⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
1. Dönem TAR111U

Osmanlı Türkçesi I

Toplam 593 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Osmanlı Türkçesi I - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdaki harekelerden hangisi harfin altına konur?

Seçenekler

A
Üstünlü tenvin
B
Ötreli tenvin
C
Damme
D
Esreli tenvin
E
Fetha
Açıklama:
Hareke, med, şedde ve cezm işaretlerini tanıyıp kullanabileceksiniz.
Harfin altına konulan hareke esreli tenvindir

Soru 2

Osmanlı Türkçesi alfabesine Arap alfabesinde olmayan پ ,چ veژ harfleri kimler tarafından eklenmiştir?

Seçenekler

A
Osmanlılar
B
Türkler
C
İranlılar
D
Hintliler
E
Araplar
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi Alfabesinin temeli 28 harfli Arap alfabesine dayanır. Arap alfabesinde bulunmayan bazı sesler İranlılar ve Türkler tarafından ilâve edilerek geniş Osmanlı Türkçesi Alfabesi oluşturulmuştur. Arap alfabesine İranlılar pe پ , çe چ ve jeژ harflerini ilâve etmişlerdir. Doğru yanıt "C" şıkkıdır.

Soru 3

خا رجا biçiminde yazılan kelimenin "haricen" şeklinde okunabilmesi için sırasıyla hangi harekeleri alması gerekir?

Seçenekler

A
ötre, esre, üstün
B
ötre, esre, ötreli tenvin
C
üstün, esre, esreli tenvin
D
esre, üstün, ötre
E
üstün, esre, üstünlü tenvin
Açıklama:
خا رجا kelimesinin "haricen" şeklinde okunabilmesi için sırasıyla üstün, esre ve üstünlü tenvin alması gerekir. Doğru yanıt "E" şıkkıdır.

Soru 4

Harekeli yazılışıyla كِبْرْ kelimesinin okunuşu hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
kbir
B
kibr
C
kibir
D
kebir
E
kebr
Açıklama:
Harekeleri dikkate alındığında yazılışı كِبْرْ olan kelimenin okunuşu "kibr"dir. Zira harekeleri itibariyle bir esre ve peş peşe iki cezim almıştır. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 5

Aldığı med ( ~ ) işaretine göre آمِلْ sözcüğünün okunuşu hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
âmil
B
emal
C
emil
D
aml
E
amel
Açıklama:
Elif harfinin üstüne konan med işareti "uzun â" sesi verir. Bu durumda آمِلْ sözcüğünün okunuşu "âmil"dir. Doğru yanıt "A" şıkkıdır.

Soru 6

Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan şedde işareti Türkçe kelimelerde genellikle kullanılmaz. Yine de yaygın bir uygulamayla aynı ses düzeni elde edilir. Türkçedeki bu uygulamaya göre "elli" sözcüğünün yazılışı hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
إلي
B
الى
C
الٌى
D
آللى
E
الْى
Açıklama:
Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan şedde işareti Türkçe kelimelerde umumiyetle kullanılmaz. Yerine şeddeli olması gereken harf iki kere yazılır. Buna göre "elli" sözcüğünün yazılışı آللى şeklindedir. Doğru yanıt "D" şıkkıdır.

Soru 7

Hangisi kendinden önce ve sonraki harflerle birleşir?

Seçenekler

A
د
B
ر
C
ه
D
و
E
ى
Açıklama:
Kendinden önce ve sonraki harflerle bitişen, başta ve ortada değişikliğe uğrayan, sonda ise yalın biçimi ile yazılan harfler Osmanlı Türkçesinde bitişen harfler ismiyle anılır. Şıklar arasında bu özelliklere bir tek ى "ye" harfi sahiptir. Doğru yanıt "E" şıkkıdır.

Soru 8

Hangisi bitişmeyen harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
د
B
غ
C
ز
D
ه
E
و
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde bitişmeyen harfler: ه و ز ر د ا ذ ژ 'dir. غ bunlardan biri değildir. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 9

ب harfi üzerinde gösterilen hangi işaret harfi ünsüz okutur?

Seçenekler

A
بَ
B
بْ
C
بُ
D
بِ
E
بٌ
Açıklama:
Harfin üzerine konularak onu ünsüz (sakin) okutan işaret cezm'dir. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 10

Harf birleşimlerine göre "eski" sözcüğünün yazılışı hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
لس كى
B
لسكى
C
اسك ى
D
اسكى
E
اس كى
Açıklama:
Osmanlı Türkçesindeki harf birleşim kurallarına göre "eski" sözcüğü ancak اسكى şeklinde yazılabilir. Doğru yanıt "D" şıkkıdır.

Soru 11

"Kâf-ı fârisî" aşağıdakilerden hangisi ile gösterilir?

Seçenekler

A
كٍ
B
گ
C
ک
D
ك
E
ڭ
Açıklama:
Yumuşak g'nin ince sesli kelimelerle gösterilmesi için kullanılan kâf-ı fârisinin yazımı şu şekildedir: گ. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 12


  1. Batı Türkçesi

  2. Batı Oğuzcası

  3. Türkiye Türkçesi

  4. Türkiye Oğuzcası


Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dile verilen adlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız IV
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I,II ve III
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir.

Soru 13

Tanzimat’tan 1908’e yani ikinci meşrutiyete kadar gelen ve daha sonraki dönemde ise “Yeni Türkiye Türkçesi” olarak bilinen Türkçe'nin dönemindeki ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yeni Osmanlı Türkçesi
B
Osmanlı Türkçesi
C
Klasik Osmanlı Türkçesi
D
Eski Türkiye Türkçesi
E
Eski Anadolu Türkçesi
Açıklama:
Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. Bu dönem Anadolu Selçukluları, Beylikler Çağı ve Osmanlı Devletinin İstanbul’un fethine kadar olan zamanı içine alır. Sözü edilen dönem Osmanlının kuruluş dönemidir. İkinci dönem, Klâsik Osmanlı Türkçesi adıyla anılmakta olup 15. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar devam eder. Üçüncü dönem ise “Yeni Osmanlı Türkçesi” adıyla anılmakta olup Tanzimat’tan 1908’e yani ikinci meşrutiyete kadar gelir. Daha sonraki dönem ise “Yeni Türkiye Türkçesi” olarak adlandırılır.

Soru 14

Osmanlı Türkçesi özellikle aşağıdaki hangi iki dilden etkilenmiştir?

Seçenekler

A
Farsça-Latince
B
Farsça-Yunanca
C
Farsça-Arapça
D
Arapça-Latince
E
Arapça-Yunanca
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi döneminde bilhassa Arapça ve Farsçadan alınan kelime ve gramer unsurları, Anadolu’da yaşayan farklı dillerden etkilenmeler vb. sebeplerle dil bir hayli gelişmiş ve değişmiştir. Sözü edilen dönemde, Türkçe yönünden sade anlaşılır metinlerin yanında Arapça ve Farsça unsurlarla dolu belli bir kesimin anlayabileceği metinler de yazılmıştır. Hem manzum hem de mensur olarak yazılan metinlerde sade, orta ve süslü dillerle eserler telif edilmiştir. Dinî metinler sade ve orta seviyede bir dille kaleme alınırken edebî metinler her üç seviyede de kaleme alınmışlardır.

Soru 15

Arapça fetha olarak ifade edilen ve harfin üstüne konurak harfi /a/e/ okutan hareke hangisidir?

Seçenekler

A
Üstünlü tenvin
B
Üstün
C
Esre
D
Ötre
E
Şedde
Açıklama:
Arapça kelimelerin yazılışında uzun ünlüler harfle (elif, vav, ye) gösterilirken kısa ünlüler yazılmaz. Bu sebeple kısa ünlülerin okunmasında hatalar olur. Kelimelerin doğru okunabilmesi için kısa ünlüleri göstermek üzere hareke adı verilen bazı yardımcı işaretler kullanılır. Arapça konuşanlar harekesiz metinleri okumakta hata yapmasalar bile Kur’ân-ı Kerîm’in indirilmesinden sonra Müslümanlığın Arap olmayanlar arasında da yayılmasıyla bu kesimler arasında okuma hataları artmıştır. İşte o dönemde Kur’ân’ın yanlış okunu- şunu önlemek maksadıyla kelimeleri harekelenmiştir. Türkler Arap alfabesini kullanmaya başladığında, Türkçe metinlerde de hatalı okumayı önlemek için 16. yüzyılın sonları- na kadar hareke kullanmışlar, zaman içinde imlâ oturdukça hareke kullanımını azaltmışlardır. Daha sonraları Kur’ân-ı Kerîm, sözlük ve dil bilgisi gibi doğru imla hususunda özel hassasiyet gerektiren eserler dışında hareke kullanımı kaldırılmıştır. Bu harekelerden Üstün: (Arapçası fetha) harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur

Soru 16

Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur. Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur. Yukarıda verilen durumların hareke eşleştirilmesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir.

Seçenekler

A
Esre/Tenvinli Esre/Tenvinli Ötre
B
Tenvinli Esre/Esre/Tenvinli Ötre
C
Üstün/Tenvinli Ötre/Esre
D
Esre/Üstün/Tenvinli Ötre
E
Tenvinli Ötre/Tenvinli Esre/Esre
Açıklama:
Esre : (Arapçası kesre) harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur. Tenvin: Üstün, ötre ve esrenin kelimenin son harfinde çift yazılmasıdır. Okunuşu da değişir. Üstünlü tenvin Kelimenin son harfini /an/en/ okutur. Yazılırken kelimenin sonuna tenvin elifi getirilir. Tenvin elifi getirilen kelimeler tenvin kaldırılsa bile tenvinli okunur. Esreli tenvin kelimenin son harfini /ın/in/ okutur. Ötreli tenvin kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.

Soru 17

“ارابا “ yandaki kelimenin Türkçesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir.

Seçenekler

A
Adam
B
Adem
C
Arada
D
Arkada
E
Araba
Açıklama:
Soru kökünde verilen kelime ilk harf elif ikinci harf ra üçüncü harf be olduğundan kelimenin Türkçesi araba’dır.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bitişmeyen harflerden biridir?

Seçenekler

A
Be
B
Se
C
Te
D
Sad
E
Dal
Açıklama:
Bitişmeyen harfler: Bunlar kendisinden önceki harflerle bitişir sonrakilerle bitişmez.Elif,Zel,Dal, Ra, Ze, Vav,He

Soru 19

Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan işaret aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tenvinli Esre
B
Tenvinli Üstün
C
Tenvinli Ötre
D
Şedde
E
Cezm
Açıklama:
Şedde Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan bir işarettir. Bu işaret, iki defa okunması istenen harfin üzerine konmaktadır. Türkçe kelimelerde bu işaret umumiyetle kullanılmayıp harf iki kez yazılmıştır

Soru 20

"كشف"Yandaki kelimenin Türkçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaşif
B
Keşf
C
Kafes
D
Kuş
E
Kaşar
Açıklama:
"كشف" kelimenin Türkçe karşılığı keşftir.

Soru 21

Elif harfinin üstüne konan ve uzun â sesi veren hareke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üstün
B
Cezm
C
Med
D
Şedde
E
Ötre
Açıklama:
Med elif harfinin üstüne konur ve uzun â sesi verir. Bu işaret ilk sesi a olan Türkçe kelimelerde de kullanılmıştır.

Soru 22

ض harfinin okunuşu hangisinde doğrudur?

Seçenekler

A
sat
B
dat
C
D
zad
E
sad
Açıklama:
ض harfinin okunuşu "dat"dır.

Soru 23

Sözcüğün son harfinin -ın, -in okutulması için hangi hareke gereklidir?

Seçenekler

A
üstün
B
üstünlü tenvin
C
tenvin
D
esreli tenvin
E
ötreli tenvin
Açıklama:
Kelimenin son harfini /un/ün/ şeklinde okunabilmesi için ötreli tenvin gereklidir.

Soru 24

كفر sözcüğünün "küfr" şeklinde okunabilmesi hangi harekeler yardımıyla nasıl yazılması gerekir?

Seçenekler

A
كٌفرْ
B
كَفْرُ
C
كُفْرْ
D
كِفَرْ
E
كَفِرْ
Açıklama:
Hareke kuralları gereğince كفر sözcüğünün "küfr" şeklinde okunabilmesi için كُفْرْ şeklinde yazılması gerekir.

Soru 25

جَنّتْ sözcüğünün okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
cinnet
B
cennit
C
cenit
D
cennet
E
cent
Açıklama:
Harekeleri dikkate alındığında جَنّتْ sözcüğünün doğru okunuşu "cennet"tir.

Soru 26

Osmanlı Türkçesinde kelime sonundaki ünsüzlerin okunuşu ve birleşme kurallarına göre "mat" sözcüğünün yazılışı hangisinde doğrudur?

Seçenekler

A
م ات
B
مت
C
ملت
D
مَاتْ
E
مات
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde kelime sonundaki ünsüzler sakin (cezm) okunur ve birleşim kurallarına göre doğru yazılış مات 'tır.

Soru 27

Hangisi bitişen harflerden biridir?

Seçenekler

A
ل
B
و
C
ر
D
ز
E
ه
Açıklama:
ل harfi bitişen harflerden biridir. Diğerleriyse; ى ن م ك ق ف ع غ ط ظ ص ض ش س ج ح خ ث ت ب

Soru 28

Osmanlı Türkçesi harflerin bitişmesi kurallarına göre hangi yazım yanlıştır?

Seçenekler

A
ارابا - araba
B
ولر - var
C
زور - zor
D
عشق - aşk
E
فتح - fetih
Açıklama:
ولر - var; sözcüğünde elif birleştirilmez, doğrusu; وار şeklindedir.

Soru 29

بعظاً sözcüğünün doğru okunuşu hangi seçenekte yer alır?

Seçenekler

A
ba'za
B
bagzı
C
bağza
D
bazen
E
bazı
Açıklama:
بعظاً sözcüğünün doğru okunuşu üstünlü tenvinden dolayı "bazen"dir.

Soru 30

Hangisi "med" işaretinin kullanımına örnektir?

Seçenekler

A
اكِلْ
B
اُكِلْ
C
آكِلْ
D
اَكلْ
E
اِكِلْ
Açıklama:
Med ( ~ ) elif harfinin üstüne konur ve uzun â sesi verir. Üstün işaretine benzer, fakat yatay ve yivlidir. Buna göre doğru seçenek آكِلْ (âkil)'dir.

Soru 31

"reddiye" kelimesinin yazılışı hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
رُدِيه
B
رَدّيه
C
رِدّيه
D
دَرِيه
E
ردِيهّ
Açıklama:
Reddiye sözcüğünün doğru yazılışı,رَدّيه 'dir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dile verilen adlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Batı Türkçesi
B
Batı Oğuzcası
C
Türkiye Türkçesi
D
Küçük Asya Türkçesi
E
Osmanlı Türkçesi
Açıklama:
Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Batı Türkçesinin dönemlerinden birinin adı değildir?

Seçenekler

A
Eski Osmanlıca
B
Eski Türkçe
C
Eski Anadolu Türkçesi
D
Klasik Osmanlı Türkçesi
E
Yeni Osmanlı Türkçesi
Açıklama:
Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. İkinci dönem, Klâsik Osmanlı Türkçesi adıyla anılır. Üçüncü dönem ise “Yeni Osmanlı Türkçesi” adıyla anılmakta olup Tanzimat’tan 1908’e yani ikinci meşrutiyete kadar gelir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 34

Batı Türkçesinin “Yeni Türkiye Türkçesi” olarak adlandırılan dönemi hangi tarihten itibaren başlamaktadır?

Seçenekler

A
1908
B
1909
C
1913
D
1923
E
1928
Açıklama:
1908’den sonraki dönem “Yeni Türkiye Türkçesi” olarak adlandırılır.

Soru 35

Osmanlı Türkçesi alfabesine Farsçadan geçen harfler aşağıdaki şıklardan hangisinde birlikte verilmiştir?

Seçenekler

A
پ / ث
B
ژ / چ / پ
C
ژ / چ
D
ژ / چ / پ / گ
E
ژ / چ / پ / ث
Açıklama:
Arap alfabesine İranlılar pe ژ ve je چ çe , پ harflerini ilâve etmişlerdir. Türkçeye mahsus olan nazal ñ (kâf-ı nûnî) için ڭ harfi, Farsçaya mahsus olan yumuşak g’nin ince sesli kelimelerle gösterilmesi için kâf-ı fârisî گ harfi de Osmanlı Türkçesi alfabesinde yer alır. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 36

Aşağıdaki Osmanlı Türkçesi Alfabesi harfi ve okunuşu hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
خ - ha
B
ح - hı
C
غ - ayın
D
لا - lam
E
ژ - je
Açıklama:
ژ harfinin okunuşu “je” şeklindedir. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi üstün harekesinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
B
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur.
C
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
D
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
Açıklama:
Üstün: (Arapçası fetha) َـــ harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur. Doğur yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ötreli tenvin harekesinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur.
B
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
C
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
D
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
Açıklama:
Ötreli tenvin ـــٌـ kelimenin son harfini /un/ün/ okutur. Doğur yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi esreli tenvin harekesinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
B
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur.
C
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
D
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
Açıklama:
ٍEsreli tenvin kelimenin son harfini /ın/in/ okutur. Doğur yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ötre harekesinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
B
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
C
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur. ِ
D
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
Açıklama:
Ötre : (Arapçası damme) ُـــ harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur. Doğur yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ötre harekesinin özelliğidir?

Seçenekler

A
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur. ِ
B
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
C
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
D
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
Açıklama:
Ötre : (Arapçası damme) ُـــ harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur. Doğur yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 42

Aşağıdakilerin hangisi Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı dilidir?

Seçenekler

A
Batı Türkçesi
B
Osmanlı Türkçesi
C
Batı Oğuzcası
D
Türkiye Türkçesi
E
Doğu Türkçesi
Açıklama:
Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir.

Soru 43

Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. Bu dönem Anadolu Selçukluları, Beylikler Çağı ve Osmanlı Devletinin İstanbul’un fethine kadar olan zamanı içine alır. Sözü edilen dönem Osmanlının kuruluş dönemidir. Klâsik Osmanlı Türkçesi adıyla anılmış olan ikinci dönem, hangi yüzyıllar arasında kullanılmıştır?

Seçenekler

A
15. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar
B
14. yüzyılın ortalarından 18. yüzyıla kadar
C
16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar
D
15. yüzyılın ortalarından 20. yüzyıla kadar
E
14. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar
Açıklama:
İkinci dönem, Klâsik Osmanlı Türkçesi adıyla anılmakta olup 15. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar devam eder.

Soru 44

Osmanlı Türkçesi Alfabesinin temeli ....... harften oluşan Arap alfabesine dayanır.
Aşağıdakilerden hangisi boşlukta belirtilen yere getirilmelidir?

Seçenekler

A
22
B
23
C
25
D
27
E
28
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi Alfabesinin temeli 28 harfli Arap alfabesine dayanır. Arap alfabesinde bulunmayan bazı sesler İranlı ve Türkler tarafından ilâve edilerek geniş Osmanlı Türkçesi Alfabesi oluşturulmuştur.

Soru 45

Aşağıdakilerin hangisinde "ب" harfinin okunuşu doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
pe
B
te
C
se
D
be
E
ha
Açıklama:
harfin doğru okunuşu "be"dir.

Soru 46

Aşağıdakilerin hangisinde "ز" harfinin okunuşu doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
zel
B
C
ze
D
je
E
sin
Açıklama:
harfin doğru okunuşu "ze"dir

Soru 47

Arapça kelimelerin yazılışında uzun ünlüler harfle (elif, vav, ye) gösterilirken kısa ünlüler yazılmaz. Bu sebeple kısa ünlülerin okunmasında hatalar olur. Kelimelerin doğru okunabilmesi için kısa ünlüleri göstermek üzere bazı yardımcı işaretler kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisi bu yardımcı işaretlere verilen isimdir?

Seçenekler

A
med
B
şedde
C
Hareke
D
cezm
E
bab
Açıklama:
Arapça kelimelerin yazılışında uzun ünlüler harfle (elif, vav, ye) gösterilirken kısa ünlüler yazılmaz. Bu sebeple kısa ünlülerin okunmasında hatalar olur. Kelimelerin doğru okunabilmesi için kısa ünlüleri göstermek üzere hareke adı verilen bazı yardımcı işaretler kullanılır.

Soru 48

Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
Yukarıda özelliği verilen hareke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üstün: (Arapçası fetha)
B
Ötre : (Arapçası damme)
C
Esre : (Arapçası kesre)
D
Tenvin
E
Üstünlü tenvin
Açıklama:
Üstün: (Arapçası fetha), harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur. Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kendinden önce ve sonraki harflerle bitişen harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
ب
B
ح
C
ص
D
ل
E
ا
Açıklama:
"ا" (elif) kendisinden önceki harflerle bitişir sonrakilerle bitişmez.

Soru 50

Aşağıdakilerin hangisinde ب (be) harfinin ortada yazılış biçimi doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ت
B
ـبـ
C
ج
D
خ
E
ر
Açıklama:
ب (be) harfi ortada "ـبـ" şeklinde yazılır.

Soru 51

Aşağıdakilerin hangisinde ز (ze) harfinin sonda yazılış biçimi doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ـو
B
ر
C
ـسـ
D
ـز
E
ـذ
Açıklama:
ز (ze) harfinin sonda yazılış biçimi "ـز" şeklindedir.

Soru 52

Aşağıda verilen bilgilerden hangileri Osmanlı Türkçesi için doğrudur? I.Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. II.Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir. III.Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir.

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-III
E
Hiçbiri
Açıklama:
OSMANLI TÜRKÇESİ Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türk- çesi” denir. Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. Bu dönem Anadolu Selçukluları, Beylikler Çağı ve Osmanlı Devletinin İstanbul’un fethine kadar olan zamanı içine alır. Sözü edilen dönem Osmanlının kuruluş dönemidir. İkinci dönem, Klâsik Osmanlı Türkçesi adıyla anılmakta olup 15. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar devam eder. Üçüncü dönem ise “Yeni Osmanlı Türkçesi” adıyla anılmakta olup Tanzimat’tan 1908’e yani ikinci meşrutiyete kadar gelir. Daha sonraki dönem ise “Yeni Türkiye Türkçesi” olarak adlandırılır. Osmanlı Türkçesi döneminde bilhassa Arapça ve Farsçadan alınan kelime ve gramer unsurları, Anadolu’da yaşayan farklı dillerden etkilenmeler vb. sebeplerle dil bir hayli gelişmiş ve değişmiştir. Sözü edilen dönemde, Türkçe yönünden sade anla- şılır metinlerin yanında Arapça ve Farsça unsurlarla dolu belli bir kesimin anlayabileceği metinler de yazılmıştır. Hem manzum hem de mensur olarak yazılan metinlerde sade, orta ve süslü dillerle eserler telif edilmiştir. Dinî metinler sade ve orta seviyede bir dille kaleme alınırken edebî metinler her üç seviyede de kaleme alınmışlardır.

Soru 53

"خ" harfinin Türkçe okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
dal
B
C
ha
D
çim
E
Cim
Açıklama:

Soru 54

Harfin üstüne konan ve harfi /a/e/ okutan ـ َ ــ i şaretine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Üstün
B
Ötre
C
Esre
D
Tenvin
E
Üstünlü tenvin
Açıklama:
Üstün: (Arapçası fetha) ـ َ ــ harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur

Soru 55

Harfin üstüne konarak , harfi /o/ö/u/ü/ olarak okutan ـ ُ ــ işaretine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Esre
B
Ötre
C
Üstün
D
Tenvin
E
Ötreli tenvin
Açıklama:
Ötre : (Arapçası damme) ـ ُ ــ harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur

Soru 56

Elif harfinin üstüne konarak uzun â sesi veriren işaretin adı nedir?

Seçenekler

A
Cezm
B
Med
C
Şedde
D
Ötre
E
Üstün
Açıklama:
Med [ ۤ ] Elif harfinin üstüne konur ve uzun â sesi verir. Bu işaret ilk sesi a olan Türkçe kelimelerde de kullanılmıştır

Soru 57

Harfin üstüne konarak harfi ünsüz okutan işaretin adı nedir?

Seçenekler

A
Med
B
Şedde
C
Cezm
D
Esre
E
Ötre
Açıklama:
Cezm [ ْ ] (sakin, sukun) Harfin üstüne konur ve ünsüz okutur. Türkçe kelimelerde kapalı hecelerin heceyi kapayan ünsüzlerinin okunması için konmuştur.

Soru 58

Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan işarete ne ad verilir?

Seçenekler

A
Med
B
Üstün
C
Şedde
D
Ötre
E
Cezm
Açıklama:
Şedde [ ّ ] Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanı- lan bir işarettir. Bu işaret, iki defa okunması istenen harfin üzerine konmaktadır. Türkçe kelimelerde bu işaret umumiyetle kullanılmayıp harf iki kez yazılmıştır.

Soru 59

Osmanlı Türkçesi Alfabesi için aşağıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Harflerin başta, ortada ve sondaki hallerinde farklılıklar vardır.
II. Osmanlı Türkçesi alfabesi 28 harfli Fars alfabesine dayanır.
III. Harflerin yazımında kendinden sonra gelenlerle birleşmeyenler vardır.
IV. Bazı harfler sessiz harflere ses vermek için de kullanılır.

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III
E
I-III-IV
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi alfabesi 28 harfli Fars alfabesine dayanır ifadesi yanlıştır. Zira Arap alfabesi denilmesi gerekirdi.

Soru 60

Aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri Osmanlı Türkçesi için doğru kabul edilen bilgilerdir?
I.Arapça kelimelerin yazılışında uzun ünlüler harfle (elif, vav, ye) gösterilirken kısa ünlüler yazılmaz.
II.Kelimelerin doğru okunabilmesi için kısa ünlüleri göstermek üzere kullanılan bazı işaretlere hareke adı verilir. Hareke Kur’ân’ı yanlış okumayı önlemek amacıyla ortaya çıkmıştır.
III.Yazım sırasında harflerin çoğu önceki ve sonrakiyle bitişirken bazı harfler kendisinden sonraki ile bitişmez.
IV.Osmanlı alfabesinde harfler sağdan sola doğru yazılır.

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Verilen bilgilerin tamamı Osmanlı Türkçesi içinde mevcut olan kaidelerdendir.

Soru 61

Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline ne ad verilir?

Seçenekler

A
Batı Türkçesi
B
Batı Oğuzcası
C
Türkiye Türkçesi
D
Osmanlı Türkçesi
E
Yeni Osmanlı Türkçesi
Açıklama:
Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir.

Soru 62

I. Eski Osmanlıca II. Eski Türkiye Türkçesi III. Eski Anadolu Türkçesi
Verilenlerden hangisi yada hangileri üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine verilen isimdir?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. Bu dönem Anadolu Selçukluları, Beylikler Çağı ve Osmanlı Devletinin İstanbul’un fethine kadar olan zamanı içine alır.

Soru 63

Osmanlı Türkçesi Alfabesinin temeli kaç harfe dayanır?

Seçenekler

A
27
B
28
C
29
D
30
E
31
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi Alfabesinin temeli 28 harfli Arap alfabesine dayanır. Arap alfabesinde bulunmayan bazı sesler İranlı ve Türkler tarafından ilâve edilerek geniş Osmanlı Türkçesi Alfabesi oluşturulmuştur.

Soru 64

'sad' şeklinde okunan Osmanlı Türkçesi Alfabesinin harfi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ص
B
ض
C
ش
D
س
E
ف
Açıklama:
'sad' şeklinde okunan Osmanlı Türkçesi Alfabesinin harfi ص olarak yazılmaktadır.

Soru 65

I. ء hemze II. ة te III. ه (o) ha-i resmiye (şekilce he)
Verilenlerden hangisi yada hangileri Osmanlı Türkçesi alfabesinde yardımcı olarak kullanılır?

Seçenekler

A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi alfabesinde ء hemze, ة te, ه (o) ha-i resmiye (şekilce he) harfleri yardımcı olarak kullanılır.

Soru 66

َ harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur. Verilen açıklama aşağıdaki harekelerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Ötre
B
Üstün
C
Tenvin
D
Üstünlü tenvin
E
Esreli tenvin
Açıklama:
Üstün: (Arapçası fetha) ـ harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.

Soru 67

Tenvinin açıklaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Harfin üstüne konur ve harfi /a/e/ okutur.
B
Harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur.
C
Üstün ötre ve esrenin kelimenin son harfinde çift yazılmasıdır. Okunuşu da değişir.
D
Harfin altına konur ve harfi /ı/i/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
Açıklama:
Tenvin: Üstün, ötre ve esrenin kelimenin son harfinde çift yazılmasıdır. Okunuşu da değişir.

Soru 68

Med [ ۤ ] in görevi aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Elif harfinin üstüne konur ve uzun â sesi verir.
B
Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan bir işarettir.
C
Harfin üstüne konur ve ünsüz okutur.
D
Kelimenin son harfini /ın/in/ okutur.
E
Kelimenin son harfini /un/ün/ okutur.
Açıklama:
Med [ ۤ ] Elif harfinin üstüne konur ve uzun â sesi verir. Bu işaret ilk sesi a olan Türkçe kelimelerde de kullanılmıştır.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kendisinden önceki harflerle bitişip sonrakilerle bitişmeyen harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
و
B
ژ
C
ز
D
ض
E
ذ
Açıklama:
D seçeneğinde verilen harf Kendinden önce ve sonraki harflerle bitişir. Başta ve ortada değişikliğe uğrarlar, sonda yalın biçimi ile yazılırlar.

Soru 70

Bitişen harfler: Kendinden önce ve sonraki harflerle bitişir. Başta ve ortada değişikliğe uğrarlar, sonda yalın biçimi ile yazılırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
ص
B
خ
C
ا
D
ث
E
ع
Açıklama:
C seçeneğinde verilen harf kendisinden önceki harflerle bitişir sonrakilerle bitişmez.

Soru 71

Elif harfinin üstüne konan ve uzun â sesi veren işaret aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Med
B
Cezm
C
Şedde
D
Esre
E
Ötre
Açıklama:
Arap alfabesine dayalı Osmanlı Türkçesi alfabesinde kelimelerin okunuşuna yardımcı olan üstün, esre, ötre ve tenvin gibi harekelerin dışında med, şedde ve cezm adı verilen yardımcı işaretler vardır. Elif harfinin üstüne konan ve uzun â sesi veren işaret med işaretidir.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisinde ژ - گ - ت harflerinin okunuşları sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
pe-se-vav
B
te-gef-je
C
te-lam elif-se
D
tı-kef-zel
E
pe-je-te
Açıklama:
ژ - گ - ت harflerinin okunuşları sırasıyla te-gef ve je'dir.

Soru 73

Osmanlı Türkçesinde تات - تاج - قات gibi sözcük sonundaki ünsüzlerin sakin okunmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şedde
B
Tenvin
C
Esre
D
Ötre
E
Cezm
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde kelime sonundaki ünsüzler sakin (cezm) okunur.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesinde bitişmeyen harflerden biridir?

Seçenekler

A
س
B
خ
C
ذ
D
ع
E
ظ
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde ط ظ ع غ ف ق ك ل م ن ى ب پ ت ث چ ج ح خ س ش ص ض harfleri bitişen harflerdir. Bitişmeyen harfler ise; ا د ذ ر ز ژ و ه harfleridir.

Soru 75

Sonda bulunan ه harfinin kelimelerde ünlü yerine kullanıldığında kendisinden sonrakiyle bitişmemesine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Hâ-i resmiye
B
Ötreli tenvin
C
Esreli tenvin
D
Üstünlü tenvin
E
Bitişim
Açıklama:
Sonda bulunan ه harfi kelimelerde ünlü yerine kullanıldığında kendisinden sonrakiyle bitişmez. Buna hâ-i resmiye denir.

Soru 76

ترك sözcüğünün okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
tarak
B
terk
C
Türk
D
Tarık
E
terlik
Açıklama:
ترك sözcüğünün okunuşu "terk"tir.

Soru 77

لا (lam elif) harfinin başta yazılış biçimine örnek aşağıdakilerden hangisinde gösterilmiştir?

Seçenekler

A
صباح
B
غفلت
C
ولايت
D
ليل
E
والى
Açıklama:
ولايت (vilâyet) sözcüğü (lam elif) لا harfinin başta yazılış şekli için doğru örnektir.

Soru 78

Harfin üstüne konan ve harfi /o/ö/u/ü/ şeklinde okutan hareke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esre
B
Şedde
C
Üstün
D
Cezm
E
Ötre
Açıklama:
Ötre, harfin üstüne konur ve harfi /o/ö/u/ü/ okutur.

Soru 79

مَدّ(medd) - شَرّ(şerr) - (hiss) حِسّ sözcüklerinin okunuşunda yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunmasını sağlayan hareke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Cezm
B
Şedde
C
Ötreli tenvin
D
Esreli tenvin
E
Üstün
Açıklama:
Arapça kelimelerde yan yana gelen aynı ünsüzlerin tek harf yazılıp iki harf okunması için kullanılan işaret şeddedir.

Soru 80

ن (nun) harfinin sonda yazılışı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?

Seçenekler

A
ک
B
ن
C
ك
D
غ
E
ل
Açıklama:
ن (nun) harfinin sonda yazılışı ن şeklindedir.

Soru 81

Eski Anadolu Türkçesi’nden Osmanlı Devleti’ninhangi dönemine kadar sürer?

Seçenekler

A
Osmanoğlu Beyliğinin kurulması
B
Edirne’nin başkent olması
C
İstanbul’un fethi
D
Mısır’ın fethi
E
I. Meşrutiyet’in ilanı
Açıklama:
Oğuz Türklerinin Anadolu’da oluşturdukları dil “Batı Türkçesi”, “Batı Oğuzcası”, “Türkiye Türkçesi” gibi adlarla anılmaktadır. Batı Türkçesinin 13. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar süren uzunca bir dönemde Anadolu’da gelişen yazı diline “Osmanlı Türkçesi” denir. Üç döneme ayrılan Batı Türkçesinin ilk dönemine Eski Osmanlıca, Eski Türkiye Türkçesi veya Eski Anadolu Türkçesi adları verilir. Bu dönem Anadolu Selçukluları, Beylikler Çağı ve Osmanlı Devletinin İstanbul’un fethine kadar olan zamanı içine alır. Sözü edilen dönem Osmanlının kuruluş dönemidir.
Eski Anadolu Türkçesi devri İstanbul’un fethine kadar sürer.

Soru 82

Klâsik Osmanlı Türkçesi dönemi hangi yüzyılları kapsar?

Seçenekler

A
14. yüzyıl ortaları - 17.yüzyıl
B
15. yüzyıl başı - 18. yüzyıl
C
15. yüzyıl ortası - 19. yüzyıl
D
16. yüzyıl başı - 19. yüzyıl
E
16. yüzyıl sonu - 19. yüzyıl
Açıklama:
Klâsik Osmanlı Türkçesi dönemi 15. yüzyılın ortalarından 19. yüzyıla kadar devam eder.

Soru 83

Hangisi İranlıların Arap alfabesine ilâve ettikleri harflerden birisidir?

Seçenekler

A
ژ
B
خ
C
ذ
D
ف
E
م
Açıklama:
İranlılar Arap alfabesine sırasıyla پ “pe”, چ “çe” ve ژ “je” harflerini ilave etmişlerdir.

Soru 84

Hangi kelimede Arap alfabesinde bulunmayıp İranlılar tarafından eklenen harf bulunmaktadır?

Seçenekler

A
دستور
B
ضارر
C
غفلت
D
ذكا
E
سپت
Açıklama:
İranlılar Arap alfabesine sırasıyla پ “pe”, چ “çe” ve ژ “je” harflerini ilave etmişlerdir. Bu harflerden پ “pe” E seçeneğindeki سپت “sepet” kelimesinde bulunmaktadır.

Soru 85

Hangisi son harfi şeddeli olup da yalın halde iken tek, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikiz okunan bir kelime değildir?

Seçenekler

A
حل
B
حس
C
فن
D
سر
E
شعر
Açıklama:

Son harfi şeddeli olanlar yalın halde iken tek, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikiz okunur. A seçeneğindeki hal, B’deki his, C’deki fen ve D’deki sır kelimeleri ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında sondaki ünlü ikizleşir: hal+i > halli, his+i > hissi, fen+i> fenni, sır+a > sırra. Ancak E seçeneğindeki şiir kelimesinde böyle bir durum söz konusu değildir.

Soru 86

Hangisi kendisinden sonraki harfle bitişir?

Seçenekler

A
ا
B
ث
C
د
D
ژ
E
و
Açıklama:
Yalnızca B seçeneğinde verilen ث harfi kendisinden sonraki harflerle birleşir.

Soru 87

Cezm işareti için başka hangi ad kullanılır?

