olurlardı. Daha sonra sancakbeyliği ve beylerbeyilik ile dış görevlere gönderilirlerdi." şeklindedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

"Vech-i meşrûh üzre kā‘idenin esâsı bozulduğundan fer‘i dahi muhtell olmağla nişancılık mansıbı ekseriyâ o misillü nev-zuhûr vüzerâya ihsân olunageldiğinden başka yeniçeri ağalığından deerdâr ve nişâncılıkdan kapudan paşa nasb olunur oldu." ifadesine göre sistemin bozulmasından nişancılık makamı nasıl etkilenmiştir?

Nişancılık memuriyeti yeni, yetme vezirlere verilmeye başlandı.

Nişancılar okur yazar değildi.

Nişancılar enderun dışından atanmaya başlandı.

Nişancılar taşraya gönderilir oldu.

Nişancılar arpalık elde etmeye başladılar.

Açıklama:

Anlatılan sebeplerden dolayı sistemin temeli bozulunca, diğer yönleri de karmaşa halini almaya başladı. Meselâ nişancılık memuriyeti yukarıda anlattığımız sınıfa giren, yeni yetme vezirlere verilmeye başlandı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

"Bir de evâ’il-i devletde beylerbeyi ve mîr-livâların mansıb ve iktidârlarına göre üçer beşer yüz kadar dâ’ire-i mahsûsları halkı var idiyse de asıl kuvve-i askeriyyeleri muhavvel-i
uhdeleri bulunan eyâlât ve elviyede olan zü‘emâ ve erbâb-ı tîmârın ictimâ‘ından hâsıl olur
iken ahvâl-i askeriyye bahsinde îrâd olunacağı vechile anların nizâm ve kemiyyetine halel tareyân eylediğine mebnî beylerbeyi ve mîr-livâlar levend ve sekbân nâmıyla ikişer ve
üçer bin ve mu’âheze-i devletden havf üzre olanları daha ziyâde haşerât cem‘ ü istihdâm
ve ahâlînin başına belâ ider oldılar."
Yukarıdaki metinde yer alan kavramlardan hangisi "liva" sözcüğünün çoğulu olarak kullanılmıştır?

Evâ’il

Mîr-livâ

Eyâlât

Elviye

Ahvâl

Açıklama:

Elviye livanın çoğuludur. Sancaklar anlamındadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

"...Lâkin îd-ı fıtr takrîbiyle halkın birbiriyle kesret-i ihtilâtından nâşî illet-i sâriye-i
mezbûre bi-iznillâhi te‘âlâ evâsıt-ı Şevvâl’e doğru..." ifadesinde bahsi geçen bayram hangisidir?

Nevruz

Bahar

Kurban

Şabat

Ramazan

Açıklama:

îd-ı fıtr ifadesi ramazan bayramını ifade etmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

'Sultân Mehmed Gâzî Trabzon gazâsı niyyetine Anadolu’ya geçdi, her ne kim niyyet itdi Hakk te‘âlâ müyesser itdi. Her vilâyetin hutbesi, sikkesi kendinin oldu, devletle yine tahtına teveccüh itdi. Her tarafın pâdişâhlarından ilçi geldi, Han’a “vilâyet mübârek olsun” deyu. Ve illâ Mısır sultânından ilçi gelmedi. Âdet-i muhabbet terk olundı; adâvete bir bahâne bu oldı...'
Verilen metinden yola çıkarak; aralarındaki düşmanlığın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır sultanından elçi gelmemesi

Mısır sultanından elçinin geç gelmesi

Mısır sultanın tebrik etmemesi

Mısır sultanının fethi tanımaması

Mısır sultanının elçilerinin kötü dileklerle gelmesi

Açıklama:

Sultan Mehmed Gazi, Trabzon gazası niyetiyle Anadolu’ya geçti. Bu seferinde neye niyet ettiyse Hak teâlâ onu ona müyesser eyledi. Aldığı memleketlerde okunan hutbe ve basılan sikke onun adına oldu. Saadetle tekrar başkentine döndü. Her tarafın padişahlarından tahta geçişini kutlamak için elçiler geldi, ama Mısır sultanından elçi gelmedi. Muhabbet âdeti terk edildi. Aralarındaki düşmanlığa bir sebep de budur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

'...Ve mahabbet kesilmeğe başladı. Ve hem bu Hoşkadem ki sultân-ı Mısırdır, her tarafa yağı olmağa başladı...'
'her tarafa yağı olmağa başladı' cümlesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Her tarafla iyi anlaşmaya başladı.