Seçenekler

A
şedde
B
tenvin
C
med
D
sukun
E
hâ-yı resmiye
Açıklama:
Cezm [ ْ ] (sakin, sukun) Harfin üstüne konur ve ünsüz okutur.

Soru 88

Hangisi Arapça kelimelerin yazımında uzun ünlüyü göstermek için kullanılan bir harftir?

Seçenekler

A
ت
B
د
C
ر
D
ع
E
و
Açıklama:
Arapça kelimelerin yazılışında uzun ünlüler harfle (elif, vav, ye) gösterilirken kısa ünlüler yazılmaz. Bu sebeple kısa ünlülerin okunmasında hatalar olur.

Soru 89

Hangisi sonda ünlü yerine kullanıldığında kendisinden sonrakiyle bitişmez?

Seçenekler

A
ت
B
ش
C
ت
D
ع
E
ه
Açıklama:
Sonda bulunan ه harfi kelimelerde ünlü yerine kullanıldığında kendisinden sonrakiyle bitişmez. Buna hâ-i resmiye denir.

Soru 90

Arap alfabesinde iki harfin oluşmasından oluşan harf hangi kelimede bulunmaktadır?

Seçenekler

A
ثواب
B
ولايت
C
دستور
D
هيبت
E
محرم
Açıklama:
Lam ve elifin birleşmesinden لا lamelif harfi oluşmuştur ve Osmanlı Türkçesi alfabesinde yer alır. Bu harf de yalnızca B seçeneğindeki ولايت “ vilayet” kelimesinde bulunmaktadır.

Ünite 2

Soru 1

Kelime başındaki ‘‘s’’ ve ‘‘t’’ ünsüzlerini göstermek için ne yapılır?

Seçenekler

A
Bu harflerden sonra gelen ünlülere bakılır
B
Kalın ünsüz mü diye bakılır
C
İnce ünsüz mü diye bakılır
D
Ünlü harf ince ise ص ve ط gelir
E
Ünlü harf kalın ise س ve ت gelir
Açıklama:
Türkçe Ünsüzlerin Yazılışı
Türkçe kelimelerde kelime başındaki ‘‘s’’ ve ‘‘t’’ ünsüzlerini göstermek için bu harflerden sonra gelen ünlülere bakılır. Onlar kalınsa ص ve ط harfleri, ince ise س ve ت harfleri kullanılır. Kelime içindeki ‘‘s’’ ve ‘‘t’’ harfleri genellikle س ve ت harfleriyle gösterilir.

Soru 2

Bir kelimede kalın ünlüler varsa hangi ünsüz harfin olma olasılığı yüksektir?

Seçenekler

A
ق
B
ك
C
س
D
ز
E
ت
Açıklama:
Türkçe Ünsüzlerin Yazılışı
Arap harfli Osmanlı Türkçesi Alfabesindeki harflerle Türkçe ünsüzleri göstermede ciddi bir eksiklik yoktur. Türkçe’de her ünsüzün bir harf karşılığı vardır ve onların hiçbirinin ince ve kalın halleri yoktur. Buna karşılık bugünkü alfabede tek sesle gösterilen bazı harflerin (k,t,z,s,ğ) Arapça’da ince ve kalın halleri vardır. Dolayısıyla Türkçe’de olmamakla beraber Arap harfli Osmanlı alfabesinde bilhassa Arapça ve Farsça kelimelerde ince ve kalın ünsüzlü harfler kullanılmıştır. Bunların kalın ve ince halleri ayrı ayrı harflerle gösterilir.

Soru 3

Osmanlı Türkçesi'nde "bağ" kelimesinin yazımında sonda hangi ünsüz kullanılmıştır?

Seçenekler

A
ق
B
ك
C
گ
D
غ
E
ص
Açıklama:
Türkçe Ünsüzlerin Yazılışı
Osmanlı alfabesinde bilhassa Arapça ve Farsça kelimelerde ince ve kalın ünsüzlü harfler kullanılmıştır. Bunların kalın ve ince halleri ayrı ayrı harflerle gösterilir. Bunları şöyle gösterebiliriz: k t z s ğ گ غ س ص ز ظ ت ط ك ق kalın kaf ince kef kalın tı ince te kalın zı ince ze kalın sad ince sin kalın gayın ince gef Bu harflerin Türkçe kelimelerde ince halleri tercih edilmekle beraber hecenin kalın ünlüsünü belirtmek amacıyla az da olsa kalın şekillerinin kullanıldığı kelimeler de vardır. Örnekler: بك باغ سر صار بز ظر تر طاش اق اك ek ak taş ter zır bez sar ser bağ beğ

Soru 4

بوكالمق kelimesinde yer alan kef hangisidir?

Seçenekler

A
Kâf-ı Arabi
B
Kaf-i Farsi
C
Sağır kef
D
Tenvin
E
Nun
Açıklama:
Genizsi N’nin Yazılışı
Türkçede ‘‘n’’ sesi iki türlüdür. Diş sesi olan n, genizsi
  1. Diş sesi olan n’de dilin ucu üst dişlere dokunurken,
genizsi n’de dokunmaz, küçük dil geniz yolunu açar hava
aynı zamanda burundan salınarak çıkar. Bu ses Osmanlı
Türkçesinde sağır kef veya kâf-ı nûnî (nun kefi) adıyla
anılan ك harfiyle gösterilmiştir. Ancak konuşma dilinde
Osmanlı döneminden başlayarak diş sesi olan n’ye dönüşmüş,
bugün tamamen n kullanılır hale gelmiştir.
Kelimenin okunuşu bunalmak sağır kef kaf-ı nuni ya da kaf-ı Türki denen harf vardır.

Soru 5

اكلمق kelimesinin okunuşundaki ünlü tercihinde hangisi etkili değildir?

Seçenekler

A
Kaf harfi
B
Elifin aldığı ünlü ses
C
Kelimenin Türkçe yapısı
D
Kökü
E
Kelimenin içindeki kef
Açıklama:
Genizsi N’nin Yazılışı
Kelimenin okunuşu Anlamak olacaktır. Ünsüzlerden öğrencinin bilmesi gerektiği üzere bu kalın ünlülere yönlendirir. Elif bu sebeple a okunur. Türkçe yapısından dolayı sağır kefle birlikte kelime an hecesi ile başlar lakin kef harfi orada K değil nazal ndir. Kalın ünlü sesin gelmesinde etkisi yoktur. Ünsüz özelliği gösterir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ince/düz le(l) ile yazılır?

Seçenekler

A
Anlamak
B
Saklamak
C
Eğlemek
D
Kalan
E
Ağlamak yazılışında kalın L olduğundan sadece doğru şık ince l ile yazılacaktır
Açıklama:
L Harfinin Yazılışı
Kalın ünlülerin oldu

Soru 7

ايكلمك ve اكلمق kelimeleri nasıl okunmalıdır?

Seçenekler

A
Aklamak-İkilemek
B
Anlamak-İnlemek
C
Eklemek-Ağlamak
D
Akıllamak-İğnelemek
E
Eklemek-Eğlemek
Açıklama:
Türkçe Ünlülerin Yazılışı
İnce ve kalın harfler okunuşta kalın ve ünlü harf olmasını etkileler. Burada verilen örneklerde de öğrencinin bu yarımı bilip bilmediği ölçülmektedir.

Soru 8

Kurak kelimesinin bir ve ikinci hecesinde hangi ünlü harfleri vardır?

Seçenekler

A
Vav-Elif
B
Ye-Elif
C
Elif-Vav
D
Vav-He
E
Vav-Ye
Açıklama:
Türkçe Ünlülerin Yazılışı
قوراق :Kurak kelimesinin Osmanlı alfabesi ile yazılışı böyledir. Doğru cevap A şıkkı vav ve eliftir.

Soru 9

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin okunuşu yanlıştır?

Seçenekler

A
دوروق Doruk
B
طوپراق Toprak
C
يورغون Yorgun
D
صاقين Sakın
E
اويقو Öykü
Açıklama:
Türkçe Ünlülerin Yazılışı
Okunuşu Uyku olan kelime öykü yazılmıştır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisinde elif-vav hecesi kalın ünlü oluşturur?

Seçenekler

A
اوق
B
اوز
C
أوجو
D
اوركو
E
اوك
Açıklama:
Türkçe Ünlülerin Yazılışı
A şıkkı Kaf harfinin etkisiyle ok okunur, yani kalın ünlüdür diğer şıklar öz, öcü, örgü ve ön okunur ince ünlü alırlar.

Soru 11

Seçenektekilerden hangisi kalın “t”dir?

Seçenekler

A
ت
B
ق
C
ط
D
ظ
E
ص
Açıklama:
Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
kalın “t”, yani tı: ط

Soru 12

Seçenektekilerden hangisinin okunuşu “ser”dir?

Seçenekler

A
سر
B
صات
C
تر
D
طات
E
بز
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNSÜZLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
“ser” olarak okunan Osmanlı Türkçesi yazım: سر

Soru 13

Osmanlı Türkçesi “قوكشو” olarak yazılan kelimenin okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
gelin
B
konşu
C
köksü
D
görün
E
gülün
Açıklama:
Detaylar için “GENİZSİ N’NİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Türkçesi “قوكشو” olarak yazılan kelimenin okunuşu “konşu”dur.

Soru 14

Osmanlı Türkçesi “ياشا” olarak yazılan kelimenin okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
yaşa
B
papa
C
baba
D
başa
E
tasa
Açıklama:
Detaylar için “L HARFİNİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Türkçesi “ياشا” olarak yazılan kelimenin okunuşu “yaşa”dır.

Soru 15

Seçenektekilerin hangisinin okunuşu “askı”dır?

Seçenekler

A
آت
B
آش
C
طياق
D
آصقى
E
طاوار
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNLÜLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Okunuşu “askı olan Osmanlı Türkçesi yazım “آصقى”dır.

Soru 16

Türkçe kelimelerde ı ve i ünlülerini göstermek için hangi harf kullanılmıştır?

Seçenekler

A
ى
B
آ
C
و
D
ه
E
ز
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNLÜLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkçe kelimelerde ı ve i ünlülerini göstermek için “ى” harfi kullanılmıştır.

Soru 17

Osmanlı Türkçesinde “اوچ” şeklinde yazılan kelimenin okunuşları nedir?

Seçenekler

A
o, ö, u, ü
B
uç, üç, öç
C
od, öd
D
or, ur, ör, ür
E
öz, uz, üz
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNLÜLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Türkçesinde “اوچ” şeklinde yazılan kelimenin okunuşları “uç, üç, öç”dür.

Soru 18

“Kurak” olarak okunan kelimenin yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
دول
B
قوراق
C
كوز
D
سوكوك
E
كوز
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNLÜLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
“Kurak” olarak okunan kelimenin yazılışı şöyledir: قوراق

Soru 19

“Boz” olarak okunan kelimenin yazılışı seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
دور
B
بوز
C
دول
D
صوف
E
سوز
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇE ÜNLÜLERİN YAZILIŞI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
“Boz” olarak okunan kelimenin yazılışı şöyledir: بوز

Ünite 3

Soru 1

Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur. Hangisi bu kurala uygundur?

Seçenekler

A
كلەبك
B
اتورمق
C
كيرلتمك
D
كوكللو
E
دەلی
Açıklama:
Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur. اتورمق oturmak sözcüğü bu ünlü uyumu kuralına uygun bir dizilişe sahiptir. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 2

Hangisi Türkçe dilek-şart kipinin kullanımına örnektir?

Seçenekler

A
قاپدى
B
كيتمك
C
اويوسه
D
بيچاق
E
قارانلق
Açıklama:
Türkçe’de dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve سه şeklinde tek şekilli olarak yazılır. Ses uyumlarına bağlı olarak okunur. اويوسه "uyusa" fiili dilek-şart kipiyle çekimlenmiştir. Doğru yanıt "C" şıkkıdır.

Soru 3

كير fiilinin dilek-şart kipinin üçüncü tekil şahsına göre çekimi hangisidir?

Seçenekler

A
كيرسه لر
B
كيرسه ك
C
كيرسه م
D
كيرسه ك
E
كيرسه
Açıklama:
Türkçe’de dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve سه şeklinde tek şekilli olarak yazılır. Buna göreكير fiilinin dilek-şart kipinin üçüncü tekil şahsına göre çekimi كيرسه "girse"dir. Doğru yanıt "E" şıkkıdır.

Soru 4

Söylemek fiilinin istek ve emir kipinin birinci çoğul şahıs çekimi hangisidir?

Seçenekler

A
سويله يه لم
B
سويلك
C
سينلر
D
سويلكز
E
سويله سينلر
Açıklama:
Söylemek fiilinin istek ve emir kipinin birinci çoğul şahıs çekimi سويله يه لم "söyleyelim"dir. Doğru yanıt "A" şıkkıdır.

Soru 5

Hangisi istek-emir kipiyle çekimlenmemiştir?

Seçenekler

A
قاچسن
B
كلسه ك
C
قاچك
D
سويلك
E
دوشور
Açıklama:
كلسه ك dilek-şart, diğerleriyse istek-emir kipiyle çekimlenmiştir. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 6

Aşağıdaki çekimli fiillerden hangisi gereklilik içerir?

Seçenekler

A
اكلاسه كز
B
كلسه م
C
قاچسن
D
ايچمليلر
E
دوشورسون
Açıklama:
Seçeneklerden ايچمليلر "içmeliler" gereklilik, A ve B dilek-şart, C ve E ise istek-emir içerir. Doğru yanıt "D" şıkkıdır.

Soru 7

Şimdiki zamanın ikinci çoğul şahıs ekiyle çekimlenmiş olan "üşümektesiniz" sözcüğünün yazılışı hangisinde doğrudur?

Seçenekler

A
اوشومكده م
B
وشومكده سك
C
اوشومكده سكز
D
اوشومكده لر
E
وشومكده يز
Açıklama:
Şimdiki zamanın ikinci çoğul şahıs ekiyle çekimlenmiş olan "üşümektesiniz" sözcüğünün yazılışı اوشومكده سكز şeklindedir. Doğru yanıt "C" şıkkıdır.

Soru 8

Hangisi bağlama edatlarından biridir?

Seçenekler

A
دستور
B
اول سببدن
C
در
D
از
E
زنهار
Açıklama:
A ve E şıkları ünlem, C ve D ise ön edatlardır. اول سببدن "ol sebepten" sözcüğüyse bağlama edatının belirgin örneklerinden biridir. Doğru yanıt "B" şıkkıdır.

Soru 9

كنار sözcüğüne Türkçe -da ekini ekleyebilmek için hangi ön edat kullanılmalıdır?

Seçenekler

A
بر
B
از
C
با
D
درد
E
در
Açıklama:
كنار "kenar" sözcüğüne -da ekini getirerek "kenarda" ifadesini elde edebilmek için در -der ön edatı gereklidir; دركنار "der-kenar "kenarda, kenarda yazılmış" manasına gelir. Doğru yanıt ""E" şıkkıdır.

Soru 10

Hangisi bir duygu bildirir?

Seçenekler

A
نته كم
B
چونكم
C
ايواه
D
ايچون
E
لكن
Açıklama:
Ünlem edatları her türlü duyguyu, heyecanı (sevinç, keder, ıstırap, teselli, nefret, korku, hayıflanma, coşku, üzüntü vb.), düşünceyi anlatan veya yansımaları, seslenmeleri; onay, red, sorma ve gösterme gibi anlatım biçimlerini ifade eden edatlardır. Bu itibarla şıklardan bir tek ايواه "eyvah" sözcüğü duygu yansıtan bir edat olabilir. Doğru yanıt "C" şıkkıdır.

Soru 11

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Türkçe kökenli bir kelimedir?

Seçenekler

A
dakika
B
baht
C
arslan
D
kitap
E
sahip
Açıklama:
“dakika”, “kitap” ve “sahip” kelimeleri Türkçe ünlü uyumlarına aykırıdır. “baht” kelimesinin sonunda -ht ünsüz dizilişi ise Türkçenin hece oluşturma yapısına aykırıdır. “arslan” kelimesi Türkçe kökenlidir. Doğru cevap C’dir.

Soru 12

Türkçede söz başında bulunabilecek ünsüzler düşünüldüğünde hangi kelime Türkçe kökenli değildir?

Seçenekler

A
rahat
B
gelmek
C
sevgi
D
kol
E
gemi
Açıklama:
Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, r, z ünsüzleriyle (bazı yansıma kelimeler dışında) başlamaz. “rahat” sözcüğü “r” sesi ile başlamıştır ve Türkçe kökenli değil, Arapça kökenlidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 13

Aşağıdaki fiillerden hangisinin üzerine gelecek gereklilik eki مالی biçiminde yazılmalıdır?

Seçenekler

A
gülmek
B
yemek
C
özlemek
D
üzmek
E
atmak
Açıklama:
Türkçe gereklilik kipinin eki -malı, -meli, şeklindedir. “gülmek, yemek, özlemek, üzmek” fiilleri ince ünlü ile biten fillerdir ve gereklilik ekinin لی مه biçiminde yazılması gerekmektedir. “atmak” fiili ise kalın ünlü ile biten bir fiildir ve gereklilik ekinin مالی biçiminde yazılması gerekmektedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi “içinde” anlamını veren bir ön edattır?

Seçenekler

A
براى - berây-ı
B
تا - tâ
C
در -der
D
از - ez
E
با - ba
Açıklama:
Seçeneklerdeki ön edatlar ve anlamları şöyledir: براى - berây-ı (için), تا - tâ (kadar, değin), از - ez (-dan, -den) ve با - ba (ile; -a, -e, -lı, -li ). در -der ön edatı ise “-da, -de, -içinde“ anlamında kullanılan bir ön edattır. Doğru cevap C’dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesinde “ne güzel, ne hoş“ anlamında kullanılan bir ünlemdir?

Seçenekler

A
زهی
B
زنهار
C
حيف
D
ﺍﻓﺴﻮﺱ
E
ﺩﺳﺘﻮﺭ
Açıklama:
Seçeneklerdeki ünlemleri yazılışları ve anlamları şöyledir: زنهار zinhâr (sakın, dikkat), حيف hayf (ne yazık!), ﺍﻓﺴﻮﺱ efsûs (ne yazık, eyvah, heyhât!) ve ﺩﺳﺘﻮﺭ destûr (çekil, yol ver). “Ne güzel, ne hoş” anlamında kullanılan ünlem ise زهی - zihi biçimindedir. Doğru cevap A’dır.

Soru 16

Aşağıdaki fiillerden hangisinin üzerine gelecek şimdiki zaman -makta eki مکده biçiminde yazılmalıdır?

Seçenekler

A
anlamak
B
yapmak
C
korumak
D
istemek
E
dışlamak
Açıklama:
Türkçede şimdiki zaman eki olarak kullanılan -makta eki kalın ünlü ile biten fiillere -makta (مقده), ince ünlü ile biten fiillere -mekte (مکده) ekleri fiil tabanına ilâve edilerek yazılır. Seçeneklerdeki fiillerden “istemek” fiili “e” ince ünlüsüyle bittiği için ek ince sıra biçiminde yazılmalıdır. Doğru cevap D’dir.

Soru 17

Aşağıdaki fiillerden hangisi gereklilik kipi I. tekil kişi (ben) ile çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
کچملییز
B
قوشمالییز
C
ایچملییم
D
ایچملیلر
E
کچملیسکز
Açıklama:
Seçeneklerdeki fiillerin okunuşları ve kişi çekimleri şöyledir: کچملییز geçmeliyiz I. çoğul kişi çekimi,قوشمالییز koşmalıyız I. çoğul kişi çekimi, ایچملیلر içmeliler III. çoğul kişi çekimi, کچملیسکز geçmelisiniz II. çoğul kişi çekimi. ایچملییم içmeliyim fiili ise I. tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 18

دوشمه یه یم fiilinin niteliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
fiil + istek - tekil ikinci şahıs
B
fiil + olumsuzluk eki + istek kipi eki - tekil birinci şahıs
C
fiil + gereklilik eki - tekil ikinci şahıs
D
fiil + emir - üçüncü tekil şahıs
E
fiil + dilek şart kipi eki - birinci tekil şahıs
Açıklama:
Fiilin yazılışı “düşmeyeyim” biçimindedir. Fiilin üzerine olumsuzluk eki, istek kipi eki gelmiş ve birinci tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap B’dir

Soru 19

باشلاماسینلر fiilinin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
başlasınlar
B
başlamamalılar
C
başlamasınlar
D
başlamayın
E
başlanmasın
Açıklama:
باشلاماسینلر fiilinin doğru okunuşu “başlamasınlar” biçimindedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 20

Aşağıdaki fiillerden hangisi dilek-şart kipi eki almıştır?

Seçenekler

A
كوشماليسين
B
يورو
C
انلاماكتاسين
D
اغلاياييم
E
چاليشساك
Açıklama:
Seçeneklerdeki fiilleri yazılışları ve okunuşları şöyledir: كوشماليسين koşmalısın (gereklilik kipi), يورو yürü (emir kipi), انلاماكتاسين anlamaktasın (şimdiki zaman çekimi) ve اغلاياييم ağlayayım (istek kipi). چاليشساك çalışsak fiili ise dilek-şart kipi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap E’dir.

Soru 21

Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde diğerlerinden farklı bir ek vardır?

Seçenekler

A
يوزلو
B
اوده
C
كوزلك
D
كتابلق
E
عقلسز
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde verilen sözcüklerde yapım eki bulunurken B seçeneğindeki اوده (evde) sözcüğünde çekim eki vardır.
Doğru yanıt B'dir.

Soru 22

"Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur" kuralına uygun olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
كوروشلدى
B
اورتولو
C
ديرلمك
D
قارانلق
E
كورمدى
Açıklama:
D seçeneğindeki "karanlık" kelimesinde ünlüler kalın başlamış ve öyle devam etmiştir.

Soru 23

Aşağıda verilen "Türkçe kelimelerde ünsüzler" kurallarından hangisi/hangileri doğrudur?
I. Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz. Ancak kimi yansıma (ses taklidi) kelimeler l, n, z ile başlayabilir.
II. Türkçe tek heceli kelimelerin sonunda düzensiz çift ünsüz ve ikiz ünsüz bulunmaz.
III. Türkçe kelimelerin ortasında tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur.
IV. Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler.

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
3. maddede verilen "Türkçe kelimelerin ortasında tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur." ifadesi yanlıştır. Kurala göre "Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur."
Bu madde dışında verilen diğer maddeler doğrudur.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisinde dilek-şart kipinde çekilmiş bir fiil vardır?

Seçenekler

A
اويوسه
B
قاچايم
C
سویله سین
D
ايچمليلر
E
ويرسون
Açıklama:
اويوسه (uyusa) dilek-şart kipinde çekimlenmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 25

"Türkçe'de dilek-şart kipinde ince ünlülü fiillerin teklik 2. şahıstaki yazılışı ve çokluk 2. şahıstaki yazılışı aynıdır."
Aşağıdakilerden hangisinde bu kurala örnek bir sözcük vardır?

Seçenekler

A
اويوسه ق
B
اكلامسكز
C
كلسه ك
D
كلسم
E
دونمه سه
Açıklama:
كلسه ك gelsen-gelsek. Doğru yanıt C'dir.

Soru 26

Aşağıda istek-emir kipinde verilmiş sözcüklerden hangisi yapı olarak diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
قاچسين
B
سویله یه لم
C
وشورسونلر
D
سويله يم
E
باشلامايالم
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde verilen sözcükler olumlu iken E seçeneğinde verilen باشلامايالم (başlamayalım) sözcüğü diğerlerinden farklı olarak olumsuzdur.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 27

"Gereklilik kipinin olumsuzu için fiil tabanı ile gereklilik eki arasına -ma, -me ekleri getirilir"
Aşağıdakilerden hangisi bu kurala örnektir?

Seçenekler

A
قوشمامالى یم
B
بيتيرملى یز
C
قوشمالیلر
D
باقما ﺮﻟﻴﻟ
E
ﺮﻟﻴﻟ باقمالى سک
Açıklama:
B, C, D ve E seçeneklerinde verilen sözcükler olumlu iken قوشمامالى یم (koşmamalıyım) sözcüğü olumsuz olup verilen kurala örnektir.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 28

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi "üşümektesiniz" anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
ييقامقدﻩ يز
B
چاليشمقدﻩ سك
C
او ﻮﺸمكده يم
D
اوشومكده سكز
E
ييقامقدﻩ
Açıklama:
A) ييقامقدﻩ يز (yıkamaktayız)
B) چاليشمقدﻩ سك (çalışmaktasın)
C) او ﻮﺸمكده يم (üşümekteyim)
D) ﺮﻟﻴﻟ باقمالى سک (üşümektesiniz)
E) ييقامقدﻩ (yıkamakta)
Doğru yanıt D'dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ön edatlardandır?

Seçenekler

A
نهايت
B
تا بمحشر
C
الا
D
مع ما فيه
E
حالبوكى
Açıklama:
A) نهايت nihayet, C) الا illâ, D) مع ما فيه mamafih ve E) حالبوكى halbuki bağlama edatlarındandır. B) seçeneğindeki تا بمحشر tâ-be-mahşer (mahşere kadar) ise ön edatlardandır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bir ünlem değildir?

Seçenekler

A
حيف
B
شابا ش
C
آ فرين
D
دستور
E
بلكى
Açıklama:
E seçeneğindeki بلكى belki sözcüğü bir ünlem değil edattır.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 31

Aşağıdaki hece kuruluşlarından hangisi Türkçeye ait değildir?

Seçenekler

A
ünsüz-ünlü
B
ünlü-ünsüz
C
ünsüz-ünlü-ünsüz
D
ünsüz-ünlü-ünsüz-ünsüz
E
ünsüz-ünsüz-ünlü-ünsüz
Açıklama:
Türkçede heceler açık ve kapalı olmak üzere iki grupta incelenir. Açık hece: bir ünlüden oluşan ya da ünlüyle biten hecedir. Tek ünlü hece: a-cı, ; Ünsüz-ünlü hece: ka-ra; Kapalı hece: ünsüzle biten hecedir. Ünlü-ünsüz hece: ak; Ünsüz-ünlü-ünsüz hece: kay; Ünlu-ünsüz-ünsüz hece: alt; Ünsüz-ünlü-ünsüz-ünsüz hece: dört. Doğru cevap E’dir.

Soru 32

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Türkçe kökenli değildir?

Seçenekler

A
cep
B
alt
C
göz
D
dil
E
işçi
Açıklama:
Türkçeye sonradan girmiş ünsüzlerden c, f ve j sesleri de Türkçe kelime başlarında yer almaz. Cep sözcüğü Türkçe kökenli değildir. Doğru cevap A’dır.

Soru 33

Aşağıdaki fiillerden hangisi dilek-şart kipi ikinci tekil kişi ile çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
اويوسه ك
B
ايتدى
C
اويوسه ق
D
اﻛلاسه م
E
اﻛلاسه لر
Açıklama:
ايتدى "itti" bilinen geçmiş zamanda III. tekil kişi ile, اويوسه ق "okusak" dilek-şart kipinde I. çoğul kişi ile, اﻛلاسه لر "anlasalar" dilek-şart kipinde III. çoğul kişi ile, اﻛلاسه م "anlasam" dilek-şart kipinde I. tekil kişi ile çekimlenmiştir. اويوسه ك "okusan" dilek-şart kipinde II. tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap A'dır.

Soru 34

Aşağıdakilerin hangisinde dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden yazılmıştır?

Seçenekler

A
اويوسه كز
B
كيرسك
C
كلسه ك
D
ﻛيرسه
E
اﻛلاسه م
Açıklama:
Türkçede dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve سه şeklinde tek şekilli olarak yazılır. كيرسك kelimesinde güzel he gösterilmeden yazılmıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 35

Aşağıdakilerin hangisi dilek-şart kipinde olumsuz olarak çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
كلسه ك
B
ﻛلسه كز
C
دونمه سه
D
اﻛلاسه لر
E
ﻛلسه
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimeler ve okunuşları şöyledir: كلسه ك gelsen-gelsek, ﻛلسه كز gelseniz, اﻛلاسه لر anlasalar, ﻛلسه gelse. دونمه سه “dönmese” kelimesi dilek-şart kipinde olumsuz olarak çekimlenmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 36

Aşağıdakilerin hangisi قاچمق fiilinin emir kipinde III. tekil kişi ile çekimlenmiş biçimidir?

Seçenekler

A
قاچايم
B
قاچ
C
قاچا سك
D
قاچسين
E
قاچسينلر
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimeler ve okunuşları şöyledir: قاچايم kaçayım I. tekil kişi, قاچ kaç II. tekil kişi, قاچا سك kaçasın II. tekil kişi, قاچسينلر kaçsınlar III. çoğul kişi. قاچسين kaçsın kelimesi ise emir kipinde III. tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap D’dir.

Soru 37

Aşağıdakilerin hangisi دوشورمك fiilinin emir kipinde III. çoğul kişi ile çekimlenmiş biçimidir?

Seçenekler

A
دوشورسون
B
دوشور
C
دوشورسونلر
D
دوشوركز
E
دوشورك
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimeler ve okunuşları şöyledir: دوشورسون düşürsün III. tekil kişi, دوشور düşür II. tekil kişi, دوشوركز düşürünüz II. çoğul kişi, دوشورك düşürün II. çoğul kişi. دوشورسونلر düşürsünler kelimesi III. çoğul kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 38

Aşağıdakilerin hangisi كچمك fiilinin gereklilik kipinde I. tekil kişi ile çekimlenmiş biçimidir?

Seçenekler

A
كچمليلر
B
كچمالی
C
كیچمالى سک
D
كچملى یم
E
كیچملى یز
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimeler ve okunuşları şöyledir: كچمليلر geçmeliler III. Çoğul kişi, كچمالی geçmeli III. tekil kişi, كیچمالى سک geçmelisin II. tekil kişi, كیچملى یز geçmeliyiz I. çoğul kişi. كچملى یم geçmeliyim kelimesi gereklilik kipinde I. tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap D’dir.

Soru 39

Aşağıdakilerin hangisi ييقمق fiilinin -makta şimdiki zaman ekiyle II. tekil kişi ile çekimlenmiş biçimidir?

Seçenekler

A
ييقامقدﻩ سكز
B
ييقامقدﻩ يم
C
ييقامقدﻩ يز
D
ييقامقدﻩ
E
ييقامقدﻩ سك
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimeler ve okunuşları şöyledir: ييقامقدﻩ سكز yıkamaktasınız II. çoğul kişi, ييقامقدﻩ يم yıkamaktayım I. tekil kişi, ييقامقدﻩ يز yıkamaktayız I. çoğul kişi, ييقامقدﻩ yıkamakta III. tekil kişi. ييقامقدﻩ سك yıkamaktasın sözcüğü ise -makta şimdiki zaman ekiyle II. tekil kişi ile çekimlenmiştir. Doğru cevap E’dir.

Soru 40

Aşağıdakilerin hangisi fakat anlamına gelen bir bağlama edatıdır?

Seçenekler

A
لكن
B
حالبوكى
C
شايد
D
مادام كه
E
خود
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve anlamları şöyledir: حالبوكى - hâlbuki, شايد - şayet, مادام كه - mâdâm ki, madem ki, خود - hod (aynı). Fakat, ancak, ama anlamındaki bağlama edatı لكن - lâkin kelimesidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 41

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde kapalı hece bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
kitaplık
B
büyük
C
arslan
D
masayı
E
oturtma
Açıklama:
Türkçe Kelimelerin Yapısı - Türkçe’nin Heceleri
Açık hece bir ünlüden oluşan ya da ünlü ile biten hecedir. Kapalı hece ise ünsüz ile biten hecedir. Ma-sa-y-ı kelimesinde tüm heceler ünlü ile bitmiştir, kapalı hece yoktur.

Soru 42

Aşağıdaki kelimelerin hangisi yapım eki almıştır?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Türkçe Kelimelerin Yapısı - Yapım Ekleri
Seçeneklerdeki kelimeler sırasıyla bıçak, gözlük, evler, sert, geçmek biçimindedir. Yapım eki almış olan türemiş kelime gözlüktür.

Soru 43

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Türkçedeki ünlülerin kalınlık-incelik kuralına uygundur?

Seçenekler

A
كتابلق
B
قدحجك
C
وجود
D
قارانلق
E
مكتوب
Açıklama:
Türkçe Kelimelerin Yapısı - Ünlü Uyumu
Seçeneklerdeki kelimeler sırasıyla; kitaplık, kadehçik, vücut, karanlık, mektup biçimindedir. Kalınlık-incelik uyumunda kelimedeki ünlülerin tümü ya kalın, ya da ince olmak durumundadır. Karanlık kelimesindeki ünlüler tümüyle kalın olduğu için soru köküne uygundur.

Soru 44

Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur.
Aşağıdaki Türkçe kelimelerin hangisi yukarıdaki açıklamaya uygundur?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Türkçe Kelimelerin Yapısı - Türkçe Kelimelerde Ünsüzler
Seçeneklerdeki kelimeler sırasıyla; dişçi, gitmek, Türkçe, akılsız, evdeki biçimindedir. Açıklamaya uygun olan kelime gitmek kelimesidir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi ‘’uyumak’’ fiilinin dilek-şart kipinin birinci çoğul şahsında çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Türkçe Dilek-Şart Kipinin Yazılışı
A uyusam - 1. Tekil Şahıs ben
B uyusak - 1. Çoğul Şahıs biz
C uyusan - II. Tekil Şahıs sen
D uyusa III. Tekil Şahıs o
E uyusalar III. Çoğul Şahıs onlar

Soru 46

Aşağıdaki fiilerden hangisi istek kipinin 1. Tekil Şahsının olumsuz biçimindedir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Türkçe istek ve Emir Kipinin Yazılışı
A başlamasınlar III. Çoğul Şahıs (onlar)
B düşmeyelim I. Çoğul Şahıs (biz)
C başlamayayım I. Tekil Şahıs (ben)
D düşmeyesin II. Tekil Şahıs (sen)
E başlamasın III. Tekil Şahıs (o)

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisinde ‘’koşmak’’ fiilinin I. Tekil Şahsının Gereklilik Kipinde çekimleme bulunmaktadır?

Seçenekler

A
قوشمالى يم
B
قوشماليلر
C
قوشمالی یز
D
قوشمالى سكز
E
قوشمالى سک
Açıklama:
Türkçe Gereklilik Kipinin Yazılışı
A koşmalıyım I. Tekil Şahıs ( ben )
B koşmalılar III. Çoğul Şahıs (onlar)
C koşmalıyız I. Çoğul Şahıs (biz)
D koşmalısınız II. Çoğul Şahıs (siz)
E koşmalısın II. Tekil Şahıs (se)

Soru 48

Aşağıdaki bağlama edatlarından hangisinin bugünkü Türkçedeki karşılığı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
ammâ
B
nihâyet
C
lâkin
D
hâlbuki
E
şâyet
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Edatların Yazılışı
A ötürü
B ancak
C bile
D hâlbuki
E fakat

Soru 49

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ünlemdir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Edatların Yazımı - Ünlemler
Seçeneklerdeki kelimeler sırasıyla ; belki, illâ , eyvah, yine, ile biçimindedir. C seçeneğindeki eyvah kelimesi korku, şaşkınlık bildiren bir ünlemdir, diğerleri edattır.

Soru 50

Dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden de yazılabilir hangisi buna örnektir ?

Seçenekler

A
دومناسه donmasa
B
دومنه سه dönmese
C
ملاسه كز او olmasanız
D
كلمه سكز gelmeseniz
E
كلسم gelsem
Açıklama:
Çok yaygın olmasa da kimi metinlerde dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden de yazılmaktadır.
اكالمسكز
anlamasanız
اويوسكز
uyusanız
كريسك
girsek
girsen
كلسم
gelsem

Soru 51

Üçüncü şahıslar için daha önce kullanılan kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır ?

Seçenekler

A
دمیه سون dimesün
B
اتورماسون oturmasun
C
قاچام kaçayım
D
ويرسون virsün
E
كلسون gelsün
Açıklama:
Üçüncü şahıslar için bugün kullandığımız -sın, -sin, -sun, -sün ekleri daha önceleri yalnızca yuvarlak ünlülü (-sun, -sün سون (idi. Ünlü uyumunun yerleşmesiyle -sın, -sin سني şeklide yazılmaya
başlandı.
دمیه سون
dimesün
اتورماسون
oturmasun
ويرسون
virsün
كلسون
gelsün

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi ön edat grubuna aittir ?

Seçenekler

A
انجق ancak
B
غيرى gayrı
C
اوتورى ötürü
D
درحال derhal
E
بله bile
Açıklama:
Derhal kelimesindeki der- ön edattır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi bağlama edatıdır ?