Her tarafa düşman olmaya başladı.

Her tarafa haber gönderdi.

Her tarafa elçi gönderdi.

Her tarafa saldırmaya başladı.

Açıklama:

İki taraftan da âdet terk olundu ve muhabbet kesilmeye başladı. Mısır Sultanı Hoşkadem her tarafa düşmanlık yapmaya başladı.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Dulkadir beyleri ol Şâh-süvâr’a haber gönderdiler kim “gel! vilâyeti sana virelim, Mısırdan gelen Budağı bey itmeziz” didiler. Şâh-süvâr’a dahi Rûm pâdişâhından destûr oldı, vardı Budağı vilâyetinden sürüp çıkardı, yerine kendi pâdişâh oldı. Budak dahi gitdi Şâm’a düşdi. Mısır pâdişâhı eyitdi” Rûm pâdişâhı benimle yağı oldı” didi.
Verilen metinde Mısır Sultanı aşağıdakilerden hangisini söylemiştir?

Rum padişahı benimle düşman oldu

Rum padişahı benimle dost oldu.

Rum padişahına düşman oldum.

Rum padişahı benimle konuşmadı.

Rum padişahı benim yanımda yer aldı.

Açıklama:

Dulkadır beyleri Şehsüvâr’a haber gönderdiler. “Gel, memleketi sana verelim. Mısır’dan gelen Budak’ın bey olmasını istemiyoruz.” dediler. Şehsüvâr da padişahtan izin alarak gitti. Budak’ı Dulkadir vilâyetinden sürüp çıkardı. Onun yerine kendisi geçti. Budak da gitti Şam’a yerleşti. Mısır sultanı “ Rum padişahı benimle düşman oldu.” dedi. Aralarındaki düşmanlığın bir sebebi de budur.

Doğru Cevap: A

Soru 34

'...Ve bu mâcerâların târîhi hicretin sekizyüz altmışikisinde vâkı‘ oldı...'
Verilen cümledeki tarih miladi takvimde hangi yıla denk gelmektedir?

1437-38

1447-48

1457-58

1467-68

1477-78

Açıklama:

Bu maceraların tarihi, Hicrî sekiz yüz altmışiki senesinde (m. 1457-58) Sultan Mehmed Gazi zamanında gerçekleşti. Bu tarih miladi takvimde 1457-1458 yıllarına denk gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Merreten ba‘de uhrâ icmâl ü tafsîl kılındığı vechile devşirme çocuklarının güzîde ve münâsibleri sarây-ı hümâyûnlara ahz olunup terbiyye ve telkin-i şerâ’it-i İslâmiyye olundukdan sonra efrâdı sipâh ve silahdâr ve ulûfeciyân-ı yemîn ü yesâr ve gurebâ-yı yemîn ü yesâr dinilen süvârî bölüklerine çıkarılur.
Hangisi metindeki yerleştirme yapılan yerlerden birisi değildir?

Sipahi ocağı

Sağ ve sol ulufeciler cemaatleri

Sağ ve sol garipler denilen süvarî bölükleri

Silahdar ocağı

Kapıcıbaşılık

Açıklama:

Daha önce birkaç defa anlatıldığı şekilde devşirme çocuklarının göze batanları ve seçilmişleri Edirne ve İstanbuldaki saraylara alınıp eğitildikten ve İslamın şartları kendilerine öğretildikten sonra, mevcutları sipahi ocağına, silahdar ocağına, sağ ve sol ulufeciler cemaatlerine, sağ ve sol garipler denilen süvarî bölüklerine dağıtılırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Müderrislik mertebesine nâ’il olanlar onbeş yirmi sene tullâba ifâde vü ifâza ile îfâ-yı vazîfe eyledikden sonra elviye-i ma‘lûme mevleviyyetlerine ba‘dehû İstanbul Kadılığına ve Anadolu ve Rumili sadâretlerine ve nihâyet mesned-i meşîhate irtikā iderler idi.
Metinde açıklaması yapılan Osmanlı Devletindeki memur sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