Seçenekler

A
تاابد tâ-ebed
B
ايله ile
C
براى beray
D
دردست der-dest
E
در der
Açıklama:
ق
gayrı - غريى
içün - ايچون
ماعدا - mâ‘adâ
ötürü - اوتورى
bile - بله
چون , چونكم - çün, çün kim
اكر ,اكركم - eger, eger kim
ile - ايله
gerekse, gerek - كركسه , كرك
kim haçan, haçan - خاچان كم , خاچان
kim kaçan, kaçan - قاچان كم , قاچان
hâlbuki - حالبوكى
kim hemân - مهان كم
هرنه قدر - her ne kadar
imdi - امدى
nitekim, niteki - نته كە , نته كم
sebepten ol - اول سببدن
yine - ينه
اخلصوص على - al

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ünlemlere örnektir ?

Seçenekler

A
ايواه eyvah
B
ها ha
C
ينه yine
D
بلكى belki
E
هم hem
Açıklama:
و
افسوس - efsûs (ne yazık, eyvah, heyhât!)
ای - ey, iy
eyvah - ايواه
دستور - destûr (çekil, yol ver)
دريغ - dirîğ, دريغا - diriğâ (ne yazık)
حيف - hayf (ne yazık!)
حيفا - hayfâ ( vah, yazık)
heyhât - هيها ت ,hey - هى
زهى - zihi (ne güzel, ne hoş)
زهنار, زينهار - zinhâr (sakın, dikkat)
ش شابا - şâbâş (aferîn, bravo)
يا - yâ : Fuzûlîyâ (ey Fuzûlî)

Soru 55

Türkçe kelimelerin sonunda bulunan p,ç,t,k seslerine uygun değildir ?

Seçenekler

A
ديپ dip
B
سرت sert
C
كيتمك gitmek
D
كچمك geçmek
E
ديشچى dişçi
Açıklama:
Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur.
ديپ dip, سرت sert, كيتمك git-mek, كچمك geçmek

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisinde çekim eki kullanılmıştır ?

Seçenekler

A
كوزلك gözlük
B
ايشچى işçi
C
اوده evde
D
عقلسز akılsız
E
يوزلو yüzlü
Açıklama:
Çekim ekleri, kelimeleri söz içinde başka kelimelerle ilişkilendirmeye yarar.
ev-de, اوده

Soru 57

Aşağıdakilerden düzlük-yuvarlaklık uyumuna uyar ?

Seçenekler

A
قارانلق karanlık
B
اتورمق oturmak
C
كريلتمك kirletmek
D
بيچاق bıçak
E
كوكللو gönüllü
Açıklama:
1. Türkçe kelimenin ilk hecesinde ünlü düz ise, sonraki ünlüler de düz olur:
bıçak بيچاق dirilmek ديرملك
2. Türkçe kelimenin ilk hecesinde ünlü yuvarlak ise
İkinci hecenin dar ünlüsü yuvarlak olur, sonraki hecelerin de ünlüleri darsa, uyum ileri doğru işler:
örtülü اورتولو görüşüldü كوروشلدى
İkinci hecenin ünlüsü düz-genişse öylece kalır ve kendisinden sonraki hece ünlüleri de ona uyar.
ölecekler اوله جكلر göremedi كورمد

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi istek ve emir kipinin yazılışına örnek verilebilir ?

Seçenekler

A
كلاسه م anlasam
B
سويله م söyleyim
C
اويوسه uyusa
D
كيرسه girse
E
كلسه gelse
Açıklama:

Soru 59

Lafz nedir?

Seçenekler

A
Kelimelerin bir kavramı yansıtan anlam yönüdür.
B
Kelimelerin hecelerin yan yana gelmesinden oluşmasıdır.
C
Kelimelerin seslerin birleşiminden oluşmasıdır.
D
Kelimelerin seslerin belirli bir sırada diziliminden oluşmasıdır.
E
Kelimelerin içerisindeki hecelerden bağımsız anlam taşımalarıdır.
Açıklama:
Kelimeleri oluşturan ses ve mana olmak üzere iki temel hususiyet vardır. Kelimeler seslerin birleşiminden oluşur. Buna lafz (ağızdan çıkan sesler öbeği) denir.

Soru 60

I. Hecelerin çift ünsüzle başlamaması
II. Hecelerin çift ünsüzle bitmemesi
III. hecelerin sonundaki çift ünsüzün aynı cins olmaması
Türkçe'nin hece yapısı düşünüldüğünde yukarıda bahsi geçen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkçe hece yapıları incelendiğinde iki husus dikkati çekecektir: Bunlardan birincisi, Türkçe hecelerin çift ünsüzle başlamaması, diğeri, hece sonunda iki ünsüzün aynı cins olmamasıdır. Bu hususiyetler Türkçe ve yabancı kelimeleri birbirinden ayırmamıza da yardımcı olur. Türkçe hecelerde kurucu ses olarak bir ünlü mutlaka bulunur. Bu kurucu ünlü kendisinden önce gelen ünsüzü ve kendisinden sonra gelen tek ya da düzenli iki ünsüzü yanına çeker, böylece hece oluşur.

Soru 61

"Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler. Benzeşme eklemede de bir kural olarak işler. Örneğin; kaç-tı, it-ti, acık-tı."
Yukarıda tanımı yapılan ve örneği verilen dil bilgisi kuralının adı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ünsüz uyumu
B
Ünlü uyumu
C
Kalınlık incelik uyumu
D
Ünsüz yumuşaması
E
Ünsüz türemesi
Açıklama:
Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler. Benzeşme eklemede de bir kural olarak işler. Kap-tı, it-ti, diş-çi örnek olarak verilebilir.
Yukarıda anlatılan ünsüzler arasındaki bu tonlu-tonsuz benzeşmesine ünsüz uyumu denir

Soru 62

I. İnce ünlülü fiillerin teklik 2. şahıstaki yazılışı ve çokluk 2. şahıstaki yazılışı aynıdır.
II. Olumsuzu yazılırken ince ünlülü fiillerde me, kalın ünlülü fiillerde ma ile yazılır.
III. Çok yaygın olmasa da kimi metinlerde dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden de yazılmaktadır.
Dilek-şart kiplerinin yazılışları düşünüldüğünde yukarıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkçe’de dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve سه şeklinde tek şekilli olarak yazılır. Ses uyumlarına bağlı olarak okunur.
İnce ünlülü fiillerin teklik 2. şahıstaki yazılışı ve çokluk 2. şahıstaki yazılışı aynıdır.
Çokluk 2. şahıs ekleri kalın ünlülü fiillerde ق ile, ince ünlülü fiillerde ك ile gösterilir.
Çok yaygın olmasa da kimi metinlerde dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden de yazılmaktadır.
Dilek-şart kipinin olumsuzu yazılırken ince ünlülü fiillerde مه me, kalın ünlülü fiillerde ما ma ile yazılır.

Soru 63

I. Birinci şahıs istek eki olan -a, -e ekleri kullanılmaz. Bunlar yalnız bazı ağızlarda vardır. İkinci şahıstaki -asın, -asınız ve olumsuzu özel bir rica veya uyarı anlamı için kullanılır.
II. Üçüncü şahıslar için bugün kullandığımız -sın, -sin, -sun, -sün ekleri daha önceleri yalnızca yuvarlak ünlülü (-sun, -sün) idi. Ünlü uyumunun yerleşmesiyle -sın, -sin şeklide yazılmaya başlandı.
III. Emir ve istek kiplerinin olumsuzları ma, me ekleri ile yapılır.
İstek ve emir kiplerinin yazılışıyla ilgili yukarıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İstek ve emir kiplerinin yazılışıyla ilgili aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekir:
• Birinci şahıs istek eki olan -a, -e ekleri kullanılmaz. Bunlar yalnız bazı ağızlarda vardır. İkinci şahıstaki -asın, -asınız ve olumsuzu özel bir rica veya uyarı anlamı için kullanılır.
Oturasın diye aldım, Görmeyesiniz diye sakladım
• Üçüncü şahıslar için bugün kullandığımız -sın, -sin, -sun, -sün ekleri daha önceleri yalnızca yuvarlak ünlülü (-sun, -sün سون )idi. Ünlü uyumunun yerleşmesiyle -sın, -sin سني şeklide yazılmaya başlandı.
dimesün, oturmasun, virsün, gelsün
• Emir ve istek kiplerinin olumsuzları مه , ما ekleri ile yapılır:

Soru 64

Sınıfındaki bir öğrenciye "Zil çaldıktan sonra sınıfta koşmamalısın." şeklinde açıklama yapan öğretmenin cümlesindeki "koşmamalısın" ifadesi aşağıdaki kurallardan hangisine örnek oluşturur?

Seçenekler

A
Emir ve istek kiplerinin olumsuzları me, ma ile yapılır.
B
Dilek-şart kipinin olumsuzu yazılırken ince ünlülü fiillerde me, kalın ünlülü fiillerde ma ile yazılır.
C
Çok yaygın olmasa da kimi metinlerde dilek-şart çekiminin ekleri ek ünlüsü gösterilmeden de yazılmaktadır.
D
Gereklilik kipinin olumsuzu için fiil tabanı ile gereklilik eki arasına -ma, -me ekleri getirilir.
E
Birinci şahıs istek eki olan -a, -e ekleri kullanılmaz. Bunlar yalnız bazı ağızlarda vardır. İkinci şahıstaki -asın, -asınız ve olumsuzu özel bir rica veya uyarı anlamı için kullanılır.
Açıklama:
Gereklilik kipinin olumsuzu için fiil tabanı ile gereklilik eki arasına -ma, -me ekleri getirilir. Örneğin; bitirmemeliyiz, bakmamalısın, koşmamalıyım

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ön edat örneğidir?

Seçenekler

A
lakin
B
Berdüş
C
mabed
D
fuzuliya
E
eyvah
Açıklama:
Ön edatlar: Arapça harf-i cerler, Türkçe isim çekim ve son çekim edatları ve Farsça bazı edatlar bu gruba girer: ر - ber (üzerine, üzerinde): دار بر ber-dâr (asılmış), كمال بر ber-kemâl (mükemmel, kemal üzere), دوش بر خانه hâne ber-dûş (evi omzunda, evsiz barksız)

Soru 66

Aşağıdaki hecelerden hangisi açık heceye örnektir?

Seçenekler

A
ka-ra
B
ıs-lak
C
kıl
D
ars-lan
E
sırt
Açıklama:
Hece, kelimeyi oluşturan en küçük ses birliğidir. Her kelime bu ses birliklerinden bir veya birkaçının bir araya gelmesiyle oluşur. Türkçede heceler açık ve kapalı olmak üzere iki grupta incelenir. Açık hece: bir ünlüden oluşan ya da ünlüyle biten hecedir.
Tek ünlü hece: a-cı, e-lek, ı-lık, i-ki, o-kumak, ö-lüm, u-yumak, ü-şümek
Ünsüz-ünlü hece: ka-ra, se-kiz, sı-kı, bi-lek, ko-yun, bö-lük, ku-lak, bü-yük
Kapalı hece: ünsüzle biten hecedir.
Ünlü-ünsüz hece: ak, el, ıs-lak, il, ol-mak, öl-mek, uç-mak, üz-gün
Ünsüz-ünlü-ünsüz hece: kay, gel, kıl, bir, kol, göl, kuy-ruk, kül
Ünlü-ünsüz-ünsüz hece: alt, ars-lan, üst
Ünsüz-ünlü-ünsüz-ünsüz hece: dört, o-turt-ma, Türk, kırk, sırt,

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kalınlık-incelik uyumuna örnek oluşturur niteliktedir?

Seçenekler

A
pehlivan
B
otomobil
C
ziyafet
D
kurnazlık
E
pazartesi
Açıklama:
Kalınlık-İncelik Uyumu İki şekilde olur:
1. Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur: oturmak, karanlık
2. Türkçe kelimenin ilk hecesinde ince ünlü varsa, ondan sonraki hecelerin ünlüleri de ince olur: gönüllü, kirletmek

Soru 68

Türkçe kelimelerdeki ünsüzlere ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz. Ancak kimi yansıma (ses taklidi) kelimeler l, n, z ile başlayabilir.
B
Türkçe kelimeler iki ünsüzle başlayabilir.
C
Türkçe tek heceli kelimelerin sonunda düzensiz çift ünsüz ve
ikiz ünsüz bulunmaz.
D
Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur.
E
Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler. Benzeşme eklemede de bir kural olarak işler.
Açıklama:
Türkçe kelimelerde ünsüzlere ilişkin kurallar şöyledir;
1. Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz. Ancak kimi yansıma (ses taklidi) kelimeler l, n, z ile başlayabilir.
2. Türkçe kelimeler iki ünsüzle başlamaz.
3. Türkçe tek heceli kelimelerin sonunda düzensiz çift ünsüz ve
ikiz ünsüz bulunmaz.
4. Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur. ديپ dip, سرت sert, كيتمك git-mek, كچمك geçmek
5. Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler. Benzeşme eklemede de bir kural olarak işler. قاپدى kap-tı ايتدى it-ti ديشچى diş-çi

Soru 69

I- Her Türkçe kelimenin temeli bir köke dayanır.
II-Türkçe kelimelerde kök, tek başına bir anlam taşıyan bir ses topluluğudur.
III-Çekim eki, köklere birleşmek suretiyle onların anlamlarını değiştiren unsurlara denir.
IV- Sadece bir yapım eki ve çekim eki gelir.
Türkçe'nin kelime yapısı ile ilgili verilen bilgilerden hangisileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
III-IV
E
I-IV
Açıklama:
Her Türkçe kelimenin temeli bir köke dayanır. Sonra bir ya da daha fazla yapım eki ve çekim eki gelir. Türkçe kelimelerde kök, tek başına bir anlam taşıyan bir ses topluluğudur. Yapım eki, köklere birleşmek suretiyle onların anlamlarını değiştiren unsurlara denir. Doğru cevap A.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi kalınlık incelik uyumuna bir örnektir?

Seçenekler

A
بيچاق bıçak
B
اورتولو örtülü
C
قارانلق karanlık
D
ديرملك dirilmek
E
كوروشلدى görüşüldü
Açıklama:
Kalınlık-İncelik Uyumu İki şekilde olur:
1. Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur:
قارانلق karanlık اتورمق oturmak
2. Türkçe kelimenin ilk hecesinde ince ünlü varsa, ondan sonraki hecelerin ünlüleri de ince olur:
كوكللو gönüllü كريلتمك kirletmek Doğru cevap C. Diğer şıklardakiler düzlük yuvarlaklık durumuna örnektir.

Soru 71

Türkçe’de dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve ____________ şeklinde tek şekilli olarak yazılır.
Yukarıdaki cümledeki boşluğu doldurunuz.

Seçenekler

A
كز
B
م
C
ق
D
سه
E
ك
Açıklama:
Türkçe’de dilek-şart kipi -sa/-se eklerinden oluşur ve سه şeklindetek şekilli olarak yazılır. Doğru cevap D.

Soru 72

I- كز كيرسه girseler
II- كلسه كز gelsek
III- اويوسه م uyusam
IV- اويوسه uyusa
Verilen örnek fiil çekimlerinden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I-II
B
II-III
C
III-IV
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
كز كيرسه girseniz لر كيرسه girseler
كلسه كز gelseniz كلسه ك gelsek
Doğru cevap C

Soru 73

Aşağıdaki fiillerden hangisi emir kipi ekiyle yazılmıştır?

Seçenekler

A
كيرسه ك girsek
B
دونماسه donmasa
C
كلسم gelsem
D
اويوسه ق uyusak
E
باشلاماسن başlamasın
Açıklama:
E şıkkı dışındakiler dilek-şart kipiyle yazılmıştır. Doğru cevap E.

Soru 74

"İçmeliler" kelimesinin doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
ايچمليسك
B
ايچمليلر
C
ایچمالی یز
D
ايچمليسكز
E
ايچمسكلر
Açıklama:
"İçmeliler" kelimesinin doğru yazımı: ايچمليلر

Soru 75

Verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
ييقامقده يز yıkamakta
B
چاليشمقده لر çalışmaktayız
C
اوشومكده سك üşümekteyiz
D
چاليشمقده يم çalışmaktayım
E
ييقامقده م üşümekteyim
Açıklama:
ييقامقده يم yıkamaktayım
اوشومكده سك üşümektesin
چاليشمقده لر çalışmaktalar
ييقامقده يز yıkamaktayız
Doğru cevap D.

Soru 76

Aşağıdaki bağlama edatlarının hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
اوتورى -- ötürü
B
شايد -- ancak
C
غريى --içün
D
ينه -- bile
E
لكن keza
Açıklama:
شايد şayet
غريى gayrı
ينه yine
لكن lakin Doğru cevap A.

Soru 77

ا ويويام fiilinin doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
söyle
B
uyuyalım
C
girsinler
D
göreyim
E
anlasak
Açıklama:
سويله söyle
كريسنلر girsinler
كوره م göreyim
اكالسه ق anlasak
Doğru cevap B.

Soru 78

Aşağıdaki fiillerden hangisi eyvah ünleminin yazılışıdır?

Seçenekler

A
هى
B
حيف
C
آ فرين
D
ای
E
ايواه
Açıklama:
ای ey,iy
آ فرين aferin
حيف hayf (ne yazık)
هى hey
Doğru cevap E.

Soru 79

Aşağıdaki Arapça kelimlerden hangisi Türkçe ek almamıştır?

Seçenekler

A

کتابجی-Kitapçı

B

معلومات-Malûmât

C

ساعتلك-Saatlik

D

دفتره-Deftere

E

عربجه-Arapça

Açıklama:

معلومات-Malûmât Arapça ek almıştır. Diğer seçenektekiler, Türkçe yapım ve çekim ekleri almışlardır. Doğru cevap B'dir.

Soru 80

Özgür anlamına gelen "حر-hürr" kelimesi için aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?

Seçenekler

A
Türkçe tek heceli kelimelerin sonunda düzensiz çift ünsüz ve
ikiz ünsüz bulunmaz.
B
Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz.
C
Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler.
D
Türkçe kelimelerin sonunda tonlu b, c, d, g ünsüzleri yerine tonsuzları olan p, ç, t, k sesleri bulunur.
E
Türkçe kelimeler iki ünsüzle başlamaz.
Açıklama:
"حر-hürr" kelimesi Arapça kökenli olup; Türkçe'deki tek heceli kelimelerin sonunda düzensiz çift ünsüz ve ikiz ünsüz bulunmaz; kuralından dolayı "hür" şeklinde yazılır. Doğru cevap A'dır.

Soru 81

Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde dilek-şart kipi eki yoktur?

Seçenekler

A

اويوسه-Uyusa

B

كلسه-Gelse

C

عرصه-Arsa

D

اكلاسه-Anlasa

E

سوسه-Sevse

Açıklama:

عرصه-arsa tümüyle Arapça kelime olup, Türkçe dilek şart kipi eki almamıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 82

Aşağıdaki fiilerden hangisi birinci çoğul kişi dilek şart kipiyle çekimlenmiştir?

Seçenekler

A

اكلاسه كز-Anlasanız

B

اويوسه م-Uyusam

C

اويوسه ك-Uyusan

D

كلسه-Gelse

E

كلسه ك-Gelsek

Açıklama:

كلسه ك-Gelsek fiili birinci çoğul kişi dilek şart kipiyle çekimlenmiştir. Doğru cevap E'dir.

Soru 83

Aşağıdaki fillerden hangisi ikinci çoğul şahıs emir kipi almıştır?

Seçenekler

A

سویله سن-Söylesin

B

سویله-Söyle

C

سويله يم-Söyleyim

D

سویله یه سكز-Söyleyesiniz

E

سویله یه لم-Söyleyelim

Açıklama:

سویله یه سكز-Söyleyesiniz fiili, ikinci çoğul şahıs emir kipi almıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 84

Emir kipinin olumsuzluk ekini almış aşağıdaki ffillerden hangisi aynı zamanda şiir türü anlamında bir isimdir?

Seçenekler

A

چيقمه

B

كچمه

C

دوشمه

D

قوشمه

E

ياپمه

Açıklama:

"قوشمه-koşma" koşma eylemini bitir anlamında olumsuzluk emir kipi almıştır. Aynı zamanda Türk edebiyatında bir şiir türüdür. Doğru cevap D'dir.

Soru 85

Aşağıdaki fiillerden hangisi gereklilik kipiyle yazılmıştır?

Seçenekler

A

ايچمالى-İçmeli

B

باشالماسن-Başlamasın

C

صاقلادم-Sakladım

D

ديمه سون-Dimesün

E

دوشوره يم-Düşüreyim

Açıklama:

"ايچمالى-İçmeli" fiili; meli/malı gereklilik kipiyle yazılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Soru 86

"omuza, omuzda" anlamlarına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A

ازجان-Ezcân

B

بدوش-Bedüş

C

ازبر-Ezber

D

با وقار-Bâ-vekâr

E

بنام-Benâm

Açıklama:

بدوش-Bedüş "omuza, omuzda" anlamlarında kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 87

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ünlem değildir?

Seçenekler

A

آ فرين-Âferîn

B

فهيما-Fehîmâ

C

ايواه-Eyvah

D

دريغ-Dirîğ

E

پس-Pes

Açıklama:

پس-Pes ünlem değil, bağlama edatıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 88

Aşağıdaki kelimelerden hangisi şimdiki zaman eki almıştır?

Seçenekler

A

قیاقده-Kayakta

B

چوماقده-Çomakta

C

ييقامقده-Yıkamakta

D

طاماقده-Damakta

E

اوراجقده-Oracıkta

Açıklama:

ييقامقده-Yıkamakda kelimesi makda ekiyle şimdiki zaman üçüncü tekil şahıs eylemi görmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 89

Hangi kelimede çekim eki bulunmaktadır?

Seçenekler

A
كوزلك
B
عقلسز
C
ايشچى
D
قدحجك
E
اولر
Açıklama:
A seçeneğindeki gözlük < göz+lük, B’deki akılsız < akıl+sız, C’deki işçi < iş+çi ve D’deki kadehcik < kadeh+cik kelimelerinde yapım eki vardır. Oysa E seçeneğindeki evler < ev+ler kelimesinde bir çekim eki olan -ler bulunmaktadır.

Soru 90

Hangi seçenekte ünsüz uyumundan dolayı tonlu ve tonsuz varyantları bulunan bir ek alan kelime bulunmaktadır?

Seçenekler

A
كتابسز
B
قاپدى
C
يوللر
D
كوكللو
E
كيرلتمك
Açıklama:
A seçeneğindeki kitapsız kelimesinde +sız, C’seçeneğindeki yollar kelimesinde +lar, D’deki gönüllü kelimesinde + ve E’deki kirletmek kelimesinde -mek eklerinin başındaki ünsüzlerin tonlu tonsuz karşılığı bulunmaz. Türkçe kelimelerde tonlu-tonsuz ünsüzlerin (b-p, c-ç, d-t, g-k, z-s) eşleşmesi halinde tonlu ya da tonsuzda birleşirler. Benzeşme eklemede de bir kural olarak işler. Bu durum yalnızca B seçeneğindeki kaptı kelimesinin sonundakı -tı eki için söz konusudur: al-dı, gör-dü ama iç-ti, aş-tı, kap-tı.

Soru 91

Hangi seçenekte küçük ünlü uyumuna uymayan bir kelime bulunmaktadır?

Seçenekler

A
اورتولو
B
كوروشلدى
C
ديرلمك
D
بيچاق
E
گله يور
Açıklama:
Küçük ünlü uyumuna göre Türkçe kelimenin ilk hecesinde ünlü düz ise, sonraki ünlüler de düz olur. Türkçe kelimenin ilk hecesinde ünlü yuvarlak ise İkinci hecenin dar ünlüsü yuvarlak olur, sonraki hecelerin de ünlüleri darsa, uyum ileri doğru. Ancak Türkçe kelimelerde ilk heceden sonraki hecelerde geniş yuvarlak ünlüler (o,ö) bulunmaz. XVI-XVII. yüzyıl ve sonrasında kullanılan -yor şimdiki zaman eki bu kuralın dışındadır. Görüldüğü üzere A seçeneğindeki اورتولو (örtülü), B’deki كوروشلدى (görüşüldü), C’deki ديرلمك (dirilmek) ve D’deki بيچاق (bıçak) kelimeleri bu kurala uyar. Ancak E seçeneğindeki گله يور (geliyor) kelimesi bu kuralın dışındadır.

Soru 92

Türkçe kelimelerin başında bulunmayan ünsüzleri dikkate aldığınız hangi kelimenin Türkçe olmadığı düşünülebilir?

Seçenekler

A
zeytin
B
takı
C
sarı
D
kömür
E
buğu
Açıklama:
Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz. Ancak kimi yansıma (ses taklidi) kelimeler l, n, z ile başlayabilir.

Soru 93

Türkçe kelimelerin başında bulunmayan ünsüzleri dikkate aldığınız hangi kelimenin Türkçe olduğu düşünülebilir?

Seçenekler

A
Reyhan
B
Masa
C
Nazik
D
Lâle
E
Çakıl
Açıklama:
Türkçe kelimeler ğ, l, m, n, ň, r, z ünsüzleriyle başlamaz. Ancak kimi yansıma (ses taklidi) kelimeler l, n, z ile başlayabilir.

Soru 94

Hangi kelimede şart eki bulunmaktadır?

Seçenekler

A
اويوسكز
B
باشلاما
C
باشلاماياسك
D
باشلامايالم
E
ايچمالى سک
Açıklama:
B seçeneğindeki başlama, C’deki başlamayasınız, D’deki başlamayalım ve E’deki içmelisin kelimelerinin hiçbirisinde şart eki bulunmaz. Yalnızca A seçeneğindeki uyusanız kelimesinde uyu- fiilinin üzerine -sa şart eki getirilmiştir.

Soru 95

Hangi kelimede şart çekimi iki farklı şahıs için okunabilir?

Seçenekler

A
كلسه ك
B
اويوسه ق
C
اكلامسكز
D
دونمه سه
E
دونماسه
Açıklama:
Yalnızca A seçeneğindeki كلسه ك kelimesi hem gelsen hem de gelsek olarak okunabilir. Çünkü İnce ünlülü fiillerin teklik 2. şahıstaki yazılışı ve çokluk 2. şahıstaki yazılışı aynıdır. 3

Soru 96

Hangi seçenekte gereklilik kipinin olumsuz çekimi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
قوشماليلر
B
بيتيرملى يز
C
باقمامالى سک
D
چيقمالی
E
كيچمالی سکز
Açıklama:
Gereklilik kipinin olumsuzu için fiil tabanı ile gereklilik eki arasına -ma, -me ekleri getirilir. Bu durum yalnızca C seçeneğindeki bakmamalısınız kelimesinde bulunmaktadır. Diğer seçeneklerdeki koşmalılar, bitirmeliyiz, çıkmalı ve geçmelisiniz kelimelerinde olumsuzu eki yoktur.

Soru 97

Hangi seçenekte şimdiki zaman çekimi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
بيتيرملى يز
B
باشلامايكز
C
اتورماسون
D
چاليشمقده سكز
E
كچمليلر
Açıklama:
Türkçede şimdiki zaman eki olarak kullanılan -makta (مقده ), -mekte (مكده ) ekleri fiil tabanına ilâve edilerek yazılır. Bu ek de yalnızca D seçeneğindeki چاليشمقده سكز çalışmaktasınız kelimesinde bulunmaktadır.

Soru 98

Hangi kelimede Türkçe -dan, -den eki işlevinde harf-i cer bulunmaktadır?

Seçenekler

A
از جان و دل
B
بنام
C
با وقار
D
دوش بدوش
E
براى مصلحت
Açıklama:
Yalnızca A seçeneğinde bulunan از جان و دل ez-cân dil “can u gönülden” kelime grubunun başında bulunan از “ez” harf-i cer’i Türkçedeki -dan, -den eki işlevinde kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde böyle bir durum yoktur. B seçeneğindeki be-nâm “namlı, ünlü, meşhur”, C’deki bâ-vekâr “vekarlı, ağır başlı”, D’deki dûş-be-dûş “omuz omuza” ve E’deki berây-ı maslahat “iş için” anlamlarına gelen kelimelerin başındaki ön edatların görüldüğü gibi Türkçe -dan, -den eki işlevi bulunmaz.

Soru 99

"Türkçe kelimenin ilk hecesinde kalın ünlü varsa, sonraki hecelerin ünlüleri de kalın olur" kuralına uygun olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
كوروشلدى
B
اورتولو
C
ديرلمك
D
قارانلق
E
كورمدى
Açıklama:
D seçeneğindeki "karanlık" kelimesinde ünlüler kalın başlamış ve öyle devam etmiştir.

Soru 100

Aşağıda eski harflerle verilen örneklerden hangisi "gereklilik kipi" yazımına uygundur?

Seçenekler

A
ایچمالی
B
چاليشمقدﻩ
C
ييقامقدﻩ
D
دوﺸﻤﻪسينلر
E
باشلاماسين
Açıklama:
ایچمالی "içmeli" kelimesinin yazımı gereklilik kipi ile uyumludur.

Ünite 4

Soru 1

"Osmanlı Türkçesinde Türkçe eklerin yazılış ve okunuşlarında bugünküne göre farklılıklar vardır."
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılıklardandır?
I. Bugün farklı şekilli olan pek çok ek o dönemde tek şekilli, kalıplaşmış halde yazılırdı.
II. Eklerdeki yardımcı ünlüler çoklukla yazılmaz.
III. Eklerin okunuşu bugünkü söyleyişe göredir.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
1. Bugün farklı şekilli olan pek çok ek o dönemde tek şekilli, kalıplaşmış halde yazılırdı.
2. Bazı ekler kalınlık incelik uyumuna göre iki şekillidir.
3. Eklerdeki yardımcı ünlüler çoklukla yazılmaz.
4. Eklerin okunuşu bugünkü söyleyişe göredir.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 2

Osmanlı Türkçesinde çokluk/-lar, -ler eki tek şekillidir, ünlüsü yazılmaz, ses uyumuna göre okunur.
Aşağıdakilerden hangisi bu ekin yazılışını gösterir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde çokluk/-lar, -ler eki şeklinde yazılır. Tek şekillidir, ünlüsü yazılmaz, ses uyumuna göre okunur. Doğru yanıt A'dır.

Soru 3

Osmanlı Türkçesinde soru eki -mı, -mi, -mu, -mü yalnızca tek şekilde ve kelimelere birleştirilerek yazılır.
Aşağıdakilerden hangisi bu ekin yazılışını gösterir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Soru eki -mı, -mi, -mu, -mü yalnızca şeklinde ve kelimelere birleştirilerek yazılır.
doğru yanıt C'dir.

Soru 4

İsim yapım eklerinden -sız, -siz, -suz, -süz eki ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
I. Tek şekillidir
II. İnce ve kalın ünlülü sözcüklerde farklı yazılır.
III. Ünlü uyumuna uygun okunur.
IV. Sıfat yapımında kullanılır.

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
-sız, -siz, -suz, -süz eki tek şekilli olup şeklinde yazılır. Ünlüsü gösterilmez. Ünlü uyumuna uygun olarak okunur. Bu ek daha çok sıfat yapımında kullanılır. Doğru yanıt D'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi fiil yapım eklerindendir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
A, C ve D seçeneklerinde gösterilen ekler hal ekleridir, E seçeneğinde verilen isim yapım eklerinden fiilden isim yapmaya yarayan -me, -ma ekidir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 6

"Çözüp" sözcüğünün Osmanlı Türkçesindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
görüp, başlayıp, atıp, içip sözcüklerinin karşılığıdır. Çözüp
sözcüğü şeklinde yazılır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bildirme eklerinden Osmanlı Türkçesinde 1. teklik şahıs ekinin karşılığıdır?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
3. çokluk, 3. teklik, 2. çokluk, 2. teklik, 1. teklik şahıs bildirme ekleridir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi görülen geçmiş zaman eklerindendir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
gelecek zaman eki (1. teklik), görülen geçmiş zaman eki (2. teklik),
öğrenilen geçmiş zaman eki (3. teklik), geniş zaman eki ve şimdiki zaman eki (3.
çokluk) dir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 9

Şahıs zamirlerinin eşitlik hali aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Verilen şahıs zamirlerinden ilgi (benim), yönelme (onlara), bulunma (bizde), eşitlik (onca) ve yükleme (seni) halidir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı tarihi metinlerinde sık karşılaşılan zarflardan "sonra" anlamına gelir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
birun (dışarı), gey (çok, pek), sonra, nice (nasıl) ve acaba anlamına gelir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 11

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
چيچكلر çiçekler
B
كوزلر gözler
C
قوشلر kuşlar
D
کوڭللر gönüller
E
كاناتلار kanatlar
Açıklama:
Çokluk eki -lar, -ler eki لر şeklinde yazılır. Tek şekillidir, ünlüsü yazılmaz. Kanatlar sözcüğündeki lam + elif biçimindeki yazım yanlıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 12

Aşağıdaki kelimelerin hangisinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
گوزلك gözlük
B
بويوكلوك büyüklük
C
اودونلق odunluk
D
كیزلیلك gizlilik
E
اچلك açlık
Açıklama:
E seçeneğindeki “açlık” kelimesinin yazılışı yanlıştır çünkü “aç” fiili kalın sıradan gelmesine rağmen -lık eki ise ince sıraya kef li biçimde yazılmıştır. Kelimenin doğru yazılışı آجلٖق açlık biçiminde olmalıdır. Doğru cevap E’dir.

Soru 13

بوزلمق sözcüğünün okunuşu hangisidir?

Seçenekler

A
büzülmek
B
bozulmak
C
yüzülmek
D
buzlamak
E
tuzlamak
Açıklama:
بوزلمق sözcüğü “boz” eyleminin üzerine gelen “-l” fiilden fiil yapma eki almış ve “bozulmak” olmuştur. Doğru cevap B’dir.

Soru 14

Aşağıdaki fiillerden hangisine -madan zarf-fiil eki مادن biçiminde getirilmelidir?

Seçenekler

A
bilmek
B
üzülmek
C
çürümek
D
izlemek
E
bakmak
Açıklama:
-madan, -meden ekleri kalın ünlülü fiillerde مادن ince ünlülü fiillerde مدن şeklinde yazılır. Seçeneklerdeki fiillerden sadece “bakmak” fiili kalın ünlülüdür ve ek kalın sıraya uygun getirilmelidir. Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Soru 15

Aşağıdaki kelimelerden hangisi uzaklaşma (ayrılma) hâli eki almıştır?

Seçenekler

A
گتاپدە
B
بابانک
C
قلملە
D
گتاپدن
E
سکا
Açıklama:
Seçenekteki kelimelerin okunuşları ve aldıkları ekler şöyledir: گتاپدە kitapta (bulunma hâli eki), بابانک babanın (ilgi hâli eki), قلملە kalemle (vasıta hâli eki), سکا sana (yaklaşma hâli eki). Yönelme hâli eki alan kelimeگتاپدن “kitaptan”dır. Doğru cevap D’dir.

Soru 16

Aşağıdaki kelimelerden hangisi I. tekil şahıs iyelik eki almıştır?

Seçenekler

A
كتابمز
B
كتابي
C
کتابم
D
کتابکز
E
کتابلری
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve aldıkları ekler şöyledir: كتابمز kitabımız (I. çoğul şahıs iyelik eki), كتابي kitabı (III. tekil şahıs iyelik eki), کتابکز kitabınız (II. çoğul şahıs iyelik eki), کتابلری kitapları (III. çoğul şahıs iyelik eki). I. tekil şahıs iyelik eki کتابم kitabım kelimesi üzerindedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 17

Aşağıdaki fiillerden hangisi öğrenilen geçmiş zaman II. tekil şahıs ile çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
يورومشل
B
طورمامشلر
C
قیرمشز
D
قیرمشسک
E
یورومشم
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve aldıkları ekler şöyledir: يورومشل yürümüşler öğrenilen geçmiş zaman+ III. çoğul şahıs, طورمامشلر durmamışlar öğrenilen geçmiş zaman + III. çoğul şahıs, قیرمشز kırmışız öğrenilen geçmiş zaman + I. çoğul şahıs, یورومشم yürümüşüm öğrenilen geçmiş zaman + I. tekil şahıs. قیرمشسک kırmışsın öğrenilen geçmiş zaman + II. tekil şahıs eki. Doğru cevap D’dir.

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi Türkçe I. tekil şahıs zamirinin yönelme hâli eki almış biçimi gösterilmiştir?

Seçenekler

A
بکا
B
بنده
C
بنجه
D
بزده
E
بزی
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve aldıkları ekler şöyledir: بنده bende (I. tekil kişi zamiri + bulunma hâli eki), بنجه bence (I. tekil kişi zamiri + eşitlik hâli eki),بزده bizde (I. çoğul kişi zamiri + bulunma hâli eki), بزی bizi (I. çoğul kişi zamiri + yükleme hâli eki). بکا bana (I. tekil kişi zamiri + yönelme hâli eki). Doğru cevap A’dır.

Soru 19

Aşağıdakilerin hangisi Osmanlı Türkçesinde “nerede” anlamında kullanılan bir zarftır?