Mülkiye

İlmiye

Kalemiye

Tıbbiye

Askeri Zümre

Açıklama:

İkincisi İlmiye sınıfıdır ki müderrislik mertebesine ulaşmış olanlar onbeş-yirmi sene öğrencilere ders anlatıp, yetiştirerek vazife yaptıktan sonra belli büyük sancakların kadılıklarına, daha sonra İstanbul kadılığına ve sırasıyla Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerine en sonunda da şeyhülislamlık makamına yükselirlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 37

'...Beylerbeyi ve mîr-livâların vazîfe-i me’mûriyyetleri havza-i hükûmetini tasallut-ı eşkıyâdan muhârese ve zîr-i idâresinde kal‘a var ise anları muhâfaza itmek ve aşâ’ir-i kabâ’ili taht-ı fermân berîde bulundurmak ve mahlûl olan tîmâr ve ze‘âmetleri ehl ü erbâbına tevcîh itdirmek ve sefere me’mûr oldukda zîr-i livâsında bulunan dirlik ashâbını cem‘ ile ta‘yîn olunan mahalle azîmet eylemek kazıyyelerine münhasır olup mevâdd-ı hukūkiyye ile şehir ve kasabaların mu‘âmelât-ı husûsiyyeleri hükkâm-ı şer‘-i şerîfe ve cizye ve mukāta‘iyyât ve sâ’ir mürettebât-ı mîriyyenin cibâyet ü tahsîli defterdâr ve muhassıl-ı emvâl olanlara â’id vezâ’ifden iken ümerâya medâr-ı te‘ayyüş olan hâsların ekserisi vakten be-vakt ref ‘ ü ilgā olunarak mukāta‘ât-ı mîrîyyeye ilhâk olunmağla ümerânın ta‘ayyüşi bâd-ı hevâ vâridâtına vâbeste oldı...'
Aşağıdakilerden hangisi metinde verilen Beylerbeyi ve sancak beylerinin görevlerinden biri değildir?

Kendi idareleri altındaki bölgeyi eşkıya saldırılarından korumak

İdareleri altında kale varsa onları muhafaza etmek

Aşiretleri ve kabileleri kontrolleri altında bulundurmak

Cizye ve mâlî birimlerin gelirleri ile hazineye ait diğer gelirlerini toplamak.

Boşta kalmış timar ve zeamet kadrolarını layık olana vermek

Açıklama:

Beylerbeyi ve sancakbeylerinin memuriyetlerine mahsus görevleri, kendi idareleri altındaki bölgeyi eşkıya saldırılarından korumak ve idareleri altında kale varsa onları muhafaza etmek, aşiretleri ve kabileleri kontrolleri altında bulundurmak ve boşta kalmış timar ve zeamet kadrolarını layık olana vermek, sefere görevlendirildiklerinde bayrağı altında bulunan timar ve zeamet sahibi askerleri toplayarak belirlenen yere getirmek hususlarından ibaretti. Hukuki konular ile şehir ve kasabaların özel işleri kadılara aitti. Cizye ve mâlî birimlerin gelirleri ile hazineye ait diğer gelirlerin toplanması defterdar ve hazine muhassılı olanlara ait görevlerdendi. Askerî idarecilere geçinmeleri için tahsis olunan has gelirlerinin ekserisi zaman zaman uygulamadan kaldırılarak merkez hazinenin gelir birimlerine katıldığından bu sınıfın geçimi bâd-ı havâ adı verilen vergi gelirlerine bağlı kaldı.

Doğru Cevap: D

Soru 38

İşbu yedi (Hicri 1227) senesi evâ’ilinde Mısır’dan âmed ü reft münâsebetiyle İzmir’e tâ‘ûn hastalığı sirâyet itmiş-idi. İzmir’den İstanbul’a bir ticâret gemisi gelürken içinde tâ‘ûndan birkaç kişi fevt ve mellâhândan bazıları hasta oldukları hâlde Der-sa‘âdet’e lede’l-vürûd gemiden çıkanlar Galata ve Beyoğlu ve Tatavla’ya dağılup anlardan tâ‘ûn hastalığı sirâyet ile ol taraflarda zuhûr itdi. Ve oradan İstanbul’a geçdi. Pek çok âdemler telef olmağa başladı. Fakat ba‘zı kesân sâ’irler-ile ülfet ü ihtilâttan kesilerek hânelerinde inzivâ ile tehaffuza kıyâm eylediler.
Metnin konusu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Veba salgınının ortaya çıkışı ve yayılması

Veba salgınının önüne geçmek için yapılanlar

Osmanlıda görülen hastalık çeşitleri

Veba hastalığını tedavi eden ilaçlar

Veba hastalığının tedavi edilme süreçleri

Açıklama:

Olaylarını anlatmakta olduğumuz 1227 senesinin ilk aylarında Mısır’dan geliş-gidişler sırasında İzmir’e vebâ hastalığı bulaşmıştı. İzmir’den İstanbul’a bir ticaret gemisi gelirken içinde bulunanlardan birkaç kişi vebâdan ölmüştü. İstanbul’a geldiklerinde gemide bulunan denizcilerden bazıları hasta olmalarına rağmen gemiden çıkarak Galata, Beyoğlu ve Tatavla semtlerine dağılınca bu bölgelere veba hastalığı bulaştı ve hastalık ilk defa buralarda ortaya çıktı. Oradan da sur içi bölgesine yani İstanbu’a geçti. Pek çok insan ölmeye başladı. Yalnız bazı insanlar diğerleriyle yakınlaşmaktan ve onlara karışmaktan kaçınarak evlerine kapandılar ve kendilerini koruma altına almaya başladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 39

İstanbul’da ba‘zı cevâmi‘ ü mesâcid ve türbeler civârındaki makābire ve bunlara benzer mahâl-i sâ’ireye defn olunanlardan başka İstanbul kapularından geçürilen cenâzeler evâsıt-ı Ramazân’da ba‘zen binbeşyüz ve ba‘zen ikibin râddelerinde olup Galata ve Üsküdar ve Boğaziçi ile berâber yevmiyye ba‘zen ikibin ikiyüz ve ba‘zen üçbini mütecâviz olurdı.
Verilen metnin konusu aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Veba salgını sonrası tedavi edilenlerin sayısı

Veba salgınından ölenlerin sayısı

Veba salgınını önlemek için çalışanların sayısı

Veba salgınını önlemek için çalışanların aldığı ücret

Veba salgınından etkilenenlerin sayısı

Açıklama:

Suriçindeki bazı cami, mescid ve türbelerin etrafında bulunan mezarlar ve bunlara benzeyen diğer yerlere gömülenler haric sadece kapılardan sur dışına çıkarılan cenazelerin sayısı Ramazan ayı ortalarında günde bazen binbeşyüz bazen ikibin sınırlarını buluyordu. Galata ve Üsküdar ve Boğaziçi ile birlikte günlük bazen ikibin ikiyüz ve bazen üçbini aştığı oluyordu.

Doğru Cevap: B

“Vech-i meşrûh üzre kā‘idenin esâsı bozulduğundan fer‘i dahi muhtell olmağla nişancılık mansıbı ekseriyâ o misillü nev-zuhûr vüzerâya ihsân olunageldiğinden başka yeniçeri ağalığından defterdâr ve nişâncılıkdan kapudan paşa nasb olunur oldu.”
Osmanlıca metinde geçen „Vech-i meşrûh“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Aktarılan bilgiler