Seçenekler

A
كى
B
بعده
C
قنده
D
بعيد
E
ﺑﻴﺮﻭﻥ
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve anlamları şöyledir: كى gey (çok, pek), بعده ba’dehu (sonra), بعيد ba’îd (sonra) ve ﺑﻴﺮﻭﻥ bîrûn (dışarı). قنده kanda (nerede) anlamında kullanılan bir zarftır. Doğru cevap C’dir.

Soru 20

Aşağıdaki sayı isimlerinden hangisinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
دوقوز dokuz
B
قیرق kırk
C
دورت dört
D
سکسان seksen
E
اون on
Açıklama:
Kırk sayısının yazılışı biçiminde ünlü gösterilmemelidir. Sayının doğru yazılış biçimi قرق biçimindedir. Doğru cevap B’dir.

Soru 21

Hangisi aldığı ek itibariyle diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
كوزلر
B
ايشلر
C
يوللر
D
سوديكيمى
E
قاپالنلر
Açıklama:
سوديكيمى "sevdiği mi?" sözcüğü soru, diğerleriyse çokluk eki almıştır.

Soru 22

كور sözcüğü hangi ekle isim haline getirilir?

Seçenekler

A
لر
B
جى
C
لك
D
مى
E
در
Açıklama:
كور "kör" sözcüğü "لك" -lük ekiyle isim yapılabilir. لر -ler, çokluk, مى -mi, soru, در -dır ise fiil yapım ekidir.

Soru 23

كزدرمك , ياپدرمق , كلدرمك ve سچرتمك sözcükleri için yapı açısından hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
ancak -dır sesi verebilen ekler almışlardır
B
fiil yapım eki almışlardır
C
-dır ekiyle kurulmuşlardır
D
fiilden fiil yapılmışlardır
E
ettirgen durumdalardır
Açıklama:
كزدرمك , ياپدرمق , كلدرمك ve سچرتمك sözcükleri -dır ekiyle fiilden fiil yapılmış, ettirgen durumda sözcüklerdir. Fakat aldıkları ek sözcüğe göre dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür) seslerini verebilir. Soru kökünde "dir" ekininin yazımında eksiklik var. "seçtirmek" olarak yazılmamış. Sözcüğü bold yaptım. Düzeltilmesi gerekiyor.

Soru 24

"Ahmet koşarak geldi." cümlesinde zarf fiili belirtmek için hangi ek kullanılmalıdır?

Seçenekler

A
وب
B
دير
C
رمق
D
لى
E
اراق
Açıklama:
Cümlenin fiil zarfı "koşarak"ın yazılışında -arak/-erek eki kullanılmalıdır: قوشاراق

Soru 25

Hangisi aldığı ek itibariyle diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
كوشكك
B
سورويله
C
آننه نك
D
بابانك
E
أوك
Açıklama:
سورويله "sürüyle" sözcüğü hal eklerinden vasıta halindeyken, diğerleri ilgi durumundadır.

Soru 26

يورو fiilinin ikinci tekil şahıs öğrenilen geçmiş zaman çekimi hangisidir?

Seçenekler

A
يورومشم
B
يورومش
C
يورومشسك
D
يورومشز
E
يورومشلر
Açıklama:
يورو fiilinin ikinci tekil şahıs öğrenilmiş zaman çekimi: يورومشسك "yürümüşsün"dür.

Soru 27

شو işaret zamirinin bulunma ve yönelme halleri hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
شوى - شوندن
B
شوندن - شونكله
C
شونك - شو
D
شونده - شوكا
E
شو - شوندن
Açıklama:
شو işaret zamirinin bulunma ve yönelme halleri: شونده - شوكا "şuna" ve "şunda"dır.

Soru 28

"Aceleyle" anlamına gelen Osmanlı Türkçesi zarf aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
بابايانه
B
بر وجه تعجيل
C
واقعا
D
عجبا
E
سال بسال
Açıklama:
"Aceleyle" anlamına gelen Osmanlı Türkçesi zarf بر وجه تعجيل "ber-vech-i ta‘cîl"dir. Diğerleri, عجبا "acaba", واقعا "vakıa" (gerçi), سال بسال "sal be-sâl" (yıldan yıla).

Soru 29

153 sayısının Osmanlı Türkçesi yazılışı hangisidir?

Seçenekler

A
١٥٤
B
١٠٢
C
١٥٢
D
١٥٣
E
١٥٦
Açıklama:
153 sayısının Osmanlı Türkçesi yazılışı: ١٥٣ şeklindedir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisinde çokluk eki vardır?

Seçenekler

A
ذوقسز
B
دوستچه
C
ایشلر
D
اغاچمی
E
قالمق
Açıklama:
A) ذوقسز zevksiz
B) دوستچه dostça
D) اغاچمی ağaç mı
E) قالمق kalmak
C seçeneğindeki ایشلر (işler) sözcüğünde çoğul eki bulunmaktadır.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisinde bir isim yapım eki vardır?

Seçenekler

A
اولکی
B
دوردرمق
C
کوروپ
D
کتیرن
E
بوشم
Açıklama:
دوردرمق durdurmak- fiil yapım eki
کوروپ görüp- zarf fil eki
کتیرن getiren- sıfat fiil eki
بوشم boşum- bildirme eki
A seçeneğindeki اولکی sözcüğü "evvelki" anlamında olup isim yapım eki içermektedir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisinde görülen geçmiş zaman eki vardır?

Seçenekler

A
بولورلر
B
كجمدى
C
قيرمشم
D
آتیورسك
E
قالاجق
Açıklama:
A) بولورلر bulurlar - geniş zaman (çokluk)
B) كجمدى geçmedi - görülen geçmiş zaman
C) قيرمشم kırmışım - öğrenilen geçmiş zaman
D) آتیورسك atıyorsun - şimdiki zaman
E) قالاجق kalacak - gelecek zaman
Doğru yanıt B'dir.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisinde vasıta hali eki vardır?

Seçenekler

A
سوزه
B
سودی
C
کتابله
D
کوشکك
E
دیوانده
Açıklama:
A) سوزه (söze) yaklaşma hal eki
B) سودی (südü) yapma/yükleme hal eki
C) کتابله (kitapla) vasıta hali eki
D) کوشکك (köşkün) ilgi eki
E) دیوانده (divanda) bulunma hal eki

Soru 34

Aşağıdaki iyelik ekli sözcüklerden hangisinde 3. şahıs teklik eki vardır?

Seçenekler

A
اننه لری
B
کتابك
C
بابام
D
سوزی
E
سوزمز
Açıklama:
A) اننه لری (anneleri) 3. şahıs çokluk
B) کتابك (kitabın) 2. şahıs teklik
C) بابام (babam) 1. şahıs teklik
D) سوزی (sözü) 3. şahıs teklik
E) سوزمز (sözümüz) 1. şahıs çokluk
Doğru yanıt D'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi i-mek fiilinin çekimlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
خسته یدم
B
قالاجقلر
C
خسته یمشم
D
آليرسه م
E
آتیوردم
Açıklama:
i-mek fiilinin dört çekimi vardır: şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve şart.
A) خسته یدم (hastaydım) i-mek görülen geçmiş zaman
B) قالاجقلر (kalacaklar) gelecek zaman eki
C) خسته یمشم (hastaymışım) i-mek öğrenilen geçmiş zaman
D) آليرسه م (alırsam) i-mek şart
E) آتیوردم (atıyordum) i-mek şimdiki zaman

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisinde diğerlerinden farklı bir ek vardır?

Seçenekler

A
بوکدرمك
B
قوشدرمق
C
یاپدرمق
D
سچترمك
E
چوزلمك
Açıklama:
Verilen tüm sözcükler fiil yapım eki içermektedir, ancak بوکدرمك büktürmek, قوشدرمق koşturmak, یاپدرمق yaptırmak, سچترمك seçtirmek sözcükleri -dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür) eki içermekte iken, E seçeneğindeki چوزلمك çözülmek sözcüğü -ıl, -il, -ın, -in eklerinden -il ekini içermektektedir.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir eşitlik zamiridir?

Seçenekler

A
بزجه
B
ازنلرله
C
سنك
D
سزده
E
بندن
Açıklama:
بزجه (bizce) eşitlik zamiridir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisinde "bilerek" anlamına gelen bir zarf vardır?

Seçenekler

A
بر وجه تعجیل
B
نه كونه
C
یاولاق
D
بالالتزام
E
عقیبنده
Açıklama:
بالالتزام bi’l- iltizâm (bilerek). Doğru yanıt D'dir.

Soru 39

Aşağıdaki sayı-rakam eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
دوقوز - ٦
B
اون - ٥۰
C
سکز - ٧
D
دورت - ۳
E
ایکی - ۲
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.

Soru 40

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
قوشلر kuşlar
B
کویلر köyler
C
اغاچلر ağaçlar
D
كوزلر gözler
E
يولﻻر yollar
Açıklama:
Çokluk eki -lar, -ler eki لر şeklinde yazılır. Yollar kelimesinin çoğul yazımı يوللر biçimindedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 41

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bilinen geçmiş zaman eki ile birlikte 2. Çoğul şahıs kişi eki gösterilmiştir?

Seçenekler

A
دكز
B
ديلر
C
دق
D
دی
E
دم
Açıklama:
Seçeneklerdeki eklerin hangi kişiler için kullanıldığı şöyledir: ديلر 3. çoğul kişi, دق 1. çoğul kişi, دی III. tekil kişi, دم I. tekil kişi. 2. Çoğul şahıs kişi eki için kullan yapı ise دكز biçimindedir. Doğru cevap A’dır.

Soru 42

Aşağıdakilerin hangisinde geniş zamanda olumsuz çekimlenmiş bir fiil vardır?

Seçenekler

A
باغلارز
B
آليرسك
C
قيرماز
D
بولرسکز
E
آليرلر
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları şöyledir: باغلارز bağlarız, آليرسك alırsın, بولرسکز bulursun, آليرلر alırlar. Bu fiiller geniş zamanda olumlu olarak çekimlenmiştir. قيرماز kırmaz kelimesi ise geniş zamanda olumsuz olarak çekimlenmiştir. Doğru cevap C’dir.

Soru 43

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde öğrenilen geçmiş zaman eki ile birlikte 2. tekil şahıs kişi eki gösterilmiştir?

Seçenekler

A
مشلر
B
مشسكز
C
مشز
D
مشسك
E
مشم
Açıklama:
Seçeneklerdeki eklerin hangi kişiler için kullanıldığı şöyledir: مشلر 3. çoğul şahıs, مشسكز 2.çoğul şahıs, مشز 1.çoğul şahıs, مشم 1.tekil şahıs. 2. tekil şahıs eki olarak مشسك biçimi kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Soru 44

Aşağıdaki fiillerin hangisinde öğrenilen geçmiş zaman çekiminin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
قوشمشسكز
B
كلمشز
C
یورومشسك
D
طورمشم
E
قيرميشيم
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşu şöyledir: قوشمشسكز koşmuşsunuz, كلمشز gelmişiz, یورومشسك yürümüşsün, طورمشم durmuşum. قيرميشيم kelimesindeki ye ler fazlalıktır. Kelimenin doğru yazılışı قيرمشم biçiminde olmalıdır. Doğru cevap E’dir.

Soru 45

Aşağıdakilerin hangisinde كورمك fiili gelecek zamanda 3. çoğul kişi ile çekimlenmiştir?

Seçenekler

A
کوره جکسکز
B
کوره جکز
C
کوره جکلر
D
کوره جك
E
کوره جکسك
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve çekimleri şöyledir: کوره جکسکز göreceksiniz II. çoğul kişi, کوره جکز göreceğiz I. çoğul kişi, کوره جك görecek III. tekil kişi, کوره جکسك göreceksin II. tekil kişi. كورمك fiilinin gelecek zamanda 3. çoğul kişi ile çekimlenmiş biçimi کوره جکلر “görecekler”dir. Doğru cevap C’dir.

Soru 46

Aşağıdakilerin hangisinde bu zamiri ile birlikte kullanılan durum eki yanlış yazılmıştır?

Seçenekler

A
بونى bunu
B
بوكا buna
C
بوندن bundan
D
بونون bunun
E
بونده bunda
Açıklama:
بونون bunun kelimesi yanlış yazılmıştır. bunun doğru biçimi بونك şeklindedir. Doğru cevap D’dir.

Soru 47

Hangisi Osmanlı Türkçesinde “nerede” anlamında kullanılan bir zarftır?

Seçenekler

A
نیچه niçe
B
كی gey
C
قنده kanda
D
بعده ba‘de
E
بعید ba‘îd
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve anlamları şöyledir: نیچه niçe (ne kadar), كی gey (çok, pek), بعده ba‘de (sonra), بعید ba‘îd (sonra). “Nerede“ anlamındaki zarf ise قنده kanda kelimesidir. Doğru cevap C’dir.

Soru 48

Aşağıdaki sayıların hangisinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
صفر sıfır
B
بين bin
C
يگرمي yirmi
D
دوقوز dokuz
E
اوتوز otuz
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde 1000 (bin) sayısı nun ile değil kef ile bitmektedir. بیك “bin” kelimenin doğru yazılış biçimidir. Doğru cevap B’dir.

Soru 49

مه şeklinde yazılan ek ne yapmaktadır?

Seçenekler

A
-ma, -me ekidir.
B
Olumsuz ekidir.
C
-la, -le ekidir.
D
-ki ekidir.
E
Çokluk ekidir.
Açıklama:
-ma, -me eki مه şeklinde yazılır. Bu ekle fiilden
isim yapılır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 50

Küçültme isimleri yapan -cağız, -ceğiz ekleri kalın ünlülerde nasıl yazılmaktadır?

Seçenekler

A
جكز
B
جغز
C
جك
D
جق
E
جيی
Açıklama:
-cağız, -ceğiz ekleri kalın ünlülülerde جغز ,ince
ünlülerde جكز şeklinde yazılır. Küçültme isimleri
yapar. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 51

I. -arak, -erek:kalın ünlülü fiillerde اراق
ince ünlülü fiillerde ه رك şeklinde yazılır.
II.-dıkça, -dikçe:kalın ünlülü fiillerde دقجه ,ince ünlülü fiillerde دکجه şeklinde yazılır.
III.-madan, -meden:ن veya كن şeklinde iki türlü
de yazılır.
Yukarıda zarf fiil ekleri verilmiştir. Buna göre verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
-arak, -erek ekleri kalın ünlülü fiillerde اراق ince ünlülü fiillerde ه رك şeklinde yazılır. Ünlüyle biten fiillerde araya ‘‘y’’ getirilir. -dıkça, -dikçe ekleri kalın ünlülü fiillerde دقجه ,ince ünlülü fiillerde دکجه şeklinde yazılır. Ses uyumuna göre okunur.-madan, -meden ekleri kalın ünlülü fiillerde مادن ,ince ünlülü fiillerde مدن şeklinde yazılır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 52

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde -acak, -ecek eki kullanılmış bir kelime vardır?

Seçenekler

A
سچیلمش
B
باشالیان
C
آلدق
D
اباجق
E
دیكلدك
Açıklama:
سچیلمش:seçilmiş
آلدق:aldık
یاباجق:yapacak
دیكلدك:dinledik
باشالیان:başlayan. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi geniş zaman eki değildir?

Seçenekler

A
ر
B
ار
C
یر
D
د
E
ور
Açıklama:
Geniş zaman ekleri: -r ( ر- ,( ar /-er (ار- ,( ır /-ir (یر- ,( ur /-ür (ور ( şekillerindedir. Yazılırken düzlük yuvarlaklık uyumuna bağlı kalınarak yazılır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde şimdiki zaman eki kullanılmıştır?

Seçenekler

A
اغالر
B
بولور
C
یورومش
D
قريمش
E
کورييور
Açıklama:
اغالر:bağlar
بولور:bulur
یورومش:yürümüş
قريمش:kırmış
کورييور:görüyor Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 55

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde şu işaret zamirinin bulunma halinin yazılışı doğru bir şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
شوجنه
B
شونكله
C
شونك
D
شونده
E
شوندن
Açıklama:
شوجنه:şunca
شونكله:şununla
شونك:şunun
شونده:şunda
شوندن:şundan Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 56

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu işaret zamirinin ilgi halinin yazılışı doğru bir şekilde verilmiştir?

Seçenekler

A
بوجنه
B
بونكله
C
بونك
D
بونده
E
بوندن
Açıklama:
بوجنه:bunca
بونكله:bununla
بونك:bunun
بونده:bunda
بوندن:bundan Doğru yanıt C seçeneğdir.

Soru 57

Dokuz sayısının harfle yazlışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
صفر
B
دوقوز
C
یدی
D
دورت
E
یكرمی
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 58

I.ایکی:iki
II.التمش:yetmiş
III.یكرمی:kırk
Yukarıda sayıların yazılışı verilmiştir. Bunlardan hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesinde Türkçe eklerin yazılış ve okunuşlarında bugünküne göre farklılıkları ve ortak hususiyetlerinden değildir?

Seçenekler

A
Bugün farklı şekilli olan pek çok ek o dönemde tek şekilli, kalıplaşmış halde yazılırdı
B
Bazı ekler kalınlık incelik uyumuna göre iki
şekillidir.
C
-lık, -lik, -luk, -lük ekleri kalın ünlülü kelimelerde ince ünlülü kelimeler şeklinde
yazılır
D
Eklerdeki yardımcı ünlüler çoklukla yazılmaz.
E
Eklerin okunuşu bugünkü söyleyişe göredir.
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Türkçe eklerin yazılış ve okunuşlarında bugünküne göre farklılıklar vardır.
Bu farklılıkları ve ortak hususiyetleri şöyle sıralayabiliriz:
Bugün farklı şekilli olan pek çok ek o dönemde tek şekilli, kalıplaşmış halde yazılırdı
Bazı ekler kalınlık incelik uyumuna göre iki
şekillidir.
Eklerdeki yardımcı ünlüler çoklukla yazılmaz.
Eklerin okunuşu bugünkü söyleyişe göredir.

Soru 60

-dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür) eki hangi şeklinde yazılır?

Seçenekler

A
جغز
B
جيی
C
قاليجی
D
در
E
وزله مك
Açıklama:
-dır, -dir, -dur, -dür (-tır, -tir, -tur, -tür) eki در şeklinde yazılır.

Soru 61

Ünlüyle biten fiillerde araya ne getirilir?

Seçenekler

A
y
B
a
C
b
D
n
E
v
Açıklama:
Ünlüyle biten fiillerde araya ‘‘y’’ getirilir.

Soru 62

Türkçede isim cümlelerinin yüklemini oluşturmak için bir isme getirilen eklere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bileşik ekleri
B
Yarı zamanlı ekler
C
Hal ekleri
D
sıfat ekleri
E
Bildirme ekleri
Açıklama:
Bildirme ekleri, Türkçede isim cümlelerinin yüklemini oluşturmak için bir isme getirilen eklerdir.

Soru 63

Hal ekleri ne ekleridir?

Seçenekler

A
Sıfat çekim
B
isim çekim
C
zamir çekim
D
Bildirme ekleri
E
İyelik ekleri
Açıklama:
Hal ekleri isim çekim ekleridir

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Yazılırken düzlük-yuvarlak uyumuna bağlı kalınarak yazılan eklerdir?

Seçenekler

A
Geniş zaman ekleri
B
Hal ekleri
C
Bileşik ekleri
D
zaman ekleri
E
İyelik ekleri
Açıklama:
Yazılırken düzlük-yuvarlak uyumuna bağlı kalınarak yazılan ekler Geniş zaman ekleridir.

Soru 65

Türkçede sıkça kullanılan kelimelerin başında ne gelir?

Seçenekler

A
İsimler
B
Zamirler
C
Özneler
D
Fiiller
E
Sıfatlar
Açıklama:
Türkçede sıkça kullanılan kelimelerin başında zamirler gelir

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kökenli hem de yabancı dillerden alınmış zarfların
çeşitlerinden değildir?

Seçenekler

A
Nitelik (hal, tarz, vardır) bildirenler
B
Nicelik (azlık-çokluk, miktar) bildirenler
C
Yer, yön bildirenler
D
Cinsiyet bildirenler
E
Zaman bildirenler
Açıklama:
Zarfları şöyle çeşitlere ayırmak mümkündür:
• Nitelik (hal, tarz, vardır) bildirenler
• Nicelik (azlık-çokluk, miktar) bildirenler
• Yer, yön bildirenler
• Zaman bildirenler

Soru 67

İsimleri yüklemleştiren ve eskiden tek başına kullanılırken bugün tek başına kullanılmayan fiil aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gelecek zaman fiili
B
Şimdiki zaman fiili
C
Geniş zaman fiili
D
i-mek fiili
E
İyelik ekleri
Açıklama:
İsimleri yüklemleştiren i-mek fiili eskiden tek başına kullanılırken bugün tek başına kullanılmaz.

Soru 68

Arapçada Senin ve onun kelimelerinde de tamlayan eki hangi harf ile yazılmaktadır?

Seçenekler

A
a
B
b
C
ñ
D
g
E
f
Açıklama:
Senin ve onun kelimelerinde de tamlayan eki ñ ile yazılmaktadır.

Soru 69

Aşağıdaki Osmanlı Türkçesindeki Türkçe kelimeler ve eklerin hangisi iki türlü de doğru olarak yazılmıştır?

Seçenekler

A
birlik - بيرلق
B
kitaplık - كيتابلك
C
mektupçı - مکتوپچى
D
dilci - ديلجى
E
türküci - توركوجى
Açıklama:
“dil” kökü ve “-ci” ekinden oluşan “dilci” kelimesinin Osmanlı Türkçesindeki yazılışı şu şekildedir: ديلجى . Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi -lar, -ler ekinin özelliklerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
لر şeklinde yazılır.
B
Tek şekillidir.
C
لك şeklinde yazılır.
D
Ünlüsü yazılmaz.
E
Ses uyumuna göre okunur.
Açıklama:
لك şeklinde yazılmak -lık, -lik, -luk, -lük eklerinin ince ünlülü kelimelerdeki yazılış şeklidir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi -lık, -lik, -luk, -lük eklerinin özelliklerinden birisidir?

Seçenekler

A
Kalın ünlülü kelimelerde لك şeklinde yazılır.
B
İnce ünlülü kelimelerde لق şeklinde yazılır.
C
Düz ünlülü kelimelerde لو şeklinde yazılır.
D
Yuvarlak ünlülü kelimelerde لى şeklinde yazılır.
E
Sıfat görevinde kelimeler yapar.
Açıklama:
-lı, -li, lu, -lü eki sıfat görevinde kelimeler yapar. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi bir isim yapım eki değildir?

Seçenekler

A
لی
B
می
C
لك
D
لق
E
لو
Açıklama:
-mı, -mi, -mu, -mü soru ekidir ve yalnızca می şeklinde ve kelimelere birleştirilerek yazılır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 73

“Osmanlı Türkçesinde aidiyet bildiren bu ekin okunuşu dudak uyumuna bağlıdır.” Tanımı verilen ek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
می
B
لی
C
کی
D
لر
E
جك
Açıklama:
-ki eki Osmanlı Türkçesinde aidiyet bildiren bu ek her zaman کی şeklinde yazılmıştır. Okunuşu dudak uyumuna bağlıdır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi fiilden isim yapan bir ek almamıştır?

Seçenekler

A
يورومه
B
کورمه
C
قویما
D
قوشما
E
قوللامق
Açıklama:
قوللامق “kollamak” kelimesi isimden fiil yapmaya yarayan “-la” ekiyle yazılmıştır. Doğru yanıt “E” şıkkıdır.

Soru 75

Aşağıdaki kelimelerden hangisi bir zarf fiil ekiyle yapılmıştır?

Seçenekler

A
قيزدرمق
B
دوردنجی
C
کزدرمك
D
کوردکچه
E
ويريلن
Açıklama:
-dıkça, -dikçe ekleri kalın ünlülü fiillerde ,دقجه ince ünlülü fiillerde دکجه şeklinde yazılır. Ses uyumuna göre okunur. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 76

ل lam ve ن nun harfleriyle yazılır, aradaki yardımcı ses olan ünlüleri yazılmaz. Bu ek edilgen ve dönüşlülük için kullanılır.” Tanımı verilen ek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
-arak, -erek
B
-ıl, i-l, -ın, -in
C
-ıp, -ip, -up, -üp
D
-dıkça, -dikçe
E
-iş, -ış, -uş, -üş
Açıklama:
-ıl, -il, -ın, -in ekleri ل lam ve ن nun harfleriyle yazılır, aradaki yardımcı ses olan ünlüleri yazılmaz. Bu ek edilgen ve dönüşlülük için kullanılır. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 77

Aşağıdaki eklerden hangisi bir sıfat fiil eki değildir?

Seçenekler

A
-an, -en
B
-dık, -dik
C
-arak, -erek
D
-acak, -ecek
E
-mış, -miş
Açıklama:
-arak, -erek ekleri zarf fiil eklerindendirler. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi iyelik eklerinden biridir?

Seçenekler

A
سكز
B
ى سى
C
ز يز
D
ميم
E
درلر
Açıklama:
ى سى hariç tüm diğer seçenekler bildirme ekleridir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 79

Hangi kelimede ج (cim) harfi /ç/ olarak okunur?

Seçenekler

A
بيكلرجه
B
هر قاجان
C
کوزلجه
D
قادينجغز
E
قاليجی
Açıklama:
"ج" cim harfi, A seçeneğindeki binlerce, C’deki güzelce, D’deki kadıncağız ve E’deki kalıcı kelimelerinde /c/ olarak okunur. Oysa B seçeneğindeki هر قاجان kelimesi "her kaçan" şeklinde görüldüğü gibi ج(cim) harfiyle yazılmasına rağmen ç ile okunur.

Soru 80

Hangi kelimede fiilden isim yapma eki bulunmaktadır?

Seçenekler

A
دوردنجی
B
بوکونکی
C
کوچوجك
D
قوشمه
E
قولایجه
Açıklama:
A seçeneğindeki dördüncü, B’deki bugünkü, C’deki küçücük ve E’deki kolayca kelimelerinin kökü hep isimdir. Oysa D seçeneğindeki koşma kelimesi fiile مه şeklinde yazılan -ma, -me eki getirilmesiyle oluşmuştur.

Soru 81

Hangi kelimedeki ekin ünlüsü eski Osmanlıcada yuvarlak vokalle okunurdu?

Seçenekler

A
قوللامق
B
قادينجغز
C
قالمغه
D
اچاراق
E
ياپدرمق
Açıklama:
E seçeneğindeki ياپدرمق kelimesinde در şeklinde yazılan fiilden fiil yapan ettirgenlik ekinin ünlüsü eski Osmanlıcada yuvarlak vokalle okunurdu: ياپدرمق “yapdurmak”, سچدرمك “seçdürmek”. Diğer seçeneklerdeki kollamak, kadıncağız, kalmağa ve açarak kelimelerindeki eklerde böyle bir durum yoktur.

Soru 82

Hangi kelimede -alı, -eli ekinin yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
آكلايالی
B
كيرالى
C
آلالی
D
کوره لی
E
ويره لی
Açıklama:
-alı, -eli ekleri kalın ünlülü fiillerde الی, ince ünlülü fillerde لى ه şeklinde yazılır. Ünlüyle biten fiillerde araya ‘‘y’’ getirilir. B seçeneğindeki كيرالى “gireli” kelimesinde fiil ince ünlülü olmasına karşılık الی ile yanlış yazılmıştır. Diğer seçeneklerdeki kelimelerin yazımında bir sorun yoktur: آكلايالی “anlayalı”, آلالی “alalı”, کوره لی "göreli", ويره لى "vereli".

Soru 83

Hangi kelimede -dık, -dik, -duk, -dük (-tık, -tik, -tuk, -tük) eki doğru yazılmıştır?

Seçenekler

A
ديكلديکی
B
آلديكی
C
كوردغى
D
صاتتيغى
E
قاچديكى
Açıklama:
-dık, -dik, -duk, -dük (-tık, -tik, tuk, -tük) ekleri kalın ünlülü fiillerde دق, ince ünlülü fiillerde دك şeklinde yazılır. Bu ek ekseriyetle iyelik ekleriyle kullanılır. Yalnızca A seçeneğindeki ديكلديکی “dinlediği” yazımı bu kurala uyduğu için doğrudur.

Soru 84

Hangi kelimede -acak, -ecek eki doğru yazılmıştır?

Seçenekler

A
كولاجكم
B
ياپاجكم
C
سويله يه جکم
D
كوره جغم
E
قاله جكم
Açıklama:
-acak, -ecek ekleri kalın ünlülü fiillerde اجق, ince ünlülü fiillerde ه جك şeklinde yazılır. İyelik ekleri getirildiğinde اجغى ,ه جكى şeklinde yazılır: ياباجق “yapacak”, ياپاجغم “yapacağım”, سويله يه جك “söyleyecek” سويله يه جکم “söyleyeceğim”. Yalnızca C seçeneğindeki سويله يه جکم“söyleyeceğim” kelimesini yazımı kurala uymaktadır.

Soru 85

Hangi seçenekte bildirme ekinin طلبه talebe kelimesinde yazımı yanlıştır?

Seçenekler

A
طلبه يم
B
طلبه سن
C
طلبه يز
D
طلبه سکز
E
طلبه درلر
Açıklama:
Bildirme ekleri, Türkçede isim cümlelerinin yüklemini oluşturmak için bir isme getirilen eklerdir. Eklerin ünlüleri yazılmaz. Kelime ünlüyle bitiyorsa 1. şahısta yardımcı ‘‘y’’ ünlüsü yazılır. B seçeneğindeki طلبه سن yazımı yanlıştır; doğru yazım طلبه سك “talebesin” şeklindedir.

Soru 86

Hangi seçenekte şahıs ve işaret zamirlerinin yaklaşma hali yanlış yazılmıştır?

Seçenekler

A
باكا
B
سكا
C
اوكا
D
بوكا
E
شوكا
Açıklama:
Şahıs ve işaret zamirlerinin yaklaşma halleri şu şekildedir:
Görüldüğü gibi A seçeneğindeki باكا bana kelimesi yanlış yazılmıştır. Doğrusu بكا şeklindedir.

Soru 87

Hangi seçenekte geniş zaman çekimi doğru yazılmıştır?

Seçenekler

A
بولورسنوز “bulursunuz”
B
باغلريز “bağlarız”
C
آليرلر “alırlar”
D
باغلارسن “bağlarsın”
E
باغلاريم “bağlarım”
Açıklama:
Yalnızca C seçeneğindeki آليرلر “alırlar” kelimesinde geniş zamanın çekimi doğru yazılmıştır. Diğer seçeneklerdekiler de şöyle olmalıydı: A’da بولرسکز, B’de باغلارز, D’de باغلارسك, E’de باغلارم.

Soru 88

Hangi çekimde i-mek fiili bulunmaz?

Seçenekler

A
خسته يدم
B
آليرسه م
C
اتيور ايدم
D
يولده ايمش
E
دویماياجقلر
Açıklama:
İsimleri yüklemleştiren i-mek fili eskiden tek başına kullanılırken bugün tek başına kullanılmaz. Metinlerdeki ayrı veya bitişik yazılışını aynen yansıtacak biçimde okumak gerekir. Şimdiki zaman, görülen geçmiş zaman, öğrenilen geçmiş zaman ve şart çekimleri vardır. Yalnızca E seçeneğindeki دویماياجقلر “duymayacaklar” kelimesinde i-mek fiili bulunmaz. Oysa A seçeneğindeki “hastaydım”, B’deki "alırsam", C’deki "atıyor idim" ve D’deki "yolda imiş" çekimlerinde i-mek fiil bulunmaktadır.

Soru 89

Geniş zamanın olumsuzluk ekinin Osmanlı Türkçesindeki yazımı nasıldır?

Seçenekler

A
ماز مز
B
در
C
اجاق
D
دی
E
یور
Açıklama:
Geniş zamanın olumsuzluk eki -maz, -mez ماز مز şeklindedir. Ancak birinci teklik ve çokluk şahıslarda ek değişmektedir.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdaki harflerden hangisi Türkçe kelimelerde kendisinden sonra geldiği harfin hecesinin ünlü bir harfle bitmesini sağlamaz?

Seçenekler

A
م
B
ه
C
ى
D
و
E
ا
Açıklama:
Türkçe kelimelerde ى ه و ا harfleri önüne geldiği harfin hecesini vokalle tamamlar. ى harfi ı/i, ا harfi a, و harfi o, ö, u, ü, ه ise e şeklinde okutur.

Soru 2

Aşağıdaki Arapça harflerden hangisi hem ünlü hem de ünsüz olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
و - Vav
B
ا - Elif
C
ع - Ayın
D
ك - Kef
E
ذ - Zel
Açıklama:
Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada dört harf (ى ه و ا ) ve hareke işaretleri kullanılır. Bu harflerden üçü aynı zamanda ünsüz olarak da görev yapar. ( ye: ى, he: ه, vav: و). Bu bilgi dahilinde doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 3

Arapça ve Farsça kelimelerde uzun ünlü harflerin yazımıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kelime içinde ve sonunda vav, ünlü görevinde ise û okunur.
B
Elif kelime başında medsiz olursa e okunur.
C
Kelime içinde ve sonunda elif â okunur.
D
Kelime başında vav dâimâ ünsüz görevdedir.
E
Kelime başındaki uzun î sesi için elif + ye birlikte kullanılır.
Açıklama:
Arapça ve Farsça uzun ünlülerin yazım kuralları:
- Kelime başında medli elif â okunur.
- Elif kelime başında medsiz olursa e veya a okunur.
- Kelime içinde ve sonunda elif â okunur.
- Kelime başında vav dâimâ ünsüz görevdedir.
- Kelime içinde ve sonunda vav, ünlü görevinde ise û okunur.
- Kelime başında ye dâimâ ünsüz görevdedir.
- Kelime başındaki uzun î sesi için elif + ye birlikte kullanılır.
- Kelime içinde ve sonunda ye ünlü görevinde uzun î okunur.
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 4

"Kelime içinde ve sonunda vav, ünlü görevinde ise û okunur."
Aşağıdaki kelimelerden hangisinde yukarıdaki açıklamaya uygun olmayan bir durum vardır?

Seçenekler

A
جادو
B
آهو
C
خوف
D
بوسة
E
جسور
Açıklama:
C şıkkında bulunan خوف kelimesindeki vav harfi ünlü değil ünsüz harftir. Kelimenin okunuşu da "havf" olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 5

"Arapça ve Farsça kelimelerde kısa ünlülerin harfle gösterilmez, lüzumu halinde hareke
ile gösterilir. Ancak istisna olarak kelime başındaki e ve kısa a elif ( ا ) ile, kelime sonundaki e ise güzel he ( ه ) ile gösterilir."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki açıklamaya uymayan bir sözcük vardır?

Seçenekler

A
چشمه
B
امر
C
ابد
D
سياه
E
بیهوده
Açıklama:
D şıkkındaki سياه kelimesinin okunuşu "siyah" şeklindedir. Kelime sonundaki güzel he "e" değil "he" için kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisindeki Arapça harf incelik-kalınlık bağlamından diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
خ
B
ع
C
ق
D
ص
E
ج
Açıklama:
Arap Alfabesinde kalın ünsüzler: ح ha, خ hı, ص sad, ض dad, ط tı, ظ zı, ع ayın, غ gayn, ق kaf.
E şıkkındaki ج cim harfi kalın değil ince ünsüzlerdendir ve bu yönüyle diğerlerinden ayrılır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 7

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen harflerin tamamı Arapçaya özgü ünsüz harflerdendir?

Seçenekler

A
ث ,ذ ,ح ,ص ,ظ
B
ت ,ذ ,ح ,ص ,ظ
C
ث ,ذ ,ح ,س ,ظ
D
ث ,ذ ,ح ,ص ,گ
E
ث ,ذ ,ج ,ص ,ظ
Açıklama:
Arapçaya özgü ünsüzler: ء hemze, ث se, ذ zel, ح ha, ص sad, ض dad, ط tı, ظ zı, ع ayın harfleridir. Bu listeye bakıldığı zaman A şıkkındaki bütün harflerin Arapçaya özgü ünsüzler olduğu anlaşılacaktır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 8

Aşağıdaki kelimelerden hangisinde Türkçede ses karşılığı olmayan bir harf kullanımı söz konusu değildir?

Seçenekler

A
Osmân
B
Cemîl
C
Hânım
D
Mezhep
E
Huzûr
Açıklama:
Osmân'daki se harfi, hânım'daki hı harfi, mezhep'teki zel harfi, huzûr'daki dad harfi Türkçede karşılığı olmayan seslerdir. Ancak cemîl kelimesinde bulunan bütün harflerin Türkçede karşılığı vardır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 9

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen harfler Türkçe ve Farsça hiçbir kelimede bulunmazken sadece Arapçaya özgü durumdadır?

Seçenekler

A
ه - ي
B
د - ذ
C
ع - ء
D
م - ن
E
ك - گ
Açıklama:
Ayın ع ve hemze ء harfleri Arapça’ya özgüdür. Farsça ve Türkçe kökenli kelimelerde bulunmaz. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 10

Arapça ve Farsça kelimeleri Türkçeden ayırt etmek konusunda aşağıdaki hususlardan hangisinden bahsedilemez?

Seçenekler

A
Yalnızca Arap Alfabesinde bulunan ت ح ض ظ ع harflerinin yer aldığı kelimeler Arapça’dır.
B
İçinde veya sonunda ء hemze olan kelime Arapça’dır.
C
İçinde ژ je harfi bulunan kelimeler büyük oranda Farsça’dır.
D
ذ ve خ harfleri sadece Arapça ve Farsça kelimelerde bulunur.
E
Batı dillerinden Türkçeye geçen bazı kelimelerde ژ je harfi bulunur.
Açıklama:
خ ha harfi ile yazılan خان han gibi bazı Türkçe kelimeler de vardır. Bu nedenle D şıkkındaki bilgi yanlıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisinde Hicri takvimde ayın bazı günlerine verilen isimlerle ilgili bilgi yanlış yazılmıştır?

Seçenekler

A
Ayın ilk günü: غره gurre
B
Ayın son günü: سلخ selh
C
Ayın ilk on günü (1-10): اوائل evâ’il
D
Ayın ikinci on günü (11-20): اواسط evâsıt
E
Ayın son on günü (21-30): اواسين evâsîn
Açıklama:
Ayın son on günü (21-30): اواخر evâhir'dir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 12

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde "ى " ye harfinin heceyi uzatma görevi yoktur?

Seçenekler

A

ايقاظ

B

علمى

C

يوم

D

جميل

E

ايضاح

Açıklama:
C seçeneğindeki kelime yevm şeklinde okunur. Bu kelimedeki "ye" harfi kelime başındadır ve sessiz okunur.
Diğer seçeneklerde sırasıyla îkâz, ilmî, cemîl, îzâh şeklinde okunur. Bu kelimelerde "ye" harfi uzatma harfidir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ك "kef" harfinin karşılığı olan seslerin dışındadır?

Seçenekler

A
k
B
g
C
ğ
D
n
E
f
Açıklama:
Kef harfi ince k, g, ğ ve nazal n seslerinin karşılığı olarak Osmanlı Türkçesinde karşımıza çıkar. f sesini ise asla vermez.

Soru 14

Aşağıdaki kelimelerden hangisi Türkçedir?

Seçenekler

A
ميراث
B
ماصه
C
عدد
D
ذوق
E
ضربه
Açıklama:
B seçeneğindeki kelime masa'dır. Türkçedir.
Diğer seçeneklerdeki kelimelerde peltek se, zel, ayın harfleri vardır. Bunlar Arapça kelimelere mahsus seslerdir.
Kelimeler sırasıyla mîrâs, aded, zevk, darbe'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi "mu'allim" kelimesinin doğru yazılışıdır?

Seçenekler

A
معلم
B
موعللم
C
معالم
D
موعاللیم
E
موعه لیم
Açıklama:
Mu'allim kelimesi Arapçadır. Bu yüzden içinde uzun hece de olmadığı için معلم şeklinde yazılır. Şeddeli olan lam harfi iki kez okunur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 16

Arapçada ayın ilk on gününe verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
evâsıt
B
evâhir
C
evâ'il
D
selh
E
gurre
Açıklama:
Arapçada ayın ilk on gününe verilen isim evâ'ildir. Evvel, yani ilk, önce anlamından da çıkarılabilir bu isimlendirme. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 17

Arapça aylardan Şevval ayının kısaltması hangi harfle gösterilmiştir?

Seçenekler

A
ش
B
م
C
ذ
D
ل
E
ب
Açıklama:
Şevval ayı "lam" kısaltmasıyla gösterilmiştir. Ayların kısaltması genelde ilk harfiyle sembolize edilirken "şin" harfi Şaban ayının kısaltması olduğu için şevval ayı "lam" harfiyle kısaltılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 18

Aşağıdaki Türkçe gün isimlerinden hangisi Arapça ve Farsçada da aynıdır?

Seçenekler

A
Çarşamba
B
Cuma
C
Perşembe
D
Pazar
E
Cumartesi
Açıklama:
Türkçe gün isimlerinden Cuma, Arapça ve Farsçada da aynıdır. Bu günün her üç dilde de aynı oluşu o günün Müslümanlarca kutsal kabul edilmesinden dolayıdır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yedi sayısının Farsça karşılığıdır?

Seçenekler

A
deh
B
çehâr
C
penç
D
heşt
E
heft
Açıklama:
7 sayısının Farsça karşılığı heft'tir. Heft kelimesinden 7 güne sahip olan "hafta" kelimesinin türetildiği hatırlanabilir.

Soru 20

Arapça "hamse ve mi'e ve elf" şeklinde okunan sayı Türkçe'de kaça karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
1105
B
1005
C
105
D
5011
E
5101
Açıklama:
Hamse ve mie ve elf 1105 sayısına tekabül eder. Arapça sayılarda önce onlar, sonra yüzler, sonra binler şeklinde sıralanarak yazılırlar ve okunuşları harflerle yazılırken araları و vav harfiyle birleştirilirler.

Soru 21

Türkçe'deki sekiz ünlü harfe karşılık Arapça ve Farsçada kaç harf ve hareke işaretleri kullanılır?

Seçenekler

A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada dört harf (ى ه و ا (ve hareke işaretleri kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Soru 22

Vâv-ı ma’dûle nedir?

Seçenekler

A
Farsçaya özgü çift dudak v’si (w)’dir.
B
Batıdan geçen harflerdir
C
Yazıldığı halde ünlü veya ünsüz bir sesi göstermeyen bir harftir
D
Farsçaya özgü dudakların yuvarlaklaştırılmasıyla çıkarılan bir sestir.
E
Hemzelere verilen addır
Açıklama:
Yazıldığı halde ünlü veya ünsüz bir sesi göstermediği için vâv-ı ma’dûle adıyla anılan bir harf vardır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 23

كاتب kelimenin okunuşu aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Aded
B
Ye's
C
Okul
D
Katib
E
Kesir
Açıklama:
كاتب kelimenin okunuşu katib'dir. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

ح ,خ ve ه harflerinin Türkçedeki karşılığı nedir?

Seçenekler

A
A
B
B
C
Z
D
C
E
H
Açıklama:
ح ,خ ve ه harflerinin Türkçedeki karşılığı H'dir. Doğru cevap E'dir.

Soru 25

Kelime başında elif harfinin üstüne veya altına konan harf aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hemze
B
Elif
C
Ayn
D
se
E
zel
Açıklama:
Kelime başında elif harfinin üstüne veya altına konan harf Hemze'dir. Doğru cevap A'dır.

Soru 26

İçerisinde ژ (je) harfi bulunan kelimeler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Türkçe bir kelimedir
B
Farsça bir kelimedir
C
Arapça bir kelimedir
D
Fransızca bir kelimedir
E
Hintçe bir kelimedir
Açıklama:
İçerisinde ژ (je) harfi bulunan kelimeler Farsça kelimelerdir. Doğru cevap B'dir.

Soru 27

اوجاق kelimesini Türkçe okunuşu hangi ay adıdır?

Seçenekler

A
Ocak
B
Şubat
C
Temmuz
D
Nisan
E
Eylül
Açıklama:
اوجاق kelimesini Türkçe okunuşu Ocak'tır. Doğru cevap A'dır.

Soru 28

Haftanın günlerinde hangisinin yazılışı Türkçe, Arapça ve Farsça'da aynıdır?

Seçenekler

A
Pazartesi
B
Çarşamba
C
Cuma
D
Salı
E
PAzar
Açıklama:
Cuma günü, Türkçe, Arapça ve Farsça'da aynıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 29

Arapça’da ayın ilk günü, son günü ve her on günü farklı isimlerle anılır. Osmanlı Türkçesinde de bu isimler kullanılmıştır. Ayın son günü için kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gurre
B
Selh
C
Evâ’il
D
Evâsıt
E
Evâhir
Açıklama:
Ayın son günü için kullanılan kelime selhtir. Doğru cevap B'dir.

Soru 30

Türkçe’de bulunmayan ve Türkçe’de z ile nadiren de d ile karşılanana Arapça harf aşağıdakilerden hanisidir?

Seçenekler

A
ض dat
B
ظ zı
C
ع ayn
D
ط tı
E
ح ha
Açıklama:
Türkçe’de bulunmayan ve Türkçe’de z ile nadiren de d ile karşılanana Arapça harf ض dat'tır. Doğru cevap A'dır.

Soru 31

Arapça ve Farsça kelimelerde ünlülerin yazılışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Seçenekler

A
Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada altı harf ve harekeler kullanılır.
B
Arapça ve Farsça kelimelerde kısa ünlüler yazılmaz, yani bir harfle gösterilmez.
C
Arapça ve Farsçadaki uzun ünlüler birer harfle gösterilir.
D
Bazı kelimelerin yanlış okunmasının önlenebilmesi için hareke kullanılır.
E
Arapça ve Farsçadan gelen kelimelerde uzun ünlüleri göstermek için harf üzerine ( â, î, û ) şapka konur.
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerde Ünlüler ve Ünsüzlerin Yazılışları - Ünlüler ve Yazılışları
Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada dört harf bulunmaktadır. Hareke, Arap harfleriyle yazılmış metinlerde Arap alfabesiyle yazılmış metinlerde harflerin üstüne ve altına konulduğu ünsüzlerin birer ünlü ile okunmasını sağlar.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangileri Türkçede ses karşılığı bulunmayan Arapça harflerdir?

Seçenekler

A
Sin - Sad
B
Ayın - Hemze
C
Vav - Lam
D
Zel - Gayn
E
Kef - Nun
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerde Ünlüler ve Ünsüzlerin Yazılışları - Ünsüzler ve Yazılışları
Arapça ve Farsça kelimelerde bulunduğu halde Türkçede karşılığı bulunmayan sesler vardır. Bu sesler Türkçeye geçmiş Arapça ve Farsça bazı kelimelerde bulunduğu için Osmanlı alfabesinde harf olarak yer alırlar. Bu harfler Türkçedeki en yakın sese uydurularak okunurlar. Peltek se - se, ha, hı - h, zel - z, dat - z ya da d biçiminde okunurlar. Ancak ayın ve hemze harfleri Arapça’ya özgüdür. Farsça ve Türkçe kelimelerde bulunmaz. Ayın, bir boğaz ünsüzüdür, yabancılar tarafından söylenemez. Türkçede günlük konuşma dilinde hiç yoktur.

Soru 33

‘’mu’allim’’ kelimesinin doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerde Ünlüler ve Ünsüzlerin Yazılışları - Ünsüzler ve Yazılışları - Türkçede Ses karşılığı Bulunmayan Harfler
Seçeneklerdeki Arapça kelimeler sırasıyla şöyledir: mu’allim, acem, zuhur, da’vet, şifâ

Soru 34

Arapçada ayın ilk gününe verilen ad, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
selh
B
evâ’il
C
gurre
D
evâhir
E
evâsıt
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerin Tanınması
Selh, ayın son günüdür. Evâ’il, ayın ilk on günüdür. Evâsıt, ayın ikinci on gününe verilen addır. Evâhir, ayın son on günüdür. Ayın ilk günü gurredir.

Soru 35

Hicri takvimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Osmanlı Devletinde İslâm dünyasında yaygın olan hicri takvim kullanılmaktaydı.
B
Miladi takvimdeki ay adlarıyla örtüşmezler, çünkü miladi takvimde bir yıl 365, hicri takvimde 355 gündür.
C
Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göç etmesini başlangıç olarak esas alır.
D
Güneşin doğuşu, batışı yanında ayın hareketlerini de esas alarak düzenlenmiştir.
E
Hicri takvimde ay adları Arapça’dır.
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerin Tanınması - Ay Adları
Osmanlı Devletinde İslâm dünyasında yaygın olan hicri-kameri takvim kullanılıyordu. Ayın hareketlerini esas alarak düzenlenen bu takvimde, Hz. Peygamberin Mekke’den Medine’ye hicreti başlangıç olarak alınır. Bir yıl 355 gündür. Kameri takvimde kimi zaman bir gün oynayabilir. Miladi takvimdeki örneğin ocak ayının karşılığı ilk ay olan muharrem değildir. Takvimde ay adları Arapçadır.

Soru 36

Hicri takvime göre ilk ay, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rebi’ü’l-evvel
B
Receb
C
Muharrem
D
Ramazân
E
Zi’l-hicce
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerin Tanınması - Ay Adları
Arapça ayların ilki muharrem ayıdır.

Soru 37

Muharrem ayının yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerin Tanınması - Ay Adları
Seçeneklerde verilenler sırasıyla; şevvâl, receb, ramazân, rebî’ü’l-âhire, muharrem aylarıdır.

Soru 38

Aşağıda sırasıyla Türkçe, Arapça ve farsça verilen sayıların hangisinin okunuşu yanlıştır?

Seçenekler

A
Bir - vâhid - yek
B
On - ehad’aşere - deh
C
Kırk - erba’în - çihil-çil
D
Yüz - mi’e - sad
E
Bin - elf - hezâr
Açıklama:
Arapça ve Farsça Kelimelerin Tanınması - Sayı Adları
On - ‘aşer(e) - deh

Soru 39

Kelime başında medli elif aşağıdakilerden hangi biçimde okunur?

Seçenekler

A
Â
B
A
C
E
D
Û
E
Î
Açıklama:
Kelime başında medli elif â okunur.

Soru 40

Kelime içinde ve sonunda vav, ünlü görevinde ise aşağıdaki hangi biçimde okunur?

Seçenekler

A
Â
B
E
C
A
D
Û
E
Î
Açıklama:
Kelime başında vav dâimâ ünsüz görevdedir. (ولد veled gibi). Kelime içinde ve sonunda vav, ünlü görevinde ise û okunur.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Arapça ve Farsça'da kalın ünsüzlerdendir?

Seçenekler

A
ب be
B
ت te
C
ث se
D
ج cim
E
غ gayn
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsçadan alınma kelimelerde Türkçe ünsüzlerle uyuşmayan ünsüzler de vardır. Dolayısıyla bu dillerden alınma kelimeleri doğru okuyabilmek için o dillerin ünsüzlerinin de bilinmesi gerekir. Daha önceki ünitelerde de temas edildiği üzere Arapça ve Farsça kelimelerde ünsüzlerin kalın ve ince şekilleri vardır.
Kalın ünsüzler: ح ha خ hı ص sad ض dad ط tı ظ zı ع ayın غ gayn ك kaf
İnce ünsüzler: ب be ت te ث se ج cim چ çim د dal ذ zel ر rı ز ze س sin ش şın ف fe ك kef گ gef ل lam م mim ن nun و vav ه he ي ye

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Arapça ve Farsça'da ince ünsüzlerdendir?

Seçenekler

A
ذ zel
B
ض dad
C
ص sad
D
خ hı
E
ح ha
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsçadan alınma kelimelerde Türkçe ünsüzlerle uyuşmayan ünsüzler de vardır. Dolayısıyla bu dillerden alınma kelimeleri doğru okuyabilmek için o dillerin ünsüzlerinin de bilinmesi gerekir. Daha önceki ünitelerde de temas edildiği üzere Arapça ve Farsça kelimelerde ünsüzlerin kalın ve ince şekilleri vardır.
Kalın ünsüzler: ح ha خ hı ص sad ض dad ط tı ظ zı ع ayın غ gayn ك kaf
İnce ünsüzler: ب be ت te ث se ج cim چ çim د dal ذ zel ر rı ز ze س sin ش şın ف fe ك kef گ gef ل lam م mim ن nun و vav ه he ي ye

Soru 43

Osmanlı Türkçesinde yer alan ünsüzlerin bir kısmı üç dilde de ortaktır. Bir kısmı Arapçaya özgü bir kısmı da Farsçaya özgüdür. Aşağıdakilerden hangisi Arapçaya özgü ünsüzlerdendir?

Seçenekler

A
پ pe
B
ج cim
C
ح ha
D
ژ je
E
گ gef
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde yer alan ünsüzlerin bir kısmı üç dilde de ortaktır. Bir kısmı Arapçaya özgü bir kısmı da Farsçaya özgüdür.
Arapçaya özgü ünsüzleri şöyle sıralayabiliriz:
ء
hemze
ث
se
ذ
zel
ح
ha
ص
sad
ض
dad
ط

ظ

ع
ayın

Soru 44

Osmanlı Türkçesinde yer alan ünsüzlerin bir kısmı üç dilde de ortaktır. Bir kısmı Arapçaya özgü bir kısmı da Farsçaya özgüdür. Aşağıdakilerden hangisi Farsçaya özgü ünsüzlerdendir?

Seçenekler

A
گ gef
B
ء hemze
C
ث se
D
ذ zel
E
ح h
Açıklama:
Farsçaya özgü ünsüzlere gelince, Farslar Arap alfabesini kullanmaya başladıklarında harflerde dört değişiklik yapmışlardır. Bunlar پ pe, ج cim, گ gef, ژ je harfleridir. Böylece Fars alfabesi 32 harfe yükselmiştir.
پ pe, ب be’ye iki nokta ilave edilerek,
چ çim, ج cim’e iki nokta ilave edilerek,
ژ je,ز ze’ye iki nokta ilave edilerek elde edilmiştir.
گ gef, ک kef’in üzerine ‘‘keşîde’’ denilen çizgi ilavesiyle oluşturulmuştur.

Soru 45

Arapça ve Farsça kelimelerde bulunduğu halde Türkçede karşılığı bulunmayan sesler vardır. Bu sesler Türkçeye geçmiş Arapça ve Farsça bazı kelimelerde bulunduğu için Osmanlı alfabesinde harf olarak yer alırlar. Bu harfler Türkçedeki en yakın sese uydurularak okunurlar. Aşağıdakilerden hangisi Türkçede ses karşılığı bulunmayan harflerdendir?

Seçenekler

A
a
B
e
C
u
D
v
E
dat
Açıklama:
Arapça ve Farsça kelimelerde bulunduğu halde Türkçede karşılığı bulunmayan sesler vardır. Bu sesler Türkçeye geçmiş Arapça ve Farsça bazı kelimelerde bulunduğu için Osmanlı alfabesinde harf olarak yer alırlar. Bu harfler Türkçedeki en yakın sese uydurularak okunurlar.
Türkçede ses karşılığı bulunmayan harfleri sırasıyla tanıtalım:
ء hemze harfi ‘‘Ayn ve hemze’’ başlığı altında bir sonraki konuda ayrıca işlenmiştir.
ث peltek se harfi Arapça kelimelerde bulunur. Türkçede ‘‘se’’ olarak okunur:
مرياث mirâs
اكثر ekser
عثمان osmân
ثواب sevâb
حha, خhı, ه he harflerinin Türkçe’deki karşılığı h’dir. Arapça ve Farsçaya özgü olan bu harfler birkaç Türkçe kelimede de tarihi süreç içinde kullanılmıştır:
دخى dahı
يوخ yoh
خامن hanım
خان han
ذ zel harfi normal z gibi okunur:
ذكر zikr
مذهب mezhep
ذات zat
ذوق zevk
ض dat harfi Arapça kelimelerde bulunur. Türkçe’de bulunmayan bu harf Türkçe’de z ile nadiren de d ile karşılanır.
ضربه darbe
قاضي kâdı
ضابط zâbit
حضور huzûr
Not: Bu kelimelerdeki z seslerinin hangi harfle yazılacağı ezberlenerek öğrenilir.
ط tı harfi kalındır ve bazı Türkçe kalın ünlülü kelimelerin başında da kullanılır.
خطاط hattât
مطابقت mutâbakat
طاغ tağ
طاش taş
طبق tabak
ظ zı harfi Arapça kelimelerde normal z sesiyle karşılanır.
حافظ hâfız
مظلوم mazlûm
ظرف zarf
نظر nazar
Not: Bu harf kalın sesli olması sebebiyle kimi kalın sıradan kelimede “ yerine kullanılmıştır (ظور zor gibi).

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
ت ح ض ظ ع harflerinin yer aldığı kelimeler Arapça’dır.
B
İçinde veya sonunda hemze olan kelime Farsça’dır.
C
ژ je harfi bulunan kelimeler Arapça’dır.
D
ذ ve خ harfleri Arapça ve Farsça kelimelerde bulunmaz.
E
Türkçe kelime başlarında birkaç istisna dışında a, b, s, k, y harfleri bulunmaz.
Açıklama:
Arapça ve Farsça kelimeleri Türkçeden ayırt etmek için aşağıdaki hususlara dikkat etmek gerekir:
Yalnızca Arap Alfabesinde bulunan ت ح ض ظ ع harflerinin yer aldığı kelimeler Arapça’dır.
İçinde veya sonunda hemze olan kelime Arapça’dır.
ژ je harfi bulunan kelimeler Farsça’dır.
ذ ve خ harfleri Arapça ve Farsça kelimelerde bulunur.
Türkçe kelime başlarında birkaç istisna dışında c, f, h, j, l, m, n, p, r, ş, z harfleri bulunmaz.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Arapça’da ayın ilk günü için kullanılan isimdir?

Seçenekler

A
غره gurre
B
سلخ selh
C
اوائل evâ’il
D
اواسط evâsıt
E
اواخر evâhir
Açıklama:
Arapça’da ayın ilk günü, son günü ve her on günü farklı isimlerle anılır. Osmanlı Türkçesinde de bu isimler kullanılmıştır.
Ayın ilk günü: غره gurre
Ayın son günü: سلخ selh
Ayın ilk on günü (1-10): اوائل evâ’il
Ayın ikinci on günü (11-20): اواسط evâsıt
Ayın son on günü (21-30): اواخر evâhir

Soru 48

Yeniçerilere verilen maaşlar (ulûfeler) üç ayda bir verilirdi. Her üç aylık gurubun, ayların kısaltmalarından oluşan bir ismi vardır. Yazışmalarda bu kısaltmalar kullanılırdı. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Safer
B
masar
C
Recep
D
Şa‘bân
E
Zilka‘de
Açıklama:
Yeniçerilere verilen maaşlar (ulûfeler) üç ayda bir verilirdi. Her üç aylık gurubun, ayların kısaltmalarından oluşan bir ismi vardır. Yazışmalarda bu kısaltmalar kullanılırdı.
Muharrem - Safer - Rebî’ülevvel : مصر masar
Rebî’ülâhir - Cumâdelûlâ - Cumâdelâhir : رجج recec
Recep - Şa‘bân - Ramazân : رشن reşen
Şevval - Zilka‘de - Zilhicce : لذذ lezez

Soru 49

Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada kaç harf ile hareke işaretleri kullanılır?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Detaylar için “Ünlüler ve Yazılışları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Türkçenin sekiz ünlüsüne karşılık Arapça ve Farsçada dört harf ( ا و ه ى ) ve hareke işaretleri kullanılır.
Bu harflerden üçü aynı zamanda ünsüz olarak da görev yapar.
و : vav, ه : he ى: ye

Soru 50

Kelime başında ye ( ى) dâimâ hangi görevdedir?

Seçenekler

A
ünsüz
B
ünlü
C
uzatma
D
kısaltma
E
daraltma
Açıklama:
Detaylar için “Ünlüler ve Yazılışları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Kelime başında ye ( ى) dâimâ ünsüz görevdedir ( يوم yevm gibi ).
Kelime başındaki uzun î sesi için elif + ye birlikte kullanılır:
ايقاظ îkâz
ايجاد îcâd
ايضاح îzâh
ايمان îmân

Soru 51

Farslar Arap alfabesini kullanmaya başladıklarında Fars alfabesi kaç harfe yükselmiştir?

Seçenekler

A
31
B
32
C
33
D
34
E
35
Açıklama:
Detaylar için “Ünsüzler ve Yazılışları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Farslar Arap alfabesini kullanmaya başladıklarında harflerde dört değişiklik yapmışlardır. Bunlar پ pe, ج cim, گ gef, ژ je harfleridir. Böylece Fars alfabesi 32 harfe yükselmiştir.

Soru 52

Arapça kelimelerde bulunan ث harfi Türkçede ne olarak okunur?

Seçenekler

A
se
B
be
C
te
D
cim
E
ha
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇEDE SES KARŞILIĞI BULUNMAYAN HARFLER” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
ث peltek se harfi Arapça kelimelerde bulunur. Türkçede ‘‘se’’ olarak okunur:
ميراث mirâs
اكثر ekser
عثمان osmân
ثواب Sevâb

Soru 53

Arapça kelimelerde bulunan ظ harfi ne sesiyle karşılanır?

Seçenekler

A
b
B
k
C
t
D
z
E
x
Açıklama:
Detaylar için “TÜRKÇEDE SES KARŞILIĞI BULUNMAYAN HARFLER” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
ظ zı harfi Arapça kelimelerde normal z sesiyle karşılanır.
حافظ hâfız
مظلوم mazlûm
ظرف zarf
نظر Nazar

Soru 54

Osmanlı Devletinde kullanılan ve İslâm dünyasında yaygın olan hicri-kameri takvim kaç gündür?

Seçenekler

A
345
B
350
C
355
D
360
E
365
Açıklama:
Detaylar için “Ay Adları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Devletinde İslâm dünyasında yaygın olan hicri-kameri takvim kullanılıyordu. Ayın hareketlerini esas alarak düzenlenen bu takvimde, Hz. Peygamberin Mekke’den Medine’ye hicreti başlangıç olarak alınır. Bir yıl 355 gündür.

Soru 55

Farsça şenbe ne anlamındadır?

Seçenekler

A
gün
B
şenlik
C
panayır
D
dama
E
hayvan
Açıklama:
Detaylar için “Haftanın Günleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Cum‘a gününün her üç dilde de aynı olduğuna dikkat edelim. Farsça şenbe, gün anlamındadır.

Soru 56

Osmanlı Türkçesinde ٧ şeklinde yazılan rakam seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Detaylar için “Sayılar” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Türkçesinde ٧ şeklinde yazılan rakam 7’dir.

Soru 57

Osmanlı Türkçesinde şeklinde yazılan seçenektekilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Osmanlı Padişahı
B
Osmanlı Bayrağı
C
Aşıklar Bayramı
D
Âman Eyleme
E
Üstünü Örtme
Açıklama:
Detaylar için “Araştırmalarla İlişkilendir” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Osmanlı Bayrağı

Soru 58

Toplu rakamlar harflerle yazılırken araları hangi harfle birleştirilir?

Seçenekler

A
ye
B
vav
C
elif
D
cim
E
hemze
Açıklama:
Detaylar için “Sayılar” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Toplu rakamlar yazılırken önce onlar, sonra yüzler, sonra binler şeklinde sıralanarak yazılırlar ve okunuşları harflerle yazılırken araları و vav harfiyle birleştirilirler.

Soru 59

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde vâv-ı ma‘dûle vardır?

Seçenekler

A
خواجه hoca
B
کروان kervân
C
دیوان divân
D
جوان cüvân
E
اواخر evâhir
Açıklama:
خواجه hoca

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisinin Türkçe okunuşu yanlıştır?

Seçenekler

A
أکرم ekrem
B
امیان îmân
C
والی velî
D
چشمه çeşme
E
بوسه bûse
Açıklama:
والی velî

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi yalnızca Farsçaya özgü bir harftir?

Seçenekler

A
ت
B
پ
C
خ
D
ز
E
ج
Açıklama:
پ

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisinin Osmanlıca yazılımı yanlıştır?

Seçenekler

A
بیهوده beyhûde
B
اسری esir
C
یأس ye’s
D
عاسی âsî
E
اومثانلی Osmanlı
Açıklama:
اومثانلی Osmanlı

Soru 63

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde vav harfi uzun ‘‘u’’ ünlüsünü göstermek için kullanılmıştır?

Seçenekler

A
سودا sevdâ
B
جور cevr
C
اواسط evâsıt
D
بانو bânû
E
دور devr
Açıklama:
بانو bânû

Soru 64

Aşağıdaki isimlerden hangisi Türkçedir?

Seçenekler

A
Yaşar
B
Ahmed
C
Mehmet
D
Müjgân
E
Osmân
Açıklama:
Yaşar

Soru 65

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ye harfi uzun ‘‘i’’ ünlüsünü göstermek için kullanılmamıştır?

Seçenekler

A
مالی mâlî
B
اختیار ihtiyâr
C
مجیل cemil
D
امیان îmân
E
مریاث mîrâs
Açıklama:
اختیار ihtiyâr

Soru 66

’’ مخسه و مائه والف’’ rakamla sayısının Arapça yazımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
٥. .١١
B
٥١١.
C
١١.٥
D
١١٥.
E
٥١١
Açıklama:
١١.٥

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi ayın ilk on gününü ifade etmek için kullanılır?

Seçenekler

A
غره gurre
B
مصر masar
C
اواسط evâsıt
D
اواخر evâhir
E
اوائل evâil
Açıklama:
اوائل evâil

Soru 68

Hangi kelimede و “vav” harfi ünsüz görevindedir?

Seçenekler

A
جسور
B
ولد
C
بيهوده
D
يوخ
E
حضور
Açıklama:
Kelime başında vav dâimâ ünsüz görevdedir. ( ولد veled gibi). Oysa A seçeneğindeki cesûr, C’deki beyhude, D’deki yoh, E’deki huzûr kelimelerinde vav harfi ünlüleri göstermektedir.

Soru 69

Hangi kelimenin ilk ünlüsü uzun î olarak okunur?

Seçenekler

A
ايجاد
B
علم
C
آمر
D
ابد
E
اسلام
Açıklama:
Kelime başındaki uzun î sesi için elif + ye birlikte kullanılır:
Bu durum yalnızca A seçeneğindeki ايجاد “îcâd” kelimesinde bulunmaktadır.

Soru 70

Hangi seçenekte Türkçe kelimelerin yazımında kullanılmayan harf vardır?

Seçenekler

A
ميراث
B
جوان
C
يكرمی
D
سياست
E
بلبل
Açıklama:
ث peltek se harfi Arapça kelimelerde bulunur. Türkçede ‘‘se’’ olarak okunur:
Bu harf yalnızca A seçeneğindeki mirâs kelimesinde bulunmaktadır.

Soru 71

Hangi kelimede ض harfi d ile okunur?

Seçenekler

A
ضابط
B
حضور
C
بعضى
D
قاضي
E
رمضان
Açıklama:
Yalnızca D seçeneğindeki قاضي kâdı kelimesinde ض harfi Türkçede d ile okunur. Diğer seçeneklerdeki zâbit, huzûr, ba’zı ve ramazân kelimelerinde ض harfi z olarak okunur.

Soru 72

Hangi kelimede Türkçe ve Farsça kelimeler yazımında kullanılmayan harf bulunmaktadır?

Seçenekler

A
مطابقت
B
مسلمان
C
معلوم
D
جسارت
E
شمس
Açıklama:
Ayın ع ve hemze ء harfleri Arapça’ya özgüdür. Farsça ve Türkçe kökenli kelimelerde bulunmaz. Bu harf yalnızca C seçeneğindeki ma’lûm kelimesinde bulunmaktadır. Diğer seçeneklerdeki bütün harfler Türkçe ve Farsça kelimelerin yazımında da kullanılır.

Soru 73

Hangisi Arapça’da ayın ilk gününe verilen isimdir?

Seçenekler

A
غره
B
سلخ
C
اوائل
D
اواسط
E
اواخر
Açıklama:

Soru 74

Pazartesi günü için Farsçada hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
شنبه
B
يکشنبه
C
دوشنبه
D
سه شنبه
E
پنچشنبه
Açıklama:
Türkçedeki Pazartesi günü için Farsçada دوشنبه “düşenbe” kullanılır.

Soru 75

Pazar günü için Arapçada hangisi kullanılır?

Seçenekler

A
الاحد
B
الاثنین
C
الخميس
D
الجمعه
E
السبت
Açıklama:
Pazar günü için Arapçada الاحد el-Ahad kullanılır.

Soru 76

Hangi Türkçe sayı adının özel biri imlâsı vardır?

Seçenekler

A
dört
B
sekiz
C
yirmi
D
altmış
E
yetmiş
Açıklama:
يكرمی yirmi kelimesinin özel bir imlâsı vardır.

Soru 77

“4795” kelimesinin doğru yazımı hangisidir?

Seçenekler

A
٤٧٩٣
B
٣٤٥٩
C
٢٦٨٥
D
٦٥٣٧
E
٤٧٩٥
Açıklama:
“4795” kelimesinin doğru yazımı E seçeneğinde verildiği gibi ٤٧٩٥ şeklinde yazılır.

Ünite 6

Soru 1

Aşağıda verilen isim-i müştak grubunundan handisindeki sözcükler sıfattır?

Seçenekler

A
masdar
B
ism-i fâ‘il
C
ism-i zamân
D
ism-i tasgīr
E
ism-i âlet
Açıklama:
Bunlardan fiillerin çekimli hâlleri Osmanlı Türkçesinde kullanılmazlar. İsimler ise genel şekliyle ikiye ayrılır.
a. asıl isim (ism-i câmid)
b. türemiş isim (ism-i müştak)
Özel isimler, cins isimleri, sayı isimleri ism-i câmid grubuna girer.
Türemiş isimler ise masdarlar, ism-i fâ‘il, ism-i mef ‘ûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa-i fâ‘il, ism-i tafdîl, ism-i zamân, ism-i mekân, ism-i âlet, ism-i tasgīr ve ism-i mensûb şeklinde gruplandırılır.
Bunlardan masdar, ism-i mekân, ism-i zamân, ism-i âlet, ism-i tasgīr, türündeki kelimeler isimdirler.
İsm-i fâ‘il, ism-i mef ‘ûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa-i fâ‘il, ism-i tafdîl, ism-i mensûb türündeki kelimeler sıfattır.

Soru 2

Aşağıdaki zaid harflarden hangisi "Kelime başında iken zaiddir. Kelime ortasında ve sonunda bulunduğunda aslî harf durumunda olur"?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mim (م): Kelime başında iken zaiddir. Kelime ortasında ve sonunda bulunduğunda aslî harf durumunda olur

Soru 3

Aşağıdaki ses gruplarından hangisi bir kelimenin veznini bulmak için asli harflerin yerine yazılır?

Seçenekler

A
- -
B
- -
C
- -
D
- -
E
- -
Açıklama:
Öncelikle kelimenin harflerine bakıp aslî harfleri tespit ediyoruz. Bu kelimede üç adet harf olması nedeniyle kelimenin tümü aslî harften oluşmaktadır. Bunların yerine sırasıyla fe (ف), ayn (ع) ve lam (ل) yazıyoruz.

Soru 4

aşağıdaki hangi kelimede yer alan elif-i maksûre, mü’enneslik alâmeti değildir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Ancak elif-i maksûre kelimenin aslî harfi ise o zaman mü’enneslik alâmeti olarak kabul edilmez: (ma‘nâ), (mersâ) … gibi.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi "semâî müennesler"e bir örnektir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Arapçada şekil ve mana bakımından herhangi bir müenneslik belirtisi ve özelliği taşımayan bazı kelimeler vardır. Müennes oldukları ancak işitilerek veya sözlüklerden öğrenilir. Bunlara semâî müennesler adı verilir. Altmış kadar isimden ibarettirler. Bunların bir kısmı daima müennes kabul edilirler: firdevs (cennet), ّ sinn (yaş), kavs (yay), ا nâr (ateş), arz (yer), … gibi.
Diğer örnekler yapıları itibariyle mü’ennes-i ma‘nevî veya i‘tibârî müenneslerdir.

Soru 6

Aşağıda tesniye yapılmak için ye ve nun = -eyn harfleri getirilmiş kelimelerden hangisinin okunuşunda bir farklılık söz konusudur?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde sonu kapalı te ile bitip ha-i resmiye (٥ = -a, -e) şeklinde okunan kelimelerdeki okunmayan te (ت) harfi tesniye yapıldığında okunur:

Soru 7

Hangi sözcüklerin çoğulu harfleri getirilerek yapılamaz?

Seçenekler

A
Gösterdikleri husus insanlarla ilgili olmayan isim ve sıfatlar
B
Bütün mezîdünfih masdarlar
C
-ât eki getirilmeden önce bir şeddeli ye harfi eklenerek çoğul yapılan ism-i mensûblar
D
-ât eki getirilmeden önce sonuna ye ve nun =în getirilen tekil kelimeler
E
sonundaki dişilik alâmeti kaldırıldıktan sonra -ât eki getirilin dişil kelimeler
Açıklama:
Sâlim müzekker cem‘ler iki şekilde yapılır. Birincisi, tekil kelimenin sonuna ye ve nun (ين = în) getirilerek elde edilir. Diğeri ise vav ve nun getirilerek (ون = ûn) yapılır.
-ât eki sadece dişil kelimeler için geçerlidir.

Soru 8

Aşağıda verilen cem‘-i mükesser ile ilgili ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?
i. Sadece muzekker sözcüklerden cem‘-i mükesser yapılabilir.
ii. Tekil kelimenin veznini değiştirerek elde edilir.
iii. Kelimenin veznini değiştirmek için zaid harflerin ilave edilmesi gerekir.
iv. Hangi vezinde çoğul yapılabileceği konusunda belli bir kurallar vardır.
v. Kelimenin hangi vezinde çokluk yapılacağı işitilerek veya sözlük vasıtasıyla öğrenilebilir.

Seçenekler

A
iii
B
iv
C
i-v
D
i- ii-iv
E
ii- iii- v
Açıklama:
Cem‘-i Mükesser Tekil kelimenin veznini değiştirerek elde edilir. Hem müzekker hem de müenneslerden cem‘-i mükesser yapılabilir. Tekil kelimelerin hangi vezinde çoğul yapılabileceği konusunda herhangi bir kural yoktur. Bu nedenle semâîdirler. Yani kelimenin hangi vezinde çokluk yapılacağı ancak işitilerek veya sözlük vasıtasıyla öğrenilebilir.

Soru 9

Yanda verilen kelimelerle vezinlerinin doğru eşleşmesi hangi şıkta erilmiştir?

Seçenekler

A
1a, 2b, 3c, 4d
B
1b, 2d, 3a, 4c
C
1a, 2c, 3b, 4d
D
1d, 2c, 3b, 4a
E
1a, 2d, 3b, 4c
Açıklama:
- Fi‘âl
- evkāt- Ef ‘âl
- Fu‘ûl
-ekâbir- Efâ‘il

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Ef‘ile vesninde bir sözcüktür?

Seçenekler

A
-
B
C
D
E
Açıklama:
a. eşirrâ - Ef ‘ilâ’
b. edviye- Ef ‘ile
c. aşâ’ir - Fe‘âil
d. hükkâm- Fu‘âl
e. kavânîn- Fevâ‘îl

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi zâit harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
ا
B
ت
C
س
D
ش
E
ی
Açıklama:
ا elif, ت te, س sin ve ی ye zait harflerdendir ancak ش şın bir zâit harf değildir. Doğru cevap D’dir.

Soru 12

Aşağıdaki Arapça kelimelerden hangisi müennes (dişi) bir kelimedir?

Seçenekler

A
ﺟﻤﻴﻠﻪ cemîle
B
ﺧﺎﺭﺟﻰ hâricî
C
ﺍﺩﻳﺐ edîb
D
ﻓﺎﺿﻞ fâzıl
E
ﻣﻌﻠّﻢ mu’allim
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları şöyledir: ﺧﺎﺭﺟﻰ hâricî, ﺍﺩﻳﺐ edîb, ﻓﺎﺿﻞ fâzıl ve ﻣﻌﻠّﻢ mu’allim. Sonunda kapalı te harfi bulunan isimler müennestir. Bu harfe tâ-i merbûte veya tâ-i te’nîs adı da verilir. ﺟﻤﻴﻠﻪ “cemile” kelimesinin sonunda bu harf kullanılmıştır ve kelime dişidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 13

Manevi müennes kabul edilen kelimelerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bütün kadın isimleri ve kadın cinsi ile ilgili kelimeler
B
Ülke, şehir, kabîle isimleri
C
Tüm hayvan isimleri
D
Harflere verilen isimler
E
İnsan ve hayvanlarda, çift olarak bulunan organ isimleri
Açıklama:
Bütün kadın isimleri ve kadın cinsi ile ilgili kelimeler, ülke, şehir, kabîle isimleri, harflere verilen isimler, insan ve hayvanlarda, çift olarak bulunan organ isimleri manevi müennes olarak kabul edilir. Tüm hayvan isimleri, manevi müennes olarak kabul edilmez. Doğru cevap C’dir.

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisi Mekke ve Medine anlamında kullanılan tesniye kelime örneğidir?

Seçenekler

A
بحرين
B
طرفين
C
حرمين
D
برین
E
دولتين
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve anlamları şöyledir: بحرين bahreyn (iki deniz), طرفين tarafeyn (iki taraf), برین berreyn (iki kara-Rumeli ve Anadolu’yu ifade eder) ve دولتين devleteyn (iki devlet). حرمين Harameyn kelimesi ise Mekke ve Medine şehirleri anlamında kullanılmaktadır.

Soru 15

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “cem'-i müzekker-i sâlim” grubundaki çokluk örneğidir?

Seçenekler

A
ثلﺜلان
B
بحرين
C
محاکمات
D
وقوعات
E
مؤمنين
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve çoğulluk özellikleri şöyledir: ثلﺜلان sülüsân (tesniye), بحرين Bahreyn (tesniye), محاکمات muhâkemat (cem‘-i müennes-i sâlim) ve وقوعات vukûât (cem‘-i müennes-i sâlim). مؤمنين müminîn kelimesi ise cem'-i müzekker-i sâlim grubundaki bir çoğulluk örneğidir. Doğru cevap E’dir.

Soru 16

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin kökü diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
کبر kibir
B
اکبر ekber
C
قبر kabir
D
کبير kebîr
E
اکابر ekâbir
Açıklama:
Seçeneklerdeki کبر kibir, اکبر ekber, کبير kebîr ve اکابر ekâbir kelimelerinin kökü Arapçada büyük anlamında kullanılan کبر kef be re kökünden gelmektedir. Ancak قبر kabir sözcüğü mezar anlamındaki kaf be re kökünden gelmektedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 17

مكتب kelimesinin vezni aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
Mef’al / مفعل
B
Mefâ’îl / مفاعيل
C
Tefâ’îl / تفاعيل
D
Ef’ile / افعلة
E
Fevâ’il / فواعل
Açıklama:
Kelimenin okunuşu mekteb biçimindedir. Kelimenin kökü k t b (yazmak) biçimindedir. Kökün başına sadece mim getirilmiş ve bunun dışında zâit harf eklenmemiştir. Doğru cevap A’dır.

Soru 18

Aşağıdaki kelimelerden hangisi فُعول / fu’ûl vezninde cem‘-i mükesser örneğidir?

Seçenekler

A
اشكال
B
ملوك
C
امم
D
جبال
E
طابه
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları, anlamları ve vezinleri şöyledir: اشكال / eşkal (şekiller) vezni Ef’âl / افعال - امم / ümem (ümmetler) vezni Fu’al / فعل -جبال / cibâl (dağlar) vezni Fi’âl / فعال - طابه / talebe (öğrenciler) vezni Fa’ale / فعلة biçimindedir. ملوك / mülûk (hükümdarlar) ise فُعول / fu’ûl vezninde cem‘-i mükesser örneğidir. Doğru cevap B’dir.

Soru 19

Aşağıdaki kelimelerden hangisi fu’alâ / فعلاء vezninde cem’-i mükesser örneğidir?

Seçenekler

A
شعرا
B
اشخاص
C
سفن
D
حكم
E
كتاب
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları, anlamları ve vezinleri şöyledir: اشخاص / eşhas vezni ef’âl / افعال - سفن / süfün (gemiler vezni fu’ul / فعل -حكم / hikem (hikmetler) vezni fi’al / فعل -كتاب / küttab (kitaplar) vezni fu’’âl / فعال biçimindedir. شعرا şu’ara ise fu’alâ / فعلاء vezninde cem’-i mükesser örneğidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 20

انجم kelimesinin vezni aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
Tefâ’îl / تفاعيل
B
Mefâ’il / مفاعل
C
Efâ’îl / افاعيل
D
Ef’ul / افعل
E
Fevâ’il / فواعل
Açıklama:
انجم kelimesinin okunuşu encüm (yıldızlar)’dür. Vezni ise Ef’ul / افعل veznidir. Doğru cevap D’dir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Arapçada kullanılan zâid harflerden biri değildir?

Seçenekler

A
elif
B
re
C
te
D
mim
E
vav
Açıklama:
Arapçada kelimelerin anlamını değiştirmek ve yeni anlamlar katmak için aslî harflerden oluşan kelimenin başına, ortasına ve/veya sonuna eklenen zâid harfler şunlardır: Hemze, elif, te, sin, mim, nun, vav, he ve ye harfleri. Zâid harfler arasında “re” harfi yoktur. Doğru cevap B’dir

Soru 22

Aşağıdaki kelime türlerinden hangisi asıl isimdir (ismi-i câmid)?

Seçenekler

A
ism-i mekân
B
ism-i zaman
C
sayı isimleri
D
ism-i tasgir
E
ism-i mensûb
Açıklama:
Arapçada isimler asıl isim (ism-i câmid) ve türemiş isim (ism-i müştâk) olarak ikiye ayrılır. Bu isimler arasında özel isimler, cins isimler ve sayı isimleri asıl isimdir (ism-i câmid), diğer isim türleri ise türemiş isimdir (ism-i müştâk). Doğru cevap C’dir.

Soru 23

Aşağıdaki kelime türlerinden hangisi sıfattır?

Seçenekler

A
ism-i mekân
B
ism-i zamân
C
ism-i âlet
D
ism-i mef‘ûl
E
ism-i tasgīr
Açıklama:
Türemiş sözcükler arasında yer alan ism-i fâ‘il, ism-i mef‘ûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa-i fâ‘il, ism-i tafdîl ve ism-i mensub türündeki sözcükler sıfattır; diğerleri ise isimdir. Doğru cevap D’dir.

Soru 24

Aşağıdaki kelime-vezin eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
mechûl - fâ‘il
B
tesâdüf - tefâ‘ül
C
kudret - f u‘let
D
gufran - fu‘lân
E
nüzul - fu‘ûl
Açıklama:
Mechûl kelimesinin vezni fâ‘il değil, mef‘ûl’dur. Bu nedenle A seçeneğindeki kelime-vezin eşleştirmesi yanlıştır. Diğer seçeneklerdeki kelime ve vezin eşleştirmeleri ise doğrudur. Doğru cevap A’dır.

Soru 25

Aşağıdaki kelimelerden hangisi tefa‘‘ül veznindedir?

Seçenekler

A
sühûnet
B
şehâdet
C
servet
D
kitâbet
E
tefekkür
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde yer alan kelimeler sırasıyla fu‘ûlet, fe‘âlet, fa‘let ve fi‘âlet veznindedir. E seçeneğinde yer alan tefekkür kelimesi ise tefa‘‘ül veznindedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 26

Aşağıdaki kelimelerin hangisinde sondaki “te” harfi müzekkerdir ve kelimenin asli harflerinden biridir?

Seçenekler

A
gayret
B
semt
C
cehâlet
D
suhulet
E
fikret
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerindeki kelimeler kapalı “te” ile biten masdarlar olup müennestirler. Ancak B seçeneğindeki semt sözcüğünün sonundaki “te” harfi, kelimenin asli harfidir ve müzekkerdir. Doğru cevap B’dir

Soru 27

Aşağıdaki müennes kelimelerden hangisi ma’nevî müennestir?

Seçenekler

A
muallime
B
cemîle
C
edîbe
D
meryem
E
şâ‘ire
Açıklama:
A, B, C ve E seçeneklerinde müzekker olan kelimeler, ha-i resmiye aracılığıyla müennes yapılan kelimelerdir. D seçeneğindeki kelimede ise herhangi bir müenneslik belirtisi olmadığı halde bir kadın ismi olduğu için manen müennes olarak kabul edilen kelime türlerindendir. Zira kadın isimleri ve kadın cinsi ile ilgili olan kelimeler, şeklen müzekker olsa da manen müennes olarak kabul edilir ve bu tür kelimelere M’anevî Müennesler denir. Doğru cevap D’dir.

Soru 28

Aşağıdaki müzekker-müennes eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
mezkûr-mezkûre
B
ekber-kübrâ
C
hâmil-hâmlet
D
esved-sevdâ
E
ahmer-hamrâ
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerindeki müzekker-müennes eşleştirmeleri kurallara uygun olarak yapılmıştır. Ancak C seçeneğinde hâmil kelimesinin müennes hali yanlış yapılmıştır. Doğrusu hâmil - hâmile şeklinde olmalıdır. Doğru cevap C’dir.

Soru 29

Aşağıdaki kelimelerden hangisi tesniyedir/ikilidir?

Seçenekler

A
vâlideyn
B
mü‘minîn
C
sâbirîn
D
hâzirûn
E
me‘mûrîn
Açıklama:
A seçeneğindeki vâlideyn kelimesi, tekil olan vâlid kelimesinin tesniye (ikili) halidir ve anne baba anlamına gelmektedir. Bilindiği gibi Arapçada tekil ve çoğul kelimeler dışında, ikili anlamında tesniye de kullanılır. Çoğul ise üç ve daha fazlası için kullanılır. B, C, D ve E seçeneklerindeki kelimeler ise ikili değil, çoğuldur. Yani en az üç ve daha fazlası için kullanılır. Doğru cevap A’dır.

Soru 30

Aşağıdaki kelimelerden hangisi cem’-i mükesser yoluyla çoğul yapılmıştır?

Seçenekler

A
inâyet-inâyât
B
mükâleme-mükâlemât
C
şikâyet-şikâyât
D
emr-umûr
E
kemâl-kemâlât
Açıklama:
Arapçada iki türlü çoğul yapılır. Birincisi tekil kelimenin sonuna belirli ekler getirilerek kelimelere çoğul anlam kazandırılır. İkincisi ise yine tekil kelimeye zâid harfler eklenerek ve vezni değişitirilerek çoğul yapma türüdür. Birinci türe cem’-i salim, ikinci türe ise cem’-i mükesser denir. A, B, C ve E seçeneklerindeki kelimeler cem’-i salim yoluyla çoğul yapılmıştır. Ancak D seçeneğindeki emr kelimesi, cem’-i mükesser yoluyla çoğul yapılmıştır. Doğru cevap D’dir.

Soru 31

Arapça isim gruplarından ism-i müştak için hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
asıl isimlerdir
B
türemiş isimlerdir
C
özel isimleri de kapsarlar
D
yalnızca cins isimlerden oluşurlar
E
sayı isimlerini içerirler
Açıklama:
İsm-i Müştak: Türemiş isimlerdir. Masdarlar, ism-i fâ‘il, ism-i mef ‘ûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa-i fâ‘il, ism-i tafdîl, ism-i zamân, ism-i mekân, ism-i âlet, ism-i tasgīr ve ism-i mensûb şeklinde gruplandırılırlar.

Soru 32

Arapçada yeni kelimeler aslî harflerin dışında kelime başına, ortası ve sonuna eklenen zaid harflerle oluşturulur. Hangisi bu harflerden biridir?

Seçenekler

A
ب
B
ف
C
س
D
ش
E
ق
Açıklama:
Arapçada yeni kelimeler köke ek getirmek şeklinde değil, kökün başına ortasına sonuna bir takım sesler ilâvesiyle oluşturulur. Kelimeler, çok az istisna dışında en az üç harften oluşur. Bu harflere aslî harfler denir. Kelimedeki kök harfleri bunlardan oluşur. Kelimenin anlamını değiştirmek için bu üç harfin dışında, kelimenin başına, ortasına, sonuna harfler ilâve edilerek kelime yeni anlamlar kazanır. Bu ilâve edilecek harflere zâid harfler adı verilir. Harflerin kelimeye ilâvesi belirli ölçülere göre olduğundan, eklenecek harfler de bellidir. Kelimeye ilâve edilebilecek zâid harfler şunlardır: أ، ا، ت، س، م، ن، ه، و، ى

Soru 33

Arapça kelime vezni çıkarma kurallarına göre كَرَمْ örneğinde ر 'nin yerine yazılacak harf hangisidir?

Seçenekler

A
ف
B
ل
C
م
D
ا
E
ع
Açıklama:
Öncelikle kelimenin harflerine bakıp aslî harfleri tespit edilir. Bu kelimede üç adet harf olması nedeniyle kelimenin tümü aslî harften oluşmaktadır. Bunların yerine sırasıyla fe (ف) ,ayn (ع) ve lam (ل ) yazılır. ر nin yerine yazılacak harf de ayn (ع)'dır.

Soru 34

Aşağıdaki Arapça isimlerden hangisi keyfiyet bakımından diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
بيتوتت
B
اديبه
C
شاعره
D
مذكور
E
سهولت
Açıklama:
Sonunda kapalı te harfi bulunan isimler müennestirler. Bu harfe tâ-i merbûte veya tâ-i te’nîs adı da verilir. Osmanlı Türkçesinde kapalı te ( ة ) şekli kullanılmaz. Onun yerine açık te ( ت ) harfi veya ha-i resmiye ( ه ) adı verilen şekli kullanılır. Buna göre dört seçenek müennesken مذكور "mezkur" sözcüğü müzekkerdir.

Soru 35

Hangisi elif-i maksûreye örnektir?

Seçenekler

A
شورى
B
غريت
C
خارجيه
D
ابيض
E
صراط
Açıklama:
Kelime sonunda zâid olarak bulunup ye (ى ) şeklinde yazılıp (a) sesiyle okunan eliftir. Buna elif-i maksûre adı verilir. شورى "şûrâ" sözcüğü buna örnektir.

Soru 36

Hangisi semâî müennese örnektir?

Seçenekler

A
بنت
B
قريش
C
ارض
D
قدم
E
زينب
Açıklama:
Arapçada şekil ve mana bakımından herhangi bir müenneslik belirtisi ve özelliği taşımayan bazı kelimeler vardır. Müennes oldukları ancak işitilerek veya sözlüklerden öğrenilir. Bunlara semâî müennesler adı verilir. Altmış kadar isimden ibarettirler. Bunların bir kısmı daima müennes kabul edilirler. ارض "arz" sözcüğü bunlardan biridir. Diğer seçeneklerse manevî müenneslerdir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi çokluk açısından diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
والدين
B
دولت
C
بلدتن
D
ليلتن
E
نامان
Açıklama:
Seçenekler ين (eyn) ve اَنْ (an) ekleriyle tesniye haline getirilmişken دولت "devlet" sözcüğü yalın haldedir.

Soru 38

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin cem‘-i müzekker-i sâlime çevrilişi yanlıştır?

Seçenekler

A
معلمين - معلم
B
مأمورين - مأمور
C
حاضرون - حاضر
D
مرقومون - مرقوم
E
صابرن - صابر
Açıklama:
صابر (sabir)'in cem‘-i müzekker-i sâliminde ين (eyn) eki gerektiği şekilde kullanılmamış, صابرن şeklinde eksik bırakılmıştır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi رايت sözcüğünün cem‘-i müennes-i sâlimidir?

Seçenekler

A
رايتين
B
رايتن
C
رايتا
D
رايات
E
رايتي
Açıklama:
رايت sözcüğünün cem‘-i müennes-i sâlimi رايات "râyât"dır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi fu‘ûl vezninde bir cem‘-i mükesserdir?

Seçenekler

A
حدود
B
اغيار
C
اوزان
D
كرام
E
عظام
Açıklama:
اغيار ve اوزان ef ‘âl, كرام ve عظام fi‘âl veznindelerdir. حدود ise fu‘ûl veznindedir.

Soru 41

Aşağıdaki kelime türlerinden hangisi sıfattır?

Seçenekler

A
ism-i mef‘ûl
B
ism-i mekân
C
ism-i zamân
D
ism-i âlet
E
ism-i tasgīr
Açıklama:
Bunlardan masdar, ism-i mekân, ism-i zamân, ism-i âlet, ism-i tasgīr, türündeki kelimeler isimdirler. İsm-i fâ‘il, ism-i mef‘ûl, sıfat-ı müşebbehe, mübâlağa-i fâ‘il, ism-i tafdîl, ism-i mensûb türündeki kelimeler sıfattır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi zâid harflerin dışındadır?

Seçenekler

A
ح
B
م
C
ن
D
ت
E
أ
Açıklama:
أ ، ا ، ت ، س، م، ن، ه ، و، ى: Zaid harflerdir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi تحکیم kelimesinin doğru yazılışıdır?

Seçenekler

A
َtahkîm
B
tahakküm
C
hâkim
D
hakim
E
tahkim
Açıklama:
تحکیم (tahkîm): “Hakem tayin etmek. Hâkim nasbeylemek. Kuvvetlendirme. Sağlamlaştırmak, kavileştirmek.”

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi "ikrâm" kelimesinin veznidir?

Seçenekler

A
if'âl
B
fâ'il
C
fa'il
D
fa'al
E
ef'âl
Açıklama:
İkrâm kelimesinin vezni if'âl'dir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi müennes kelime tanımının dışındadır?

Seçenekler

A
عسكرى
B
مذكوره
C
mutâbakat
D
تقوى
E
صحرا
Açıklama:
عسكرى: Askerî, müzekker bir kelimedir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi semâî müenneslerden sayılır?

Seçenekler

A
kavs
B
Meryem
C
kız kardeş
D
Kureyş
E
Ayn
Açıklama:
Arapçada şekil ve mana bakımından herhangi bir müenneslik belirtisi ve özelliği taşımayan bazı kelimeler vardır. Müennes oldukları ancak işitilerek veya sözlüklerden öğrenilir. Bunlara semâî müennesler adı verilir. Altmış kadar isimden ibarettirler. Bunların bir kısmı daima müennes kabul edilirler:
فردوس firdevs (cennet), ّسن sinn (yaş), قوس kavs (yay), نار nâr (ateş), ارض arz (yer), … gibi.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi i‘tibârî müenneslerden biridir?

Seçenekler

A
kütüb
B
firdevs
C
sinn
D
arz
E
nâr
Açıklama:
Cem‘-i müzekker-i sâlim haricindeki bütün cem‘ler i‘tibârî müennes sayılır: وظائف vezâ’if, دفاتر defâtir,كتب kütüb … gibi.

Soru 48

Arapça isimler sayı bakımından üç şekilde bulunurlar.
1. Tekil. Buna ........ adı verilir.
2. İkili. Buna ............ denilir.
3. Üç ve üçten fazla. Buna da ........... denilir.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangi sıralama uygundur?

Seçenekler

A
müfred, tesniye, cem‘
B
tesniye, müfred, cem‘
C
cem‘, tesniye, müfred
D
tesniye, cem‘, müfred
E
müfred, cem‘, tesniye
Açıklama:
müfred, tesniye, cem‘

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi "gece ve gündüz" anlamına gelir?

Seçenekler

A
melevân
B
leyleteyn
C
berreyn
D
maşrıkeyn
E
tarafeyn
Açıklama:
ملوان melevân (gece ve gündüz)

Soru 50

Aşağıdaki cem-i mükesser kelimelerden hangisinin vezni farklıdır?

Seçenekler

A
me‘âcîn
B
kavânîn
C
tevârîh
D
fevânîs
E
devânîn
Açıklama:
Mefâ‘îl:me‘âcîn
Diğerleri ise fevâ‘îl veznindendir.

Soru 51

Arapçada kelimeler kaç kısma ayrılır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Arapçada kelimeler üç kısma ayrılır.
1. Fiil
2. İsim
3. Harf (Edat)

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi müennes değildir?

Seçenekler

A
da‘vâ
B
fetvâ
C
şûrâ
D
takvâ
E
ma‘nâ
Açıklama:
Ancak elif-i maksûre kelimenin aslî harfi ise o
zaman mü’enneslik alâmeti olarak kabul edilmez:
معىن)ma‘nâ), مرسى) mersâ) … gibi.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Cem‘-i Müzekker-i Sâlim' e örnek değildir?

Seçenekler

A
mü’minîn
B
me’mûrîn
C
sâbirîn
D
mu‘allimîn
E
mu‘allimât
Açıklama:
Mu‘allimât Cem‘-i Müennes-i Sâlim'e örnektir.

Soru 54

I.Te (ت)
II.Mim (م )
III.Hemze (أ)
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kelimenin başında ortasında ve sonunda zaid olarak kullanılabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
Hepsi
Açıklama:
Te (ت ) Kelimenin başında, ortasında ve sonunda zaid olarak kullanılabilir. Diğerleri ise sadece kelime başında zaid olarak kullanılabilir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Müfred olan kelimeler tekil nesneleri ifade eder.
B
Tesniye ise kelimenin bahsettiği nesnenin iki tane olduğunu gösterir.
C
Cem‘ ise kelimenin gösterdiği şeyin ikiden fazla olduğunu gösterir.
D
Tekil kelimeye zâid harfler ilâve edip kelimenin veznini değiştirmek
suretiyle yapılan çokluklara cem‘-i mükesser adı verilir.
E
Sâlim olan çoğulların Müzekker olanlarına mü’ennes-i sâlim , müennes olanlarına cem‘-i
cem‘-i müzekker-i sâlim denilir.
Açıklama:
Sâlim olan çoğulların müzekker ve müennes olmak üzere iki şekli vardır. Müzekker olanlarına cem‘-i müzekker-i sâlim, müennes olanlarına cem‘-i mü’ennes-i sâlim denilir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi tesniyeye örnek değildir?

Seçenekler

A
Leyleteyn
B
Seneteyn
C
Sefîneteyn
D
Beldeteyn
E
Mü’minîn
Açıklama:
Mü’minîn müminler anlamına gelir. Dolayısıyla ceme örnektir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi tesniyeye örnektir?

Seçenekler

A
mu‘allimîn
B
nâmân
C
merkūmûn
D
hâzırûn
E
ma‘zûlîn
Açıklama:
امان nâmân iki isimli anlamına gelir. Tesniyeye örnektir.

Soru 58

I.devleteyn
II. sülüsân
III.merkūmûn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri cem-i salim grubuna girer?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Merkūmûn adı geçenler anlamına gelir ve cem-i salim grubuna girer.

Soru 59

I.mu‘allimât
II.muhâkemât
III.mu‘allimîn
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Cem‘-i Müennes-i Sâlim'e örnektir?

Seçenekler

A
I ve III
B
Yalnız III
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Hepsi
Açıklama:
Mu‘allimîn (ilim öğretenler) Cem‘-i Müzekker-i Sâlim'e örnektir.

Soru 60

I. Ef‘âl
II. Ef'ile
III. Mefâ‘il
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Türkçesinde kullanılan vezinlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Verilen vezilerin hepsi Osmanlı Türkçesinde kullanılan vezinlerdendir.

Soru 61

Osmanlı Türkçesinde ne asıllı kelimeler bol miktarda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
Arapça ve İngilizce
B
Arapça ve Farsça
C
Arapça ve Almanca
D
İtalyanca ve Fransızca
E
Arapça ve Fransızca
Açıklama:
Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça asıllı kelimeler bol miktarda kullanılmıştır.

Soru 62

Arapça, dil grupları içerisinde hangi diller sınıfında yer alır?

Seçenekler

A
çekimli (flexible= bükünlü)
B
Çekimsiz
C
Tek Heceli
D
Eklemeli
E
Çift heceli
Açıklama:
Arapça, dil grupları içerisinde tasrîfli, yani çekimli (flexible= bükünlü) diller sınıfında yer alır.

Soru 63

Arapçada kelimeler kaç kısma ayrılır?

Seçenekler

A
İki
B
Beş
C
Dört
D
Altı
E
Üç
Açıklama:
Arapçada kelimeler üç kısma ayrılır

Soru 64

Arapça da Elif Kelimede hangi sesini karşılamak üzere kullanılır?

Seçenekler

A
c
B
â
C
g
D
k
E
b
Açıklama:
Elif (ا :(Kelimede (â) sesini karşılamak üzere
kullanılır.

Soru 65

Arapça da kelimelerin vezinlerini çıkarabilmek için öncelikle kelimenin nesi belirlenir?

Seçenekler

A
Anlamı
B
Fiili
C
Sıfatı
D
aslî harfleri
E
Masdar kalıbı
Açıklama:
Kelimelerin vezinlerini çıkarabilmek için öncelikle kelimenin aslî harfleri belirlenir.

Soru 66

Arapçada isimlerin dişi için kullanılanına ne denir?

Seçenekler

A
müzekker
B
müennes
C
beytûtet
D
suhulet
E
fikret
Açıklama:
Arapçada isimlerin erkek ve dişi olmak üzere
ayrı kullanım şekilleri vardır. İsimlerin dişi için
kullanılanına müennes, erkek için kullanılanına
müzekker denilir

Soru 67

Arapçada isimlerin erkek için kullanılanına ne denilir?

Seçenekler

A
müennes
B
beytûtet
C
suhulet
D
fikret
E
müzekker
Açıklama:
Arapçada isimlerin erkek ve dişi olmak üzere
ayrı kullanım şekilleri vardır. İsimlerin dişi için
kullanılanına müennes, erkek için kullanılanına
müzekker denilir

Soru 68

Sonunda kapalı te harfi bulunan isimler hangi cinsdir?

Seçenekler

A
müennestirler
B
müzekker
C
suhulet
D
gayret
E
edîbe
Açıklama:
Sonunda kapalı te harfi bulunan isimler müennestirler

Soru 69

Arapçaya mahsus sayı durumunu bildiren çokluk şekile ne ad verilir?

Seçenekler

A
müfred
B
Tesniye
C
cem
D
berreyn
E
seneteyn
Açıklama:
Tesniye Arapçaya mahsus sayı durumunu bildiren çokluk şekildir.

Soru 70

Cem‘-i Mükesser nasıl elde edilir?

Seçenekler

A
Sonunda kapalı te harfi getirilerek
B
sayı durumunu bildirerek
C
Tekil kelimenin veznini değiştirerek
D
Çoğul kelimenin veznini değiştirerek
E
Bileşik kelimenin sonuna takı ekleyerek
Açıklama:
Cem‘-i Mükesser Tekil kelimenin veznini değiştirerek elde edilir.

Soru 71

Arapçanın içinde bulunduğu bükünlü dillere başka ne ad verilir?

Seçenekler

A
tasrîfli
B
tamirli
C
tesirli
D
tenvinli
E
temrinli
Açıklama:
Arapça, dil grupları içerisinde tasrîfli, yani çekimli (flexible= bükünlü) diller sınıfında yer alır.

Soru 72

Osmanlı Türkçesinde Arapça türemiş isimlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
harf
B
ism-i câmid
C
ism-i müştâk
D
ism-i tasgîr
E
ism-i tafdîl
Açıklama:
Arapçada kelimeler üç kısma ayrılır.
1. Fiil
2. İsim
3. Harf (Edat)
Bunlardan fiillerin çekimli hâlleri Osmanlı Türkçesinde kullanılmazlar. İsimler ise genel şekliyle ikiye ayrılır.
a. asıl isim (ism-i câmid)
b. türemiş isim (ism-i müştak)

Soru 73

Arapçada yeni kelime meydana getirmek için kökün başına, ortasına, sonuna getirilen birtakım seslere ne ad verilir?

Seçenekler

A
zamlı harfler
B
kamerî harfler
C
zâid harfler
D
şemsî harfler
E
menkûl harfler
Açıklama:
Arapçada yeni kelimeler köke ek getirmek şeklinde değil, kökün başına ortasına sonuna bir takım sesler ilâvesiyle oluşturulur. Kelimeler, çok az istisna dışında en az üç harften oluşur. Bu harflere
aslî harfler denir. Kelimedeki kök harfleri bunlardan oluşur. Kelimenin anlamını değiştirmek için bu üç harfin dışında, kelimenin başına, ortasına, sonuna harfler ilâve edilerek kelime yeni anlamlar
kazanır. Bu ilâve edilecek harflere zâid harfler adı verilir.

Soru 74

Hangisi Arapçadaki zaid harflerden değildir?

Seçenekler

A
ت
B
ث
C
س
D
م
E
و
Açıklama:
Zaid harflerin kelimelerde zaid olarak kullanıldığı yer ve durumlarla ilgili bazı genellemeler vardır. Bunların bilinmesi kelimedeki zaid harflerin zaid mi olduğu, ya kelimedeki eksik olan üçüncü aslî harfi tamamlanması için kelimedeki birden fazla zâid harfin hangisinin aslî kabul edilebileceğinin kestirilmesi için zaid harflerin genel karakterinin bilinmesi yararlıdır. Zaid harflerin genel yapılarını şöyle sıralayabiliriz:
Hemze (أ): Kelime başında zâiddir. Osmanlı Türkçesinde hemzenin (أ) şekli yazılmaz. Sadece
elif (ا)’i gösterilir.
Elif (ا):Kelimede (â) sesini karşılamak üzere kullanılır.
Te (ت):Kelimenin başında, ortasında ve sonunda zaid olarak kullanılabilir. Zaid olup olmadığını anlamak için kelimedeki harf sayısına bakılmalıdır.
Sin (س): Bu harf sadece ist- ve müst- harf grupları ile başlayan vezinlerdeki kelimeler de zaiddir. Mim (م): Kelime başında iken zaiddir. Kelime ortasında ve sonunda bulunduğunda aslî harf durumunda olur.
Nun (ن): in- ve mün- harf grupları ile başlayan vezinlere giren kelimelerde ve sonu -ân ile biten kelimelerde zaid olur.
Vav (و): Kelime içerisinde uzun u (û) olarak okunduğunda çoğunlukla zaiddir.
He (ه): Kelime sonunda -e ve kapalı te (ة) harfleri olarak kullanıldığında zaiddir.
Ye (ى): uzun i (î) harfi durumunda kullanıldığında zaid olur. Sessiz ye (ى) harfi olduğu durumlarda kelimenin aslî harfidir.

Soru 75

Arapçada vezinleri göstermek için kullanılan kök harfler doğru sırada hangi seçenekte verilmiştir?

Seçenekler

A
ع-ل-ف
B
ع-ف-ل
C
ل-ف-ع
D
ف-ل-ع
E
ف-ع-ل
Açıklama:
Arapçada vezinleri göstermek için kullanılan kök harfler doğru sırada hangi seçenekte verilmiştir?
Arapçada kökler belirli kalıplara girerek o kalıbın verdiği anlama kavuşurlar. Bu kalıplara vezin adı verilir. Arapçada bu vezinleri göstermek üzere kök harflere birer isim verilir. Kelimenin ilk aslî harfine fe (ف) denir. İkinci aslî harfi ayn (ع) ile gösterilir. Üçüncü aslî harfine lam (ل) adı verilir. Kelime üçten fazla aslî harfe sahipse, sonra gelen diğer aslî harfler de yine lam (ل) harfi ile gösterilir. Aslî harflerin yerine bunlar yazılıp, zâid olan harflerin aynısı alındığında ortaya çıkan kalıp kelimenin veznini oluşturur.

Soru 76

Arapçada sonda hangi harf bulunduğunda kelime müennes olur?

Seçenekler

A
ت
B
ث
C
ج
D
د
E
ش
Açıklama:
Sonunda kapalı te harfi bulunan isimler müennestirler. Bu harfe tâ-i merbûte veya tâ-i te’nîs adı da verilir. Osmanlı Türkçesinde kapalı te (ة) şekli kullanılmaz. Onun yerine açık te (ت) harfi veya ha-i resmiye (ه) adı verilen şekli kullanılır:

Soru 77

Hangi kelimede ikili çokluk bulunmaktadır?

Seçenekler

A
دولتين
B
صابرين
C
مخلوقات
D
كمالات
E
حدود
Açıklama:
Yalnızca A seçeneğindeki devleteyn “iki devlet” kelimesinde ikili çokluk vardır.

Soru 78

Arapçada tekil kelimenin sonuna ek getirmek suretiyle yapılan çokluklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
cem‘-i sâlim
B
cem‘-i mükesser
C
müfred
D
semâî müennes
E
tesniye
Açıklama:
Türkçede “-lar, -ler” ekiyle yapılan cem‘in (çokluk) Arapçada iki türlü şekli vardır. Birincisi tekil kelimenin sonuna ek getirmek sûretiyle yapılan çokluklardır ki, kıyasî olarak elde edilirler. Bu tür çokluklara cem‘-i sâlim adı verilir. Diğeri ise tekil kelimeye zâid harfler ilâve edip kelimenin veznini değiştirmek suretiyle yapılır. Bu tür çokluklara cem‘-i mükesser adı verilir. Sâlim olan çoğulların müzekker ve müennes olmak üzere iki şekli vardır. Müzekker olanlarına cem‘-i müzekker-i sâlim, müennes olanlarına cem‘-i mü’ennes-i sâlim denilir.

Soru 79

Hangisi Arapçada bir ismin çokluğu değildir?

Seçenekler

A
عساكر
B
رهابين
C
تاجر
D
تكاليف
E
سلاطين
Açıklama:
Yalnızca C seçeneğindeki تاجر “tâcir” kelimesi çokluk değildir. Bu kelimenin çokluğu تجار “tüccâr” şeklindedir.

Soru 80

Hangi kelime sonunda te harfi olmasına rağmen müzekkerdir?

Seçenekler

A
مطابقت
B
سكوت
C
غيرت
D
سهولت
E
معاونت
Açıklama:
Sondaki te’nin aslî harf olduğu durumlarda kelime müzekkerdir. Meselâ: وقت (vakt), سمت (semt), سكوت (sükût), الطفات (iltifât) gibi. Dolayısıyla yalnızca B seçeneğindeki سكوت (sükût), kelimesi sonundaki te harfinin asli olmasından dolayı müzekkerdir.

Ünite 7

Soru 1

Arapça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Arapçada “Aksâm-ı Seb‘a” kelimenin yedi kısmı demektir.
B
Kelimelerin yedi kısma ayrılması kullanılan kelimenin içerisindeki harflerin “sahih” ve “illetli” oluşudur.
C
Arapçada yalnızca fiiler kendilerini meydana getiren harflerin çeşidine göre yedi kısımda incelenir.
D
Arapça'da aynı harflerin tekrarı mümkündür.
E
İlletli harfler elif, vav ve ye olmak üzere üçtür.
Açıklama:
Arapçada “Aksâm-ı Seb‘a” (kelimenin yedi kısmı) adı verilmektedir. Kelimelerin yedi kısma ayrılmasındaki maksat ise; kullanılan kelimenin içerisindeki harflerin “sahih” ve “illetli” oluşu veya aynı harflerin tekrar edilişlerinin olmasındandır. Arapça kelimeleri asılları yani köklerindeki harflerin durumuna göre “illetli” ve “sahîh” olmak üzere iki kısımda belirtmek mümkündür. İlletli harfler elif, vav ve ye olmak üzere üçtür. Arapçada gerek isim gerek fiileri, kendilerini meydana getiren harflerin çeşidine göre yedi kısımda incelemek mümkündür. Bu nedenle C seçeneğinde yer alan "Arapçada yalnızca fiiler kendilerini meydana getiren harflerin çeşidine göre yedi kısımda incelenir." ifadesi yanlıştır. Yalnızca fiiller değil isimler de yedi kısımda incelenir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sâlim bir köktür?

Seçenekler

A
ظلم / zulm
B
أدب / edep
C
قرار / karar
D
وعظ / va’z
E
سوق / sevk
Açıklama:
Asli harflerinden biri ا elif, و vav, ى ye, ء hemze olmayan ve içinde tekrarlanan iki harf bulunmayan kelimelere sâlim denir.أدب / edep mehmûz köktür,قرار / karar muzâ’af köktür, وعظ / va’z misâl köktür veسوق / sevk ecvef köktür. ظلم / zulm kökünde zâit harflerden biri ya da tekrarlanan aynı harf yoktur. Doğru cevap A’dır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi mehmûz bir köktür?

Seçenekler

A
رد / redd
B
يقين / yakîn
C
أمر / emr
D
سوق / sevk
E
وفا / vefâ
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin kökleri şöyledir: رد redd muzâ’af köktür, يقين yakîn misâl köktür, سوق sevk ecvef köktür, وفا vefa lefif köktür. Asli harflerinden biri ء hemze olan kelimelere mehmûz denir. أمر / emr kelimesi ise ilk harfte hemze içerdiği için mehmûz bir köktür. Doğru cevap C’dir.

Soru 4

Aşağıdaki kelimelerden hangisi sülâsî mücerred masdar değildir?

Seçenekler

A
حکم hükm
B
کرم kerem
C
اذن izn
D
حرص hırs
E
زلزله zelzele
Açıklama:
Sülâsî masdarlar özü itibarıyla üç asli harften meydana gelmiştir Seçeneklerdeki hükmکرم kerem,اذن izn, حرص hırs kelimeleri sülâsî masdar örnekleridir. Ancak زلزله zelzele kelimesi rübâî yani 4 asli harften meydana gelmiş bir kelimedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 5

Aşağıdaki masdar-ism-i fâ’il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
عمل - ‘amel - عامل ‘âmil
B
عارف ârif - عرفان irfân
C
جاهل câhil - جهالت cehâlet
D
وصال visâl - واصل vâsıl
E
حاد hadd - محدود mahdûd
Açıklama:
Mahdûd kelimesi hadd kelimesinin ism-i fâili değil ism-i mefulüdür. Doğru cevap E’dir.

Soru 6

Kökü beş harften oluşan masdarlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
sülâsî
B
rubâî
C
hümâsî
D
mücerred
E
semaî
Açıklama:
Mücerred masdarlar, kelimedeki harf sayısına gore ceşitli isimlerle adlandırılmışlardır. Bunlardan üç asli harften oluşanlara ثلاثي sülâsî, dort asli harfe sahip olanlara باعى ر rubâî, beş harflilere ise خماسى hümâsî adı verilmektedir. Doğru cevap C’dir

Soru 7

نصرت nusret kelimesinin vezni nedir?

Seçenekler

A
فُعْلَةْ fu’let
B
فَعْلَةْ fa’let
C
فُعْل fu’l
D
فِعْل fi’l
E
فَعْل fa’l
Açıklama:
نصرت nusret kelimesinin vezni فُعْلَةْ fu’let veznidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 8

“ikram” اكرام kelimesinin vezni hangisidir?

Seçenekler

A
if’âl (افعال)
B
müf’il (مُفعِل)
C
tef’îl (تفعيل)
D
müfa’’il (مفعّل)
E
müfa’’al (مفعل)
Açıklama:
“ikram” اكرام kelimesinin vezni if’âl (افعال) veznidir. Doğru cevap A’dır.

Soru 9

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “ecvef-i yâyî”dir?

Seçenekler

A
قول
B
سوق
C
سير
D
ذوق
E
صوم
Açıklama:
Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden ye ى olursa ecvef-I yâyî adı verilir. Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları şöyledir: سوق sevk, قول kavl (söz), ذوق zevk ve صوم savm (oruç). Bu köklerin ikinci harfleri vav olduğu için bunlar ecvef-i vâvîdir. Ancak سير seyr kelimesinin ikinci harfi ye olduğu için kök ecvef-i yâyîdir. Doğru cevap C’dir.

Soru 10

İlletli harf bulunan kelimeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
sahih
B
mu’tell
C
sâlim
D
mehmûz
E
muzâ’af
Açıklama:
İçerisinde illet harflerinden(ا و ى ) biri bulunmayan kelimeye “sahih” adı verilmektedir. Sahih kelimeler de kendi aralarında uc kısma ayrılmaktadır: Sâlim, mehmûz, muzâ’af. İçinde illetli harf bulunan kelimeye mu’tell adı verilmektedir. Doğru cevap B’dir.

Soru 11

Aşağıdaki kelimelerden hangisi nâkıs-ı yâyî örneğidir?

Seçenekler

A
سهو sehv = yanılma
B
نحو nahv = sözdizimi
C
سعى / sa’y = çalışma
D
حشو haşv = faydasız
E
سهو sehv = yanılgı
Açıklama:
Seçeneklerdeki kelimelerin okunuşları ve anlamları şöyledir: سهو sehv = yanılma, نحو nahv = sözdizimi, حشو haşv = faydasız veسهو sehv = yanılgı. Bu nakıs köklerin asli harflerinin üçüncüsü vav olduğu için hepsi de “nakıs-ı vâvî”dir. سعى / sa’y = çalışma kelimesinin üçüncü asli harfi ye olduğu için “nakıs-ı yâyî”dir.

Soru 12

Kelimeyi meydana getiren harflerin içerisinde illetli harfleri oluşturan elif, vav, ye harfleri; hemze ve tekrarlanan harflerden biri bulunmazsa buna ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Sâlim
B
Mehmûz
C
Muzâaf
D
Misal
E
Ecvef
Açıklama:
Kelimeyi meydana getiren harflerin içerisinde iletli harfleri oluşturan elif, vav, ye harfleri; hemze ve tekrarlanan harflerden biri bulunmazsa buna sâlim adı verilmektedir. Soruda sâlim kavramının tanımı yapıldığı için doğru yanıt A’dır.

Soru 13

Aslî harflerin niteliğine göre Arapça kelimelerin yedi çeşidi vardır. Aşağıdakilerden hangisi Arapça kelime çeşitlerinin dışındadır?

Seçenekler

A
Misal
B
Ecvef
C
Nâkıs
D
Lefîf
E
Sahîh
Açıklama:
Aslî harflerin niteliğine göre Arapça kelimelerin yedi çeşidi vardır. Bunlar: Sâlim, Mehmûz, Muzâaf, Misal, Ecvef, Nâkıs ve Lefîf’dir. Sahîh ise Arapça’da bir kelime çeşidi değildir, İçerisinde illet harflerinden biri bulunmayan kelimeye ise “sahîh” adı verilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Ye’li misâllere örnek bir kelimedir?

Seçenekler

A
Vast
B
Yümn
C
Vehb
D
Vefk
E
Vakt
Açıklama:
Vav’lı misâller: vehm, vast, vazîfe, vahade, vakafe, vakt, vehb, vefk ,vak‘ ve vaz‘ örnek gösterilebilir. Ye’li misâllere: yakaza, yümn, yüsr örnektir. Bu nedenle doğru yanıt B’dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinin Arapça'daki masdarlarla ilgisi yoktur?

Seçenekler

A
Masdar, fiillerden türemiş bir isim kategorisidir.
B
Masdar bir iş, eylem veya hareketi ifâde eden kelime türüdür.
C
Hareket ve oluşu bir şahsa ve zamana bağlı olmadan anlatır.
D
Arapça'da masdarlar, harflerin sayı ve mahiyetine göre üçe ayrılır.
E
Arapçada masdarlara aynı zamanda “fiil ismi” adı da verilmektedir.
Açıklama:
Masdar, fiillerden türemiş bir isim kategorisidir. Bir iş, eylem veya hareketi ifâde eden kelime türüdür. Kısaca, hareket ve oluşu bir şahsa ve zamana bağlı olmadan anlatan kelimelere masdar denir. Arapçada masdarlara aynı zamanda “fiil ismi” adı da verilmektedir. Arapçada masdarlar, harflerin sayı ve mahiyetine göre mücerred ve mezid olmak üzere ikiye ayrılmaktadırlar. Bu nedenle D seçeneğinde yer alan masdarların üçe ayrılması ifadesi yanlıştır. Bu nedenle doğru yanıt D’dir.

Soru 16

Bu vezinde zâid ( ة ) si Osmanlı Türkçesinde genellikle ( ت ) şeklinde yazılmaktadır. Örneğin humret, kurbet, kudret, sufret nusret, sü‘at, nüzhet gibi.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesi’nde sık ve yoğun olarak kullanılan ve yukarıda tanımı yapılan vezindir?

Seçenekler

A
fa‘l
B
fi‘l
C
fu‘l
D
fa‘let
E
fu‘let
Açıklama:
Arapça harfler şablona kopyalanırken sorun oluştu ve düzeltilemedi.
Osmanlı Türkçesi’nde sık ve yoğun olarak kullanılan ve bu vezinde zâid ( ة )si Osmanlı Türkçesinde genellikle ( ت ) şeklinde yazılmaktadır bu vezine fu‘let adı verilmektedir. Örneğin humret, kurbet, kudret, sufret nusret, sü‘at, nüzhet gibi bu vezin fu‘let olarak adlandırılır. Bu nedenle doğru yanıt E’dir.

Soru 17

I. İsm-i mekân, ism-i âlet ve ism-i zamanların vezinleriyle aynıdırlar
II. Belirli bir kurala göre türerler.
III. Sülâsî mücerred masdardan elde edilebilirler.
IV. Bu masdarlar dört vezinde bulunurlar.
Yukarıdakilerden hangileri Mimli Masdarlarla ilgili doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
I, III, IV
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Sülâsî mücerred masdarlardan bir grup mücerred masdarlar daha vardır ki, bunların ortak özelliği başlarında bir mim ( م ) olmasıdır. Bu özelliklerinden dolayı bunlara mimli masdar denilmektedir. Mimli masdarlar da diğer sülasî mücerredler gibi semâî, yani belirli bir kurala göre türemezler. Hemen her çeşit sülâsî mücerred masdardan elde edilebilirler. Türedikleri sülâsî masdarla aynı anlamdadırlar. Bunlar aynı zamanda ism-i mekân, ism-i âlet ve ism-i zamanların vezinleriyle aynıdırlar. Ancak, bunlar sadece cümle içerisindeki anlamlarına bakılarak birbirlerinden ayrılabilirler. Mimli masdarlar dört vezinde bulunurlar. II. Öncülde yer alan belirli bir kurala göre türerler ifadesi yanlış, diğer ifadeler doğrudur. Bu nedenle doğru yanıt B’dir.

Soru 18

Mücerred sülâsî masdarların ism-i fâ‘illeri fâ‘il (ل َاع) vezni eşleştirmesinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Âmil - amel
B
Ârif - irfân
C
Câhil- cehâlet
D
Vehb - mevhibe
E
Hâdım- hıdmet
Açıklama:
Arapça harfler şablona yapıştırılırken bazen sorun oluşuyor. Arapça aslı gibi yapışmıyor, bu da soru hazırlamayı zorlaştırıyor. Şablon Arapça harflere uyumlu değil.
Mücerred sülâsî masdarların ism-i fâ‘illeri fâ‘il (ْ ِل َاع ) vezni eşleştirmesinde Âmil - amel , Ârif - irfân, Câhil- cehâlet ve Hâdım- hıdmet doğrudur. Vehb - mevhibe ise Misal olan kelimelerin mimli masdarları mef ‘il vezninden başka bir de mef ‘ilet vezine örnektir. Mücerred sülâsî masdarların ism-i fâ‘illeri fâ‘illerine örnek değildir. Bu nedenle doğru yanıt D' dir.

Soru 19

Masdarın anlattığı iş, hareket veya hâli yapanı gösteren kelimelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
İsm-i fâ‘il
B
Ecvef-i vâvî
C
Lefîf-i makrûn
D
Lefîf-i mefrûk
E
Nâkıs-ı yâyî
Açıklama:
Masdarın anlattığı iş, hareket veya hâli yapanı gösteren kelimelere ism-i fâ‘il adı verilir. Türkçede fiil köküne -an, -en eki ilâve edilerek yapılır. Meselâ: koşmak, - koşan gibi. İsm-i fâ‘iller sâbit olmayan, geçici bir durum veya hâli belirtir. Arapçada ism-i fâ‘iller ancak etken fiillerden yapılır. Edilgen fiillerin ism-i fâ‘ili yoktur. Lefîf-i mefrûk, Ecvef-i vâvî, Nâkıs-ı yâyî ve Lefîf-i makrûn ise Arapça kelimelerin yedi çeşidinde yer alır. Bu nedenle doğru yanıt A’dır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisinin Arapça’da bulunan masdarlarla ilgisi yoktur?

Seçenekler

A
Mücerred masdarlar
B
Mimli masdarlar
C
Muzâaf masdarlar
D
Mec’ûl masdarlar
E
Mezîdünfih masdarlar
Açıklama:
Masdarlar fiilden türemiş hareket isimleridir. Türkçedeki (-mak, -mek; -ma, -me; -ış, -iş; -uş, -üş) ekleriyle elde edilen fiil isimlerine karşılık gelir. Arapçada dört çeşit masdar vardır. 1- Mücerred (basit, yalın) masdarlar, 2- Mimli masdarlar, 3- Mec’ûl (yapma, sun‘î) masdarlar, 4- Mezîdünfih masdarlar. Muzâaf ise masdar değildir. Kelimeyi meydana getiren aslî harflerden ikinci ve üçüncü harfleri aynı olan kelimeye muzâaf denmektedir. Bu nedenle doğru yanıt C’dir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kök olarak sâlim bir kelimedir?

Seçenekler

A
حرام harâm
B
اذن izn
C
ورود vürûd
D
موهب mevhib
E
عيش ayş
Açıklama:
حرام harâm kelimesinin vezni fa'âl olup, bu kelimenin kök harfleri de ha, rı ve mim'dir.
Kelimeyi meydana getiren harflerin içerisinde illetli harfleri oluşturan elif, vav, ye ا.ی.و harfleri; hemze ve tekrarlanan harflerden biri bulunmazsa buna sâlim adı verilmektedir.

Soru 22

Aşağıdaki kelimelerden hangisi kök harfleri bakımından muzâaftır?

Seçenekler

A
فرار firâr
B
جهالت cehâlet
C
شركت şirket
D
قربان kurbân
E
وعد va‘d
Açıklama:
Kelimeyi meydana getiren aslî harflerden ikinci ve üçüncü harfleri aynı olan kelimeye muzâaf denmektedir.
فرار firâr kelimesinin vezni fi'âl'dir ve kelimenin kök harfleri de fe, rı ve rı'dır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi kök olarak ecveftir?

Seçenekler

A
قوس kavs
B
شدد şedd
C
علو ulüvv
D
وفا vefâ
E
وفق vefk
Açıklama:
Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden vav و veya ye ى olursa bu nevi kelimelere ecvef denir. قوس kavs kelimesinde olduğu gibi.

Soru 24

Aşağıdaki kelimelerden hangisi kök olarak nâkıs-ı yâyîdir?

Seçenekler

A
هدي hedy
B
طى tayy
C
ريا riyâ
D
ليل leyl
E
يأس ye's
Açıklama:
Aslî harflerin üçüncüsü ye olursa buna nâkıs-ı yayî denir. Örnek: هدي hedy

Soru 25

Aşağıdaki kelimelerden hangisi kök bakımından lefîf-i mefrûktur?

Seçenekler

A
ولایت velâyet
B
وظيفه vazîfe
C
صوم savm
D
سهو sehv
E
غيبوبت gaybûbet
Açıklama:
İlletli harfler biri kelimenin başında diğeri de kelimenin sonunda olursa buna lefîf-i mefrûk denir. Örnek: ولایت velâyet

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisinin vezni fu‘ûldür?

Seçenekler

A
غرور gurûr
B
عنف unf
C
نشاط neşât
D
مساع simâ'
E
فؤاد fuâd
Açıklama:
غرور gurûr

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi fa‘âlet veznindedir?

Seçenekler

A
جسارت cesâret
B
غريت gayret
C
زراعت zirâ‘at
D
شيخوخت şeyhûhat
E
عمومت umûmet
Açıklama:
جسارت cesâret

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi موهبه kelimesi için söylenemez?

Seçenekler

A
Ecvef bir kelimedir.
B
Okunuşu "mevhibe"dir.
C
Anlamı "hediye, bağış"tır.
D
Vezni "mef'ilet"tir.
E
Kök harfleri "vav", "güzel he" ve "be"dir.
Açıklama:
موهبه Mevhibe kelimesinin kökü وهب dir. Kelime kökünün ilk harfi olan vav illetli olduğu için ecvef değil, misal köklü bir kelimedir.
Misal: Aslî harflerden ilki و ve ya ى olan kelimeye misâl adı verilmektedir. Ayrıca, misâl-i vâvî ve misâl-i yâyi olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi vezni fâil değildir?

Seçenekler

A
اسالم İslâm
B
خادم hâdım
C
مار mârr
D
عامل âmil
E
قايل kāyil
Açıklama:
اسالم İslâm

Soru 30

Kelimeyi oluşturan asli harflerden biri hemze olursa bu durumdaki kelime aksam-ı seba türlerinden hangisine girer?

Seçenekler

A
Mehmûz
B
Sâlim
C
Muzâaf
D
Misal
E
Nâkıs
Açıklama:
Kelimeyi oluşturan asli harflerden biri hemze olursa buna mehmûz denir. Doğru cevap A’dır.

Soru 31

ردد redd kelimesi aksam-ı seba türlerinden hangisine girmektedir?

Seçenekler

A
Ecvef
B
Muzâaf
C
Sâlim
D
Lefîf
E
Nâkıs
Açıklama:
Kelimeyi meydana getiren asli harflerden ikinci ve üçüncü harfleri aynı olan kelimeye muzaaf denmektedir. Redd kelimesindeki ikinci ve üçüncü harfler aynı olduğu için bu kelime muzâaftır. Doğru cevap B’dir.

Soru 32

Arapçada beş asli harften oluşan köklere hangi isim verilir?

Seçenekler

A
Sülâsî
B
Rubâî
C
Hümâsî
D
Sâlim
E
İllet
Açıklama:
Mücerred masdarlar, kelimedeki harf sayısına göre çeşitli isimlerle adlandırılmışlardır. Bunlardan üç aslî harften oluşanlara ثلاثي sülâsî, dört aslî harfe sahip olanlara رباعي rubâî, beş harflilere ise خماسي hümâsî adı verilmektedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 33

قدرت kudret kelimesinin vezni hangisidir?

Seçenekler

A
فُعُولْ fu‘ûl
B
فُعُولَتْ fu‘ûlet
C
فُعْلَتْ fu‘let
D
فَعَالْ fa‘âl
E
فُعَالْ fu‘âl
Açıklama:
قدرت kudret kelimesinin vezni فُعْلَتْ fu‘lettir. Doğru cevap C’dir.

Soru 34

غفران gufrân kelimesinin vezni hangisidir?

Seçenekler

A
فُعَالْ fu‘âl
B
فِعلْتَ fi‘let
C
فَعَلاَنْ fa‘alân
D
فِعلانَ fil‘ân
E
فُعْلانْ fu‘lân
Açıklama:
غفران gufrân kelimesinin vezni فُعْلانْ fu‘lândır. Doğru cevap E’dir.

Soru 35

Aşağıdaki kelime gruplarından hangisi, kök bakımından yanlış eşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
مخافه mehafe - ﺧﻔﻴﻒhafif
B
موعد mev‘id - وعد va’d
C
مورد mevrid - ورود vürûd
D
مطلب matlab - طلب taleb
E
مقصد maksad - قصد kasd
Açıklama:
مخافه mehafe “korku, korkma” anlamına gelmektedir. خوف havf kelimesi de korku anlamına gelmektedir. خوف havf kelimesinin mimli masdarı Mef‘il veznindeki مخافه mehafe kelimesidir. Hafif kelimesi ile bu kelime arasında görüleceği üzere anlamsal bir ilişki de yoktur. Doğru cevap A’dır.

Soru 36

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ruba‘î masdar değildir?

Seçenekler

A
عربده arbede
B
قهقهه kahkaha
C
زلزله zelzele
D
فذلكه fezleke
E
شرب şürb
Açıklama:
شرب şürb kelimesinin kökü üç harften oluşmaktadır. Bu kelime bir sülasi masdardır. Doğru cevap E’dir.

Soru 37

ذوق zevk kelimesi aksam-ı seba türlerinden hangisine girmektedir?

Seçenekler

A
Ecvef
B
Misal
C
Muzâaf
D
Sâlim
E
Mehmûz
Açıklama:
ذوق zevk kelimesini ortasında و vav illetli harfi olduğu için evcef bir köktür. Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden vav ( و) veya ye ( ى) olursa bu nevi kelimelere ecvef denir. Doğru cevap A’dır.

Soru 38

Aşağıdaki masdar-ism-i fâ‘il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
عارف ârif - عرفان irfân
B
عامل ‘âmil - عمل ‘amel
C
ﻛﺘﺎﺏ kitâb - ﻛﺘﺐ kütüb
D
جاهل câhil - جهالت cehâlet
E
واصل vâsıl - وصال visâl
Açıklama:
ﻛﺘﺎﺏ kitab kelimesinin ism-i fâ’ili ﻛﺎﺗﺐ kâtib biçimindedir. Doğru cevap C’dir.

Soru 39

Aşağıdakilerin hangisi mücerred ruba‘i masdarın ism-i fâ‘ilidir?

Seçenekler

A
مطنطن mutantan
B
مسلسل müselsel
C
مترجم mütercem
D
موسوس müvesvis
E
مدبدبه müdebdeb
Açıklama:
Mücerred rubâ‘î masdarların tek vezni olan fa‘lele’nin ism-i fâ‘ili müfâ‘lil (ْ مُفَعلْلِ ) şeklindedir. موسوس müvesvis kelimesi وسوسه vesvese kelimesinin ism-i fâ’ilidir. مطنطن mutantan, مسلسل müselsel, مترجم mütercem ve مدبدبه müdebdeb kelimeleri ise mücerred rubâ‘î masdarların ism-i mef‘ûlleridir. Doğru cevap D’dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Sâlim kelimelerdendir?

Seçenekler

A
كتب
B
أمر
C
ردد
D
يأس
E
شقق
Açıklama:
B, C, D ve E seçeneklerinde verilen sözcükler Mehmûz ve Muzâaf sözcüklerdendir. A seçeneğindeki كتب (kütb) yazmak sözcüğü ise Sâlim sözcüklerdendir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Mehmûz kelimelerdendir?

Seçenekler

A
جرح
B
حكم
C
شئ
D
شقق
E
طبب
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerindeki sözcükler Sâlim ve Muzâaf sözcüklerdendir. C seçeneğindeki شئ şey' Mehmûz sözcüklerdendir.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Muzâaf sözcüklerdendir?

Seçenekler

A
ظلم
B
شعر
C
أمر
D
ئر
E
فنن
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerindeki sözcükler Sâlim ve Mehmûz sözcüklerdendir ancak E seçeneğindeki فنن (fenn) Muzâaf sözcüklerdendir.
Doğru yanıt E'dir.

Soru 43

Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden vav ( و) veya ye ( ى) olursa bu nevi kelimelere ne denir?

Seçenekler

A
Misal
B
Lefîf
C
Nâkıs
D
Ecvef
E
Sâlim
Açıklama:
Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden vav ( و) veya ye ( ى) olursa bu nevi kelimelere ecvef denir. Ecvef de misâlde olduğu gibi ikiye ayrılmaktadır: Ecvef-i vâvî ve Ecvef-i yâyî.
Doğru yanıt D'dir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Lefîf-i makrûn sözcüklerdendir?

Seçenekler

A
ولايت
B
ريا
C
وغا
D
وفا
E
وجاء
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerindeki sözcükler Lefîf-i mefrûk sözcüklerdendir ancak B seçeneğindeki ريا riyâ (iki yüzlülük) Lefîf-i makrûn sözcüklerdendir.
Doğru yanıt B'dir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi fi’al vezinde bir Sülâsî Mücerred Masdardır?

Seçenekler

A
صلح
B
طلوع
C
شبع
D
فَتَحَ
E
طنين
Açıklama:
شبع şiba‘ (doymak) fi’al vezinde bir Sülâsî Mücerred Masdardır.
Doğru yanıt C'dir.

Soru 46

موعد sözcüğüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Fa‘lûlet veznindedir.
B
Bu masdar kesinlikle bünyesinde ek bir harf bulundurmaz.
C
Vav ile başlamayan masdarın mimli masdarıdır.
D
Mef‘il veznindedir.
E
Mağfiret anlamındadır.
Açıklama:
Mef‘il (مَفْعِلْ)
Misal olan kelimelerin mimli masdarları bu vezinde gelir. Soru kökünde verilen موعد Mev‘id (söz verme) sözcüğü buna örnektir.
Doğru yanıt D'dir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Mücerred Sülâsî Masdarların İsm-i Fâ‘illerindendir?

Seçenekler

A
عرفان
B
مشروب
C
مهيب
D
وسوسه
E
مطنطن
Açıklama:
Mücerred sülâsî masdarların ism-i fâ‘illeri fâ‘il ( فَاعِلْ ) veznidir.
عرفان irfân (bilmek, anlayış) buna örnektir.
Doğru yanıt A'dır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Mücerred Sülâsî Masdarların İsm-i Mef‘ûllerindendir?

Seçenekler

A
مرور
B
موهبه
C
جاهل
D
موعد
E
محفوظ
Açıklama:
Kökünde illetli harf bulunmayan mücerred sülâsî masdarların ism-i mef‘ûlleri mef‘ûl ( مَفْعُولْ ) vezninde olur. محفوظ mahfûz (saklanan, korunan) buna örnektir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Mücerred Rubâ‘î Masdarlardandır?

Seçenekler

A
نسانيت
B
قهقهه
C
حريت
D
سلاميت
E
ابديت
Açıklama:
Dört aslî harften oluşan masdarlardır. Fa‘lele ( فَعْلَلَه ·) vezninden oluşan tek bir vezne sahiptir. Vezinde kelimenin üçüncü aslî harfi gibi dördüncü aslî harfi de “lam” ( ل) ile gösterilir. Sonda bulunan zaid kapalı te ( ة) bazı kelimelerde ha-i resmiye ( ه ), bazen de te ( ت) şekline dönüşür.
قهقهه (kahkaha) buna örnektir.
Doğru yanıt B'dir.

Soru 50

Mehmûz'un açıklaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Kelimeyi oluşturan aslî harflerden biri hemze olursa.
B
Kelimeyi meydana getiren harflerin içerisinde iletli harfleri oluşturan elif, vav, ye harfleri; hemze ve tekrarlanan harflerden biri bulunmazsa.
C
Kelimeyi meydana getiren aslî harflerden ikinci ve üçüncü harfleri aynı olursa.
D
Aslî harflerden ilki (و ) ve ya (ى )olursa.
E
Kelimenin aslının ikinci harfi illetli
harflerden vav (و ) veya ye (ى ) olursa.
Açıklama:
Mehmûz (مهموز ):Kelimeyi oluşturan aslî
harflerden biri hemze olursa, buna mehmûz denir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi misal kelimelerden birine örnektir?

Seçenekler

A
قدد
B
وقف
C
وفا
D
شئ
E
حلم
Açıklama:
Misal: Aslî harflerden ilki (و ) ve ya (ى ) olan
kelimeye misâl adı verilmektedir. Ayrıca, misâl-i
vâvî واوي مثال ve misâl-i yâyi يايي مثال olmak üzere
iki kısma ayrılmaktadır. Birinci harfi vav (و ) olan kelime misâl-i vâvi, ye (ى ) olan kelime misâl-i yâyi’dir.
a. Vav’lı misâller: وحم vehm, وسط vast (orta),
وظيفه vazîfe, وحد vahade, وقف vakafe (durmak),
وهب vehb (bağışlama), وفق vefk (uygun olma, uygun olmak), وقع vak‘, وضع vaz‘ gibi.
b. Ye’li misâller: يقظ yakaza (uyanıklılık), مين
yümn (bereket, uğur),يسر yüsr (kolaylık). Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 52

Nakıs kelime ne demektir?

Seçenekler

A
Kelimenin aslının ikinci harfi illetli harflerden vav (و ) veya ye (ى ) olursa.
B
Kelimenin aslî harflerinden ikisi illetli harflerden oluşuyorsa.
C
Kelimenin aslî harflerinin üçüncüsü illetli harflerden birinden oluşmuşsa.
D
Kelimeyi meydana getiren aslî harflerden ikinci ve üçüncü harfleri aynı olursa.
E
Kelimeyi oluşturan aslî harflerden biri hemze olursa.
Açıklama:
Nâkıs: Kelimenin aslî harflerinin üçüncüsü
illetli harflerden birinden oluşmuşsa buna nâkıs
denir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi lefîf-i makrûn kelimelerden birine örnektir?

Seçenekler

A
علو
B
رمي
C
بكا
D
حى
E
وفا
Açıklama:
Lefîf-i makrûn: Kelimeyi oluşturan harflerin son ikisi illetli ise buna Lefîf-i makrûn denir.
(روي روايت )rivâyet, ريا riyâ (iki yüzlülük), طى tayy
(çıkarmak), حى hayy (dirilik) gibi. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 54

I. Fa‘ale (فعل ) kalıbı esas alınarak türetilir.
II. Osmanlı Türkçesinde yaygın ve yoğun bir şekilde kullanılmıştır.
III. Okumayı kolaylaştırmak için çeşitli vezinler ile tanıtılan kelimelerdir.
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ya da hangiler sülasi mücerred mastarların özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Arapçada, sülâsi mücerred masdarlar fa‘ale
(فعل (kalıbı esas alınarak türetilir. Bu masdarlar
özü itibarıyla üç aslî harften meydana gelmiştir.
Osmanlı Türkçesinde yaygın ve yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Bu nedenle okumayı kolaylaştırmak için çeşitli vezinler ile tanıtılan kelimelerdir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi ism-i fâ‘il masdarlarıyla oluşturulmuş kelimelerden biridir?

Seçenekler

A
دين
B
مهيب
C
حفظ
D
مستور
E
وصال
Açıklama:
İsm-i fâ‘il masdarın anlattığı iş, hareket veya hâli yapanı gösterir. Türkçede bunu fiilin köküne -an, -en eki ilâvesiyle elde ediyoruz.
Meselâ: görmek - gören, koşmak - koşan
İsm-i fâ‘iller sâbit olmayan, geçici bir durum veya hâli belirtir. Arapçada ism-i fâ‘iller ancak etken/aktif (ma‘lûm) fiillerden yapılır. Edilgen (mechûl) fiillerden ism-i fâ‘il yapılamaz.
عامل âmil (yapan, işleyen) عمل amel (iş, çalışma)
عارف ârif (bilen, irfan sahibi olan) عرفان irfân (bilmek, anlayış) جاهل câhil (bilgisiz, gafil) جهالت cehâlet (bilmezlik) خادم hâdım (hizmet eden) خدمت hıdmet (hizmet) واصل vâsıl (kavuşan, ulaşan) وصال visâl (kavuşma, ulaşma)
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 56

I. Dört aslî harften oluşan masdarlardır.
II. Vezin mef‘ûvv şeklinde olur.
III. Vezin fa şeklindedir.
Yukarıda mücerred rubâ‘î masdarlara ilişkin verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Mücerred Rubâ‘î Masdarlar: Dört aslî harften oluşan masdarlardır. Fa‘lele vezninden oluşan tek bir vezne sahiptir. Vezinde kelimenin üçüncü aslî harfi gibi dördüncü aslî harfi de “lam” (ل ) ile gösterilir. Sonda bulunan zaid kapalı te (ة ) bazı kelimelerde ha-i resmiye (ه ), bazen de te ( ت ) şekline dönüşür. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 57

Aşağıdak kelimelerden hangisinin karşılığı debdebeli, gösterişlidir?

Seçenekler

A
مطنطن
B
مسلسل
C
مرتجم
D
مدبدبه
E
سلسله
Açıklama:
مدبدبه müdebdeb (debdebeli, gösterişli)
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi mücerred rubâ‘î masdarlardan biri kullanılarak oluşturulmuş kelimelerden biridir?

Seçenekler

A
رعايت
B
ترجمه
C
موجود
D
حفظ
E
مستور
Açıklama:
Dört aslî harften oluşan masdarlardır. Fa‘lele vezninden oluşan tek bir vezne sahiptir. Vezinde
kelimenin üçüncü aslî harfi gibi dördüncü aslî harfi de “lam” (ل ) ile gösterilir. Sonda bulunan zaid kapalı te (ة ) bazı kelimelerde ha-i resmiye (ه) bazen de te ( ت ) şekline dönüşür.
وسوسه vesvese (şüphe, tereddüd),
طنطنه tantana (gösteriş, gürültü patırtı)
سلطنت saltanat (hakimiyet, kuvvet, gösteriş, şatafat)
فذلكه fezleke (özet, netice)
ولوله velvele (gürültü, patırtı)
زلزله zelzele (sarsıntı, deprem)
ترمجه terceme (tercüme, çeviri)
قهقهه kahkaha (yüksek sesle güwlme)
عربده arbede (kavga, gürültü)
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 59

Mücerred rubâ‘î masdarların ism-i mef‘ûlü müfa‘lel veznindedir. Aşağıdaki kelimelerden hangisi bu açıklamaya örnek olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
انسان
B
سلسله
C
ترمجه
D
مرتجم
E
مطنطن
Açıklama:
Mücerred rubâ‘î masdarların ism-i mef‘ûlü müfa‘lel veznindedir.
مطنطن mutantan (gürültülü, gösterişli)
طنطنه tantana
مسلسل müselsel (birbirine bağlı olan, sıralı)
سلسله silsile (birbirine bağlı olmak, sıralı olmak)
مرتجم mütercem (tercüme olunmuş)
ترمجه terceme (tercüme)
مدبدبه müdebdeb (debdebeli, gösterişli)
دبدبه debdebe (gürültü, patırtı)
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 60

Hangisi illetli harftir?

Seçenekler

A
ع
B
ج
C
ر
D
و
E
ز
Açıklama:
İlletli harfler elif, vav ve ye (ا.و.ی) olmak üzere üçtür.

Soru 61

Hangisi sâlim kelimedir?

Seçenekler

A
أدب
B
حكم
C
وقت
D
عفو
E
ولی
Açıklama:
Sâlim :سالم Kelimeyi meydana getiren harflerin içerisinde illetli harfleri oluşturan elif, vav, ye (ا.و.ی) harfleri; hemze ve tekrarlanan harflerden biri bulunmazsa buna sâlim adı verilmektedir. Bu üç harften birisinin bulunmadığı tek kelime B seçeneğindeki حكم “hükm” kelimesidir.

Soru 62

Hangisi nâkıs kelime değildir?

Seçenekler

A
سهو
B
هدي
C
غنا
D
سحاء
E
شوق
Açıklama:
Nâkıs: Kelimenin aslî harflerinin üçüncüsü illetli harflerden birinden oluşmuşsa buna nâkıs denir. Bu da kendi arasında üç kısma ayrılmaktadır. Yalnızca E seçeneğindeki شوق “şevk” kelimesi nâkıs değildir.

Soru 63

Hangisi misâl kelimedir?

Seçenekler

A
وظيفه
B
شفاء
C
هدى
D
عيش
E
ذوق
Açıklama:
Misâl: Aslî harflerden ilki (و) ve ya (ى) olan kelimeye misâl adı verilmektedir. Ayrıca, misâl-i vâvî مثال واوي ve misâl-i yâyi مثال يايي olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Birinci harfi vav (و) olan kelime misâl-i vâvi, ye (ى) olan kelime misâl-i yâyi’dir. Yalnızca A seçeneğindeki وظيفه “ vazife” kelimesi misaldir.

Soru 64

Arapçada basit masdarlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
mefrûk
B
ecvef
C
muzâaf
D
mücerred
E
mezîdünfîh
Açıklama:
Arapçada masdarlar mücerred مجرد (soyut-basit simple) ve mezîdünfîh مزيد (artırılmış, harf eklenmiş) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Soru 65

Arapçada üç aslî harften oluşan masdarlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
rubâî
B
hümâsî
C
sülâsî
D
mimli masdar
E
semâî
Açıklama:
Mücerred masdarlar, kelimedeki harf sayısına göre çeşitli isimlerle adlandırılmışlardır. Bunlardan üç aslî harften oluşanlara ثلاثي sülâsî, dört aslî harfe sahip olanlara رباعي rubâî, beş harflilere ise خماسي hümâsî adı verilmektedir.

Soru 66

Hangisi عمل “amel” (iş, çalışma) kelimesinin ism-i fâilidir?

Seçenekler

A
عمال
B
عامل
C
عمله
D
اعمال
E
اماله
Açıklama:
Arapçada عمل “amel” (iş, çalışma) kelimesinin ism-i fâili عامل “âmil” (yapan, işleyen) şeklindedir.

Soru 67

Hangisi ميل “meyl” kelimesinin ism-i fâilidir?

Seçenekler

A
مايل
B
تمايل
C
متمايل
D
ماله
E
اماله
Açıklama:
Arapçada ميل “meyl” (bir tarafa eğilme, yönelme) kelimesinin ism-i fâili مايل “meyyâl” (meyl eden, bir tarafa eğilen) şeklindedir.

Soru 68

Fiilin belirttiği iş, hareket veya hâle maruz kalan kişi veya nesneyi gösteren kelimelere ne ad verilir?

Seçenekler

A
aksâm-ı seb’a
B
mücerred masdar
C
lefîf
D
ism-i fâ‘il
E
ism-i mef‘ûl
Açıklama:
İSM-İ MEF‘ÛL
Fiilin belirttiği iş, hareket veya hâle maruz kalan kişi veya nesneyi gösterir. Türkçede, -an, -en; -mış, -miş; -mış olan, -miş olan ekleriyle yapılır. Geçişsiz (lâzım) olan fiillerden ism-i mef‘ûl gelmez.

Soru 69

Arapça حفظ “hıfz” (saklama, koruma) kelimesinin ism-i mef‘ûlü hangisidir?

Seçenekler

A
حافظ
B
محافظه
C
محافظ
D
محفوظ
E
حفاظ
Açıklama:
Arapça حفظ “hıfz” (saklama, koruma) kelimesinin ism-i mef‘ûlü محفوظ “mahfuz” (gizlenmiş, saklanmış, korunmuş) şeklindedir.

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangileri Osmanlı Türkçesi’nde kullanılan mezidünfih masdarlardandır? I-İf‘âl II-Tefa‘‘ul III-Müfâ‘ale infi‘âl IV-ifti‘âl V-is‘âl

Seçenekler

A
II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
is‘âl mezidünfih masdarlardan değildir.

Soru 2

Aşağıda anlamları verilen mastarlardan hangilerinin karşılığı doğrudur?
I-if‘âl - Geçişli
II-tef‘îl - Geçişsiz
III-müfâ‘ale - işteş, geçişli, geçişli
IV-tefa‘‘ul - dönüşlü, geçişsiz, bazen geçişli, yapmacıklık
V-tefâ‘ul - işteş, dönüşlü, geçişsiz, bazen geçişli, yapmacıklık

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-III-IV-V
C
II-III-IV-V
D
II-III-IV
E
I-III-V
Açıklama:
tef‘îl - Geçişsiz olanları geçişli hale getirir.

Soru 3

Arapça tamlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I-Tamlanan önce tamlayan sonradır. II-Tamlanan kelimenin sonu daima fethalıdır. III-Harf-i ta‘rîfin elifi hiçbir zaman okunmaz. IV-İkinci ve sonraki kelimelerin başına “el” harf-i ta‘rîfi getirilir. V-İkinci kelime isim ise tamlama isim tamlaması adını alır.

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-III-IV-V
C
I-II-IV-V
D
II-III-IV-V
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Tamlanan kelimenin sonu daima fethalı değildir.

Soru 4

Aşağıdaki masdarlardan hangilerinin karşılarında yazan anlamı doğrudur?I-اجَ رْ خِ ا ihrâc (dışarı çıkarma) II-خروج hurûc (çıkma) III-امَ زْعِ ا i‘zâm (gönderme) IV-عزيمت azîmet’ten (gitme) V-امَ هْفقِ ا ifhâm (söylemek)

Seçenekler

A
I-II-II-V
B
II-III-IV-V
C
II-III-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
ifhâm söylemek anlamında değildir. Anlatmak anlamındadır.

Soru 5

Aşağıdaki mezîdünfih masdarlardan hangilerinin karşılarında yazan okunuşları doğrudur? I-امهال imhâl II-انزال inkar III-اسكات iskât IV-انفاق infâk V-الزام ilzâm

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-III-IV-V
C
I-II-IV-V
D
I-II-III-IV
E
II-III-IV-V
Açıklama:
kelimenin okunuşu inzâl dir.

Soru 6

Aşağıdaki tamlamalardan hangisinin okunuşu yanlıştır?

Seçenekler

A
قبل الطوفان kable’t-Tûfân
B
حديﻘﺔالوزرا hadîkatu’l-vüzerâ
C
فﻘرالدم fakrü’d-dem
D
بيت اﻟﻠﻪ Beytullâh
E
قاضى الحاجت Kâzi’l-hâcât
Açıklama:
Doğru Cevap E'dir.

Soru 7

“söz, ifade” anlamındaki kelimenin doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
كلام
B
تليك
C
تميل
D
ْ تَ نَ اوَ عُ م
E
فﻘرالدم
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sıfat tamlamasıdır?

Seçenekler

A
دول المعظمه
B
ام الكتاب
C
تحت البحر
D
يوم الدين
E
يوم الجزا
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 9

“Güneş ışığı, güneşin ışığı” anlamındaki tamlamanın Arapça doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
نورالشمس
B
نورالﻘمر
C
فحرالنسا
D
نورالاسلام
E
دارالدنيا
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 10

Harfi tarifle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kelimeyi belirsiz hale getirir
B
Cümlenin öznesidir.
C
Kelimeyi belirli hale getirir.
D
Cümlenin yüklemini gösterir.
E
Tamlanan kelimesini belirler.
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi mezîdünfih masdarlar için doğru değildir?

Seçenekler

A
Masdarın yakın görünen geçmiş zaman III. teklik şahıs çekiminde mezîdünfih masdarlar üç harften oluşur.
B
Mezîdünfih masdarlar semâî değillerdir.
C
Mezîdünfih masdarlar her bir kelimenin çatısında belirli değişiklikler yapar.
D
Arapça’da daha fazla mezidünfih masdar varsa da, Osmanlı Türkçesi’nde bunlardan 9 adedi kullanılmıştır.
E
Mezidünfih masdarlardaki kıyasîlik genel değildir.
Açıklama:
Her iki şekildeki masdarın içerisinde ekleme (zâid) harf bulunabilirse de masdarın çekimli hâli olan yakın görünen geçmiş zaman III. teklik şahıs çekiminde sülâsî mücerred masdarlar üç harften oluşur. Mezîdünfih masdarlarda ise ekleme harfler vardır.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisinde if‘âl babındaki kelime geçişsizdir?

Seçenekler

A
ikdâm
B
ihrâc
C
i‘zâm
D
ifhâm
E
ismâ‘
Açıklama:
Bu bâbda bulunan bazı masdarlar geçişsiz olabilirler: ikdâm (gayretle çalışmak) imkân (mümkün olmak)

Soru 13

Aşağıdakilerin hangisi if‘âl bâbının ism-i fâ‘ilini örneklemektedir?

Seçenekler

A
mümidd
B
mukarr
C
mülgā
D
mûcer
E
ikrâm
Açıklama:
imdâd (yardım)-mümidd (yardım eden)

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi if‘âl bâbının ism-i mef‘ûlünü örneklemektedir?

Seçenekler

A
müşâr
B
mümzî
C
mûcib
D
müdîr
E
müfrit
Açıklama:
işâret-müşâr (işaret edilen)

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi تأديب kelimesi için söylenemez?

Seçenekler

A
Geçişliliği bir kat daha arttırılmış bir kelimedir.
B
Te’dîb şeklinde okunur.
C
Vezni tef'îl'dir.
D
Kök harleri ادب'dir.
E
Terbiye verme anlamına gelir.
Açıklama:
Geçişsizken geçişli hale getirilerek ettirgenlik sağlanmıştır.
Edeb-te'dib: Edep-Edeplendirme/Terbiye verme

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tef‘îl bâbının ism-i fâ‘ilini örneklemektedir?

Seçenekler

A
mürebbî
B
müberrâ
C
mutarrâ
D
mürekkeb
E
teşrîf
Açıklama:
terbiye-mürebbî

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tefa'ül veznindedir?

Seçenekler

A
teşeffî
B
şecâ‘at
C
müteredded
D
tecâhül
E
tenâhî
Açıklama:
Tefa''ül vezninin nâkıs ve mehmûzü’l-lâmda tefa‘‘î şeklini alır: teşeffî (şifa bulma)

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi tefâ‘ül babının ism-i fâ'ilini örneklemektedir?

Seçenekler

A
mütezâdd
B
mütedâvel
C
müte‘âref
D
tesâvî
E
muhârebe
Açıklama:
Tefâ‘ül bâbının ism-i fâ‘ili mütefâ‘ildir. Müzâ‘aflarda vezin mütefâ‘‘ olur. Ör.:
متضاد mütezâdd (birbirine zıt olan) تضاد tezâdd (iki şeyin birbirine zıt olması)

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi müfâ‘ale babının ism-i mef'ûlüne örnektir?

Seçenekler

A
mübârek
B
mümâss
C
münâfî
D
muhâfız
E
mukabele
Açıklama:
Müfâ‘ale bâbının ism-i fâ‘ili müfâ‘aldir. Ör.:mübâreke-mübârek

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi müfâ‘ale bâbının ism-i fâ‘ilini örneklemektedir?

Seçenekler

A
mübâdil
B
mütâreke
C
müşâhed
D
muhâtab
E
mütedâvî
Açıklama:
mübâdele-mübâdil

Soru 21

Aşağıdaki mezidünfih masdarlardan hangisi if’âl bâbının ism-i fâ’il biçimindedir?

Seçenekler

A
تبليغ
B
تفهيم
C
مخضر
D
متكبر
E
تشكر
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan İsm-i Fâ’il
İf’al bâbında türetilen hazırlama anlamındaki ihzâr kelimesinin ism-i fâ’ili مخضر (muhzır) şeklindedir.

Soru 22

Aşağıdaki mezidünfih masdarlardan hangisinin okunuşu mükrim - ağırlayan anlamındadır?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan İsm-i Fâ’il
Seçeneklerde sırasıyla mükrim (ağırlayan), muhzır (hazır eden), muhric (çıkaran),müfrit ( aşırı giden), mücber (zorlanmış) kelimeleri bulunmaktadır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi mezidünfih masdarlardan if’âl bâbının ism-i mef’ûl biçimindedir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan İf’âl babının İsm-i Mef’ûl Şekli
B seçeneğinde yer alan kelime muhkem (sağlamlaştırılmış) if’âl babının ism-i mef’ûl şeklindedir. Diğerleri ise i’lâlde ism-i fâ’il şeklindedir. Mümzi (imzalayan), mümidd (yardım eden), mûcib ( gerektiren) , müdîr (idare eden)

Soru 24

Aşağıdaki masdarların hangisinin okunuşu yanlıştır?

Seçenekler

A
İslâm
B
İnkâr
C
İmkân
D
İsnâd
E
İlhâm
Açıklama:
Mezidünfih İsm-i Fâ’il ve İsm-i Mef’ûllerini Tanıma
E şıkkının okunuşu ilhâm değil ilhâk olacaktır.

Soru 25

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin okunuşu ‘’cehâlet’’ şeklindedir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan Tef’îl Bâbı
Kelimeler sırasıyla; irfân, cehâlet, vahdet, savab (sevab), ayb ( ayıp )

Soru 26

Aşağıdaki Mezidünfih Masdarlardan hangisi ettirgenlik sağlamaz?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan Tef’îl Bâbı
tebliğ (eriştirilen), te’dîb (terbiye verme ), tekzîb ( yalanlama) tecdîd ( yenileme) geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlamışlardır. Techîl ( cahil görmek ) geçişlidir.

Soru 27

Aşağıdaki Mezidünfih Masdarlardan hangisi ‘’Tefa’ül Bâbı’’ ndadır?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan Tefa’ül Bâbı
Seçeneklerdekiler sırasıyla; teşbih, teşekkür, tekbir, tevhid, ta’lîm biçimindedir. Teşekkür, Tefa’ül Bâbındadır, diğerleri Tef’îl Bâbındadırlar.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ‘’ müteveffa’’ kelimesinin yazılış biçimidir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan Tefa’ül Bâbı
müte’ahhid ( taahhüd eden ), müte’addid ( çoğalan, artan ), mütekebbir (kibirli ), müteveffa (ölmüş, vefat etmiş ), müteredded ( tereddüt edilen )

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Mezidünfih Masdarlardan Müfâ’ale Bâbında değildir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarlardan Tefa’ül Bâbı - Müfâ’ale Bâbı
Mübâdele ( değiştirmek ), mütekâmil ( olgunlaşmış) muhâfaza ( korumak ), mukabele ( karşılamak), muhâbere ( haberleşmek ) Mütekâmil Tefâ’ül bâbının ism-i fâ’ili mütefâ’il biçimindedir. Diğerleri Müfâ’ale bâbındadırlar.

Soru 30

Aşağıdaki kelimelerden hangisinin okunuşu ‘’müşâhede’’ biçimindedir?

Seçenekler

A
B
C
D
E
Açıklama:
Mezidünfih Masdarların Müfâ’ale Bâbının İsm-i Fâ’il ve İsm-i Mef’ûllerini tanıma
müşâhede - muhâceret - muhâlefet - muhârebe - mu’âvenet

Soru 31

Mezîdünfih masdarlar başka hangi isimle anılırlar?

Seçenekler

A
Kıyâsî masdarlar
B
Basit masdarlar
C
Mücerred masdarlar
D
Sülâsî masdarlar
E
Yalın masdarlar
Açıklama:
Sülâsî masdarların daha önce gördüğümüz şekilleri mücerred (basit) masdarlar idi. Sülâsîlerin bunlardan başka mezîdünfih (artırılmış) adıyla anılan masdar şekilleri de vardır. Bunlar aynı zamanda “Kıyâsî Masdarlar” adıyla da anılırlar.
Bu bilgi doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 32

Fi‘âlet vezninde mücerred masdar olan kitâbet kelimesinin esas masdar hali ketebe şeklindedir. Bu sözcüğün kaç harfi vardır?

Seçenekler

A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Fi‘âlet vezninde mücerred masdar olan kitâbet kelimesinin esas masdar hali ketebe şeklinde olup sadece 3 harfe sahiptir.

Soru 33

Mücerred sülâsî masdarın ilk aslî harfinden önce hemze ve ikinci aslî harfinden sonra elif eklenerek oluşturulur. Arapça’da bu bâbdaki masdarlar birçok mana meydana getirmek üzere kullanılırsa da, Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla ne manası için kullanılır?

Seçenekler

A
Geçişlilik
B
Geçişsizlik
C
Edilgenlik
D
Ettirgenlik
E
Fiil Masdarı
Açıklama:
Mücerred sülâsî masdarın ilk aslî harfinden önce hemze ve ikinci aslî harfinden sonra elif eklenerek oluşturulur. Arapça’da bu bâbdaki masdarlar birçok mana meydana getirmek üzere kullanılırsa da, Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla geçişlilik (müte‘addî) manası için kullanılır. Geçişsiz olan (lâzım) masdarlar bu bâba aktarıldıklarında geçişlilik kazanır, ettirgen olurlar.

Soru 34

Aşağıda bulunan bâblardan hangi masdar geçişsizdir?

Seçenekler

A
i‘lâm
B
işrâb
C
ismâ‘
D
ifhâm
E
ikdâm
Açıklama:
Mücerred sülâsî masdarın ilk aslî harfinden önce hemze ve ikinci aslî harfinden sonra elif eklenerek oluşturulur. Arapça’da bu bâbdaki masdarlar birçok mana meydana getirmek üzere kullanılırsa da, Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla geçişlilik (müte‘addî) manası için kullanılır. Geçişsiz olan (lâzım) masdarlar bu bâba aktarıldıklarında geçişlilik kazanır, ettirgen olurlar. Bu bâbda bulunan bazı masdarlar geçişsiz olabilirler. ikdâm (gayretle çalışmak), imkân (mümkün olmak) gibi.

Soru 35

Tef‘îl bâbı başına (ت) ve ikinci aslî harften sonra uzun î sesi veren (ى) harflerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Osmanlı Türkçesi’nde bu bâbda kelimeler sıklıkla kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu bâbtaki kelimelerin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
B
Aslında geçişli olan mücerred sülâsî masdarlardan geçişli olanlarının geçişliliğini bir kat daha artırır.
C
Bu bâb bazen saymak, kabul etmek manasını verir.
D
Sayıları gösteren masdarlara geçişsizlik verir.
E
Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder
Açıklama:
Doğrusu: "Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir." olmalıdır.
  • vahdet (birlik) - tevhîd (birlemek)
  • isneyn (iki) - tesniye (ikilemek)
  • selâse (üç ) - teslîs (üçlemek) örenkleri gibi.

Soru 36

Aşağıdaki mezîdünfih masdarların bâbları hangisi karşısında yazılı çatı ile uyumsuzdur?

Seçenekler

A
علم ilm -geçişli
B
صادم tesâdüm - geçişli
C
امكان imkân - geçişsiz
D
شرب şurb- geçişli
E
مسع sem‘ - geçişli
Açıklama:
صادم tesâdüm işteş çatıya sahiptir.

Soru 37

Tef‘îl bâbının tef‘âl (bazen tif'âl) vezni ve tef‘ile vezninden çeşitli masdarlar Osmanlı Türkçesi’nde kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi buna örnek değildir?

Seçenekler

A
tezkâr
B
kerre
C
muhârebe
D
tecribe
E
mesel
Açıklama:
Muhârebe (savaşma), Mezidünfih Masdarlardan Müfâ‘ale içinde ele alınabilir.

Soru 38

Son harfi hemze olan köklerde, tef‘îl bâbındaki zâid olan (ى) harfi düşerek hemzeden sonra (ة) gelir ve tef‘i’e veznini alır.
Aşağıdakilerden hangisi buna örnektir?

Seçenekler

A
Mu‘allim
B
Tebri’e
C
Tasdîk
D
Musaddık
E
Mürebbî
Açıklama:
Son harfi hemze olan köklerde, tef‘îl bâbındaki zâid olan (ى) harfi düşerek hemzeden sonra (ة) gelir ve tef‘i’e veznini alır. Örneğin: ber’ (kurtulmak)'tan tebri’e (kurtarmak), hatâ’dan tahtı’e ( hatalı görmek ) gibi.

Soru 39

Tefâ‘ül bâbı ilk aslî harften önceki (ت), sonrasına (ا) eklenmesi ve ikinci aslî harfin ötreli okunmasıyla oluşur. Genellikle iki veya daha fazla kişi arasında işteşlik sağlamak için kullanılır. Aşağıdakilerden hangisi buna örnektir?

Seçenekler

A
deyn
B
şükr
C
mütevellî
D
mütekebbir
E
tenâzur
Açıklama:
nazar (bakmak)'dan tenâzur (bakışmak) iki veya daha fazla kişi arasında işteşlik sağlamaktadır.

Soru 40

Tefâ‘ül bâbının ism-i mef‘ûlü ne şekildedir?

Seçenekler

A
mütefa‘‘â
B
tefâ’’
C
mütefâ‘il
D
mütefâ‘al
E
mütefâ‘‘
Açıklama:
Tefâ‘ül bâbının ism-i mef‘ûlü mütefâ‘al şeklindedir. Oldukça az kullanılır. Örneğin: müte‘âref (meşhur, ünlü)

Soru 41

Müfâ‘ale bâbının ism-i fâ‘ili nedir?

Seçenekler

A
müfâ‘ât
B
müfâ‘al
C
müfâ‘il
D
mütefâ‘a
E
müfâ‘î
Açıklama:
Müfâ‘ale bâbının ism-i fâ‘ili müfâ‘il'dir. Vezin, bâbdaki ikinci aslî harfin esreli okunması ve sondaki (ة)'nin atılması ile elde edilir. Örneğin: muhâfız (koruyan), muhâbir (haber veren)

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi mezidünfih masdarlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İf'âl
B
Müfâ'alet
C
Tef'îl
D
Tefa''ül
E
Tefâ'ül
Açıklama:
İf'âl, tef'îl, tefa''ül, tefâ'ül, müfâ'ale mezidünfik masdarlardandır. Bu bilgiler doğrultusunda B şıkkı doğru cevaptır.

Soru 43

"Mücerred sülâsî masdarın ilk aslî harfinden önce hemze ve ikinci aslî harfinden sonra elif eklenerek oluşturulur. Arapça’da bu bâbdaki masdarlar birçok mana meydana getirmek üzere kullanılırsa da, Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla geçişlilik (müte‘addî) manası için kullanılır. Asıl manaları geçişli olan masdarlardan bu bâba çevrilenler bir kat daha geçişli hale gelirler."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki açıklamaya uygun bir örnek yer almaktadır?

Seçenekler

A
İğnâ
B
İ'âde
C
Îlâm
D
İfhâm
E
İkdâm
Açıklama:
ِاعالم i‘lâm (bildirmek) علم ilm’den (bilmek)
ِافهام ifhâm (anlatmak) فهم fehm’den (anlamak)
ِاشراب işrâb (içirmek) شرب şurb’dan (içmek)
اِمساع ismâ‘ (işittirme) مسع sem‘ (işitmek)’den
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 44

Aşağıdaki seçeneklerde yer alan sözcüklerden hangisi if'âl babında yer alan geçişsiz masdarlardan biridir?

Seçenekler

A
İşrâb
B
İlbâs
C
İhrâc
D
Îkâz
E
İmkân
Açıklama:
Bu bâbda bulunan bazı masdarlar geçişsiz olabilirler.
اِقدام ikdâm (gayretle çalışmak) امكان imkân (mümkün olmak)
bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 45

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi if'âl bâbının ism-i fâ'illerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Mümidd
B
Mükrim
C
Müfrit
D
Muhric
E
Muhzır
Açıklama:
خمضر muhzır (hazır eden) اخضار ihzâr (hazırlama)
خمرج muhric (çıkaran) اخراج ihrâc (çıkarma)
مفرط müfrit (aşırı giden) افراط ifrât (aşırı gitme)
مكرم mükrim (ağırlayan) اكرام ikrâm (ağırlama)
Mümidd İ‘lâlde İsm-i Fâ‘il dir.
Bu bilgiler dahilinde doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 46

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi if'âl bâbının ism-i mef'ûllerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Mücber
B
Müdîr
C
Mülhak
D
Münker
E
Muhkem
Açıklama:
حمكم muhkem (sağlamlaştırılmış) احكام ihkâm (sağlamlaştırmak)
منكر münker (inkâr edilmiş) انكار inkâr (kabul etmemek)
ملحق mülhak (ilâve olunmuş) احلاق ilhâk (ilâve etmek)
جمرب mücber (zorlanmış) اجبار icbâr (zorlamak)
Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 47

"Tef‘îl bâbı başına (ت (ve ikinci aslî harften sonra uzun î sesi veren (ى (harflerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Osmanlı Türkçesi’nde bu bâbda kelimeler sıklıkla kullanılmıştır. Bu bâbtaki kelimelerin beş özelliği vardır:
1. Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
2. Aslında geçişli olan mücerred sülâsî masdarlardan geçişli olanlarının geçişliliğini bir kat daha artırır.
3. Bu bâb bazen saymak, kabul etmek manasını verir.
4. Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir.
5. Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder"
Yukarıdaki açıklama dikkate alındığında aşağıdaki seçeneklerde yer alan sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
Teblîg
B
Tekzîb
C
Tefhîm
D
Tecdîd
E
Te'dîb
Açıklama:
1. Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
تبليغ teblîğ (eriştirilen) بلوغ bülûğ (erişme)
تكذيب tekzîb (yalanlama) كذب kizb (yalan)
جتديد tecdîd (yenileme) جديد cedîd (yeni)
تأديب te’dîb (terbiye verme, edeblendirme) ادب edeb
2. Aslında geçişli olan mücerred sülâsî masdarlardan geçişli olanlarının geçişliliğini bir kat daha artırır.
تعريف ta‘rîf (bildirmek) عرفان irfân (bilmek)
تعليم ta‘lîm (öğretmek) علم ilm (bilmek)
تفهيم tefhîm (anlatmak) فهم fehm (anlamak)
bubilgiler dahilinde doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 48

"Tef‘îl bâbı başına (ت (ve ikinci aslî harften sonra uzun î sesi veren (ى (harflerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Osmanlı Türkçesi’nde bu bâbda kelimeler sıklıkla kullanılmıştır. Bu bâbtaki kelimelerin beş özelliği vardır:
1. Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
2. Aslında geçişli olan mücerred sülâsî masdarlardan geçişli olanlarının geçişliliğini bir kat daha artırır.
3. Bu bâb bazen saymak, kabul etmek manasını verir.
4. Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir.
5. Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder"
Yukarıdaki açıklama dikkate alındığında aşağıdaki seçeneklerde yer alan sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
Tevhîd
B
Tesniye
C
Teslîs
D
Tekbîr
E
Tahmîs
Açıklama:
4. Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir.
توحيد tevhîd (birlemek) وحدت vahdet (birlik)
تثنيه tesniye (ikilemek) اثنني isneyn (iki)
تثليث teslîs (üçlemek) ثالثه selâse (üç )
ختميس tahmîs (beşlemek) مخسه hamse (beş)
5. Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder
تسبيح tesbîh (“Sübhana’llah” demek)
حتليل tehlîl (“Lâ-ilâhe İlla’llah” demek)
تكبري tekbîr (“Allahu Ekber” demek)
bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 49

"Tef‘îl bâbı başına (ت (ve ikinci aslî harften sonra uzun î sesi veren (ى (harflerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur. Osmanlı Türkçesi’nde bu bâbda kelimeler sıklıkla kullanılmıştır. Bu bâbtaki kelimelerin beş özelliği vardır:
1. Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
2. Aslında geçişli olan mücerred sülâsî masdarlardan geçişli olanlarının geçişliliğini bir kat daha artırır.
3. Bu bâb bazen saymak, kabul etmek manasını verir.
4. Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir.
5. Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder"
Yukarıdaki açıklama dikkate alındığında aşağıdaki seçeneklerde yer alan sözcüklerden hangisi diğerlerinden farklıdır?

Seçenekler

A
Ta'yîb
B
Tasvîb
C
Tekbîr
D
Techîl
E
Tesbîh
Açıklama:
3. Bu bâb bazen saymak, kabul etmek manasını verir.
تعييب ta‘yîb (ayıp saymak) عيب ayb
تصويب tasvîb (doğru kabul etmek) صواب savab
تكبري tekbîr (büyük görmek)
جتهيل techîl (câhil görmek) جهالت cehâlet (bilmezlik, câhillik)
5. Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder
تسبيح tesbîh (“Sübhana’llah” demek)
حتليل tehlîl (“Lâ-ilâhe İlla’llah” demek)
تكبري tekbîr (“Allahu Ekber” demek)
bu bilgiler dahilinde doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 50

“Mezidünfih” masdar ne demektir?

Seçenekler

A
Arttırılmış
B
Azaltılmış
C
Yalınlaşmış
D
Türetilmiş
E
Sıfatlaşmış
Açıklama:
Mezîdünfih “artırılmış, ilâve edilmiş” manasına gelmektedir. Doğru yanıt A” şıkkıdır.

Soru 51

Osmanlı Türkçesi’nde kaç tane mezidünfih masdar kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Arapça’da daha fazla mezidünfih masdar varsa da, Osmanlı Türkçesi’nde bunlardan 9 adedi kullanılmıştır. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Türkçesi’nde kullanılan mezidünfih masdarlardan biri değildir?

Seçenekler

A
if‘âl
B
tef‘îl
C
tef’e‘ül
D
müfâ‘ale
E
infi‘âl
Açıklama:
Osmanlı Türkçesi’nde kullanılan mezidünfih masdarlar if‘âl, tef‘îl, tefa‘‘ul, tefâ‘ul, müfâ‘ale infi‘âl, ifti‘âl, if‘ilâl, istif‘âl’dir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 53

Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla geçişlilik manası için kullanılan mezidünfih masdar hangisidir?

Seçenekler

A
if‘âl
B
infi‘âl
C
istif‘âl
D
tef‘îl
E
tefâ‘ul
Açıklama:
Mezidünfih masdarlardan if‘âl, Osmanlı Türkçesi’nde çoğunlukla geçişlilik (müte‘addî) manası için kullanılır. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi “İ‘lâlde İsm-i Fâ‘il”e bir örnektir?

Seçenekler

A
مخضر
B
موجب
C
مخرج
D
مفرط
E
مكرم
Açıklama:
موجب mûcib (gerektiren) kelimesi “İ‘lâlde İsm-i Fâ‘il”e bir örnektir. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 55

Aşağıdaki kelimelerden hangisi “İ‘lâlde İsm-i Mef‘ûl”e bir örnek değildir?

Seçenekler

A
موجْر
B
مقّر
C
مشار
D
مدير
E
ملغى
Açıklama:
مدير müdîr (idare eden) kelimesi “İ‘lâlde İsm-i Fâ‘il”e bir örnektir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi “cedîd” kelimesinin “tef‘îl” babına dönüşmüş şeklidir?

Seçenekler

A
Cedâde
B
Teceddüd
C
Tecdîd
D
Müteceddid
E
Cedîde
Açıklama:
جديد “cedîd” kelimesinin “tef‘îl” babına dönüşmüş şekli تجديد “tecdîd”dir. Doğru yanıt “C” şıkkıdır.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi “üçleme” manasına gelen tef‘îl babında bir kelimedir?

Seçenekler

A
Tevhîd
B
Teşbîh
C
Tesniye
D
Teslîs
E
Tahmîs
Açıklama:
“üçleme” manasına gelen tef‘îl babındaki kelime “teslîs” kelimesidir. Doğru yanıt “D” şıkkıdır.

Soru 58

Tef‘îl bâbının ism-i mef‘ûlü nasıl yazılmaktadır?

Seçenekler

A
müfa‘‘al
B
mufa‘‘il
C
mufa‘‘î
D
mufa‘‘il
E
mû’il
Açıklama:
Tef‘îl bâbının ism-i mef‘ûlü müfa‘‘al (ُمَفَّع ْل) şeklindedir. Doğru yanıt “A” şıkkıdır.

Soru 59

“Sülâsî mezidünfih masdarlardan tef‘îl bâbındaki dönüşsüz kelimeler bu bâba çevirildiklerinde dönüşlülük kazanırlar.”
Yukarıda tanımı verilen mezidünfih masdar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tefâ‘ul
B
Tefa‘‘ül
C
İf‘âl
D
Müfâ‘ale
E
İfti‘âl
Açıklama:
Sülâsî mezidünfih masdarlardan tef‘îl bâbındaki dönüşsüz kelimeler tefa‘‘ül bâbına çevirildiklerinde dönüşlülük kazanırlar. Doğru yanıt “B” şıkkıdır.

Soru 60

Aşağıdaki mezîdünfih masdarlardan hangisinin okunuşu doğru yazılmıştır?

Seçenekler

A

اخراج-Uhrac

B

اعزام-Azîm

C

ِمساع-ismâ‘

D

تبليغ-Teblîğ

E

كذب-Kezzab

Açıklama:

تبليغ-Teblîğ

Doğru yazılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 61

Aşağıdaki mezidünfih masdarlardan hangisi sayı gösteren masdarlara geçişlilik verir?

Seçenekler

A

تفهيم-tefhîm

B

تثنيه-tesniye

C

تعييب-ta‘yîb

D

بلوغ-bülûğ

E

تأديب-te’dîb

Açıklama:

تثنيه-tesniye=ikilemek anlamında olup, sayıları gösteren masdarlara geçişlilik veren mezidünfih masdarlara örnektir. Doğru cevap B'dir.

Soru 62

"مفرط" kelimesi hangi bâbın ism-i fâ‘ili'dir?

Seçenekler

A
Tef‘îl
B
İ‘lâl
C
İf‘âl
D
Tefa‘ül
E
Tefâ‘ül
Açıklama:

"مفرط" kelimesi İf‘âl bâbının ism-i fâ‘ilidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 63

Aşağıda verilen masdar ism-i fâ‘il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A

امهال imhâl-مهمل mümhil

B

امكان imkân-ممكن mümkin

C

اسالم islâm-مسلم müslim

D

انفاق infâk-منفق münfik

E

انزال inzâl-منزل menzil

Açıklama:
Menzil değil, Münzil şeklinde olmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Tef‘îl bâbının özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Kalıplaşmış Farsça bir cümlenin manasını ifade eder.
B
Mücerred sülasî masdarlardan geçişsiz olanları geçişli hale getirerek ettirgenlik sağlar.
C
Geçişli olan mücerred sülâsî masdarların geçişliliğini artırır.
D
Saymak, kabul etmek manasını verir.
E
Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik verir.
Açıklama:
A seçeneği, "Bazen kalıplaşmış Arapça bir cümlenin manasını ifade eder." şeklinde olmalıdır. Doğru cevap A'dır.

Soru 65

İslam inancının temeli olan kavram aşağıdaki vezinlerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
İ‘lâl
B
Fâ’îl
C
Tef‘îl
D
Tefa‘ül
E
Tefâ‘ül
Açıklama:
İslam inancının temeli tevhîd(توحيد) kavramıdır. Sayıları gösteren masdarlara geçişlilik özelliği veren tef'îl vezniyle gösterilir. Doğru cevap C'/dir.

Soru 66

“La yukellifullahu nefsen illa vus'aha leha ma kesebet ve aleyha mektesebet rabbena la tuahızna in nesina ev ahta'na, rabbena ve la tahmil aleyna ısran kema hameltehu alellezine min kablina, rabbena ve la tuhammilna ma la takate lena bih, va'fu anna, vagfir lena, verhamna, ente mevlâna fensurna alel kavmil kafirin.”(Bakara;286)
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen ayette altı çizili ve kalın yazılmış sözcük hangi veznin mezidünfih halidir?

Seçenekler

A
Tef'îl
B
Fu'lul
C
Fa'lel
D
Tefâ‘ül
E
Tefa‘‘ül
Açıklama:
حتمل-tahammül sözcüğü yüklenmek anlamında olup,Tefa‘‘ül veznindedir. Mezidünfih masdar hali ise tahmil şeklindedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 67

Aşağıdaki kelimelerden hangisi ism-i mef‘ûl değildir?

Seçenekler

A

متعبد-müte'abbed

B

مخابر-muhâbir

C

متعارف-müte‘âref

D

مبارك-mübârek

E

مخاطب-muhâtab

Açıklama:

مخابر-muhâbir;Müfâ‘ale bâbının ism-i fâ‘ilidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 68

Aşağıdaki tamlamalardan hangisinde Tefâ‘ül bâbı mevcuttur?

Seçenekler

A

تجاهل العارف-tecâhül-i ârif

B

ديوان حرب-divân-ı harb

C

تجزی الکبرا-tecezzîü'l-kübrâ

D

صلات ٔ تراويح-salât-ı terâvîh

E

توحيد ٔ تدریسات-tevhîd-i tedrîsât

Açıklama:

Bilmediğini bilmek; bilmiyormuş gibi görünmek anlamlarındaki تجاهل العارف-tecâhül-i ârif tamlamasındaki تجاهل-tecâhül tamlayanı Tefâ‘ül bâbındandır. Doğru cevap A'dır.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisinde sözcük vezin eşleştirmesi doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A

عزیمت azîmet-tef'îl

B

تشارك teşârük-tefa”ul

C

تفتيش teftîş-tefâ‘ül

D

تنفس teneffüs-tefa”ul

E

تناظر tenâzur-tefa”ul

Açıklama:

تنفس teneffüs-tefa”ul veznindedir. Doğru cevap D'dir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.