Uzlaşılan sözleşmeler

Anlatılan sebepler

Yapılan işler

Yaşanan olaylar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 51

El-Hâsıl ol-vaktin hükmünce usûl-i tehafüziyyeye ri‘âyet olunamayup tâ‘ûn ise Dersa‘âdetde hükmüni ber-vech-i bâlâ bir sûret-i müdhisede icrâ itmekde ve gitdikce şiddetlenmekde idi.
Osmanlıca metinde geçen „tehafüziyye“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

acele

gayretli

elçilik

korunma

yalan

Açıklama:

Sonuç olarak o zamanın şartları gereği korunma yöntemleri uygulanamamakta; vebâ ise İstanbulda hükmünü yukarda anlatıldığı şekilde dehşet verici bir şekilde sürdürmekte ve gittikçe şiddetlenmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Ber-vech-i bâlâ Melek-girmez deyu ma‘rûf olan bî-kâr odaları Bağçekapusı hâricinde yeniçerilerin otuzbir cemâ‘atinin mevkı‘i ve bir çok eskıyânın mahall-i fısk u fücûrı olup bu cihetle Melek-girmez deyu ma‘rûf olmus-idi.
Osmanlıca metinde geçen „fısk u fücûr“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

boş zaman

yeme içe

sapkınlık

kumar

eğlence

Açıklama:

Yukarıda anlatıldığı şekilde Melek Girmez diye bilinen bekar odaları Bahcekapı dışında yenicerilerin otuzbirinci boluğunun sorumluluğundaki bir bolge ve bircok eşkiyanın sapkınlık yeri idi.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Pehlivân Ibrahim Pasa’nın dîvân kâtibi olup bundan akdem Anapa havâlîsinin ba‘zı umûrını tesviye içün oraya gönderilen hâcegân-ı dîvân-ı hümâyûndan Seyyid Efendi fi’l-asl ol semtlerden nes’et itme olmasıyla Anapa’ya vusûlünde kabâ’il beyleriyle ülfet ü imtizâc iderek anları taraf-ı Devlet-i aliyye’ye celb ve teshîr ve Moskovlu tarafından tenfîr itmis-idi.
Osmanlıca metinde geçen „ülfet ü imtizâc“ sözcüğünün Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

fikir alışverişi yapmak

tartışmak

ilgileniyormuş gibi davranmak

yakınlık göstermek

alttan almak

Açıklama:

Pehlivan İbrahim Paşa’nın divan katibi (divan katibi: eyaletlerde beylerbeyi divanlarında divanın işleyişinden ve yazışmaların düzenlenmesinden sorumlu görevli) iken bundan önce Anapa bölgesinin bazı işlerini düzenlemek icin oraya gönderilen Divan-ı humayun kalemleri şeflerinden (hacegan: Divan-ı humayun ve bazı önemli büroların üst yönetiminde bulunan bürokratlar) Seyyid Efendi aslında o bölgede doğmuş ve yetişmiş birisiydi. Anapaya vardığında aşiret beyleriyle yakınlık kurmuş; onları Osmanlı Devleti tarafına çekerek kazanmış ve Rusya tarafından soğutmuştu.

Doğru Cevap: D

Soru 54

"İşbu yedi (Hicri 1227) senesi evâ’ilinde Mısır’dan âmed ü reft münâsebetiyle İzmir’e tâ‘ûn hastalığı sirâyet itmiş-idi."
Osmanlıca cümlede geçen „âmed ü reft“ sözcüğünün türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

uzak seyahat

geliş-gidiş

yakın görüşme

dikkatsiz beslenme

kalabalık ortam

Açıklama:

Olaylarını anlatmakta olduğumuz 1227 senesinin ilk aylarında Mısır’dan geliş-gidişler sırasında İzmir’e vebâ hastalığı bulaşmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 55

"Pâdişâh-ı Rûm bu harekete melûl oldı."
Osmanlıca cümlede geçen „ melûl oldı“ sözcüğünün türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

üzüldü

sevindi

öfkelendi

şaşırdı

düşünceye daldı

Açıklama:

Padişah bu harekete üzüldü.

Doğru Cevap: A

Osmanlı Türkçesi II - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

فرقت

منع

نظر

عبرت

اشتياق

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler