Osmanlı Tarihi (1876-1918) - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Meşrutiyet dönemi aydınlarından değildir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ziya Paşa
C
Sokullu Mehmet Paşa
D
Ali Süavi
E
İbrahim Şinasi
Açıklama:
1860lardan beri faaliyet gösteren ve kendilerine Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi grup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile ellerinden geleni yapıyorlardı.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Osmanlıların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfıdır.
B
Bürokrat ve gazeteciler ağırlıklı bir zümredir.
C
Tanzimat’ın ilk dönem uygulayıcılarını başarısız buldukları için şiddetle eleştirirler.
D
Yeni Osmanlıların temel talebi Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet yönetimine geçmekti.
E
Amaçları mutlak monarşi yönetiminin devamını sağlamaktır.
Açıklama:
Yeni Osmanlılar,Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına verilen isimdir. Bürokrat ve gazetecilerden olan bu grup genellikle Tanzimat’ın ilk dönem uygulayıcılarını başarısız bularak şiddetle eleştirmektedirler. 1860lardan sonra örgütlü hale gelmeye başlayan Yeni Osmanlıların temel talebi Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet yönetimine geçmek idi.
Soru 3
Padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık'tan alınan fetvaya ne ad verilirdi?
Seçenekler
A
Padişah Fetvası
B
Şeyhülislam Fetvası
C
Devlet-i Osman-iye Fetvası
D
Hal’ Fetvası
E
Taht-ül Veda Fetvası
Açıklama:
Padişahların tahttan indirilmesi için Şeyhülislamlık'tan alınan fetvaya Hal' Fetvası denirdi.Hal' (tahttan indirme) sadece bu belge ile meşru olabilirdi.
Soru 4
V. Murat'ın yerine tahta çıkan Osmanlı Devleti'nin 34.Padişahı kimdir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid
B
II.Abdülmecid
C
Mehmet Reşat
D
III.Selim
E
I. Abdülhamid
Açıklama:
V. Murat'tan sonra tahta gelen 34. padişah II. Abdülhamid'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi II.Abdülhamid'in tahta çıktıktan sonraki ilk diplomatik deneyimi olarak adlandırılabilir?
Seçenekler
A
İstanbul Konferansı
B
Kırım Savaşı
C
93 Harbi
D
Sırbistan Antlaşması
E
Ankara Antlaşması
Açıklama:
İstanbul Konferansı, II. Abdülhamid tahta çıktıktan sonra onun ilk diplomatik deneyimidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Konferansı ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
“Haliç Tersanesinde”, Bahriye Nezareti’nin Divanhane salonunda yapıldığından “Tersane Konferansı” olarak da bilinir.
B
Toplantıya Osmanlı hükümeti katılmayı kabul etmemiş ve katılmamıştır.
C
Hariciye Nazırı Safvet Paşa toplantıya başkanlık yapmıştır.
D
Toplantıyla aynı gün Kanun-i Esasi ilan edilmiştir.
E
Toplantıda Sırbistan, Karadağ, Bosna- Hersek ve Bulgaristan ile ilgili teklifler öne sürülmüştür.
Açıklama:
23 Aralık 1876’da İstanbul Konferansı açıldı ve çalışmalarına başladı. “Haliç Tersanesinde”, Bahriye Nezareti’nin Divanhane salonunda yapıldığından “Tersane Konferansı” olarak da anılan toplantıya Osmanlı hükümeti adına Hariciye Nazırı Safvet Paşa ve diğer Osmanlı delegeleri katıldı. İlk oturumda katılımcılar, yetki belgelerini sundular, ardından da müzakereler başladı. Devletlerarası hukuk gereği toplantıya başkanlık yapan Osmanlı Hariciye Nazırı Safvet Paşa konuşurken ard arda top atışları duyuldu.Top atışları II. Abdülhamdi’in tahta geçişinden beri hazırlıkları süren Kanun-i Esasinin/Osmanlı anayasasının ilan edildiğini müjdeliyordu. Kanun-i Esasi’nin bu gün ilan edilmesi Konferansın toplanma gerekçelerini ortadan kaldırmak ve yaratacağı muhtemel baskıları azaltılmak amacını güdüyordu. Teklifler, Sırbistan, Karadağ, Bosna- Hersek ve Bulgaristan olmak üzere dört başlıktan oluşuyordu.
Soru 7
Aşağıdaki devletlerden hangileri İstanbul Konferansına katılmıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti - Sırbistan -Rusya
B
Paris Barış Konferansında imzası bulunan altı devlet
C
Rusya - Almanya - İngiltere - Osmanlı Devleti
D
Bulgaristan - Sırbistan - Rusya
E
İngiltere - Fransa - Osmanlı Devleti
Açıklama:
İstanbul Konferansına Paris Barış Konferansında imzası bulunan altı devlet katılmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Meclis-i Mebusan ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Meclisin açılışında padişah II. Abdülhamid bulunmamıştır.
B
İki dereceli seçim yapılmıştır.
C
Meclis’in açılış töreni Dolmabahçe Sarayı’nda yapılmıştır.
D
Ayan meclisi ve Mebusan meclisi olmak üzere iki zümreden oluşur.
E
Mecliste Müslüman mebusların yanı sıra diğer dinlere mensup mebuslar da yer aldı.
Açıklama:
Osmanlının ilk anayasası olan Kanun-i Esasinın ön gördüğü meclis (Meclis-i Mebusan) için kısa sürede seçimler yapıldı. Bu seçim iki dereceli bir seçimdi. 141 kişiden oluşan ilk meclisin üyelerinin 115’i meclis-i mebusan, 26'sı meclis-i ayan (ayan meclisi) üyeleri idi. Mebusların 69 u Müslüman 46sı da diğer dinlere mensuptu. İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile açıldı. Meclis’in açılış töreni Dolmabahçe Sarayı’nda “Divan-i Hümayûn Mahalli” de denilen büyük muayede (bayramlaşma) salonunda Ahmet Vefik Efendi (daha sonra Paşa)nın başkanlığında yapıldı. Açılışı II. Abdülhamid yaptı. Salonda kurulan tahtın etrafında önde gelen devlet ricali protokol üyeleri; karşısında, sağ tarafta ayan meclisi, solda mebusan meclisi üyeleri yer alıyordu.
Soru 9
19. yüzyılda Osmanlı Devleti'ne bağlı Slav kökenli Balkan topluluklarını kışkırtarak bu coğrafyada aktif rol oynayan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Mısır
C
Rusya
D
İtalya
E
Amerika
Açıklama:
Rusya ,Balkan topluluklarını kışkırtarak bu toplulukların geleceğinin belirlenmesinde etkili olmuştur.
Soru 10
Londra Protokolü Osmanlı Devleti açısından nasıl bir sonuç doğurmuştur?
Seçenekler
A
Protokol sonucu Osmanlı Devleti gerileme dönemine girmiştir.
B
Protokol kabul edilerek Hristiyan halka bazı imtiyazlar tanınmıştır.
C
Protokol sonucu Osmanlı padişah değişikliğine gitmiştir.
D
Protokola katılan devletlere nota verilerek protokol reddedilmiştir.
E
Sırbistan ve Karadağ ile kalıcı bir barış sağlanmıştır.
Açıklama:
Uzun tartışmalardan sonra protokolün reddedilmesi doğrultusunda devletlere nota verilmesi kararlaştırıldı. Osmanlı Hükümeti bu kararını da 12 Nisan’da devletlere bildirdi.
Soru 11
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Osmanlılar
B
Aydınlar
C
Yeni aydınlar
D
Osmanlılar
E
Türkler
Açıklama:
Yeni Osmanlılar: Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına verilen isimdir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde Yeni Osmanlılar adlı yenilikçi grup arasında yer alan aydınlardan değildir?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ali Süavi
C
Midhat Paşa
D
İbrahim Şinasi
E
Abdülaziz
Açıklama:
Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi grup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile Midhat Paşa, Mehmed Rüşdi Paşa, Damad Mahmud Paşalar gibi önderleri de bürokrasi içinde anayasal sisteme geçmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Doğru yanıt E'dir.
Soru 13
İhtilal ile tahttan indirilen Sultan Abdülaziz'in yerine kim geçmiştir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid
B
Sultan Abdülmecid
C
V. Murad
D
Mahmud Celaleddin Paşa
E
Mehmed Rüşdi Paşa
Açıklama:
İhtilal ile tahttan indirilen Sultan Abdülaziz'in yerine V. Murad geçmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 14
31 Ağustos 1876’da padişah olan ve saltanatı 27 Nisan 1909 yılına kadar devam eden padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
V. Murad
B
II. Abdülhamid
C
Sultan Abdülaziz
D
Midhat Paşa
E
Damad Mahmud Paşa
Açıklama:
31 Ağustos 1876’da padişah olan Sultan Abdülhamid'in saltanatı 27 Nisan 1909 yılına kadar devam etmiştir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 15
Padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık’tan alınan fetvaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durum fetvası
B
İbare
C
Bildiri
D
Hal fetvası
E
Tebliğ
Açıklama:
Hal fetvası padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık’tan alınan fetvadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 16
Osmanlı sultanlarının tahta geçtiklerinde yapılan törene ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kılıç alayı
B
Resmi tören
C
Cübbe merasimi
D
Yemin töreni
E
Eğlence
Açıklama:
Kılıç alayı: Osmanlı Sultanlarının tahta geçtiklerinde yapılan törendir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 17
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen, kendilerine Yeni Osmanlılar denilen grup'un temel isteği neydi?
Seçenekler
A
Osmanlı Devletinin Meşruti yönetime geçmesi
B
Osmanlı da Halifelik yönetiminin kaldırılmasını
C
Osmanlı da padişahlık yönetimine tümüyle son verilmesini
D
Padişahlığı güçlendirerek eskinin Yükseliş Dönemlerine yeniden ulaşılmasını
E
Askeri ve Ekonomik alanlarda ıslahatlerin yapılmasını
Açıklama:
Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi grup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. Bundan dolayı devletin meşrutiyet yönetimine geçmesi gerektiğini savunuyordu. Doğru yanıt A'dır.
Soru 18
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Meşrutiyet öncesi Osmanlının durumunu yansıtmıyor?
Seçenekler
A
Osmanlının ekonomik durumu çok bozulmuştu
B
Padişah üzerinde baskı kuran tarikatlar yenilik yapılmasına izin vermiyordu
C
Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı çok gelişmişti
D
İçeride yönetime karşı muhalefet oldukça yükselmişti
E
Medrese öğrencileri ayaklanmıştı
Açıklama:
Devletin içine düştüğü malî krizler problemler karşısında üretilen politikaların hayata geçirilmesine imkân tanımıyordu. Dışarıda, Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı gelişti, içeride muhalefet yükseldi, medrese öğrencileri ayaklandı ve bir çare olarak Sadaret değişikliğine gidildi. Doğru yanıt B'dir.
Soru 19
Sultan Abdülmecid'in oğludur. Annesinin adı Tirimüjgan'dır. 21 Eylül 1842 yılında doğmuştur. Şehzadeliğinde iyi bir eğitim almıştır. 31 Ağustos 1876'da padişah olmuş ve saltanatı 27 Nisan 1909 yılına kadar devam etmiştir. 31 Mart hadiseleri ardından kurulan Meclis-i Millî tarafından tahttan indirildikten sonra Selanik'te Alatini köşkünde zorunlu ikamete tabi tutulmuştur. Balkan Savaşı'nın çıkması ile de Beylerbeyi Sarayı'na nakledilerek hayatının geri kalanını burada geçirmiştir. 10 Şubat 1918 tarihinde Beylerbeyi sarayında vefat etmiştir. Yukarıda anlatılan Osmanlı Sultanı kimdir?
Seçenekler
A
Sultan Abdülaziz
B
Sultan Vahdettin
C
Sultan II.Abdülhamit
D
Sultan V. Murat
E
Sultan Mehmet Reşat
Açıklama:
Sultan II.Abdülhamid: Sultan Abdülmecid'in oğludur. Annesinin adı Tirimüjgan'dır. 21 Eylül 1842 yılında doğmuştur. Şehzadeliğinde iyi bir eğitim almıştır. 31 Ağustos 1876'da padişah olmuş ve saltanatı 27 Nisan 1909 yılına kadar devam etmiştir. 31 Mart hadiseleri ardından kurulan Meclis-i Millî tarafından tahttan indirildikten sonra Selanik'te Alatini köşkünde zorunlu ikamete tabi tutulmuştur. Balkan Savaşı'nın çıkması ile de Beylerbeyi Sarayı'na nakledilerek hayatının geri kalanını burada geçirmiştir. 10 Şubat 1918 tarihinde Beylerbeyi sarayında vefat etmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 20
II. Abdülhamit Osmanlı tahtına çıktığında onu bekleyen dâhilî ve haricî oldukça önemli bazı sorunlar vardı. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni Osmanlılar'ın Meşrutiyet ve Anayasa talepleri
B
Balkanlar'daki gelişmeler
C
Rusya'nın ve Avusturya'nın politikaları
D
Kıbrıst'ta ki Rum sorunu
E
İngiltere ve Fransa'nın sürekli Reform talepleri
Açıklama:
II. Abdülhamit tahta çıktığında onu bir kısmı dâhilî bir kısmı da haricî olmak üzere dört önemli sorun bekliyordu. Birincisi, kendisinin tahta geçmesini arzu eden Yeni Osmanlılar'ın talepleri idi. İkinci husus, Balkanlar'daki gelişmelerdi. Üçüncüsü, Balkanları bir bahane ile işgal etmek isteyen Rusya'nın ve Avusturya'nın politikalarıydı. Dördüncü sorun ise Paris Anlaşması'ndan itibaren İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'nde bitip tükenmeyen ve dış müdahalelere sebep olabilecek reform talepleri idi. Doğru yanıt D'dir.
Soru 21
Sultan II. Abdülhamid'in İstanbul Konferansı öncesinde, Batılı devletleri etkilemek ve Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın iç işlerine karışmalarını engellemek için attığı en önemli adım neydi?
Seçenekler
A
Avusturya ile işbirliği yaparak Rusya nın kontrolündeki Sırplara savaş açtı.
B
Kıbrıs'ı İngiltereye vererek konferans için desteklerini aldı.
C
Bosna-Hersek için özerklik yönetimi ilan etti.
D
Türkçe ile birlikte yerel dillerin de mahkemelerde kullanılacağını ilan etti.
E
I.Meşrutiyet ve Kanun-i Esas-i'nin ilanı gerçekleştirildi.
Açıklama:
Avrupadaki gibi parlementer sisteme geçileceği,tüm Osmanlı halklarına eşit muamele yapılacağı ,Osmanlının demokratik bir hukuk devleti olacağı anlayışını vermek için Meşrutiyet ilan edilerek Kanun-i Esas-i yayınlanmıştır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'nın Sırbistan ile savaşı durdurması için sunduğu şartlardan değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan Prensi Osmanlı Sultanı’na saygılarını arz edecek.
B
Sırbistan taksitlere bölerek bir savaş tazminatı ödeyecek.
C
Sırbistan Belgrat-Aleksinaç demiryolu hattını üç yıl içinde inşa edecek.
D
Sırbistan sadece iç güvenliğe yetecek silahlı bir kuvvet bulunduracak.
E
Sırbistan her yıl Osmanlı'ya düzenli vergi ödeyecek.
Açıklama:
Sunulan koşullarda Sırbistan'ın her yıl vergi ödemesi gibi bir şart koşulmamıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Londra Protokolünde Osmanlı'dan beklenen taleplerden değildir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek ve Bulgaristan için Osmanlı hükümetinin taahhüt ettiği reformlar
hayata geçirilmelidir.
hayata geçirilmelidir.
B
Osmanlı hükümetinden savaş durumuna geçirdiği askerî birliklerini dağıtması
ve sadece güvenlik için askeri birlikler bırakması talep edilmektedir.
ve sadece güvenlik için askeri birlikler bırakması talep edilmektedir.
C
Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti’nin Sırbistan ile 28 Şubat 1877’de imzaladığı
anlaşmayı senet kabul etmektedir.
anlaşmayı senet kabul etmektedir.
D
Devletler, Sırbistan ile yapılan ve Karadağ ile yapılacak barışı kalıcı barışa
atılmış bir adım olarak değerlendirmektedirler.
atılmış bir adım olarak değerlendirmektedirler.
E
İstanbul konferansına temsilci gönderen devletler, Osmanlı Devleti hâkimiyetinde
yaşayan Hristiyan halkın kendi vatanlarına gönderilmesini talep etmektedir.
yaşayan Hristiyan halkın kendi vatanlarına gönderilmesini talep etmektedir.
Açıklama:
İstanbul konferansına temsilci gönderen devletler, Osmanlı Devleti hâkimiyetinde
yaşayan Hristiyan halkın durumunu düzeltecek reformların yapılmasını
beklemektedir.
yaşayan Hristiyan halkın durumunu düzeltecek reformların yapılmasını
beklemektedir.
Soru 24
İlk Osmanlı parlamentosu kaç tarihinde açılmıştır?
Seçenekler
A
31 Mart 1877
B
4 Nisan 1877
C
19 Mart 1877
D
20 Ocak 1877
E
18 Ocak 1877
Açıklama:
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile açıldı.
Soru 25
Yeni Osmanlılar'ın bürokrasi tarafını temsil eden paşa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edhem Paşa
B
Sultan II. Abdülhamid
C
Safvet Paşa
D
Midhat Paşa
E
Ziya Paşa
Açıklama:
Midhat Paşa, Yeni Osmanlılar’ın bürokrasi tarafını temsil etmekle birlikte, zamanla liderleri kabul edilmiştir.
Soru 26
4 Kasım 1876'da İngiltere, Osmanlı toprak bütünlüğüne zarar vermemek koşulu ile "Balkan Sorununu" görüşmek ve Osmanlı Devleti'ni Balkan topraklarında ıslahat yapmaya zorlamak üzere Paris Anlaşması'nda imzası olan devletleri bir konferansa davet etti. Sözü edilen bu konferans aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul Konferansı
B
Londra Konferansı
C
Paris Konferansı
D
Antalya Konferansı
E
Yalta Konferansı
Açıklama:
Rusya,1876'da Osmanlı Devleti'ne bir nota verdi. Buna göre iki taraf arasında altı haftadan iki aya kadar kayıtsız-şartsız bir ateşkesin yapılması isteniyordu. Bunu Osmanlı hükümetine tebliğ eden Rusya elçisi, yapılmaması halinde bütün personeli ile birlikte İstanbul'u terk etme tehdidinde bulundu. Rusya'nın bu tehdidi bir noktada savaş ilanı anlamına geliyordu. Böyle bir savaşın çıkması çıkarlarına uymadığı için o güne kadar nerde ise gelişmeleri uzaktan seyreden İngiltere'yi harekete geçirdi. 4 Kasım 1876'da İngiltere, Osmanlı toprak bütünlüğüne zarar vermemek koşulu ile "Balkan Sorununu" görüşmek ve Osmanlı Devleti'ni Balkan topraklarında ıslahat yapmaya zorlamak üzere Paris Anlaşması'nda imzası olan devletleri İstanbul'da bir konferans yapmaya davet etti.
Soru 27
İstanbul Konferansı'nın devam ettiği sırada ön protokolü 15 Ocak 1877'de Peşte'de yapılan ve daha sonra anlaşmaya dönüşecek olan bir protokol hazırlandı.Bu protokolün içeriği aşağıdaki hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek Rusya'ya bırakılacak buna karşılık Rusya Balkanlarda Slavları desteklemeyecekti.
B
Avusturya Bosna-Hersek'i alacak,karşılığında ise Rusya bir Slav devleti kurmamak şartıyla Balkanlarda serbest kalacaktı.
C
Avusturya ve Rusya Balkanlardan Osmanlı devletini çıkarmak için güç birliği yapacaktı.
D
Balkanlardaki Bosna-Hersek Avusturya'ya,Sırbistan ve Karadağ da Rusya'ya bağlanacaktı.
E
Avusturya ve Rusya birlikte Osmanlı'ya savaş açacak,Balkan Slavları da kışkırtılarak İstanbul ve Boğazlar ele geçirilecekti.
Açıklama:
İstanbul Konferansı'nın devam ettiği sırada konferansın başarısız olması ihtimaline karşı devletler ikili görüşmelerini sürdürerek gelecekteki politikalarını belirleme yolunu aradılar. Özellikle Avusturya, konferansın sonuçsuz kalması halinde Rusya'nın harekete geçeceğini biliyordu ve bu durumdan en çok etkilenecek devletlerden birisi idi. Bunun için Rusya ile anlaşma yolunu araştırarak, onu Balkanlar'da durdurmak istiyordu. Rusya ise, muhtemel bir Osmanlı-Rus Savaşında Avusturya gibi bir mütteşke ihtiyaç duymaktaydı. Üç imparatorlar liginin diğer üyesi olan Almanya da bu yakınlaşmayı destekledi. Bunun üzerine, Rusya'nın Balkanlar'daki askeri harekâtın sınırlama yapacak olan bir anlaşmanın ön protokolü 15 Ocak 1877 tarihinde Peşte'de yapıldı. Daha sonra anlaşmaya dönüşecek bu protokole göre, Avusturya Bosna- Hersek'i alacak karşılığında ise Rusya bir Slav Devleti kurmamak şartıyla Balkanlarda serbest kalacaktı.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Mithat Paşa'nın Sadrazamlıkdan alınarak sürgüne gönderilmesine karşı gösterilen tepkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Medrese ve Harbiye öğrencileri tarafından gösteriler düzenlendi.
B
Halkın ve hocalardan bazılarının da katıldığı gösterilerde Damad Mahmud Paşa'nın azli istendi.
C
Yeniçeriler ayaklanarak saraya yürüdüler,sadrazam Damad Mahmud Paşa'nın kellesini istediler.
D
Saraya kadar yürüyen göstericiler halkın mevcut hükümetten memnun olmadığını ve hükümetin istifasını istediler.
E
Göstericiler Midhat Paşa'nın geri çağrılmasını ve sadrazamlığa yeniden getirilmesini istediler.
Açıklama:
Mithat Paşa Sadarette bir buçuk ay kaldıktan sonra II. Abdülhamid tarafından azledilip yurt dışına sürülmesi onun beklediği sonuçları doğurmasa da bazı tepkilere neden oldu. Saray da sürülmesinin gerekçelerini hızlı bir şekilde kamuoyuna yayarak nispeten tepkileri önledi. Fakat gösterilerin yapılmasını önleyemedi. Özellikle Meclis-i Mebusan'ın açılmasından sonra, Medrese ve Harbiye öğrencileri tarafından gösteriler düzenlendi. Halktan ve hocalardan bazılarının da bu gösterilere katıldığı görüldü. Gösteri haberi İstanbul'da dalga dalga yayıldı. Bir araya gelen göstericiler Dolmabahçe Sarayına kadar yürüdüler ve burada yapılan konuşmalarda halkın mevcut hükümetten memnun olmadığı, Midhat Paşa'nm geri çağrılması; Damad Mahmud Paşa'nm azli ve İstanbul'dan uzaklaştırılması; askerlerin maaşını vermeyen Serasker'in görevden alınması istendi.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya ve Rusya'nın 31 Mart 1877 tarihinde imzaladığı Londra Protokolünde yer alan Osmanlı Devletinden beklentilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti hâkimiyetinde yaşayan Hıristiyan halkın durumunu düzeltecek reformların yapılması
B
Bosna-Hersek ve Bulgaristan için Osmanlı hükümetinin taahhüt ettiği reformların yapılması
C
Osmanlının savaş durumuna geçirdiği askerî birliklerini dağıtması ve sadece güvenlik için küçük bir birlik bırakılması
D
Boğazların her türlü savaş ve ticaret gemilerinin geçişine serbest bırakılması
E
Karadağ konusunda sürekli bir barışın yapılması için sınırların düzeltilmesi
Açıklama:
Londra Protokolü diye bilinen bu girişimde Osmanlı Devleti'nden beklenenler şunlardı:
- İstanbul konferansına temsilci gönderen devletler, Osmanlı Devleti hâkimiyetinde yaşayan Hıristiyan halkın durumunu düzeltecek reformların yapılmasını beklemektedir.
- Bosna-Hersek ve Bulgaristan için Osmanlı hükümetinin taahhüt ettiği reformlar hayata geçirilmelidir.
- Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti'nin Sırbistan ile 28 Şubat 1877'de imzaladığı anlaşmayı senet kabul etmektedir.
- Karadağ konusunda sürekli bir barışın yapılması için sınırların düzeltilmesi ve Boyana nehrinde gemilerin serbest geçişi için düzenlemelerin yapılması
- Devletler, Sırbistan ile yapılan ve Karadağ ile yapılacak barışı kalıcı barışa atılmış bir adım olarak değerlendirmektedirler.
- Osmanlı hükümetinden savaş durumuna geçirdiği askerî birliklerini dağıtması ve sadece güvenlik için askeri birlikler bırakması talep edilmektedir.
Soru 30
Beş Avrupa Devletinin(İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya,Rusya )31 Mart 1877 tarihinde Londra'da imzaladıkları ve Osmanlı'ya verdikleri protokol konusunda Osmanlı Devleti'nin tavrı ne oldu?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti, vaat ettiği Hristiyan halka yönelik reformları yapmaya hazır olduğunu iletti.
B
Kanun-i Esasi'nin ön gördüğü şekilde Osmanlı yönetimindeki her tarafta ve bütün ahali için iyileştirmeler ve reformlar yapacaklarını belirtiler.
C
Karadağ ile kısa bir süre önce zaten bir anlaşma zemininin sağlandığını ve antlaşma yapabileceklerini belirttiler.
D
Rus ordularının dağıtılmasına bağlı olarak ,Osmanlı hükümeti ordularının da dağıtılabileceğini belirtiler.
E
Protokolün reddedilmesi doğrultusunda devletlere nota verilmesine karar verdiler.
Açıklama:
Osmanlı Devleti, vaat ettiği reformları yapmaya hazır olduğu, ancak protokolde istenildiği gibi, sadece Hıristiyan ahaliye dönük olarak yapmasının mümkün olmadığı, bu tür düzenlemeleri Kanun-i Esasi'nin ön gördüğü şekilde her tarafta ve bütün ahali için yapılabileceği cevabının verilmesi benimsendi. Aynı şekilde Karadağ ile kısa bir süre önce zaten bir anlaşma zemini sağlanmıştı. Devletler samimi ise bu çerçevede barışı kabul etmesi için Karadağ Prensi'ne baskı yapmaları gerektiğinin bildirilmesi benimsendi. Osmanlı hükümeti orduların dağıtılması meselesinin de Rus ordularının dağıtılmasına bağlı olduğunu düşünmekteydi. Osmanlı hükümetine göre olayların bu seviyeye gelmesinin sorumlusu Rusya idi. Ayrıca teklif edilen maddeler de ancak savaşta mağlup olmuş bir tarafa teklif edilebilecek nitelikteydi. Bu yüzden uzun tartışmalardan sonra protokolün reddedilmesi doğrultusunda devletlere nota verilmesi kararlaştırıldı. Osmanlı Hükümeti bu kararını da 12 Nisan'da devletlere bildirdi.
Soru 31
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yeni Osmanlılar
B
Eski Osmanlılar
C
Gerçekçiler
D
Sembolistler
E
Gelecekçiler
Açıklama:
Yeni Osmanlılar: Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına verilen isim.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Osmanlılar grubuna girmez?
Seçenekler
A
Namık Kemal
B
Ziya Paşa
C
Fevzi Paşa
D
Mehmed Rüşdi Paşa
E
Midhat Paşa
Açıklama:
Yeni Osmanlılardan İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile Midhat Paşa, Mehmed Rüşdi Paşa, Damad Mahmud Paşalar gibi önderleri de bürokrasi içinde anayasal sisteme geçmek için ellerinden geleni yapıyorlardı.
Soru 33
Sadrazam Mahmud Nedim Paşa'nın yerine kim göreve getirilmiştir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Mehmed Rüşdü Paşa
C
Damad Mahmud Paşa
D
Midhat Paşa
E
İbrahim Şinasi
Açıklama:
Sadrazam Mahmud Nedim Paşa'nın yerine Mehmed Rüşdü Paşa getirilmiştir.
Soru 34
Hersek İsyanı hangi yıllar arasında meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
1871-1872
B
1872-1873
C
1873-1874
D
1874-1875
E
1875-1876
Açıklama:
Hersek İsyanı 1875-1876'da olmuştur.
Soru 35
V. Murad'tan sonra tahta kim geçmiştir?
Seçenekler
A
III. Selim
B
İbrahim Paşa
C
Fevzi Paşa
D
II. Abdülhamid
E
Ziya Paşa
Açıklama:
V. Murad'tan sonra tahta II. Abdülhamid geçmiştir.
Soru 36
Padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık’tan alınan fetvaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
İbrazname
B
Bildiri
C
Durum fetvası
D
Hal Fetvası
E
Taahhütname
Açıklama:
Hal Fetvası: Padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık’tan alınan fetva.
Soru 37
İstanbul Konferansı kaç yılında açılmıştır?
Seçenekler
A
23 Aralık 1876
B
31 Ekim 1876
C
11 Kasım 1876
D
24 Kasım 1876
E
9 Aralık 1876
Açıklama:
23 Aralık 1876’da İstanbul Konferansı açıldı ve çalışmalarına başladı.
Soru 38
Osmanlı Devleti’nde Nizamiye mahkemelerinin ilk basamağı olan Bidayet mahkemesinin kararlarını, bir üst mahkeme olarak inceleyen mahkemelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yüksek mahkeme
B
Adli mahkeme
C
Ceza mahkemeleri
D
İdare mahkemeleri
E
İstinaf mahkemeleri
Açıklama:
İstinaf mahkemeleri: Osmanlı Devleti’nde Nizamiye mahkemelerinin ilk basamağı olan Bidayet mahkemesinin kararlarını, bir üst mahkeme olarak inceleyen mahkemelere verilen addır.
Soru 39
İlk Osmanlı parlamentosu kaç yılında açılmıştır?
Seçenekler
A
18 Mart 1877
B
19 Mart 1877
C
20 Mart 1877
D
21 Mart 1877
E
22 Mart 1877
Açıklama:
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile açıldı.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Londra Protokolünde Osmanlı'dan beklenen taleplerden değildir?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek ve Bulgaristan için Osmanlı hükümetinin taahhüt ettiği reformlar
hayata geçirilmelidir.
hayata geçirilmelidir.
B
Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti’nin Sırbistan ile 28 Şubat 1877’de imzaladığı
anlaşmayı senet kabul etmektedir.
anlaşmayı senet kabul etmektedir.
C
Karadağ konusunda sürekli bir barışın yapılması için sınırların düzeltilmesi
istenmektedir.
istenmektedir.
D
Devletler, Sırbistan ile yapılan ve Karadağ ile yapılacak barışı kalıcı barışa
atılmış bir adım olarak değerlendirmektedirler
atılmış bir adım olarak değerlendirmektedirler
E
Osmanlı hükümetinden savaş durumuna geçirdiği askerî birliklerini yerinde bırakması
Açıklama:
Osmanlı hükümetinden savaş durumuna geçirdiği askerî birliklerini dağıtması
ve sadece güvenlik için askeri birlikler bırakması talep edilmektedir.
ve sadece güvenlik için askeri birlikler bırakması talep edilmektedir.
Soru 41
Bürokrasi içinde devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi için faaliyet gösteren yenilikçi grupta yer alan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrahim Şinasi
B
Namık Kemal
C
Ziya Paşa
D
Ali Süavi
E
Mehmed Rüşdi Paşa
Açıklama:
1839 yılında Tanzimat’ın ilanı ile kendini yenileme konusunda büyük kararlılık gösteren Osmanlı Devleti, 1876 yılına kadar pek çok değişimlere uğradı. Birçok yeni kurum hayata geçirildi ve mahalli idareler güçlendirilmeye çalışıldı. Tanzimat’ın hedefleri arasında gösterilmemiş olsa bile eğitimde önemli adımlar atıldı. Buna paralel olarak önce devletin resmi gazetesi olan Takvim-i Vekâyi’ ardından yarı resmi ve özel nitelikli gazetelerin hayata geçmesi ile toplumda bir kamuoyu oluşmaya başladı. Daha ziyade bürokrasiden yetişen entelektüeller çoğaldı ve yeni bir yönetim biçimine geçme arzusu yüksek sesle söylenmeye başlandı. Devleti içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtarıp “terakkîyi” (gelişmeyi) sağlayacak modelin, hanedanlığın muhafazası ile birlikte anayasal sisteme geçmekle mümkün olduğu düşünülüyordu. Zira kabine, sadrazam değişiklikleri ve bürokrasinin her gün yeniden şekillendirilmesi sorunlara çözüm olmaktan ziyade sürekli birbirine muhalif yeni gurupların meydana gelmesine sebep olmaktaydı. 1860’lardan beri faaliyet gösteren ve kendilerine Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi gurup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile Midhat Paşa, Mehmed Rüşdi Paşa, Damad Mahmud Paşalar gibi önderleri de bürokrasi içinde anayasal sisteme geçmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Nitekim Sultan Abdülaziz’in bir ihtilal ile tahttan indirilmesi olayında hepsinin bir şekilde katkıları olduğu varsayılabilir. Onun yerine tahta geçecek olan V. Murad, Yeni Osmanlılara yakındı ve onlar ile ilişkileri vardı. Bundan dolayı devleti meşrutiyete (anayasal monarşiye) onun geçirebileceğine inanıyorlardı.
Soru 42
Sultan Abdülaziz’in bir ihtilal ile tahttan indirilmesinden sonra tahta kim çıkmıştır?
Seçenekler
A
Abdülmecit
B
V. Murad
C
II. Abdülhamid
D
Mehmet Reşat
E
Mehmet Vahdettin
Açıklama:
1860’lardan beri faaliyet gösteren ve kendilerine Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi gurup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. İbrahim Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile Midhat Paşa, Mehmed Rüşdi Paşa, Damad Mahmud Paşalar gibi önderleri de bürokrasi içinde anayasal sisteme geçmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Nitekim Sultan Abdülaziz’in bir ihtilal ile tahttan indirilmesi olayında hepsinin bir şekilde katkıları olduğu varsayılabilir. Onun yerine tahta geçecek olan V. Murad, Yeni Osmanlılara yakındı ve onlar ile ilişkileri vardı. Bundan dolayı devleti meşrutiyete (anayasal monarşiye) onun geçirebileceğine inanıyorlardı. Ancak devlet yükünü üç aydan (93 gün) fazla omuzlarında taşıyamayan ve akıl sağlığı bozulan V. Murad da bu umutların yeşermesine imkân vermedi. Devletin içine düştüğü malî krizler ise problemler karşısında üretilen politikaların hayata geçirilmesine imkân tanımıyordu. Dışarıda, Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı gelişti, içeride muhalefet yükseldi, medrese öğrencileri ayaklandı ve bir çare olarak Sadaret değişikliğine gidildi. Geleneksel politikaların aksine Rusya ile yakınlık tesis ederek bir denge kuracağını düşünen Sadrazam Mahmud Nedim Paşa görevden alındı ve yerine Mehmed Rüşdü Paşa getirildi. Yeni hükümette, daha sonra saltanat değişikliklerine giden yolu açacak olan Midhat Paşa ve Hüseyin Avni Paşalara da yer verildi.
Soru 43
V. Murad’ın tahtan indirilme sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmed Rüşdü Paşa’nın sadrazam olması
B
Rusya karşıtlığı
C
Yeni Osmanlılara yakın olması
D
Akıl sağlığının bozulması
E
Sadrazam Mahmud Nedim Paşa’nın görevden alınması
Açıklama:
1860’ lardan beri faaliyet gösteren ve kendilerine Yeni Osmanlılar denilen yenilikçi gurup, devletin anayasal/parlamenter sisteme geçmesi gerektiğine inanıyor ve bu doğrultuda faaliyet gösteriyorlardı. İbrahim fiinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Süavi gibi aydınlar basın yolu ile Midhat Paşa, Mehmed Rüşdi Paşa, Damad Mahmud Paşalar gibi önderleri de bürokrasi içinde anayasal sisteme geçmek için ellerinden geleni yapıyorlardı. Nitekim Sultan Abdülaziz’in bir ihtilal ile tahttan indirilmesi olayında hepsinin bir şekilde katkıları olduğu varsayılabilir. Onun yerine tahta geçecek olan V. Murad, Yeni Osmanlılara yakındı ve onlar ile ilişkileri vardı. Bundan dolayı devleti meşrutiyete (anayasal monarşiye) onun geçirebileceğine inanıyorlardı. Ancak devlet yükünü üç aydan (93 gün) fazla omuzlarında taşıyamayan ve akıl sağlığı bozulan V. Murad da bu umutların yeşermesine imkân vermedi. Devletin içine düştüğü malî krizler ise problemler karşısında üretilen politikaların hayata geçirilmesine imkân tanımıyordu. Dışarıda, Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı gelişti, içeride muhalefet yükseldi, medrese öğrencileri ayaklandı ve bir çare olarak Sadaret değişikliğine gidildi.
Soru 44
Şehzadeliğinde Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahatinde onunla birlikte gelişmiş dünyayı tanıma fırsatı bulan padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülmecit
B
V. Murad
C
II. Abdülhamid
D
Mehmet Reşat
E
VI. Mehmet Vahdettin
Açıklama:
Osmanlı geleneğine göre, tahta geçme sırası II. Abdülhamid’e gelmişti. Eğer işler umulduğu gibi gitse idi onun sultan olması veya en azından bu derece erken tahta geçmesi mümkün değildi. Bu yüzden O, daha ziyade sivil hayatı tercih etmiş ve devlet işlerinden uzakta kalmıştı. 1861 yılından sonraki Şehzadelik hayatı Maslak’taki köşkü, Tarabya’daki yazlığı ve Kâğıthane’deki çiftliği arasında geçti. Borsa, ticaret ve ziraat ile uğraşarak halkın içinde hayatını sürdürdü. Spor ve avlanma dışında sınırlı bir eğlence hayatı vardı. Sağlığına özen gösteriyor, içki ve diğer aşırı zevklerden uzak duruyordu. Bir şehzade olarak zamanında gerekli eğitimi almıştı ayrıca amcası Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahatinde onunla birlikte olmuş ve gelişmiş dünyayı da tanıma fırsatı bulmuştu. Eğitimi ve bu tecrübesi ileride devlet işlerini yürütmesine büyük katkılar sağlayacaktır. Değişikliğin gerekliliğine kanat getiren Yeni Osmanlılar tahta geçmesi bir zaruret haline gelen II. Abdülhamid ile görüşmeler yaparak, beklentilerini ilettiler, ayrıca padişah olması halinde onun ne yapacağını, nasıl bir siyaset takip edeceğini anlamaya çalıştılar. Bu görüşmelerin içeriği tam olarak bilinmemekle birlikte, Yeni Osmanlılar’ın anayasal sisteme geçişi sağlamasını ve kendilerinden bazılarının sarayda ve yüksek makamlarda görevlendirilmesini istedikleri rivayet edilmektedir.
Soru 45
II. Abdülhamid tahta hangi yılda çıkmıştır?
Seçenekler
A
1865
B
1861
C
1870
D
1876
E
1880
Açıklama:
30 Ağustos 1876 tarihinde Topkapı Sarayı Kubbealtı’nda yapılan Meclis-i Vükela (Bakanlar Kurulu) toplantısında, V. Murad’ın artık saltanatı sürdüremeyeceği ve tek çarenin yeni bir Sultanın tahta geçmesi olduğu kararı alınmıştı. Mesele zaten bundan haberdar olan Şehzade Abdülhamid’e tebliğ edildi ayrıca ertesi gün bütün üst düzey görevlilere Topkapı Sarayı’nda toplanmaları için davetiye gönderildi. 31 Ağustos 1876 tarihinde saraya gelen II. Abdülhamid, Kubbealtı’nda resmi biatleri (bağlılık bildirme) kabul etmeye başladı. Aynı sıralarda V. Murad’a da tahtan alındığını bildiren hal fetvası tebliğ edildi. Zaten sinir sistemi bozuk olan V. Murad bu haber üzerine daha da sinirlenerek durumu kabullenmekte zorlandı ise de, görevliler tarafından alınarak geri kalan hayatını geçireceği Çirağan Sarayı’na nakledildi.
Soru 46
Osmanlı ile Sırbistan arasındaki ateşkes anlaşması için Paris Anlaşması'nda imzası olan devletlerin, Babıâlî'nin teklifini ağır bularak yeniden verdikleri teklifler içerisinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sırbistan Prensi Osmanlı Sultanı’na saygılarını arz edecekti, fakat bunun için İstanbul’a gelmesine gerek yoktu.
B
Sırbistan’ın kontrolündeki Belgrat, Böğürdelen, Semendre ve Fethu’l-İslam kaleleri de yeniden Osmanlı askerlerine terk edilecekti
C
Sırbistan Belgrat-Aleksinaç demiryolu hattını üç yıl içinde inşa edecek
D
Sırbistan taksitlere bölerek bir savaş tazminatı ödeyecek
E
Sırbistan verilen eski imtiyazlarda olduğu gibi sadece iç güvenliğe yetecek silahlı bir kuvvet bulunduracak
Açıklama:
II. Abdülhamid tahta çıkmadan bir hafta evvel 24 Ağustos’ta, Paris anlaşmasında imzası olan devletler Babıâlî’ye bir nota verdiler. Özellikle İngiltere, Balkan sorunlarında Rusya’nın bu derece öne çıkmasından rahatsızdı. Savaşın daha fazla sürmesini de menfaatlerine aykırı buluyordu. Notanın sunulduğu tarihte Belgrat yolu Osmanlı kuvvetlerine açılmıştı. Buna rağmen Osmanlı’ya sunulan barış teklifleri oldukça ağırdı. Babıâlî, 4 Eylül’de bu notaya verdiği cevabında; Sırbistan’ın yeniden askeri hazırlıklara girişmemesinin devletler tarafından garanti edilmesini ve savaş tazminatı ödemesini istedi. Ayrıca Prens Milan’ın İstanbul’a gelerek padişaha bağlılığını arz etmesini şart koştu. Sırbistan’ın kontrolündeki Belgrat, Böğürdelen, Semendre ve Fethu’l-İslam kaleleri de yeniden Osmanlı askerlerine terk edilecekti. Karadağ konusunda ise savaştan önceki durum benimsenecekti. Devletlerin bu şartları kabulü halinde Osmanlı Devleti de 24 saat içinde savaşı durduracaktı. İstanbul’daki elçiler bu tekliflerin görüşülmesi için on günlük bir ateşkesin yapılmasını istediler. Ardından bu süre zarfında yaptıkları görüşmelerde Babıâlî’nin şartlarını oldukça ağır bularak yeni bir teklif sundular. Buna göre; 1. Sırbistan Prensi Osmanlı Sultanı’na saygılarını arz edecekti, fakat bunun için İstanbul’a gelmesine gerek yoktu. 2. Sırbistan taksitlere bölerek bir savaş tazminatı ödeyecek. 3. Sırbistan Belgrat-Aleksinaç demiryolu hattını üç yıl içinde inşa edecek. 4. Sırbistan verilen eski imtiyazlarda olduğu gibi sadece iç güvenliğe yetecek silahlı bir kuvvet bulunduracak.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Konferansının sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Sırbistan’ın sınırı eskisi gibi kalmış, ancak Bosna sınırı iki tarafın memurlarından oluşan heyetler tarafından tespit edilmiştir
B
Hersek ve İşkodra sınırındaki bir kısım yerler Karadağ’a terk edilerek prensliğin sınırı uluslar arası bir komisyon tarafından yeniden çizilmiştir
C
Boyana Nehri’nde Karadağ’a gemi işletme hakkı verilmiştir
D
Osmanlı Devletinin askerleri belli merkezlerde bulunacak ve valinin emri olmadıkça bir yere hareket etmemiştir
E
Osmanlı meclisi tarafından devletlerin tekliflerinin reddedilmesine karar verilmiştir
Açıklama:
Osmanlı hükümeti üyeleri ve özellikle Sadrazam Midhat Paşa bu tehdit ve dayatmalar karşısında devletlerin önerilerinin tamamen reddedilmesini istiyordu. Kamuoyunda da bu doğrultuda hareketlenmeler vardı. Ama hiç kimse bu sorumluluğu tek başına alamazdı, bunun için bir genel meclise ihtiyaç duyuldu. Bu maksatla 18 Ocak 1877 tarihinde Müşir ve Ferik rütbesinde olup İstanbul’da bulunan bütün askerler, mahkeme başkanları fiurâ-yi Devlet üyeleri, kabine üyeleri, saray görevlileri, ulema ve farklı dinlere mensup ruhanî önderlerden iki yüze yakın üyeden oluşan bir meclis toplanarak teklifleri görüştü. Birçok meclis üyesi ve özellikle eski sadrazam Mehmed Rüşdü Paşa tekliflerin aleyhinde hararetli konuşmalar yaptılar. Sunulan önerilerin Osmanlı Devleti’nin hükümranlık hakları ile bağdaşmadığında ağız birliği edildi. Hıristiyan ruhanî liderlerin de önerilerin reddi yolundaki konuşmaları meclisin kararlılığını daha da arttırdı. Meclis, “Osmanlı hukukunun yabancıların tahakkümüne terk edilmesinin devletin itibarını dünyanın gözünden düşüreceği” gerekçesiyle, devletlerin tekliflerinin reddedilmesine karar verdi. Alınan karar, Padişah’ın onayı ile 20 Ocak 1877’de Hariciye Nazırı tarafından devletlerin temsilcilerine tebliğ edildi. Bunun üzerine elçiler de yerlerine birer maslahatgüzar bırakarak İstanbul’u terk ettiler.
Soru 48
Osmanlı ile Sırbistan arasındaki barış protokolü hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
15 Ocak 1877
B
28 Şubat 1877
C
18 Ocak 1877
D
23 Aralık 1876
E
19 Mart 1877
Açıklama:
Osmanlı Devleti de boş durmadı. Muhtemel bir savaşın önünü kesmek için kendi inisiyatifiyle Sırbistan ile bir barış protokolü yaptı. Amaç devletlerin dış müdahalelerini sonlandırmak ve savaş sebeplerini ortadan kaldırmaktı. Muhtemelen Peşte görüşmeleri de Osmanlının kulağına gelmişti. Bunun için hemen Ocak ayının sonlarında Sırbistan ve Karadağ prenslikleri ile temasa geçildi. Onlar da zaten böyle bir barışı istiyorlardı. Önce Osmanlı hükümeti Belgrad’a bir heyet gönderdi. Ardından Sırbistan İstanbul’a heyet göndererek altı gün süren bir çalışma yapıldı. Sonunda 28 Şubat 1877 tarihinde bir barış protokolü imzalandı. Buna göre, Sırbistan’ın savaştan önceki statüsü korunuyordu. Ancak prenslik eski kale ve istihkâmlarına ilave olarak yenilerini yapmamayı, bölgedeki çetelerin faaliyetlerine göz yummamayı kabul etti. Belgrad kalesinde eskiden olduğu gibi Sırp bayrağı ile birlikte Osmanlı bayrağı asılacaktı; Sırbistan’daki Ermeni, Katolik ve Yahudilerin serbest ibadet hakkı ile birlikte diğer hakları da korunacaktı. Her iki tarafın savaş suçlularına genel bir af ilan edilecek ve esirler de serbest bırakılacaktı.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Kanun-i Esasi müsveddesinin Eğinli Said Paşa, Küçük Said Paşa ve Süleyman Paşa tarafından incelenip, Padişaha yazılı görüş bildirmesinden sonra anayasaya girmeyen raporudur?
Seçenekler
A
Müsveddenin yazım şekli tenkit edildi
B
Metnin baş tarafına konulan uzun girişin gereksiz olduğu, arkasından gelen önemli maddeleri gölgelediği belirtildi
C
“Osmanlı Devleti’in resmi dini İslamdır” maddesinin ‘‘Osmanlı Devleti İslam Dini üzerine tesis edilmiştir’’ şekline dönüştürülmesi istendi
D
Benzeri kanunların lisanına uygun olmadığı belirtildi
E
Devlet’in resmi dili Türkçe’dir ve Devlet hizmetinde yer alacak her bireyin Türkçe bilmesi gerektiği dile getirildi
Açıklama:
Padişah, saray erkanından Eğinli Said Paşa, Küçük Said Paşa ve Süleyman Paşa’ları metni inceleyip yazılı görüş bildirmeleri için görevlendirdi. Onlar da aralarında tartışarak altı maddelik bir raporu padişaha sundular. Birinci maddede, Kanun-i Esasi müsveddesinde, devlet idaresi ve teb’anın hukuku bizzat padişah tarafından deruhte edileceği fıkrasının, padişahı müşkül duruma düşüreceğinden bahisle bu gibi sorumlulukların her yerde olduğu gibi Osmanlı Devleti’nde de vükelaya ait olması gerektiği hatırlatıldı. İkinci, üçüncü ve dördüncü maddelerde ise, müsveddenin yazım şekli tenkit edildi. Metnin baş tarafına konulan uzun girişin gereksiz olduğu, arkasından gelen önemli maddeleri gölgelediği ve benzeri kanunların lisanına uygun olmadığı belirtildi. Beşinci madde de aynı konuya devam edilerek, anayasanın zaten Padişah’ın bir Hatt-i Hümayunu ile sunulacağından bu tür girişlere gerek olmadığı vurgusu yapıldı. Altıncı maddede birbiri ile çelişen maddeler ele alındı. Anayasa’da yer alan “Osmanlı Devleti’in resmi dini İslamdır” maddesinin eski taslakta olduğu gibi; “Osmanlı Devleti İslam Dini üzerine tesis edilmiştir” şekline dönüştürülmesi istendi. Gerekçe olarak da “devletin tüzel bir kişilik olduğunu ve tüzel kişiliğe din isnat etmenin doğru olmayacağı” ifade edildi. Aynı şekilde Devlet’in resmi dili Türkçe’dir ve Devlet hizmetinde yer alacak her bireyin Türkçe bilmesi gerektiği” ne dair bir maddenin anayasada yer alması gerektiği dile getirildi. Komisyonun padişahın hukukuna ve girişe dair tenkitleri yerinde bulundu; din ile ilgili teklifi kabul görmedi fakat dil ile ilgili teklifleri anayasada yer aldı.
Soru 50
Mithat Paşa’nın II. Abdülhamid tarafından azledilip yurt dışına sürülmesini sağlayan madde Kanun-i Esasi’nin kaçıncı maddesidir?
Seçenekler
A
- maddesi
B
111. maddesi
C
112. madde
D
113. madde
E
114. madde
Açıklama:
Burada kayda değer bir husus daha vardır ki, o da Kanûn-i Esâsi’nin 113. maddesidir. Bilindiği gibi bu madde, padişaha şüphe ettiği her hangi bir şahsı ülke dışına sürme hakkını tanımaktaydı. Kanun-i Esasi’yi tamamen hükümsüz hale getirdiği söylenen 113. maddenin kimin önerisi ile anayasaya girdiği çok tartışıldı. Tahminler Damad Mahmud Paşa ile Padişah üzerinde yoğunlaştı. Söz konusu maddeye Namık Kemâl ve Ziya Paşa aşırı tepki gösterdiler ve kabul edilmemesini istediler. Ancak, muhtemelen Mithat Paşa, konulmaması halinde bütünüyle Kanun-i Esasi’nin ilânının tehlikeye düşeceğini düşündü. Bu yüzden madde saraydan gelen metindeki haliyle korundu. Ne garibtirki Kanun-i Esasi’nin ilanından sonra, bu maddenin ilk kurbanı da Mithat Paşa’nın kendisi olacaktı.
Soru 51
I. Yeni Osmanlılar'ın talepleri
II.İngiltere ve Fransa'nın reform talepleri
III. Rusya ve Avusturya'nın politikaları
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Sultan II.Abdülhamid tahta çıktığında varolan sorunlardandı?
II.İngiltere ve Fransa'nın reform talepleri
III. Rusya ve Avusturya'nın politikaları
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Sultan II.Abdülhamid tahta çıktığında varolan sorunlardandı?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Sultan II. Abdülhamid tahta çıktığındanda onu bekleyen sorunlardan ilki; kendisinin tahta geçmesini arzu eden Yeni Osmanlıların talepleri idi. İkinci husus, Balkanlar’daki gelişmelerdi. Üçüncüsü, Balkanları bir bahane ile işgal etmek isteyen Rusya’nın ve Avusturya’nın politikalarıydı. Dördüncü sorun ise Paris Anlaşması’ndan itibaren İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nde bitip tükenmeyen ve dış müdahalelere sebep olabilecek reform talepleri idi.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in Mithat Paşa'yı sürgüne gönderme sebeplerinden değildir?
Seçenekler
A
Mithad Paşa Ruslarla savaşma taraftarıydı.
B
Padişah, Abdülaziz’in hal’indeki rolü yüzünden başından beri kendisinden kuşkulanıyordu.
C
Konferansta şöhretinin getirdiği beklentileri karşılayamadı.
D
Yeni Osmanlılarla bürokrası noktasında ters düşmüştür.
E
Sert tavrından dolayı Avrupa devletleri ile ilişkiler gerildi.
Açıklama:
II. Abdülhamid’in aksine Midhat Paşa Ruslar ile savaşma taraftarıydı. Ayrıca Padişah,
Abdülaziz’in hal’indeki rolü yüzünden baştan beri ona kuşku ile bakmaktaydı.Şöhreti konferansta işe yarar diye sadarete getirildi fakat beklenen sonuç alınamadı.
Üstelik Sultan II. Abdülhamid, Avrupa devletleri ile ilişkilerin bu noktaya
gelmesinde onun sertlik yanlısı tavrının sebep olduğunu düşünüyordu. Mithad Paşa Yeni Osmanlılar’ın bürokrasi tarafını temsil etmekle birlikte, zamanla liderleri kabul edilmiştir.
Abdülaziz’in hal’indeki rolü yüzünden baştan beri ona kuşku ile bakmaktaydı.Şöhreti konferansta işe yarar diye sadarete getirildi fakat beklenen sonuç alınamadı.
Üstelik Sultan II. Abdülhamid, Avrupa devletleri ile ilişkilerin bu noktaya
gelmesinde onun sertlik yanlısı tavrının sebep olduğunu düşünüyordu. Mithad Paşa Yeni Osmanlılar’ın bürokrasi tarafını temsil etmekle birlikte, zamanla liderleri kabul edilmiştir.
Soru 53
I. Savaş sebeplerini ortadan kaldırmak,
II. Dış müdahaleleri sonlandırmak,
III. Peşte görüşmelerinin Osmanlı'nın kulağına gelmesi,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı-Sırbistan barış protokolünün gerçekleşmesini etkileyen faktörlerdendir?
II. Dış müdahaleleri sonlandırmak,
III. Peşte görüşmelerinin Osmanlı'nın kulağına gelmesi,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı-Sırbistan barış protokolünün gerçekleşmesini etkileyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Muhtemel bir savaşın önünü kesmek için kendi inisiyatifiyle Sırbistan ile bir barış protokolü yaptı. Amaç devletlerin dış müdahalelerini sonlandırmak ve savaş sebeplerini ortadan kaldırmaktı. Muhtemelen Peşte görüşmeleri de Osmanlının kulağına gelmişti. Bunun için hemen Ocak ayının sonlarında Sırbistan ve Karadağ prenslikleri ile temasa geçildi.
Soru 54
Osmanlı- Sırbistan barış protokolü ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
28 Şubat 1877
B
23 Aralık 1876
C
1 Ocak 1877
D
19 Mart 1876
E
19 Mart 1877
Açıklama:
28 Şubat 1877 yılında Osmanlı- Sırbistan barış protokolü imzalanmıştır.
Soru 55
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıf, bürokrat ve gazetecilerden oluşan, Tanzimat’ın ilk dönem uygulayıcılarını başarısız bularak şiddetle eleştiren ve 1860'lardan sonra örgütlü hale gelmeye başlayan, temel talebi Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet yönetimine geçmesi düşüncesini taşıyan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İttihad-i Muhammedî Cemiyeti
B
Jöntürkler
C
Yeni Osmanlılar
D
İttihad-i Muhammedî Cemiyeti’ni
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıf, bürokrat ve gazetecilerden oluşan, Tanzimat’ın ilk dönem uygulayıcılarını başarısız bularak şiddetle eleştiren ve 1860'lardan sonra örgütlü hale gelmeye başlayan, temel talebi Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet yönetimine geçmesi düşüncesini taşıyan gurubun ismi Yeni Osmanlılar'dır.
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına Yeni Osmanlılar ismi verilmiştir.
Tanzimat ile birlikte gelişen eğitim, basın ve kamuoyu sürecinde yetişen aydın sınıfına Yeni Osmanlılar ismi verilmiştir.
Soru 56
31 Ağustos 1876 tarihinde V. Murad’a hal fetvası tebliğ edilmesi ile tahta geçen Osmanlı saltanatının otuz dördüncü padişahı kimdir?
Seçenekler
A
II. Mahmud
B
II. Abdülhamid
C
IV. Mehmet
D
Abdülaziz
E
Mehmet Vahdettin
Açıklama:
31 Ağustos 1876 tarihinde V. Murad’a hal fetvası tebliğ edilmesi ile tahta geçen Osmanlı saltanatının otuz dördüncü padişahı II. Abdülhamid olmuştur.
II. Abdülhamid padişah olmuştur.
II. Abdülhamid padişah olmuştur.
Soru 57
II. Abdülhamit tahta çıktığından onu bir kısmı dâhilî bir kısmı da haricî olmak üzere dört önemli sorun bekliyordu. Aşağıdakilerden hangisi bu önemli sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni Osmanlıların talepleri
B
Balkanlar’daki gelişmeler
C
Balkanları işgal etmek isteyen Rusya’nın ve Avusturya’nın politikaları
D
İngiltere'nin menfaatlerini korumak
E
İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nde istediği reform talepleri
Açıklama:
II. Abdülhamit tahta çıktığında onu bir ksmı dâhilî bir kısmı da haricî olmak üzere dört önemli sorun bekliyordu. Birincisi, kendisinin tahta geçmesini arzu eden Yeni Osmanlılar’ın talepleri idi. İkinci husus, Balkanlar’daki gelişmelerdi. Üçüncüsü, Balkanları bir bahane ile işgal etmek isteyen Rusya’nın ve Avusturya’nın politikalarıydı. Dördüncü sorun ise Paris Anlaşması’ndan itibaren İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nde bitip tükenmeyen ve dış müdahalelere sebep olabilecek reform talepleri idi.
İngiltere'nin menfaatlerini korumak, II. Abdülhamit tahta çıktığından onu bekleyen sorunlardan biri değildir.
İngiltere'nin menfaatlerini korumak, II. Abdülhamit tahta çıktığından onu bekleyen sorunlardan biri değildir.
Soru 58
19 Mart 1877 tarihinde ilk Osmanlı parlamentosunu açan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
V. Murat
B
II. Mahmud
C
Vahdettin
D
Abdülmecit
E
II. Abdülhamid
Açıklama:
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile II. Abdülhamid tarafından açılmıştır.
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile II. Abdülhamid tarafından yapılmıştır.
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile II. Abdülhamid tarafından yapılmıştır.
Soru 59
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 yılında açılmıştır. Hicri takvime göre bu meclis hangi isimle anılır?
Seçenekler
A
93 meclisi
B
91 meclisi
C
90 meclisi
D
94 meclisi
E
77 meclisi
Açıklama:
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 yılında açılmıştır. Hicri takvime göre 1293 yılında açılan bu meclis 93 meclisi olarak anılır.
Soru 60
İlk Osmanlı anayasasının ilanında büyük katkıları olan Mithat Paşa aşağıdaki hangi nedenden dolayı II. Abdülhamid ile ihtilafa düşmüş ve Taif’te sürgün edilmiştir?
Seçenekler
A
Rusya Osmanlı savaşına girilmesinin baş sorumlusu olduğu gerekçesi ile
B
Hatt-ı Hümayün'u kaleme aldığı için
C
İstanbul Konferansına katıldığı için
D
Londra protokolünü ret ettiği için
E
İngiltere sempatizanı olduğu için
Açıklama:
Rusya Osmanlı savaşına girilmesinin baş sorumlusu olduğu için II. Abdülhamid ile ihtilafa düşmüş ve Taif’te sürgün edilmiştir.
Rusya Osmanlı savaşına girilmesinin baş sorumlusu olduğu gerekçesiyle II. Abdülhamid ile ihtilafa düşmüş ve Taif’te sürgün edilmiştir.
Rusya Osmanlı savaşına girilmesinin baş sorumlusu olduğu gerekçesiyle II. Abdülhamid ile ihtilafa düşmüş ve Taif’te sürgün edilmiştir.
Soru 61
Osmanlı- Sırbıstan barış protokolü'nün amacı nedir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin menfaatlerini korumak
B
Osmanlı ve Almanya arasında kalıcı bir barış sağlamak
C
Dış devletlerden yardım almak
D
Başka devletlerin dış müdahalelerini sonlandırmak ve savaş sebeplerini ortadan kaldırmak
E
Sırbistan ve Karadağ arasında bir savaş başlatmak
Açıklama:
Başka devletlerin dış müdahalelerini sonlandırmak ve savaş sebeplerini ortadan kaldırmak amacı ile Osmanlı- Sırbıstan barış protokolü yapılmıştır.
Soru 62
23 Aralık 1876 yılında II. Abdülhamid'in tahta geçişinden beri hazırlıkları süren ilk Osmanlı Anayasasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun-i Esasiye
B
Kanun-i Hariciye
C
Kanun-i Milliye
D
Kanun-i Şura-yi
E
Kanun-i Heyet
Açıklama:
23 Aralık 1876 yılında II. Abdülhamid'in tahta geçişinden beri hazırlıkları süren ilk Osmanlı Anayasası Kanun-i Esasiye'dir.
Doğru cevap Kanun-i Esasiye'dir.
Doğru cevap Kanun-i Esasiye'dir.
Soru 63
İstanbul Konferansında İngiltere'nin temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devletini desteklemek
B
Rusya ile işbirliği yapmak
C
Balkanlarda rahat hareket eden Rusya'yı etkisiz kılarak Karadağ Savaşı'nı sonlandırmak
D
Karadağ Savaşına katılarak topraklarını genişletmek
E
Osmanlı Devletinin Balkanlarda genişlemesini önlemek
Açıklama:
İstanbul Konferansında İngiltere'nin temel amacı, Balkanlarda rahat hareket eden Rusya'yı etkisiz kılarak Karadağ Savaşı'nı sonlandırmaktır.
Soru 64
Osmanlı Devleti'nin 12 Nisan 1877 tarihinde ret edilmesi doğrultusunda devletlere nota verilmesini kararlaştırdığı, Devletin onurunu zedeleyecek özellikleri ile ancak savaşta mağlup olmuş bir tarafa teklif edilebilecek nitelikler taşıyan protokolün adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin Protokolü
B
Londra Protokolü
C
Bulgaristan Protokolü
D
Rusya Protokolü
E
Avusturya Protokolü
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nin 12 Nisan 1877 tarihinde ret edilmesi doğrultusunda devletlere nota verilmesini kararlaştırdığı, Osmanlı Devleti'nin onurunu zedeleyecek özellikler taşıyan ve teklif edilen maddeler de ancak savaşta mağlup olmuş bir tarafa teklif edilebilecek nitelikler taşıyan protokol Londra Protokolüdür.
Soru 65
Padişahların tahttan indirilmesinin meşruiyeti için şeyhülislamlık makamından alınan fetva aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Fetva
B
Özel Fetva
C
Hal' Fetvası
D
Azl Fetvası
E
Atama Fetvası
Açıklama:
Padişahların tahtan indirilmesi için Şeyhülislamlık’tan alınan fetvaya "Hal' Fetvası" denir. Hal’ (tahttan indirme), ancak bu belge ile meşru olabilirdi.
Soru 66
Rusya'nın uzun yıllar Balkanlarda takip ettiği Panislavist politika aşağıda yer alan devletlerden hangileri üzerinde en çok etki göstermiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı-Avusturya-Macaristan
B
Osmanlı-Fransa
C
Avusturya-Macaristan-İngiltere
D
İtalya-Fransa
E
Fransa-İngiltere
Açıklama:
Rusya’nın uzun zamandan beri Balkanlar’da takip ettiği panislavist politikalar etkisini göstermişti. Slovenler, Hırvatlar, Bulgarlar, Sırp ve Karadağlılar Rusların etkisi ile ayrı ayrı talepler geliştirmişlerdi. Bu durum öncelikle Osmanlı Devleti’ni, ikinci olarak da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu ilgilendiriyordu.
Soru 67
Osmanlı Padişahlarının kılıç kuşanmaları için Eyüp Sultan türbesine gidip dönerken düzenlenen törenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süvari Alayı
B
Kılıç Alayı
C
Merasim Alayı
D
Sultan Alayı
E
Rücu Alayı
Açıklama:
Osmanlı Sultanlarının tahta geçtiklerinde yapılan törene "kılıç alayı" adı verilir. Yeni Sultan kılıç kuşanmak için Eyüp Sultan türbesine gidip dönerken düzenlenen
törenlerdir. II. Abdülhamid de bu amaçla Saltanat kayığı ile Dolmabahçe Sarayı’ndan Eyüp Camisi’ne gitmiş ve burada kılıç kuşandıktan sonra, karadan büyük bir törenle geri dönmüştür.
törenlerdir. II. Abdülhamid de bu amaçla Saltanat kayığı ile Dolmabahçe Sarayı’ndan Eyüp Camisi’ne gitmiş ve burada kılıç kuşandıktan sonra, karadan büyük bir törenle geri dönmüştür.
Soru 68
II. Abdülhamid tahta geçişinden sonra, 19 Aralık'ta sadrazamlık görevine Midhat Paşa'yı getirerek aşağıdaki mesajlardan hangisini vermeyi hedeflemiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı dış politikasının değişeceğini
B
Ekonomi politikalarının farklılaşacağını
C
Eğitim alanında yeni düzenlemelere gidileceğini
D
Bayındırlık faaliyetlerine hız verileceğini
E
Balkanlarda ıslahatın yapılacağını
Açıklama:
Midhat Paşa yenilikçi fikirleri ile Avrupa kamuoyunda ve Tuna Valiliği sırasında yaptığı ıslahatlarıyla da Balkanlarda tanınmaktaydı. Onun sadarete getirilmesi Balkanlarda ıslahatın yapılacağı mesajını taşıyordu. Bu şartlar altında 23 Aralık'da İstanbul Konferansı açıldı ve çalışmalarına başladı.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi 28 Şubat 1877 tarihinde Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasında yapılan Barış Protokolünün hükümleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sırbistan’ın savaştan önceki statüsü korunur.
B
Sırbistan bölgedeki çetelerin faaliyetlerine göz yummamayı kabul eder.
C
Sırbistan’daki Ermeni, Katolik ve Yahudilerin serbest ibadet hakkı ile birlikte diğer hakları da korunur.
D
Sırbistan eski kale ve istihkâmlarına ilave olarak yenilerini yapabilecektir.
E
Her iki tarafın savaş suçlularına genel bir af ilan edilecek ve esirler de serbest bırakılacaktır.
Açıklama:
28 Şubat 1877 tarihinde Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasında imzalanan barış protokolüne göre, Sırbistan’ın savaştan önceki statüsü korunuyordu. Ancak prenslik eski kale ve istihkâmlarına ilave olarak yenilerini yapmamayı, bölgedeki çetelerin faaliyetlerine göz yummamayı kabul etti. Belgrad kalesinde eskiden olduğu gibi Sırp bayrağı ile birlikte Osmanlı bayrağı asılacaktı; Sırbistan’daki Ermeni, Katolik ve Yahudilerin serbest ibadet hakkı ile birlikte diğer hakları da korunacaktı. Her iki tarafın savaş suçlularına genel bir af ilan edilecek ve esirler de serbest bırakılacaktı.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Şubat 1877 sonlarında İstanbul'a gelen Karadağ heyetinin barış görüşmeleri sırasında dile getirdiği temel sorundur?
Seçenekler
A
Sınırlarının genişletilmesi
B
Askeri destek sağlanması
C
Ekonomik güvence verilmesi
D
Siyasi birliğinin tanınması
E
İmar faaliyetlerine destek verilmesi
Açıklama:
Osmanlı Devleti Sırbistan ile olduğu gibi kendisine bağlı fakat özerk yönetimi olan Karadağ ile de barış girişimi başlattı. Nitekim Karadağ temsilcileri Şubat 1877 sonlarında İstanbul’a ulaştı. Karadağ Prensliğinin temel sorunu sınırlarının genişletilmesi idi.
Soru 71
Padişaha şüphe ettiği her hangi bir şahsı ülke dışına sürme hakkını tanıyan Kanuni Esasinin 113. maddesi hükmünce,, konulmaması halinde bütünüyle Kanun-i
Esasi’nin ilânının tehlikeye düşeceğini ilk sürgüne gönderilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Esasi’nin ilânının tehlikeye düşeceğini ilk sürgüne gönderilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziya Paşa
B
Namık Kemal
C
Abidin Paşa
D
Mithat Paşa
E
Süleyman Paşa
Açıklama:
Kanun-ı Esasi'nin 113. maddesi, padişaha şüphe ettiği her hangi bir şahsı ülke dışına sürme hakkını tanımaktaydı. Kanun-ı Esasi’yi tamamen hükümsüz hale getirdiği söylenen 113. maddenin kimin önerisi ile anayasaya girdiği çok tartışıldı. Tahminler Damad Mahmud Paşa ile Padişah üzerinde yoğunlaştı. Söz konusu maddeye Namık Kemâl ve Ziya Paşa aşırı tepki gösterdiler ve kabul edilmemesini istediler. Ancak, muhtemelen Mithat Paşa, konulmaması halinde bütünüyle Kanun-ı Esasi’nin ilânının tehlikeye düşeceğini düşündü. Bu yüzden madde saraydan gelen metindeki haliyle korundu. Ne garibtir ki Kanun-ı Esasi’nin ilanından sonra, bu maddenin ilk kurbanı da Mithat Paşa’nın kendisi olacaktı.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi ilk Osmanlı Parlamentosu'nun açılış töreni tarihidir?
Seçenekler
A
11 Şubat 1877
B
19 Mart 1877
C
16 Nisan 1877
D
28 Mayıs 1877
E
14 Haziran 1877
Açıklama:
İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 tarihinde yapılan bir tören ile açıldı.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet meclisinin ilk oturumlarına ev sahipliği yapan, ardından çalışmalarını sürdürdüğü binadır?
Seçenekler
A
Dolmabahçe Sarayı
B
Topkapı Sarayı
C
Darü’l-funûn Binası
D
Meşihat Binası
E
Seraskerlik Binası
Açıklama:
Hicri takvime göre 1293 yılında açıldığı için “93 meclisi” diye de anılan meclis, açılıştan sonra çalışmalarını Ayasofya civarında Darü’l-funûn binası (Üniversite) olarak inşa edilen yerde sürdürmeğe başladı.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi 31 Mart 1877 tarihinde imzalanan Londra Protokolünde yer alan devletlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Avusturya
E
Polonya
Açıklama:
Rusya, İstanbul Konferansına üye gönderen ülkelere başvurarak, konferans kararlarının ve Karadağ’ın talepleri doğrultusunda bir barışın yapılmasını Osmanlı devletine kabul ettirmelerini, değilse savaş ilan edeceğini bildirdi. Sonunda bu baskılara boyun eğen beş devlet (İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya) Rusya ile birlikte aralarında 31 Mart 1877 tarihinde Londra’da bir protokol imzaladılar.
Soru 75
- Öğrenci hareketleri
- Kabine değişikliği
- Panslavist hareketler
- Taht değişikliği
Yukarıdaki olaylardan hangisi/hangileri Osmanlı devletinde meşrutiyete giden süreçte yaşanan gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III,IV
C
II,III
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Meşrutiyet’e Giden Yolda İç ve Dış Gelişmeler
Hepsi yaşanır. Medrese öğrenci hareketleri, sadrazam nedim görevden alınması, kabineden bazı bakanların değişimi ve nihayet 5. Murat’ın azledip 2. Abdülhamid’in tahta geçirilmesi 1876 öncesi yaşanmıştır. Aynı süreçte Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı izlenir balkanlarda da panslavist olaylar hızlanır ve yoğunlaşır.
Hepsi yaşanır. Medrese öğrenci hareketleri, sadrazam nedim görevden alınması, kabineden bazı bakanların değişimi ve nihayet 5. Murat’ın azledip 2. Abdülhamid’in tahta geçirilmesi 1876 öncesi yaşanmıştır. Aynı süreçte Avrupa kamuoyunda Osmanlı aleyhtarlığı izlenir balkanlarda da panslavist olaylar hızlanır ve yoğunlaşır.
Soru 76
- Osmanlı -Sırbistan /Karadağ savaşı
- Avusturya Rusya’nın Reichstad görüşmesi
- Rusya’nın Avrupa’ya karşı doğu sorunun çözme yönündeki hamleleri
- İngiltere’nin Paris antlaşmasının imzacı devletlerini balkan sorunu nedeniyle toplantıya daveti
Yukarıdaki olaylardan hangisi/hangileri tersane konferansının toplanma nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
III,IV
D
II,IV
E
I,II,III
Açıklama:
İstanbul konferansı
Tüm gelişmeler İstanbul’da İngiltere’nin isteği üzerine konferansın toplanma nedenleri arasındadır.
Tüm gelişmeler İstanbul’da İngiltere’nin isteği üzerine konferansın toplanma nedenleri arasındadır.
Soru 77
- Avrupa diplomasi uzmanıdır.
- Rus yanlısıdır
- İstanbul öncesinde Paris, Avusturya, İtalya ve Almanya’da görüşmeler yapmıştır.
- Statükodan yanadır ancak Osmanlılara bir ders verilmesi gerektiğini düşünür.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri İngiltere adına Tersane Konferansına katılan Lord Salisbury'nin görüşleri hakkında doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
III,IV
D
I,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
İstanbul konferansı
III ve IV doğrudur. Yoksa Salisbury doğu uzmanıdır. Rus yanlısı değildir. Rusya'ya güvenmez.
III ve IV doğrudur. Yoksa Salisbury doğu uzmanıdır. Rus yanlısı değildir. Rusya'ya güvenmez.
Soru 78
- Asıl adı Ahmet Şefik’tir.
- Tuna, Bağdat valiliklerinde bulunmuştur.
- Hem 2. Abdülhamid’in tahta geçirilmesinde hem anayasanın ilanında rol oynamıştır
- Anayasanın 113 maddesine dayanılarak sürgün edilmiştir
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri Osmanlı sadrazamı Mithat Paşa ile ilgili doğru olan bilgilerdir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
IV
E
III,IV
Açıklama:
İstanbul konferansı
Mithat paşa ile ilgili olarak verilen bilgilerin hepsi doğrudur.
Mithat paşa ile ilgili olarak verilen bilgilerin hepsi doğrudur.
Soru 79
- Sırbistan
- Karadağ
- Avusturya
- Eflak-Boğdan
Osmanlı Devleti Tersane Konferansı sonrasında yukarıda devletlerden hangisi/hangileri ile ikili anlaşma imzalama girişiminde başarılı olmuştur?
Seçenekler
A
I
B
II
C
II,III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Osmanlı-Sırbistan Barış Protokolü ve Romanya (Eflak-Boğdan) ile Anlaşma Arayışları
Sadece Sırbistan ile imzalanmıştır. Karadağ ve Eflak Boğdan ile de girişimde bulunsa da sonuç alamamıştır.
Sadece Sırbistan ile imzalanmıştır. Karadağ ve Eflak Boğdan ile de girişimde bulunsa da sonuç alamamıştır.
Soru 80
- Meclis 141 üyeden oluşuyordu. Bunların 115’i Meclis-i Mebusan, 26si Meclis-i Ayan (ayan meclisi) üyeleri idi
- Meclisin üyeleri tek dereceli seçimle belirlendi
- Meclis, 19 Mart 1877 de Dolmabahçe de törenle açıldı.
- Meclisin toplantıları daha sonra Ayasofya civarında Darü’l-funûn binası (Üniversite) olarak inşa edilen yerde sürdürüldü
İlk Osmanlı parlamentosunun açışı ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,III,IV
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Meclis-i Mebusan’ın Açılışı
I,III,IV doğrudur. Meclis üyeleri tek değil iki dereceli seçimle belirlenmiştir
I,III,IV doğrudur. Meclis üyeleri tek değil iki dereceli seçimle belirlenmiştir
Soru 81
- İgnatiyef’in Avrupa devletleri nezdindeki girişimleri
- Karadağ sorunu
- İngiltere’nin Osmanlı toprak bütünlüğünü korumaya yönelik eylemleri
- Avusturya‘nın Balkanlarda statükonun korunması yönündeki kararlı politikası
Yukarıdaki gelişmelerden hangisi/hangileri 93 harbi öncesinde Londra’da düzenlenen ve Osmanlıya nota olarak bildirilen toplantının gerekçeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
I,IV
B
II,III
C
I,II,III
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Londra Protokolü
III ,IV almaz Karadağ sorunu toplanmasının asıl itici gücüdür. Rus prens İgnatiyefin Avrupa devletleri nezdindeki girişimlerde kendi lehlerine politika oluşturmak ve Karadağ sorunu üzerinden yapılmıştır.
III ,IV almaz Karadağ sorunu toplanmasının asıl itici gücüdür. Rus prens İgnatiyefin Avrupa devletleri nezdindeki girişimlerde kendi lehlerine politika oluşturmak ve Karadağ sorunu üzerinden yapılmıştır.
Soru 82
- Harbiye okulunun Edirne’ye taşınması
- Gösteri yapan harbiye öğrencilerin tutuklanması
- Zaptiye Nazırı Ömer Fevzi Paşa'nın görevden alınması
- Mithat Paşa'nın affedileceğine dair Hatt-ı Hümayun yayınlanması
II. Abdülhamid, Mithat Paşa'nın azledilmesi üzerine İstanbul’da başlayan olayları önlemek için yukarıdaki tedbirlerden hangisi ya da hangilerini almıştır?
Seçenekler
A
I, II
B
II, IV
C
I, II, III
D
I, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Midhat Paşa’nın Sürülmesine Tepkiler
Mithat Paşa'nın azli üzerine İstanbul'da başlayan gösteriler üzerine II. Abdülhamid 21 Mart 1877 tarihinde sert tedbirlere başvurdu. Öncelikle gösteriye katılan Harbiye öğrencileri tutuklandı ve Harbiye Okulu Edirne’ye taşındı. Konu ile ilgisi bulunan Medrese öğrencileri İstanbul’dan uzaklaştırıldı. Aynı sırada bu olayları önleyemeyen ve Midhat Paşa taraftarlığı ile suçlanan Zabtiye Nazırı Ömer Fevzi Paşa da görevden alındı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Mithat Paşa'nın azli üzerine İstanbul'da başlayan gösteriler üzerine II. Abdülhamid 21 Mart 1877 tarihinde sert tedbirlere başvurdu. Öncelikle gösteriye katılan Harbiye öğrencileri tutuklandı ve Harbiye Okulu Edirne’ye taşındı. Konu ile ilgisi bulunan Medrese öğrencileri İstanbul’dan uzaklaştırıldı. Aynı sırada bu olayları önleyemeyen ve Midhat Paşa taraftarlığı ile suçlanan Zabtiye Nazırı Ömer Fevzi Paşa da görevden alındı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 83
- Teklif edilen maddelerin ancak savaşta mağlup olmuş bir tarafa teklif edilebilecek nitelikte olması.
- Teklif edilen maddelerin anayasaya aykırı bulunması
- Karadağ Prensi ile ikili anlaşma yapılabileceği yönünde kanaat
- Rusya’nın yeni savaş çıkarmayacağına güvenme
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri Osmanlı devletinin Londra protokolünü ret etmesinin gerekçeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Londra Protokolü
I,II,III Doğrudur. Konu bakanlar kurulunda görüşülürken Rusya’nın savaş çıkarma ihtimali dikkate alınmamıştır.
I,II,III Doğrudur. Konu bakanlar kurulunda görüşülürken Rusya’nın savaş çıkarma ihtimali dikkate alınmamıştır.
Soru 84
- Devlet yetkililerinden brifing alması
- Kubbe altında resmi biat töreni
- Bir hafta süren kutlamalar
- Yeni Osmanlıların isteğine göre yapılan atamalar
- Abdülhamid’in cülus töreni sürecinde yukarıdaki olaylardan hangisi/hangileri gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III,IV
C
IV
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
2.Abdülhamid’in Tahta Çıkışı
I,II,III doğrudur. cülustan sonra yapılan atamalar ise yeni Osmanlıların taleplerine göre değil kendi isteği doğrultusunda yapılmıştır.
I,II,III doğrudur. cülustan sonra yapılan atamalar ise yeni Osmanlıların taleplerine göre değil kendi isteği doğrultusunda yapılmıştır.
Ünite 2
Soru 1
Panislavizmin ideolojisine göre, bütün Slav ve Ortodoksların müşterek bir tarihi mirası vardır ve bu miras çerçevesinde, ......... liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmaları gerekmektedir.Yukarıdaki açıklamada boş bırakılan yere uygun gelen seçeneği işaretleyiniz.
Seçenekler
A
Romanya
B
Litvanya
C
Rusya
D
Ermenistan
E
Ukrayna
Açıklama:
Panislavizmin ideolojisine göre, bütün Slav ve Ortodoksların müşterek bir tarihi mirası vardır ve bu miras çerçevesinde, RUSYA liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmaları gerekmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 2
Panislavizm hareketi, tıpkı diğer milliyetçi hareketler gibi başlangıçta siyasal nitelikte olmayıp, özellikle Rusya dışındaki Slavlar arasında dil birliğine dayanan kültürel bir hareket olarak ortaya çıkmıştır. Bazı Slav bölgeleri, kültürel milliyetçilik döneminde dil ve kültürlerini öne çıkarırken bazı Slav düşünürler ise, halk dili ve edebiyatına ağırlık verdiler. Bunun yanında Slav birliği ve bağımsızlığını konu edinen şair ve yazarlarda ürünler ortaya koymuştur. Aşağıda verilen şairlerden hangisi ilk defa Slav birliği ve bağımsızlığını konu edinmiştir?
Seçenekler
A
Wuh Karaçiç
B
Krianiç
C
Hillandersky
D
Hegel
E
İvan Gunduliç
Açıklama:
İlber Ortaylı, 17. yüzyılın ilk yarışında, Osmanlı yönetimi sırasında, Slav birliği ve bağımsızlığından ilk söz eden kşinin Hırvat şairi İvan Gunduliç olduğunu kaydetmektedir.
Soru 3
Slavyonofilizm akımı, Çar I. Nikola zamanında (1825- 1855) gittikçe siyasi bir nitelik
kazanarak koyu bir milliyetçiliğe dönüşmüş ve sonuçta “Panislavizm” denen akım
ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Panislavizm, artık yüksek sesle ifade edilen ve daha organize bir akım haline gelmiştir. Bu akım bir çok şair, yazar, filozof ve bilim adamı tarafından da desteklenmiş ve taraftar toplamıştır. Panislavizm hareketinin liderliğini üstlenen ve bir bilim adamı olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
kazanarak koyu bir milliyetçiliğe dönüşmüş ve sonuçta “Panislavizm” denen akım
ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Panislavizm, artık yüksek sesle ifade edilen ve daha organize bir akım haline gelmiştir. Bu akım bir çok şair, yazar, filozof ve bilim adamı tarafından da desteklenmiş ve taraftar toplamıştır. Panislavizm hareketinin liderliğini üstlenen ve bir bilim adamı olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Chomyakov
B
Kireyevski
C
Strahov
D
Pogodin
E
Koflelev
Açıklama:
Hareketin lideri ise, Moskova Üniversitesi Tarih Profesörü Pogodin idi ve diğer yazar ve aydınlar da, 1841’de kurulan ve başyazarlığını yine Pogodin’in yaptığı bir dergi (Moskvityanin) etrafında toplanmışlardı. Pogodin’e göre, “Panislavizmin önündeki en büyük engeller Avusturya ve Osmanlı imparatorlukları idi ve bunlar biran önce yıkılmalı ve yerlerine, Rusya’nın öncülüğünde İstanbul merkezli büyük bir Slav imparatorluğu kurulmalıydı”.
Soru 4
Panistlavistlerin başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Slav ve Ortodoks milletleri bir araya getiren büyük bir devlet kurmak.
B
Milliyetçilik akımını tüm dünyaya yaymak.
C
Slav dili ve kültürünü Avrupa'ya yaymak.
D
Boğazlar ve İstanbul'un ele geçirilmesi.
E
Sıcak denizlere inmek.
Açıklama:
Panislavistlerin başlıca amacı, Rusya’nın liderliğinde bütün Slav ve Ortodoks milletleri bir araya getiren büyük bir devlet kurmaktı. Bunun için de öncelikle Türklerin Avrupa ve Balkanlar’dan atılması ve mümkün olursa İstanbul merkez olmak üzere büyük bir Slav devletinin kurulması gerekiyordu.
Soru 5
Panislavizm politikasından en çok etkilenen devletler, Avusturya-Macaristan ile Osmanlı Devleti olmuştur. Avusturya-Macaristan ve Osmanlı devletinin Panislavizm politikasından en çok etkilenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Panistlavistlerin ülke sınırlarını genişletme düşüncesi
B
Avusturya-Macaristan ve Osmanlı Devleti'nin çok sayıda Slav milleti barındırması
C
Panistlavizm akımına liderlik eden Rusya'nın sınır komşuları olmaları
D
Avusturya-Macaristan ve Osmanlı devletinin Panislavizm akımını desteklemeleri
E
Avusturya-Macaristan ve Osmanlı devletinin Panistlavistlerle ticari ilişkiler kurmaları
Açıklama:
Rusya’nın Panislavizm politikasından en çok etkilenen devletler ise, Avusturya-Macaristan ile Balkan topraklarında çok sayıda Slav ve Ortodoks milleti bünyesinde barındıran Osmanlı Devleti idi. 1856 Paris Antlaflması’ndan itibaren Rusya, bu milletleri Osmanlı Devleti’nden koparmak için sürekli olarak kışkırtmıştır. Nitekim, Abdülaziz döneminde Balkanlar’da önemli ayaklanmalar çıkmıştır. Açıklamadan da anlaşılacağı üzere bu iki devletin çok uluslu yapısı ve slav nüfusun yoğun olması nedeniyle panislavizm akımından en çok etkilenmelerine neden olmuştur.
Soru 6
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında olan ve 93 harbi olarak isimlendirilen savaşın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'ni Balkan topraklarından atmak
B
Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki ilerleyişini durdurmak
C
Osmanlı Devleti'nin yer altı zenginliklerine sahip olmak
D
Rusların ege adalarını kendi himayelerine almak istemesi
E
Rusların Karadeniz'i bir Rus denizi yapmak istemeleri
Açıklama:
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak girdi. Savaşın temel sebebi, Rusya'nın, son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devletini Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir.
Soru 7
93 harbinde Balkanlar'da savaşın şiddetli geçmesinin ve uzun sürmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Her iki tarafında eşit güce sahip olması
B
Savaşın, Rusların coğrafi ve stratejik açıdan avantajlı olduğu Balkanlar'da olması
C
Her iki tarafında ağır silahlara sahip olması
D
Bölgenin coğrafi özelliklerinin her iki tarafın aleyhinde olması
E
Savaş sırasında her iki taraf komutanların stratejik hatalar yapmaları
Açıklama:
Doksanüç Savaşı’nda en şiddetli ve uzun süreli savaşlar, Rusların coğrafi ve stratejik açılardan son derece avantajlı bir durumda olduğu Balkanlar’da meydana geldi. Bu bölgede, Rusların doğal müttefikleri olan Ortodoks ve Slavlar, nüfusun büyük bir kısmını meydana getiriyor ve “kurtarıcı” gözüyle baktıkları Ruslara insan ve lojistik bakımlardan destek oluyordu. Bu nedenle bu cephede savaş uzun sürmüş ve şiddetli geçmiştir.
Soru 8
93 harbinde Balkan cephesinde Rusları sayıca ve silahça üstün olmalarına rağmen 3 kez üst üste yenilgiye uğratan ve padişah tarafından "Gazi" ünvanı verilen üstün komuta yeteneğine sahip Osmanlı Paşası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abdülkerim Nadir paşa
B
Redif Paşa
C
Osman Paşa
D
Mehmet Ali Paşa
E
Süleyman Hüsnü Paşa
Açıklama:
93 harbinde iki taraf arasında güç dengesi Rusların lehine olmasına rağmen üç Plevne savaşını da Osmanlı devleti kazanmıştır. Zaferlerin kazanılmasında, Osman Paşa’nın üstün komuta yeteneği etkili olmuştu. Bununla birlikte Plevne, iki aya yayılan her üç savaş boyunca da dışarıdan gelen yardımları ciddi bir engelle karşılaşmadan alabilmiş; Ferik Ahmet Hıfzı Paşa ve Ferik Şevket Paşa komutasındaki takviye birlikler Plevne’ye ulaşabilmişti. Bu arada, Plevne’de verilen kahramanca mücadele, Osmanlı başkentinde de sevinçle karşılanmış ve Ferik Şevket Paşa, padişahın Osman Paşa’ya “gazilik” unvanı veren telgrafını da getirmişti.
Soru 9
Siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkan Rus Panislavizminin şekillenmesinde, genel olarak etkili olan gelişme neydi?
Seçenekler
A
Rusya’nın batılılaşması ve buna tepki gösterilmesi
B
Rusya nın bütün Slavları etrafında toplayarak güçlenme isteği
C
Rusların Balkanlarda Slav birliği oluşturarak sıcak denizlere inme isteği
D
Karadenizi Türk gölü haline getiren Osmanlılara karşı Slav milliyetçiliğini kışkırtma isteği
E
Rus Ortadoks kiliselerinin Katolikler arasında yayılan Reform olaylarını Slav topluluklardan uzak tutma istekleri
Açıklama:
Rusya’da Panislavizmin başlangıcını, Slavyanofilizm (Slavcılık) hareketi oluşturur. Rusya merkezli Panislavizm, siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, Rus Panislavizminin şekillenmesinde, Fransız İhtilali’yle ortaya çıkan milliyetçilik akımının da etkili olduğu muhakkaktır. Ancak, Rus Panislavizminin genel olarak ortaya çıkışını, Rusya’nın batıllaşması ve buna tepki gösterilmesi şeklinde özetleyebiliriz.
Soru 10
Rusya ile Balkanlardaki Slav topluluklar arasında bağlantı kurulmasını sağlayan ve böylece Rusya'nın yaygınlaştırmaya çalıştığı Panislavizmin desteklenmesine yol açan gelişme neydi?
Seçenekler
A
1908 Meşrutiyetin ilanı
B
1848 İhtilalleri
C
1830 İhtilali
D
1917 Rus İhtilali
E
1789 Fransız İhtilali
Açıklama:
Milliyetçilik bakımından önemli sonuçları olan 1848 İhtilalleri de, Rusya ile Slav topluluklar arasında bağlantı kurulmasını sağlamış ve böylece Panislavizmi desteklemiştir.
Soru 11
Osmanlı ordusunun Balkan cephesinde kazandığı başarılar 93 harbinin sonucunu değiştirmemiş ve Rusların ilerleyişini durduramamıştır. Ruslar büyük bir hızla bir engelle karşılaşmadan Edirne'ye doğru ilerlemiş ve almışlardır. Bu gelişmelerden sonra başkent İstanbul için korku ve endişe dolu günler başlamıştır. Padişah II. Abdülhamid Rusların bu ilerleyişini durdurmak için Ruslara bir ateşkes antlaşması teklif etmiştir. Aşağıda verilenlerden hangisi bu dönemde Ruslarla imzalanan ateşkes antlaşmasıdır?
Seçenekler
A
Kırkpınar Mütarekesi
B
Edirne Mütarekesi
C
Plevne Mütarekesi
D
Ayastefanos Mütarekesi
E
Slavyanofilizm Mütarekesi
Açıklama:
Plevne’nin düşmesi savaşınn gidişatı açısından bir dönüm noktasıydı. Zira, Rus ordusunun Edirne’ye doğru ilerleyişi önündeki aşılması gereken en ciddi engel ortadan kalkmıştı. Ruslar, bundan sonra önemli bir engelle karşılaşmadan ve süratli bir şekilde ilerlemeye başladı.Büyük bir felaketle karşı karşıya kalan Osmanlı Devleti ise, savaşın başından beri tarafsız olan Avrupalı devletlerden mütareke için aracılık istediyse de bu talep bir karşılık görmedi. Fakat, artık İstanbul da tehlikedeydi ve Ruslar, İstanbul’un yanı başına, Çatalca’ya kadar gelmişlerdi. Neticede II. Abdülhamid, 22 Ocak 1878’de bizzat Rus Çarına ateşkes teklif etti. Rus Çarı II. Aleksandr, II. Abdülhamid’in yaptığı ateşkes teklifini kabul edince, iki taraf arasında savaşı sona erdiren Edirne Mütarekesi 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi 93 Harbinde Doğu Anadolu Cephesindeki Rus ilerleyişinin hızlı gelişmesinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Askerlerin sayıca yetersiz olması
B
Askerlerin eğitimsiz olması
C
Cephanenin yetersiz olması
D
Askeri ve lojistik hazırlıkların yapılmamış olması
E
Bölge halkının silahlandırılmaması ve askeri eğitim verilmemesi
Açıklama:
Doğu Anadolu cephesindeki Rus ilerleyişinin hızlı gelişmesinin belli başlı nedenleri şöyle sıralanabilir; Öncelikle, buradaki asker sayısı (55 bin) Ruslara göre oldukça yetersiz ve ayrıca eğitimsizdi. Silah, cephane ve top sayısı bakımından da aynı şeyleri söylemek mümkündür. Balkan cephesinde olduğu gibi, bu cephede de komutanlar ve birlikler arasında ciddi bir irtibatsızlık söz konusuydu. Savaş başlamadan önce yapılması gereken askeri ve lojistik hazırlıkların büyük bir kısmı yapılamamıştır. Diğer yandan, cephede milis gücü olarak istihdam edilen Çerkez birlikleriyle Kürt aşiret kuvvetlerinin kontrolsüz ve başıbozuk hareketleri de, ordunun düzenini bozmuştur. Ancak bölge halkının silahlandırılmaması ve askeri eğitime tabi tutulmaması bu nedenler arasında sayılamaz. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 13
Panislavizmin Rusya da ve balkanlardaki slav topluluklar arasında hızla yayılmasında ve etkin olmasında aşağıdaki inançlardan hangisi etkin olmuştur?
Seçenekler
A
Katolik inancı
B
Protestanlık inancı
C
Ortadoksluk inancı
D
Sionizm inancı
E
İslamiyet inancı
Açıklama:
Gittikçe etkisini arttırmasına rağmen, Panislavizmin önünde ciddi engeller de bulunmaktaydı. Bu hareketin oluşmasında Ortodoksluğun etkisi kuşkusuz çok büyüktür. Ancak, Ortodoks olmayan Slavlar da vardı. Örneğin PolonyalIlar, Katolik ve Batı kültürüne yakın olmalarından dolayı, bu birliğin dışında tutulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Avusturya-Macaristan içinde yaşayan geniş Slav topluluğunun büyük bir kısmı da yine Katolik olup, Batı kültürünün tesiri altındaydı. Samarin’in savunduğu “Ruslaştırma” fikrine ağırlık verilmesi ve Rus kültürünün egemen kılınmak istenmesi de, Panislavizmin önündeki ciddi engeller arasındaydı.
Soru 14
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Antlaşma ve antlaşmanın taraf devletleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı-Rusya Paris Antlaşması
B
Osmanlı-Polonya Buca Antlaşması
C
Rusya-Osmanlı Moskova Antlaşması
D
Osmanlı-Rusya Ayestefanos Antlaşması
E
Polonya -Osmanlı Bükreş Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı. Söz konusu antlaşmada, Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında olan Romanya’nın yanı sıra, Sırbistan ve Karadağ gibi Rus nüfuzu altındaki Slav ve Ortodoks memleketler, tam bağımsız olmuşlardı. Bunun yanında, yine büyük çoğunluğu Slav ve Ortodoks olan Bulgaristan da, toprakları Ege Denizi’ne kadar inen bir büyüklüğe sahip olmak suretiyle, Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmış oluyordu. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı veya Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak geçen Savaşın temel sebebi neydi?
Seçenekler
A
Osmanlının Anadolu da ki topraklarını ele geçirmek
B
Ege denizini Osmanlıların elinden almak
C
Balkanlarda ki Slavlara karşı Osmanlı-Alman işbirliğini engellemek
D
Kırımı Osmanlılardan alıp Karadenize eğemen olmak
E
Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak
Açıklama:
Savaşın Nedenleri, Başlaması ve Osmanlı Devleti’nin Durumu 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak girdi. Savaşın temel sebebi, Rusya’nın, son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir. Böylece, Paris Antlaşması’ndan itibaren yoğun olarak uyguladığı Panislavizm politikası için büyük bir mesafe kat edecek, o zamana kadar özerk hale getirdiği Balkanlar’ın Slav ve Ortodoks milletlerini ayaklandırarak kendi liderliğindeki büyük Slav birliğini sağlayabilecekti. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Plevne savaşının kaybedilmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Osman Paşanın savaşı iyi yönetememesi ,yanlış kararlar vermesi
B
II.Abdülhamid in savaşı saraydan yönetme politikası
C
Beklenen askeri ve lojistik desteğin bir türlü gelmemesi
D
Osman Paşa’ya karşı komutanlar arasında kendisini gösteren kıskançlık
E
Koordinasyonsuzluklar ve yiyecek sıkıntısının tesirini göstermeye başlaması
Açıklama:
Beklenen askeri ve lojistik destek bir türlü gelmiyordu. II. Abdülhamid’in savaşı saraydan yönetme politikası, devlet adamları ve özellikle Gazi Osman Paşa’ya karşı komutanlar arasında kendisini gösteren kıskançlık ve koordinasyonsuzluklar da yardımı engelleyen diğer hususlardı. Öte yandan, Plevne ordusunda milis gücü olarak bulunan Çerkez askerleri de çoğunlukla firar ettiğinden bu durum askerlerin moralini ciddi ölçüde bozmaktaydı. Bir buçuk aylık tam kuşatmada çemberin iyice daraltılmasıyla, Kasım ayından itibaren yiyecek sıkıntısı tesirini göstermeye başladı. Bir ekmek ve et parçasından oluşan askerin günlük tayını, gitgide azaldı. Açlıktan ölen atların eti bile yeniyordu.Tüm bu durumlar Plevne savaşının kaybedilmesinin birer nedeni olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
II.Abdülhamit aşağıdaki hangi antlaşmadan sonra milletvekillerinin kendisini eleştirmelerine ve suçlamalarına kızarak Meclis-i mebusan-ı kapattı?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Edirne Ateşkes Antlaşması
C
Bükreş Antlaşması
D
Mudanya Ateşkes Antlaşması
E
Bucaş Antlaşması
Açıklama:
Edirne Ateşkes Antlaşmasından sonra , bazı mebuslar , Meclis-i Mebusan’ın hiç dikkate alınmadığını söylemekte ve yenilgideki baş suçlunun padişah olduğunda ısrar etmekteydiler. II. Abdülhamid bütün bunlara kızarak meclisi terk etti. Böyle bir atmosfer içerisinde, durumun daha da kötüleşmesinden endişe duyan padişah, anayasanın kendisine verdiği yetkiye dayanarak, 13 Şubat 1878’de Meclis-i Mebusan’ı feshetti. Böylece, I. Meşrutiyet dönemi sona ermiş, II. Abdülhamid’in mutlak yönetimi de başlamış oldu. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Doğu Anadolu cephesindeki Rus ilerleyişinin hızla gelişmesinin nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Asker sayısının Ruslara göre oldukça yetersiz ve ayrıca eğitimsiz olması
B
Silah, cephane ve top sayısı bakımından da Osmanlı birliklerinin yetersiz olması
C
Batı Cephesindeki Osmanlı ordularının yenilmesi üzerine Doğu cephesinin de Ruslara teslim olması
D
Komutanlar ve birlikler arasında ciddi bir irtibatsızlığın olması
E
Savaş başlamadan önce yapılması gereken askeri ve lojistik hazırlıkların yapılamamış olması
Açıklama:
Öncelikle, buradaki asker sayısı (55 bin) Ruslara göre oldukça yetersiz ve ayrıca eğitimsizdi. Silah, cephane ve top sayısı bakımından da aynı şeyleri söylemek mümkündür. Balkan cephesinde olduğu gibi, bu cephede de komutanlar ve birlikler arasında ciddi bir irtibatsızlık söz konusuydu. Savaş başlamadan önce yapılması gereken askeri ve lojistik hazırlıkların büyük bir kısmı yapılamamıştı.Diğer yandan, cephede milis gücü olarak istihdam edilen Çerkez birlikleriyle Kürt aşiret kuvvetlerinin kontrolsüz ve başıbozuk hareketleri de, ordunun düzenini bozmuştur. Bu tür guruplar, sadece cephenin değil, savaş ortamı içerisinde şehir, kasaba ve köylerdeki emniyet ve asayişin de bozulmasına neden olmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilenler ,Osmanlı Devleti’nin 93 harbinde Ruslara yenilmesi ve hattâ büyük bir bozguna uğramasının belli başlı nedenlerinden birisi olamaz?
Seçenekler
A
Savaşın oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmiş olması
B
Askeri harekâtın, padişahın etkisiyle İstanbul’dan idare edilmesi
C
Her iki cephede yapılan savaşların önemli bir bölümünün kış aylarında meydana gelmesi,
D
Osmanlı donanmasının sayı ve nitelik bakımından yeterli olmaması
E
Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı ile bunların ulaştırılmasında yaşanan zorluklar
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin bu savaşta yenilmesi ve hattâ büyük bir bozguna uğramasının belli başlı nedenleri bulunmaktadır. Öncelikle, savaş oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmiştir. Daha önce de ifade edildiği üzere, gerek Balkanlar’da gerekse Doğu Anadolu’da yapılan savaşlar, tek bir hat üzerinde değil de birbirinden uzak ve farklı bölgelerde cereyan etmiştir. Bu ise, Osmanlı kuvvetlerinin geniş bir alana yayılmasına ve birbirlerinden kopuk olarak savaşmalarına neden olmuştur. Bu durumla bağlantılı olan bir diğer sebep de, kumandanlar arasında baş gösteren irtibatsızlıktı. Askeri harekâtın, padişahın etkisiyle İstanbul’dan idare edilmesi de buna eklenince, savaşın başından itibaren ciddi bir koordinasyonsuzluk kendini göstermiştir.. Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı ile bunların ulaştırılmasında yaşanan zorluklar da, savaşın kaybedilmesinde önemli bir etken idi. Her iki cephede yapılan savaşların önemli bir bölümünün kış aylarında meydana gelmesi, şüphesiz Ruslara büyük bir avantaj sağlamıştır. Ayrıca,sayı ve nitelik bakımından oldukça büyük olan bu donanma etkili bir şekilde idare edilebilseydi, Rusya’nın Karadeniz’deki limanları ve donanması baskı altına alınabilir ve bu yolla bir üstünlük sağlanabilirdi. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Hangi antlaşmadan sonra antlaşmasının ağır hükümlerinden kurtulmak için İngiltere’nin yardımını sağlamak amacıyla Kıbrıs’ın idaresi İngiltere’ye bırakılmıştır?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Budin Antlaşması
D
Uşi Antlaşması
E
Ayestefanos Antlaşması
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşmasından sonra Osmanlı da bir çok gelişmeler yaşanmıştır:Saltanatının daha ilk yılında Meşrutiyeti ilân eden II. Abdülhamid, savaşın neden olduğu kaos sebebiyle Mebûsan Meclisi’ni kapatmak zorunda kalmıştır. Bu arada Ali Suâvi, savaş sonunda İstanbul’da toplanan Balkan muhacirlerinden bir grubun yardımıyla, padişahı tahttan indirip yerine tekrar V. Murad’ı geçirmek için Çırağan Sarayı’na bir baskın {Çırağan Baskını) düzenlemiş, ancak başarısız olmuştur. Ayrıca, bu savaş yüzünden Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya ödemek zorunda kaldığı yüklü harp tazminatı, devlet için ciddi bir maddî külfet olurken, Ayastefanos Antlaşmasının ağır hükümlerinden kurtulmak için İngiltere’nin yardımını sağlamak amacıyla Kıbrıs’ın idaresi de İngiltere’ye bırakılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Rusya’nın liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmalarını içeren ideolojinin adı nedir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Panislavizm
C
Komünizm
D
Determinizm
E
Egaliteryanizm
Açıklama:
Özellikle 1870’lerden itibaren Avrupa siyasal çevrelerinde kullanılmaya başlanan Panislavizmin ideolojisine göre, bütün Slav ve Ortodoksların müşterek bir tarihi mirası vardır ve bu miras çerçevesinde, Rusya’nın liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmaları gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Rusya’da Panislavizmin başlangıcını hangi hareket oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Suprematizm
B
Komünizm
C
Slavyanofilizm
D
Konstrüktivizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Rusya’da Panislavizmin başlangıcını, Slavyanofilizm (Slavcılık) hareketi oluşturur. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
“Panislavcılık” deyimini ilk kez kullanan yazarın adı nedir?
Seçenekler
A
Georgi Gürciyev
B
Mihail Bakunin
C
Ayn Rand
D
Lev Tolstoy
E
Ján Herkel
Açıklama:
“Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında Slovak yazar Ján Herkel kullanmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Doksanüç Savaşı başladığında, elçi sıfatıyla, o dönemde Rusya’nın nüfuzu altında bulunan Afganistan’a gönderilen isim kimdir?
Seçenekler
A
Şirvanizade Ahmet Hulûsi Efendi
B
Ahmed Resmî Efendi
C
Artin Dadyan Paşa
D
İbrahim Hakkı Paşa
E
Ebubekir Ratip Efendi
Açıklama:
Şirvanizade Ahmet Hulûsi Efendi: Doksanüç Savaşı başladığında, elçi sıfatıyla, o dönemde Rusya’nın nüfuzu altında bulunan Afganistan’a gönderildi. Ancak, Afganistan ve Hindistan’dan beklenen yardımlardan herhangi bir sonuç çıkmadı. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
I. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıklarının tanınması
II. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum'un Ruslara teslim edilmesi
III. Osmanlı Devleti'nin Rusya’ya savaş tazminatı ödemesi ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar vermesi
IV. Bosna-Hersek’e özerklik verilmesi ve ayrıca Rumeli’de Hristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılması
Yukarıdakilerden hangisi Edirne Mütarekesi içerisinde bulunan maddeler arasındadır?
II. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum'un Ruslara teslim edilmesi
III. Osmanlı Devleti'nin Rusya’ya savaş tazminatı ödemesi ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar vermesi
IV. Bosna-Hersek’e özerklik verilmesi ve ayrıca Rumeli’de Hristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılması
Yukarıdakilerden hangisi Edirne Mütarekesi içerisinde bulunan maddeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Buna göre;
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
Doğru cevap E'dir.
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Rusların zaferini ilan eden Edirne Mütarekesi’ni imzalanmasından sonra zaferlerinin bir nişanesi olarak Yeşilköy’e hangi anıt dikilmiştir?
Seçenekler
A
Çekmece Anıtı
B
I. Peter Anıtı
C
Ayestefanos Anıtı
D
Valeri Çkalov Anıtı
E
III. Alexander Anıtı
Açıklama:
Ayestefanos Anıtı: Rusların zaferini ilan eden Edirne Mütarekesi’ni imzaladıktan sonra, Çekmece ve Ayestefanos’ta asker, subay ve memur bulundurma hakkı elde edince bütün bu zaferlerinin bir nişanesi olarak Yeşilköy’de bir anıt diktiler. Ancak bu anıt, I. Dünya Savaşı’nın başında yıktırılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Rus saldırısına karşı Doğu Anadolu Cephesindeki 4. Osmanlı Ordusu'nu hangi isim komuta etmiştir?
Seçenekler
A
Ferik Fazlı Paşa
B
Ahmet Muhtar Paşa
C
Gazi Osman Paşa
D
Fahrettin Paşa
E
Mehmet Ali Paşa
Açıklama:
Ruslar’ın Doksanüç Harbi’nde taarruza geçtikleri yerlerden biri de Doğu Anadolu cephesiydi. Rus saldırısına karşı bu cepheyi, seyyar nitelikteki 4. Osmanlı Ordusu savunmakta ve Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında bulunmaktaydı. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
I. Asker saysının Ruslara göre oldukça yetersiz ve eğitimsiz olması
II. Arazi koşullarındaki olumsuzluklar
III. Komutanlar ve birlikler arasındaki irtibat sorunu
IV. Hükümete duyulan güven eksikliği
Yukarıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Cephesindeki Rus ilerleyişinin hızlı gelişmesindeki nedenler arasında sayılabilir?
II. Arazi koşullarındaki olumsuzluklar
III. Komutanlar ve birlikler arasındaki irtibat sorunu
IV. Hükümete duyulan güven eksikliği
Yukarıdakilerden hangisi Doğu Anadolu Cephesindeki Rus ilerleyişinin hızlı gelişmesindeki nedenler arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
Yalnız IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Doğu Anadolu cephesindeki Rus ilerleyişinin hızlı gelişmesinin belli başlı nedenleri vardı. Öncelikle, buradaki asker sayısı (55 bin) Ruslara göre oldukça yetersiz ve ayrıca eğitimsizdi. Silah, cephane ve top sayısı bakımından da aynı şeyleri söylemek mümkündür. Balkan cephesinde olduğu gibi, bu cephede de komutanlar ve birlikler arasında ciddi bir irtibatsızlık söz konusuydu. Savaş başlamadan önce yapılması gereken askeri ve lojistik hazırlıkların büyük bir kısmı yapılamamıştı. Diğer yandan, cephede milis gücü olarak istihdam edilen Çerkez birlikleriyle Kürt aşiret kuvvetlerinin kontrolsüz ve başıbozuk hareketleri de, ordunun düzenini bozmuştur. Bu tür guruplar, sadece cephenin değil, savaş ortamı içerisinde şehir, kasaba ve köylerdeki emniyet ve asayişin de bozulmasına neden olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinin 93 Harbinde yenilgiye uğramasının nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Savaşın oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmesi
B
Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı ile bunların ulaştırılmasında yaşanan zorluklar
C
Osmanlı Donanmasının Karadeniz'de herhangi bir varlık gösterememesi
D
Askeri harekâtın, padişahın etkisiyle İstanbul’dan idare edilmesi
E
Savaşı kazanabilmek için gösterilen inanç eksikliği
Açıklama:
Savaşın oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmesi, Osmanlı Donanmasının Karadeniz'de herhangi bir varlık gösterememesi, Askeri harekâtın, padişahın etkisiyle İstanbul’dan idare edilmesi ve Askeri harekâtın, padişahın etkisiyle İstanbul’dan idare edilmesi gibi unsurlar Osmanlı Devleti'nin savaşı kaybetmesindeki nedenler arasındadır. E seçeneği için ise böyle birşey söylenemez. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Savaş sonunda padişahı tahttan indirip yerine tekrar V. Murad’ı geçirmek için Çırağan Sarayı’na baskın düzenleyen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ali Suâvi
B
Agah Efendi
C
Mehmet Ali Paşa
D
Talat Paşa
E
Derviş Vahdeti
Açıklama:
Ali Suâvi, savaş sonunda İstanbul’da toplanan Balkan muhacirlerinden bir grubun yardımıyla, padişahı tahttan indirip yerine tekrar V. Murad’ı geçirmek için Çırağan Sarayı’na bir baskın (Çırağan Baskını) düzenlemiş, ancak başarısızı olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’ne yol açan gelişmelerin başında gelir?
Seçenekler
A
Çerkez Hasan Vakası
B
Osmanlı Devletinin 1875’teki mâli iflası
C
1876’da Abdülaziz’in bir darbeyle tahttan indirilmesi
D
Abdülaziz’in yerine V. Murad’ın tahta geçmesi
E
Rusya’nın panislavizm politikası
Açıklama:
Rusların Balkanlar’da izlediği yoğun Panislavizm politikası, 1877-1878 Osman-Rus Harbi’ne yol açan gelişmelerin başında gelmektedir. Bu nedenle de Panislavizm’in ne olduğunu ve tarihi arka planını ortaya koymakta yarar vardır. Panislavizm, felsefi temelleri daha eskilere gitmesine rağmen, genel olarak 19. yüzyılda, özel olarak da bu yüzyılın ikinci yarısında etkili olan bir ideolojidir. Özellikle 1870’lerden itibaren Avrupa siyasal çevrelerinde kullanılmaya başlanan Panislavizmin ideolojisine göre, bütün Slav ve Ortodoksların müşterek bir tarihi mirası vardır ve bu miras çerçevesinde, Rusya’nın liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmaları gerekmektedir.
Soru 32
Panislavizm’in tarihi kökenleri kaçıncı yüzyıla dayanır?
Seçenekler
A
15.yüzyıl
B
16.yüzyıl
C
17.yüzyıl
D
18.yüzyıl
E
19.yüzyıl
Açıklama:
Panislavizm’in tarihi kökenlerini 17. yüzyıla kadar götürmek mümkündür. İlber Ortaylı, 17. yüzyılın ilk yarısında, Osmanlı yönetimi sırasında, Slav birliği ve bağımsızlığından ilk söz eden kişinin Hırvat şairi İvan Gunduliç olduğunu kaydetmektedir. Gunduliç şiirinde, Slav kurtuluşundan ve yardımlaşmasından söz ederken Slav tarihi ve kültürü üzerine geniş bilgisi olan Hırvat Krianiç ise, Slavcılığın siyasi ve kültürel programını yapmıştır. O, Slav birliği ve kurtuluşunun ancak Rus çarı tarafından gerçekleştirilebileceğine inanıyor ve çar’dan da bunu gerçekleştirmesini istiyordu. Rusya dışındaki Güney Slavları bu dönemde, dağınık ve farklı egemenliklerin altında yaşadığı gibi, Rönesans İtalya’sının kültürel tesirlerine de açık durumdaydılar. 18. yüzyıl sonlarına gelindiğinde, ünlü Ortodoks manastırı Aynaroz’daki rahip Hillandersky, Slavyan-Bulgar tarihini kaleme aldı. Eserde, Bulgarların Türk ve Yunan etkisinden kurtulup tekrar dirilmeleri gerektiği vurgulanıyordu. Balkanlı aydınlar, 19. yüzyılda ise, daha ziyade Rus ve batı Slav aydınlarını takip etmeye başladılar. Bununla birlikte Balkan Slavları’nda kendini gösteren milliyetçilik, Rusya’daki Panislavizm’den farklıydı ve arada belirgin bir bağ da bulunmuyordu.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi panislavizm ile ilgili doğru ifade değildir?
Seçenekler
A
Panislavizmin başlangıcını, Slavyanofilizm (Slavcılık) hareketi oluşturur.
B
Panislavizm, siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır.
C
Rus Panislavizminin şekillenmesinde, Fransız İhtilali’yle ortaya çıkan milliyetçilik akımı etkili olmuştur.
D
Panislavizm hareketi başlangıçta Slavlar arasında siyasal bir hareket olarak ortaya çıkmıştır.
E
Rus Panislavizminin genel olarak ortaya çıkışı, Rusya’nın batılılaşması ve buna tepki gösterilmesi şeklinde özetlenebilir.
Açıklama:
Balkanlar’da yaşayan Slav topluluklar ise, Panislavizmin temel unsurlarından kabul edildiğinden, Osmanlı dönemindeki durumlarına kısaca değinmek yararlı olacaktır. Özellikle Fatih zamanında yoğunlaşan Osmanlı fetihleri, Balkanlar’daki küçük toprak sahiplerini kendine bağladığı gibi zengin toprak aristokrasisini de büyük ölçüde yok etmişti. Buna mukabil, Müslüman büyük toprak sahipleri, bir zümre olarak ortaya çıkmaya başladı. Bu durum, 19. yüzyılda özellikle Sırplar, Bulgarlar ve Karadağlılar arasında zuhur eden ayaklanmaların da temel nedenlerinden biri oldu. Diğer yandan, 18. yüzyıldan itibaren tüccar sınıfı ve Ortodoks kilisesi de zenginleşmeye başladı ve bu sınıflar, milli ve kültürel uyanışın öncüsü hâline geldiler. Bununla birlikte, 19. yüzyıldaki ayaklanmalarda, daha çok rahipler ve köylüler etkili olmuşlardır. Panislavizm hareketi, tıpkı diğer milliyetçi hareketler gibi başlangıçta siyasal nitelikte olmayıp, özellikle Rusya dışındaki Slavlar arasında dil birliğine dayanan kültürel bir hareket olarak ortaya çıkmıştır. Balkanlı Slavlar, kültürel milliyetçilik döneminde dil ve kültürlerini öne çıkardılar. Wuh Karaçiç gibi bazı Slav düşünürler ise, halk dili ve edebiyatına ağırlık verdiler. Çek bilginler ise Balkanlı Slavlara bu konuda öncülük ettiler.
Soru 34
“Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında kullanan kimdir?
Seçenekler
A
Hırvat şair Ivan Gunduliç
B
Hırvat Krianiç
C
Şair Jan Kollar
D
Çek filolog Dobrovsky
E
Slovak yazar J. Herkel
Açıklama:
Panislavizm, batı Slavları (Çekler, Lehler ve Slovaklar) arasında da kendini göstermiştir. 17-18. yüzyıllar arasında Panislavcılık, Moskova’da yaşayan Hırvat Krizaniç, Çek filolog Dobrovsky ve şair Jan Kollar tarafından “kültürel Slavcılık” temeline dayandırılıyordu. Nitekim, “Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında Slovak yazar J. Herkel kullandı. Birleşik Slavlar Derneği (1823-1825) ve Kiril ve Metodiy Derneği (1845-1847) gibi liberal veya devrimci dernekler, Slavların siyasal birliklerini oluşturma fikirlerini gündeme getiriyordu. Bu arada, Herzen ve 1848’de Prag Slav Kongresi’ni izleyen Bakunin de bu fikirlere katıldılar.
Soru 35
Panislavizm hareketinin lideri Moskova Üniversitesi Tarih Profesörü Pogodin’e göre Panislavizmin önündeki en büyük engel hangi ülkelerdi?
Seçenekler
A
İngiltere-Belçika
B
Yunanistan-İtalya
C
Osmanlı-Avusturya
D
Polonya-İspanya
E
Almanya-Fransa
Açıklama:
Slavyonofilizm akımı, Çar I. Nikola zamanında (1825- 1855) gittikçe siyasi bir nitelik kazanarak koyu bir milliyetçiliğe dönüştü ve sonuçta “Panislavizm” denen akım ortaya çıktı. Bu dönemde Panislavizm, artık yüksek sesle ifade edilen ve daha organize bir akımdır. Hareketin lideri ise, Moskova Üniversitesi Tarih Profesörü Pogodin idi ve diğer yazar ve aydınlar da, 1841’de kurulan ve başyazarlığını yine Pogodin’in yaptığı bir dergi (Moskvityanin) etrafında toplanmışlardı. Pogodin’e göre, “Panislavizmin önündeki en büyük engeller Avusturya ve Osmanlı İmparatorlukları idi ve bunlar biran önce yıkılmalı ve yerlerine, Rusya’nın öncülüğünde İstanbul merkezli büyük bir Slav imparatorluğu kurulmalıydı”. Bu gurup, Kırım Savaşından sonra 1857’de Moskova’da “Slav Yardım Derneği”ni de kurdu. Dernek, Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın kontrolüne verildiği gibi, derneğin koruyucu başkanlığına da Veliaht Aleksandr (III. Aleksandr) getirildi. Böylece, Rusya için kötü sonuçları olan Kırım Savaşı’ndan sonra Panislavizm güçlenmiş ve artık Rus hükümetinin kontrolüne girerek siyasi nitelik kazanmıştı.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın ortalarından itibaren Rusya’nın koruyuculuğu altında bir Slav birliğini savunanların başında gelenlerden biri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Chomyakov
B
Schelling
C
Pogodin
D
Koşelev
E
Kireyevski
Açıklama:
Öte yandan, hareketin taraftarları da gittikçe çoğalıyordu: 19. yüzyılın ortalarından itibaren Chomyakov, Pogodin, Koşelev, Strahov, Kireyevski, Samarin, İvan ve Konstantin Aksakov biraderler ile Katkov ve Danilevski, Rusya’nın koruyuculuğu altında bir Slav birliğini savunanların başında geliyordu. Bunlardan Slavyanofillerin prototipi olan Kireyevski, hem doğal bilimler, hem de teoloji ile uğraşırken; Chomyakov, Samarin ve Aksakov kardeşler ise felsefi ve edebi alanlarda faaliyet göstermekteydiler. Felsefi ve edebi bir akım olan Slavyanofil görüşü, 19. yüzyılın ikinci yarısında, Rusların yanı sıra özellikle Çek ve güney Slavları (Sırp, Hırvat, Karadağlılar) arasında Osmanlı, Avusturya ve de Alman hegemonyasına karşı önemli bir siyasi akım haline geldi. Öyle ki, Sırp Desanaçiç 1867’de, büyük güven duyduğu Rusya’yı, Doğu Avrupa’daki Ortodoks Slavların kurtarılması ve Doğu Sorununun çözümü konularında göreve çağırıyordu.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Panislavizmin önündeki ciddi engellerden biridir?
Seçenekler
A
1848 İhtilallerinin Rusya ile Slav topluluklar arasında bağlantı kurulmasını sağlaması
B
Osmanlı yönetimindeki Balkan Slavları (Sırplar, Karadağlılar ve Bulgarlar), Rusya’nın himayesi altında olmayı istemeleri
C
Prag’da patlak veren bir ayaklanmayı Avusturya’nın şiddetli bir şekilde bastırması
D
Ortodoks olmayan Slavlar
E
Slav Yardım Derneğinin kurulması
Açıklama:
Gittikçe etkisini arttırmasına rağmen, Panislavizmin önünde ciddi engeller de bulunmaktaydı. Bu hareketin oluşmasında Ortodoksluğun etkisi kuşkusuz çok büyüktür. Ancak, Ortodoks olmayan Slavlar da vardı. Örneğin Polonyalılar, Katolik ve Batı kültürüne yakın olmalarından dolayı, bu birliğin dışında tutulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Avusturya-Macaristan içinde yaşayan geniş Slav topluluğunun büyük bir kısmı da yine Katolik olup, Batı kültürünün tesiri altındaydı. Samarin’in savunduğu “Ruslaştırma” fikrine ağırlık verilmesi ve Rus kültürünün egemen kılınmak istenmesi de, Panislavizmin önündeki ciddi engeller arasındaydı.
Soru 38
Rusya’nın Panislavizm politikasından en çok etkilenen devletler aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Osmanlı -Almanya
B
İngiltere-Fransa
C
Osmanlı -Avusturya Macaristan
D
Polonya-İtalya
E
Osmanlı-Yunanistan
Açıklama:
Panislavistlerin başlıca amacı, Rusya’nın liderliğinde bütün Slav ve Ortodoks milletleri bir araya getiren büyük bir devlet kurmaktı. Bunun için de öncelikle Türklerin Avrupa ve Balkanlar’dan atılması ve mümkün olursa İstanbul merkez olmak üzere büyük bir Slav devletinin kurulması gerekiyordu. Bu cümleden olarak, Doksanüç Harbi öncesinde, Panislavist aydın, bürokrat ve askerlerin oluşturdukları bir baskı gurubu, Çar II. Aleksandr’ın bu savaşa sürüklenmesinde etkili olmuştur. Savaş başlamadan önce, Slav Birliği Cemiyetleri tarafından Rusya’da savaş mitingleri de düzenlenmişti. Rusya’nın Panislavizm politikasından en çok etkilenen devletler ise, Avusturya-Macaristan ile Balkan topraklarında çok sayıda Slav ve Ortodoks milleti bünyesinde barındıran Osmanlı Devleti idi. 1856 Paris Antlaşması’ndan itibaren Rusya, bu milletleri Osmanlı Devleti’nden koparmak için sürekli olarak kışkırtmıştır. Nitekim, Abdülaziz döneminde Balkanlar’da önemli ayaklanmalar çıkmıştır. Doksanüç Harbi öncesinde, 1875’te Hersek’teki Ortodoks Hıristiyanların çıkardığı ayaklanma ile 1876’da Bulgaristan’da yine Hıristiyanların çıkardığı ayaklanma da, aynı siyasetin bir neticesiydi. Rusya böylelikle Kırım Savaşı ve Paris Anlaşması’yla aldığı darbeyi etkisiz kılarak, Osmanlı Devleti’ni Balkanlar’dan atmak ve büyük Slav birliğini kurmak için önemli bir fırsat yakalamıştı.
Soru 39
Aşağıda yer alan hangi antlaşma Rusya’nın Panislavizm emellerinin gerçekleşmesini önemli ölçüde engellemiştir?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Ayestefanos Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Edirne Ateşkes Antlaşması
E
Londra Protokolü
Açıklama:
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı. Söz konusu antlaşmada, Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında olan Romanya’nın yanı sıra, Sırbistan ve Karadağ gibi Rus nüfuzu altındaki Slav ve Ortodoks memleketler, tam bağımsız olmuşlardı. Bunun yanında, yine büyük çoğunluğu Slav ve Ortodoks olan Bulgaristan da, toprakları Ege Denizi’ne kadar inen bir büyüklüğe sahip olmak suretiyle, Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmış oluyordu. Böylece, bölge tamamen Rusya’nın nüfuzu ve kontrolü altına girecek ve Büyük Slav İmparatorluğu gerçekleşmiş olacaktı. Ancak, gelişmelerden endişe duyan İngiltere ve Avusturya’nın araya girmesiyle imzalanan Berlin Antlaşması, Rusya’nın Panislavizm emellerinin gerçekleşmesini önemli ölçüde engelledi.
Soru 40
1877-1878 Osmanlı -Rus savaşında tarihe “Şıpka Kahramanı” olarak geçen paşa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mehmet Ali Paşa
B
Serasker Redif Paşa
C
Abdülkerim Nadir Paşa
D
Süleyman Paşa
E
Midhat Paşa
Açıklama:
Peş peşe gelen yenilgi haberleri üzerine, bazı askeri tedbirler alınmaya başlandı. Bunlardan biri, savaşın İstanbul’da teşkil edilen bir askeri komisyon tarafından yürütülmesi kararıydı. Zira, savunma plan ve savaşlarının, muharebe tekniğine göre yapılmadığı düşünülüyordu. Ayrıca, birlikler arasında bir koordinasyonsuzluk ve başıbozukluk söz konusuydu. Öte taraftan, başarısızlıkları görülen Serdarıekrem Abdülkerim Nadir Paşa ve Serasker Redif Paşalar azledilerek divanıharbe verildiler. Abdülkerim Nadir Paşa’nın yerine, Tuna ordusu komutanlığına Mehmet Ali Paşa getirildi. Alınan bu tedbirler, az da olsa etkisini göstermeye başladı. Mehmet Ali Paşa, o sırada Rusçuk’a yönelen Grandük Nikola’yı yenmesine rağmen, General Gurko da 22 Temmuz’da Eski Zağra’yı ele geçirdi. Ancak Gurko, bu sırada Karadağ tarafından gelen Süleyman Paşa tarafından mağlup edildi. Bu gelişme sonrasında, Rusların eline geçmiş olan Balkan Dağları’nın güneyindeki yerler de geri alındı. Süleyman Paşa, daha sonra Şıpka geçidine yöneldi. Amacı, stratejik önemi olan bu geçidi Ruslar’dan geri almaktı. 21 Ağustos’ta başlattığı saldırılara ve şiddetli çatışmalara rağmen geçit bir türlü geri alınamadı. Buna rağmen, Süleyman Paşa’nın gösterdiği bu başarılar, Osmanlı ordusu için moral kaynağı olmuş ve tarihe “Şıpka kahramanı” olarak geçmesini sağlamıştır.
Soru 41
Rusya merkezli, siyasi bir akım olan Panislavizm ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
16. yüzyılın sonları ile 17. yüzyılın başlarında
B
18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında
C
19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında
D
17. yüzyılın sonları ile 18. yüzyılın başlarında
E
15. yüzyılın sonları ile 16. yüzyılın başlarında
Açıklama:
Rusya merkezli Panislavizm, siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır.
Soru 42
Panislavistlerin başlıca amacı nedir?
Seçenekler
A
İngiltere ve Avusturya'nın Panislavizm etkisi altında kalarak Balkanlarda güç kaybetmesi.
B
Rusya ile Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarındaki gücünü artırarak birlikte bir büyük devlet kurmak
C
Rusya'nın liderliğinde bütün Slav ve Ortodoks milletleri bir araya getirerek büyük bir devlet kurmak.
D
Avustralya'nın liderliğinde bütün katolik ve Ortodoks milletleri bir araya getirerek büyük bir devlet kurmak.
E
Rusya'nın dünyadaki gücünü sona erdirmek.
Açıklama:
Rusya'nın liderliğinde bütün Slav ve Ortodoks milletleri bir araya getirerek büyük bir devlet kurmak.
Soru 43
Doksanüç Harbi sonunda imzalanan ve “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayestefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Bükreş Antlaşması
E
Belgrad Barş Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Harbi sonunda imzalanan ve “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilen antlaşma; Ayestefanos Antlaşması'dır.
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin
zaferi” olarak kabul edilmektedir.
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin
zaferi” olarak kabul edilmektedir.
Soru 44
Doksanüç Savaşı'nın temel sebebi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Rusların, Avusturya ve Almanya ile birlikte Slav ve Ortodoks milletlerini ayaklandırması
B
Osmanlı Devleti’ne bağlı olan Mısır ve Tunus eyaletlerinin yok edilmek istenmesi
C
Balkanlar’daki Slav topluluklarının, Osmanlı Devleti bünyesinde barındırılmaya devam edilmesi
D
Rusya’nın son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi
E
Osmanlı Devleti’nin iç ve dış siyaseti bakımından güçlü bir konumda olmasını kullanarak İngiltere ile yakınlaşmak istemesi
Açıklama:
Rusya’nın son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından
atmak.
Savaşın temel sebebi, Rusya’nın, son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir
atmak.
Savaşın temel sebebi, Rusya’nın, son derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir
Soru 45
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, literatüre hangi adla girmiştir?
Seçenekler
A
Molodi Savaşı
B
Purut Savaşı
C
Kosova Savaşı
D
Osmanlı-Rus Savaşı
E
Doksanüç Savaşı (93 Harbi)
Açıklama:
Doksanüç Savaşı.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak girdi.
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak girdi.
Soru 46
Tarihe "Şipka Kahramanı" olarak geçen, yazdığı Tari-i Alem adlı eseri ile Abdülaziz'in tahttan indirilmesine sebep olan ve savaştan sonra Abdülhamid tarafından rütbesi alınarak Bağdat'a sürülen Paşa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süleyman Hüsnü Paşa
B
Sinan Paşa
C
Fahrettin Paşa
D
Sokullu Mehmet Paşa
E
Ferhat Paşa
Açıklama:
Tarihe "Şipka Kahramanı" olarak geçen Abdülaziz'in tahttan indirilmesine sebep olan yazdığı Tari-i Alem adlı eseri olan ve savaştan sonra Abdülhamid tarafından rütbesi alınarak Bağdat'a sürülen Paşa; Süleyman Hüsnü Paşa'dır.
Süleyman Hüsnü Paşa (1838-1892): Abdülaziz’in tahttan indirilmesinde rolü olan Süleyman Paşa, başarılı bir komutan olmanın yanında askeri mekteplerde ilk kez
Türk tarihinin bir bütün olarak öğretilmesini sağladı. Yazdığı Tarih-i Âlem adlı eserde,
ilk kez olarak İslam’dan önceki Türk tarihine geniş yer verdi. Savaştan sonra, II. Abdülhamid tarafından rütbesi alınarak Bağdat’a sürüldü.
Süleyman Hüsnü Paşa (1838-1892): Abdülaziz’in tahttan indirilmesinde rolü olan Süleyman Paşa, başarılı bir komutan olmanın yanında askeri mekteplerde ilk kez
Türk tarihinin bir bütün olarak öğretilmesini sağladı. Yazdığı Tarih-i Âlem adlı eserde,
ilk kez olarak İslam’dan önceki Türk tarihine geniş yer verdi. Savaştan sonra, II. Abdülhamid tarafından rütbesi alınarak Bağdat’a sürüldü.
Soru 47
Doksanüç Harbi'nde Doğu cephesinde Ruslar nereleri işgal etmiştir?
Seçenekler
A
Doğu Beyazıt, Ardahan, Kars, Erzurum.
B
Tunceli, Ardahan, Diyarbakır, Erzincan.
C
Doğu Beyazıt, Ardahan, Erzincan, Sivas.
D
Diyarbakır, Mardin, Kars, Erzurum.
E
Adıyaman, Ardahan, Elazığ, Erzurum.
Açıklama:
Doksanüç Harbi'nde Doğu cephesinde Ruslar Doğu Beyazıt, Ardahan, Kars ve Erzurum'u işgal etmiştir.
Doğu Beyazıt ve Ardahan’ı zorlanmadan ele geçiren Ruslar, Kars Kalesi’ni kuşatarak daha içeriye, Erzurum’a doğru ilerlemeye devam etti
Doğu Beyazıt ve Ardahan’ı zorlanmadan ele geçiren Ruslar, Kars Kalesi’ni kuşatarak daha içeriye, Erzurum’a doğru ilerlemeye devam etti
Soru 48
1877-1878 Osmanlı Rus Harbinde 5 Mayıs 1877'de Sohum Kalesi'nin Rus işgalinden kurtarılması üzerine hangi Osmanlı padişahına "gazi" ünvanı verilmiştir?
Seçenekler
A
I. Abdülmecid
B
I. Abdülaziz
C
V. Murat
D
II. Mahmut
E
II. Abdülhamid
Açıklama:
1877-1878 Osmanlı Rus Harbinde 5 Mayıs 1877'de Sohum Kalesi'nin Rus işgalinden kurtarılması üzerine II. Abdülhamid'e "gazi" ünvanı verilmiştir.
“Gazi” Sultan: Sohum Kalesi’nin 15 Mayıs 1877’de Rus işgalinden kurtarılması
üzerine, Şeyhülislam Hasan Hayrullah Efendi’nin fetvasıyla, II. Abdülhamid’e
“gazilik” unvanı verilmiştir. II. Abdülhamid, bu zaferin anısına olmak üzere, Topkapı
Sarayı’nın ikinci avlusunda bir anıt diktirmiştir.
“Gazi” Sultan: Sohum Kalesi’nin 15 Mayıs 1877’de Rus işgalinden kurtarılması
üzerine, Şeyhülislam Hasan Hayrullah Efendi’nin fetvasıyla, II. Abdülhamid’e
“gazilik” unvanı verilmiştir. II. Abdülhamid, bu zaferin anısına olmak üzere, Topkapı
Sarayı’nın ikinci avlusunda bir anıt diktirmiştir.
Soru 49
Doksanüç Harbi'nde Rusların Erzurum'u kuşatmasında halkı cesaretlendiren ve ayaklandırıp düşmanı püskürten Türk tarihindeki kadın kahraman kimdir?
Seçenekler
A
Erzurumlu Kara Fatma
B
Nene Hatun
C
Hayme Ana
D
Halime Çavuş
E
Şerifa Bacı
Açıklama:
Doksanüç Harbi'nde Rusların Erzurum'u kuşatmasında halkı cesaretlendiren ve ayaklandırıp düşmanı püskürten Türk tarihindeki kadın kahraman Nene Hatun'dur.
Doğru cevap B şıkkıdır: Nene Hatun
Doğru cevap B şıkkıdır: Nene Hatun
Soru 50
Doksanüç Harbi sonunda, Rusların zaferini ilan eden Edirne Mütarekesini imzaladıktan sonra zaferin nişanesi olarak Yeşilköy'e dikilen anıt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyük Petro Anıtı
B
Taksim Anıtı
C
Peter Anıtı
D
Ayastefanos Anıtı
E
Gelibolu Ruz Anıtı
Açıklama:
Doksanüç Harbi sonunda Rusların zaferini ilan eden Edirne Mütarekesini imzaladıktan sonra zaferin nişanesi olarak Yeşilköy'e Ayastefanos Anıtı dikilmiştir.
Doğru cevap D şıkkıdır: Ayastefanos Anıtı
Doğru cevap D şıkkıdır: Ayastefanos Anıtı
Soru 51
Panislavcılık deyimini ilk kez 1826 yılında aşağıdaki yazarlardan hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
P.Janko
B
J. Herkel
C
Palacky
D
Joseph Dobrowsky
E
Havlicek
Açıklama:
Batı Slavları Arasında Panislavcılık
“Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında Slovak yazar J. Herkel kullandı. Birleşik Slavlar Derneği (1823-1825) ve Kiril ve Metodiy Derneği (1845-1847) gibi liberal veya devrimci dernekler, Slavların siyasal birliklerini oluşturma fikirlerini gündeme getiriyordu.
“Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında Slovak yazar J. Herkel kullandı. Birleşik Slavlar Derneği (1823-1825) ve Kiril ve Metodiy Derneği (1845-1847) gibi liberal veya devrimci dernekler, Slavların siyasal birliklerini oluşturma fikirlerini gündeme getiriyordu.
Soru 52
Panislavizmin zaferi olarak kabul edilen anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Berlin Antlaşması
D
Ayestefanos Antlaşması
E
Hünkar İskelesi Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Harbi’nde ve Sonrasında Panislavizm
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaflması, “Panislavizmin
zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası,
Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı.
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaflması, “Panislavizmin
zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası,
Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı.
Soru 53
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlamasının ardından, imtiyazlı statüyle Osmanlı Devleti’ne bağlı eyaletlerin hangilerinden yardım talep edilmiştir?
Seçenekler
A
Mısır-Tunus
B
Tunus-Fas
C
Cezayir-Mısır
D
Cezayir-Fas
E
Mısır-Fas
Açıklama:
1877-1878 OSMANLI-RUS SAVAŞI VE CEPHELERİ
Osmanlı Devleti, 17 Mayıs 1877’de cihat ilanı hakkında bir fetva yayınlamıştı.
Cihat ilanıyla birlikte dünya Müslümanlarından da Rusya’ya karşı yardım istendi.
Ancak, bu konuda bir gelişme olmadı. Savaşta, imtiyazlı statüyle Osmanlı Devleti’ne bağlı olan Mısır ve Tunus eyaletlerinden de yardım talep edildi.
Osmanlı Devleti, 17 Mayıs 1877’de cihat ilanı hakkında bir fetva yayınlamıştı.
Cihat ilanıyla birlikte dünya Müslümanlarından da Rusya’ya karşı yardım istendi.
Ancak, bu konuda bir gelişme olmadı. Savaşta, imtiyazlı statüyle Osmanlı Devleti’ne bağlı olan Mısır ve Tunus eyaletlerinden de yardım talep edildi.
Soru 54
Doksanüç Savaşı’nda en şiddetli ve uzun süreli savaşlar aşağıdaki cephelerden hangisinde meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
Balkan Cephesi
B
Kafkas Cephesi
C
Anadolu Cephesi
D
Doğu Cephesi
E
Güney Cephesi
Açıklama:
BALKAN (TUNA) CEPHESİ
Doksanüç Savaşı’nda en şiddetli ve uzun süreli savaşlar, Rusların coğrafi ve stratejik açılardan son derece avantajlı bir durumda olduğu Balkanlar’da meydana geldi. Bu bölgede, Rusların doğal müttefikleri olan Ortodoks ve Slavlar, nüfusun büyük bir kısmını meydana getiriyor ve “kurtarıcı” gözüyle baktıkları Ruslara insan ve lojistik bakımlardan destek oluyordu.
Doksanüç Savaşı’nda en şiddetli ve uzun süreli savaşlar, Rusların coğrafi ve stratejik açılardan son derece avantajlı bir durumda olduğu Balkanlar’da meydana geldi. Bu bölgede, Rusların doğal müttefikleri olan Ortodoks ve Slavlar, nüfusun büyük bir kısmını meydana getiriyor ve “kurtarıcı” gözüyle baktıkları Ruslara insan ve lojistik bakımlardan destek oluyordu.
Soru 55
Plevne zaferlerinin kazanılmasında aşağıdaki komutanlardan hangisinin üstün komuta yeteneğinin etkisi olmuştur?
Seçenekler
A
Ahmet Hıfzı Paşa
B
Şevket Paşa
C
Ahmet Paşa
D
Nedim Paşa
E
Osman Paşa
Açıklama:
Plevne Savunması ve Gazi Osman Paşa
Zaferlerin kazanılmasında, Osman Paşa’nın üstün komuta yeteneği etkili olmuştu. Bununla birlikte Plevne, iki aya yayılan her üç savaş boyunca da dışarıdan gelen yardımları ciddi bir engelle karşılaşmadan alabilmiştir.
Zaferlerin kazanılmasında, Osman Paşa’nın üstün komuta yeteneği etkili olmuştu. Bununla birlikte Plevne, iki aya yayılan her üç savaş boyunca da dışarıdan gelen yardımları ciddi bir engelle karşılaşmadan alabilmiştir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi 31 Ocak 1878 tarihli Edirne Ateşkes Antlaşmasının içinde yer alan hükümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
B
Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
C
Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecekti.
D
Bosna-Hersek’e özerklik verilecekti.
E
Bulgaristan tam bağımsız olacaktı.
Açıklama:
Edirne Mütarekesi (31 Ocak 1878)
Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Buna göre;
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte
kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hıristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Buna göre;
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte
kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hıristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
Soru 57
Doksanüç Harbi'nde Doğu Anadolu Cephesi hangi Osmanlı birliği tarafından savunulmuştur?
Seçenekler
A
1. Osmanlı Ordusu
B
3. Osmanlı Ordusu
C
4. Osmanlı Ordusu
D
2. Osmanlı Ordusu
E
5. Osmanlı Ordusu
Açıklama:
DOĞU ANADOLU CEPHESİ
Ruslar’ın Doksanüç Harbi’nde taarruza geçtikleri yerlerden biri de Doğu Anadolu
cephesiydi. Rus saldırısına karşı bu cepheyi, seyyar nitelikteki 4. Osmanlı Ordusu
savunmakta ve Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında bulunmaktaydı.
Ruslar’ın Doksanüç Harbi’nde taarruza geçtikleri yerlerden biri de Doğu Anadolu
cephesiydi. Rus saldırısına karşı bu cepheyi, seyyar nitelikteki 4. Osmanlı Ordusu
savunmakta ve Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında bulunmaktaydı.
Soru 58
Doksanüç Harbi sırasında düşmana karşı halkı bir araya getiren ve örgütleyen Nene Hatun'un bu başarıları nerede gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Kars
B
Ardahan
C
Doğu Beyazıt
D
Erzurum
E
Sivas
Açıklama:
Erzurum Savunması ve Doğu Cephesinin Çökmesi
Erzurum’un Aziziye ve Topdağı tabyalarındaki müdafaa sırasında, yaşlı bir kadın olan Nene Hatun’un Erzurumluları düşmana karşı bir araya getiren ve savaştıran gayretleri, belki de bu başarıda en büyük etkenlerden biriydi. Bu yönüyle Nene Hatun, Türk tarihindeki kadın kahramanlardan biri olarak kabul edilir.
Erzurum’un Aziziye ve Topdağı tabyalarındaki müdafaa sırasında, yaşlı bir kadın olan Nene Hatun’un Erzurumluları düşmana karşı bir araya getiren ve savaştıran gayretleri, belki de bu başarıda en büyük etkenlerden biriydi. Bu yönüyle Nene Hatun, Türk tarihindeki kadın kahramanlardan biri olarak kabul edilir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Doksanüç Harbi'nin kaybedilmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Savaşın oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde cereyan etmesi
B
Doğu Anadolu cephesinde, Kürt ve Çerkezler’den müteşekkil başıbozuk aşiret kuvvetlerinin yardımcı kuvvet olarak kullanılması
C
Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı
D
Osmanlı donanmasının sayı ve nitelik bakımından noksanlığı
E
Olumsuz iklim koşulları
Açıklama:
Savaşın Kaybedilmesinin Nedenleri
Osmanlı Devleti’nin bu savaşta yenilmesi ve hattâ büyük bir bozguna uğramasının belli başlı nedenleri bulunmaktadır. Öncelikle, savaş oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmiştir. Özellikle Doğu Anadolu cephesinde, Kürt ve Çerkezler’den müteşekkil başıbozuk aşiret kuvvetlerinin yardımcı kuvvet olarak kullanılması, askeri düzen ve disiplin açısından olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı ile bunların ulaştırılmasında yaşanan zorluklar da, savaşın kaybedilmesinde önemli bir etken idi. Her iki cephede yapılan savaşların önemli bir bölümünün kış aylarında meydana gelmesi, şüphesiz Ruslara büyük bir avantaj sağlamıştır. Deniz ve nehir savaşlarına gelince, Abdülaziz döneminde dünyanın üçüncü büyük donanması olarak vücuda getirilen Osmanlı donanması, Karadeniz’de herhangi bir varlık gösterememiştir. Oysa, sayı ve nitelik bakımından oldukça büyük olan bu donanma etkili bir şekilde idare edilebilseydi, Rusya’nın Karadeniz’deki limanları ve donanması baskı altına alınabilir ve bu yolla bir üstünlük sağlanabilirdi.
Osmanlı Devleti’nin bu savaşta yenilmesi ve hattâ büyük bir bozguna uğramasının belli başlı nedenleri bulunmaktadır. Öncelikle, savaş oldukça geniş bir coğrafyada ve farklı cephelerde meydana gelmiştir. Özellikle Doğu Anadolu cephesinde, Kürt ve Çerkezler’den müteşekkil başıbozuk aşiret kuvvetlerinin yardımcı kuvvet olarak kullanılması, askeri düzen ve disiplin açısından olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Malzeme, silah ve mühimmat noksanlığı ile bunların ulaştırılmasında yaşanan zorluklar da, savaşın kaybedilmesinde önemli bir etken idi. Her iki cephede yapılan savaşların önemli bir bölümünün kış aylarında meydana gelmesi, şüphesiz Ruslara büyük bir avantaj sağlamıştır. Deniz ve nehir savaşlarına gelince, Abdülaziz döneminde dünyanın üçüncü büyük donanması olarak vücuda getirilen Osmanlı donanması, Karadeniz’de herhangi bir varlık gösterememiştir. Oysa, sayı ve nitelik bakımından oldukça büyük olan bu donanma etkili bir şekilde idare edilebilseydi, Rusya’nın Karadeniz’deki limanları ve donanması baskı altına alınabilir ve bu yolla bir üstünlük sağlanabilirdi.
Soru 60
Ayastefanos Antlaşması’nın ağır hükümlerinden kurtulmak isteyen Osmanlı Devleti yardım sağlayabilmek için Kıbrıs'ı hangi ülkeye bırakmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
İtalya
E
Portekiz
Açıklama:
Savaşın Etkileri ve Sonuçları
Doksanüç Harbi yüzünden Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya ödemek zorunda kaldığı yüklü harp tazminatı, devlet için ciddi bir maddî külfet olurken, Ayastefanos Antlaşması’nın ağır hükümlerinden kurtulmak için İngiltere’nin
yardımını sağlamak amacıyla Kıbrıs’ın idaresi de İngiltere’ye bırakılmıştır.
Doksanüç Harbi yüzünden Osmanlı Devleti’nin Rusya’ya ödemek zorunda kaldığı yüklü harp tazminatı, devlet için ciddi bir maddî külfet olurken, Ayastefanos Antlaşması’nın ağır hükümlerinden kurtulmak için İngiltere’nin
yardımını sağlamak amacıyla Kıbrıs’ın idaresi de İngiltere’ye bırakılmıştır.
Soru 61
Slavyanofil ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Rus milletini Rus Ortodoksluğu, devlet teşkilatı ve sosyal yapısının bir ürünü olarak görmekteydi.
B
Rusları Avrupalılardan farklı görmemekteydi.
C
Slavyanofile göre Rus tarihinin Avrupa tarihinden farklı bir yanı yoktu.
D
Şehir yaşamını köy yaşamından üstün tutmaktaydı.
E
Büyük Petro’nun batılılaştırma siyasetini desteklemekteydi.
Açıklama:
Slavyanofil Rus milletini Rus Ortodoksluğu, devlet teşkilatı ve sosyal yapısının bir ürünü olarak görmekteydi. Doğru yanıt A’dır.
Soru 62
Osmanlı yönetimindeki milletlerden hangisi Rusya’nın himayesi altında olmayı istemiştir?
Seçenekler
A
Polonyalılar
B
Sırplar
C
Romanyalılar
D
Avusturyalılar
E
Macarlar
Açıklama:
Osmanlı yönetimindeki Sırplar Rusya’nın himayesi altında olmayı istemiştir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 63
Çar I. Nikola döneminde Panislavizmin lideri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Chomyakov
B
Koşelev
C
Strahov
D
Pogodin
E
Samarin
Açıklama:
Çar I. Nikola döneminde Panislavizmin lideri Pogodin idi. Doğru yanıt D’dir.
Soru 64
Aşağıdaki Panislavizm temsilcilerinden hangisi “Ruslaştırma” fikrini savunmuştur?
Seçenekler
A
Chomyakov
B
Koşelev
C
Strahov
D
Pogodin
E
Samarin
Açıklama:
Samarin “Ruslaştırma” fikrini savunmuştur. Doğru yanıt E’dir.
Soru 65
Aşağıdaki Rus yazarlardan hangisi Panislavizm fikirlerinin koyu savunucularından biriydi?
Seçenekler
A
Gogol
B
Dostoyevski
C
Tolstoy
D
Turgenyev
E
Puşkin
Açıklama:
Dostoyevski, Panislavizm fikirlerinin koyu savunucularından biriydi. Doğru yanıt B’dir.
Soru 66
Ayestefanos Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
“Panislavizmin yenilgisi” olarak kabul edilmektedir.
B
Osmanlı Devleti’nin egemenliği altındaki olan Romanya’ya bağımsızlık sağlamıştır.
C
Rus egemenliğindeki Sırbistan ve Karadağ tam bağımsız hale gelmiştir.
D
Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmıştır.
E
İngiltere ve Avusturya’yı endişelendirmiştir.
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilmektedir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisini Osmanlı İmparatorluğu Rusya’nın ültimatomuyla yapmıştır?
Seçenekler
A
1875’teki mali iflası
B
1876’da Abdülaziz’in bir darbeyle tahttan indirilmesi
C
V. Murad’ın tahta geçirilmesi
D
Yenilgiye uğrattığı Sırbistan ile ateşkes imzalaması
E
Çerkez Hasan Vak’asıyla Serasker Hüseyin Avni Paşa’nın öldürülmesi
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu Rusya’nın ültimatomuyla yenilgiye uğrattığı Sırbistan ile ateşkes imzalamıştır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 68
Aşağıdaki savaşların hangisinde 19-20 bin askere sahip Türk ordusu, 25 bin askere sahip Rus ordusunu büyük bir hezimete uğratmıştır?
Seçenekler
A
Birinci Plevne Savaşı
B
İkinci Plevne Savaşı
C
Üçüncü Plevne Savaşı
D
Doksanüç Harbi
E
Köprüköy Savaşı
Açıklama:
İkinci Plevne Savaşında 19-20 bin askere sahip Türk ordusu, 25 bin askere sahip Rus ordusunu büyük bir hezimete uğratmıştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 69
“Tanrı’nın izniyle Rus armasını Çarigrad (İstanbul) duvarlarına yapıştıracağım” diyerek 1878’de Edirne’ye doğru ilerleyen rus komutan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
General Gurko
B
Grandük Nikola
C
Gorçakof
D
I. Aleksandr
E
II. Aleksandr
Açıklama:
Grandük Nikola “Tanrı’nın izniyle Rus armasını Çarigrad (İstanbul) duvarlarına yapıştıracağım” diyerek 1878’de Edirne’ye doğru ilerlemiştir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 70
Doksanüç Harbinde Osmanlı İmparatorluğunun Doğu Anadolu cephesi aşağıdakilerden hangisinin komutasındaydı?
Seçenekler
A
Süleyman Paşa
B
Ahmet Muhtar Paşa
C
Ahmet Vefik Paşa
D
Server Paşa
E
Namık Paşa
Açıklama:
Doksanüç Harbinde Osmanlı İmparatorluğunun Doğu Anadolu cephesi Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasındaydı. Doğru yanıt B’dir.
Soru 71
"Panislavcılık” deyimini ilk kez kullanan kimdir?
Seçenekler
A
Pogodin
B
Krianiç
C
İvan Gunduliç
D
J. Herkel
E
Hillandersky
Açıklama:
“Panislavcılık” deyimini ilk kez 1826 yılında Slovak yazar J. Herkel kullanmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 72
Panislavizm'in 1870’lerde beliren öncülerinden, İstanbul’da uzun süre sefirlik yapmış ve saldırgan ve yayılmacı faaliyetleriyle Osmanlı Devleti’ni büyük bir felaketle yüz yüze bıraktığı kadar, Avrupa için de endişe kaynağı olan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Kont İgnatiyef
B
General Fadeyev
C
Chomyakov
D
Danilevski
E
Samarin
Açıklama:
1870’lerde beliren bu akımın öncüleri, General Fadeyev ile İstanbul’da uzun süre sefirlik yapmış olan Kont İgnatiyef idi. Rus elçisi İgnatiyef, Panislavizmi, tıpkı Fadeyev gibi tamamen siyasal ve askeri çerçevede değerlendiriyordu. Onun, 1876-1880 yıllarındaki faaliyetleri, Osmanlı Devleti’ni büyük bir felaketle yüz yüze bıraktığı kadar, Avrupa için de derin endişe kaynağı oldu. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 73
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan ve Panislavizmin zaferi olarak kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Ayestefanos Antlaşması
D
Edirne Antlaşması
E
Berlin Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 74
Rusya'nın, Bulgaristan’da çıkan ayaklanmaları bahane ederek müdahale edilmesi gerektiğini Avrupalı devletlere bildirmesi üzerine, Avrupalı devletlerin girişimiyle 22 Aralık 1876’da toplanan konferans hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Konferansı
B
Lahey Konferansı
C
Londra Konferansı
D
Lozan Konferansı
E
Tersane Konferansı
Açıklama:
Rusya, Bulgaristan’da meydana gelen hadiseleri bahane ederek müdahale edilmesi gerektiğini Avrupalı devletlere bildirdi. Avrupalı devletlerin girişimiyle 22 Aralık 1876’da İstanbul’da Tersane Konferansı toplandı. Ancak konferansta alınan kararlar, kendi yararına ve hükümranlık haklarına uygun olmadığından Osmanlı Devleti tarafından kabul edilmedi. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 75
93 Harbinde gösterdiği başarılar nedeniyle Osmanlı ordusu için moral kaynağı olan ve tarihe “Şıpka kahramanı” olarak geçen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Abdülkerim Nadir Paşa
B
Süleyman Paşa
C
Serasker Redif Paşa
D
Mehmet Ali Paşa
E
Müşir Mehmet Paşa
Açıklama:
93 Harbinde Süleyman Paşa’nın gösterdiği başarılar, Osmanlı ordusu için moral kaynağı olmuş ve tarihe “Şıpka kahramanı” olarak geçmesini sağlamıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 76
Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki başarılı savunması ile tanınan ve savaş içinde Gazilik unvanı verilen komutan kimdir?
Seçenekler
A
Midhat Paşa
B
Osman Paşa
C
Müşir Mehmet Paşa
D
Hüseyin Avni Paşa
E
Müşir Süleyman Paşa
Açıklama:
(Gazi) Osman Paşa Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki başarılı savunması ile tanmış ve savaş içinde kendisine Gazilik unvanı verilmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Edirne Ateşkes Antlaşması'nın maddeleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktır.
B
Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecektir.
C
Osmanlı Devleti’nin Balkan sınırları garanti altına alınacaktır.
D
İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktır.
E
Bosna-Hersek’e özerklik verilecektir.
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Balkan sınırları garanti altına alınması Londra Protokolünün maddesidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 78
Osmanlı-Rus harbinde Kafkas komutanlığına ve savaştan sonra da Mısır Fevkalade Komiserliği gibi önemli görevlere getirilen 9. Yüzyıl Osmanlı Devleti’nin en önemli asker, devlet adamı, bilim adamı ve yazarlarından olan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Gazi Ahmet Muhtar Paşa
B
Abdülkerim Nadir Paşa
C
Ferik Fazlı Paşa
D
Redif Paşa
E
Arif Paşa
Açıklama:
Gazi Ahmet Muhtar Paşa, Osmanlı-Rus harbinde Kafkas komutanlığına ve savaştan sonra da Mısır Fevkalade Komiserliği gibi önemli görevlere getirilen 9. Yüzyıl Osmanlı Devleti’nin en önemli asker, devlet adamı, bilim adamı ve yazarlarındandır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 79
Erzurum’un Aziziye ve Topdağı tabyalarındaki müdafaa sırasında, Erzurumluları düşmana karşı bir araya getiren ve savaştıran güçte etkili olan Türk tarihindeki kadın kahraman kimdir?
Seçenekler
A
Binbaşı Ayşe
B
Nene Hatun
C
Fatma Seher Hanım
D
Asker Saime
E
Tayyar Rahmiye
Açıklama:
Erzurum’un Aziziye ve Topdağı tabyalarındaki müdafaa sırasında, yaşlı bir kadın olan Nene Hatun’un Erzurumluları düşmana karşı bir araya getiren ve savaştıran gayretleri, belki de bu başarıda en büyük etkenlerden biriydi. Bu yönüyle Nene Hatun, Türk tarihindeki kadın kahramanlardan biri olarak kabul edilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 80
Ali Suâvi'nin, 93 Harbi sonunda İstanbul’da toplanan Balkan muhacirlerinden bir grubun yardımıyla, padişahı tahttan indirip yerine tekrar V. Murad’ı geçirmek için yaptığı baskın tarihte hangi isimle anılır?
Seçenekler
A
İstanbul Baskını
B
Suâvi Baskını
C
Çırağan Baskını
D
Osmanlı Baskını
E
Saray Baskını
Açıklama:
Ali Suâvi, savaş sonunda İstanbul’da toplanan Balkan muhacirlerinden bir grubun yardımıyla, padişahı tahttan indirip yerine tekrar V. Murad’ı geçirmek için Çırağan Sarayı’na bir baskın (Çırağan Baskını) düzenlemiş, ancak başarısız olmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 81
Panslavist düşünce hangi ülkenin liderliğinde bütün slavları bir araya getirmeyi düşünmektedir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Polonya
C
Ukrayna
D
Romanya
E
Litvanya
Açıklama:
Panislavizmin ideolojisine göre, bütün Slav ve Ortodoksların müşterek bir tarihi mirası vardır ve bu miras çerçevesinde, Rusya’nın liderliğinde Slavların siyasal birliklerini bir federasyon ya da konfederasyon biçiminde yeniden kurmaları gerekmektedir.
Soru 82
Slav birliği ve bağımsızlığından söz eden ilk kişi kimdir?
Seçenekler
A
İvan Gunduliç
B
Jan Kollar
C
Josef Dobrovsky
D
Juraj Krizaniç
E
Mikhail Pogodin
Açıklama:
Panislavizm’in tarihi kökenlerini 17. yüzyıla kadar götürmek mümkündür. İlber Ortaylı, 17. yüzyılın ilk yarısında, Osmanlı yönetimi sırasında, Slav birliği ve bağımsızlığından ilk söz eden kişinin Hırvat şairi İvan Gunduliç olduğunu kaydetmektedir.
Soru 83
I- Avusturya
II- Osmanlı
III- Rusya
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangileri Pogodin’e göre Panslavizm’in önündeki en büyük engellerdir?
II- Osmanlı
III- Rusya
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangileri Pogodin’e göre Panslavizm’in önündeki en büyük engellerdir?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Pogodin’e göre, “Panislavizmin önündeki en büyük engeller Avusturya ve Osmanlı imparatorlukları idi ve bunlar biran önce yıkılmalı ve yerlerine, Rusya’nın öncülüğünde İstanbul merkezli büyük bir Slav imparatorluğu kurulmalıydı”
Soru 84
I-Slavlar arasındaki dini farklar
II- Bütün Slavları Ruslaştırma fikri
III- Slavlar arasında kültürel farklılıklar
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Panslavizmin gücünün artmasını kısmen engelleyerek, hareketin yönünü Rusya merkezli hale getirmiştir?
II- Bütün Slavları Ruslaştırma fikri
III- Slavlar arasında kültürel farklılıklar
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Panslavizmin gücünün artmasını kısmen engelleyerek, hareketin yönünü Rusya merkezli hale getirmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Gittikçe etkisini arttırmasına rağmen, Panislavizmin önünde ciddi engeller de bulunmaktaydı. Bu hareketin oluşmasında Ortodoksluğun etkisi kuşkusuz çok büyüktür. Ancak, Ortodoks olmayan Slavlar da vardı. Örneğin Polonyalılar, Katolik ve Batı kültürüne yakın olmalarından dolayı, bu birliğin dışında tutulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Avusturya-Macaristan içinde yaşayan geniş Slav topluluğunun büyük bir kısmı da yine Katolik olup, Batı kültürünün tesiri altındaydı. Samarin’in savunduğu “Ruslaştırma” fikrine ağırlık verilmesi ve Rus kültürünün egemen kılınmak istenmesi de, Panislavizmin önündeki ciddi engeller arasındaydı. Ancak bu engeller, hareketin yön değiştirerek Rusya merkezli gelişmesinde de etkili olmuştur. Rusya bundan sonra, diğer misyonlarını bir kenara bırakıp, Avusturya ve Osmanlı İmparatorluklarını siyasi ve askeri yönden yok etme hedefine yönelmiştir.
Soru 85
“Panislavizmin zaferi” olarak adlandırılan antlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
Ayestefanos Antlaşması
B
Paris Anlaşması
C
Berlin Antlaşması
D
Baltalimanı Antlaşması
E
İstanbul Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı.
Soru 86
Aşağıdaki devletlerden hangisi Doksanüç Savaşı sonrasında bağımsızlığını kazanmıştır?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Yunanistan
C
Bulgaristan
D
Bosna
E
Gürcistan
Açıklama:
Söz konusu antlaşmada, Osmanlı Devleti’nin egemenliği altında olan Romanya’nın yanı sıra, Sırbistan ve Karadağ gibi Rus nüfuzu altındaki Slav ve Ortodoks memleketler, tam bağımsız olmuşlardı. Bunun yanında, yine büyük çoğunluğu Slav ve Ortodoks olan Bulgaristan da, toprakları Ege Denizi’ne kadar inen bir büyüklüğe sahip olmak suretiyle, Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmış oluyordu. Böylece, bölge tamamen Rusya’nın nüfuzu ve kontrolü altına girecek ve Büyük Slav İmparatorluğu gerçekleşmiş olacaktı. Ancak, gelişmelerden endişe duyan İngiltere ve Avusturya’nın araya girmesiyle imzalanan Berlin Antlaşması, Rusya’nın Panislavizm emellerinin gerçekleşmesini önemli ölçüde engelledi.
Soru 87
Tarihe Doksanüç Harbi olarak geçen Osmanlı-Rus Savaşı hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
1877
B
1882
C
1886
D
1889
E
1893
Açıklama:
Rusya, Osmanlı Devleti’ne bağlı Karadağ Prensliği için de bazı taleplerde bulundu. Osmanlı hükümeti, Londra Protokolü’nden sonra bu talepleri de aynı gerekçeyle reddetti. Bunun üzerine Rusya, 23 Nisan 1877’de Hariciye Nezaretine bir nota vererek Osmanlı Devleti’yle diplomatik münasebetleri kestiğini bildirdi. Aynı tarihte Başbakan Gorçakof, Petersburg’daki Osmanlı elçiliğine savaş ilanını bildirdi. Böylece tarihe “Doksanüç Harbi” olarak geçen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı başlamış oldu
Soru 88
Gazi Osman Paşa hangi şehrin savunması ile adını tarihe yazdırmıştır?
Seçenekler
A
Plevne
B
Silistre
C
Vidin
D
Rusçuk
E
Ziştovi
Açıklama:
19 Temmuz 1877- 10 Aralık 1877 tarihleri arasında Plevne şehrini başarılı şekilde savunan Gazi Osman Paşa’nın adına şarkılar yazılmıştır
Soru 89
Erzurum’da Rus birliklerine karşı halkı teşvik edip, onları şehirden püskürtmeyi başaran kişi kimdir?
Seçenekler
A
Nene Hatun
B
Sütçü İmam
C
Şahin Bey
D
Kara Yılan
E
Kara Fatma
Açıklama:
Rus işgal tehlikesinin gittikçe artması üzerine, minarelerden ikaz edilen şehir halkı, düşmana karşı koymaya davet edildi. Bu çağrı etkisini göstermiş ve Erzurumlular Nene Hatun’un teşviki ve asker, sivil, kadın, erkek, çocuk ve yaşlısıyla, eline geçirdiği balta ve satırlarla saldırıya karşı koyarak, Rus birliklerini şehirden püskürtmeyi başardılar.
Soru 90
Aşağıdaki şehirlerden hangisini Doksanüç Harbi’nde Ruslar ele geçirememiş olsa bile antlaşma yolu ile ele geçirmiştir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Kars
C
Ardahan
D
Gümrü
E
Artvin
Açıklama:
Erzurum başarılı bir şekilde kendini savunmuş olsa bile 31 Ocak 1878’de yapılan ve Dokasnüç Harbi’ni sona erdiren Edirne ateşkes antlaşmasıyla, Ruslara terk edilmiştir.
Soru 91
1877-1878 Osmanlı Rus Harbi'ne yol açan gelişmelerin başında gelen Panislavizmin başlangıcını oluşturan hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Panikizm
B
Slavyanofilizm
C
Slavizm
D
Protoslavizm
E
Slavyaizm
Açıklama:
Rusların Balkanlar’da izlediği yoğun Panislavizm politikası, 1877-1878 Osman-Rus
Harbi’ne yol açan gelişmelerin başında gelmektedir. Rusya’da Panislavizmin başlangıcını, Slavyanofilizm (Slavcılık) hareketi oluşturur. Rusya merkezli Panislavizm, siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır.
Harbi’ne yol açan gelişmelerin başında gelmektedir. Rusya’da Panislavizmin başlangıcını, Slavyanofilizm (Slavcılık) hareketi oluşturur. Rusya merkezli Panislavizm, siyasi bir akım olarak 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmıştır.
Soru 92
Panislavistlerin etrafında toplandığı Moskvityanin dergisinin başyazarı ve aynı zamanda Panislavizmin de liderlerinden olan akademisyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jan Kollar
B
Çar I. Nikola
C
Bakunin
D
Hırvat Krizaniç
E
Pogodin
Açıklama:
Slavyonofilizm akımı, Çar I. Nikola zamanında (1825- 1855) gittikçe siyasi bir
nitelik kazanarak koyu bir milliyetçiliğe dönüştü ve sonuçta “Panislavizm” denen
akım ortaya çıktı. Bu dönemde Panislavizm, artık yüksek sesle ifade edilen ve daha
organize bir akımdır. Hareketin lideri ise, Moskova Üniversitesi Tarih Profesörü
Pogodin idi ve diğer yazar ve aydınlar da, 1841’de kurulan ve başyazarlığını yine
Pogodin’in yaptığı bir dergi (Moskvityanin) etrafında toplanmışlardı.
nitelik kazanarak koyu bir milliyetçiliğe dönüştü ve sonuçta “Panislavizm” denen
akım ortaya çıktı. Bu dönemde Panislavizm, artık yüksek sesle ifade edilen ve daha
organize bir akımdır. Hareketin lideri ise, Moskova Üniversitesi Tarih Profesörü
Pogodin idi ve diğer yazar ve aydınlar da, 1841’de kurulan ve başyazarlığını yine
Pogodin’in yaptığı bir dergi (Moskvityanin) etrafında toplanmışlardı.
Soru 93
Doksanüç Harbi sonrasında imzalanan Ayestefanos Antlaşması ile Rusya'nın sıcak denizlere inme gibi hayallerine yaklaşması üzerine İngiltere ve Avusturya'nın duyduğu endişeler sonrasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Moskova Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
İstanbul Antlaşması
E
Bowring Antlaşması
Açıklama:
Doksanüç Savaşı sonunda imzalanan Ayestefanos Antlaşması, “Panislavizmin
zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı. Söz konusu antlaşmada, Osmanlı
Devleti’nin egemenliği altında olan Romanya’nın yanı sıra, Sırbistan ve Karadağ
gibi Rus nüfuzu altındaki Slav ve Ortodoks memleketler, tam bağımsız olmuşlardı. Bunun yanında, yine büyük çoğunluğu Slav ve Ortodoks olan Bulgaristan da, toprakları Ege Denizi’ne kadar inen bir büyüklüğe sahip olmak suretiyle, Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmış oluyordu. Böylece, bölge tamamen Rusya’nın nüfuzu ve kontrolü altına girecek ve Büyük Slav İmparatorluğu gerçekleşmiş olacaktı. Ancak, gelişmelerden endişe duyan İngiltere ve Avusturya’nın araya girmesiyle imzalanan Berlin Antlaşması, Rusya’nın Panislavizm emellerinin gerçekleşmesini önemli ölçüde engelledi.
zaferi” olarak kabul edilmektedir. Çünkü, özellikle bu anlaşma ile Osmanlı mirası, Rusya’nın istediği şekilde parçalanmaktaydı. Söz konusu antlaşmada, Osmanlı
Devleti’nin egemenliği altında olan Romanya’nın yanı sıra, Sırbistan ve Karadağ
gibi Rus nüfuzu altındaki Slav ve Ortodoks memleketler, tam bağımsız olmuşlardı. Bunun yanında, yine büyük çoğunluğu Slav ve Ortodoks olan Bulgaristan da, toprakları Ege Denizi’ne kadar inen bir büyüklüğe sahip olmak suretiyle, Rusya’nın geleneksel “sıcak denizlere inme” hayalinin önü açılmış oluyordu. Böylece, bölge tamamen Rusya’nın nüfuzu ve kontrolü altına girecek ve Büyük Slav İmparatorluğu gerçekleşmiş olacaktı. Ancak, gelişmelerden endişe duyan İngiltere ve Avusturya’nın araya girmesiyle imzalanan Berlin Antlaşması, Rusya’nın Panislavizm emellerinin gerçekleşmesini önemli ölçüde engelledi.
Soru 94
Osmanlı ve Rus Devleti arasında çok farklı cephelerde sürdürülen Doksanüç Harbi aşağıdaki tarihlerden hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1870
B
1874
C
1877
D
1890
E
1893
Açıklama:
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Rumî 1293 yılında meydana geldiğinden dolayı literatüre “Doksanüç Savaşı” olarak girdi. Savaşın temel sebebi, Rusya’nın, son
derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir.
derece buhranlı bir dönemden geçmekte olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından atmak istemesi şeklinde özetlenebilir.
Soru 95
Plevne Savunması'ndaki üstün başarıları sayesinde gazilik ünvanı alan ünlü Osmanlı komutanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ferik Ahmet Hıfzı Paşa
B
Ferik Şevket Paşa
C
Midhat Paşa
D
Hüseyin Avni Paşa
E
Osman Paşa
Açıklama:
Gazi Osman Paşa, Tokat doğumludur. İstanbul Kereste gümrüğünde memur Mehmet Efendi ve ev hanımı Şakire hanım’ın oğludur. Asıl adı Osman Nuri’dir. Askeri okullarda okuduktan sonra muhtelif yerlerde görev yaptı. Ancak Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki başarılı savunması onun tanınmasına vesile oldu. Savaş içinde Gazilik unvanı verilen Osman Paşa, esaretten sonra İstanbul’a dönüşünde büyük coşkuyla karşılandığı gibi padişahtan da büyük saygı gördü. II. Abdülhamid, kendisiyle birlikte seyahat etmek suretiyle, O’na olan teveccühünü açıkça gösterdi. 1900 yılında ölümüne kadar Hassa müşirliği, Mabeyn müşavirliği ve Seraskerlik gibi üst düzey görevlere atandı.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Doksanüç Harbi sonrasında Ruslar ve Osmanlı Devleti arasında imzalanan mütarekedir?
Seçenekler
A
Erzincan Mütarekesi
B
Mondros Mütarekesi
C
Mudanya Mütarekesi
D
Edirne Mütarekesi
E
Viyana Mütarekesi
Açıklama:
Rus Çarı II. Aleksandr, II. Abdülhamid’in yaptığı ateşkes teklifini kabul edince,
iki taraf arasında savaşı sona erdiren Edirne Mütarekesi imzalandı. Ateşkes görüşmelerinde Osmanlı Devleti’ni Server ve Nâmık paşalar temsil ederken, Rusya’yı ise Çarın kardeşi ve Rus orduları başkomutanı Grandük Nikola temsil ediyordu. Müzakerelere ilk olarak Kızanlık’ta başlanmış, ancak Edirne’nin Ruslara teslim olması
üzerine burada devam edilmiştir. Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı.
iki taraf arasında savaşı sona erdiren Edirne Mütarekesi imzalandı. Ateşkes görüşmelerinde Osmanlı Devleti’ni Server ve Nâmık paşalar temsil ederken, Rusya’yı ise Çarın kardeşi ve Rus orduları başkomutanı Grandük Nikola temsil ediyordu. Müzakerelere ilk olarak Kızanlık’ta başlanmış, ancak Edirne’nin Ruslara teslim olması
üzerine burada devam edilmiştir. Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı.
Soru 97
3 Mart 1878'de Rusya ile yaşanan savaş sonrasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayestefanos Antlaşması
B
İstanbul Antlaşması
C
Prag Barışı
D
Atina Antlaşması
E
Moskova Antlaşması
Açıklama:
Edirne Mütarekesi’nin imzalanması ve donanma krizinin de aşılmasından sonra, Ruslar’la yapılacak esas barış antlaşması için görüşmelere başlandı. Bu sırada
Ruslar karargâhlarını Yeşilköy’e (Ayastefanos) naklettiklerinden barış görüşmelerine burada devam edildi. Nihayet, 3 Mart 1878’de Rusya ile Ayastefanos Barış
Antlaşması imzalandı ki, bu konuya ileride bir diğer ünitede ayrıca değineceğiz.
Ruslar karargâhlarını Yeşilköy’e (Ayastefanos) naklettiklerinden barış görüşmelerine burada devam edildi. Nihayet, 3 Mart 1878’de Rusya ile Ayastefanos Barış
Antlaşması imzalandı ki, bu konuya ileride bir diğer ünitede ayrıca değineceğiz.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Rus Savaşı sırasında Doğu Anadolu'da kaybedilen cephelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Kars
C
Doğu Beyazıt
D
Bayburt
E
Ardahan
Açıklama:
Ruslar’ın Doksanüç Harbi’nde taarruza geçtikleri yerlerden biri de Doğu Anadolu
cephesiydi. Rus saldırısına karşı bu cepheyi, seyyar nitelikteki 4. Osmanlı Ordusu savunmakta ve Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında bulunmaktaydı. Ordunun mevcudu ise, sadece 55 bin askerden oluşuyordu. Bu kuvvetin önemli bir kısmı Kars’ta bulunurken, geri kalan kısmı da Ardahan, Eleşkirt, Van ve Doğu Beyazıt’tan oluşan geniş bir sahada yer alıyordu. Ancak verilen tüm çetin mücadelelere rağmen Kars, Ardahan, Erzurum ve Doğu Beyazıt kaybedilmiştir. Bayburt bu vilayetlerden birisi değildir.
cephesiydi. Rus saldırısına karşı bu cepheyi, seyyar nitelikteki 4. Osmanlı Ordusu savunmakta ve Ahmet Muhtar Paşa’nın komutasında bulunmaktaydı. Ordunun mevcudu ise, sadece 55 bin askerden oluşuyordu. Bu kuvvetin önemli bir kısmı Kars’ta bulunurken, geri kalan kısmı da Ardahan, Eleşkirt, Van ve Doğu Beyazıt’tan oluşan geniş bir sahada yer alıyordu. Ancak verilen tüm çetin mücadelelere rağmen Kars, Ardahan, Erzurum ve Doğu Beyazıt kaybedilmiştir. Bayburt bu vilayetlerden birisi değildir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi 1878 yılında imzalanan Edirne Ateşkes Antlaşması'nın maddelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacak
B
Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek
C
Bir Bulgaristan Prensliği kurulacak
D
Balkanlardaki Müslüman nüfus Anadolu'ya taşınacak
E
Erzurum Ruslara teslim edilecek
Açıklama:
Müzakerelere ilk olarak Kızanlık’ta başlanmış, ancak Edirne’nin Ruslara teslim olması
üzerine burada devam edilmiştir. Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Buna göre;
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hıristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
üzerine burada devam edilmiştir. Edirne Ateşkes antlaşması, 31 Ocak 1878 tarihinde imzalandı. Buna göre;
1. Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanınacaktı.
2. İstanbul Konferansında tespit edilen genişlikte olmak üzere özerk bir Bulgaristan Prensliği kurulacaktı. Bu prenslik, Bâbıâli’ye vergi vermekle birlikte kendi milis teşkilâtına sahip olacaktı.
3. Rus kuşatmasına karşı direnen Erzurum Ruslara teslim edilecekti.
4. Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecek ve ayrıca Boğazlar konusunda Ruslara bazı imtiyazlar verecekti.
5. Bosna-Hersek’e özerklik verilecek ve ayrıca Rumeli’de Hıristiyan halkın bulunduğu vilâyetlerde ıslahat yapılacaktı.
Soru 100
- Alman romantizmi
- Fransız milliyetçiliği
- Rus Batıcılığı
- Rus batıcılığına tepkiler
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III,IV
D
I,II,III
E
II, III, IV
Açıklama:
Panslavizm’in Tanımı: Tarihi-Kültürel Arka Planı
Hepsi doğrudur. Sözü edilen gelimleri 19. Yy da Rusya’da Panislamizm gelişmesinde etkili olmuştur.
Hepsi doğrudur. Sözü edilen gelimleri 19. Yy da Rusya’da Panislamizm gelişmesinde etkili olmuştur.
Soru 101
- Avusturya
- Osmanlılar
- Katoliklik
- 19.yy sonuna kadar Rusya devlet politikası olarak takip edilmemesi
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
III,IV
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Siyasi bir akım olarak Panislamizm
Batı Slavlarından çekler ve Slovaklar kültürel Panislamizm’i destekliyor ve Avusturya’nın denetiminde idi. Batı Slavlarından lehler, Rusya’nın çatısı altında büyük Slav devletine karşıydılar. ve batı Slavları arasında Katoliklik yaygındı. Ortodoks Rusya’nın himayesini istemiyorlardı. Balkan Slavlarından Bulgar, Sırp ve Karadağlılar Rusya’nın himayesini istiyorlar ama Osmanlı egemenliğinde idi.
1848 sonrasında Prag kongresini Avusturya Macaristan bombalar bastırır. Bunun üzerine batı Slavları Rusya’nın himayesini tek yol olarak görmeye başlarlar. Rusya da çar Nikola zamanında siyasi bir akım haline gelir. Bilimsel çalışmalar artar. Kırım savaşından sonra da Panislamizm güçlenmiş devletin kontrolünde yürütülmüştür nedenle 19. yy.da bilinçli yürütülen bir politika ile karşılaşıyoruz. IV yanlış
Batı Slavlarından çekler ve Slovaklar kültürel Panislamizm’i destekliyor ve Avusturya’nın denetiminde idi. Batı Slavlarından lehler, Rusya’nın çatısı altında büyük Slav devletine karşıydılar. ve batı Slavları arasında Katoliklik yaygındı. Ortodoks Rusya’nın himayesini istemiyorlardı. Balkan Slavlarından Bulgar, Sırp ve Karadağlılar Rusya’nın himayesini istiyorlar ama Osmanlı egemenliğinde idi.
1848 sonrasında Prag kongresini Avusturya Macaristan bombalar bastırır. Bunun üzerine batı Slavları Rusya’nın himayesini tek yol olarak görmeye başlarlar. Rusya da çar Nikola zamanında siyasi bir akım haline gelir. Bilimsel çalışmalar artar. Kırım savaşından sonra da Panislamizm güçlenmiş devletin kontrolünde yürütülmüştür nedenle 19. yy.da bilinçli yürütülen bir politika ile karşılaşıyoruz. IV yanlış
Soru 102
- İğnatiyef
- Tolstoy
- Lenin
- Dostoyevski
Yukarıdaki tarihi figürlerin hangisi /hangileri Panislamizm aktörleri ve destekleyicileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I,II
B
I,IV
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Siyasi Bir Akım Olarak Panislavizm
doğru cevap I, IV . çünkü Tolstoy ve Lenin karşısındadır. Özellikle Lenin, Panislavcılığı emperyalist ve gerici bir hareket olarak nitelendiriyordu. İğnatiyef balkan birliğinin kurulmasında aktif rol almış. Dostoyevski de panislamizmi desteleyenler arasındadır.
doğru cevap I, IV . çünkü Tolstoy ve Lenin karşısındadır. Özellikle Lenin, Panislavcılığı emperyalist ve gerici bir hareket olarak nitelendiriyordu. İğnatiyef balkan birliğinin kurulmasında aktif rol almış. Dostoyevski de panislamizmi desteleyenler arasındadır.
Soru 103
- Panislavizm
- Şark sorunu
- Osmanlının iç sorunları(iflas, hükümet- taht değişikliği vb) oluşturduğu ortam
- Tersane konferansı karalarının Osmanlılar tarafından kabul edilmemesi
Yukarıdaki gelişmelerden hangisi/hangileri 1877 Osmanlı- Rus savaşının başlamasına yol açan gelişmelerden birisidir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Savaşın Nedenleri, Başlaması ve Osmanlı Devleti’nin Durumu
Hepsi etkili olmuştur.
Hepsi etkili olmuştur.
Soru 104
- Avusturya -Macaristan ve İngiltere tarafsız kaldı.
- Fransa, Osmanlıyı destekledi.
- Romanya, Sırbistan ve Karadağ da Rusya’nın yanında savaşa katıldılar.
- Mısır, Osmanlıya askeri destek verdi.
1877-78 savaşının tarafları ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğru bir veridir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,IV
C
I, III,IV
D
II,III, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Savaşın Nedenleri, Başlaması ve Osmanlı Devleti’nin Durumu
I,III, IV doğrudur. Fransa’ nın Osmanlıyı desteklemesi söz konusu değildir.
I,III, IV doğrudur. Fransa’ nın Osmanlıyı desteklemesi söz konusu değildir.
Soru 105
- Osmanlı ordu komutanlarının değiştirilmesi
- Savaşın, İstanbul’da bir komisyon tarafından idaresi
- Romanya’nın sınırlarını Rusya’ya açması
- Osmanlı asker sayısının Rusya’yla kıyaslanınca yetersizliği
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri 93 harbinde Balkan(Tuna) cephesinde yaşanan gelişmeler ve sonuçlarına dair doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
III,IV
D
I,II, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Balkan (Tuna) Cephesi
I,II, III Doğrudur. IV yanlıştır. çünkü Osmanlı asker sayısı az değildir. Ancak Birlikler arasındaki koordinasyonsuzluk vardır.
I,II, III Doğrudur. IV yanlıştır. çünkü Osmanlı asker sayısı az değildir. Ancak Birlikler arasındaki koordinasyonsuzluk vardır.
Soru 106
- Yenilginin baş sorumlusu olarak II. Abdülhamid’in görülmesi
- Avrupa devletlerinin Rusya’ya nota vermesi.
- Meclis-i mebusun’ın 2.Abdülhamid tarafından feshi
- Başkentin daha güvenli bölgelere çekilmesinin gündeme gelmesi
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri 31 Ocak 1878' de Edirne mütarekesinin imzalanması esnasında yaşanan gelişmeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II,III
B
I,III,IV
C
III,IV
D
I,II, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Edirne Mütarekesi (31 Ocak 1878)
I,III,IV doğrudur. Şık II ise yanlıştır. Çünkü Avrupa devletlerinin olaya ortak müdahalesi ve nota vermesi söz konusu değildir. İngiltere kendi vatandaşlarının ve çıkarlarını korumak için İstanbul önlerine filo gönderse de krize dönüşmüş ve sonuçsuz bir girişim olmuştur.
I,III,IV doğrudur. Şık II ise yanlıştır. Çünkü Avrupa devletlerinin olaya ortak müdahalesi ve nota vermesi söz konusu değildir. İngiltere kendi vatandaşlarının ve çıkarlarını korumak için İstanbul önlerine filo gönderse de krize dönüşmüş ve sonuçsuz bir girişim olmuştur.
Soru 107
- Osmanlı asker sayısı ve lojistik yetersiz komutanlar yeteneksizdi.
- Savaş planı İstanbul’da hazırlanmıştı ve kent savunmasına yönelikti.
- Ardahan ve Doğu Beyazıt’ın düşmesinden sonra Osmanlı savaş stratejisi taarruza evirildi.
- Ruslar Osmanlı tebaası gayri Müslimlerle işbirliği yaptı.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Genel Durum ve Doğu Beyazıt’ın Ruslar Tarafından İşgali
III Doğru değil. Osmanlı savaş stratejisi savunma üzerine kurulmuştu. Taarruz savaşı yoktur.
III Doğru değil. Osmanlı savaş stratejisi savunma üzerine kurulmuştu. Taarruz savaşı yoktur.
Soru 108
- Erzurum
- Kars
- Trabzon
- Ardahan
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Genel Durum ve Doğu Beyazıt’ın Ruslar Tarafından İşgali
I,II,IV doğrudur. Edirne mütarekesi ile bu durum onaylanmıştır. Trabzon cephe değildir.
I,II,IV doğrudur. Edirne mütarekesi ile bu durum onaylanmıştır. Trabzon cephe değildir.
Soru 109
- Karadeniz denetimi büyük ölçüde Türklerin elinde kalmış
- Ruslar, Karadeniz de kıyılarını koruma altına alma stratejisi izlemiştir.
- Tuna nehrinde çatışmalarda Osmanlılar başarılı olmuştur
- Osmanlı Akdeniz filosu, Akdeniz ticaretin devamlılığı konusunda başarılıdır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri deniz ve nehirlerde geçen mücadeleye ait doğru bir veridir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I,II,IV
Açıklama:
Karadeniz, Akdeniz ve Tuna Nehri’ndeki Donanma Savaşları
Tuna nehrindeki Osmanlı filosunun faaliyetleri, dağınık ve münferit hareketlerden ibaret kalmıştır. Bu faaliyetler, Rusların kıyı topçusunun üstünlüğü ve kurulan mayın hatları karşısında etkisiz kalmıştır. Öte yandan, Tuna filosu komutanı tam altı kez değiştirilmiş olduğundan bu da filonun sevk ve idaresinde aksaklıklar doğurmuştur. Bunun dışında Karadeniz’de genelde Osmanlılar üstündür. 1871 sonrasında Ruslar Karadeniz’de donanma bulundurma hakkı elde etseler de başarılı olamazlar. Savaş süresince Akdeniz ticareti devam etmiştir.dolayısyla III doğru değildir.
Tuna nehrindeki Osmanlı filosunun faaliyetleri, dağınık ve münferit hareketlerden ibaret kalmıştır. Bu faaliyetler, Rusların kıyı topçusunun üstünlüğü ve kurulan mayın hatları karşısında etkisiz kalmıştır. Öte yandan, Tuna filosu komutanı tam altı kez değiştirilmiş olduğundan bu da filonun sevk ve idaresinde aksaklıklar doğurmuştur. Bunun dışında Karadeniz’de genelde Osmanlılar üstündür. 1871 sonrasında Ruslar Karadeniz’de donanma bulundurma hakkı elde etseler de başarılı olamazlar. Savaş süresince Akdeniz ticareti devam etmiştir.dolayısyla III doğru değildir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi, Ayestefanos Antlaşması sırasında Rusya tarafından talep edilen fakat Osmanlı tarafından çok büyük tepki çeken konulardan birisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan'ın bağımsızlığı
B
Bulgaristan'ın özerk bir prenslik olarak kabul edilmesi
C
Rus askerlerinin İstanbul'a girmesi
D
Balkanların Ruslara bırakılması
E
Rus tebaasının Osmanlı topraklarında ticaret yapabilmesi
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması için yapılan görüşmelerde, Osmanlı Devleti’ni Hariciye Nazırı Saffet Paşa ve Berlin Sefiri Sadullah Bey temsil ederken, Rusya’yı ise General İgnatiyef ve Nelidof temsil etmekteydi. Ancak, Panislavizmin koyu savunucusu olan İgnatiyef’in sürekli olarak ileri sürdüğü yeni teklifler, müzakerelerin tıkanmasına ve uzamasına neden oluyordu. Bu isteklerinden biri de, Rus askerlerinin İstanbul’a girmesi ve Osmanlı donanmasının teslimini öngörmekteydi. Ancak bu istek, büyük tepki çekmiş ve kesin
bir şekilde reddedilmişti.
bir şekilde reddedilmişti.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi, Ermeni sorununun milletler arası bir nitelik kazanmasına yol açmıştır?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Ayestefanos Antlaşması
C
İstanbul Antlaşması
D
Kars Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Ayestefanos antlaşmasının Ermenilere dönük 16. maddesi, Ermeni sorununun
milletler arası bir nitelik kazanması konusunda önemli bir adımı teşkil eder.
milletler arası bir nitelik kazanması konusunda önemli bir adımı teşkil eder.
Soru 3
İngiltere'nin 19. yüzyıl sonuna kadar Osmanlı'nın toprak bütünlüğünün korunmasını savunmasının başlıca sebebi nedir?
Seçenekler
A
Osmanlı'yı kardeş ülke olarak görmesi
B
Osmanlı padişahları ile sürdürülen iyi ilişkiler
C
İslam dünyasında bir karışıklık çıkmasından korkması
D
Rusya'nın güneye inmesinin engellenmesi
E
Rusya'nın tepkisinden çekinmesi
Açıklama:
Rusya’nın güneye, yani Akdeniz’e inmesi, birinci derecede İngiltere’yi etkileyecekti. Zira, Rusya eğer bu amaca ulaşırsa, İngiltere’nin Uzakdoğu, Ortadoğu ve Akdeniz’e giden stratejik yolları tehlikeye girecek ve İngiliz menfaatleri böylece büyük zarar görebilecekti. İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin ise, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmekteydi. Bu sebeple de -Doksanüç Savaşı’na kadar- 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, Ayestefanos Antlaşması'nın sonuçlarından hoşnutsuz olan Balkan devletlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Yunanistan
C
Makedonya
D
Sırbistan
E
Bulgaristan
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması’na Balkanlar’da yeni kurulan devletlerin itirazları söz konusuydu. Zira, kendilerine bekledikleri kadar toprak verilmemişti. Öyle ki, bağımsızlık kazanan devletlerden Sırbistan, Bosna-Hersek ile Makedonya topraklarının bazı kısımlarına sahip olmak isterken, Dobruca’yı alan Romanya ise Romenler’in yaşadığı Besarabya’yı da Rusya’ya vermek istemiyordu. Ayrıca, Balkan devletleri büyük bir Bulgaristan’ın ortaya çıkmasından hiç hoşnut değildi.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi, 19. yüzyıl sonlarında İngiltere'nin Osmanlı'ya karşı politikasının değiştiğinin bir göstergesidir?
Seçenekler
A
Almanya ile işbirliği yapması
B
Girit'i kendi kontrolüne alması
C
Kıbrıs'ı kendi kontrolüne alması
D
Osmanlı'yla barış antlaşması imzalaması
E
Osmanlı ile ticaretini durdurması
Açıklama:
19. yüzyıl sonlarında İngilizler, Osmanlı Devleti’nin artık bir dağılma dönemine girdiğini ve bu durumda toprak bütünlüğünü korumaya çalışmanın anlamsız olduğunu düşünmekteydiler. Nihayet İngiltere, Kıbrıs (1878) ve Mısır (1882) örneğinde olduğu gibi, Uzakdoğu’daki sömürgelere giden yolları bizzat kontrol altına almak suretiyle, geleneksel politikasındaki değişimi açık bir şekilde göstermiştir. Diğer bir deyişle İngiltere artık, Osmanlı Devleti üzerinden değil de “kendi işini kendi görme” davranışını benimsemiştir. İngiliz politikasının değişmesinde, Osmanlı aleyhtarlığıyla ön plana çıkan ve eski politikayı şiddetle eleştiren Liberal Parti ve başkanı Gladstone’un da ciddi etkisi vardır.
Soru 6
Osmanlı dış politikasında 19. yüzyıl sonlarında İngiltere'den boşalan yeri hangi Avrupa ülkesi doldurmuştur?
Seçenekler
A
Rusya
B
Almanya
C
Avusturya-Macaristan
D
İtalya
E
Fransa
Açıklama:
Osmanlı dış politikasında İngiltere’den boşalan yeri Almanya doldurmaya başlayacaktır. II. Abdülhamid’in dış politikada uyguladığı “denge siyaseti”nin de bir sonucu olarak, İmparator II. Wilhelm döneminde, 1890’lardan itibaren belirgin bir Osmanlı-Alman yakınlaşması kendini gösterecektir. Görüldüğü üzere, İngiliz siyasetinin değişmesiyle başlayan bu süreç, I. Dünya Savaşı’na giden yolda üçlü itilaf ve üçlü ittifak bloklarının ortaya çıkmasıyla sonuçlanacaktır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi, Berlin Antlaşması sonucu ortaya çıkan sorunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kıbrıs sorunu
B
Karadağ sınırı meselesi
C
Yunanistan sınırı meselesi
D
Boğazlar meselesi
E
Girit sorunu
Açıklama:
Berlin Antlaşması sonucu ortaya çıkan sorunlar:
- Karadağ sınırı meselesi
- Yunanistan sınırı meselesi
- Girit sorunu
- Boğazlar meselesi
- Ermeni meselesi
Soru 8
Ayestefanos Antlaşması'nın Girit ile ilgili hükmü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Girit Osmanlı'ya bırakılacak
B
Girit Yunanistan'a bırakılacak
C
Girit Rusya'ya bırakılacak
D
Girit bağımsız bir devlet olacak
E
Girit özerk bir bölge olacak
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması’nda Girit ile ilgili de hüküm bulunmaktaydı. Şöyle ki, Girit’e özerklik veren 1868 nizamnamesi adada kesin olarak uygulanacak, yönetim de yine bu nizamnameye göre ve Rusya’ya danışılarak düzenlenecekti.
Soru 9
Rusya'nın Berlin Konferansı'nda boğazların kapalılığını savunmasının arkasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı'nın toprak bütünlüğünün korunması
B
İngiltere'nin ticaretinin engellenmesi
C
Müttefik donanmasıyla Karadeniz'de karşı karşıya gelmeyi istememesi
D
Osmanlı ile deniz ticaretinin güçlendirilmesi
E
Hepsi
Açıklama:
Rusya, 19. yüzyıl sonlarına kadar Boğazların -Akdeniz’e inmek için- sadece kendisine açık olmasını istiyordu. Rusya bu kez mevcut statükoyu yani Boğazların kapalılığı ilkesini savunmak suretiyle, İngiltere’nin Karadeniz’e girişine karşı kendini güvence altına almaya çalışıyordu. Bunun nedenini ise Kırım Savaşı’nda aramak gerekir. Bilindiği üzere Rusya, Kırım Savaşı’nda Karadeniz’de müttefik donanmasına karşı savaşmak zorunda kalmış ve bunun acı bir tecrübesini yaşamıştı.
Soru 10
Avusturya Macaristan İmparatorluğu'nun Bosna Hersek'i işgalinden sonra bu devlet ile Osmanlı arasında imzalanan anlaşmaya göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'nin Bosna Hersek'teki egemenlik hakları devam edecek
B
Bölgeden elde edilen gelir, yerel ihtiyaçlar için sarf edilecek
C
Eski devlet memurları görevine devam edebilecek
D
Arda kalan savaş malzemeleri Avusturya Macaristan İmparatorluğu'na verilecek
E
Hutbeler Osmanlı halifesi adına okunmaya devam edecek
Açıklama:
21 Nisan 1879’da imzalanan antlaşmaya göre; “Osmanlı padişahının işgal edilen bölgedeki egemenlik hakları aynen devam edeceği gibi, hutbelerde halife sıfatıyla adı da okunacaktı. Dini kurumlara müdahale edilmeyecek; Avusturya, belirli bir süre tayin etmeksizin Bosna Hersek’i yönetecek; bölgeden elde edilen gelir, yerel ihtiyaçlar için sarf edilecek; eski memurlardan uygun olanlar istihdam edilmeye devam edeceği gibi yeni kadrolara da mümkün mertebe mahalli halktan atama yapılacak; arda kalan savaş malzemesi Osmanlı Devleti’ne iade edilecek; Yenipazar Sancağı’nda üç bölge Avusturya tarafından işgal edilecek, ancak buralarda Osmanlı askeri de bulunacaktı.”
Soru 11
Osmanlı Devleti’nin büyük bir bozgunla karşılaştığı Doksanüç harbi sonunda, Ruslar’la imzalıdığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ayestefanos
B
Berlin
C
İstanbul
D
Bükreş
E
Küçük Kaynarca
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin büyük bir bozgunla karşılaştığı Doksanüç harbi sonunda, Ruslar’la Ayestefanos Antlaşması imzalanmıştır. Çok ağır şartlar içeren bu antlaşmayla, Balkanların büyük bir kısmı kaybedilmekle kalınmamış, Doğu Anadolu topraklarından da önemlişehirler Ruslara terk edilmiştir.
Soru 12
Paris Antlaşması ile kabul edilen Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü ilkesi, aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile bozulmuştur ?
Seçenekler
A
Ayestefanos
B
Berlin
C
Bükreş
D
Küçük Kaynarca
E
İstanbul
Açıklama:
1856 Paris Antlaşması’nda esas olarak kabul edilen “Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü” ilkesi, Berlin Antlaşması’yla bozulmuştur.
Soru 13
Büyük Bulgaristan'ın ortaya çıkışı, Osmanlı Devleti'nin imzaladığı hangi antlaşmanın sonucunda olmuştur ?
Seçenekler
A
Berlin
B
Paris
C
Ayestefanos
D
Girit Nizamnamesi
E
Kırım
Açıklama:
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu. Bunlardan toprakları
daraltılan Bulgaristan Prensli¤i, Osmanl› Devleti’ne vergi vermek ve ba¤l›
kalmakla birlikte özerk bir yap›da olacakt›.
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu. Bunlardan toprakları
daraltılan Bulgaristan Prensli¤i, Osmanl› Devleti’ne vergi vermek ve ba¤l›
kalmakla birlikte özerk bir yap›da olacakt›.
Soru 14
Rusya'nın Avrupa'da güçlenmesini engellemek ve Avrupa devletlerinin menfaatlerini artırmak için İngiltere ve Avusturya'nın istek ve girişimleri ile Osmanlı Devleti ve Rusya arasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Paris
B
Bükreş
C
Ayestefanos
D
Berlin
E
İstanbul
Açıklama:
Berlin Antlaşması, daha önce imzalanan Ayestefanos’a göre, Osmanlı Devleti açısından biraz daha hafifletilmiş maddeleri içermekteydi. şöyle ki, Avrupalı devletlerin itiraz ettiği temel noktalardan biri olarak Ege Denizi’ne kadar ulaşan büyük Bulgaristan üçe ayrılmak suretiyle Rusya’nın Ayestefanos Antlaşması’yla elde ettiği statü ve menfaatler
dengelenmiştir. Bu durum, güneye doğru sarkmaya başlayan Rus tehdidinin de
o dönem için zayıflatılması anlamına geliyordu. Bulgaristan’ın küçültülerek özellikle
Ege Denizi ve Makedonya’dan uzaklaştırılması, İngiltere ile birlikte Avusturya’nın da arzuladığı bir husustu.
dengelenmiştir. Bu durum, güneye doğru sarkmaya başlayan Rus tehdidinin de
o dönem için zayıflatılması anlamına geliyordu. Bulgaristan’ın küçültülerek özellikle
Ege Denizi ve Makedonya’dan uzaklaştırılması, İngiltere ile birlikte Avusturya’nın da arzuladığı bir husustu.
Soru 15
Osmanlı Devleti'ne Ermeni ıslahatı konusunda
ısrarcı olan devlet aşağıdakilerden hangisidir ?
ısrarcı olan devlet aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Fransa
B
Rusya
C
Almanya
D
Avusturya
E
İngiltere
Açıklama:
Berlin Kongresi’nde Rusya, daha önce ifade edildiği üzere, Ermenilerin özerklik
talebine sıcak bakmazken, İngiltere ise ıslahat yapılmasına taraftardı. Nitekim,
imzalanan Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi bu konuya ayrılmıştır. Buna göre, Ermenilerin bulunduğu bölgelerde yapılacak ıslahatlar konusunda; Rus askerinin
tahliyesi, Osmanlı Devleti’nin zaman zaman büyük devletlere bilgi vermesi ve bu
devletlerin de ıslahatlara nezaret etmesi ilkesi kabul edilmiştir.
talebine sıcak bakmazken, İngiltere ise ıslahat yapılmasına taraftardı. Nitekim,
imzalanan Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi bu konuya ayrılmıştır. Buna göre, Ermenilerin bulunduğu bölgelerde yapılacak ıslahatlar konusunda; Rus askerinin
tahliyesi, Osmanlı Devleti’nin zaman zaman büyük devletlere bilgi vermesi ve bu
devletlerin de ıslahatlara nezaret etmesi ilkesi kabul edilmiştir.
Soru 16
Avusturya-Macaristan tarafından Bosna- Hersek'in işgal edilmesi, aşağıdaki antlaşmaların hangisinden sonra olmuştur ?
Seçenekler
A
Ayestefanos
B
Berlin
C
Paris
D
Kırım
E
İstanbul
Açıklama:
Berlin Kongresi ve Antlaşması’nın bir diğer sonucu da, Doksanüç harbinin ilk belirtilerinin
ortaya çıktığı Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan’ın himayesine bırakılmasıydı. Antlaşmaya göre, Bosna ve Hersek, geçici olmak kaydıyla Avusturya’nın işgali ve yönetimine verilmiştir.
ortaya çıktığı Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan’ın himayesine bırakılmasıydı. Antlaşmaya göre, Bosna ve Hersek, geçici olmak kaydıyla Avusturya’nın işgali ve yönetimine verilmiştir.
Soru 17
Rusya'nın panislavizm düşüncesini etkisiz hâle getiren olay aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ayestefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
Halepa Misakı
D
Girit Nizamnamesi
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması’yla belki de zirveye ulaşan Panislavizm,
Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti.
Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti.
Soru 18
Kıbrıs'ın kendisine bir üs olarak verilmesi durumunda Osmanlı Devleti'ni Rus saldırılarından koruyacağını söyleyen devlet aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Rusya
B
Avusturya
C
Almanya
D
Yunanistan
E
İngiltere
Açıklama:
İki maddeden oluşan savunma antlaşmasI, Layard ile Saffet Pşla arasında, 4 Haziran
1878’de imzalandı. Buna göre, Rus saldırısına karşı İngiltere, Osmanlı Devleti’ni
askeri açıdan savunacaktı. Buna karşılık Osmanlı Devleti de, Anadolu topraklarındaki Hıristiyanlar’la ilgili olmak üzere, Avrupalı devletler tarafından belirlenecek reformları yapmayı ve ayrıca bütün bunların gerçekleşebilmesi için de Kıbrıs’ın İngiltere’ye “tahsisini ve asker ikamesiyle adayı idare etmesine muvafakatı” kabul edecekti. Böylece Kıbrıs İngilizler’e devredilmiş oluyordu.
1878’de imzalandı. Buna göre, Rus saldırısına karşı İngiltere, Osmanlı Devleti’ni
askeri açıdan savunacaktı. Buna karşılık Osmanlı Devleti de, Anadolu topraklarındaki Hıristiyanlar’la ilgili olmak üzere, Avrupalı devletler tarafından belirlenecek reformları yapmayı ve ayrıca bütün bunların gerçekleşebilmesi için de Kıbrıs’ın İngiltere’ye “tahsisini ve asker ikamesiyle adayı idare etmesine muvafakatı” kabul edecekti. Böylece Kıbrıs İngilizler’e devredilmiş oluyordu.
Soru 19
Ermeni Meslesi'nin başlangıcı olarak kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ayestefanos
B
Berlin
C
Paris
D
İstanbul
E
Küçük Kaynarca
Açıklama:
61. madde ile antlaşmaya dâhil edilen “Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması” konusu da, özellikle II. Abdülhamit dönemi ve sonrasında bir “Ermeni sorunu”nun ortaya çıkmasında, bir dönüm noktası teşkil etmiştir.
Soru 20
Doksanüç Savaşı’na ve hatta Berlin Kongresi’ne katılmadığı halde Osmanlı Devleti'nden toprak isteyen ülke aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Rusya
B
İngiltere
C
Yunanistan
D
Avusturya
E
Fransa
Açıklama:
Doksanüç Savaşı’na ve hatta Berlin Kongresi’ne katılmadığı halde Yunanistan,
Girit ile bütün Teselya ve Epir’i istemişitir.
Girit ile bütün Teselya ve Epir’i istemişitir.
Soru 21
Ayestefanos Antlaşması hangi padişah döneminde imzalanmıştır?
Seçenekler
A
II. Abdülhamit
B
V. Murad
C
Abdülaziz
D
Abdülmecid
E
II. Mahmud
Açıklama:
II. Abdülhamid, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı’na Saffet Paşa’yı getirmişti. Saffet Paşa, Doksanüç Harbi sonundaki nihai barış antlaşmasını imzalamak üzere, daha önce mütarekenin yapıldığı Edirne’ye gitti. Bu sırada, Rus başkomutanı Grandük Nikola da karargâhını 24 fiubat’ta Ayestefanos’a (Yeşilköy) nakletmişti. Antlaşma müzakerelerine burada devam edildi. Rusya tarafından ileri sürülen son şartlar, Sadullah Bey’in katıldığı bir vükela meclisinde görüşüldükten sonra, istenmeyerek de olsa kabul edildi. Nihayet, barış antlaşması 3 Mart 1878 tarihinde imzalandı. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
- Romanya
- Karadağ
- Sırbistan
- Makedonya
- Bulgaristan
Seçenekler
A
II ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve V
D
IV ve V
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sırbistan, Romanya ve Karadağ bağımsız birer devlet olacak ve Osmanlı Devleti de bu devletlerin bağımsızlıklarını kabul edecekti. Bulgaristan, Osmanlı Devleti’ne vergi veren özerk bir prenslik haline getirilecekti. Ekli bir haritaya göre Bulgaristan prensliğinin sınırları, Tuna nehrinden Ege Denizi’ne ve Arnavutluk’tan Karadeniz’e kadar uzanacaktı. Manastır ve Selanik Vilayetleri de (Makedonya, Batı Trakya ve Doğu Rumeli dahil) bu sınırların içinde olacaktı. Bu devletin yüzölçümü 3 bin milkare ve nüfusu da 5 milyon olarak hesaplanmıştı.
Soru 23
Ayestefonos Antlaşması ile Rusya’nın Akdeniz’e inmesi en çok hangi ülkeyi etkilemiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İtalya
D
İngiltere
E
Avusturya
Açıklama:
Rusya’nın güneye, yani Akdeniz’e inmesi, birinci derecede İngiltere’yi etkileyecekti. Zira, Rusya eğer bu amaca ulaşırsa İngiltere’nin Uzakdoğu, Ortadoğu ve Akdeniz’e giden stratejik yolları tehlikeye girecek ve İngiliz menfaatleri böylece büyük zarar görebilecekti. İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin ise, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmekteydi. Bu sebeple de -Doksanüç Savaşı’na kadar 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir. Nitekim, İngiltere savaşın çıkmaması için de gayret sarf etmesine rağmen bu savaşı önleyememişti. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Berlin Kongresi’nin arabulucusu olarak nitelendirilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sadullah Bey
B
Bismarck
C
Kont Andreassy
D
Lord Beaconsfield
E
Waddington
Açıklama:
Berlin Kongresi, 13 Haziran 1878’de Almanya Başbakanı Prens Bismarck’ın başkanlığında toplandı ve tam bir ay sürdü. Kongrede Osmanlı Devleti’ni Berlin Sefiri Sadullah Bey, Müşir Mehmed Ali Paşa ve Nâfia Nâzırı Kara Todori Paşa temsil etmiştir. Almanya’yı Prens Bismarck, Von Bülow ve Prens Hohenlohe; Avusturya- Macaristan’ı Kont Andreassy, Kont Karoly ve Baron Haymerle; İngiltere’yi Lord Beaconsfield, Lord Salisbury ve Lord Odo Ruselli; İtalya’yı Kont Corti, Kont de Laumag; Fransa’yı Waddington, Kont de Saint-Vallier, F. Desprez ve Rusya’yı ise Prens Gorçakof, Kont fiuvalov ve Baron d’Ubril temsil etmekteydi. Alman Başbakanı Prens Otto Von Bismarck, 1870’te Fransa’ya karşı kazanılan savaştan sonra, 1871 yılında Alman milli birliğinin kurulmasında büyük bir paya sahip oldu. Bu birliği güçlendirmek için büyük çaba sarf eden Bismarck, Berlin Kongresi’nde de örneğini gördüğümüz üzere, Avrupa diplomasisinde “arabulucu” rolüyle ün saldı. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşması’nda alınan kararları doğru aktarmaktadır?
Seçenekler
A
Bulgaristan iki bölgeye ayrılmıştır.
B
Bosna ve Hersek Osmanlı’ya bırakılmıştır.
C
Sırbistan’ın bağımsızlığı sayılmamıştır.
D
Boğazlar Rusya kontrolüne verilmiştir.
E
Kars, Ardahan ve Batum Rusya’ya bırakılmıştır.
Açıklama:
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu. Bosna ve Hersek geçici olarak Avusturya’nın işgal ve idaresine bırakılıyordu. Sırbistan’ın bağımsızlığı tanınacak ve Osmanlı borçlarından bir kısmını üzerine alacaktı. İstanbul ve Çanakkale Boğazları, 1841 Londra ve 1856 Paris antlaşmalarında belirlenen statüye bağlı olacaktı. Osmanlı Devleti, ödemesi gereken harp tazminatının bir bölümüne karşılık olmak üzere Kars, Ardahan ve Batum’u (elviye-i selâse) Rusya’ya bırakırken, Doğubayazıt ve Eleşkirt vadisi kendisinde kalacaktı. Batum, serbest liman olacaktı. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşması’nın sonuçlarından biri olarak nitelendirilemez?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı’na giden yolu hazırlamıştır.
B
Panislavizm etkisiz hale getirilmiştir.
C
İngiltere, Kıbrıs’tan çekilmiştir.
D
Almanya-Rusya ilişkileri bozulmuştur.
E
Osmanlı toprak kaybetmiştir.
Açıklama:
Berlin Kongresi ve nihayetinde imzalanan Berlin Antlaşması, getirdiği sonuçlar açısından, 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk çeyreğindeki siyasi ve askeri gelişmeleri doğrudan etkilemiştir. Bu bakımdan, pek çok devlet ve imparatorluk için olduğu kadar, dünya tarihi için de önemli dönüm noktalarından biridir. Öyle ki, antlaşma ile ortaya çıkan yeni düzen, I. Dünya Savaşı’na giden yolu da hazırlamıştır. Kongreye katılan devletler -Osmanlı Devleti hariç olmak üzere- kendi çıkarları doğrultusunda istediklerini elde etmişlerdir. Bununla birlikte, savaştan büyük bir zaferle çıkan Rusya, Ayestefanos’a göre kazançlarının önemli bir kısmını kaybetmişti. En önemlisi, Ayestefanos Antlaşması’yla belki de zirveye ulaşan Panislavizm, Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti. Rusya’nın kongrede umduğunu bulamamasının önemli bir sebebi de, Almanya’nın Rusya yerine Avusturya’yı desteklemesiydi. Böylece, Rusya’nın her iki devletle olan ilişkileri bozulmaya başlamıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Halepe Misakı, Ayestefanos Antlaşması sonrası hangi bölgenin idaresi ile ilgili bir sözleşmedir?
Seçenekler
A
Kars
B
Girit
C
Batum
D
Epir
E
Teselya
Açıklama:
Bir çeşit anayasa özelliği taşıyan ve Girit’in yönetimini düzenleyen bu sözleşme, 1868 tarihli Girit Nizamnamesi’nin kesin olarak uygulanmasını öngörmek suretiyle adada özerk bir idarenin kurulmasını sağlamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Osmanlı ve Yunanistan arasındaki müzakerelerin sonucunda hangi bölgede problemler yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Karadağ
B
Kıbrıs
C
Bulgaristan
D
Arnavutluk
E
Makedonya
Açıklama:
Osmanlı birlikleri, vâkî olan saldırıları püskürttüğü gibi, Yunan toprakları içine doğru ilerlemeye başlayınca, Avrupa devletlerinin araya girmesi Osmanlı harekâtını durdurdu. Müteakiben başlayan müzakerelerin sonunda, 24 Mayıs 1881’de sadece Narda kazasının Yunanistan’a verilmesi, buna karşılık Preveze ve Yanya’nın ise Osmanlılar’da kalması kararlaştırıldı. Bu karar, Yunanistan’da büyük tepki doğurdu. Aşırı kesimler, gösteriler yaparak söz konusu toprakların savaşla Osmanlılar’dan alınmasını istiyordu. Fakat Yunanistan antlaşmayı onaylamıştı. Böylece Yunanistan, hiç savaşmadan bir kısım toprak elde etmiş, fakat Osmanlı Devleti de gösterdiği sert tepki ve uyguladığı politika sayesinde daha fazla toprak kaybını önlemişti. Öte yandan, Narda’nın Yunanistan’a verilmesi, Arnavut Birliği Komitesi’nin harekete geçmesine neden olmuş, ancak alınan tedbirlerle Arnavutluk ve civarında çıkabilecek karışıklıklar önlenmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Ermenilerin Rus Çarı ile Başbakanından talepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Osmanlı’nın askeri kuvvet sağlaması
B
Yaşadıkları vilayetlerin Rusya’ya ilhak edilmesi
C
Bulgaristan ile aynı imtiyazların verilmesi
D
Osmanlı’nın ıslahatlar yapması
E
Rus ordusunun bölgede kalması
Açıklama:
Ermeni Patriği Nerses Varjabedyan ve piskoposlardan oluşan Ermeni yetkililer, hazırladıkları 13 fiubat 1878 tarihli dilekçeleri de “büyük kurtarıcıları” olarak gördükleri Rus Çarı ile Başbakan Gorçakof’a göndermişlerdi. Patrik Nerses’in başında bulunduğu Ermeni Patrikliği Meclisi, bu ziyaret esnasında, Çar’dan “Ermenistan’a özerklik verilmesini ve ayrıca Rus askerlerinin bir süre burada kalmalarını” istemiştir. Ermenilerin talepleri özetle şöyleydi:
Doğru cevap A'dır.
- Ermeniler’in Doğu Anadolu’da yaşadığı vilayetlerin Rusya’ya ilhak edilmesi,
- Yukarıdaki istek gerçekleşmediği taktirde, Bulgaristan’a verilecek imtiyazların Ermenilere de verilmesi,
- İkinci maddenin de gerçekleşmemesi durumunda, Osmanlı Devleti’nin bu bölgelerde ıslahat yapmasının sağlanması; yapılacak diğer düzenlemelerin yanında, mahalli kolluk kuvvetlerinin Ermeniler’den oluşması ve ayrıca Ermeniler’den askeri kuvvet teşkil edilmesi isteniyordu. Bu ıslahatların yapılması için de Osmanlı Devleti’nden garanti alınması ve ayrıca ıslahatın yapılmasına kadar Rus ordusunun bu bölgelerde kalması talep ediliyordu.
Doğru cevap A'dır.
Soru 30
İngiliz istihbaratının 8 Şubat 1877 tarihli raporunun önemli rol oynadığı kararda, İngiliz hükümeti, hint yolunun güvenliğini sağlamak için nerenin iyi bir üs olabileceğine karar vermiştir?
Seçenekler
A
Makedonya
B
Rumali
C
Girit
D
Bosna-Hersek
E
Kıbrıs
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması’nın imzalandığı sıralarda İngiliz Dışişleri Bakanlığı’na Lord Salisbury geçmişti ki kendisi, Kıbrıs’ın bir üs olarak İngiltere’nin yönetimine geçmesi gerektiğini savunmaktaydı. Bu sırada, Henry Layard da İstanbul’daki İngiliz elçisiydi. İngiltere bu dönemde, Rusya’ya karşı dengeyi sağlayabilecek sürekli bir üs arıyordu. Osmanlı topraklarındaki çeşitli yerleri öngören tekliflerden sonra, İngiliz hükümeti, Hint yolunun güvenliğini sağlamak için Kıbrıs adasının iyi bir üs olabileceği kararına vardı. Sözü edilen kararda, İngiliz istihbaratının 8 Şubat 1877 tarihli raporu da önemli bir rol oynamıştı.
Soru 31
Ayestefanos Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Rusya
B
İngiltere
C
Avusturya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Osmanlı devleti ile Rusyanın tek başına yaptığı Ayastefanos Antlaşması 3 Mart 1878 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 32
1870'lerde Avrupa diplomasisinde "arabulucu" rolüyle ün salan devlet adamı kimdir?
Seçenekler
A
Sir Austen Henry Layard
B
Prens Otto Von Bismarck
C
Kont Andreassy
D
Lord Salisbury
E
Grandük Nikola
Açıklama:
Alman Başbakanı Prens Otto Von Bismarck, 1870’te Fransa’ya karşı kazanılan savaştan sonra, 1871 yılında Alman milli birliğinin kurulmasında büyük bir paya sahip oldu. Bu birliği güçlendirmek için büyük çaba sarf eden Bismarck, Berlin Kongresi’nde de görüldüğü üzere, Avrupa diplomasisinde “arabulucu” rolüyle ün salmıştır.
Soru 33
Berlin Antlaşması ile üzerindeki Osmanlı egemenliğini pamuk ipliğine bağlı hale getirildiği, özerk olmakla birlikte siyasi ve askeri yönlerden Osmanlı Devleti'ne bağlı kalacak ancak burayı yönetecek valinin Avrupa devletleri tarafından onaylanmasına karar verilen topraklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgaristan Prensliği
B
Şarki Rumeli Vilayeti
C
Makedonya
D
Girit
E
Karadağ
Açıklama:
Bulgaristan’ın ikinci bölgesi olan Şarkî Rumeli Vilayeti, özerk olmakla birlikte siyasî ve askerî yönlerden Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacaktı. Burayı yönetecek olan ve Avrupa devletlerinin de onaylayacağı valiyi, Osmanlı hükümeti beş yıl süreyle tayin edecekti. Bu vali, gerekli durumlarda Osmanlı Devleti’nden askeri yardım isteyebilecekti.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Toska
B
Malisör
C
Halepa Misakı
D
Gladstone
E
Bismarck
Açıklama:
Toska: Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara verilen isimdir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi "dağlı" anlamında olup, Kuzey Arnavutluk bölgesinde yaşayan Katolik Arnavutlara Osmanlı döneminde verilen isimdir?
Seçenekler
A
Bismarck
B
Malisör
C
Halepa Misakı
D
Toska
E
Halepa Misak
Açıklama:
Malisör: Dağlı anlamında olup, Kuzey Arnavutluk bölgesinde yaşayan Katolik Arnavutlara Osmanlı döneminde verilen isimdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bir çeşit anayasa özelliği taşıyan ve Girit’in yönetimini düzenleyen bir sözleşmedir?
Seçenekler
A
Toska
B
Malisör
C
Halepa Misakı
D
Vilâyât-ı Sitte
E
Gladstone
Açıklama:
Halepa Misakı: Bir çeşit anayasa özelliği taşıyan ve Girit’in yönetimini düzenleyen bu sözleşme, 1868 tarihli Girit Nizamnamesi’nin kesin olarak uygulanmasını öngörmek suretiyle adada özerk bir idarenin kurulmasını sağlamıştır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Ermenilerin Doğu Anadolu’da yaşadıkları nüfusun %20-25’ini oluşturdukları illerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bitlis
B
Diyarbakır
C
Van
D
Şırnak
E
Erzurum
Açıklama:
Ermeniler, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyette (Vilâyât-ı Sitte) özerk bir yönetim kurmak istiyordu. Oysa, bu illerin hiçbirinde nüfusun %20-25’ini geçmemekteydiler.
Soru 38
Berlin antlaşması hangi yıl imzalandı?
Seçenekler
A
1578
B
1678
C
1778
D
1878
E
1978
Açıklama:
13 Haziran 1878’de Berlin’de milletler arası bir kongre toplandı ve nihayetinde Berlin antlaşması imzalandı.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşmasıyla Doğu Rumeli’ye verilen statüdür?
Seçenekler
A
Halepa Misakı
B
Malisör
C
Toska
D
Vilâyât-ı Sitte
E
Şarkî Rumeli Vilâyeti
Açıklama:
Şarki Rumeli Vilâyeti: Berlin Antlaşmasıyla Doğu Rumeli’ye verilen statü, buradaki Osmanlı egemenliğini adeta pamuk ipliğine bağlamıştır.
Soru 40
Berlin antlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
B
İstanbul ve Çanakkale Boğazları, 1841 Londra ve 1856 Paris antlaşmalarında
belirlenen statüye bağlı olacaktı.
belirlenen statüye bağlı olacaktı.
C
Taraflar harp tazminatı talep etmedi.
D
Osmanlı Devleti Karadağ’ın bağımsızlığını tanıyacaktı.
E
Sırbistan’ın bağımsızlığı tanınacak ve Osmanlı borçlarından bir kısmını üzerine
alacaktı.
alacaktı.
Açıklama:
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
İstanbul ve Çanakkale Boğazları, 1841 Londra ve 1856 Paris antlaşmalarında
belirlenen statüye bağlı olacaktı.
Harp tazminatı konusunda Osmanlı Devleti ile Rusya kendi aralarında bir
anlaşmaya varacaklardı.
Osmanlı Devleti Karadağ’ın bağımsızlığını tanıyacaktı.
Sırbistan’ın bağımsızlığı tanınacak ve Osmanlı borçlarından bir kısmını üzerine
alacaktı.
ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
İstanbul ve Çanakkale Boğazları, 1841 Londra ve 1856 Paris antlaşmalarında
belirlenen statüye bağlı olacaktı.
Harp tazminatı konusunda Osmanlı Devleti ile Rusya kendi aralarında bir
anlaşmaya varacaklardı.
Osmanlı Devleti Karadağ’ın bağımsızlığını tanıyacaktı.
Sırbistan’ın bağımsızlığı tanınacak ve Osmanlı borçlarından bir kısmını üzerine
alacaktı.
Soru 41
Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan toprağı olduğu hangi tarihte resmen ilan edildi?
Seçenekler
A
7 Ekim 1608
B
7 Ekim 1708
C
7 Ekim 1808
D
7 Ekim 1908
E
7 Ekim 2008
Açıklama:
7 Ekim 1908’de Bosna-Hersek’in Avusturya-Macaristan toprağı olduğu resmen ilan edildi.
Soru 42
Eylül 1885’te ortaya çıkan ayaklanmayla birlikte, Doğu Rumeli Vilayeti hangi ülke ile birleşmiştir?
Seçenekler
A
Romanya
B
Kırım
C
İran
D
Bulgaristan
E
Karadağ
Açıklama:
Eylül 1885’te ortaya çıkan ayaklanmayla birlikte, Doğu Rumeli Vilayeti
Bulgaristan’la birleşmiş, Osmanlı Devleti de bunu kabullenmek zorunda kalmıştır.
Bulgaristan’la birleşmiş, Osmanlı Devleti de bunu kabullenmek zorunda kalmıştır.
Soru 43
II. Abdülhamid İmparatorluğun kötü durumdan kurtulabilmesi için aşağıdakilerden hangisinden bir rapor hazırlamasını istemiştir?
Seçenekler
A
John Hay
B
Henry Layard
C
Otto Von Bismarck
D
Von Bülow
E
Grandük Nikola
Açıklama:
I. Abdülhamid, İngiliz elçisi Layard’dan, İmparatorluğun kötü durumdan kurtulabilmesi için bir rapor hazırlamasını istemiş, O da yapılması gereken ıslahatları içeren bir rapor hazırlamıştır.
Soru 44
13 temmuz 1878 tarihinde imzalanan Berlin Antlaşması'nın bir dönüm noktası olarak kabul edilen 61. maddesi aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Sırbistan'ın bağımsızlığının tanıması ve bir kısım borçlarının Osmanlı Devleti'ne nakledilmesi
B
Romanya'nın bağımsızlığının Osmanlı Devleti tarafından kabul edilmesi
C
Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması
D
Bosna ve Hersek'in geçici olarak Avusturya'nın işgal ve idaresine bırakılması
E
İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın 1841 Londra ve 1856 Paris antlaşmalarında belirlenen statüye bağlı olması
Açıklama:
Berlin Kongresi ve sonunda imzalanan Berlin Antlaşması, ilgili devletler arasında genel barış sağlayacağı yerde, daha sonra etkisini gösterecek olan yeni antlaşmazlıkların da temel kaynağı olmuştur. Benzer şekilde, 61. madde ile antlaşmaya dâhil edilen “Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılması” konusu da, özellikle II. Abdülhamit dönemi ve sonrasında bir “Ermeni sorunu”nun ortaya çıkmasında, bir dönüm noktası teşkil etmiştir.
Soru 45
Dünya tarihi için önemli bir dönüm noktası olan ve I. Dünya savaşına giden yolu aşağıdaki antlaşmalardan hangisi hazırlamıştır?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Ayestefanos Antlaşması
C
Halepa Misakı
D
Kıbrıs Konvansiyonu
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Berlin Kongresi ve nihayetinde imzalanan Berlin Antlaşması, getirdiği sonuçlar açısından, 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk çeyreğindeki siyasi ve askeri gelişmeleri doğrudan etkilemiştir. Bu bakımdan, pek çok devlet ve imparatorluk için olduğu kadar, dünya tarihi için de önemli dönüm noktalarından biridir. Öyle ki, antlaşma ile ortaya çıkan yeni düzen, I. Dünya Savaşı’na giden yolu da hazırlamıştır.
Soru 46
1872'de kurulan "Üç İmparatorlar Ligi" hangi ülkeleri kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti-Almanya-Rusya
B
Almanya-Rusya-İngiltere
C
Osmanlı Devleti-Avusturya-Almanya
D
Rusya-Almanya-Avusturya
E
Rusya-Fransa-İngiltere
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşması’yla belki de zirveye ulaşan Panislavizm, Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti. Rusya’nın kongrede umduğunu bulamamasının önemli bir sebebi de, Almanya’nın Rusya yerine Avusturya’yı desteklemesiydi. Böylece, Rusya’nın her iki devletle olan ilişkileri bozulmaya başlamıştır. Bu ise, 1872’de kurulan “Üç İmparatorlar Ligi”nin dağılması anlamına geliyordu. Nitekim, 1882’de II. Wilhelm’in imparator olmasıyla, Almanya ve Rusya artık zıt kamplarda yer almaya başlamışlardır. Bu zıtlaşma, I. Dünya Savaşı’na kadar artarak devam edecek ve her iki devlet, düşman blokların temel unsurlarından birini oluşturacaktır.
Soru 47
Osmanlı döneminde müslüman arnavutlara ne isim verilmiştir?
Seçenekler
A
Gladstone
B
Vilayat-ı Sitte
C
Halepa Misaki
D
Malisör
E
Toska
Açıklama:
Toska Osmanlı Döneminde müslüman Arnavutlara verilen isimdir.
Soru 48
Malisör ne demektir?
Seçenekler
A
Kuzey Arnavutluk bölgesinde yaşayan Katolik Arnavutların Osmanlı dönemindeki ismidir.
B
Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara verilen verilen isimdir.
C
Girit'in yönetimini düzenleyen sözleşmedir.
D
Ermenilerin Doğu Anadolu'da yaşadıkları altı vilayette kurdukları özerk yönetimdir.
E
Bulgaristan'ın ikinci bölgesidir.
Açıklama:
Malisör dağlı anlamında olup, Kuzey Arnavutluk bölgesinde yaşayan Katolik Arnavutlara Osmanlı döneminde verilen isimdir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Vilayat-ı Sitte olarak tanımlanan illerden biri değildir?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Van
C
Diyarbakır
D
Trabzon
E
Bitlis
Açıklama:
Vilâyât-ı Sitte: Ermeniler, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyette (Vilâyât-ı Sitte) özerk bir yönetim kurmak istiyordu. Bu illerin hiçbirinde nüfusun %20-25’ini geçmemekteydiler.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı'na getirmiş olduğu paşadır?
Seçenekler
A
Hamdi Paşa
B
Saffet Paşa
C
Ahmed Paşa
D
İbrahim Paşa
E
Murad Paşa
Açıklama:
Saffet Paşa II. Abdülhamid'in, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı'na getirmiş olduğu paşadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Ayestefanos Antlaşmasının tarihidir?
Seçenekler
A
3 Mart 1878
B
13 Mart 1878
C
23 Mart 1878
D
13 Mart 1876
E
23 Mart 1876
Açıklama:
3 MArt 1878 Ayestefanos Antlaşmasının tarihidir.
Soru 52
Ayestefanos Antlaşması'nın tamamı kaç maddeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
15
B
17
C
19
D
25
E
29
Açıklama:
Antlaşmanın tamamı 29 madde olup, ayrıca bir ek fıkradan ibaretti.
Soru 53
Rusya’nın, Osmanlı Devleti ile tek başına yaptığı Ayastefanos Antlaşması ile şarkmeselesini sadece kendi menfaatleri açısıdan halletmek istemesi, başta aşağıdaki ülkelerden hangilerini büyük endişeye sev etmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere ve Fransa
B
İngiltere ve Avusturya
C
Fransa ve Avusturya
D
Avusturya ve Almanya
E
Almanya ve İspanya
Açıklama:
Rusya’nın, Osmanlı Devleti ile tek başına yaptığı Ayastefanos Antlaşması ile şark meselesini sadece kendi menfaatleri açısıdan halletmek istemesi, İngiltere ve Avusturya'yı büyük endişeye sev etmiştir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşmasının tarihidir?
Seçenekler
A
3 Temmuz 1898
B
13 Temmuz 1898
C
3 Temmuz 1878
D
13 Temmuz 1878
E
23 Temmuz 1878
Açıklama:
Berlin Antlaşması 13 Temmuz 1878'de imzalanmıştır.
Soru 55
Ayestefanos antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
19 Mart 1879
B
3 Mart 1878
C
2 Nisan 1878
D
5 Ocak 1879
E
1 Şubat 1878
Açıklama:
Ayestefanos antlaşması 3 Mart 1878 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 56
II. Abdülhamit’in hattı hümayunu hangi sebeple yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
Rusların Ayestefanos antlaşmasını imzalamayı istememeleri
B
Sırbistan, Romanya ve Karadağ’ın bağımsız devlet olma istekleri
C
Rusların Osmanlı donanmasının teslimini istemeleri
D
Bulgaristan’ın özerk prenslik haline getirilmesi isteği
E
Ermeni bölgelerinde ıslahat yapılması isteği
Açıklama:
II. Abdülhamit’in hattı hümayunu Rusların Osmanlı donanmasının teslimini istemeleri üzerine yayınlamıştır.
Soru 57
Ayestefanos Antlaşmasının hangi maddesi Ermeni sorununun milletler arası bir nitelik kazanması konusunda önemli bir adımı teşkil eder?
Seçenekler
A
14.madde
B
15.madde
C
16.madde
D
17.madde
E
18.madde
Açıklama:
Ayestefanos Antlaşmasının 16. maddesi Ermeni sorununun milletlerarası bir nitelik kazanması konusunda önemli bir adımı teşkil eder
Soru 58
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Ayestefanos Antlaşması için söylenemez?
Seçenekler
A
Rusları fazlasıyla sevindiren bir antlaşmadır.
B
Balkanların büyük bir kısmı Osmanlı’da kalmıştır.
C
Anadolu topraklarından önemli şehirler Rusya’ya bırakılmıştır.
D
Rusya Balkanlarda kesin bir nüfuz elde etmiştir.
E
Panislavizm açısından önemli sonuçlar doğurmuştur.
Açıklama:
Osmanlı Balkanların büyük bir kısmını kaybetmiştir.
Soru 59
Berlin Antlaşması getirdiği sonuçlar açısından aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilemiştir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve ticari gelişmeler
B
Politik gelişmeler
C
Siyasi ve ticari gelişmeler
D
Askeri ve ticari gelişmeler
E
Siyasi ve askeri gelişmeler
Açıklama:
Berlin Antlaşması getirdiği sonuçlar açısından siyasi ve askeri gelişmeleri doğrudan etkilemiştir.
Soru 60
Rusların Akdenize inmesi birinci derecede hangi ülkeyi etkilemektedir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Fransa
C
Almanya
D
İngiltere
E
Yunanistan
Açıklama:
Rusların Akdeniz’e inmesi birinci derecede İngiltereyi etkilemektedir. Rusya eğer bu amaca ulaşırsa, İngiltere’nin Uzakdoğu, Ortadoğu ve Akdeniz’e giden stratejik yolları tehlikeye girecek ve İngiliz menfaatleri böylece
büyük zarar görebilecekti.
büyük zarar görebilecekti.
Soru 61
Berlin Kongresi hangi tarihte toplanmıştır?
Seçenekler
A
1 Mart 1879
B
3 Nisan 1878
C
10 Haziran 1979
D
2 Ocak 1979
E
13 Haziran 1878
Açıklama:
Berlin Kongresi 13 Haziran 1878 tarihinde toplanmıştır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Kongresi ve Antlaşmasının ortaya çıkardığı sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Karadağ Sınır Meselesi
B
Yunan Sınır Meselesi
C
Girit Sorunu ve Halepa Misaki/Sözleşmesi
D
Boğazlar Meselesi
E
Musul Meselesi
Açıklama:
Musul Meselesi Berlin Kongresi ve Antlaşmasının ortaya çıkardığı sorunlardan biri değildir.
Soru 63
Osmanlı dış politikasında İngiltere’nin denge politikasını terk etmesi sonucu oluşan boşluk hangi ülke ile doldurulmuştur?
Seçenekler
A
Rusya
B
Avusturya
C
Almanya
D
Fransa
E
Yunanistan
Açıklama:
Osmanlı dış politikasında İngiltere’nin denge politikasını terk etmesi sonucu oluşan boşluk Almanya ile doldurulmuştur.
Soru 64
Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara ne ad verilmekteydi?
Seçenekler
A
Malisör
B
Toska
C
Ulah
D
Teselya
E
Halepa
Açıklama:
Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara Toska denilmektedir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bir çeşit anayasa niteliği taşımakta ve Girit yönetiminin şeklini belirlemektedir?
Seçenekler
A
Halepa Misakı
B
Ayestefanos Antlaşması
C
Berlin Kongresi
D
Berlin Antlaşması
E
1868 Nizamnamesi
Açıklama:
Halepa Misakı bir çeşit anayasa niteliği taşımakta ve Girit yönetiminin şeklini belirlemektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Vilayet-i Sitte arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Erzurum
B
Van
C
Diyarbakır
D
Bitlis
E
Batman
Açıklama:
Batman Vilayet-i Sitte içinde yer almaz.
Soru 67
Berlin Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında çıkan sınır anlaşmazlığı hangi bölgeler üzerinde olmuştur?
Seçenekler
A
Oniki Ada
B
Mora
C
Kıbrıs
D
Batı Trakya
E
Teselya-Epir
Açıklama:
Berlin Antlaşması’nın imzalanmasından sonra Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında çıkan sınır anlaşmazlığı Teselya-Epir üzerinde olmuştur.
Soru 68
Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi aşağıdakilerden hangisini öngörmektedir?
Seçenekler
A
Ermenilerin yaşadığı yerlerin bağımsız olmasını
B
Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılmasını
C
Ermenilerin yaşadığı yerlerin özerk olmasını
D
Ermenilerin yaşadığı yerlerin vergilerinin toplanmasını
E
Ermenilerin yaşadığı yerlerin kayıtlarının yapılmasını
Açıklama:
Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi, Ermenilerin yaşadığı yerlerde ıslahat yapılmasını öngörmektedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Ermeniler'in, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyete verilen addır?
Seçenekler
A
Vilayet-i Sitte
B
Sitte Vilayet
C
Vilayet-i Özerk
D
Özerk Vilayetler
E
Vilayet-i Ermeni
Açıklama:
Vilayet-i Sitte, Ermeniler'in, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyete verilen addır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Halepa Misakı'nın getirdiği uygulamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Girit jandarma heyetine Hristiyanlarda kabul edilecektir.
B
Adanın resmi dili Türkçe olacaktır.
C
Vergilerin fazlası, adanın bayındırlık ve mahalli ihtiyaçlar için kullanılacaktı.
D
Kağıt para tedavülden kaldırılacak.
E
Basın özgürlüğü sağlanacak.
Açıklama:
Adanın resmi dili hem Türkçe hem Rumca olacak kararı alınmıştır.
Soru 71
I. İngiliz menfaatlerine uygun olması,
II. Rusya'nın İngiltereden ötürü Akdeniz'de tehtit oluşturamayacak olması,
III. İngiliz donanmasının her zaman Karadenize girebilecek olması,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri İngiliz dışişleri bakanı Lord Salisbury Boğazlar'ın her daim açık olmasını isteme sebeplerindendir?
II. Rusya'nın İngiltereden ötürü Akdeniz'de tehtit oluşturamayacak olması,
III. İngiliz donanmasının her zaman Karadenize girebilecek olması,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri İngiliz dışişleri bakanı Lord Salisbury Boğazlar'ın her daim açık olmasını isteme sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
İngiltere açısından Boğazlar açık deniz statüsünde sayılmalı ve dolayısıyla her zaman serbest geçişe açık olmalıydı. Bu şekilde, denizlerde etkin olmayan Rusya, Akdeniz’e çıksa bile dünyanın en güçlü donanmasına sahip olan İngiltere için ciddi bir tehdit oluşturamazdı. Buna mukabil, yenilmez armada İngiliz donanmasının her zaman için Karadeniz’e girebilmesi daha mühimdi ve ayrıca İngiliz menfaatlerine de uygundu.
Soru 72
I. Osmanlı padişahının işgal edilen bölgedeki egemenlik hakları aynen devam edecek,
II. Bölgeden elde edilen gelir yerel ihtiyaçlar için sarf edilecek,
III. Avusturya üç ay boyunca Bosna-Herseği yönetecek
21 Nisan 1879'da Bosna-Hersek için nihai imzalanan anlaşmaya hakkında yukarıdaki maddelerden hangileri doğrudur?
II. Bölgeden elde edilen gelir yerel ihtiyaçlar için sarf edilecek,
III. Avusturya üç ay boyunca Bosna-Herseği yönetecek
21 Nisan 1879'da Bosna-Hersek için nihai imzalanan anlaşmaya hakkında yukarıdaki maddelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
21 Nisan 1879’da imzalanan antlaşmaya göre; Osmanlı padişahının işgal edilen bölgedeki egemenlik hakları aynen devam edeceği gibi, hutbelerde halife sıfatıyla adı da okunacaktı. Dini kurumlara müdahale edilmeyecek; Avusturya, belirli bir süre tayin etmeksizin BosnaHersek’i yönetecekti. Bölgeden elde edilen gelirler yerel ihtiyaçlar için sarf edilecekti.
Soru 73
I. Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü ilkesi bozulmuştur.II. Sonradan ortaya çıkacak anlaşmazlıkların temeli olmuştur.III. Bu anlaşma sadece Osmanlı ve Rusya'yı ilgilendirmiştir.Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Berlin Antlaşması'nın en önemli özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Ayastefanos Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında meydana gelen bir savaşın sonucunda sadece iki devleti ilgilendirirken, Berlin Antlaşması ise bu ilgiyi Avrupalı büyük devletlere de teşmil etmiştir. 1856 Paris Antlaflmas›’nda esas olarak kabul edilen “Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü” ilkesi, Berlin Antlaşması’yla bozulmuştur. Berlin Kongresi ve sonunda imzalanan Berlin Antlaşması, ilgili devletler arasında genel barışı sağlayacağı yerde, daha sonra etkisini gösterecek olan yeni
anlaşmazlıkların da temel kaynağı olmuştur.
anlaşmazlıkların da temel kaynağı olmuştur.
Soru 74
Berlin Antlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
13 Temmuz 1878
B
13 Haziran 1878
C
3 Mart 1878
D
4 Haziran 1878
E
12 Nisan 1880
Açıklama:
Berlin Kongresi 13 Haziran 1878 yılında toplanmış antlaşma ise 13 Temmuz 1878 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 75
I. Romanya
II. Karadağ
III. Sırbistan
IV. Makedonya
V. Bulgaristan
Yukarıdaki ülkelerden hangilerinin bağımsızlığı Osmanlı Devleti tarafından Ayestefanos Antlaşması ile kabul edilmiştir?
II. Karadağ
III. Sırbistan
IV. Makedonya
V. Bulgaristan
Yukarıdaki ülkelerden hangilerinin bağımsızlığı Osmanlı Devleti tarafından Ayestefanos Antlaşması ile kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
I. II. ve V.
B
I. II. ve III.
C
I. II. ve I.V
D
I. ve IV.
E
II. ve V.
Açıklama:
Sırbistan, Romanya ve Karadağ bağımsız birer devlet olacak ve Osmanlı Devleti de bu devletlerin bağımsızlıklarını kabul edecekti. Bulgaristan, Osmanlı Devleti’ne vergi veren özerk bir prenslik haline getirilecekti. Ekli bir haritaya göre Bulgaristan prensliğinin sınırları, Tuna nehrinden Ege Denizi’ne ve Arnavutluk’tan Karadeniz’e kadar uzanacaktı. Manastır ve Selanik Vilayetleri de (Makedonya, Batı Trakya ve Doğu Rumeli dahil) bu sınırların içinde olacaktı. Bu devletin yüzölçümü 3 bin milkare ve nüfusu da 5 milyon olarak hesaplanmıştı. Doğru cevap B'dir.
Soru 76
Osmanlı Devleti'ne karşı düşmanca bir tavır sergileyen Gladstone'un başında bulunduğu İngiliz Liberal Partisi hangi yıl iktidara gelmiştir?
Seçenekler
A
1877
B
1878
C
1879
D
1880
E
1881
Açıklama:
Gladstone'un başında bulunduğu İngiliz Liberal Partisi 1880 yılında iktidara gelmiş ve Osmanlı Devleti'ne karşı düşmanca bir tavır sergilemiştir. Bu tavır, özellikle Ermeni ıslahatı konusunda ve Mısır'ın işgalinde açıkça kendini göstermiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 77
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 3 Mart 1878 yılında imzalanan ve Balkanların büyük bir bölümünün kaybedildiği, çok ağır şartlar içeren antlaşmanın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Ayestefanos Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Bowring Antlaşması
E
İstanbul Antlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 3 Mart 1978 yılında imzalanan ve Balkanların büyük bir bölümünü kaybettiğimiz çok ağır şartlar içeren antlaşma Ayestefanos Antlaşması'dır.
Doğru cevap B şıkkı olan Ayestefanos Antlaşması'dır. tışları eşliğinde görkemli bir tören düzenlemiştir.Maddelerden de anlaşıldığı üzere Ayestefanos antlaşması, Osmanlı Devleti için ağır şartları ihtiva etmekteydi. Zira, devlet sadece Balkanların büyük bir kısmını kaybetmekle kalmıyor, Anadolu topraklarından da önemli şehirleri Ruslara
bırakıyordu. Bozgunla neticelenen bir savaşın sonunda ortaya çıkan böyle bir tablo, Osmanlı devlet ve toplum hayatında derin izler bırakmıştır.
Doğru cevap B şıkkı olan Ayestefanos Antlaşması'dır. tışları eşliğinde görkemli bir tören düzenlemiştir.Maddelerden de anlaşıldığı üzere Ayestefanos antlaşması, Osmanlı Devleti için ağır şartları ihtiva etmekteydi. Zira, devlet sadece Balkanların büyük bir kısmını kaybetmekle kalmıyor, Anadolu topraklarından da önemli şehirleri Ruslara
bırakıyordu. Bozgunla neticelenen bir savaşın sonunda ortaya çıkan böyle bir tablo, Osmanlı devlet ve toplum hayatında derin izler bırakmıştır.
Soru 78
İngiltere neden Doksanüç Savaşı’na kadar 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin Osmanlı Devletine karşı sempati duyması.
B
İngiltere'nin Avrupa coğrafyasındaki siyasi dengenin bozulmasına olan tepkisi.
C
İngiltere'nin Osmanlı Devleti ile güçlü bir ittifak kurma isteği.
D
İngiltere'nin Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü koruma ve gözetme yükümlülüğünü üstlenmesi
E
İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmesi.
Açıklama:
Rusya’nın güneye, yani Akdeniz’e inmesi, birinci derecede İngiltere’yi etkileyecekti. Zira, Rusya eğer bu amaca ulaşırsa, İngiltere’nin Uzakdoğu, Ortadoğu ve Akdeniz’e giden stratejik yolları tehlikeye girecek ve İngiliz menfaatleri böylece büyük zarar görebilecekti. İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin ise, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmekteydi. Bu sebeple de Doksanüç Savaşı’na kadar 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir.
İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmekteydi. Bu sebeple de Doksanüç Savaşı’na kadar 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir.
İngiltere, Rusya’nın güneye inme siyaseti önündeki en ciddi engelin, Osmanlı İmparatorluğu olduğunu düşünmekteydi. Bu sebeple de Doksanüç Savaşı’na kadar 19. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünden, yani statükonun korunmasından yana bir politika izlemiştir.
Soru 79
Berlin Antlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
18 Aralık 1877
B
15 Mayıs 1879
C
13 Haziran 1878
D
29 Ağustos 1876
E
29 Eylül 1879
Açıklama:
Ayestefanos antlaşması ile bölgedeki Rus hâkimiyet ve etkinliğinin artmasından en büyük zararı görecek olan devletler, İngiltere ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu idi. Sonuçta, bu devletlerin girişimiyle, 13 Haziran 1878’de Berlin’de milletler arası bir kongre toplandı ve nihayetinde Berlin antlaşması imzalandı.
Berlin Antlaşması 13 Haziran 1878 yılında imzalanmıştır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Berlin Antlaşması 13 Haziran 1878 yılında imzalanmıştır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, İngiltere'nin Ayestefanos antlaşmasından sonra, Hint yolunun güvenliğini sağlamak amacı ile Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin, Kıbrıs'ı bir üs olarak seçerek Rus yayılmasına karşı bir set çekebileceği düşüncesi.
B
Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok faydaları olacağı düşüncesi.
C
İngiltere'nin Rusya’yı askeri açıdan kontrol altında tutabileceği düşüncesi.
D
İngiltere'nin Kıbrıs gibi iklimi sıcak bir coğrafyaya yerleşme düşüncesi.
E
İngiltere'nin, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek olması düşüncesi.
Açıklama:
İngiltere'nin Ayestefanos antlaşmasından sonra, Hint yolunun güvenliğini sağlamak amacı ile Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenleri vardır. Bunlar; Kıbrıs'ı bir üs olarak seçerek Rus yayılmasına karşı bir set çekebileceği düşüncesi, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek olması düşüncesi, İngiltere'nin Rusya’yı askeri açıdan kontrol altında tutabileceği düşüncesi, Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok faydaları olacağı düşüncesidir. İngiltere'nin Kıbrıs gibi iklimi sıcak bir coğrafyaya yerleşme gibi bir düşüncesi yoktur.
İngiltere'nin Kıbrıs gibi iklimi sıcak bir coğrafyaya yerleşme düşüncesi doğru cevap olan D şıkkında verilmiştir. Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenleri vardı. Öncelikle İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek, Rus yayılmasına karşı bir set çekebilecek ve Rusya’yı askeri açıdan
kontrol altında tutabilecekti. Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok
faydaları olacaktı. Kıbrıs, Çanakkale ve İstanbul boğazlarına, Malta Adasından
daha yakındı. Ayrıca, Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a giden deniz ve ticaret
yolunun üzerindeydi. Bu sırada, adadaki limanlar ve deniz üsleri konusunda çeşitli fizibilite raporları hazırlanıyordu.
İngiltere'nin Kıbrıs gibi iklimi sıcak bir coğrafyaya yerleşme düşüncesi doğru cevap olan D şıkkında verilmiştir. Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenleri vardı. Öncelikle İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek, Rus yayılmasına karşı bir set çekebilecek ve Rusya’yı askeri açıdan
kontrol altında tutabilecekti. Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok
faydaları olacaktı. Kıbrıs, Çanakkale ve İstanbul boğazlarına, Malta Adasından
daha yakındı. Ayrıca, Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a giden deniz ve ticaret
yolunun üzerindeydi. Bu sırada, adadaki limanlar ve deniz üsleri konusunda çeşitli fizibilite raporları hazırlanıyordu.
Soru 81
Ayestefanos antlaşmasından sonra Rusya'nın güneye inmesini engellemek amacı ile İngiltere Osmanlı imparatorluğundan üs olarak nereyi istemiştir?
Seçenekler
A
Tarsus
B
Antep
C
Trablusgarb
D
Ardahan
E
Kıbrıs
Açıklama:
Ayestefanos antlaşmasından sonra Rusya'nın güneye inmesini engellemek amacı ile İngiltere Osmanlı imparatorluğundan üs olarak Kıbrıs'ı istemiştir. Doğru cevap E şıkkında verilmiştir.
Soru 82
1856 Paris Antlaşması’nda esas olarak kabul edilen “Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü” ilkesi hangi antlaşma ile bozulmuştur?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Ayestefanos Antlaşması
C
Paris Antlaşması
D
Londra Antlaşması
E
Bükreş Antlaşması
Açıklama:
1856 Paris Antlaşması’nda esas olarak kabul edilen “Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü” ilkesi, Berlin Antlaşması ile bozulmuştur.
Berlin Antlaşması doğru cevap A şıkkında verilmiştir. Ayastefanos Antlaşması’nı yeniden düzenlemek ve öngörülen değişiklikleri yapmak için Berlin’de milletlerarası bir kongrenin toplanmasına karar verildi. Rusya, başta böyle bir kongrenin toplanmasına karşı ise de Avrupa devletlerinin kararlılığı üzerine durumu kabullenmek zorunda kaldı.
Berlin Antlaşması doğru cevap A şıkkında verilmiştir. Ayastefanos Antlaşması’nı yeniden düzenlemek ve öngörülen değişiklikleri yapmak için Berlin’de milletlerarası bir kongrenin toplanmasına karar verildi. Rusya, başta böyle bir kongrenin toplanmasına karşı ise de Avrupa devletlerinin kararlılığı üzerine durumu kabullenmek zorunda kaldı.
Soru 83
Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malisör
B
Toska
C
Boşnak
D
Torbeş
E
Lahter
Açıklama:
Toska: Osmanlı döneminde Müslüman Arnavutlara verilen
isimdir.
isimdir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşmasıyla Osmanlı Devletinin karşı karşıya bırakıldığı sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Karadağ Sınırı Meselesi
B
Yunan Sınırı Meselesi
C
Boğazlar Meselesi
D
Ermeni Meselesi
E
İran Meselesi
Açıklama:
İran Meselesi, Berlin Antlaşması'yla ortaya çıkan bir olay yada sorun değildir.
İran Meselesi doğru cevaptır.
İran Meselesi doğru cevaptır.
Soru 85
Berlin Antlaşmasının 63. maddesi aşağıdakilerden hangisini ele almaktadır?
Seçenekler
A
Boğazlar Meselesi
B
Ermeni Meselesi
C
Girit Sorunu
D
Yunan sınırı Meselesi
E
Karadağ snırı meselesi
Açıklama:
Boğazlar Meselesi
Boğazlar konusu, Berlin Antlaşması’nın 63. maddesinde ele alınmıştır
Boğazlar konusu, Berlin Antlaşması’nın 63. maddesinde ele alınmıştır
Soru 86
Berlin antlaşması imzalandıktan sonra, Teselya-Epir bölgeleri hangi iki ülke arasında sınır anlaşmazlığına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti - Yunanistan
B
Osmanlı Devleti - Bulgaristan
C
Osmanlı Devleti - Rusya
D
Osmanlı Devleti- İngiltere
E
Bulgaristan - Yunanistan
Açıklama:
Berlin antlaşması imzalandıktan sonra, Teselya-Epir bölgeleri Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında sınır anlaşmazlığına sebep olmuştur.
Osmanlı Devleti - Yunanistan doğru cevap olan A seçeneğidir.
Osmanlı Devleti - Yunanistan doğru cevap olan A seçeneğidir.
Soru 87
II. Abdülhamid, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı görevine kimi getirmiştir?
Seçenekler
A
Sava Paşa
B
Saffet Paşa
C
İbrahim Sarim Paşa
D
Halil Şerif Paşa
E
Âli Paşa
Açıklama:
Yapılan Müzakereler ve Ayestefanos Antlaflması
II. Abdülhamid, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı’na Saffet Paşa’yı getirmişti. Saffet Paşa, Doksanüç Harbi sonundaki nihai barış antlaşmasını imzalamak üzere, daha önce mütarekenin yapıldığı Edirne’ye gitti.
II. Abdülhamid, Ayestefanos Antlaşması imzalanmadan önce, Hariciye Nazırlığı’na Saffet Paşa’yı getirmişti. Saffet Paşa, Doksanüç Harbi sonundaki nihai barış antlaşmasını imzalamak üzere, daha önce mütarekenin yapıldığı Edirne’ye gitti.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin 19. yüzyılda Kıbrıs'ı bir üs olarak seçmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı İmparatorluğunu daha yakından takip edebilme isteği
B
Rus yayılmasına karşı bir set çekebilme arzusu
C
Rusya’yı askeri açıdan kontrol altında tutabilme düşüncesi
D
Kıbrıs'ın engin doğal kaynaklarından yararlanma isteği
E
Kıbrıs'ın Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a giden deniz ve ticaret yolunun üzerinde bulunması
Açıklama:
Osmanlı-İngiliz İttifak Antlaşması: Kıbrıs Konvansiyonu
Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenleri vardı. Öncelikle İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek, Rus yayılmasına karşı bir set çekebilecek ve Rusya’yı askeri açıdan kontrol altında tutabilecekti. Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok faydaları olacaktı. Kıbrıs, Çanakkale ve İstanbul boğazlarına, Malta Adasından daha yakındı. Ayrıca, Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a giden deniz ve ticaret yolunun üzerindeydi. Bu sırada, adadaki limanlar ve deniz üsleri konusunda çeşitli fizibilite raporları hazırlanıyordu.
Kıbrıs’ın bir üs olarak seçilmesinin muhtelif siyasi, askeri ve ekonomik nedenleri vardı. Öncelikle İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu’nu daha yakından takip edebilecek, Rus yayılmasına karşı bir set çekebilecek ve Rusya’yı askeri açıdan kontrol altında tutabilecekti. Adaya yerleşmenin, askeri, ticari ve ekonomik açılardan ve ayrıca diğer Avrupalı devletlere üstünlük sağlama noktasından da pek çok faydaları olacaktı. Kıbrıs, Çanakkale ve İstanbul boğazlarına, Malta Adasından daha yakındı. Ayrıca, Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a giden deniz ve ticaret yolunun üzerindeydi. Bu sırada, adadaki limanlar ve deniz üsleri konusunda çeşitli fizibilite raporları hazırlanıyordu.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi 13 Haziran 1878 tarihli Berlin Kongresine katılan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Hollanda
D
Rusya
E
İtalya
Açıklama:
BERLİN KONGRESİ VE AVRUPA DİPLOMASİSİ
Berlin Kongresi, 13 Haziran 1878’de Almanya Başbakanı Prens Bismarck’ın başkanlığında toplandı ve tam bir ay sürdü. Kongrede Osmanlı Devleti’ni Berlin Sefiri Sadullah Bey, Müşir Mehmed Ali Paşa ve Nâfia Nâzırı Kara Todori Paşa temsil etmiştir. Almanya’yı Prens Bismarck, Von Bülow ve Prens Hohenlohe; Avusturya Macaristan’ı Kont Andreassy, Kont Karoly ve Baron Haymerle; İngiltere’yi Lord Beaconsfield, Lord Salisbury ve Lord Odo Ruselli; İtalya’yı Kont Corti, Kont de Laumag; Fransa’yı Waddington, Kont de Saint-Vallier, F. Desprez ve Rusya’yı ise Prens Gorçakof, Kont Şuvalov ve Baron d’Ubril temsil etmekteydi.
Berlin Kongresi, 13 Haziran 1878’de Almanya Başbakanı Prens Bismarck’ın başkanlığında toplandı ve tam bir ay sürdü. Kongrede Osmanlı Devleti’ni Berlin Sefiri Sadullah Bey, Müşir Mehmed Ali Paşa ve Nâfia Nâzırı Kara Todori Paşa temsil etmiştir. Almanya’yı Prens Bismarck, Von Bülow ve Prens Hohenlohe; Avusturya Macaristan’ı Kont Andreassy, Kont Karoly ve Baron Haymerle; İngiltere’yi Lord Beaconsfield, Lord Salisbury ve Lord Odo Ruselli; İtalya’yı Kont Corti, Kont de Laumag; Fransa’yı Waddington, Kont de Saint-Vallier, F. Desprez ve Rusya’yı ise Prens Gorçakof, Kont Şuvalov ve Baron d’Ubril temsil etmekteydi.
Soru 90
Aşağıdaki devletlerden hangisi Berlin Antlaşması sonucunda üç bölgeye ayrılarak önemli ölçüde daraltılmıştır?
Seçenekler
A
Bulgaristan
B
Yunanistan
C
Romanya
D
Sırbistan
E
Karadağ
Açıklama:
Berlin Antlaşması ve Önemi
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
Ayastefanos Antlaşması sonucunda ortaya çıkan büyük Bulgaristan üç bölgeye ayrılmak suretiyle önemli ölçüde daraltılıyordu.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşmasının sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya, Ayestefanos Antlaşmasına göre kazançlarının önemli bir kısmını kaybetti.
B
Panislavizm, etkisiz hâle getirildi.
C
Osmanlı Devleti, dağılma ve parçalanma döneminin en çalkantılı safhalarından birine girdi.
D
Rusya ve Almanya arasındaki bağ kuvvetlendi.
E
Osmanlı dış politikasında İngiltere’den boşalan yeri Almanya doldurmaya
başladı.
başladı.
Açıklama:
I. Dünya Savaşı’na Giden Yolda Berlin Kongresi/Antlaşması’nın
Önemi ve Sonuçları
Kongreye katılan devletler -Osmanlı Devleti hariç olmak üzere- kendi çıkarları
doğrultusunda istediklerini elde etmişlerdir. Bununla birlikte, savaştan büyük bir
zaferle çıkan Rusya, Ayestefanos’a göre kazançlarının önemli bir kısmını kaybetmişti. En önemlisi, Ayestefanos Antlaşması’yla belki de zirveye ulaşan Panislavizm, Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti. Rusya’nın kongrede umduğunu bulamamasının önemli bir sebebi de, Almanya’nın Rusya yerine Avusturya’yı desteklemesiydi. Böylece, Rusya’nın her iki devletle olan ilişkileri bozulmaya başlamıştır.
Osmanlı dış politikasında İngiltere’den boşalan yeri ise, Almanya doldurmaya
başlayacaktır.
Önemi ve Sonuçları
Kongreye katılan devletler -Osmanlı Devleti hariç olmak üzere- kendi çıkarları
doğrultusunda istediklerini elde etmişlerdir. Bununla birlikte, savaştan büyük bir
zaferle çıkan Rusya, Ayestefanos’a göre kazançlarının önemli bir kısmını kaybetmişti. En önemlisi, Ayestefanos Antlaşması’yla belki de zirveye ulaşan Panislavizm, Berlin Antlaşması’yla artık etkisiz bir hâle getirilmişti. Rusya’nın kongrede umduğunu bulamamasının önemli bir sebebi de, Almanya’nın Rusya yerine Avusturya’yı desteklemesiydi. Böylece, Rusya’nın her iki devletle olan ilişkileri bozulmaya başlamıştır.
Osmanlı dış politikasında İngiltere’den boşalan yeri ise, Almanya doldurmaya
başlayacaktır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Berlin Antlaşması sonucunda ortaya çıkan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Karadağ Sınırı Meselesi
B
Yunan Sınırı Meselesi
C
Polonya Meselesi
D
Girit Sorunu
E
Ermeni Meselesi
Açıklama:
BERLİN KONGRESİ VE ANTLAŞMASI’YLA ORTAYA
ÇIKAN SORUNLAR
Berlin Antlaşması ile ortaya çıkan başlıca sorunlar; Karadağ Sınırı Meselesi, Yunan Sınırı Meselesi, Girit Sorunu ve Halepa Misakı/Sözleşmesi, Boğazlar Meselesi ve Ermeni Meselesi'dir.
ÇIKAN SORUNLAR
Berlin Antlaşması ile ortaya çıkan başlıca sorunlar; Karadağ Sınırı Meselesi, Yunan Sınırı Meselesi, Girit Sorunu ve Halepa Misakı/Sözleşmesi, Boğazlar Meselesi ve Ermeni Meselesi'dir.
Soru 93
Berlin Antlaşması'nın ardından yaşanan tepkiler nedeni ile aşağıdaki yerleşim yerlerinden hangisi Yunanistan'a geri verilmiştir?
Seçenekler
A
Yenişehir
B
Narda
C
Yanya
D
Preveze
E
Teselya
Açıklama:
Yunan Sınırı Meselesi
Osmanlı birlikleri, vâkî olan saldırıları püskürttüğü gibi, Yunan toprakları içine doğru ilerlemeye başlayınca, Avrupa devletlerinin araya girmesi Osmanlı harekâtını durdurdu. Müteakiben başlayan müzakerelerin sonunda, 24 Mayıs 1881’de sadece Narda kazasının Yunanistan’a verilmesi, buna karşılık Preveze ve Yanya’nın ise Osmanlılar’da kalması kararlaştırıldı.
Osmanlı birlikleri, vâkî olan saldırıları püskürttüğü gibi, Yunan toprakları içine doğru ilerlemeye başlayınca, Avrupa devletlerinin araya girmesi Osmanlı harekâtını durdurdu. Müteakiben başlayan müzakerelerin sonunda, 24 Mayıs 1881’de sadece Narda kazasının Yunanistan’a verilmesi, buna karşılık Preveze ve Yanya’nın ise Osmanlılar’da kalması kararlaştırıldı.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi 23 Ekim 1878 tarihli Halepa Misakı hükümleri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Adanın jandarma heyetine Hıristiyanlar da kabul edilecekti.
B
Girit’i yönetecek genel vali, Yunanistan tarafından atanacaktı.
C
Adada görev yapacak memurlar tercihen yerli ahaliden tayin edilecekti.
D
Adadaki resmi dil, Türkçe ve Rumca olacaktı.
E
Kâğıt para tedavülden kaldırılacaktı.
Açıklama:
Girit Sorunu ve Halepa Misakı/Sözleşmesi
1. Girit’i yönetecek genel vali, Avrupa devletlerinin muvafakatiyle Osmanlı hükümeti tarafından beş yıl süreyle atanacaktı.
2. Vilayet umumi meclisi, 80 üyeden oluşacak ve bunun 49’u Hıristiyanlar’dan
31’i de Müslümanlar’dan seçilecekti.
3. Adanın jandarma heyetine Hıristiyanlar da kabul edilecekti.
4. Adada görev yapacak memurlar tercihen yerli ahaliden tayin edilecekti.
5. Adadaki resmi dil, Türkçe ve Rumca olacaktı.
6. Toplanan vergilerden elde edilen gelirlerin fazlası, adanın bayındırlık ve
mahalli ihtiyaçları için kullanılacaktı.
7. Kâğıt para tedavülden kaldırılacak ve basın özgürlüğü sağlanacaktı.
1. Girit’i yönetecek genel vali, Avrupa devletlerinin muvafakatiyle Osmanlı hükümeti tarafından beş yıl süreyle atanacaktı.
2. Vilayet umumi meclisi, 80 üyeden oluşacak ve bunun 49’u Hıristiyanlar’dan
31’i de Müslümanlar’dan seçilecekti.
3. Adanın jandarma heyetine Hıristiyanlar da kabul edilecekti.
4. Adada görev yapacak memurlar tercihen yerli ahaliden tayin edilecekti.
5. Adadaki resmi dil, Türkçe ve Rumca olacaktı.
6. Toplanan vergilerden elde edilen gelirlerin fazlası, adanın bayındırlık ve
mahalli ihtiyaçları için kullanılacaktı.
7. Kâğıt para tedavülden kaldırılacak ve basın özgürlüğü sağlanacaktı.
Soru 95
Berlin Antlaşması'nın aşağıdaki maddelerinden hangisi Ermenilerin bulunduğu bölgelerde yapılacak ıslahatları kapsamaktadır?
Seçenekler
A
42
B
28
C
37
D
58
E
61
Açıklama:
61. Madde: Berlin Antlaşması ve Ermeni Meselesi
Berlin Kongresi’nde Rusya, daha önce ifade edildiği üzere, Ermenilerin özerklik talebine sıcak bakmazken, İngiltere ise ıslahat yapılmasına taraftardı. Nitekim,
imzalanan Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi bu konuya ayrılmıştır. Buna göre, Ermenilerin bulunduğu bölgelerde yapılacak ıslahatlar konusunda; Rus askerinin
tahliyesi, Osmanlı Devleti’nin zaman zaman büyük devletlere bilgi vermesi ve bu
devletlerin de ıslahatlara nezaret etmesi ilkesi kabul edilmiştir.
Berlin Kongresi’nde Rusya, daha önce ifade edildiği üzere, Ermenilerin özerklik talebine sıcak bakmazken, İngiltere ise ıslahat yapılmasına taraftardı. Nitekim,
imzalanan Berlin Antlaşması’nın 61. maddesi bu konuya ayrılmıştır. Buna göre, Ermenilerin bulunduğu bölgelerde yapılacak ıslahatlar konusunda; Rus askerinin
tahliyesi, Osmanlı Devleti’nin zaman zaman büyük devletlere bilgi vermesi ve bu
devletlerin de ıslahatlara nezaret etmesi ilkesi kabul edilmiştir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi "vilayât-ı sitte" adı ile anılan ve Ermenilerin özerk bir yönetim kurmak istedikleri altı doğu ilinden biri değildir?
Seçenekler
A
Antep
B
Erzurum
C
Van
D
Diyarbakır
E
Elazığ
Açıklama:
61. Madde: Berlin Antlaşması ve Ermeni Meselesi
Ermeniler, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyette (Vilâyât-ı Sitte) özerk bir yönetim kurmak istiyordu. Oysa, bu illerin hiçbirinde nüfusun %20-25’ini geçmemekteydiler.
Ermeniler, Doğu Anadolu’da yaşadıkları Erzurum, Van, Diyarbakır, Bitlis, Sivas ve Elazığ’dan oluşan altı vilâyette (Vilâyât-ı Sitte) özerk bir yönetim kurmak istiyordu. Oysa, bu illerin hiçbirinde nüfusun %20-25’ini geçmemekteydiler.
Soru 97
- Romanya: bağımsız oldu. Toprak kazanımı yok.
- Karadağ: ege denizine kadar sınırlarını genişletmiştir.
- Bulgaristan: Osmanlıya bağlı özerk statüde
- Yunanistan: bağımsız oldu.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
AYESTEFANOS ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI
Bulgaristan la ilgili bilgi doğrudur. Çünkü Bulgaristan Osmanlıya bağlı özerk statüde dedir ve sınırları egeye kadar uzamıştır.
Bulgaristan la ilgili bilgi doğrudur. Çünkü Bulgaristan Osmanlıya bağlı özerk statüde dedir ve sınırları egeye kadar uzamıştır.
Soru 98
- Karadağ, Romanya, Sırbistan
- Bulgaristan, Yunanistan, Romanya
- Karadağ, Yunanistan, Eflak
- Sırbistan, Bulgaristan, Romanya
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
AYESTEFANOS ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI
I doğrudur. Yani Karadağ, Romanya, Sırbistan Yeşilköy ile bağımsız olmuştur
I doğrudur. Yani Karadağ, Romanya, Sırbistan Yeşilköy ile bağımsız olmuştur
Soru 99
- Bulgaristan prensi, Bulgaristan halkı tarafından seçildikten sonra, Avrupa devletlerinin uygun görmesi ve Osmanlı Devleti’nin onayı ile başa geçebilecekti.
- Yeni yönetimin kurulmasına nezaret etmek üzere bir Rus komiseri 2 yıl süreyle ülkede görev yapacaktı.
- Bulgaristan’da Osmanlı askeri bulunmayacaktı.
- Bulgaristan, Osmanlı Devleti’ne vergi veren özerk bir prenslik haline getirilecekti.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
AYESTEFANOS ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI
Tümü doğrudur.
Tümü doğrudur.
Soru 100
- Panslavizm’in büyük bir başarı elde etmiştir.
- Şark meselesi çerçevesinde Avrupa coğrafyasındaki siyasi denge tek taraflı olarak altüst edilmiştir.
- Balkanlarda Avusturya ile işbirliği yapmıştır.
- Rus hâkimiyeti İngiltere’nin bölgedeki nüfuzunu tehdit etmiştir.
Seçenekler
A
II,III,IV
B
I,IV
C
I,II,III
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
AYESTEFANOS ANTLAŞMASI VE SONUÇLARI
I,II,IV doğrudur. Rusya’nın balkanlardan Ayestefanos sürecinde Avusturya ile işbirliği yapması söz konusu değildir?
I,II,IV doğrudur. Rusya’nın balkanlardan Ayestefanos sürecinde Avusturya ile işbirliği yapması söz konusu değildir?
Soru 101
- Donanmasını boğazlara gönderdi
- Padişahla yaptığı anlaşma ile Kıbrıs’ı geçici süre ile işgal etti.
- Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğünü destekleme siyasetinden vazgeçti.
- Mısır’ı işgal etti
Seçenekler
A
I,II
B
II,III,IV
C
I,II,III
D
I,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Osmanlı-İngiliz İttifak Antlaşması: Kıbrıs Konvansiyonu
I,II,III yapmıştır. Mısırın işgali Berlin sonrasındadır.
I,II,III yapmıştır. Mısırın işgali Berlin sonrasındadır.
Soru 102
Ayestefanos sonrasında Osmanlı Devleti’nin Asya kıtasındaki topraklarını kapsamak üzere bir savunma antlaşmasını aşağıdaki devletlerden hangisi ile imzalamıştır?
Seçenekler
A
ingiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
Avusturya
E
İtalya
Açıklama:
Osmanlı-İngiliz İttifak Antlaşması: Kıbrıs Konvansiyonu
İngiltere ile imzalanmıştır. Teklif ve İngiltere’nin İstanbul elçisi Layard tarafından yürütülmüştür.
İngiltere ile imzalanmıştır. Teklif ve İngiltere’nin İstanbul elçisi Layard tarafından yürütülmüştür.
Soru 103
- Rusya’nın Şark meselesini sadece kendi menfaatleri açısından halletmek istemesi
- İngiltere’nin sömürge hat yolunun tehdit altına girmesi
- 1856 Paris antlaşması koşullarının bozulması
- Almanya ve İtalya’nın Avrupa gündemine kendi birleşme meselelerini taşıma isteği
Seçenekler
A
I,II
B
II,III,IV
C
IV
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
BERLİN KONGRESİ VE AVRUPA DİPLOMASİSİ
IV doğru değildir. Zira zaten 1871 de Almanya ve 1870 de İtalya devletleri kurulmuştur. Yalnız kongrenin Berlin de toplanması Almanya’nın diplomatik bir başarısıdır.
IV doğru değildir. Zira zaten 1871 de Almanya ve 1870 de İtalya devletleri kurulmuştur. Yalnız kongrenin Berlin de toplanması Almanya’nın diplomatik bir başarısıdır.
Soru 104
- Avusturya
- Yunanistan
- Sırbistan
- Romanya
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
III,IV
D
Hepsi
E
Hiçbirisİ
Açıklama:
BERLİN KONGRESİ VE AVRUPA DİPLOMASİSİ
Hiçbirisi memnun olmamıştır.
Hiçbirisi memnun olmamıştır.
Soru 105
- Bulgaristan bağımsız olmuştur.
- Bulgaristan üçe ayrılmıştır: ilki; iç işlerinde serbest Bulgaristan Prensliğidir
- İkincisi: Osmanlıya bağlı Şarki Rumeli vilayetidir
- Üçüncüsü Osmanlıya bağlı Makedonya’dır.
Seçenekler
A
I,III
B
II,III,IV
C
I,II,III
D
I,II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Berlin Antlaşması ve Önemi
II,III,IV doğru.. Bulgaristan bağımsız değildir.
II,III,IV doğru.. Bulgaristan bağımsız değildir.
Soru 106
- Balkan sorunu
- Boğazlar sorunu
- Mısır sorunu
- Ermeni sorunu
Berlin antlaşmasından sonra milletler arası diplomatik bir olay haline dönüşen sorun yukarıdakilerden hangisi/hangisidir?
Seçenekler
A
I, II
B
Yalnız II
C
I,II, III
D
Yalnız IV
E
I,II, III, IV
Açıklama:
61.Madde: Berlin Antlaşması ve Ermeni Meselesi ve Ayestefanos ve Berlin Antlaşmalarının Mukayesesi
dogru cevap IV. Ermeni sorunudur.
dogru cevap IV. Ermeni sorunudur.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin Mısır'ı işgalinde Almanya'nın beklentisidir?
Seçenekler
A
Kuzey Afrika'nın bütününe sahip olmak
B
Fransız - İngiliz düşmanlığını kızıştırmak
C
İngiltere ile kolonilerin paylaşımı üzerine antlaşma beklentisi
D
İngiltere'nin Almanya toprakları üzerinden ilgisini çekmesi
E
Osmanlı Devleti'ni Almanya yanına çekmek
Açıklama:
İngiltere'nin Mısır'ı işgalinde Almanya'nın beklentisi, Fransız-İngiliz düşmanlığını kızıştırıp artırmak ve bunun bir sıcak çatışmaya dönüşmesini sağlamaktır.
Soru 2
Tunus kaç yılında Fransızlar tarafından işgal edilmiştir?
Seçenekler
A
1860
B
1869
C
1876
D
1881
E
1882
Açıklama:
Tunus 1881 yılında Fransızlar tarafından işgal edilmiştir
Soru 3
Tunuslu Hayrettin Paşa 1871 fermanıyla Tunus'un Osmanlı Devleti'ne doğrudan doğruya bağlı hale getirmiştir. Bunun altında yatan sebep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransızların Tunus üzerinde etkisini kaldırmak
B
Sadık Paşa'yı görevden almak
C
Garp Ocakları sistemini ortadan kaldırmak
D
Fransa ile savaşa girmek
E
Tunus yönetimine beyleri ve dayıları getirmek
Açıklama:
Tunuslu Hayrettin Paşa 1871 fermanıyla Tunus'un Osmanlı Devleti'ne doğrudan doğruya bağlı hale getirmesinin altında yatan sebep Fransızların Tunus üzerinde etkisini kaldırmaktır.
Soru 4
- Fransa, Tunus'ta istediği askeri bölgeyi işgal edebilecektir.
- Tunus'un, Fransa ve diğer devletlerle mevcut antlaşmaları devam edecektir.
- Tunus'un borçlarını ödemesi için mali reform yapılacaktır.
Seçenekler
A
1878 Berlin Kongresi
B
24 Ekim 1885 Antlaşması
C
Kasr-ı Said Antlaşması
D
19 Ocak 1899 Antlaşması
E
Kasr-ı Şirin Antlaşması
Açıklama:
Fransa ile Tunus arasında imzalanan Kasr-ı Said Antlaşması'na göre;
- Fransa, Tunus'ta istediği askeri bölgeyi işgal edebilecektir.
- Tunus'un, Fransa ve diğer devletlerle mevcut antlaşmaları devam edecektir.
- Tunus'un borçlarını ödemesi için mali reform yapılacaktır.
Soru 5
İngiltere'nin kendi vatandaşlarının hukukunu korumak iddiasıyla Mısır'ı işgalinin meşruiyet kazandığı gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maltız Olayı
B
1878 Berlin Kongresi
C
Osmanlı Devleti'nin askeri heyet göndermesi
D
Urahî Paşa'nın isyancı olarak nitelendirilmesi
E
İtalya'nın Musavva'yı işgali
Açıklama:
Maltız Olayı sonrasında İngiltere'nin kendi vatandaşlarının hukukunu korumak iddiasıyla Mısır'ı işgalinin meşruiyet kazanmıştır.
Soru 6
'Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya-Macaristan ile ortaklaşa üstlenilecek' kararının alındığı kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1815 Viyana Kongresi
B
1840 Londra Kongresi
C
1856 Paris Kongresi
D
1878 Ayestefenas Kongresi
E
1878 Berlin Kongresi
Açıklama:
1878 Berlin Kongresi’nde alınan kararlara göre, Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya Macaristan ile ortaklafla üstlenilecekti: Savunma, yargı, posta, para politikası ise Avusturya-Macaristan’a bağlı olacaktı.
Soru 7
Sudan'da isyanın başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1860
B
1869
C
1876
D
1881
E
1882
Açıklama:
Mısır eyaletine bağlı Sudan'da isyan, 1881 yılında başlamıştır.
Soru 8
Sudan'da görülen Mehdi hareketiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Muhammed Ahmed tarafından başlatılmıştır.
B
Dini karakter taşıyan bir harekettir.
C
Gerçek egemenlik sahiplerine karşı düzenlenmiştir.
D
Osmanlı Egemenliğinden kurtulmak amaçlanmıştır.
E
Urabî hareketi ile ortak özellikleri olduğu bilinmektedir.
Açıklama:
Sudan'da görülen Mehdi hareketi, Muhammed Ahmed tarafından başlatılmıştır. Dini karakter taşır. Uluslararası hukuk nezdinde gerçek egemenlik sahiplerine karşı düzenlenmiştir. Osmanlı egemenliğinden kurtulmaktan çok, Mısır Hıdiviyeti'ne karşı çıkan bir harekettir.
Soru 9
Sudan’ı kontrol etmek ve Mehdi’yi yenmek görevini üstlenen general aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
William Hicks
B
Otto von Bismarck
C
George Gordon
D
Evelyn Woods
E
General Wolseley
Açıklama:
İngilizler W. Hicks’in yerine daha önce burada görev yapmış olan General Charles George Gordon’u görevlendirdiler. General Gordon, Sudan’ı kontrol etmek ve Mehdi’yi yenmek gibi çok tehlikeli bir görev üstlendi.
Soru 10
Rusum-ı Sitte'ye aşağıdakilerden hangisi dahil değildir?
Seçenekler
A
Tuz
B
İpek
C
Tütün Vergisi
D
İçki
E
Şeker
Açıklama:
Rusum-ı Sitte, tuz, ipek, içki, balık avı, tütün ve damga vergileridir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi XIX. yüzyılda Kuzey Afrika hakimiyeti için rekabet içinde olan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İtalya
C
Fransa
D
İspanya
E
Norveç
Açıklama:
Norveç bu ülkelerden biri değildir.
İngiltere Avrupa’da Viyana Kongresi ile sağladığı faydaların etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlamıştı. Kadim rakibi Fransa’nın bölgedeki ihtiraslı hareketleri İngiliz donanmasını alarma geçirmişti. Bu yüzden Fransızların 1830’daki Cezayir seferine şiddetli bir şekilde muhalefet ettiler.
III. Napolyon ise, Cezayir ile yetinip İtalyanların Tunus’a, İspanyolların da Fas’a sahip olmaları için ikna olabilirdi. Ancak III. Cumhuriyet’in devlet adamları o kadar da duygusal değildiler. Onlar Tunus’u işgal edip Cezayir’e katmak ve Kuzey Afrika’nın bütününe sahip olmak istiyorlardı. Bu yüzden iki ulus arasındaki rekabet kaçınılmazdı.
İngiltere Avrupa’da Viyana Kongresi ile sağladığı faydaların etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlamıştı. Kadim rakibi Fransa’nın bölgedeki ihtiraslı hareketleri İngiliz donanmasını alarma geçirmişti. Bu yüzden Fransızların 1830’daki Cezayir seferine şiddetli bir şekilde muhalefet ettiler.
III. Napolyon ise, Cezayir ile yetinip İtalyanların Tunus’a, İspanyolların da Fas’a sahip olmaları için ikna olabilirdi. Ancak III. Cumhuriyet’in devlet adamları o kadar da duygusal değildiler. Onlar Tunus’u işgal edip Cezayir’e katmak ve Kuzey Afrika’nın bütününe sahip olmak istiyorlardı. Bu yüzden iki ulus arasındaki rekabet kaçınılmazdı.
Soru 12
Almanya şansölyesi Bismarck, 1876 ve 1878 yıllarında İngiltere’ye, Mısır’ı niçin işgal etmediklerini sorarak, eğer böyle bir durum gerçekleşirse de ülkesinin karşı çıkmayacağı garantisini sözlü olarak verdi. Buna göre, İngiltere’nin Mısır’ı işgal etmesinden Almanya’nın beklentisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere'yi desteklemek
B
Fransa ile işbirliği yapmak
C
Fransız-İngiliz düşmanlığını kızıştırmak
D
Fransız-Rus işbirliğini desteklemek
E
İspanya'yı izole etmek
Açıklama:
Bismarck önderliğinde birliğini sağlayan Almanya’nın o sıralarda izlediği politika, genel olarak Fransa’nın izole edilmesine yönelikti. Bu politik tavırdaki amaç, Avrupa’da nüfuzunu arttırırken herhangi bir Avrupalı gücün kendisi aleyhinde davranmasını önlemekti. 1881 yılına kadar Bismarck, Mısır sorununu uzaktan izleyen bir siyaset güdüyordu. Kendi başına Mısır’a müdahale imkânı olmayan Almanya, eğer herhangi bir güçle ittifak kurarak soruna müdahale ederse, diğer güçlerin kendisini Avrupa’da sıkıştıracağı öngörüsünde bulunuyordu. Bu yüzden Bismarck 1876 ve 1878 yıllarında İngiltere’ye, Mısır’ı niçin işgal etmediklerini sorarak, eğer böyle bir durum gerçekleşirse de ülkesinin karşı çıkmayacağı garantisini sözlü olarak verdi. İngiltere’nin Mısır’ı işgal etmesinden Almanya’nın beklentisi, Fransız-İngiliz düşmanlığını kızıştırıp artırmak ve bunun sıcak bir çatışmaya dönüşmesini sağlamaktı. Böylece, batıdaki düşmanı Fransa’nın dikkatlerini ve gücünü başka bir alana kaydırmayı başaracaktı. 1882 yılına kadar İngiltere’yi Mısır’ı işgal etmesi konusunda ikna edemeyen Almanya, işgal sonrasında da onları Fransız-Rus işbirliğine karşı sürekli uyararak Londra hükümetlerinin güvenini kazanmaya çalıştı.
Soru 13
1881 yılında gerçekleştirilen ikinci "Üç İmparator Ligi" adlı ittifak hangi devlet adamı tarafından kurulmuştur ve dahil olan ülkeler hangileridir?
Seçenekler
A
III. Aleksandr tarafından / İngiltere, Rusya ve Almanya arasında.
B
Otto Von Bismarck tarafından / Avusturya-Macaristan, Rusya ve Almanya arasında.
C
Kraliçe Victoria tarafından / İngiltere, Almanya ve Fransa arasında
D
Franz Joseph tarafından / Avusturya-Macaristan, Almanya ve İngiltere arasında
E
III. Napolyon tarafından / Fransa, Rusya ve İngiltere arasında.
Açıklama:
1881 yılında Alman Başbakanı Bismarck, birincisi 1872 yılında kurulan ancak 1875 yılında dağılan “Üç İmparator Ligi”ni yeniden kurdu. Avusturya-Macaristan, Rusya ve Almanya arasında kurulan ikinci “Üç İmparator Ligi” en azından İngiltere’ye karşı olumsuz amaçlar taşıyordu.
Soru 14
1881 yılında yaşanan Tunus işgali hangi devlet tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
İtalya
D
Fransa
E
İspanya
Açıklama:
Tunus, tıpkı Cezayir gibi Garp ocakları sistemi ile Osmanlı Devleti’nin salyaneli eyaleti idi. Zamanla eyaletin idaresi dayıların ve beylerin eline geçti. 1864 yılında beylik makamında Mehmed Sadık Paşa bulunmaktaydı. Fransızlar ile frenlenemeyecek ilişkiler geliştirdi ve Fransız nüfuzu Tunus’ta etkin olmaya başladı. 1870 yılından sonra Tunuslu Hayrettin Paşa, Fransızların Tunus üzerindeki etkisini kaldırmak için burasını 1871 fermanıyla doğrudan doğruya Osmanlı Devleti’ne bağlı hale getirdi. Bu fermanın hükümleri aynı zamanda Tunus’un idaresini Mehmed Sadık Paşa’nın evladına veriyordu. Ancak, Sadık Paşa tam anlamıyla fermana uygun davranmadı ve Fransızların Tunus’taki etkisinin devamına izin verdi.
Fransızlar, 1881 yılı nisan ayında bazı Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını ihlal etmeleri gibi sudan bahaneler ileri sürerek Osmanlı Devleti'ne bir nota vererek, işgal niyetlerini ortaya koydu. 24 Nisan’da ise Fransız askerleri Tunus’ta işgali başlattı.
Fransızlar, 1881 yılı nisan ayında bazı Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını ihlal etmeleri gibi sudan bahaneler ileri sürerek Osmanlı Devleti'ne bir nota vererek, işgal niyetlerini ortaya koydu. 24 Nisan’da ise Fransız askerleri Tunus’ta işgali başlattı.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi 12 Mayıs 1881'de imzalanan ve Tunus'un işgalinin resmiyet kazanmasını sağlayan Bardo Antlaşması'nın maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa, Tunus’ta istediği askeri bölgeleri işgal edebilecektir.
B
Tunus Beyi görevinden alınacaktır.
C
Tunus’un Fransa ve diğer devletlerle mevcut antlaşmaları aynen devam edecektir.
D
Beylik, Fransa’dan izin almadan yeni dış antlaşma imzalamayacaktır.
E
Tunus’taki Fransa elçisi bu antlaşmanın uygulanmasını kontrol edecektir.
Açıklama:
Bu antlaşmaya göre Fransa, Tunus’ta istediği askeri bölgeleri işgal edecek, Tunus Beyi makamında kalacak, Tunus’un Fransa ve diğer devletlerle mevcut antlaşmaları aynen devam edecekti. Beylik, Fransa’dan izin almadan yeni dış antlaşma imzalamayacak, Fransa’nın yabancı devletlerdeki temsilcileri Tunus tebaasının da haklarını koruyacak, Tunus’un borçlarının ödemesi için mali reform yapılacak, tüm kabileler itaat altına alınıp askeri vergi vermeleri sağlanacak, Tunus’a silah ithali yasaklanacak ve Tunus’taki Fransa elçisi bu antlaşmanın uygulanmasını kontrol edecekti.
Soru 16
XIX. yüzyılda Mısır hangi devlet tarafından ve kaç yılında işgal edilmiştir?
Seçenekler
A
Fransa / 1800
B
İtalya / 1850
C
İngiltere / 1882
D
Fransa / 1878
E
İngiltere / 1830
Açıklama:
İngiltere, 20 Ağustos 1882’de önce Port Said’e asker çıkarmış, 15 Eylül 1882’de de Kahire’ye girerek Mısır'ı fiilen işgal etmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Sudan'da Mehdi İsyanı'nı ortaya çıkaran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergi vermemek ve yüksek bir otoritenin düzenlemeleri karşısında bağımsız kalmak isteyen kabilelerin varlığı
B
Yabancı memurların yüksek maaşlarla çalışması
C
Ağır vergiler
D
İngiltere tarafından destekleniyor olmaları
E
Süveyş Kanalı ve yeni demiryollarının geleneksel kervan ticaretine darbe vurması
Açıklama:
Mehdi hareketi kısa zamanda Sudan’da geniş bir toplumsal destek aldı. Mehdi’yi destekleyenleri üç gruba ayırmak mümkündür: a) Muhammed Ahmed’i yakından tanıyarak gerçekten onun Mehdi olduğuna inanan ve ona kayıtsız şartsız bağlanan dervişler; b) Nil kenarında yaşayan ve geçimleri kervan ve köle ticaretine bağlı olan kabileler; c) Her türlü devlet otoritesine karşı çıkan ‘Baggara’ ve ‘Bija’ gibi kabileler. Bu tür kabileler, vergi vermemek ve yüksek bir otoritenin düzenlemeleri karşısında bağımsız kalmak için bu harekete destek vermekte idiler. Diğer taraftan Sudan’da Hidiv İsmail devrinden kalan yabancı memurların yüksek maaşlarla çalışması, halkın tepkisini çekecek davranışlar sergilemeleri, ağır vergiler, Süveyş Kanalı ve yeni demiryollarının geleneksel kervan ticaretine darbe vurması gibi faktörler, Sudan halkında bir kızgınlık ve tepki birikmesine sebep oldu.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Bosna Hersek'teki Avusturya Valisi Stavan Burain döneminde yaşanan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Müslümanların toprak ekim hakları sınırlandırıldı.
B
Yeni bir toprak yasası çıkarıldı.
C
“Kmet” adı verilen bir sistem kuruldu.
D
Ekonomik hayatta iyileşmeler görülmeye başlandı.
E
Müslümanlar daha organize olmaya başladı.
Açıklama:
Kallay’ın 1903 yılında ölümünden sonra yerine gelen vali Stavan Burain ile yeni bir dönem başladı. Bu dönemde yeni bir toprak yasası çıkarıldı. Toprak devletin olacak, Müslümanlar bu toprakları ekip dikecekler yani, bir nevi tarım işçisi olacaklardı. Bu bağlamda, “kmet” adı verilen bir sistem kuruldu. İsteyen kişiler on yıllık peşin vergi verip toprağı işliyordu. Başlangıçta 6-7 aile kmet iken, 1908’e gelindiğinde 20 bin aileyi aşmıştı. Bu durum, Bosna’daki diğer iş kollarını da tetiklemiş ve ekonomik hayatta iyileşmeler görülmeye başlamıştı. Söz konusu gelişme, dini eğitim, ulusal eğitim, vakıf yönetimi, idare, spor, sanat gibi alanlarda Müslümanların sürekli dikkatli ve organize olmalarını sağlamıştır. Öyle ki Müslüman halk, 1905 yılındaki ek %5 götürü öşür vergisinin ve Müslümanların ülkede serbest dolaşım hakkının aynen Sırplar’da olduğu gibi verilmesini, dini yapılanmada Sırplara verilen özerkliğin kendilerine de sağlanmasını istediler.
Soru 19
Osmanlı Devleti'nde modern anlamda ilk devlet bütçesi hesaplamaları kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1851
B
1861
C
1871
D
1881
E
1891
Açıklama:
Modern anlamda devlet bütçesi seklindeki bütçe hesaplamaları, Osmanlı Devleti’nin ilk dış borçlanmasından 5 yıl sonra, 1861 yılında yapılmıştır.
Soru 20
Muharrem Kararnamesi hangi amaçla kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Tunus'un işgal edilmesi sebebiyle
B
Sudan sorununu çözmek amacıyla
C
Osmanlı Devletinin ödeyemediği iç ve dış borçlarını düzenlemek amacıyla
D
Bosna-Hersek'teki Müslümanların durumunu düzenlemek amacıyla
E
Mısır'ın işgal edilmesi sebebiyle
Açıklama:
1854-1874 yılları arasındaki 20 yılda devlet 15 defa borçlanmıştır. Aldığı para 127 milyon Osmanlı altını iken, borçlanma faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olduğu miktar ise 239 milyon Osmanlı altını idi.
Osmanlı Devleti, alacaklı tarafların temsilcilerini İstanbul’a çağırdı. 1 Eylül 1881’de başlayan toplantılar 22 oturum sonunda bir anlaşma ile tamamlandı. II. Abdulhamid tarafından onaylanıp hicri Muharrem ayında ilan edilen kararlar, Muharrem Kararnamesi adıyla tanındı. Aslında zor durumda olan Osmanlı Devleti, bu yaklaşımı ile biraz nefes alacaktı. Zira II. Abdülhamid idaresi, alacaklıların bağlı oldukları devletleri muhatap almak yerine, doğrudan alacaklıları muhatap alıp uluslararası baskıyı az da olsa hafifletebildi. Böylece, borçlar yüzünden devletlerin müdahaleleri en aza indirgendi.
Osmanlı Devleti, alacaklı tarafların temsilcilerini İstanbul’a çağırdı. 1 Eylül 1881’de başlayan toplantılar 22 oturum sonunda bir anlaşma ile tamamlandı. II. Abdulhamid tarafından onaylanıp hicri Muharrem ayında ilan edilen kararlar, Muharrem Kararnamesi adıyla tanındı. Aslında zor durumda olan Osmanlı Devleti, bu yaklaşımı ile biraz nefes alacaktı. Zira II. Abdülhamid idaresi, alacaklıların bağlı oldukları devletleri muhatap almak yerine, doğrudan alacaklıları muhatap alıp uluslararası baskıyı az da olsa hafifletebildi. Böylece, borçlar yüzünden devletlerin müdahaleleri en aza indirgendi.
Soru 21
Avrupa'da Viyana Kongresi ile sağladığı faydalarında etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlayan ve bunu giderek geliştiren ülke aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
İspanya
E
Portekiz
Açıklama:
İngiltere Avrupa'da Viyana Kongresi ile sağladığı faydaların etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlamıştı. İngilizlerin gelişmiş bir ticaret ağı kurduğu Akdeniz'de, üç önemli stratejik nokta bulunmaktaydı: Cebelitarık, Malta ve İyon Adaları. Bu stratejik noktalar sırasıyla Batı Akdeniz, Orta Akdeniz ve Doğu Akdeniz'de İngilizlerin güçlü donanması için bir üs görevi yaptığı gibi Akdeniz ve çevresinde gittikçe artan üstünlüğünü garantiye almasına yardımcı oluyordu. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Alman Başbakanı Bismarckın Almanya,Rusya ve Avusturya-Macaristan devletleri ile bir araya gelerek kurduğu '' Üç İmparator Ligi ''politikaları çerçevesinde Osmanlı Devleti'ne yönelik hedefleri neydi?
Seçenekler
A
Osmanlı Devletinin birliğini korumak.
B
Osmanlı Devleti'nin dağılmasını ve topraklarının büyük devletler arasında paylaşılmasını sağlamak.
C
Osmanlı Devletinin elinden Kuzey Afrika ülkelerini almak.
D
Osmanlının İngiltere ile ilişkilerini bozarak Akdeniz de İngiliz gücünü kırmak.
E
Kıbrıs'ı Osmanlıdan alarak İngilizlerin Hindistan yolunu kesmek.
Açıklama:
Üç İmparator Ligi politikaları çerçevesinde Almanya, Osmanlı Devleti'nin dağılmasını ve büyük devletler arasında dengeli bir paylaşıma tabi tutulmasını istiyordu. Bismarck'a göre, Osmanlı Devleti'nin büyük devletler arasında paylaşılması, hem Avrupa'da kurulan dengeleri koruyacak, hem de Avrupa barışma katkıda bulunacaktı. Bu paylaşımda, Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i yani Batı Balkanları, Rusya Boğazlar'ı, İngiltere de Fransa ile anlaştıktan sonra Mısır'ı alabilirdi. Bismarck'ın belirlediği bu Alman politikası, Üç İmparator Ligi'nin dağıldığı 1886-87 yıllarına kadar sürmüş ve ana hedeş olan Fransa'nın yalnız bırakılmasını temine yönelik olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
1881 yılında , Tunus'un Fransa tarafından işgal edilmesi karşısında Osmanlı Devletinin tavrı ne olmuştur?
Seçenekler
A
Akdenizde ki İngiliz donanması ile işbirliği yaparak işgal edilen yerleri geri aldı.
B
Fransızlara derhal savaş açtı ve Avrupa devletlerinin de araya girmesi ile işgal önlendi.
C
Osmanlı bu işgali onaylamadı. Tunus'u Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etti.
D
Tunus'un geçici bir süre Fransızlar'da kalması konusunda anlaştılar,
E
Alınan tüm tedbirler sonuç vermeyince Tunus'un Fransızlara katılmasını yapılan ''Bardo''antlaşması ile kabul ettiler.
Açıklama:
Fransızlar, 1881 yılı nisan ayında bazı Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını ihlal etmeleri gibi sudan bahaneler ileri sürerek Osmanlı Devletine bir nota vererek, işgal niyetlerini ortaya koydu. 24 Nisan'da ise Fransız askerleri Tunus'ta işgali başlattı. Tunus Beyi'nin Kasr-ı Said veya Bardo adı verilen sarayında imzalanan ve bu isimle bilinen anlaşmaya göre Fransa, Tunus'ta istediği askeri bölgeleri işgal edecek, Tunus Beyi makamında kalacak, Tunus'un Fransa ve diğer devletlerle mevcut anlaşmaları aynen devam edecekti. Osmanlı Devleti ise, 1856 Paris antlaşmasıyla kendisi için de geçerli ve kabul edilmiş devletler hukukuna tamamen aykırı olan bu işgali asla onaylamadı. Tunus'u Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etti. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi İngilizlerin Mısırı İşgal etmeleri Karşısında Osmanlı Hükümdarı II. Abdülhamit in gösterdiği tavır ve tepkilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hasan Fehmi Paşayı, Londra'ya göndererek diplomatik görüşmelerle bir sonuç almaya çalışılmıştır.
B
Diğer Avrupa devletlerinin desteği ile İngiltereye kamuoyu baskısı uygulayarak işgali sonlandırma çabası gösterilmiştir.
C
Osmanlı Devleti, bu vahim olayı sık sık protesto ederek dünyada kamuoyu baskısı yaratmaya çalışmıştır.
D
İngiltereye karşı derhal savaş açarak Osmanlı orduları ve Mısır halkının savaşarak işgali önlemesi için çaba göstermiştir.
E
Padişah 24 Ekim 1885 Antlaşmasını imzalamakla İngiltere'nin Mısır'daki varlığını resmen tanımak durumunda kalmıştır.
Açıklama:
İşgalden sonra izlenen politikalarda Osmanlı Devleti'nin temel amacı, Mısır'ı İngiliz işgalinden kurtarmaktı. Bunun için, Osmanlı devlet adamları çok yerinde bir strateji belirleyerek İngiliz askerinin Mısır'ı tahliye etmesi için bir takvim belirlenmesini, tüm diplomatik görüşmelerde ısrarla talep ettiler. II. Abdülhamid, İngiltere'ye karşı bir başka gücün desteğini alarak İngilizlerin Mısır'ı tahliye etmesini sağlamaya çalıştı. Büyük beklentilerle Londra'ya gönderilen Hasan Fehmi Paşa, 28 Nisan 1885 tarihinde geri çağrıldı. Böylece Paşa, çok önem verilerek görevlendirildiği Londra'daki diplomatik görüşmelerden bir sonuç alamadan geri döndü. Büyük beklentilerle Londra'ya gönderilen Hasan Fehmi Paşa, 28 Nisan 1885 tarihinde geri çağrıldı. Böylece Paşa, çok önem verilerek görevlendirildiği Londra'daki diplomatik görüşmelerden bir sonuç alamadan geri döndü. 24 Ekim 1885 Antlaşmasından kazançlı çıkan taraf, İngiltere olmuştur. Antlaşmayı imzalamakla İngiltere'nin Mısır'daki varlığını resmen tanıyan Padişahın Mısır üzerindeki egemenlik hakları önemli bir darbe aldı. Özellikle, Osmanlı Devleti ile birlikte İngiltere tarafından da Mısır'a bir yüksek komiser tayin edilmesi, İngiltere'nin Mısır'ı işgalini meşrulaştıran önemli bir madde idi. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Mısır yönetimine bağlı olan Sudan Mısırla birlikte Osmanlı Devletinin eğemenliği altındaydı. II. Abdülhamit Osmanlı toprağı olan Sudan da ki Mehdi ayaklanmasını bastırmak için neden herhangi bir müdahalede bulunmadı?
Seçenekler
A
Müdahale edebilecek askeri bir gücü olmadığı için
B
Mısırı işgal etmiş olan İngilizlerin asker geçişine izin vermediği için
C
Sudanın bağlı olduğu Mısır Hıdivi Osmanlı müdahalesini istemediği için
D
Sudana bir Osmanlı müdahalesinin Osmanlı-İngiliz ordularını karşı karşıya getirme tehlikesi doğuracağı için
E
Osmanlıya göre çözüm, Sudan'a asker gönderilmesi değil, Mısır'ın İngiliz askerinden tahliye edilmesi idi.
Açıklama:
İngiltere, Osmanlı Devleti'nin asker göndererek olayları kontrol etmesi gerektiğini sürekli gündeme getiriyordu. II.Abdülhamid, Sudan'a asker gönderilmesi konusunu Meclis-i Vükela Heye- ti'nin tartışmasına sunarak bu konuda katılımcı bir politika benimsedi. Meclisi-i Vükela üyeleri, İngiltere'nin teklif ettiği gibi, Sudan'ın Mısır idaresinden ayrılarak doğrudan doğruya Babıâli tarafından yönetilmesi konusunun, Osmanlı Devleti'nin yetkisi dahilinde olmasına rağmen, Mısır Hıdivi'nden böyle bir talep gelmediği için, kabul edilemez bir politika olacağına karar verdi. Gerçekte Osmanlı Devleti açısından Sudan isyanına son verecek çözüm, Sudan'a Osmanlı askeri gönderilmesi değil, Mısır'ın İngiliz askerinden tahliye edilmesi idi. Diğer yandan İngiltere, Sudan olaylarını gerekçe göstererek, askerlerini Mısır'dan çıkarmamak için sürekli bu bahanenin arkasına saklanıyordu. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
1881 yılında Fransa'nın Tunus işgali ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Fransa işgalden önce, Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını taciz etmelerini bahane olarak göstermiştir.
B
İtalya bu işgale kesin bir şekilde karşı çıkmış, işgali uluslararası alanda canlı tutmaya çalışmıştır.
C
Osmanlı Devleti, Tunus'un verdiği verginin devam etmesi koşulu ile işgali kabul etmiştir.
D
Fransa'nın dikkatini Avrupa dışına çekmek isteyen Almanya, işgale diplomatik olarak destek vermiştir.
E
İtalya'nın Akdeniz'de güçlenmesini istemeyen İngilizler için bu işgal kendi çıkarlarına uyuyordu.
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Osmanlı Devleti, Tunus'un işgalinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ve işgali onaylamamıştır. İşgalden sonra dahi, Tunus topraklarını kendi toprakları sayıp, halkını da Osmanlı tebaası olarak görmeye devam etmiştir. Doğru cevap C'dir.
Osmanlı Devleti, Tunus'un işgalinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ve işgali onaylamamıştır. İşgalden sonra dahi, Tunus topraklarını kendi toprakları sayıp, halkını da Osmanlı tebaası olarak görmeye devam etmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
II. Abdülhamid'in Mısır politikası ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Mısır eyaletinin elden çıkacağını anlayan II. Abdülhamid, vergileri düşürme yoluna gitmiştir.
B
Asayişi askeri yolla çözüme kavuşturmak için İstanbul'dan ordu göndermiştir.
C
Mısır'ı elde tutabilmek adına, bölgede İngiliz üssü kurulması için taviz verilmiştir.
D
Araplarla karşı karşıya gelmemek ve İngilizlerle olası bir savaştan kaçınmak için, sadece diplomatik çözümler uygulanmıştır.
E
Tunuslu Hayrettin Paşa, Mısır valisi olarak atanmıştır.
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Osmanlı Devleti, Rus harbinden sonra Balkanlardaki topraklarına daha çok dikkat etmeye başlamıştır. Rus harbinde alınan yenilgiden sonra Rusların İstanbul'a kadar yürüyebilecek olması II. Abdülhamid'i bu konuda çok dikkatli olmaya sevk etmiştir. Dolayısı ile, hem ordunun Mısır için çözüm olarak kullanılamayacağı, hem de balkanlardaki dikkatin Mısır'a kaydırılamayacağı çok açıktı. Bu yüzden Abdülhamid, hem İngilizlerle hem de Araplarla olası bir çatışmadan kaçınmak istemiş, hem de bu sayede Mısır'ı elinde tutmayı amaçlamıştır. Doğru cevap D'dir.
Osmanlı Devleti, Rus harbinden sonra Balkanlardaki topraklarına daha çok dikkat etmeye başlamıştır. Rus harbinde alınan yenilgiden sonra Rusların İstanbul'a kadar yürüyebilecek olması II. Abdülhamid'i bu konuda çok dikkatli olmaya sevk etmiştir. Dolayısı ile, hem ordunun Mısır için çözüm olarak kullanılamayacağı, hem de balkanlardaki dikkatin Mısır'a kaydırılamayacağı çok açıktı. Bu yüzden Abdülhamid, hem İngilizlerle hem de Araplarla olası bir çatışmadan kaçınmak istemiş, hem de bu sayede Mısır'ı elinde tutmayı amaçlamıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Bismarck’ın Mısır sorununa müdahale etmemesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı'nın ticari yaptırımları
B
İktisadi bunalım
C
Diğer savaşlar nedeniyle yıpranan Alman ordusu
D
Fransa'nın Alman yenilgisini unutturup dikkatini Avrupa dışına çekmeye çalışması
E
İngiltere'nin ticari ambargo uygulama tehlikesi
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Bismarck, Fransa'nın intikam savaşına girme ihtimalinden kaçınmak istiyordu. Bu sebeple Fransa'nın dikkatini Avrupa dışında başka konulara yöneltmek yegane amacıydı.Bu yüzden Bismarck Mısır sorununa müdahale etmemiştir. Doğru cevap D'dir.
Bismarck, Fransa'nın intikam savaşına girme ihtimalinden kaçınmak istiyordu. Bu sebeple Fransa'nın dikkatini Avrupa dışında başka konulara yöneltmek yegane amacıydı.Bu yüzden Bismarck Mısır sorununa müdahale etmemiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Üç İmparator Ligi’nin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Winston Churchill
B
Napolyon Bonaparte
C
Liman Von Sandres
D
II. Nikolay
E
Otto Von Bismarck
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Üç İmparator Ligi, Otto Von Bismarck'ın Realpolitik düşüncesi etrafında kendisi tarafından temelleri atılmış ve oluşturulmuştur. Doğru cevap E'dir.
Üç İmparator Ligi, Otto Von Bismarck'ın Realpolitik düşüncesi etrafında kendisi tarafından temelleri atılmış ve oluşturulmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Osmanlı Devleti’nin ilk dış borçlanması hangi tarihte başlamıştır?
Seçenekler
A
4 Ağustos 1854
B
28 Şubat 1847
C
6 Ocak 1864
D
5 Haziran 1870
E
12 Ekim 1839
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Kırım Savaşı'nın getirdiği mali yükümlülükler, borçlanmaya karşı direnin Osmanlı Devleti'nin son direnç noktası olmuştur. Bu olaydan sonra İngilizlerle görüşmeler yapılarak ilk dış borçlanma süreci 4 Ağustos 1854 yılında başlatılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Kırım Savaşı'nın getirdiği mali yükümlülükler, borçlanmaya karşı direnin Osmanlı Devleti'nin son direnç noktası olmuştur. Bu olaydan sonra İngilizlerle görüşmeler yapılarak ilk dış borçlanma süreci 4 Ağustos 1854 yılında başlatılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Duyûn-ı Umûmiye-i Osmaniye'nin kurulmasının Osmanlı Devleti üzerine olan etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkezi otorite zayıflamıştır.
B
Kurulan mali idarenin yöneticileri Avrupa'dan gelmiştir.
C
İlk olarak 5000 kişilik kadro oluşturulmuş, 1912 yılında bu sayı 9000 kişiye ulaşmıştır.
D
Alacaklarını tahsil eden idareciler, daha sonra işletme kurmaya başlamıştır.
E
Yabancı mali idarenin kurulması ile birlikte, Osmanlı Devleti iktisadi olarak rahatlamıştır.
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Osmanlı Devleti'nin içerisinde kurulan bu mali idare neticesinde, adeta devlet içerisinde bir devlet oluşturulmuştur. Her gelirin kontrol edilmesiyle birlikte devletin ve padişahın otoritesi ciddi şekilde darbe almıştır.
Osmanlı Devleti'nin içerisinde kurulan bu mali idare neticesinde, adeta devlet içerisinde bir devlet oluşturulmuştur. Her gelirin kontrol edilmesiyle birlikte devletin ve padişahın otoritesi ciddi şekilde darbe almıştır.
Soru 32
İngilizlerin, Mısır işgalinden sonra II. Abdülhamid'in bu soruna yönelik uyguladığı politikalar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Askeri güç kullanmak yerine, diplomatik çabalara ağırlık vermek
B
Ver-kurtul anlayışını benimsemek
C
Mısır eyaletini vergiden muaf tutarak halkın sempatisini kazanmak
D
Rusya'ya boğazları açarak Akdeniz'de Osmanlı-Rus işbirliğini öne sürmek
E
Mısır'a donanma göndererek eyaleti denizden kuşatma altına almak
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
II. Abdülhamid, Mısır sorununu olası bir Arap-Osmanlı savaşından kaçınarak çözmeye çalışmıştır. Diplomasiye ağırlık vererek, bölgedeki hükümranlık hakkını meşru bir şekilde korumaya özen göstermiştir. Bu yüzden her türlü askeri ve fiziki güçten kaçınılmıştır.
II. Abdülhamid, Mısır sorununu olası bir Arap-Osmanlı savaşından kaçınarak çözmeye çalışmıştır. Diplomasiye ağırlık vererek, bölgedeki hükümranlık hakkını meşru bir şekilde korumaya özen göstermiştir. Bu yüzden her türlü askeri ve fiziki güçten kaçınılmıştır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, Avusturya'nın Bosna-Hersek işgali ile ilgili doğru ifadelerden biridir?
Seçenekler
A
İşgalden sonra, bazı Bosnalı müslümanlar eyalet dışına göç etmeye başlamıştır.
B
Avusturya, bölgedeki müslümanlara iyi niyetli yaklaşmış, haklarını korumuştur.
C
Bosna-Hersek idaresi Osmanlı Devleti'ne bırakılmış, Avusturya'ya kağıt üzerinde bağlanmıştır.
D
Rusya kendi çıkarları doğrultusunda, işgali tanımamıştır.
E
Osmanlı Devleti, Avusturya'ya nota vererek asker gönderebileceğini belirtmiştir.
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Avusturya işgalinden sonra, idare büyük ölçüde Avusturya'ya geçmiştir. Bundan dolayı, bölgede bulunan müslümanların sıkıntıları artmıştır. Kendi haklarını koruyacak bir idari merci bulamayan halkın bazı kesimi, göç etmeye başlamıştır.
Avusturya işgalinden sonra, idare büyük ölçüde Avusturya'ya geçmiştir. Bundan dolayı, bölgede bulunan müslümanların sıkıntıları artmıştır. Kendi haklarını koruyacak bir idari merci bulamayan halkın bazı kesimi, göç etmeye başlamıştır.
Soru 34
Osmanlı Devleti'nin İngiltere ile başlayan dış borçlanmasının, devlet üzerine etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Borç alınan devletler, Osmanlı Devleti'ne karşı imtiyazlı bir duruma gelmiştir.
B
Alınan borçlar devletin mali yükünü hafifletmiş, yeni işletmeler ve fabrikalar kurulmuştur.
C
Ortaya çıkan politik sorunlarda, borçlar bahane gösterilerek Osmanlı Devleti zor duruma sokulmuştur.
D
Borçlanma tek seferli olmamış, kısır döngü halinde ödenemeyecek duruma gelmiştir.
E
Düyûn-ı Umûmiye kurulmasıyla birlikte devletin otoritesi sarsılmış, mali bağımsızlık kaybedilmiştir.
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Alınan borçların büyük çoğunluğu, askeri alanda kullanılmış ve yıpranmış orduyu toparlamaya çalışılmıştır. Niketim, daha sonra alınan borçlar, önceki borçları kapatmak amacı ile alınmıştır.
Alınan borçların büyük çoğunluğu, askeri alanda kullanılmış ve yıpranmış orduyu toparlamaya çalışılmıştır. Niketim, daha sonra alınan borçlar, önceki borçları kapatmak amacı ile alınmıştır.
Soru 35
1882 yılında, İngiltere'nin Akdeniz'deki hakimiyetini perçinlemek, Hindistan ve Çin'e giden ticaret yollarını güvenlik altına almak amacıyla işgal ettiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kıbrıs adası
B
Girit adası
C
Sicilya
D
Ege kıyıları
E
Mısır
Açıklama:
4. Ünite - İşgaller ve Krizler
Mısır, Süveyş Kanalının açılması ile birlikte büyük bir önem kazanmış, İngiltere'nin Akdeniz politikası üzerindeki kilit noktalardan biri olmuştur.
Mısır, Süveyş Kanalının açılması ile birlikte büyük bir önem kazanmış, İngiltere'nin Akdeniz politikası üzerindeki kilit noktalardan biri olmuştur.
Soru 36
24 Temmuz 1908'de Osmanlı Devletin de II. Meşrutiyet ilan edildikten sonra Avusturya'yı rahatsız eden ve Bosna-Hersek'i ilhak etmelerine yol açan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müslümanlar ve Sırpların ortak olarak Bosna Hersek'in Osmanlı Devleti'nin bir parçası olduğunu ve kendi anayasaları olması gerektiğini savunmaya başlamaları
B
Müslüman ve Sırpların Meşruti yönetime geçen Osmanlı Devletine katılma talebinde bulunmaları
C
Osmanlı yönetimine eğemen olan İttahat ve Teraki Partisinin Bosna-Hersek yönetimine sürekli müdahale etmesi
D
II. Abdülhamid'in Avusturya'ya bir Nota vererek Bosna-Hersek'den derhal çekilmelerini istemesi
E
Rusların Balkanlarda ki eğemenlik alanlarını genişletmek için Bosna-Hersek'i topraklarına katma isteği
Açıklama:
Avusturya yönetimi ile Müslümanların 1908 Ocak görüşmelerinin temelinde, işgal edilmiş toprakların Padişaha ait olduğu, Avusturya'nın geçici idareci olduğu düşüncesi vardı. Dini konularda padişahın, dolayısıyla hilafetin görüşü alınmalı idi. Bu tar tışmaların altında aynı zamanda II. Meşrutiyetin ayak izleri vardı. Musavat gazetesini s okunduğu her kahvehane aynı zamanda II. Meşrutiyet taraftarı ve Bosnalı Müslümanların Avusturya'ya karşı duruşun merkezi halinde idi. 24 Temmuz 1908'de II. Meşrutiyet ilan edildiğinde, Müslümanlar ve Sırplar ortak olarak Bosna Hersek'in Osmanlı Devleti'nin bir parçası olduğunu ve kendi anayasaları olması gerektiğini savunmaya başladılar. Bu durum, Avusturya'yı rahatsız etti ve 7 Ekim 1908'de Bosna-Hersek'in ilhakını açıkladı.
Soru 37
Osmanlı Devleti'nin modern anlamda devlet bütçesi seklindeki bütçe hesaplamaları ilk defa hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1856
B
1861
C
1864
D
1867
E
1869
Açıklama:
Maliye, sorunları çözebilmek için merkezileşmeyi esas almıştır. Bu da olağan düzenin bozulması, olağan üstü vergiler toplanmasını gerekli kılmıştır. Öyle ki, avarız gibi geçici vergiler sürekli ve düzenli vergiler haline dönüşmüştür. Modern anlamda devlet bütçesi seklindeki bütçe hesaplamaları, Osmanlı Devleti'nin ilk dış borçlanmasından 5 yıl sonra, 1861 yılında yapıldı.
Soru 38
Osmanlı devletinin borçlarını ödeyebilmek amacı ile oluşturduğu Rusum-ı sitte (altı vergi) adıyla anılan vergiler hangi vergi kalemlerinden oluşuyordu?
Seçenekler
A
Balık yağı, ipek, içki, yün, tütün ve damga
B
Tuz, orman vergisi, içki, balık avı, tütün ve damga
C
Tuz, ipek, içki, balık avı, tütün ve damga
D
Tuz, ipek, içki, balık avı, canlı hayvan vergisi ve damga
E
Tuz, ipek, zeamet, balık avı, canlı hayvan vergisi ve damga
Açıklama:
Osmanlı devletinin borçlarını ödeyebilmek amacı ile oluşturduğu Altı kalemde ifade edilen Rusum-ı sitte vergileri; tuz, ipek, içki, balık avı, tütün ve damga vergilerinden oluşuyordu.
Soru 39
Rusum-ı Sitte İdaresi'nin feshinden sonra II. Abdülhamid'in Muharrem Kararnamesi uyarınca Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye idaresi meclisi kurulması kararlaştırıldı. İstanbul merkezli komisyonda üye bulunduran devletler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere, Belçika, Fransa, Almanya, Avusturya, Romanya ve Osmanlı
B
İngiltere, Hollanda, Fransa, Almanya, Rusya, İtalya ve Osmanlı
C
İngiltere, İspanya, Fransa, Almanya, Avusturya, Litvanya ve Osmanlı
D
İngiltere, Hollanda, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya ve Osmanlı
E
İngiltere, Hollanda, Fransa, Ukranya, Avusturya, Polonya ve Osmanlı
Açıklama:
27 Aralık 1881'de Rusum-ı sitte idaresi feshedildi. Bu fesih, alacaklılar için yeni bir kapı açıyordu. Birikmiş anapara ve faiz toplamı 278 milyon olan borçlar, 117 milyon liraya indirildi. Teminat olarak da Kıbrıs, Şarki Rumeli ve Mısır vergileri gösterildi. Bu sırada Muharrem Kararnamesi uyarınca Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye idaresi meclisi kurulması kararlaştırıldı. İstanbul merkezli komisyonda İngiliz, Hollandalı, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan ve Osmanlı birer üye bulunacaktı. Meclis her yıl bir bütçe hazırlayacak ve hükümetçe tasdik edilecekti. 1882 yılında çalışmalarına başlayan meclis, kendisine bağlanan vergileri doğrudan toplamakla yetkili idi. Böylece, Duyûn-ı Umumiye/Genel Borçlar idaresi kurulmuş oldu.
Soru 40
Duyun-ı umumiye idaresi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Yabancı alacaklılar tarafından kontrol edilen bir maliye, adeta devlet içinde devlet otoritesi gibiydi.
B
Duyun-ı umumiye idaresi Anadolu'da sanayi ve ticari yatırımlar yapmaya başladı.
C
Bursa'da ipek sanayi, Zonguldak'ta kömür madenlerini işletiyorlardı.
D
Duyun-ı umumiye den sonrada borçlanma durmamıştır. Hatta iç ve dış borçlanma artmıştır denilebilir.
E
Duyun-ı umumiye sayesinde Osmanlı Devleti rahat bir nefes akmaya başlamış ve Ekonomi gelişerek toparlanmıştır.
Açıklama:
Yabancı alacaklılar tarafından kontrol edilen bir maliye, adeta devlet içinde devlet otoritesi gibiydi. İlk önce sadece kendi alacaklarını tahsil ederken sonradan sınai ve ticari yatırımlar da yapmaya başladılar. Örneğin Bursa'da ipek sanayi, Zonguldak'ta kömür madenlerini işletiyorlardı. Aslında bu yeni idareden sonra borçlanma durmamıştır. Hatta iç ve dış borçlanma artmıştır denilebilir. Duyûn-ı Umumiye idaresi kurulmadan önce borçlanma, İngiltere ve Fransa ağırlıklı iken idarenin kurulmasından sonra Alman ağırlıklı olmaya başlamıştır. Bu da, Alman iktisadî nüfuzunun Osmanlı üzerindeki etkisini göstermektedir.Osmanlı Devleti, ilk iktisadi kısıtlamaya maruz kalmış oldu ve devlet otoritesi ciddi anlamda sorgulanmaya başlandı.
Soru 41
'Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya-Macaristan ile ortaklaşa üstlenilecek' kararının alındığı kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1815 Viyana Kongresi
B
1840 Londra Kongresi
C
1856 Paris Kongresi
D
1878 Ayestefenas Kongresi
E
1878 Berlin Kongresi
Açıklama:
1878 Berlin Kongresi’nde alınan kararlara göre, Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya Macaristan ile ortaklafla üstlenilecekti: Savunma, yargı, posta, para politikası ise Avusturya-Macaristan’a bağlı olacaktı.
Soru 42
Osmanlı Devleti'nin 1881 yılında Tunus'un Fransızlar tarafından işgal edilmesine yönelik izlediği politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bu işgali onaylamayarak, Tunus'u Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etmiştir.
B
Bu işgali onaylayarak, Tunus'u Fransa'nın bir eyaleti olarak kabul etmiştir.
C
İşgali kabul etmeyerek, Osmanlı Devleti Fransa'ya asker gönderme ve fiziki güç kullanma yoluna gitmiştir.
D
İşgale karşı, Avrupa dengesinde meydana gelecek gelişmelerin kendi lehine bir pozisyon yaratması için bekleyişe geçmiştir.
E
İşgali onaylamıştır fakat bu işgali diplomasiye ağırlık vererek çözme yoluna gitmiştir.
Açıklama:
Osmanlı Devleti, 1856 Paris antlaşmasıyla kendisi için de geçerli ve kabul edilmiş devletler hukukuna tamamen aykırı olan bu işgali asla onaylamadı. Tunus’u Osmanlı Devleti’nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etmiştir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Bu işgali onaylamayarak, Tunus'u Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etmiştir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Bu işgali onaylamayarak, Tunus'u Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti ve Tunusluları Osmanlı tebaası saymaya devam etmiştir.
Soru 43
1882 yılında Mısır’ı, Akdeniz’de tam anlamıyla kontrolü ele geçirme amacı ile hangi ülke işgal etmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Fransa
D
Rusya
E
Avusturya
Açıklama:
1882 yılında Mısır’ı, Akdeniz’de tam anlamıyla kontrolü ele geçirme amacı ile hangi İngiltere işgal etmiştir
İngiltere.
İngiltere.
Soru 44
1882 yılında İngiltere tarafından işgal edilen Kuzey Afrika ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Libya
B
Tunus
C
Mısır
D
Cezayir
E
Fas
Açıklama:
Mısır 1882 yılında İngiltere tarafından işgal edilmiştir.
Soru 45
Tunus, 1881 yılında hangi ülke tarafından işgal edilmiştir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Almanya
C
İngiltere
D
Fransa
E
Macaristan
Açıklama:
Tunus 1881 yılında Fransa tarafından işgal edilmiştir.
Soru 46
1884 yılında Sudan'ı kontrol etmek ve Mehdi'yi yenmek amacı ile görevlendirilen İngiliz general aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Vere Ferrers Townshen
B
Jean Hamilton
C
Charles James Napier
D
Henry Rawlinson
E
Charles George Gordon
Açıklama:
İngiltere, 1884 yılında Sudan'ı kontrol etmek ve Mehdi'yi yenmek amacı ile General Charles George Gordon'ı görevlendirmiştir.
Soru 47
1882’de Bosna-Hersek'te meydana gelen direnişten sonra Avusturya'nın geliştirdiği yeni politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Milliyetçiliği
B
Bosna Milliyetçiliği
C
Alman Milliyetçiliği
D
Avusturya Milliyetçiliği
E
Rus Milliyetçiliği
Açıklama:
Eylül 1882’de meydana gelen direnişten sonra Avusturya yeni bir politika geliştirerek “Bosna Milliyetçiliği” politikası izlemeye başlamıştır.
Soru 48
Osmanlı Devleti’nin 1853 yılında, Fransa ve İngiltere’nin arabuluculuğu ile ilk borçlanma süreci hangi savaşın mali külfetleri sebebi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Kırım Savaşı
B
1. Kosova Savaşı
C
Osmanlı-Yunan Savaşı
D
Preveze Deniz Savaşı
E
Ankara Savaşı
Açıklama:
Ekim 1853’de başlayan Kırım Savaşının mali külfeti, dış borçlanmaya direnen
Osmanlı Devleti için oldukça büyük yük olmuştu. Osmanlı Devleti’nin bu savaşta
müttefiki durumunda bulunan Fransa ve İngiltere’nin arabuluculuğu ile ilk borçlanma süreci başlamıştır.
Osmanlı Devleti için oldukça büyük yük olmuştu. Osmanlı Devleti’nin bu savaşta
müttefiki durumunda bulunan Fransa ve İngiltere’nin arabuluculuğu ile ilk borçlanma süreci başlamıştır.
Soru 49
1881 yılında Alman Başbakanı Bismarck'ın kurduğu Üç İmparatorlar Ligi politikasında Almanya'nın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek ve toprak bütünlüğünü korumasını sağlamak
B
Osmanlı Devleti'nin dağılması ve topraklarının sadece Almanya tarafından paylaşılması
C
Osmanlı Devleti’nin dağılması ve büyük devletler arasında dengeli bir şekilde paylaşılması
D
Osmanlı Devleti'nin dağılması ile birlikte oluşacak kaostan yararlanarak diğer Kuzey Afrika'daki devletleri ele geçirmek.
E
Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engelleyerek diğer devletler ile anlaşmaya varmak.
Açıklama:
Bismarck'ın kurduğu Üç İmparatorlar Ligi politikasınında Almaya'nın amacı; Osmanlı Devleti’nin dağılması ve büyük devletler arasında dengeli bir şekilde paylaşılmasıdır.
Soru 50
Üç İmparator Ligi ittifağında Rusya'nın stratejik çıkarları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere’yi üç önemli alanda; Balkanlar, Akdeniz ve Orta Asya’da sıkıştırmaktır.
B
İngiltere’yi üç önemli alanda; Kuzey Amerika, Akdeniz ve Orta Asya’da sıkıştırmaktır.
C
İngiltere'nin menfaatleri doğrultusunda hareket ederek özellikle Akdeniz ve Orta Asya'dan çekilmektir.
D
İngiltere'nin çok başka kıtalarda sömürgeler oluşturmaya yönlendirmesidir.
E
İngiltere'yi zor durumda bırakacak bir barış antlaşması yapmaktır.
Açıklama:
Üç İmparator Ligi ittifağında Rusya'nın stratejik çıkarları İngiltere’yi üç önemli alanda; Balkanlar, Akdeniz ve Orta Asya’da sıkıştırmaktır.
Soru 51
I. Cebelitarık
II. Malta
III. İyon Adaları
IV. Rodos
Yukarıdaki yerlerden hangileri İngilizlerin gelişmiş bir ticaret ağı kurdukları Akdeniz'de bulunan stratejik noktalardır?
II. Malta
III. İyon Adaları
IV. Rodos
Yukarıdaki yerlerden hangileri İngilizlerin gelişmiş bir ticaret ağı kurdukları Akdeniz'de bulunan stratejik noktalardır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
I-II
E
II-IV
Açıklama:
Avrupalı Güçlerin Kuzey Afrika Rekabeti
İngiltere Avrupa’da Viyana Kongresi ile sağladığı faydaların etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlamıştı. İngilizlerin gelişmiş bir ticaret ağı kurduğu Akdeniz’de, üç önemli stratejik nokta bulunmaktaydı: Cebelitarık, Malta ve İyon Adaları.
İngiltere Avrupa’da Viyana Kongresi ile sağladığı faydaların etkisiyle 1815 yılından sonra denizcilik, ticaret ve sömürgecilik alanlarında dünyada üstünlüğü elde etmeye başlamıştı. İngilizlerin gelişmiş bir ticaret ağı kurduğu Akdeniz’de, üç önemli stratejik nokta bulunmaktaydı: Cebelitarık, Malta ve İyon Adaları.
Soru 52
Tunus'un 1881 yılında aşağıdaki devletlerden hangisi tarafından işgal edilmesi Avrupa güç dengesinin yansımalarından biri olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Avusturya-Macaristan
E
Rusya
Açıklama:
Tunus’un Fransa Tarafından İşgali
1881 yılında Tunus’un Fransa tarafından işgal edilmesi, Avrupa güç dengesinin yansmalarından biri olarak değerlendirilebilir. Öyle ki, 1881 yılında Alman Başbakanı Bismarck, birincisi 1872 yılında kurulan ancak 1875 yılında dağılan “Üç İmparator Ligi”ni yeniden kurdu.
1881 yılında Tunus’un Fransa tarafından işgal edilmesi, Avrupa güç dengesinin yansmalarından biri olarak değerlendirilebilir. Öyle ki, 1881 yılında Alman Başbakanı Bismarck, birincisi 1872 yılında kurulan ancak 1875 yılında dağılan “Üç İmparator Ligi”ni yeniden kurdu.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin 1882 yılında Mısır'ı işgal etmesinin en önemli nedenidir?
Seçenekler
A
Mısır'ın verimli topraklarından yararlanma isteği
B
Osmanlı Devletini güçten düşürme çabası
C
Akdeniz'de tam anlamıyla kontrolü ele geçirme hedefi
D
Mısır'ın iç işlerine müdahale etme arzusu
E
Osmanlı Devletinin dış politikasını zora sokma isteği
Açıklama:
İşgal Süreci ve Tahliye için Diplomasi Faaliyetleri
1878 Berlin Kongresi’nden sonra, açık bir şekilde Yakındoğu politikalarında değişiklik yapan İngiltere, Akdeniz’de tam anlamıyla kontrolü ele geçirme hedefine kilitlenerek 1882 yılında Mısır’ı işgal etti.
1878 Berlin Kongresi’nden sonra, açık bir şekilde Yakındoğu politikalarında değişiklik yapan İngiltere, Akdeniz’de tam anlamıyla kontrolü ele geçirme hedefine kilitlenerek 1882 yılında Mısır’ı işgal etti.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Sudan isyanının başlangıç tarihidir?
Seçenekler
A
1882
B
1883
C
1884
D
1881
E
1880
Açıklama:
SUDAN SORUNU
Mısır eyaletine bağlı olan Sudan’da isyan, 1881 yılında başladı. İsyancıların arka planında Vadi-i Halfa’nın güneyinde ortaya çıkan dini/tasavvufi bir hareket vardı.
Mısır eyaletine bağlı olan Sudan’da isyan, 1881 yılında başladı. İsyancıların arka planında Vadi-i Halfa’nın güneyinde ortaya çıkan dini/tasavvufi bir hareket vardı.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi isyana giden süreçte Sudan halkı üzerinde tepki yaratan olaylardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ağır vergiler
B
Süveyş Kanalı
C
Yeni demiryollarının geleneksel kervan ticaretine darbe vurması
D
Yabancı memurların halkın tepkisini çekecek davranışlar sergilemeleri
E
Yabancı memurların düşük maaşlarla çalışmaları
Açıklama:
SUDAN SORUNU
Sudan’da Hidiv İsmail (1863-1879) devrinden kalan yabancı memurların yüksek maaşlarla çalışması, halkın tepkisini çekecek davranışlar sergilemeleri, ağır vergiler, Süveyş Kanalı ve yeni demiryollarının geleneksel kervan ticaretine darbe vurması gibi faktörler, Sudan halkında bir kızgınlık ve tepki birikmesine sebep oldu.
Sudan’da Hidiv İsmail (1863-1879) devrinden kalan yabancı memurların yüksek maaşlarla çalışması, halkın tepkisini çekecek davranışlar sergilemeleri, ağır vergiler, Süveyş Kanalı ve yeni demiryollarının geleneksel kervan ticaretine darbe vurması gibi faktörler, Sudan halkında bir kızgınlık ve tepki birikmesine sebep oldu.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi 1878 Berlin Kongresi'nde alınan kararla Bosna-Hersek Eyaleti'nin Osmanlı Devleti'ne bağlılığını gösteren unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Hutbelerde Halife'nin adının zikredilmesi
B
Savunma sisteminin örgütlenmesi
C
Yargı örgütünün yapılanması
D
Posta teşkilatının düzenlenmesi
E
Para politikalarında izlenen yöntem
Açıklama:
AVUSTURYA İŞGALİ SONRASINDA BOSNA-HERSEK
1878 Berlin Kongresi’nde alınan kararlara göre, Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya-Macaristan ile ortaklaşa üstlenilecekti: Savunma, yargı, posta, para politikası ise Avusturya-Macaristan’a bağlı olacaktı. Kısacası Bosna-Hersek’in Osmanlı Devleti’ne bağlılığı kağıt üzerinde kalmıştı. Ancak bölge üzerindeki haklarından vazgeçmeyen Osmanlı Devleti, burada Osmanlı parasının tedavülde kalması, bölgeden toplanan vergilerin tamamının Bosna için kullanılması, Müslümanların dini haklarının en iyi şekilde korunması, hutbelerde halifenin adının zikredilmesi gibi konularda ısrarcı olarak ismen ve fiilen varlığını sürdürdü.
1878 Berlin Kongresi’nde alınan kararlara göre, Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak idare Avusturya-Macaristan ile ortaklaşa üstlenilecekti: Savunma, yargı, posta, para politikası ise Avusturya-Macaristan’a bağlı olacaktı. Kısacası Bosna-Hersek’in Osmanlı Devleti’ne bağlılığı kağıt üzerinde kalmıştı. Ancak bölge üzerindeki haklarından vazgeçmeyen Osmanlı Devleti, burada Osmanlı parasının tedavülde kalması, bölgeden toplanan vergilerin tamamının Bosna için kullanılması, Müslümanların dini haklarının en iyi şekilde korunması, hutbelerde halifenin adının zikredilmesi gibi konularda ısrarcı olarak ismen ve fiilen varlığını sürdürdü.
Soru 57
Klasik Osmanlı ekonomisi aşağıdakilerden hangisi üzerine kurulmuştur?
Seçenekler
A
Ticaret
B
Toprak
C
Küçük Sanayi
D
Zenaat
E
Madencilik
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde Mali Sorunlar ve Dış Borçlar
Klasik Osmanlı ekonomisi toprak üzerine kurulu idi. Toprak mülkiyeti ve kullanımı İslam hukukuna göre işlenmekteydi.
Klasik Osmanlı ekonomisi toprak üzerine kurulu idi. Toprak mülkiyeti ve kullanımı İslam hukukuna göre işlenmekteydi.
Soru 58
Osmanlı Devletinin tarihteki ilk borçlanma süreci aşağıdaki savaşlardan hangisinin mali külfeti sonucunda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Prut Savaşı
B
93 Harbi
C
Kırım Savaşı
D
Birinci Dünya Savaşı
E
1807-1812 Savaşı
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde Mali Sorunlar ve Dış Borçlar
Ekim 1853’de başlayan Kırım savaşının mali külfeti, dış borçlanmaya direnen Osmanlı Devleti için oldukça büyük yük olmuştu. Osmanlı Devleti’nin bu savaşta müttefiki durumunda bulunan Fransa ve İngiltere’nin arabuluculuğu ile ilk borçlanma süreci başlamış oldu.
Ekim 1853’de başlayan Kırım savaşının mali külfeti, dış borçlanmaya direnen Osmanlı Devleti için oldukça büyük yük olmuştu. Osmanlı Devleti’nin bu savaşta müttefiki durumunda bulunan Fransa ve İngiltere’nin arabuluculuğu ile ilk borçlanma süreci başlamış oldu.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Muharrem Kararnamesi uyarınca kurulması kararlaştırılan "Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye İdaresi Meclisi"'nde üye bulunduracak ülkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Yunanistan
E
Hollanda
Açıklama:
Muharrem Kararnamesi ve Duyûn-ı Umûmiye İdaresinin Kuruluşu
Muharrem Kararnamesi uyarınca Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye idaresi meclisi kurulması kararlaştırıldı. İstanbul merkezli komisyonda İngiliz, Hollandalı, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan ve Osmanlı birer üye bulunacaktı. Meclis her yıl bir bütçe hazırlayacak ve hükümetçe tasdik edilecekti.
Muharrem Kararnamesi uyarınca Duyûn-ı Umumiye-i Osmaniye idaresi meclisi kurulması kararlaştırıldı. İstanbul merkezli komisyonda İngiliz, Hollandalı, Fransız, Alman, Avusturyalı, İtalyan ve Osmanlı birer üye bulunacaktı. Meclis her yıl bir bütçe hazırlayacak ve hükümetçe tasdik edilecekti.
Soru 60
Osmanlı Devleti Duyûn-ı Umumiye İdaresi'nin kurulmasından sonra ağırlıklı olarak hangi devletten borçlanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Avusturya
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Muharrem Kararnamesi ve Duyûn-ı Umûmiye İdaresinin Kuruluşu
Duyûn-ı Umumiye idaresi kurulmadan önce borçlanma, İngiltere ve Fransa ağırlıklı iken idarenin kurulmasından sonra Alman ağırlıklı olmaya başlamıştır. Bu da, Alman iktisadî nüfuzunun Osmanlı üzerindeki etkisini göstermektedir.
Duyûn-ı Umumiye idaresi kurulmadan önce borçlanma, İngiltere ve Fransa ağırlıklı iken idarenin kurulmasından sonra Alman ağırlıklı olmaya başlamıştır. Bu da, Alman iktisadî nüfuzunun Osmanlı üzerindeki etkisini göstermektedir.
Soru 61
- İngiltere’yi Mısır’ı işgal etmesi için teşvik etmek
- Mısır’ı işgal etmek için girişimde bulunmak
- Fransız-İngiliz düşmanlığını kızıştırıp artırmak
- Osmanlı’ya destek olmak
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
II,III
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Avrupalı Güçlerin Kuzey Afrika Rekabeti
I, III doğrudur. Mısırı işgal edemeyeceğinin bilincinde olan Almanya İngiltere ve Fransa arasında mısır üzerinden bir savaş çıkması için çaba sarf eder. Osmanlıya destek olması söz konusu değildir.
I, III doğrudur. Mısırı işgal edemeyeceğinin bilincinde olan Almanya İngiltere ve Fransa arasında mısır üzerinden bir savaş çıkması için çaba sarf eder. Osmanlıya destek olması söz konusu değildir.
Soru 62
- Bismarck’ın girişimi ile kurulur
- Üyeleri: Avusturya-Macaristan ve Rusya’dır
- İngiliz-Osmanlı ittifakına karşı bir oluşumdur.
- Boğazlardan geçiş, gündeme taşınan konulardan birisidir
Seçenekler
A
I,II
B
I,III,IV
C
I,IV
D
II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Tunus’un Fransa Tarafından İşgali
I,IV doğrudur.. Üyeleri arasında Avusturya Macaristan ile birlikte Almanya’da vardır. İngiltere ya karşı bir oluşum olduğu ve Osmanlı sorunu gündeme taşınsa bile Osmanlı İngiliz ittifakı söz konusu değildir. Bu anlaşmaya göre, Osmanlı Devleti 1878 Berlin Antlaşması’na dayanarak, Boğazlardan Üç İmparator Ligi aleyhine geçiş imkânı sağlarsa, müttefikler ortak hareket edeceklerdi. Daha açık bir ifadeyle İngiltere’nin Boğazlardan geçip Karadeniz’den kendisine saldırması korkusunu taşıyan Rusya, bu anlaşmayla böyle bir olasılığı önlemiş oluyordu. Ayrıca söz konusu ittifak, Balkanlardaki Osmanlı toprakları üzerinde şimdiye kadar çatışan iki gücün, Avusturya-Macaristan ve Rusya’nın ortak hareket etmesini sağlayan bir zemin meydana getirdi.
I,IV doğrudur.. Üyeleri arasında Avusturya Macaristan ile birlikte Almanya’da vardır. İngiltere ya karşı bir oluşum olduğu ve Osmanlı sorunu gündeme taşınsa bile Osmanlı İngiliz ittifakı söz konusu değildir. Bu anlaşmaya göre, Osmanlı Devleti 1878 Berlin Antlaşması’na dayanarak, Boğazlardan Üç İmparator Ligi aleyhine geçiş imkânı sağlarsa, müttefikler ortak hareket edeceklerdi. Daha açık bir ifadeyle İngiltere’nin Boğazlardan geçip Karadeniz’den kendisine saldırması korkusunu taşıyan Rusya, bu anlaşmayla böyle bir olasılığı önlemiş oluyordu. Ayrıca söz konusu ittifak, Balkanlardaki Osmanlı toprakları üzerinde şimdiye kadar çatışan iki gücün, Avusturya-Macaristan ve Rusya’nın ortak hareket etmesini sağlayan bir zemin meydana getirdi.
Soru 63
- Tunus, Cezayir ile birlikte Garp ocakları sistemine bağlı salyaneli eyaleti idi.
- Eyaletin idaresi zamanla dayıların/yerel beylerin eline geçti
- Fransız nüfusu 1864 te başladı. 1871 sonrasında arttı.
- 1871 fermanıyla Tunus’un idaresi, doğrudan Osmanlı merkezine bağlandı
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,IV
D
I,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Tunus’un Fransa Tarafından İşgali
Tümü doğrudur. 1871 de her ne kadar Tunus merkeze bağlansa da Fransız nüfusu artmıştır. Fransa aynı tarihlerde, 1870’deki Alman yenilgisinin yaralarını sarmaya çalışıyordu. Kuzey Afrika’da yeni bir sömürge elde etme bu bağlamda önemli idi. 1878’deki Berlin Kongresi’nde, İngiltere ve Almanya’nın Tunus’taki hâkimiyetine karşı çıkmayacaklarına dair işaretleri aldı. Fransızlar, 1881 yılı nisan ayında bazı Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını ihlal etmeleri gibi sudan bahaneler ileri Tunus’ta işgali başlattı
Tümü doğrudur. 1871 de her ne kadar Tunus merkeze bağlansa da Fransız nüfusu artmıştır. Fransa aynı tarihlerde, 1870’deki Alman yenilgisinin yaralarını sarmaya çalışıyordu. Kuzey Afrika’da yeni bir sömürge elde etme bu bağlamda önemli idi. 1878’deki Berlin Kongresi’nde, İngiltere ve Almanya’nın Tunus’taki hâkimiyetine karşı çıkmayacaklarına dair işaretleri aldı. Fransızlar, 1881 yılı nisan ayında bazı Tunus kabilelerinin Cezayir sınırını ihlal etmeleri gibi sudan bahaneler ileri Tunus’ta işgali başlattı
Soru 64
- İdari mali yetkiler uluslararası bir komisyonun denetimine geçer.
- Tunus’un borçlarını ödemesi için mali reform yapılması
- Tunus’a silah ithali yasaklanması, tüm kabileler itaat altına alınıp askeri vergi vermeleri sağlanması,
- Tunus’un Fransa ve diğer devletlerle mevcut anlaşmaları aynen devam etmesi
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Tunus’un Fransa Tarafından İşgali
II,III,IV Doğrudur. İdari mali yetkiler uluslararası komisyona değil Fransız elçisine geçer. Tunus beyi makamında kalır
II,III,IV Doğrudur. İdari mali yetkiler uluslararası komisyona değil Fransız elçisine geçer. Tunus beyi makamında kalır
Soru 65
- Süveyş kanalının açılması
- Hidiv İsmail’in müsrifliği
- Maltız olayı
- Urabi paşa isyanı
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III
D
I,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
İngiltere’nin Mısır’ı İşgali
Tümü Mısır’ın işgalinde etkili olan gelişmelerdir.
Tümü Mısır’ın işgalinde etkili olan gelişmelerdir.
Soru 66
- Maltızlı bir tüccar ile yerli halktan bir hamal arasında yaşanan ve ölümle sonuçlanan olay
- İngiliz ve İtalyan konsoloslar ile beraber yaklaşık 50 yabancı ve 150 yerli hayatını kaybetmesi
- İskenderiye Kalesi’nin önünde demirli İngiliz ve Fransız savaş gemilerin yarattığı işgal korkusu
- İtalyanların kendi vatandaşlarının hukukunu korumak iddiasıyla Mısır’ı işgali
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
III,IV
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
İngiltere’nin Mısır’ı İşgal
I,II,III Doğrudur.. IV yanlıştır. Zira kendi vatandaşlarının hukukunu korumak iddiasıyla Mısır’ı işgali için meşruiyet yaratan italya değil İngiltere olmuştur.
i
I,II,III Doğrudur.. IV yanlıştır. Zira kendi vatandaşlarının hukukunu korumak iddiasıyla Mısır’ı işgali için meşruiyet yaratan italya değil İngiltere olmuştur.
i
Soru 67
- Mısır’ın İngiltere tarafından işgali karşısında Fransa, karşı Osmanlıya taahhüt ettiklerini gerçekleştirmedi.
- Tunus’un Fransa tarafından işgali karşısında italya, Avusturya-Macaristan ve Almanya ikili ittifakına girmek için teşebbüste bulundu.
- Kuzey Afrika’nın Avrupalılar tarafından işgali karşısında Osmanlı devleti İslam birliği politikasını yeniden yürürlüğe soktu.
- Kuzey Afrika’nın Avrupalılar tarafından işgali karşısında Osmanlı devleti Bismarck’tan destek aldı
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Tunus’un Fransa Tarafından İşgali ve
İngiltere’nin Mısır’ı İşgali
I,II doğrudur. çünkü Kuzey Afrika’nın Avrupalılar tarafından işgali karşısında Osmanlı devleti İslam birliği politikasını yeniden yürürlüğe sokması doğru değildir. Sadece, Urabî’nin emperyalist kuvvetlere karşı kendi bağımsızlığını koruma mücadelesi vermesi, Osmanlı Devleti’nin egemenlik haklarını da ihlal etmekle birlikte, aslında Halifelik şemsiyesi altında kalması kaydıyla örtülü bir şekilde desteklenmiştir. Bu olay, II. Abdülhamid’in Avrupalı güçlerin yayılmacı politikalarına karşı bir koz olarak benimsediği İslam birliği siyasetinin iç politika alanını kısıtladığına bir örnektir. Her ne kadar Osmanlının Bismarck’ından destek talebi olsa da Bismarck’ın herhangi bir desteği söz konusu olmamıştır
İngiltere’nin Mısır’ı İşgali
I,II doğrudur. çünkü Kuzey Afrika’nın Avrupalılar tarafından işgali karşısında Osmanlı devleti İslam birliği politikasını yeniden yürürlüğe sokması doğru değildir. Sadece, Urabî’nin emperyalist kuvvetlere karşı kendi bağımsızlığını koruma mücadelesi vermesi, Osmanlı Devleti’nin egemenlik haklarını da ihlal etmekle birlikte, aslında Halifelik şemsiyesi altında kalması kaydıyla örtülü bir şekilde desteklenmiştir. Bu olay, II. Abdülhamid’in Avrupalı güçlerin yayılmacı politikalarına karşı bir koz olarak benimsediği İslam birliği siyasetinin iç politika alanını kısıtladığına bir örnektir. Her ne kadar Osmanlının Bismarck’ından destek talebi olsa da Bismarck’ın herhangi bir desteği söz konusu olmamıştır
Soru 68
- Sudan’daki Mehdi hareketi hukuken milliyetçi ayaklanmalardır.
- Mısır’daki Urabî hareketi de hukuken milliyetçi ayaklanmalardır.
- Her iki harekette İngiltere ve Osmanlıya karşı başlamış ve yıllarca savaşmışlardır.
- Osmanlı devleti her iki sorunu çözmek için asker göndermiştir.
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
IV
D
I,II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Sudan Sorunu
I,II doğrudur. Sudandaki hareket Osmanlı ya karşı değil mısır hıdivine karşı başlamıştır. Hıdivle mehdi hareketi arsında yıllarca savaş olmuştur. Urabi isyanı İngiliz aleyhtarıdır. Osmanlı devletinin her iki olayda da asker göndermesi söz konusu değildir
.
I,II doğrudur. Sudandaki hareket Osmanlı ya karşı değil mısır hıdivine karşı başlamıştır. Hıdivle mehdi hareketi arsında yıllarca savaş olmuştur. Urabi isyanı İngiliz aleyhtarıdır. Osmanlı devletinin her iki olayda da asker göndermesi söz konusu değildir
.
Soru 69
- Bosna-Hersek eyaleti Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacaktı.
- İdaresi, Osmanlı ve Avusturya-Macaristan arasında ortaklaşa üstlenilecekti
- Savunma, yargı, posta, para politikası ise Avusturya-Macaristan’a bağlı olacaktı.
- Osmanlı askerleri ve Türk nüfusu bölgeyi terk edecekti.
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,II,III
D
II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Avusturya İşgali Sonrasında Bosna-Hersek
I,II,III doğrudur. Antlaşmada “Osmanlı askerleri ve Türk nüfusu bölgeyi terk edecekti” gibi bir karar yoktur.
I,II,III doğrudur. Antlaşmada “Osmanlı askerleri ve Türk nüfusu bölgeyi terk edecekti” gibi bir karar yoktur.
Soru 70
- Müslüman, Sırp ve Hırvat bütün erkekleri askerlikle yükümlü kılındı
- 1858 arazi kanunnamesinin yerine Avusturya arazi kanunun uygulanması
- Avusturya’nın “Bosna Milliyetçiliği” adıyla yeni reform programı uygulaması
- Bosna’da yerel Müslüman Halk Örgütü ve yeni partiler kurulmaya başlandı.
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,IV
C
I,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Avusturya İşgali Sonrasında Bosna-Hersek
Tümü doğrudur.
Tümü doğrudur.
Soru 71
1854-1874 yılları arasındaki 20 yılda Osmanlı Devleti kaç defa borçlanmıştır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
1854-1874 yılları arasındaki 20 yılda Osmanlı Devleti 15 defa borçlanmıştır.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Ünite 5
Soru 1
Teselya Savaşı olarak da bilinen Osmanlı-Yunan Savaşı hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1874
B
1879
C
1892
D
1888
E
1897
Açıklama:
Yunan ordularının Teselya bölgesine girerek başlattığı savaş 13 Nisan 1897 yılında başlamıştır. Doğru seçenek E’dir.
Soru 2
1897’deki Osmanlı-Yunan Savaşı’nı bitiren antlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
Teselya Antlaşması
B
Paris Antlaşması
C
Berlin Antlaşması
D
Uşi Antlaşması
E
İstanbul Antlaşması
Açıklama:
4 Aralık 1897 tarihinde imzalanan İstanbul Antlaşması ile Türk-Yunan Savaşı bitmiştir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 3
93 Harbi olarak da bilinen savaşta Osmanlı kime karşı savaşmıştır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Sırbistan
C
Almanya
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
93 Harbi diğer adı ile 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi Ayastefenos (Yeşilköy) antlaşması ile sonuçlanmıştır. Dolayısıyla doğru seçenek E’dir.
Soru 4
Aşağıdaki ırklardan hangisi Makedonya’da bulunan halklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Bulgarlar
B
Sırplar
C
Boşnaklar
D
Türkler
E
Almanlar
Açıklama:
Makedonya’da etnik yapıyı oluşturan Rum, Bulgar, Arnavut, Ulah, Sırp, Boşnak, Pomak, Roman ve Türk gibi unsurlara ilaveten Müslümanlar, Hıristiyanlar, Museviler ve bu dinlere ait çeşitli mezhepler bulunmaktaydı. Doğru seçenek E’dir.
Soru 5
I- Sırbistan
II- Karadağ
III- Romanya
Yukarıdaki devletlerden hangisi 1878 Berlin Antlaşması sonrasında bağımsızlığını kazanmışlardır?
II- Karadağ
III- Romanya
Yukarıdaki devletlerden hangisi 1878 Berlin Antlaşması sonrasında bağımsızlığını kazanmışlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
1878 Berlin antlaşmasına göre, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız olmuştur. Doğru seçenek E’dir.
Soru 6
Bulgar Prensliği tam bağımsızlığını hangi yılda ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1903
B
1905
C
1906
D
1907
E
1908
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu iç karışıklıkların sağladığı fırsatı değerlendiren Bulgar Prensliği, 1908’de bağımsızlığını ilan ederek İstanbul’dan tamamen ayrıldı. Doğru seçenek E’dir.
Soru 7
Osmanlı’da Ortodoksluğu kullanarak hedeflerine ulaşmaya çalışan devlet hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Yunanistan
C
Almanya
D
Avusturya
E
Rusya
Açıklama:
Rusya savaşı ve din kozunu (özellikle Ortodoksluğu) en çok kullanan kuzeydeki temel güçtü. Osmanlı Devleti’nin batı bölgelerindeki topraklarını sürekli tehdit ediyordu. Doğru seçenek E’dir.
Soru 8
Rumeli Genel Müfettişliğine 1902 yılında Avrupalı devletlerin isteği ile atanan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Zeki Paşa
B
Ethem Paşa
C
Talat Paşa
D
Enver Paşa
E
Hüseyin Hilmi Paşa
Açıklama:
8 Aralık 1902’de Selanik’te göreve başlayan Hüseyin Hilmi Paşa, Avrupalı devletlerin de olumlu bulmasıyla, Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine tayin edildi. Doğru seçenek E’dir.
Soru 9
Rumeli Müfettişliği ne zaman kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
Trablusgarp Savaşı sırasında
B
I. Dünya Savaşı sırasında
C
31 Mart Ayaklanması sonrası
D
Balkan Savaşları sonrası
E
II. Meşrutiyet’in ilanından sonra
Açıklama:
II. Meşrutiyet’tin ilanından sonra Rumeli Müfettişliği kaldırıldığı için Hüseyin Hilmi Paşa’nın görevi de bitti. Doğru seçenek E’dir.
Soru 10
II. Meşrutiyet’in ilanı sırasında doğan karışıklar sırasında Avusturya-Macaristan hangi bölgeyi işgal etmiştir?
Seçenekler
A
Karadağ
B
Sırbistan
C
Arnavutluk
D
Makedonya
E
Bosna-Hersek
Açıklama:
Meşrutiyet’in ilanı sonrasında doğan karmaşık ortamda Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek’i işgal etmiştir. Doğru seçenek E’dir.
Soru 11
- Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurulan örgüttür
- Düzenledikleri silahlı eylemler neticesinde Osmanlı-Yunan savaşının başlamasına neden olmuştur
- Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccar tarafından kurulmuştur
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Etnik-i Eterya, Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccar tarafından Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurulan örgüttür. Örgüt, düzenlediği silahlı eylemler neticesinde Osmanlı-Yunan savaşının başlamasına neden olmuştur. Dolayısıyla tüm bilgiler doğrudur ve cevap E'dir.
Soru 12
Yunanistan'ın Girit üzerinden Osmanlı ile savaş başlatmak istemesine batılı devletlerin sıcak bakmamasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mevcut koşullarda Osmanlı'nın savaşta daha avantajlı olacağı endişesi
B
Yunanistan'ın Girit üzerinde hakimiyet kurmasının kendi ülke çıkarları açısından tehlikeli olarak algılanması
C
Çok fazla can kaybına yol açabilecek bir savaş olmasından endişelenilmesi
D
Girit'in savaş sebebi olabilecek kadar değerli görülmemesi
E
Başlayacak savaşın tüm Avrupa devletlerini etkileyebilecek büyüklüğe erişmesi endişesi
Açıklama:
Mevcut koşullarda Osmanlı'nın savaşta daha avantajlı olacağı endişesiyle batılı devletler Yunansitan ile Osmanlı'nın savaşmasını desteklememişlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
13 Nisan 1897'de Osmanlı'nın Yunanistan'a savaş ilan etmesine neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Estiye şehrindeki Türkleri kurtarmak için adaya gelen gemiye Yunan askerlerinin ateş açması
B
Yunan kralı ve hükümetinin Girit’e gönüllü ve silah taşımaya başlaması
C
Yunanlıların Kalabaka’da Osmanlı sınırlarını ihlal ederek 10 km kadar içeri girmeleri
D
Yunanistan'ın icraatları nedeniyle Rus, Fransız, İtalyan ve Avusturyalı askerler tarafından Girit'in işgal edilmesi
E
Girit olayları üzerine Avrupa devletlerin Osmanlı'ya nota vermesi
Açıklama:
Yunanistan ile Osmanlı savaşının başlamasına kadar geçen süreçte gerilimi tırmandıran pek çok olay gerçekleşmiştir. Yukarıdakilerin tamamı bu olaylardandır. Ancak Yunanlıların Kalabaka’da Osmanlı sınırlarını ihlal ederek 10 km kadar içeri girmeleri, Osmanlı'nın savaş ilan etmesiyle sonuçlanan en son gelişmedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisinde Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Yunanlıların Teselya bölgesini savaşın başlangıç merkezi olarak seçmelerinin iki temel nedeni doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı'nın askeri varlık açısından gücünün sınırlı olduğu bir bölge olması - Teselya bölgesinden bir şekilde Selanik’e ilerleme fırsatı bulmak istemesi
B
Girit adasındaki ilhak kararını ve çıkarmasını unutturmak istemesi - Teselya bölgesinden bir şekilde Selanik’e ilerleme fırsatı bulmak istemesi
C
Girit adasındaki ilhak kararını ve çıkarmasını unutturmak istemesi - Osmanlı'nın askeri varlık açısından gücünün sınırlı olduğu bir bölge olması
D
Osmanlı'nın askeri varlık açısından gücünün sınırlı olduğu bir bölge olması - Bölgede Rum nüfusun fazla olması
E
Bölgede Rum nüfusun fazla olması - Teselya bölgesinden bir şekilde Selanik’e ilerleme fırsatı bulmak istemesi
Açıklama:
Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Yunanlıların Teselya bölgesini savaşın başlangıç merkezi olarak seçmelerinin iki temel nedeni Girit adasındaki ilhak kararını ve çıkarmasını unutturmak ve Teselya bölgesinden bir şekilde Selanik’e ilerleme fırsatı bulmak istemesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
- Yunanistan'ın Osmanlı karşısındaki vur-kaç taktiğinin başarılı olması
- Avrupalı devletlerin Yunanistan’ın yıpranmasına göz yummak istememeleri
- II. Abdülhamid’in barışsever tutumu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Osmanlı'nın Yunanistan ile giriştiği savaşta zafer kazanarak ilerliyor olsa bile ateşkes imzalamayı kabul etmesinde, Avrupalı devletlerin Yunanistan’ın yıpranmasına göz yummak istememeleri ve II. Abdülhamid’in barışsever tutumu etkili olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı-Yunan savaşının Osmanlı devleti açısından ortaya çıkan sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Savaş öncesi ve sonrası süreçte Osmanlı açısından çok büyük bir başarı olmuştur
B
Kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu
C
Kısmen de olsa “hasta adam” imajı ortadan kalkmıştır
D
Savaş başlamadan önce gösterdiği diplomatik girişimler başarılı olmuştur
E
Sahada kazandığını masada kaybettiği bir savaş olmuştur
Açıklama:
Osmanlı devleti bu savaşta zafer kazanmaya yakınken ateşkes sonrası yürütülen diplomatik girişimler başarılı olmamıştır; hatta savaşta elde ettiği yerleri bile iade etmek zorunda kalmıştır. Bu nedenle savaş öncesi ve sonrası süreçte Osmanlı açısından bütünüyle çok büyük bir başarı olduğunu söylemek mümkün değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
- Girit'in Osmanlı toprağı olduğu kabul edilmiş ve Yunanistan'ın bölgedeki askerlerini çekmesi zorunlu tutulmuştur
- Yunanistan Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir
- Avrupalı devletler savaşın başlangıcında ilan ettikleri tarafsızlıklarını barış antlaşmasında da sürdürmüşlerdir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Savaş, Girit nedeniyle çıkmasına rağmen barış antlaşmasında Girit ile ilgili hiçbir madde yer almamıştır. Yunanistan Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir ancak ödeyeceği miktar Osmanlı'nın savaş için harcadığı paranın çok azıdır. Avrupalı devletler savaşın başlangıcında ilan ettikleri tarafsızlıklarını barış antlaşmasında Yunanistan'ın lehine olacak şekilde bozmuşlardır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 18
- Vali müslüman ise yardımcısı Hristiyan olacak ya da tam tersi
- 80 kişilik vilayet meclisinin 49'u Hristiyan, 31'i ise müslüman olacak
- Memurlar yerli olmayan halktan atanacak
- Rumca, Türkçe gibi resmi dil olacak
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Osmanlı'nın Girit sorununu çözmek için adadaki ileri gelenlerle yaptığı antlaşmada şu gibi maddeler yer almıştır: Vali ve yardımcılarının hangi dinden olacağı belirtilmişti. 80 kişilik vilayet meclisinin 49'u Hristiyan, 31'i ise müslüman olacaktı. Memurların yerli halktan olması tercih edilecekti. Rumca, Türkçe gibi resmi dil olacaktı. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi 1878 Berlin Antlaşması ile Osmanlı'ya bağlı topraklarda meydana gelen değişimler açısından yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu
B
Bulgaristan sınırları küçültülerek Osmanlı'ya vergi veren bir prenslik yapıldı
C
Bulgaristan'ın bir bölümü Doğu Rumeli adıyla ve başına Hırisityan bir vali atanmak şartıyla Osmanlı'ya bağlı özerk bölge yapıldı
D
Makedonya Rusya'ya bağlı özerk bir bölge yapıldı
E
Bulgaristan'ın sınırları küçültülerek farklı yönetimsel özelliklere sahip üç bölgeye ayrıldı
Açıklama:
1878 Berlin antlaşmasına göre, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu. Bulgaristan sınırları küçültülerek üç bölgeye ayrıldı: Birinci bölge, Bulgaristan adıyla Osmanlı Devletine vergi veren bir prenslik yapıldı. İkinci bölge Doğu Rumeli adı ve başına Hıristiyan bir vali atamak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bağlı özerk bir bölge yapıldı. Üçüncü bölge Makedonya ise ıslahat yapılmak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bırakıldı. Dolayısıyla D şıkkı doğrudur.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Rus Çarı II. Nikola ile Avusturya Macaristan İmparatoru Franz Josef'in Mürzsteg kentinde Makedonya sorunu ile ilgili imzaladıkları antlaşmada yer alan maddeler açısından doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Reformları Osmanlı yapacak ancak, Rusya reformlar esnasında sivil memurla reformları kontrol edecek
B
Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilere göre yeniden belirlenecek
C
İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacak
D
İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacak
E
Osmanlı Devleti reformları bir an önce başlatacak
Açıklama:
A seçeneği dışındaki tüm seçenekler doğrudur. A seçeneğindeki "Reformları Osmanlı yapacak" ifadesi de doğrudur ancak Rusyanın reformlar esnasında sivil memurla reformları kontrol edeceği bilgisi yanlıştır. Bu kontrolü Avusturya-Macaristan'ın yapması kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla doğru şık A'dır.
Soru 21
Batılı devletler için Yunanistan vasıtası ile Osmanlı Devleti ve toprakları üzerinde siyaset yapma imkanını veren düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa’nın birliği
B
Faşizm
C
Demokrasi
D
Milliyetçilik
E
Balkanların birliği
Açıklama:
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki Londra protokolüne dayanmaktadır. Bu fikrin hayatiyet bulması ise, 1830 yılındadır. Bütün bu sürece İngiltere, Rusya ve Fransa dahil oldu. Bu nedenle, bu tarihten sonra Yunanistan batılı güçlerin kontrolünde olup, davranışları da çoğu kere onların onayına bağlıydı. 1860’lı yıllardan itibaren Yunan anayasasına girmiş olan “Büyük Yunan Ülküsü” ve etrafında oluşan millet ve milliyetçilik tartışmaları, Batılı devletler için Yunanistan vasıtası ile Osmanlı Devleti ve toprakları üzerinde siyaset yapma imkanını da vermişti. Özellikle Rusya’nın Balkanlardaki politikalarına da yardım eden bu durum, her olay ve savaş esnasında tekrar tekrar gündemdeki yerini almıştır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Girit Adasındaki müslümanları göçe iten sebepler arasında değildir?
Seçenekler
A
Asayişin olmaması
B
Müslüman Türk köylerinin yakılıp yıkılması
C
“Etnik-i Eterya” gibi örgütlerin kurulması
D
Müslümanların silahlandırılmaması
E
Anadolu’nun tarım yönünden zengin oluşu
Açıklama:
Olayların sürekliliği ve ağır baskılar yüzünden Müslüman halk göç etmek zorunda kalmıştı. Asayişin olmaması, sürekli Türkleri rahatsız ediyordu. Müslüman Türk köyleri yakılıp yıkılıyordu. Ellerinde hiçbir şey kalmayan Müslüman ahali için adada yaşamak hem cazibesini yitirmiş hem de gittikçe tehlikeli hale gelmişti. Girit’in Hanya şehrinde Müslümanlar silahlanma isteğini dile getiriyorlardı. Bu durumu Yunan ve Avrupa basını daha da abartarak Girit konusunda Yunan halkını kışkırtıyorlardı. Olayların uzaması üzerine önce adadaki vali istifa etti. Valinin istifasının gerçek nedeni ise, Yunan halkın isyan etme konusunda haklı olduklarını ima etmekti, ancak resmi söylemi, elindeki yetkilerle düzenleme yapamayacağı şeklindeydi. Nitekim, valinin adayı terk etmesi Rumların iştahını kabarttı. Kandiye’de Müslümanlara karşı başlayan hareket ve Yunanistan ile birleşme bildirilerine, adanın ikinci büyük şehri olan Resmo da katıldı. Olaylar Hanya’ya ulaşınca, Yunan yanlısı tutum alan batılı devletler adadaki vatandaşlarını tahliye ettiler.
Soru 23
Yunan yardım gemilerinin Pire Limanı’ndan Girit’e gittiği için yapılan ve milliyetçi sloganların atıldığı gösteriye Yunan kralının katılma sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rum halkının yardıma ihtiyacı olduğunu göstermek için
B
Yunan milliyetçiliği yapmadığı yönündeki tepkileri dindirmek için
C
İngiltere ve Rusya başta olmak üzere Batılı güçlerin desteklerindan dolayı
D
Diğer Balkan halklarının Yunanistan’dan taraf olmaları sebebiyle oluşan kendine güven duygusundan
E
Osmanlı’nın zayıf durumundan aldığı cesaretten dolayı
Açıklama:
Adadaki durumun kontrolden çıktığını anlayan Osmanlı Devleti mevcut kuvvetlerle durumun çözülemeyeceğini bildiğinden, yaklaşık bin kişilik bir kuvveti adaya ilave askeri güç olarak gönderdi. Ancak, Adaya asker gönderilmesi, Yunanistan’ı rahatsız etmişti. Zaten bir bahane ile Girit olaylarına müdahil olma fırsatını kolluyordu. Bu sırada, Ada’nın Estiye şehrindeki Türkleri kurtarmak için adaya gelen gemiye Yunan askeri ateş açtı. Yunan hükümetine çekilen notaya, Yunan kralı ve hükümeti Girit’e gönüllü ve silah taşımaya başlayarak karşılık verdi. Hatta büyük bir gösterişle yardım gemilerini Pire Limanı’ndan Girit’e gönderdiler. Milliyetçi sloganların atıldığı gösteriye kral da bizzat katılmıştı. Bunun iki sebebi vardı: Birincisi kendisi Yunan asıllı olmayıp (Danimarka asıllı idi) Yunan milliyetçiliği yapmadığı yönündeki tepkileri dindirmek. İkincisi ise, bizzat kral tarafından güya Rum halkına yardım için gemiler gönderildiğini, başka bir amacı olmadığı yönündeki beyanlarla batılı devletleri ikna etmekti. Aslında ikisinde de başarılı olmuş görünüyordu. Özellikle batılı devletler sözden öteye gitmeyen basit tepkiler gösterdiler. Bu arada gemiler de yola çıkmıştı.
Soru 24
Girit olayları üzerine Avrupa devletlerinin Yunanistan’a verdiği nota aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa devletleri tarafından ortak bir yönetim kurulacaktır.
B
Girit adası Yunanistan’a bırakılacaktır.
C
Girit’in idaresi için Osmanlı Devleti bir tür muhtariyet sağlayacaktır.
D
Yunanistan tüm askeri gücünü Girit’ten çekecektir.
E
Adadaki tüm silahlar toplanacaktır.
Açıklama:
Girit olayları üzerine Avrupa devletleri Yunanistan’a şöyle bir nota vermişlerdi: 1. Girit adası hiçbir şekilde Yunanistan’a terk edilemez. 2. Girit’in idaresi için Osmanlı Devleti bir tür muhtariyet sağlayacaktır. Bu iki şartın oluşması için önce Yunanistan’ın adadan askerini çekmesi gerektiği bildirildi. Ancak bu bildiriye Yunan hükümeti, kamuoyu baskısı yüzünden ret cevabı verdi.
Soru 25
Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a ne zaman savaş ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
20 Kasım 1878
B
13 Nisan 1897
C
16 Nisan 1897
D
17 Mayıs 1897
E
20 Mayıs 1897
Açıklama:
13 Nisan 1897 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a savaş ilan edildi. Önce Atina elçisi geri çağırıldı. İstanbul’daki Yunan elçilik mensupları da sınır dışı edildi. Ancak Osmanlı Devleti’nde faaliyet gösteren Yunan uyruklu tüccarlar meselesi ortaya çıktı. Devletler 80 bine yaklaşan tüccarın sınır dışı edilmesi durumunda, Yunan ekonomisine büyük bir zarar vereceğini bildirdiler ve Yunan hükümetinin bu zararı karşılamasını istediler. Zira bu durumdan sorumlu olan kendi hükümetleri idi. Bu kadar çok tüccarın sınır dışı edilmesi, Yunan tüccarlarla iş yapan İngilizleri de kızdırmıştı. Osmanlı hükümetinin sınır dışı etmekteki kararlı tutumu üzerine İngiltere, bu tüccarları bir gecede kendi vatandaşlığına geçirdi.
Soru 26
Dömeke Meydan Savaşı’nı kazanan Osmanlı Paşası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hüseyin Hilmi Paşa
B
Mehmed Rıza Paşa
C
Müşir Ethem Paşa
D
Ali Rıza Paşa
E
Midhat Paşa
Açıklama:
Osmanlı askerinin kara savaşında Yunan ordusunu yeneceği kesindi. Ancak Yunanlar, Osmanlı Devleti harp ilan etmeden önce vur-kaç taktiği ile geniş araziye yayılma politikası izledi. Hatta bazı başarılar da kazandılar. Ancak, Osmanlı ordusu ilerlemeye başlayınca bu durum aleyhlerine döndü. Osmanlı ordusu taarruza geçtiği günün ertesinde önce Milano geçidini, sonra Yenişehir’i ardından da Tırhala’yı ele geçirdi. Bu üç mühim yeri bir hafta içinde almıştı. Üstelik bu süre zarfında Yunanistan içlerinde ilerlemeye de başlamıştı. Yunanlar geniş bir alana yayılarak hata yaptıklarını düşündükleri için bütün güçlerini Dömeke’ye topladılar. Bunun üzerine Müşir Ethem Paşa Osmanlı ordusunu bu bölgeye sevk etti. Böylece savaş, bir meydan muharebesi haline dönüştü. 40 bin kişilik Yunan ordusu karşısında Osmanlı ordusu bariz bir zafer kazandı (17 Mayıs 1897). Öyle ki, Osmanlı ordusunun önünde Atina’ya giden yolda asker denilebilecek doğru dürüst bir güç bile kalmamıştı.
Soru 27
Dömeke Meydan savaşı sonrası imzalanan ateşkes antlaşması sonrası Rus çarının Sultan II. Abdülhamid’e yaptığı ateşkes ve barış çağrısındaki temel esaslardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı askerleri adadan çıkacaktır.
B
Vali ve vali yardımcısı hristiyan olacaktır.
C
Vali ve vali yardımcısı müslüman olacaktır.
D
Osmanlı Devleti’nin toprak kaybı olmayacaktır.
E
Gümrük ve vergi gelirleri Osmanlı’nın olacaktır.
Açıklama:
Yunanistan’da iktidar değişikliği oldu. Yeni hükümet ilk icraat olarak, Atina üzerine yürüme ihtimali olan Osmanlı ordusunun durdurulması için bütün batılı devletler nezdinde girişimlerde bulundu. Yeni Yunan hükümeti Avrupa kamuoyunu etkilemek için savaşta gazetecilerin ve Hıristiyanların yok edildiği iddialarını dile getirerek propaganda maksatlı suçlamalar yapıyordu. Özellikle Rus çarı bu çağrıdan sonra Sultan II. Abdülhamid nezdinde özel teşebbüste bulundu. Yapılan barış çağrılarına zaten savaş istemeyen Osmanlı Devleti olumlu yanıt verdi ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes imzalandı. Rus çarının Sultan II. Abdülhamid’e yaptığı ateşkes ve barış çağrısında iki temel esas vardı. Birincisi, Osmanlı Devleti’nin toprak kaybı olmayacaktır. İkincisi ise Girit’te muhtariyet kurulacaktı. Ancak, bu muhtariyet daha sonra geliştiği gibi Osmanlı askerlerinin adadan çıkarılmasını içermiyordu. Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs 1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı. Öyleki, toplam süre bir aydır. Bu bir aylık dönem sonucunda Osmanlı ordusunun nihai kazancı; 93 (1877-78) harbinden sonra alınan parlak bir zafer idi.
Soru 28
Osmanlı Devleti’nin Girit’i kontrol altına almak için adadaki ileri gelenlerle yaptığı antlaşmada aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Vali Müslüman ise yardımcısı Hıristiyan olacak
B
Vali Hıristiyan ise yardımcısı Müslüman olacak
C
80 kişilik vilayet meclisinin 49’u Hıristiyan, 31’i de Müslümanlardan oluşacak
D
Memurlar yerlilerden tercih edilecek
E
Kağıt para kullanılacak
Açıklama:
Osmanlı Devleti Girit’i kontrol altına almak için adadaki ileri gelenlerle, daha doğrusu asilerle bir antlaşma yaptı. Bu antlaşma maddeleri bugün bile ilginç denilebilecek hükümleri ihtiva ediyordu. Örneğin, atanacak genel vali ve yardımcısının mensup olacağı din tespit edilmişti. Genel vali Müslüman ise yardımcısı Hıristiyan olacak, Vali Hıristiyan ise yardımcısı Müslüman olacaktı. 80 kişilik vilayet meclisinin 49’u Hıristiyan, 31’i de Müslümanlardan oluşacaktı. Memurlar yerlilerden tercih edilecekti. Adada yaşayanların çoğunun Hıristiyan olması nedeniyle memur kadrolarını ele geçirecekleri düşüncesi yaygındı. Rumca, Türkçe gibi resmi dil olacaktı. Kağıt para kullanılmayacaktı. Basın hürriyeti sağlanacaktı. Bu maddenin propaganda amaçlı kullanılmak için konulduğu ortada idi. Gümrük ve vergi gelirlerinin yarısı doğrudan adaya tahsis edilecekti. Bu madde de adanın kendi maliyesini oluşturma çabasına destek idi. Jandarma ve adliye teşkilatının kurulması maddesiyle de, bağımsız devletin asayişi sağlama noktasındaki temelleri atılmış oluyordu.
Soru 29
İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya Girit konusunda Yunan Hükümetine neden nota vermiştir?
Seçenekler
A
Müslüman ahalinin göçe zorlanması
B
Müslüman halka karşı girişilen düşmanca tavırlar ve şiddetli baskılar
C
Müslümanlara yapılan katliamlar
D
Müslümanların silahlanma isteği
E
Yunanistan’ın, adaya asker çıkararak adanın Yunanistan’a ilhakını ilan etmesi
Açıklama:
Yunanistan’ın bu davranışı, İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya’nın Akdeniz ve ada üzerindeki dengeleri açısından çatışmaktaydı. Yunan hükümetine nota vererek adanın Osmanlı Devleti’ne kalacağını bildirdiler. Ancak ada halkına da muhta riyet verileceği müjdesini verdiler. Yunanistan’ın tutumundan vazgeçmemesi üzerine söz konusu büyük devletler adayı önce ablukaya aldılar. Sonra da fiilen el koydular. Ada tarihinde ilginç bir durum ortaya çıktı. Ada bir yandan Yunalılarca işgal edilmiş ancak kazanılamamıştı. Diğer yandan ada işgal edilmiş, ancak Osmanlı Devleti’nin toprağı olduğu halde elinden çıkmıştı. Bu iki yönlü durum, adada gelecekti sorunların da habercisi idi.
Soru 30
Etnik-i Eterya kimler tarafından oluşturulmuş bir örgüttür?
Seçenekler
A
Müslüman halk
B
İngiliz milliyetçileri
C
Misyonerler
D
Yunan milliyetçileri
E
Rus milliyetçileri
Açıklama:
Batılı devletler, kendi aralarındaki ihtilaflarda bile her zemin ve şartta Yunanistan’dan yana tercihlerini kullanmak için birbirlerini iknaya çalışmaktaydı. Özellikle 1878 Berlin konferansı esnasında İngiltere’nin Yunanistan’dan yana tavır takınması ve bu amaçla, Rusya ve Bulgaristan’ı dizginlemesi, Atina’daki idarecileri oldukça cesaretlendirdi. Yunanistan, Girit konusunu yeniden ısıtarak Batılı ülkelerin gündemine getirdi. Hatırlamak gerekirse, geçmişte 20 Kasım 1878 Halepa fermanı ile Girit adasına verilen geniş yetkiler daha doğrusu muhtariyetler, hem adadaki Rumları cesaretlendirmiş, hem de Yunanistan’ın ada ile birleşme arzusunu körüklemiştir. Yunan milliyetçilerinin oluşturduğu “Etnik-i Eterya” gibi örgütler, bu amaçla çalışmalarını hızlandırmıştı. Bu nedenle bölgede olaylar durulmamış, adada yaşayan Müslümanlar üzerinde baskılar artmıştı. Tabii olarak, Müslüman-Türk halk da gelişmelerden rahatsız olmuş ve tepkilerini ortaya koymuşlardı.
Soru 31
1894 yılında Makedonya ve Girit’i Yunanistan'a katmak amacıyla kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnik-i Eterya
B
Taşnak
C
Eoka
D
Mavri Mira
E
Enosis
Açıklama:
Etnik-i Eterya: Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccarın, Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurdukları örgütün adıdır. Kısa bir sürede büyük gelişme gösteren örgütün belkemiğini Yunan subayları oluşturuyordu. Cemiyet, Yunan hükümeti üzerindeki etkisinin yanı sıra, 1896 Girit Ayaklanması sırasında bölgeye yardım gönderilmesini de sağladı. Makedonya’da çeteler halinde düzenledikleri silahlı eylemler neticesinde, 1897 yılında Osmanlı-Yunan savaşının başlamasına neden oldu. Ancak, Yunanistan'ın aldığı ağır yenilgi neticesinde, 1899’da dağıldı. Doğru cevap A’dır.
Soru 32
Girit sorunu ve Yunanlıların tahrikleri neticesinde Osmanlı Devleti’nin Yunanistan’a savaş ilan ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1895
B
1896
C
1897
D
1898
E
1899
Açıklama:
Yunanlılar harekete geçerek Teselya sınırında ihlal ve tahrik eylemlerine başvurdu. Osmanlı Devleti ile harp isteyen Yunan kamuoyunu Makedonya üzerinden harekete geçirmek istediler. 1897 yılı Nisan ayının başlarında Kalabaka’da Osmanlı sınırlarını ihlal ederek 10 km kadar içeri girdiler. Bu hareketi Osmanlı askerleri geri püskürtmüştü, ancak bu durum bir savaş sebebi idi. Ancak Sultan II. Abdülhamid savaş taraftarı değildi. Yunanistan'ın diplomatik yollardan kontrol altına alınmasından yana idi. Bu nedenle ilk önce İstanbul'daki bütün elçilerle durumun müzakere edilmesi yoluna gidildi. Sadece Avusturya elçisi, Avusturya'nın Balkanlardaki çıkarları için savaş yanlısı tutum sergiliyordu.
Yukarıdaki gelişmeler neticesinde, 13 Nisan 1897 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan'a savaş ilan edildi. Doğru cevap C'dir.
Yukarıdaki gelişmeler neticesinde, 13 Nisan 1897 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan'a savaş ilan edildi. Doğru cevap C'dir.
Soru 33
17 Mayıs 1897’de Osmanlı-Yunan orduları arasında yapılan ve Osmanlıların galibiyetiyle sonuçlanan meydan savaşı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milano
B
Dömeke
C
Teselya
D
Yenişehir
E
Tırhala
Açıklama:
Osmanlı ordusu taarruza geçtiği günün ertesinde önce Milano geçidini, sonra Yenişehir’i ardından da Tırhala’yı ele geçirdi. Bu üç mühim yeri bir hafta içinde almıştı. Üstelik bu süre zarfında Yunanistan içlerinde ilerlemeye de başlamıştı. Yunanlar geniş bir alana yayılarak hata yaptıklarını düşündükleri için bütün güçlerini Dömeke’ye topladılar. Bunun üzerine Müşir Ethem Paşa Osmanlı ordusunu bu bölgeye sevk etti. Böylece savaş, bir meydan muharebesi haline dönüştü. 40 bin kişilik Yunan ordusu karşısında Osmanlı ordusu bariz bir zafer kazandı (17 Mayıs 1897). Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs 1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı. Doğru cevap B’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı-Yunan Savaşı’nın sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı, kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini göstermiş oldu.
B
Müslüman dünya içinde Sultan II. Abdülhamid’e halife olarak bağlılık ve güven arttı.
C
Osmanlı, savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı.
D
Alman nüfuzu, askeriyenin içinde ve devletin kademelerinde arttı.
E
Osmanlının “hasta adam” imajı tamamen ortadan kalktı.
Açıklama:
Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs 1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı. Öyle ki, toplam süre bir aydır. Bu bir aylık dönem sonucunda Osmanlı ordusunun nihai kazancı; 93 (1877-78) harbinden sonra alınan parlak bir zafer idi. Bu harbin özellikle de Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından birçok önemli neticeleri olmuştur. En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
Yunanistan karşısında elde edilen bu başarı birçok açıdan önemli idi. Müslüman dünya içinde Sultan II. Abdülhamid’e halife olarak bağlılık ve güven arttı. Dünyanın çeşitli bölgelerindeki Müslümanlar bağlılıklarını ve tebriklerini bildiren telgraflar çekti. Ancak bu durum karşısında İngiltere, zaten kuşku ile baktığı hilafet kurumuna bakış açısını değiştirdi. 93 harbinden sonra kazanılan Dömeke meydan muharebesi Osmanlı ordusu için de büyük bir moral oldu. Diğer taraftan Alman nüfuzu, askeriyenin içinde ve devletin kademelerinde arttı. Alman İmparatorunun İstanbul’u ziyareti bu durumu daha da pekiştirdi. Hatta Babıâli’ye göre bu sonuçla, Alman sistemine göre dizayn edilmiş askerler ve ordu iyi bir sınav verdi. Doğru cevap E’dir.
Yunanistan karşısında elde edilen bu başarı birçok açıdan önemli idi. Müslüman dünya içinde Sultan II. Abdülhamid’e halife olarak bağlılık ve güven arttı. Dünyanın çeşitli bölgelerindeki Müslümanlar bağlılıklarını ve tebriklerini bildiren telgraflar çekti. Ancak bu durum karşısında İngiltere, zaten kuşku ile baktığı hilafet kurumuna bakış açısını değiştirdi. 93 harbinden sonra kazanılan Dömeke meydan muharebesi Osmanlı ordusu için de büyük bir moral oldu. Diğer taraftan Alman nüfuzu, askeriyenin içinde ve devletin kademelerinde arttı. Alman İmparatorunun İstanbul’u ziyareti bu durumu daha da pekiştirdi. Hatta Babıâli’ye göre bu sonuçla, Alman sistemine göre dizayn edilmiş askerler ve ordu iyi bir sınav verdi. Doğru cevap E’dir.
Soru 35
1897’de meydana gelen savaş sonucunda Yunanistan-Osmanlı Barışını sağlayan konferans aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Roma
B
Atina
C
Teselya
D
İstanbul
E
Ayastefanos
Açıklama:
Yunanistan ile yapılan İstanbul konferansı aslında batılı veya büyük devletlerin ikiyüzlülüğünün bir göstergesi idi. Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi. Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu. Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgelerin Osmanlı Devleti’ne bırakılması gibi göstermelik toprak terki ile toprak kaybı veya kazanılmaması esası üzerine görüşmeler sürdürüldü. Savaş öncesi statüko için büyük devletler bastırıyordu. Kesin barış antlaşması 13 Kasım’a kadar sarktı. Girit yüzünden çıkan bu savaşta, Girit ile ilgili hiç bir madde yoktu. Bu, Yunanistan’ı açıkça koruma anlamına gelmekteydi. Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etti. Yüz bin frank olan bu tazminatı, Osmanlı Devleti’nin bu savaşta harcadığının beşte üçü kadardı. Yunanistan bu sonuçla büyük bir darbe yemekten kolayca kurtuldu.
Büyük devletlerin ardına gizlenmese Osmanlı ordusunun Atina’ya kadar ilerlemesi zor değildi. Ancak buna rağmen, Yunanistan tarafı daha sonra da söylemde ve eylemde yayılmacı politikalarını sürdürdü. Bu barış antlaşması ile savaş sebebi olan adada sorun hâlâ devam ediyordu. Sadece Teselya bölgesindeki kara savaşı sona ermişti. Doğru cevap D’dir.
Büyük devletlerin ardına gizlenmese Osmanlı ordusunun Atina’ya kadar ilerlemesi zor değildi. Ancak buna rağmen, Yunanistan tarafı daha sonra da söylemde ve eylemde yayılmacı politikalarını sürdürdü. Bu barış antlaşması ile savaş sebebi olan adada sorun hâlâ devam ediyordu. Sadece Teselya bölgesindeki kara savaşı sona ermişti. Doğru cevap D’dir.
Soru 36
1897’de Albay Vassos komutasındaki Yunan kuvvetlerinin Girit’e asker çıkararak adayı Yunanistan’a ilhak girişimleri, Girit sorununun kaçıncı safhasını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Dördüncü
E
Beşinci
Açıklama:
Bu bağlamda adadaki sorunları ve sebeplerini çeşitli safhalara ayırabiliriz: Birinci safha Halepa antlaşmasına kadar geçen dönem. Bu dönem Yunanistan’ın bağımsızlığını kazandığı tarihten itibarendir. Çünkü aynı tarihten itibaren adanın Yunanistan’a ilhak çalışmaları başlamıştı. İkinci safha ise 1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen süredir. Üçüncü safha diye adlandırabileceğimiz dönem ise, Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Girit Rumları ve Yunanistan’ın “istediğimizi aldık veya alıyoruz” düşüncesi ile Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı 1896 yılına kadar geçen süredir. Yeni bir safha diye adlandırabileceğimiz dördüncü dönem ise, General Vassos kumandasında adaya Yunanların asker çıkarmasıdır. Bu dönem kısa bir dönem ise de, Osmanlı Devleti, Yunanistan ve üçüncü devletlerin soruna yaklaşımlarını baştan sona değiştirdiği dönemdir. Beşinci safha ise, “Bağımsız Girit adası” ilanına geçiştir. Bu dönemde toprak sınırları olarak Osmanlı Devleti’nde görünse bile Yunan bir prensin genel valilik yapması ile karşılaşıldı. Adadaki Müslüman halk, planlı olarak adadan canlı ya da cansız olarak çıkartılmaya başlandı. Bu dönemde adanın Yunanistan’a katılma isteği olsa bile zayıf Yunan hükümetleri yeni bir Osmanlı-Yunan savaşını göze alamadıkları için bu dönem diğer dönemlere nazaran uzun sürdü. Son safha ise, Balkan savaşları sonrası adanın Yunanistan’a terkine kadar geçen dönemdir. Adanın Yunanistan’a terki ile Girit adası sorununu tam olarak tanımlamış olamayız. Daha sonraki yıllarda, adada kalmayı başaran Türk-Müslüman ahalinin zor koşullarda bir şekilde tehcire tâbi tutulmaları ve ardından Cumhuriyet dönemindeki Mübadele anlaşmasıyla adada neredeyse Rumlar dışında kimsenin kalmamasına yol açan gelişmeleri de Girit adası sorununa ilave etmeliyiz. Ancak Girit sorununda en ciddi safha, Osmanlının hem batılı devletler nezdinde hem de Balkanlardaki bütün dengelerini alt üst eden 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı (93 harbi) ve ardından yapılan 1878 Berlin anlaşmasıdır. Bu antlaşmanın maddeleri arasına konulan Girit halkı lehine nizamname yapılacağı ifadesiyle, sorun artık uluslararası bir boyut almıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 37
1897’de Yunanlıların Girit’e asker çıkararak adayı ilhak etmek istemesi karşısında adayı önce ablukaya alıp sonra da adaya fiilen el koyan ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fransa, İngiltere, Almanya ve İtalya
B
İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya
C
Avusturya-Macaristan, Rusya, Fransa ve İtalya
D
Rusya, Fransa, İtalya ve Almanya
E
Almanya, Rusya, İngiltere ve İtalya
Açıklama:
II. Abdülhamid’in ihtiyatlı yaklaşımları adada bir sükûnet hali getirmiş olsa bile, 1890’lı yıllardan itibaren Girit, Yunanistan’ın artık doğrudan hedefi haline gelmişti. Bundan sonra, ada Yunan generallerin işgal rüyalarını süslemeye başladı. Aslında 1885’te Doğu Rumeli’nin Bulgaristan’a ilhakından sonra adadaki konsoloslar vasıtasıyla 1878 Halepa fermanının sağladığı özerkliğin genişletilmesi isteği ayyuka çıkmıştı. Sürekli adanın ilhakını isteyen ve bu doğrultuda faaliyet gösteren Yunanların tavrı Osmanlı-Yunan savaşının çıkmasına neden olmuştu. 1896 yılı baharında Kandiye ve Hanya’da Müslüman ve Hıristiyan halk arasında çatışmalar çıktı. Halepa misakının yenileneceği vaadi, Hıristiyanları tatmin etmezken Müslüman ahalinin de öfkesine neden oldu. Bir nevi ada içi savaş, hem İstanbul’da hem Atina’da heyecan yarattı. Yunanistan’ın adaya asker çıkarma isteği, Osmanlı Devleti’nin vereceği tepkiyi bilen Rusya’nın araya girip itidal tavsiye etmesiyle de sorun yatışmadı. Ardından Yunan General Vassos, adaya asker çıkarıp işgali gerçekleştirdiği gibi adanın Yunanistan’a ilhakını da ilan etti. Yunanistan’ın bu davranışı, İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya’nın Akdeniz ve ada üzerindeki dengeleri açısından çatışmaktaydı. Yunan hükümetine nota vererek adanın Osmanlı Devleti’ne kalacağını bildirdiler. Ancak ada halkına da muhtariyet verileceği müjdesini verdiler. Yunanistan’ın tutumundan vazgeçmemesi üzerine söz konusu büyük devletler adayı önce ablukaya aldılar. Sonra da fiilen el koydular. Ada tarihinde ilginç bir durum ortaya çıktı. Ada bir yandan Yunanlılarca işgal edilmiş ancak kazanılamamıştı. Diğer yandan ada işgal edilmiş, ancak Osmanlı Devleti’nin toprağı olduğu halde elinden çıkmıştı. Bu iki yönlü durum, adada gelecekti sorunların da habercisi idi. Doğru cevap B’dir.
Soru 38
Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlığını kazandığı ve Bulgaristan sınırlarının küçültülerek üç bölgeye ayrıldığı 1878 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayastefanos
B
İstanbul
C
Bükreş
D
Sofya
E
Berlin
Açıklama:
1878 Berlin antlaşmasına göre, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu. Bulgaristan sınırları küçültülerek üç bölgeye ayrıldı: Birinci bölge, Bulgaristan adıyla Osmanlı Devletine vergi veren bir prenslik yapıldı. İkinci bölge Doğu Rumeli adı ve başına Hıristiyan bir vali atamak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bağlı özerk bir bölge yapıldı. Üçüncü bölge ise Makedonya idi. Makedonya da ıslahat yapılmak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bırakılıyordu. Doğru cevap E’dir.
Soru 39
1887’de Bulgaristan Devleti’nin temelini atan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alman Prensi’nin, Bulgaristan Prensliği'nin tacını takması
B
Osmanlının, Çorbacı Nizamnamesini kabul etmesi
C
Bulgar ihtilal merkez komitesinin başlattığı büyük isyan
D
Osmanlı-Rus Savaşı’nın başlaması
E
Bulgarların, Rus nüfuzu altına girmeleri
Açıklama:
1887’de Alman Prensi Ferdinand, Bulgaristan Prensliği’nin tacını taktı. Böylece, Bulgaristan devletinin temeli atılmış oldu. Doğru cevap A’dır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi, 1903’de Rus Çarı ve Avusturya Macaristan İmparatoru tarafından imzalanan Mürzsteg Antlaşması’nın maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Reformları Osmanlı Devleti yapacak ancak, Avusturya-Macaristan reformlar esnasında birer sivil memurla reformları kontrol edecektir,
B
Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın ıslahını Babıâli’nin emrinde olan Avrupalı bir general yapacaktır,
C
Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilerine göre yeniden belirlenecektir.
D
İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır,
E
İsyan eden Hıristiyanlar için bir komisyon kurulacak ve Müslümanların masumiyeti ispatlanacaktır.
Açıklama:
Bütün bu olayların yaşanması, Makedonya sorununu Avrupa diplomasisinde en öncelikli konu yaptı. Neticede Mürzsteg reform programının ortamını hazırladı. Osmanlı Devleti bölgede kontrolü sağlamış olsa bile, 1903 yılı Eylül ayı sonlarında Rus Çarı II. Nikola ve Avusturya Macaristan İmparatoru Franz Josef, Viyana yakınlarındaki Mürzsteg kentinde buluşarak aralarında olmayan İngiltere, Fransa ve İtalya’nın da bölgesel çıkarlarını gözeten bir antlaşmaya imza attılar. Bu antlaşmanın maddeleri çok ilginç hükümler içeriyordu. Çok yönlü çıkarları yansıtan, siyasi ve askeri açılardan vesayetler içeren ve çok sayıda muğlâk ifadeleri barındıran bu antlaşmanın bazı maddeleri şöyledir:
Doğru cevap E’dir.
- Reformları Osmanlı Devleti yapacak ancak, Avusturya-Macaristan reformlar esnasında birer sivil memurla reformları kontrol edecektir,
- Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın ıslahını Babıâli’nin emrinde olan Avrupalı bir general yapacaktır,
- İşbu barış antlaşması imzalandıktan sonra Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilerine göre yeniden belirlenecektir (Bu madde ile bütün devletlere müdahale hakkı tanınıyordu).
- İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır,
- İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacak (Müslümanlar da isyan etmiş gibi eşit suçlu kabul edilmişlerdir).
- Osmanlı Devleti reformları bir an önce başlatacaktır.
Doğru cevap E’dir.
Soru 41
Yunanistan'ın Girit'e müdahalesinden sonra başlayan Osmanlı-Yunan Savaşı'nın tarihi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
13 Nisan 1897
B
23 Ağustos 1898
C
26 Eylül 1896
D
31 Mart 1899
E
22 Aralık 1895
Açıklama:
Yunanistan'ın Girit'e müdahalesinden sonra Osmanlı-Yunan Savaşı 13 Nisan 1897 tarihinde başlamıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a savaş ilan edilmesinden sonra yaşanan olaylardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti Atina elçisini geri çağırmıştır.
B
İstanbul’daki Yunan elçilik mensupları sınır dışı edilmiştir.
C
Osmanlı Devleti’nde faaliyet gösteren Yunan uyruklu tüccarlar meselesi ortaya çıkmıştır.
D
Yunanlılar Teselya sınırını ihlal etmiştir.
E
Osmanlı hükümetinin Yunan uyruklu tücarrları sınır dışı etmekteki kararlı tutumu üzerine İngiltere, bu tüccarları bir gecede kendi vatandaklığına geçirmiştir.
Açıklama:
Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a savaş ilan edilmesinden önce Yunanlılar Teselya sınırını ihlal etmiştir. Bu sebebten dolayı Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a savaş ilan edilmesinden sonra yaşanan olaylardan birisi değildir.
Yunanlılar Teselya sınırını ihlal etmiştir yanıtı doğru cevaptır.
Yunanlılar Teselya sınırını ihlal etmiştir yanıtı doğru cevaptır.
Soru 43
Dömeke Meydan Savaşı'nın Osmanlı Devleti açısından önemli sonuçları olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu sonuçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu.
B
Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı.
C
Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu.
D
Ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı ve Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu.
E
Osmanlı Devleti savaş esnasında elde ettiği yerleri masa başında da güçlü diplomasi ile kendi topraklarına kattı.
Açıklama:
Osmanlı Devleti savaş esnasında elde ettiği yerleri masa başında da güçlü diplomasi ile kendi topraklarına kattı seçeneği Dömeke Meydan Savaşı'nın Osmanlı Devleti açısından sonuçlarından birisi değildir.
Soru 44
17 Mayıs 1897yılında Yunanlılarla Osmanlı arasında yapılan Dökeme Meydan Savaşında Osmanlı Devleti'nin başında hangi padişah vardı?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid
B
Vahdettin
C
Yıldırım Beyazıt
D
Aldülmecid
E
4. Murat
Açıklama:
17 Mayıs 1897yılında Yunanlılarla Osmanlı arasında yapılan Dökeme Meydan Savaşında Osmanlı Devleti'nin başında II. Abdülhamid vardı.
Soru 45
Osmanlı Devletinin Makedonya'daki çete eylemlerini kontrol etmek için Avrupa Devletlerinin baskısıyla hangi antlaşma yapılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul Antlaşması
B
Viyana Antlaşması
C
Halepa antlaşması
D
Berlin Antlaşması
E
Mürzsterg Antlaşması
Açıklama:
Mürzsterg Antlaşması
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Yunanistan ile yapılan İstanbul konferansında (Osmanlı-Yunan Barışı) alınan kararlardan birisidir?
Seçenekler
A
Girit, Osmanlı Devletine bırakılacaktır.
B
Savaşın çıkmasına sebep olan Girit sorunu çözümlenmiştir.
C
Teselya bölgesindeki kara savaşı devam edecektir.
D
Osmanlı Devleti, Teselya ve Girit'ten çıkarak hiçbir hak iddia etmeyecektir.
E
Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı olarak Yüz bin frank ödemeyi kabul etmiştir.
Açıklama:
Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı olarak Yüz bin frank ödemeyi kabul etmiştir.
Soru 47
8 Aralık 1902’de Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettifllğine kim tayin edilmiştir?
Seçenekler
A
Gazi Osman Paşa
B
Hüseyin Hilmi Paşa
C
Mehmet Rıza Paşa
D
Mithat Paşa
E
Müşir Ethem Paşa
Açıklama:
8 Aralık 1902’de Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine Hüseyin Hilmi Paşa tayin edilmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Makedonya sorununda imzalanan Mürzsteg antlaşmasının hükümlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Reformları Osmanlı Devleti yapacak ancak, Avusturya-Macaristan reformlar esnasında birer sivil memurla reformları kontrol edecektir.
B
Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın Islahını Babıâli’nin emrinde olan Avrupalı bir general yapacaktı.
C
Osmanlı Devleti idari reformları bir uygulamamakta serbesttir.
D
İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır.
E
İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacaktır.
Açıklama:
Osmanlı Devleti reformları bir uygulamamakta serbesttir seçeneği yanlış bir bilgidir. Makedonya sorununda imzalanan Mürzsteg antlaşmasının hükümlerinden birisi değildir.
Osmanlı Devleti reformları bir uygulamamakta serbesttir.
Osmanlı Devleti reformları bir uygulamamakta serbesttir.
Soru 49
Girit olaylarında gerek batılı devletler ve gerekse Osmanlı Devleti mevcut statükoyu korumak istiyordu. peki ama Alman imparatorunun “adayı abluka edelim” teklifi hangi ülke tarafından reddedilmiştir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
İtalya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Rusya
Açıklama:
Girit olaylarında gerek batılı devletler ve gerekse Osmanlı Devleti mevcut statükoyu korumak istiyordu. Alman imparatorunun “adayı abluka edelim” teklifi İngiltere tarafından reddedilmiştir.
Soru 50
Girit olaylarına batılı devletlerin bakış açısında ve yaklaşımında çeşitli farklılıklar vardı. Ancak tarafların hepsinin ortak görüş noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olayların Osmanlı- Yunanistan yakınlaşmasına sebebiyet vererek barışın imzalanması ihtimali.
B
Olayların Osmanlı Devletinin politik yapısını bozma ihtimalinin olması.
C
Olayların Yunanistan'ın politik yapısını bozma ihtimalinin olması.
D
Olayların büyümeden bitmesi ihtimalinin olması.
E
Olayların büyük bir savaşı tetikleme ihtimalinin olması.
Açıklama:
Girit olaylarına batılıdevletlerin bakış açısında ve yaklaşımında çeşitli farklılıklar vardı. Ancak tarafların hepsinin ortak görüş noktası, olayların büyük bir savaşı tetikleme ihtimalinin olmasıydı.
Olayların büyük bir savaşı tetikleme ihtimalinin olması.
Olayların büyük bir savaşı tetikleme ihtimalinin olması.
Soru 51
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların "hayatiyet bulması" aşağıdaki tarihlerin hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1830
B
1840
C
1835
D
1845
E
1850
Açıklama:
Savaşın Ayak Sesleri: Girit Sorunu
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki
Londra protokolüne dayanmaktadır. Bu fikrin hayatiyet bulması ise, 1830 yılındadır. Bütün bu sürece İngiltere, Rusya ve Fransa dahil oldu.
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki
Londra protokolüne dayanmaktadır. Bu fikrin hayatiyet bulması ise, 1830 yılındadır. Bütün bu sürece İngiltere, Rusya ve Fransa dahil oldu.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi 15-17 Mayıs 1897’de yapılan Dömeke Meydan Savaşı'nın sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti ile ilgili ortaya koyulmuş olan “hasta adam” imajı kısmen ortadan kalktı.
B
Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu.
C
Osmanlı Devleti, Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını masada görmüş oldu.
D
Girit bütünüyle Osmanlı Devleti'ne kaldı.
E
Osmanlı Devleti ateşkes sonrası barış görüşmelerinde diplomaside gösterdiği başarıyı gösteremedi.
Açıklama:
Dömeke Meydan Savaşı (17 Mayıs 1897)
Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından birçok önemli neticeleri olmuştur. En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından birçok önemli neticeleri olmuştur. En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
Soru 53
Girit Adası aşağıdaki tarihlerin hangisinde Osmanlı yönetimine geçmiştir?
Seçenekler
A
1660
B
1655
C
1659
D
1669
E
1671
Açıklama:
Girit Sorununun Sebepleri
Girit adası, diğer Akdeniz adalarına nazaran Osmanlı yönetimine geç katılmıştı
(1669). Fetihten hemen sonra kurulan idare biçimiyle, bir şekilde ayrıcalıklı statüsü korundu.
Girit adası, diğer Akdeniz adalarına nazaran Osmanlı yönetimine geç katılmıştı
(1669). Fetihten hemen sonra kurulan idare biçimiyle, bir şekilde ayrıcalıklı statüsü korundu.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Girit adasındaki sorunları ve sebeplerini gösteren safhalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Halepa Antlaşmasına kadar geçen dönem
B
1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen süre
C
Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı dönem
D
Adaya Yunanların asker çıkarttığı dönem
E
Adayla ilgili imar faaliyetlerinin sürdürüldüğü dönem
Açıklama:
Girit Sorununun Sebepleri
Adadaki sorunları ve sebeplerini çeşitli safhalara ayırabiliriz: Birinci safha Halepa antlaşmasına kadar geçen dönem. Bu dönem Yunanistan’ın bağımsızlığını kazandığı tarihten itibarendir. Çünkü aynı tarihten itibaren adanın Yunanistan’a ilhak çalışmaları başlamıştı. İkinci safha ise 1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen süredir. Üçüncü safha diye adlandırabileceğimiz dönem ise, Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Girit Rumları ve Yunanistan’ın “istediğimizi aldık veya alıyoruz” düşüncesi ile Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı 1896 yılına kadar geçen süredir. Yeni bir safha diye adlandırabileceğimiz dördüncü dönem ise, General Vassos kumandasında adaya Yunanların asker çıkarmasıdır. Bu dönem kısa bir dönem ise de, Osmanlı Devleti, Yunanistan ve üçüncü devletlerin soruna yaklaşımlarını baştan sona değiştirdiği dönemdir.
Adadaki sorunları ve sebeplerini çeşitli safhalara ayırabiliriz: Birinci safha Halepa antlaşmasına kadar geçen dönem. Bu dönem Yunanistan’ın bağımsızlığını kazandığı tarihten itibarendir. Çünkü aynı tarihten itibaren adanın Yunanistan’a ilhak çalışmaları başlamıştı. İkinci safha ise 1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen süredir. Üçüncü safha diye adlandırabileceğimiz dönem ise, Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Girit Rumları ve Yunanistan’ın “istediğimizi aldık veya alıyoruz” düşüncesi ile Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı 1896 yılına kadar geçen süredir. Yeni bir safha diye adlandırabileceğimiz dördüncü dönem ise, General Vassos kumandasında adaya Yunanların asker çıkarmasıdır. Bu dönem kısa bir dönem ise de, Osmanlı Devleti, Yunanistan ve üçüncü devletlerin soruna yaklaşımlarını baştan sona değiştirdiği dönemdir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Makedonya bölgesinde yaşayan milletlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sırp
B
Hırvat
C
Sloven
D
Bulgar
E
İngiliz
Açıklama:
Makedonya Sorunu
Sırp, Hırvat, Sloven, Bulgar, Makedon, Arnavut, Rum, Bulgar, Pomak, Roman, Türk gibi çok sayıda millete mensup topluluklar Makedonya Bölgesi'nde bulunmaktadır.
Sırp, Hırvat, Sloven, Bulgar, Makedon, Arnavut, Rum, Bulgar, Pomak, Roman, Türk gibi çok sayıda millete mensup topluluklar Makedonya Bölgesi'nde bulunmaktadır.
Soru 56
Bulgar Prensliği’nin Osmanlı Devleti’nin elinde olmasından rahatsız olan aşağıdaki devletlerden hangisi Bulgarları kışkırtarak Doğu Rumeli ile Bulgaristan’ın birleşmesi için harekete geçmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Rusya
D
Almanya
E
Polonya
Açıklama:
Makedonya Sorunu
Bulgar Prensliği’nin Osmanlı Devleti’nin elinde olmasından rahatsız olan Rusya, Bulgarları kışkırtarak Doğu Rumeli ile Bulgaristan’ın birleşmesi ve Rusya’ya
bağlanmaları için harekete geçti.
Bulgar Prensliği’nin Osmanlı Devleti’nin elinde olmasından rahatsız olan Rusya, Bulgarları kışkırtarak Doğu Rumeli ile Bulgaristan’ın birleşmesi ve Rusya’ya
bağlanmaları için harekete geçti.
Soru 57
Bulgar Prensliği aşağıdaki tarihlerden hangisinde bağımsızlığını ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1910
B
1908
C
1906
D
1905
E
1903
Açıklama:
Makedonya Sorunu
Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu iç karışıklıkların sağladığı fırsatı değerlendiren Bulgar Prensliği, 1908’de bağımsızlığını ilan ederek İstanbul’dan tamamen ayrıldı.
Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu iç karışıklıkların sağladığı fırsatı değerlendiren Bulgar Prensliği, 1908’de bağımsızlığını ilan ederek İstanbul’dan tamamen ayrıldı.
Soru 58
Makedonya’yı doğal genişleme alanı olarak görmesi ve Osmanlı gibi çok uluslu olması nedeniyle bölgeyle yakından ilgilenen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Fransa
C
Avusturya-Macaristan
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Büyük Devletlerin Makedonya Politikaları
Avusturya-Macaristan ise, Makedonya’yı doğal genişleme alanı olarak görmesi yanında, Osmanlı gibi çok uluslu olması nedeniyle bölgeyle yakından ilgilenmekteydi. Bölgedeki her ulusçu çıkar kavgasında bir refleks olarak Avusturya-Macaristan’ın da müdahalesi olmaktaydı.
Avusturya-Macaristan ise, Makedonya’yı doğal genişleme alanı olarak görmesi yanında, Osmanlı gibi çok uluslu olması nedeniyle bölgeyle yakından ilgilenmekteydi. Bölgedeki her ulusçu çıkar kavgasında bir refleks olarak Avusturya-Macaristan’ın da müdahalesi olmaktaydı.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Makedonya bölgesi için hazırlanan ve 1903 yılında Babıali'ye sunulan "Viyana Reform Programı" içinde yer alan hükümlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupa devletlerinin denetiminde bir Genel Müfettiş atanması
B
Genel af ilanı
C
Polis ve jandarmanın yabancı uzmanlar tarafından eğitimi
D
Nitelikli Hıristiyan okullarının açılması
E
Asayiş kuvvetlerinin ve kır bekçilerinin Müslüman ve Hıristiyanların nüfus oranına göre tayini
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Makedonya Sorununu Kontrol Çabaları
“Viyana Tasarısı” veya “Viyana Reform Programı” diye adlandırılan programla, Avrupalı devletlere müdahale hakkı sağlanıyordu. 21 Şubat 1903’de Babıâli’ye sunulan bu ıslahatlardan bir kısmı, Osmanlı Devleti’nin askeri müdahalesine belirli sınırlamalar getiriyordu: Avrupa devletlerinin denetiminde bir Genel Müfettiş atanması, genel af ilanı, polis ve jandarmanın yabancı uzmanlar tarafından eğitimi, asayiş kuvvetlerinin ve kır bekçilerinin Müslüman ve Hıristiyanların nüfus oranına göre tayini gibi maddeleri içeriyordu. Buna rağmen program, bölgede istikrarı sağlamak isteyen II. Abdülhamid tarafından kabul edildi.
“Viyana Tasarısı” veya “Viyana Reform Programı” diye adlandırılan programla, Avrupalı devletlere müdahale hakkı sağlanıyordu. 21 Şubat 1903’de Babıâli’ye sunulan bu ıslahatlardan bir kısmı, Osmanlı Devleti’nin askeri müdahalesine belirli sınırlamalar getiriyordu: Avrupa devletlerinin denetiminde bir Genel Müfettiş atanması, genel af ilanı, polis ve jandarmanın yabancı uzmanlar tarafından eğitimi, asayiş kuvvetlerinin ve kır bekçilerinin Müslüman ve Hıristiyanların nüfus oranına göre tayini gibi maddeleri içeriyordu. Buna rağmen program, bölgede istikrarı sağlamak isteyen II. Abdülhamid tarafından kabul edildi.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Makedonya topraklarına verdiği önemin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal verimlilik
B
pazar bölgelerine yakınlığı
C
Ekonomik durum
D
Coğrafi konum
E
Hayvancılığa verilen önem
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Makedonya Sorununu Kontrol Çabaları
Osmanlı Devleti Makedonya topraklarına birçok açıdan önem veriyordu.
Makedonya’nın ekonomik durumu, coğrafi konumunun da sağladığı avantajla oldukça iyi idi. Tarımsal verimlilik, ticaret ve sanayiyi de peşinde sürüklediği için Osmanlı coğrafyasının diğer bölgelerine göre öne çıkıyordu. Tarıma dayalı ürünleri, tüketim alanları ve pazar bölgelerine taşımak için mesafe yakınlığı avantajı yanında, yolların kalitesi elverişli ve müsait idi. Ancak güvenlik sorunları bölgenin gelişimini olumsuz yönde etkiliyordu. Özellikle çeteler, Müslüman tarım ve ticaretini sindirmek için planlı faaliyetlerde bulunuyorlardı. Fakat Rumeli demiryolları projesini tamamlayan II. Abdülhamid, hem bölgeyi kontrol altına alabilme imkânına sahip oldu hem de ticareti kolaylaştıracak bir atılım yaptı.
Osmanlı Devleti Makedonya topraklarına birçok açıdan önem veriyordu.
Makedonya’nın ekonomik durumu, coğrafi konumunun da sağladığı avantajla oldukça iyi idi. Tarımsal verimlilik, ticaret ve sanayiyi de peşinde sürüklediği için Osmanlı coğrafyasının diğer bölgelerine göre öne çıkıyordu. Tarıma dayalı ürünleri, tüketim alanları ve pazar bölgelerine taşımak için mesafe yakınlığı avantajı yanında, yolların kalitesi elverişli ve müsait idi. Ancak güvenlik sorunları bölgenin gelişimini olumsuz yönde etkiliyordu. Özellikle çeteler, Müslüman tarım ve ticaretini sindirmek için planlı faaliyetlerde bulunuyorlardı. Fakat Rumeli demiryolları projesini tamamlayan II. Abdülhamid, hem bölgeyi kontrol altına alabilme imkânına sahip oldu hem de ticareti kolaylaştıracak bir atılım yaptı.
Soru 61
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki hangi protokole dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
Londra
E
Paris
Açıklama:
Bağımsız Yunanistan’ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki Londra protokolüne dayanmaktadır.
Soru 62
Etnik-i Eterya hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1891
B
1892
C
1893
D
1894
E
1895
Açıklama:
Etnik-i Eterya: Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccarın, Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurdukları örgütün adıdır
Soru 63
Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a hangi yıl savaş ilan edildi?
Seçenekler
A
1897
B
1898
C
1898
D
1899
E
1895
Açıklama:
13 Nisan 1897 tarihinde Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan’a savaş ilan edildi.
Soru 64
Osmanlı hükümetinin sınır dışı etmekteki kararlı tutumu üzerine hangi ülke, tüccarları bir gecede kendi vatandaşlığına geçirdi?
Seçenekler
A
Fransa
B
Rusya
C
Yunanistan
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
Osmanlı hükümetinin sınır dışı etmekteki kararlı tutumu üzerine İngiltere, bu tüccarları bir gecede kendi vatandaşlığına geçirdi.
Soru 65
Yunanistan Osmanlı Devleti’ne ne kadar savaş tazminatı ödemeyi kabul etti?
Seçenekler
A
Yüz bin frank
B
Yüzelli bin frank
C
İkiyüz bin frank
D
İki yüzelli bin frank
E
Üçyüz bin frank
Açıklama:
Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etti. Yüz bin frank olan bu tazminatı, Osmanlı Devleti’nin bu savaşta harcadığının beşte üçü kadardı
Soru 66
Girit adası Osmanlı yönetimine hangi yıl katılmıştır?
Seçenekler
A
1666
B
1667
C
1668
D
1669
E
1670
Açıklama:
Girit adası, diğer Akdeniz adalarına nazaran Osmanlı yönetimine geç katılmıştı (1669).
Soru 67
1877-78 OsmanlıRus Savaşının (93 harbi) ardından yapılan hangi anlaşmadır?
Seçenekler
A
Londra
B
Berlin
C
Paris
D
Moskova
E
İstanbul
Açıklama:
1877-78 OsmanlıRus Savaşı (93 harbi) ve ardından yapılan 1878 Berlin anlaşmasıdır.
Soru 68
Girit Adası için hangi yılda bir anayasa hazırlandı?
Seçenekler
A
1896
B
1898
C
1899
D
1897
E
1895
Açıklama:
Ada için 1899 yılında bir anayasa bile hazırlandı.
Soru 69
Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybının en büyük kırılma noktası olan anlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
Atina antlaşması
B
Balkan antlaşması
C
Ayastefenos antlaşması
D
Girit antlaşması
E
Üsküp antlaşması
Açıklama:
1877-78 Osmanlı Rus harbi ve ardından yapılan Ayastefenos (Yeşilköy) antlaşması Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybının en büyük kırılma noktası olmuştur.
Soru 70
Aşağıdaki atlşmalardan hangisinde, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız olmuştur?
Seçenekler
A
Paris antlaşması
B
Londra antlaşması
C
İstanbul antlaşması
D
Atina antlaşması
E
Berlin antlaşması
Açıklama:
1878 Berlin antlaşmasına göre, Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu.
Soru 71
Bağımsız Yunanistan'ın kurulması ile ilgili kararların alınması aşağıdaki protokollerden hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
1827 Londra protokolü
B
1828 İstanbul protokolü
C
1829 Edirne protokolü
D
1830 Berlin protokolü
E
1831 Girit protokolü
Açıklama:
Bağımsız Yunanistan'ın kurulması ile ilgili kararların alınması, 1827 yılındaki Londra protokolüne dayanmaktadır. Bu fikrin hayatiyet bulması ise, 1830 yılındadır. Bütün bu sürece İngiltere, Rusya ve Fransa dahil oldu. Bu nedenle, bu tarihten sonra Yunanistan batılı güçlerin kontrolünde olup, davranışları da çoğu
kere onların onayına bağlıydı.
kere onların onayına bağlıydı.
Soru 72
Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccarın, Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurdukları örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnik-i Eterya
B
Mavri Mira
C
Yunan Kurultayı ve Göçmenler Cemiyeti
D
Yunan ve Trakya Komitesi
E
Pontus Rum Cemiyeti
Açıklama:
Etnik-i Eterya: Soliatis ve Likudis adlı Yunan Subaylar ile A. Sophianos adlı bir tüccarın, Makedonya ve Girit’i Yunanistan’a katmak amacıyla 1894 yılında kurdukları örgütün adıdır. Kısa bir sürede büyük gelişme gösteren örgütün belkemiğini Yunan subayları oluşturuyordu. Cemiyet, Yunan hükümeti üzerindeki etkisinin yanı sıra, 1896 Girit Ayaklanması sırasında bölgeye yardım gönderilmesini de sağladı. Makedonya’da çeteler halinde düzenledikleri silahlı eylemler neticesinde, 1897 yılında Osmanlı-Yunan savaşının başlamasına neden oldu. Ancak, Yunanistan’ın aldığı ağır yenilgi neticesinde, 1899’da dağıldı.
Soru 73
16 Nisan 1897 tarihinde, Milano geçidi Koz köyündeki karakola ilk saldırılar ile başlayan Osmanlı - Yunan Savaşı'nda başlarda Osmanlı Devleti savaşa geç başlamış, bu süre içinde çeşitli faaliyetlerde bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti diplomatik girişimlerini arttırmıştır.
B
Yunan uyruklu tüccarlar meselesi Avrupa'nın müdahalesine bırakılmadan Osmanlı Devleti tarafından çözülmüştür.
C
Yunan tarafında sadece çetelerin savaş isteklisi olmadıklarını, aynı zamanda hükümet ve askerinin de bu savaşı tahrik ettiğini tespit ettirmiştir.
D
Meclis-i Vükela savaş kararı alarak, bu karar bütün devletlere gerekçeleri ve tespitleri ile bildirilmiştir.
E
Yunan hükümeti savaşı kendilerinin çıkarmadığını iddia etmişler, Yunanların bu tutumu üzerine Osmanlı Devleti de bölgeye yerli ve yabancı gazeteciler göndererek yerinden tespitler yaptırmıştır.
Açıklama:
16 Nisan 1897 tarihinde, Milano geçidi Koz köyündeki karakola ilk saldırılar düzenlendi. Bu saldırıda Yunan askerleri ve İtalyan gönüllüleri de vardı. Akşam vaktinde başlayan taarruzda Osmanlı karakolları savunmada kaldı. Bu bir tecavüzdü ve durumu Müşir Edhem Paşa telgrafla İstanbul’a bildirdi. Aynı şekilde Çamtepe mevkiinde de Yunan ordusunun topçu askerleri ateş açmaya başladılar. Bu tür sınır tecavüzleri yaşanırken Yunan hükümeti ve batılı gazeteciler, bunların çete olduğunu iddia ederek zaman kazanmaya çalışıyordu. Yavaş hareket eden Osmanlı tarafının savaşa geç başlamasının iki sebebi vardı: Birincisi Yunanların yaptığı bu propagandaların uluslararası alanda yanlış ve haksız olduğunun tespiti, diğeri de Osmanlı ordusunun son sevkiyatlarını tamamlaması idi. Diğer taraftan bu süreç içerisinde Osmanlı Devleti diplomatik girişimlerini de artırdı. Yunan tarafında sadece çetelerin savaş isteklisi olmadıklarını, aynı zamanda hükümet ve askerinin de bu savaşı tahrik ettiğini tespit ettirdi. Meclis-i Vükela da savaş kararı aldı. Bu karar bütün devletlere gerekçeleri ve tespitleri ile bildirildi. Yunan hükümeti ise, savaşı kendilerinin çıkarmadığını iddia ediyordu. Yunanların bu tutumu üzerine Osmanlı Devleti de bölgeye yerli ve yabancı gazeteciler göndererek yerinden tespitler yaptırdı.
Soru 74
XIX. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren Rusya ve Yunanistan’ın sürekli tahrikleri ile Girit Adası'nda isyanlar çıkmış ve Girit Osmanlı'nın süreklilik arzeden bir sorunu haline gelmiş, bu sorun çeşitli safhalar halinde ele alınmıştır. Aşağıdaki olaylardan hangisi üçüncü safha olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Adanın Yunanistan’a ilhak çalışmalarının yapıldığı, Halepa anlaşmasına kadar geçen dönem.
B
Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Girit Rumları ve Yunanistan’ın “istediğimizi aldık veya alıyoruz” düşüncesi ile Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı 1896 yılına kadar geçen dönem.
C
1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen dönem.
D
General Vassos kumandasında adaya Yunanların asker çıkardığı dönem.
E
“Bağımsız Girit adası” ilanına geçildiği, toprak sınırları olarak Osmanlı Devleti’nde görünse bile Yunan bir prensin genel valilik yapması ile karşılaşılan, adadaki Müslüman halkın planlı olarak adadan canlı ya da cansız olarak çıkartılmaya başlandığı dönem.
Açıklama:
Adadaki sorunları ve sebeplerini çeşitli safhalara ayırabiliriz: Birinci safha Halepa antlaşmasına kadar geçen dönem. Bu dönem Yunanistan’ın bağımsızlığını kazandığı tarihten itibarendir. Çünkü aynı tarihten itibaren adanın Yunanistan’a ilhak çalışmaları başlamıştı. İkinci safha ise 1876 Halepa fermanından, Osmanlı Devleti tarafından sözleşmenin yenilenip geliştirilmesine kadar geçen süredir. Üçüncü safha diye adlandırabileceğimiz dönem ise, Halepa fermanındaki maddelerin icraya konulup Girit Rumları ve Yunanistan’ın “istediğimizi aldık veya alıyoruz” düşüncesi ile Osmanlı-Yunan savaşının çıkışına sebep olan gelişmelerin yaşandığı 1896 yılına kadar geçen süredir. Yeni bir safha diye adlandırabileceğimiz dördüncü dönem ise, General Vassos kumandasında adaya Yunanların asker çıkarmasıdır. Bu dönem kısa bir dönem ise de, Osmanlı Devleti, Yunanistan ve üçüncü devletlerin soruna yaklaşımlarını baştan sona değiştirdiği dönemdir. Çünkü bu politika değişikliğiyle Girit’e muhtariyet verilip, adadan Osmanlı askerleri çıkartıldı. Bu sırada, Osmanlı Devleti’nin Yunan savaşını kazanmasına rağmen, kazanç beklentisinin boşa çıkacağına dair görüşler kuvvet buldu. Batılı devletlerin Osmanlı Devleti’ne karşı ikircikli tutumu bariz bir şekilde bu süreçte müşahede edildi. Beşinci safha ise, “Bağımsız Girit adası” ilanına geçiştir. Bu dönemde toprak sınırları olarak Osmanlı Devleti’nde görünse bile Yunan bir prensin genel valilik yapması ile karşılaşıldı. Adadaki Müslüman halk, planlı olarak adadan canlı ya da cansız olarak çıkartılmaya başlandı. Bu dönemde adanın Yunanistan’a katılma isteği olsa bile zayıf Yunan hükümetleri yeni bir Osmanlı-Yunan savaşını göze alamadıkları için bu dönem diğer dönemlere nazaran uzun sürdü. Son safha ise, Balkan savaşları sonrası adanın Yunanistan’a terkine kadar geçen dönemdir.
Soru 75
Girit Sorunu aşağıdaki anlaşmalardan hangisiyle uluslararası bir boyut almıştır?
Seçenekler
A
1876 İstanbul Anlaşması
B
1877 Atina Anlaşması
C
1878 Berlin Anlaşması
D
1879 Paris Anlaşması
E
1880 Londra Anlaşması
Açıklama:
Girit sorununda en ciddi safha, Osmanlının hem batılı devletler nezdinde hem de Balkanlardaki bütün dengelerini alt üst eden 1877-78 OsmanlıRus Savaşı (93 harbi) ve ardından yapılan 1878 Berlin anlaşmasıdır. Bu antlaşmanın maddeleri arasına konulan Girit halkı lehine nizamname yapılacağı ifadesiyle, sorun artık uluslararası bir boyut almıştır.
Soru 76
Osmanlı Devleti Girit’i kontrol altına almak için adadaki ileri gelenlerle, daha doğrusu asilerle bir antlaşma yaptı. Aşağıdakilerden hangisi bu anlaşmanın maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Atanacak genel vali ve yardımcısının mensup olacağı din tespit edilmişti. Genel vali Müslüman ise yardımcısı Hıristiyan olacak, Vali Hıristiyan ise yardımcısı Müslüman olacaktı.
B
80 kişilik vilayet meclisinin 49’u Hıristiyan, 31’i de Müslümanlardan oluşacaktı.
C
Rumca ve Türkçe'nin yanı sıra İngilizce adada resmi dil olacaktı.
D
Kağıt para kullanılmayacaktı.
E
Gümrük ve vergi gelirlerinin yarısı doğrudan adaya tahsis edilecekti.
Açıklama:
Osmanlı Devleti Girit’i kontrol altına almak için adadaki ileri gelenlerle, daha doğrusu asilerle bir antlaşma yaptı. Bu antlaşma maddeleri bugün bile ilginç denilebilecek hükümleri ihtiva ediyordu. Örneğin, atanacak genel vali ve yardımcısının mensup olacağı din tespit edilmişti. Genel vali Müslüman ise yardımcısı Hıristiyan olacak, Vali Hıristiyan ise yardımcısı Müslüman olacaktı. 80 kişilik vilayet meclisinin 49’u Hıristiyan, 31’i de Müslümanlardan oluşacaktı. Memurlar yerlilerden tercih edilecekti. Adada yaşayanların çoğunun Hıristiyan olması nedeniyle memur kadrolarını ele geçirecekleri düşüncesi yaygındı. Rumca, Türkçe gibi resmi dil olacaktı. Kağıt para kullanılmayacaktı. Basın hürriyeti sağlanacaktı. Bu maddenin propaganda amaçlı kullanılmak için konulduğu ortada idi. Gümrük ve vergi gelirlerinin yarısı doğrudan adaya tahsis edilecekti. Bu madde de adanın kendi maliyesini oluşturma çabasına destek idi. Jandarma ve adliye teşkilatının kurulması maddesiyle de, bağımsız devletin asayişi sağlama noktasındaki temelleri atılmış oluyordu.
Soru 77
Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybının en büyük kırılma noktası hangi antlaşmayla olmuştur?
Seçenekler
A
Berlin Antlaşması
B
Bükreş Antlaşması
C
Hünkar İskelesi Antlaşması
D
Ayastefenos (Yeşilköy) Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
1877-78 Osmanlı Rus harbi ve ardından yapılan Ayastefenos (Yeşilköy) antlaşması Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybının en büyük kırılma noktası olmuştur.
Soru 78
Alman Prensi Ferdinand, Bulgaristan Prensliği’nin tacını takmasıyla Bulgaristan devletinin temelleri atılmıştır. Bu olay aşağıdaki hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1884
B
1885
C
1886
D
1887
E
1888
Açıklama:
1887’de Alman Prensi Ferdinand, Bulgaristan Prensliği’nin tacını taktı. Böylece, Bulgaristan devletinin temeli atılmış oldu. Osmanlı Devleti bu oldu-bitti karşısında bir şey yapamadı. Nitekim, Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu iç karışıklıkların sağladığı fırsatı değerlendiren Bulgar Prensliği, 1908’de bağımsızlığını ilan ederek İstanbul’dan tamamen ayrıldı.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa'daki büyük devletlerin kendi çıkarları için Makedonya üzerinde izledikleri politikalar ve bu politikaların sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere, bölge ile siyasi ve ekonomik çıkarları doğrultusunda ilgilenmekte idi. Osmanlı toprakları, Uzak Doğudaki sömürgelerine ulaşmak ve pazarlama yapmak için kestirme bir yoldu.
B
Fransa, ulusçuluk akımlarının doğduğu ülke olarak Osmanlı toprakları ve özellikle Balkanlar’da dengenin diğer önemli bir parçasıydı.
C
Rusya’nın Slav unsurlar ile olan etnik ve dini bağlantısı ile diğer siyasî çıkarları, bölgeye baskı uygulamasının en önemli araçlarıydı.
D
Avusturya-Macaristan ise, Makedonya’yı doğal genişleme alanı olarak görmesi yanında, Osmanlı gibi çok uluslu olması nedeniyle bölgeyle yakından ilgilenmekteydi.
E
Almanya ise hem ideolojik olarak hem de Makedonya topraklarını kendi ülkesine katarak sınırlarını genişletme isteğinden bölgeyle yakından ilgilenmekteydi.
Açıklama:
Avrupalı güçlerin her biri Makedonya ile kendi çıkarları çerçevesinde ilgileniyordu. İngiltere, bölge ile siyasi ve ekonomik çıkarları doğrultusunda ilgilenmekte idi. Osmanlı toprakları, Uzak Doğudaki sömürgelerine ulaşmak ve pazarlama yapmak için kestirme bir yoldu. Bu sebeple de, siyasi ve askeri açıdan zayıflamış bir Osmanlı Devleti işine geliyordu. Fransa, ulusçuluk akımlarının doğduğu ülke olarak Osmanlı toprakları ve özellikle Balkanlar’da dengenin diğer önemli bir parçasıydı. Rusya ise, savaşı ve din kozunu (özellikle Ortodoksluğu) en çok kullanan kuzeydeki temel güçtü. Osmanlı Devleti’nin batı bölgelerindeki topraklarını sürekli tehdit ediyordu. Rusya’nın Slav unsurlar ile olan etnik ve dini bağlantısı ile diğer siyasî çıkarları, bölgeye baskı uygulamasının en önemli araçlarıydı. Avusturya-Macaristan ise, Makedonya’yı doğal genişleme alanı olarak görmesi yanında, Osmanlı gibi çok uluslu olması nedeniyle bölgeyle yakından ilgilenmekteydi. Bölgedeki her ulusçu çıkar kavgasında bir refleks olarak Avusturya-Macaristan’ın da müdahalesi olmaktaydı.
Soru 80
8 Aralık 1902’de Selanik’te göreve başlayan ve Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine tayin edilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Said Halim Paşa
B
Ahmed Vefik Paşa
C
Halil Rifat Paşa
D
Mehmed Said Paşa
E
Hüseyin Hilmi Paşa
Açıklama:
21 Eylül 1902’de Cumâ-i Bâlâ’da çıkan ayaklanma, Osmanlı birliklerini uğraştırmış olmasına rağmen bastırıldı. Babıâli, Kasım 1902’de “Rumeli Vilayetleri Hakkında Talimat” adıyla bölgede bir takım idari düzenlemeleri başlattı. Bu talimattaki en önemli unsurlardan biri, jandarma ve polis teşkilatının yeniden düzenlenmesiydi. Bir başka önemli madde de, Müslümanların yanı sıra Hıristiyanların da jandarma teşkilatına alınmasına ilişkindi. 8 Aralık 1902’de Selanik’te göreve başlayan Hüseyin Hilmi Paşa, Avrupalı devletlerin de olumlu bulmasıyla, Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine tayin edildi.
Soru 81
1878 Berlin Konferansı’nda Yunanistan’dan yana tavır takınan İngiltere bu amaçla hangi ülkeyi dizginlemiştir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Osmanlı
C
Fransa
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Batılı devletler, kendi aralarındaki ihtilaflarda bile her zemin ve şartta Yunanistan’dan yana tercihlerini kullanmak için birbirlerini iknaya çalışmaktaydı. Özellikle 1878 Berlin konferansı esnasında İngiltere’nin Yunanistan’dan yana tavır takınması ve bu amaçla, Rusya ve Bulgaristan’ı dizginlemesi, Atina’daki idarecileri oldukça cesaretlendirmiştir.
Soru 82
1878 Berlin Konferansı sonrasında Yunanistan’ın yeniden gündeme getirdiği ada hangisidir?
Seçenekler
A
Girit
B
Rodos
C
Midilli
D
Kos
E
Simi
Açıklama:
Yunanistan, bu konferans sonrasında Girit konusunu yeniden ısıtarak Batılı ülkelerin gündemine getirdi. Hatırlamak gerekirse, geçmişte 20 Kasım 1878 Halepa fermanı ile Girit adasına verilen geniş yetkiler daha doğrusu muhtariyetler, hem adadaki Rumları cesaretlendirmiş, hem de Yunanistan’ın ada ile birleşme arzusunu körüklemiştir. Yunan milliyetçilerinin oluşturduğu “Etnik-i Eterya” gibi örgütler, bu amaçla çalışmalarını hızlandırmıştı. Bu nedenle bölgede olaylar durulmamış, adada yaşayan Müslümanlar üzerinde baskılar artmıştı. Tabii olarak, Müslüman-Türk halk da gelişmelerden rahatsız olmuş ve tepkilerini ortaya koymuşlardı.
Soru 83
1897 Yunan Savaşı’nın cereyan ettiği Yunanistan’ın kuzey kesiminde bulunan bölge neresidir?
Seçenekler
A
Teselya
B
Makedonya
C
Selanik
D
Larissa
E
Koz
Açıklama:
Osmanlı-Yunan savaşı fiilen başlamıştı. Fakat her iki ülkenin de deniz savaşı yapacak donanma gücü zayıftı, askerini denizden sevk edecek imkânları yoktu. Bu yüzden savaş daha başından beri kara savaşına dönüşmüştü. Üstelik cereyan noktası Yunanların da tahriki ile Teselya bölgesi idi. Yunanistan’ın olayları Balkanlara taşımasında iki niyeti vardı; birincisi Girit adasındaki ilhak kararını ve çıkarmasını unutturmak, ikincisi Teselya bölgesinden bir şekilde Selanik’e ilerleme fırsatı bulmaktı.
Soru 84
Osmanlıların 17 Mayıs 1897 tarihinde Yunanistan karşısında kazandığı zafer hangisidir?
Seçenekler
A
Dömeke Meydan Savaşı
B
Haçova Muharebesi
C
Mohaç Meydan Savaşı
D
Sırpsındığı Savaşı
E
Malazgirt Savaşı
Açıklama:
Osmanlı-Yunan Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs 1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı.
Soru 85
I- Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak korumuştur.
II- Hasta Adam imajı kısmen ortadan kalkmıştır.
III- Savaş sonrası masada da zafer kazanılmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı-Yunan savaşının sonuçları arasındadır?
II- Hasta Adam imajı kısmen ortadan kalkmıştır.
III- Savaş sonrası masada da zafer kazanılmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı-Yunan savaşının sonuçları arasındadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Bu harbin özellikle de Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından birçok önemli neticeleri olmuştur. En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
Soru 86
I- Yunanistan Osmanlı Devleti’ne yüz bin frank ödeyecektir.
II- Teselya bölgesindeki bazı bölgeler Osmanlı’ya bırakılacaktır.
III- Girit tamamen Osmanlı kontrolüne bırakılmıştır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Yunanistan ve Osmanlı arasında gerçekleşen İstanbul Konferansı’nın sonuçları arasındadır?
II- Teselya bölgesindeki bazı bölgeler Osmanlı’ya bırakılacaktır.
III- Girit tamamen Osmanlı kontrolüne bırakılmıştır.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Yunanistan ve Osmanlı arasında gerçekleşen İstanbul Konferansı’nın sonuçları arasındadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, II, III
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi. Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu. Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgelerin Osmanlı Devleti’ne bırakılması gibi göstermelik toprak terki ile toprak kaybı veya kazanılmaması esası üzerine görüşmeler sürdürüldü. Savaş öncesi statüko için büyük devletler bastırıyordu. Kesin barış antlaşması 13 Kasım’a kadar sarktı. Girit yüzünden çıkan bu savaşta, Girit ile ilgili hiç bir madde yoktu.
Soru 87
Girit hangi yılda Osmanlı yönetimine geçmiştir?
Seçenekler
A
1669
B
1743
C
1578
D
1889
E
1453
Açıklama:
Girit adası, diğer Akdeniz adalarına nazaran Osmanlı yönetimine geç katılmıştı (1669). Fetihten hemen sonra kurulan idare biçimiyle, bir şekilde ayrıcalıklı statüsü korundu. Bu bağlamda Tanzimat’ın bile dışında tutulmuştu
Soru 88
Girit hangi olay sonrasında Yunanistan kontrolüne girmiştir?
Seçenekler
A
I. Balkan Savaşı
B
I. Dünya Savaşı
C
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı
D
93 Harbi
E
II. Meşrutiyet’in İlanı
Açıklama:
1898’de kurulan Bağımsız Girit Devleti 1. Balkan Savaşı sırasında Yunanistan tarafından ilhak edilmiştir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’nın Rumeli Genel Müffetişliği görevini yerine getirmiştir?
Seçenekler
A
Hüseyin Hilmi Paşa
B
Gazi Osman Paşa
C
Gazi Osman Paşa
D
Müşir Ethem Paşa
E
Ali Rıza Paşa
Açıklama:
Rumeli Genel Müfettişliği görevinde altı yıl kalan Hüseyin Hilmi Paşa (1855- 1923), kariyerinin en parlak başarılarını buradaki hizmet yıllarında kazandı. Müfettişlik bölgesindeki karışıklıkları tam olarak önleyemese de şiddet ve anarşi yaratan çetelere karşı başarılı bir idare gösterdi.
Soru 90
Aşağıdaki olaylardan hangisi sonucunda Rumeli Genel Müffetişliği makamı ortadan kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
II. Meşrutiyet’in ilanı
B
1897 Osmanlı-Yunan Savaşı
C
Birinci Balkan Savaşı
D
Birinci Dünya Savaşı
E
Girit’in Bağımsızlığının İlanı
Açıklama:
II. Meşrutiyet’tin ilanından sonra Rumeli Müfettişliği kaldırılmış ve Hüseyin Hilmi Paşa’nın görevi de bitmiştir. Ancak Paşa, üç ay kadar daha Rumeli’de kalmıştır.
Soru 91
Dömeke Meydan Savaşı, Osmanlı Devleti ile hangi ülke arasında olmuştur ?
Seçenekler
A
Rusya
B
Bulgaristan
C
Romanya
D
Yunanistan
E
İtalya
Açıklama:
Yunanlar geniş bir alana yayılarak hata yaptıklarını düşündükleri için bütün güçlerini Dömeke’ye topladılar.
Bunun üzerine Müşir Ethem Paşa Osmanlı ordusunu bu bölgeye sevk etti. Böylece
savaş, bir meydan muharebesi haline dönüştü. 40 bin kişilik Yunan ordusu karşısında Osmanlı ordusu bariz bir zafer kazandı (17 Mayıs 1897).
Bunun üzerine Müşir Ethem Paşa Osmanlı ordusunu bu bölgeye sevk etti. Böylece
savaş, bir meydan muharebesi haline dönüştü. 40 bin kişilik Yunan ordusu karşısında Osmanlı ordusu bariz bir zafer kazandı (17 Mayıs 1897).
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Dömeke Meydan Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin elde ettikleri arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceğini göstermiş oldu.
B
Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı.
C
Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu.
D
Osmanlı Devleti savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı.
E
Girit Osmanlı Devleti'nin elinden çıktı.
Açıklama:
.......Özellikle Rus çarı bu çağrıdan sonra Sultan II. Abdülhamid nezdinde özel
teşebbüste bulundu. Yapılan barış çağrılarına zaten savaş istemeyen Osmanlı Devleti olumlu yanıt verdi ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes imzalandı. Rus çarının Sultan
II. Abdülhamid’e yaptığı ateşkes ve barış çağrısında iki temel esas vardı. Birincisi,
Osmanlı Devleti’nin toprak kaybı olmayacaktır. İkincisi ise Girit’te muhtariyet
kurulacaktı. Ancak, bu muhtariyet daha sonra geliştiği gibi Osmanlı askerlerinin
adadan çıkarılmasını içermiyordu. Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs
1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı. Öyleki, toplam süre bir aydır. Bu bir aylık dönem sonucunda Osmanlı ordusunun nihai kazancı; 93 (1877-78) harbinden sonra alınan parlak bir zafer idi.
Bu harbin özellikle de Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından
birçok önemli neticeleri olmuştur.
En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin
savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası
masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip
çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği
yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak
kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
teşebbüste bulundu. Yapılan barış çağrılarına zaten savaş istemeyen Osmanlı Devleti olumlu yanıt verdi ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes imzalandı. Rus çarının Sultan
II. Abdülhamid’e yaptığı ateşkes ve barış çağrısında iki temel esas vardı. Birincisi,
Osmanlı Devleti’nin toprak kaybı olmayacaktır. İkincisi ise Girit’te muhtariyet
kurulacaktı. Ancak, bu muhtariyet daha sonra geliştiği gibi Osmanlı askerlerinin
adadan çıkarılmasını içermiyordu. Savaş 18 Nisan 1897’de başladı, 15-17 Mayıs
1897’de Dömeke Meydan Savaşı oldu ve 20 Mayıs 1897’de ateşkes anlaşması imzalandı. Öyleki, toplam süre bir aydır. Bu bir aylık dönem sonucunda Osmanlı ordusunun nihai kazancı; 93 (1877-78) harbinden sonra alınan parlak bir zafer idi.
Bu harbin özellikle de Dömeke Meydan Savaşının Osmanlı Devleti açısından
birçok önemli neticeleri olmuştur.
En başta Osmanlı Devleti kendi topraklarını savaşarak muhafaza edeceği hissini hem kendi toplumuna hem de üçüncü devletlere göstermiş oldu. Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalktı. Osmanlı Devleti’nin
savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası
masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip
çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği
yerleri iade etmek zorunda kaldı. Buna ilaveten, Girit’in elden çıkmasına da ramak
kalmıştı. Girit’te bundan sonra yaşanan süreç, ya göç ya ölüm şeklinde gerçekleşti.
Soru 93
İstanbul Konferansı, Osmanlı Devleti ile hangi ülke arasında yapılmıştır ?
Seçenekler
A
İtalya
B
Romanya
C
Bulgaristan
D
Yunanistan
E
İngiltere
Açıklama:
Yunanistan ile yapılan İstanbul konferansı aslında
batılı veya büyük devletlerin ikiyüzlülüğünün bir
göstergesi idi. Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış
şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi.
Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu
batılı veya büyük devletlerin ikiyüzlülüğünün bir
göstergesi idi. Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış
şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi.
Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Konferansı'nın sonuçlarından değildir?
Seçenekler
A
Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgeler Osmanlı Devleti'ne bırakıldı.
B
Yunanistan Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etti.
C
Teselya bölgesindeki kara savaşı sona erdi.
D
Girit Adası sorunu çözüme kavuştu.
E
Yunanistan büyük bir darbe yemekten kurtuldu.
Açıklama:
Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu. Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgelerin Osmanlı Devleti’ne bırakılması gibi göstermelik toprak terki ile toprak kaybı veya kazanılmaması esası üzerine görüşmeler sürdürüldü. Savaş öncesi statüko için büyük devletler bastırıyordu. Kesin barış antlaşması 13 Kasım’a kadar sarktı. Girit yüzünden çıkan bu savaşta, Girit ile ilgili hiç bir madde yoktu. Bu, Yunanistan’ı açıkça koruma anlamına gelmekteydi. Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etti. Yüz bin frank olan bu tazminatı, Osmanlı Devleti’nin bu savaşta harcadığının beşte üçü kadardı. Yunanistan bu sonuçla büyük bir darbe yemekten kolayca kurtuldu. Büyük devletlerin ardına gizlenmese Osmanlı ordusunun Atina’ya kadar ilerlemesi zor değildi. Ancak buna rağmen, Yunanistan tarafı daha sonra da söylemde ve eylemde yayılmacı politikalarını sürdürdü. Bu barış antlaşması ile savaş sebebi olan adada sorun hâlâ devam ediyordu. Sadece Teselya bölgesindeki kara savaşı sona ermişti.
Soru 95
Girit sorununun uluslararası bir boyut alması hangi antlaşmadan sonra olmuştur ?
Seçenekler
A
Ayastefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
Reval Antlaşması
D
İstanbul Antlaşması
E
Mürzsterg Antlaşması
Açıklama:
Ancak Girit sorununda en ciddi safha, Osmanlının hem batılı devletler
nezdinde hem de Balkanlardaki bütün dengelerini alt üst eden 1877-78 OsmanlıRus Savaşı (93 harbi) ve ardından yapılan 1878 Berlin anlaşmasıdır. Bu antlaşmanın maddeleri arasına konulan Girit halkı lehine nizamname yapılacağı ifadesiyle,
sorun artık uluslararası bir boyut almıştır.
nezdinde hem de Balkanlardaki bütün dengelerini alt üst eden 1877-78 OsmanlıRus Savaşı (93 harbi) ve ardından yapılan 1878 Berlin anlaşmasıdır. Bu antlaşmanın maddeleri arasına konulan Girit halkı lehine nizamname yapılacağı ifadesiyle,
sorun artık uluslararası bir boyut almıştır.
Soru 96
1877-78 Osmanlı Rus harbi ve ardından yapılan hangi antlaşma ile Osmanlı Devleti, Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybı yaşamıştır ?
Seçenekler
A
Ayastefenos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
İstanbul Antlaşması
D
Mürzsterg Antlaşması
E
Reval Antlaşmas
Açıklama:
1877-78 Osmanlı Rus harbi ve ardından yapılan Ayastefenos (Yeşilköy) antlaşması Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda hem büyük ölçekli toprak kaybı, hem de çok ciddi anlamda güç kaybının en büyük kırılma noktası olmuştur.
Soru 97
Sırbistan, Karadağ ve Romanya hangi antlaşma ile bağımsızlıklarını kazandılar ?
Seçenekler
A
Ayastefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
İstanbul Antlaşması
D
Mürzsterg Antlaşması
E
Reval Antlaşması
Açıklama:
1878 Berlin antlaşması ile Osmanlının toprak kaybı kısmen giderilmiş olsa bile
bölge yönetimi için ok yaydan çıkmıştır denilebilir. 1878 Berlin antlaşmasına göre,
Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu. Bulgaristan sınırları küçültülerek
üç bölgeye ayrıldı: Birinci bölge, Bulgaristan adıyla Osmanlı Devletine vergi veren bir prenslik yapıldı. İkinci bölge Doğu Rumeli adı ve başına Hıristiyan bir vali
atamak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bağlı özerk bir bölge yapıldı. Üçüncü bölge ise
Makedonya idi. Makedonya da ıslahat yapılmak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bırakılıyordu. Osmanlı Devleti’nin kullandığı tabirle Rumeli bölgesi (Selanik, Manastır,
Kosova gibi önemli büyük şehirler) bugünkü Makedonya’nın olduğu bölgedir.
bölge yönetimi için ok yaydan çıkmıştır denilebilir. 1878 Berlin antlaşmasına göre,
Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu. Bulgaristan sınırları küçültülerek
üç bölgeye ayrıldı: Birinci bölge, Bulgaristan adıyla Osmanlı Devletine vergi veren bir prenslik yapıldı. İkinci bölge Doğu Rumeli adı ve başına Hıristiyan bir vali
atamak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bağlı özerk bir bölge yapıldı. Üçüncü bölge ise
Makedonya idi. Makedonya da ıslahat yapılmak şartıyla Osmanlı Devleti’ne bırakılıyordu. Osmanlı Devleti’nin kullandığı tabirle Rumeli bölgesi (Selanik, Manastır,
Kosova gibi önemli büyük şehirler) bugünkü Makedonya’nın olduğu bölgedir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Mürzsterg Antlaşması'nın maddelerinden değildir ?
Seçenekler
A
Reformları Osmanlı Devleti yapacak ancak, Avusturya-Macaristan reformlar esnasında birer sivil memurla reformları kontrol edecektir.
B
Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın ıslahını Babıâli’nin emrinde olan bir Osmanlı general yapacaktır.
C
İşbu barış antlaşması imzalandıktan sonra Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilerine göre yeniden belirlenecektir.
D
İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır.
E
İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacak.
Açıklama:
• Reformları Osmanlı Devleti yapacak ancak, Avusturya-Macaristan reformlar esnasında birer sivil memurla reformları kontrol edecektir,
• Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın ıslahını Babıâli’nin emrinde
olan Avrupalı bir general yapacaktır,
• İşbu barış antlaşması imzalandıktan sonra Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilerine göre yeniden belirlenecektir (Bu madde ile
bütün devletlere müdahale hakkı tanınıyordu).
• İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır,
• İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacak (Müslümanlar da isyan etmiş gibi eşit suçlu kabul edilmişlerdir).
• Osmanlı Devleti reformları bir an önce başlatacaktır.
• Manastır, Kosova ve Selanik’teki jandarmanın ıslahını Babıâli’nin emrinde
olan Avrupalı bir general yapacaktır,
• İşbu barış antlaşması imzalandıktan sonra Makedonya’daki vilayetlerin sınırları, uluslararası ilişkilerine göre yeniden belirlenecektir (Bu madde ile
bütün devletlere müdahale hakkı tanınıyordu).
• İdari ve adli kurumlara özerklik kazandırma yönünde reformlar yapılacaktır,
• İsyan edenler için Hıristiyan ve Müslüman komisyonlar kurulacak (Müslümanlar da isyan etmiş gibi eşit suçlu kabul edilmişlerdir).
• Osmanlı Devleti reformları bir an önce başlatacaktır.
Soru 99
Girit Adası'nın Yunanistan'a ilhakı hangi antlaşma ile olmuştur ?
Seçenekler
A
Ayastefanos Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
İstanbul Antlaşması
D
Londra Antlaşması
E
Mürzsterg Antlaşması
Açıklama:
Yunanistan’ın ikinci bir
savaşı göze alamaması nedeniyle uzun süre ada
Osmanlılarda kalmıştır. Son safha ise, Balkan
savaşları sonrası adanın Yunanistan’a ilhakı sürecidir. Nihayet ada, büyük çekişmelerin ardından 30 Mayıs 1913 tarihinde imzalanan Londra Antlaşması’na göre Yunanistan’a ilhak edildi
savaşı göze alamaması nedeniyle uzun süre ada
Osmanlılarda kalmıştır. Son safha ise, Balkan
savaşları sonrası adanın Yunanistan’a ilhakı sürecidir. Nihayet ada, büyük çekişmelerin ardından 30 Mayıs 1913 tarihinde imzalanan Londra Antlaşması’na göre Yunanistan’a ilhak edildi
Soru 100
Babıâli tarafından Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine hangi paşa getirilmiştir ?
Seçenekler
A
Hüseyin Avni Paşa
B
Hüseyin Hüsameddin Paşa
C
Hüseyin Kamil Paşa
D
Hüseyin Hilmi Paşa
E
Hasan Hüseyin Paşa
Açıklama:
Babıâli, Kasım 1902’de “Rumeli Vilayetleri
Hakkında Talimat” adıyla bölgede bir takım idari düzenlemeleri başlattı. Bu talimattaki en önemli unsurlardan biri, jandarma ve polis teşkilatının yeniden düzenlenmesiydi. Bir başka önemli madde de, Müslümanların yanı sıra Hıristiyanların
da jandarma teşkilatına alınmasına ilişkindi. 8 Aralık 1902’de Selanik’te göreve başlayan Hüseyin Hilmi Paşa, Avrupalı devletlerin de olumlu bulmasıyla, Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine tayin edildi.
Hakkında Talimat” adıyla bölgede bir takım idari düzenlemeleri başlattı. Bu talimattaki en önemli unsurlardan biri, jandarma ve polis teşkilatının yeniden düzenlenmesiydi. Bir başka önemli madde de, Müslümanların yanı sıra Hıristiyanların
da jandarma teşkilatına alınmasına ilişkindi. 8 Aralık 1902’de Selanik’te göreve başlayan Hüseyin Hilmi Paşa, Avrupalı devletlerin de olumlu bulmasıyla, Rumeli’deki reformları uygulamaktan sorumlu Rumeli Genel Müfettişliğine tayin edildi.
Soru 101
- Subay ve tüccarlar tarafından kuruldu.
- Tek ve en önemli amacı; Girit’in Yunanistan’a ilhakı idi.
- Makedonya da silahlı çete faaliyetini yürüttü.
- Avrupa devletlerinin Girit nedeniyle Osmanlıya nota vermelerine neden oldu.
Seçenekler
A
I,IIII
B
II,III,IV
C
I,II, III
D
III, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Savaşın Ayak Sesleri: Girit Sorunu
I,III doğrudur. Tek ve en önemli amacı Girit’in Yunanistan’a ilhakı değil. Makedonya’nın da Yunanistan’a ilhakı ile ilgili faaliyet yürütmüştü. Avrupa devletlerinin Osmanlıya nota vermesi, cemiyetle ilgili değildir
I,III doğrudur. Tek ve en önemli amacı Girit’in Yunanistan’a ilhakı değil. Makedonya’nın da Yunanistan’a ilhakı ile ilgili faaliyet yürütmüştü. Avrupa devletlerinin Osmanlıya nota vermesi, cemiyetle ilgili değildir
Soru 102
- İngiltere’nin bir gecede Rum asıllı tüccarları tabiiyetine geçirmesi
- Girit’in Yunanistan tarafından ilhakı
- Makedonya’da Eterya cemiyetinin çete faaliyetleri
- Türklerin Yunanistan’dan Osmanlıya göçe başlaması
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
II,III,IV
D
IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Osmanlı-Yunan Savaşı’nın Başlaması
I,III doğrudur. İngiltere Osmanlıda faaliyet gösteren 80 bine yakın Rum kökenli tüccarı bir gecede kendi tabiiyetine geçirmiştir. Makedonya’daki faaliyetler 1897 yılı Nisan ayının başlarında Kalabaka’da Osmanlı sınırlarını ihlal ederek 10 km kadar içeri girdiler. Bu hareketi Osmanlı askerleri geri püskürtmüştü, ancak bu durum bir savaş sebebi olmuştur
I,III doğrudur. İngiltere Osmanlıda faaliyet gösteren 80 bine yakın Rum kökenli tüccarı bir gecede kendi tabiiyetine geçirmiştir. Makedonya’daki faaliyetler 1897 yılı Nisan ayının başlarında Kalabaka’da Osmanlı sınırlarını ihlal ederek 10 km kadar içeri girdiler. Bu hareketi Osmanlı askerleri geri püskürtmüştü, ancak bu durum bir savaş sebebi olmuştur
Soru 103
- Rus çarının diplomatik girişimleri
- Almanya’nın, Osmanlı politikalarını desteklemesi
- Balkan devletleri ile çakışan yunan çıkarları
- İngiltere ve Fransa’nın tarafsızlık beyanları
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
III
D
II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Dömeke Meydan Savaşı
Tümü doğrudur.
Tümü doğrudur.
Soru 104
- Osmanlı devletinin topraklarını muhafaza konusunda güven kazanması
- Kısmen “hasta adam” imajı ortadan kalkması
- Cephedeki mücadele kadar diplomatik anlamda da zafer kazanılması
- Girit’in kaybedilmesi
Seçenekler
A
I,II
B
I,III,IV
C
III,IV
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Dömeke Meydan Savaşı
I, II doğrudur. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Ancak girit hala Osmanlı toprağıdır.
I, II doğrudur. Osmanlı Devleti’nin savaş başlamadan önce gösterdiği diplomasi başarılı oldu. Ancak ateşkes sonrası masa başında aynı başarı sağlanamadı. Batılı devletlerin Yunanistan’a ne denli sahip çıktıklarını Osmanlı Devleti masada görmüş oldu. Zira savaş esnasında elde ettiği yerleri iade etmek zorunda kaldı. Ancak girit hala Osmanlı toprağıdır.
Soru 105
- 2.Abdülhamid’e halife olarak bağlılık ve güven arttı
- İngiltere, zaten kuşku ile baktığı hilafet kurumuna bakış açısını değiştirdi.
- Alman nüfuzu, askeriyenin içinde ve devletin kademelerinde arttı.
- İngiltere kralı İstanbul’u ziyaret etti
Seçenekler
A
I,II
B
I,III,IV
C
I,II,III
D
I,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Dömeke Meydan Savaşı
I,II,III doğrudur. İstanbul’u ziyaret eden İngiltere kralı değil alman imparatoru wilhem’dir.
I,II,III doğrudur. İstanbul’u ziyaret eden İngiltere kralı değil alman imparatoru wilhem’dir.
Soru 106
- Girit yüzünden çıkan bu savaşta, Girit ile ilgili hiç bir madde yoktu.
- Girit Osmanlı toprağı olarak kaldı.
- Yunanistan Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı ödemeyi kabul etti.
- Bu tazminatı, Osmanlı Devleti’nin bu savaşta harcadığının beşte üçü kadardı.
Seçenekler
A
Avrupa devletlerinin ikiyüzlülüğünün
B
Yunanistan’ın denge siyasetini
C
Osmanlının üst yönetimin askeri başarıyı yeterli görmesinin
D
Osmanlının askeri başarısının yetersizliği
E
Osmanlının diplomatik başarısının
Açıklama:
İstanbul Konferansı: Yunanistan-
Osmanlı Barışı
Avrupa devletlerinin ikiyüzlülüğünün göstergesidir. Zira Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi. Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu. Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgelerin Osmanlı Devleti’ne bırakılması gibi göstermelik toprak terki ile toprak kaybı veya kazanılmaması esası üzerine görüşmeler sürdürüldü. Savaş öncesi statüko için büyük devletler bastırıyordu
Osmanlı Barışı
Avrupa devletlerinin ikiyüzlülüğünün göstergesidir. Zira Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında savaşa yol açan süreçte inisiyatif almakta geciken Avrupalı güçler, savaş sonrası görüşülecek barış şartlarının tespiti için hemen devreye girmişlerdi. Dört ay süren görüşmeler, büyük devletlerin Yunanistan yanlısı tutumlarına sahne oldu. Teselya bölgesinde bazı stratejik bölgelerin Osmanlı Devleti’ne bırakılması gibi göstermelik toprak terki ile toprak kaybı veya kazanılmaması esası üzerine görüşmeler sürdürüldü. Savaş öncesi statüko için büyük devletler bastırıyordu
Soru 107
- Genel vali Müslüman ise yardımcısı Hıristiyan veya tam tersi olacak,
- 80 kişilik vilayet meclisinin 49’u Hıristiyan, 31’i de Müslümanlardan oluşacaktı.
- Resmi dil Rumca, Türkçe olacaktı
- Gümrük ve vergi gelirlerinin yarısı doğrudan adaya tahsis edilecekti
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
IV
D
I,III,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin Girit Sorununu Çözme Çabaları
Tümü doğrudur. Bunun dışında nüfus yoğunluğu nedeniyle Memurlar yerlilerden tercih edilme kararı Kâğıt para kullanılmaması. Basın hürriyeti sağlanması ve jandarma ve adliye teşkilatının kurulması gibi karalarda vardı
Tümü doğrudur. Bunun dışında nüfus yoğunluğu nedeniyle Memurlar yerlilerden tercih edilme kararı Kâğıt para kullanılmaması. Basın hürriyeti sağlanması ve jandarma ve adliye teşkilatının kurulması gibi karalarda vardı
Soru 108
- Rusya’nın Osmanlı ve Yunanistan’a itidal tavsiye etmesi
- Yunan generalin adaya asker çıkarıp ilhak ettiğini ilan etmesi
- İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya’nın adayı işgali
- Adanın hukuken Osmanlı toprağı olmaya devam etmesi
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
II,III,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Girit Sorunu ve Yunanistan’ın Tutumu
Tümü doğrudur. Avrupa devletleri 1878 den itibaren uluslarası bir sorun haline gelen Girit sorununda adanın Yunanistan’a işgal ve ilhakı sürecinde Akdeniz’de statükonun değişmemesi için gayret sarf etmişlerdir. Dolaysıyla yunan devleti adayı işgal etse de kazanılamaz. Diğer yandan ada işgal edilmiş, ancak Osmanlı Devleti’nin toprağı olduğu halde elinden çıkmıştı.
Tümü doğrudur. Avrupa devletleri 1878 den itibaren uluslarası bir sorun haline gelen Girit sorununda adanın Yunanistan’a işgal ve ilhakı sürecinde Akdeniz’de statükonun değişmemesi için gayret sarf etmişlerdir. Dolaysıyla yunan devleti adayı işgal etse de kazanılamaz. Diğer yandan ada işgal edilmiş, ancak Osmanlı Devleti’nin toprağı olduğu halde elinden çıkmıştı.
Soru 109
- Girit bu durumda kesinlikle Yunanistan’a ilhak edilemezdi
- Adabın Osmanlıya fiilen ve hukuken teslim edilmesi
- Adanın yönetiminin konsoloslardan müteşekkil bir komisyonuna verilmesi
- Adadaki Osmanlı bayrağının yanına büyük devletlerin bayraklarının çekilmesİ
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Girit Sorununa Batılı Devletlerin Yaklaşımı
I,III,IV doğrudur. Ada hukuken Osmanlıya ait olsa da teslimi söz konusu değildir.
I,III,IV doğrudur. Ada hukuken Osmanlıya ait olsa da teslimi söz konusu değildir.
Soru 110
- Berlin antlaşmasında ıslahat yapmak şartıyla Makedonya Osmanlıya bırakılmıştır.
- Selanik, Manastır, Kosova gibi önemli büyük şehirler Makedonya sınırları içindedir.
- Yunanlılar hariç tüm balkan devletleri Makedonya’dan hak talebinde bulunmaktadır.
- Avrupa devletleri işbirliği halinde bölgede Osmanlı çıkarlarını korumuşlardır.
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,IV
Açıklama:
Makedonya Sorunu Büyük Devletlerin Makedonya Politikaları
I,II, Doğrudur. tarihsel süreçte Yunanistan da Makedonya üzerinde hak talebinde bulunmuştur. Avrupa devletleri statükonun kendi çıkarları için değişmesini istemezler.
I,II, Doğrudur. tarihsel süreçte Yunanistan da Makedonya üzerinde hak talebinde bulunmuştur. Avrupa devletleri statükonun kendi çıkarları için değişmesini istemezler.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in benimsediği dış politika prensiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oluşmakta olan bloklardan uzak durmak
B
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek
C
Diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek
D
Dönemin güçlü devletleriyle ittifak kurmak
E
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek
Açıklama:
Bloklardan uzak durup tarafsızlığı benimsemek; iç ve dış politikayı birlikte yürütmek; savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek ve devletler arası rekabetlerden istifade etmek II. Abdülhamid'in benimsediği dış politika prensipleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
II. Abdülhamid, bazı toprakların işgal edilmesini daha büyük kayıplar vermemek adına sineye çekmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun istisnasıdır?
Seçenekler
A
Osmanlı-Yunan Savaşı
B
Osmanlı-Rusya Savaşı
C
Berlin Anlaşması
D
Berlin Konvansiyonu
E
Küçük Kaynarca Anlaşması
Açıklama:
II. Abdülhamid, Tunus’un Fransızlar; Mısır’ın İngilizler tarafından işgali karşısında savaş yerine diplomasiyi yeğledi. Aynı şekilde 1885’te Doğu Rumeli meselesinde de askeri seçeneği kullanmadı. Fakat takip edilen diplomasi de bu toprakların fiilen işgal altına girmesini önleyemedi. Bu kayıpları, daha fazla kayıpların olmaması uğruna sineye çekti. Bunun tek istisnası 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’dır. Yunanlıların adalarda Müslüman Türk unsuruna karşı giriştikleri baskı, zulüm hatta katliamlar karşısında kayıtsız kalınması, II. Abdülhamid’in hem merkeziyetçi ve hem de hilafet politikalarına aykırıydı. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
İngiltere’nin Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikalarından vazgeçmesi üzerine II. Abdülhamid'in Rusya ile dostluk kurmayı denemesi onun hangi dış politika prensibine örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Bloklardan Uzak Durup, Tarafsız Kalmak
B
Savaştan Uzak, Diplomasi ve Savunma Eksenli Politika Yürütmek
C
Devletler Arası Rekabetlerden İstifade Etmek
D
İç ve Dış Politikayı Birlikte Yürütmek
E
Panislamizm
Açıklama:
Devletler Arası Rekabetlerden İstifade Etmek: II. Abdülhamid denge politikası takip etmekle birlikte, barış zamanlarında başka devletler ile de ittifak yapabileceğini zaman zaman ima etmesi Avrupalı devletler tarafından da kaygı ile karşlanmaktaydı. Bu kaygıları gözlemleyen II. Abdülhamid de bunu siyasi bir enstrüman olarak kullandı. Osmanlı topraklarına yönelmiş paylaşım arzuları ve bu konudaki rekabeti birbirine karşı kullanarak devletin ömrünü uzattı. Örneğin İngiltere’nin Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikalarından vazgeçmesi üzerine Rusya ile dostluk kurmayı denedi. Doğrudan ittifaka varan dostluk kurulmadı ise de ikili ilişkiler uzun süre istikrarını korudu.
Soru 4
- Almanya
- İngiltere
- Rusya
- İtalya
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, bloklaşma döneminde yukarıdaki ülkelerin hangisi/hangileri ile ittifak oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
1873 yılında Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi”; 1879 tarihinde Almanya- Avusturya ikili ittifakı; 1881-1887 yılları arasında Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı kurulmuştur. İngiltere bloklaşma sürecine dahil olmamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
1798 yılında meydana gelen, Osmanlı Devleti'nin ittifaklar içine dahil olmasını zorunlu kılarak dış politikasında yeni bir dönemi başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Viyana Kongresi
B
Üç İmparator Ligi'nin oluşması
C
Napolyon'un Mısır ve Suriye'yi işgali
D
Balkanlardaki toprak kayıpları
E
İstanbul Konferansı
Açıklama:
Osmanlı Devleti Ondokuzuncu Yüzyıla sıkıntılı girer. 1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişimi, Osmanlı diplomasisinde yeni bir dönemi başlatır. O tarihe kadar yabancı devletler ile ittifak yapma konusunda isteksiz duran, büyük zorunluluk olmadıkça hiç yanaşmayan Osmanlı devleti artık ittifakların içine girmek mecburiyetinde kalır.
Soru 6
İlk Osmanlı anayasası kaç yılında ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1860
B
1876
C
1888
D
1901
E
1904
Açıklama:
İlk Osmanlı anayasası 1876 yılında ilan edilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
İslam Birliği siyasetini Osmanlı toprağı içindeki Müslümanlar arasında birlik ve beraberlik sağlamak için geliştiren, bununla birlikte Osmanlı sınırları dışındaki Müslümanlardan da oldukça ilgi gören II. Abdülhamid bu ilginin yansıması olarak aşağıdakilerden hangisini yapmamıştır?
Seçenekler
A
Buhara ve Hint tekkelerini açtırması
B
Hac yollarının güvenliğine önem vermesi
C
Afganistan, Hindistan ve Çin'e heyetler yollaması
D
Hicaz Demiryolu'nun bütün finansmanını üstlenmesi
E
Hilafetin nüfuzunu Rusya, İngiltere gibi ülkelerde baskı aracı olarak kullanması
Açıklama:
II. Abdülhamid, İslam Birliği siyasetini Osmanlı toprağı içindeki Müslümanlar arasında birlik ve beraberlik sağlamak için geliştirmiş olsa da Osmanlı sınırları dışındaki Müslümanlardan da oldukça ilgi görmüştür. Bunun sonucu olarak: Buhara ve Hint tekkeleri açtırdı; hac yollarının güvenliğine önem verdi; Osmanlı hilafetinin yaygınlaşan nüfuzunu, Rusya, İngiltere gibi ülkelerde baskı aracı olarak kullandı; Afganistan, Hindistan ve Çin'e heyetler yolladı. Ancak Hicaz Demiryolu projesi, dünya Müslümanlarının maddi katkıları ile yapıldı.
Soru 8
II. Abdülhamid'i ve Osmanlı Devleti'ni kötüleyen yayınların ve karikatürlerin artması üzerine 1883'te dış basını takip etmek amacıyla oluşturulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hariciye Nezareti
B
Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü
C
Şura-yı Devlet
D
Meclis-i Ahkam-ı Adliye
E
Cemaat-i İslamiye
Açıklama:
1883 yılı başlarında dış basını takip edecek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip edecek olan Hariciye Nezareti’ne bağlı Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü kuruldu.
Soru 9
Türk-Japon dostluğunun simgesi olan, 'Ertuğrul Faciası' olarak da bilinen olay nerede meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
Kobe
B
Yokohama
C
İstanbul
D
İskenderun
E
Mısır
Açıklama:
Ertuğrul firkateyni 16 Eylül’de Kobe yolunda iken Kashinozaki fenerini geçtiği sırada kayalara çarparak battı. Tarihimize “Ertuğrul Faciası” olarak geçen bu kazada gemideki 609 mürettebattan sadece 69'u kurtuldu. Bu kaza iki devlet arasında dostluğun sembolü oldu ve ilişkiler bundan sonra hep dostane sürdürüldü.
Soru 10
II. Abdülhamid döneminde Osmanlı ordusunun silah sistemi ve askeri eğitim programında değişiklikler yapan, kendini Türk dostu olarak tanıtan ve Paşa unvanı verilen Doğu Prusya doğumlu asker kimdir?
Seçenekler
A
Wilhelm
B
Bismarck
C
Kaehler
D
Otto
E
Goltz
Açıklama:
II. Abdülhamit döneminde Osmanlı ordusunun silah sistemi ve askeri eğitim programında değişiklikler yapan, kendini Türk dostu olarak tanıtan ve kendisine Paşa ünvanı verilen Doğu Prusya doğumlu kişi Colmar von Der Goltz'dur.
Soru 11
Bağdat demiryolu hattının yapımı 27 Kasım 1899'da hangi ülkeye verilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
Belçika
E
Japonya
Açıklama:
27 Kasım 1899'da Bağdat demiryolu hattının yapımının Almaya'ya verileceği ilan edilmiştir.
Soru 12
Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlerle ittifak yapmama ilkesini bırakmasına ve kimi devletlerle ittifak yapma zorunluluğu duymasına neden olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırım Harbi
B
Mısır’ın İşgali
C
Osmanlı Rus Savaşı
D
Kutsal Mekanlar
E
Cebel-i Lübnan
Açıklama:
Osmanlı Devleti Ondokuzuncu Yüzyıla sıkıntılı girmişti. 1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişimi, Osmanlı diplomasisinde yeni bir dönemi başlatmıştır. O tarihe kadar yabancı devletler ile ittifak yapma konusunda isteksiz duran, büyük zorunluluk olmadıkça hiç yanaşmayan Osmanlı devleti artık ittifakların içine girmek mecburiyetinde kaldı.
Soru 13
1892 yılında kurulup 1914 yılına kadar süren ve Avrupalı devletler arasındaki en uzun süreli ittifak olma özelliğini ittifak hangi iki ülke arasında yapılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa-Rusya
B
Almanya- Avusturya
C
Rusya-Almanya
D
Almanya-İtalya
E
Avusturya-İngiltere
Açıklama:
- 1873 yılında Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi”.
- 1879 tarihinde Almanya- Avusturya ikili ittifakı.
- 1881-1887 yılları arasında Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı.
- 1887 yılında Rusya-Almanya ittifakı.
- 1892 yılında Fransız-Rus ittifakı.
Görüldüğü gibi İngiltere hariç bütün devletler kısa ve uzun süreli bloklar oluşturmuşlardır. Rus-Fransız İttifakı 1914 yılına kadar süren en uzun ittifak olacak ve o tarihte İngiltere’nin de katılması ile savaşın “itilaf gücünü” oluşturacaktır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde dış politikada takip edilen prensipler arasında değildir?
Seçenekler
A
İç ve Dış Politikayı Birlikte Yürütmek
B
Devletler Arası Rekabetlerden İstifade Etmek
C
Bloklardan Uzak Durup, Tarafsız Kalmak
D
Savaştan Uzak, Diplomasi ve Savunma Eksenli Politika Yürütmek
E
Sürekli Savaş Halinde Olmak ve Eski Gücünü Geri Kazanma Çabasında Olmak
Açıklama:
- Abdülhamid hem devletin içinde bulunduğu durumu ve hem de eski müttefiklerin aldıkları pozisyonları dikkate alarak, gelenekçi çizgide ama şartlara göre şekillenebilen yeni bir dış politika takip etmeli idi. Bu çerçevede onun döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensipleri şöyle sıralamak mümkündür.
- Bloklardan Uzak Durup, Tarafsız Kalmak
- Devletler Arası Rekabetlerden İstifade Etmek
- Savaştan Uzak, Diplomasi ve Savunma Eksenli Politika Yürütmek
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde uygulanan İslam Birliği siyasetinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sosyal, bilimsel, kültürel ve siyasi alanlarda işbirliğini arttırmak
B
İslam ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğini güçlendirmek
C
İslam’ın gerçek imajını korumak ve savunmak, İslam’ın karalanmasıyla mücadele etmek
D
Milliyetçilik fikirleri karşısında, adeta bir dinî milliyetçilik düşüncesi oluşturmak
E
Ortak çıkarları garanti altına almak ve korumak
Açıklama:
Osmanlı hâkimiyetinde ve hem de İngilizler başta olmak üzere başka güçlerin hâkimiyetindeki Müslümanların milliyetçi duygular yerine, dinî duyguları harekete geçirilmesi amaçlandı. Başka bir ifade ile 19. Yüzyılda her tarafta etkili olmaya başlayan “milliyetçilik fikirleri” karşısında, adeta bir “dinî milliyetçilik” düşüncesi ile karşı konulacaktı.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid tahta çıktıktan sonra Osmanlı-Rus Savaşı sonrası imzalamak zorunda kaldığı antlaşmadır?
Seçenekler
A
Paris Anlaşması
B
Küçük Kaynarca Antlaşması
C
Berlin Anlaşması
D
İstanbul Konferansı
E
Medine Anlaşması
Açıklama:
II. Abdülhamid, Osmanlı imajının dünyada özellikle de Avrupa’da oldukça zedelendiğ i bir tarihte tahta geçti. Tahta geçmesinden kısa bir süre önce Osmanlı Maliyesi’nin iflası; Şark meselesinin uzun zamandır gündemde olması ve Balkanlar’daki gelişmeler devletin görüntüsünü hayli yıprattı. Kanun-i Esasi’nin ilan edilmesi bile batı kamuoyunda; daha doğrusu kamuoyunu yönlendirenlerin nezdinde hiçbir olumlu tesir meydana getirmedi. Üstelik bu yeni yapılanma içeride de Sultan’ın ve uygulamalarının tartışmaya açılmasına imkân tanıdı. Ayrıca hiç istemediği halde kendini Osmanlı- Rus Savaşı’nın içinde bulan II. Abdülhamid, bu olumsuz görüntüden de nasibini fazlaca aldı. Savaş boyunca yaşanan olaylar ve savaşın sonunda imzalanmak zorunda kalınan Berlin Anlaşması ise Osmanlı Devletini ve dolayısı ile Sultanını yermek için yeterli bir sebep idi.
Soru 17
Osmanlı-Amerikan ilişkileri hangi yıl başlamıştır?
Seçenekler
A
1730
B
1782
C
1830
D
1795
E
1815
Açıklama:
Osmanlı Amerikan ilişkileri, Amerika’nın Akdeniz politikaları çerçevesinde gelişti. Onsekizinci yüzyılın son çeyreğinden itibaren Amerika, Osmanlı devleti ile ilgilenmeye ve 1782 den itibaren ticaret gemileri de İngiliz bandırasıyla Osmanlı limanlarına mal getirmeye başladı.
Soru 18
Japonya ilk defa hangi Türkçe eserde haritalarda gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Cihannümâ
B
Divan-i Lugâti’t-Türk
C
Kutadgubilig
D
Kamusu’l-A’lam
E
Kamus-i Türki
Açıklama:
Türkler, Kaşgarlı Mahmud’un Divan-i Lugâti’t-Türk’ü yazmasından itibaren Japonya’dan haberdar idiler. Aynı şekilde Katip Çelebi Cihannümâ adlı eserindeki haritalarında Japonya’yı da gösterdi. Fakat iki taraf arasında ne Osmanlı öncesi ve nede ondokuzuncu yüzyıla kadar hiç bir ilişki kurulmadı.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ordusunun Alman ordusu tarzında teşkilatlanmasında birinci derecede rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Alman Krupp
B
Prens Otto von Bismarck
C
Kral I. Wilhelm
D
Albay Kaehler
E
Colmar von Der Goltz
Açıklama:
1883 yılında Osmanlı askeri hizmetine giren Colmar von Der Goltz (Paşa), Albay Kaehler’in ölümü ile 1885’te askeri heyetin de başkanı oldu. Kendisine verilen imkân ve imtiyazlar ile başta askeri okullar olmak üzere Osmanlı askeri eğitim programlarında pek çok değişiklikler yaptı ve kısa zamanda ülkede en çok tanınan ve sevilen kişi oldu.
Soru 20
Bağdat Demir Yolu projesi aşağıdaki devletlerden hangisi ile birlikte yapılmıştır?
Seçenekler
A
Belçika
B
Almanya
C
İngiltere
D
Fransa
E
Hollanda
Açıklama:
Osmanlı topraklarında Alman iktisadi nüfuzunun bu şekilde hızla yayılması, eski imtiyazları olan Fransız ve İngilizlerin tepkisine neden olmaktaydı. Ancak asıl tepkileri uzun zamandan beri konuşulmakta olan Berlin-Bağdat Demiryolu yapım ve işletme imtiyazının 1900 yılı başında Almanlara verilmesi ile ortaya çıktı. Aslında Osmanlı Devleti başlangıçta İngilizlerin de bu yatırıma ortak olmalarından yana idi ve bu teklif İngiltere’ye ulaştırıldı. Fakat gerek İngiliz sermayesinin yetersizliği gerekse İngiliz hükümetinin Almanlara tahammül edemeyişi yüzünden istenilen cevap alınamadı. Aksine İngiliz hükümeti projenin engellenmesi için çalışmaya başladı. Bu yüzden 3 Mart 1903 tarihinde yapılan kesin imtiyaz sözleşmesi ile Bağdat Demiryolu Şirketi’nin kurulmasına karar verilerek iş tamamen Almanlara havale edildi.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi 1856 Paris Anlaşması ile sonuçlanan Avrupa Uyumu’nun en güzel örneklerinden sayılmaktadır?
Seçenekler
A
İngilizlerin Ruslara yardım etmesi
B
Osmanlı'nın Ruslara karşı desteklenmesi
C
Osmanlı'nın Fransa ile işbirliği
D
Almanya'nın Fransa ile işbirliği
E
İtalyanların Almanlara yardım etmesi
Açıklama:
1856 Paris anlaşması ile neticelenen Osmanlı'nın Ruslara karşı desteklenmesi Avrupa Uyumu’nun en güzel örneklerinden sayılmaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensipler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bloklardan uzak durup tarafsız kalmak
B
Devletler arası rekabetlerden yarar sağlamak
C
Savaş yerine diplomasiye ağırlık vermek
D
İç ve dış politikayı başa baş yürütmek
E
Diplomasi yerine savaş taraflısı olmak
Açıklama:
II. Abdülhamit döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensiplerden hiç biri savaş yanlısı değildir.
Soru 23
II. Abdülhamid döneminde kurulan ve Osmanlı maliyesini rehin alan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rumeli Demiryolları İdaresi
B
İzmir-Aydın Demiryolu Hattı İdaresi
C
Maliye Nezareti'nin kurulması
D
Duyun-u Umumiye İdaresi
E
Osmanlı Bankası
Açıklama:
Osmanlı maliyesine nefes aldırmayan kurum Duyun-u Umumiye'dir.
Soru 24
Hilafet kurumunun ilk defa Müslüman bir devlet ile Hristiyan bir devlet arasında imzalanan uluslararası bir belgeye girmesi ve uluslararası hukukta yerini alması aşağıdaki antlaşmalardan hangisiyle olmuştur?
Seçenekler
A
Bucaş
B
Küçük Kaynarca
C
Kadeş
D
Pasarofça
E
Karlofça
Açıklama:
Hilafetin ilk defa Müslüman bir devlet ile Hristiyan bir devlet arasında imzalanan uluslararası bir belgeye girmesi ve uluslararası hukukta yerini alması Küçük Kaynarca ile gerçekleşmiştir.
Soru 25
I. Kıbrıs'ın terkedilmesi
II. Tunus'un Fransızlarca işgali
III. Mısır'ın İngilizlerce işgali
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sultan II. Abdülhamid’in imajını sarsan olaylar arasında yer alır?
II. Tunus'un Fransızlarca işgali
III. Mısır'ın İngilizlerce işgali
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sultan II. Abdülhamid’in imajını sarsan olaylar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I. Kıbrıs'ın terkedilmesi
II. Tunus'un Fransızlarca işgali
III. Mısır'ın İngilizlerce işgali
Sultan II. Abdülhamid’in imajını sarsan olaylardır.
II. Tunus'un Fransızlarca işgali
III. Mısır'ın İngilizlerce işgali
Sultan II. Abdülhamid’in imajını sarsan olaylardır.
Soru 26
ABD, Osmanlı Devleti'ne hangi yıl vergi vermeye başladı?
Seçenekler
A
1453
B
1492
C
1566
D
1795
E
1909
Açıklama:
ABD, Osmanlı Devleti'ne 1795'te vergi vermeye başladı.
Soru 27
14 Temmuz 1889'da İstanbul'dan Japonya'ya gidecek 609 kişilik geminin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmangazi
B
Edebali
C
Ertuğrul
D
Midilli
E
Yavuz
Açıklama:
14 Temmuz 1889'da İstanbul'dan Japonya'ya gidecek 609 kişilik geminin adı Ertuğrul'dur.
Soru 28
İstanbul'dan hareket eden 609 kişilik ekibin de içinde bulunduğu gemi 11 ayda Japonya'ya ulaşmıştır. Bu ziyaretin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamit'in, İmparator'a nişan göndermesi
B
İki devlet arasında Teşkilat-ı Mahsusa kurulması
C
Zamanında alınan borç paranın geri ödenmesi
D
Japon deniz gücünü tanımak
E
Ruslara dolaylı yoldan yardım etmek
Açıklama:
Geminin gidiş amacı, Sultan'ın İmparator'a nişan hediye etmesidir.
Soru 29
Berlin-Bağdat Demiryolu Hattı'nın işletme hakkının yanı sıra, demiryolu hattı boyunca her iki taraftaki kaç kilometrelik alanda maden ve petrol arama işletme ayrıcalığı Almanlara verilmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
10
E
20
Açıklama:
Osmanlı Devleti Almanlara demiryolu yapma karşılığında hem demiryolunu işletme hakkı tanımış, hem de yolun kuzey ve güneyinden 20 km'lik alanda maden ve petrol arama işletme ayrıcalığını vermiştir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı'nın çıkmasının ana nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Berlin-Bağdat Demiryolu Hattı inşaası
B
İpek- Baharat Yolu
C
Rusların Karadeniz'e inme isteği
D
Japonya'dan alınan nişan
E
Duyun-u Umumiye'nin kurulması
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı'nın çıkmasının ana nedenlerinden biri Berlin-Bağdat demiryoludur.
Soru 31
"Avrupalılar XIX. yüzyılda, 'büyük devlet' olma şartının Asya ve Afrika’da sömürge edinmelerine bağlı olduğunu düşünmekteydiler. Özellikle Almanya’nın Avrupa’da bir güç olarak ortaya çıkmasından sonra sömürge yarışı hızlandı ve aralarındaki rekabetlerin daha da artmasına neden oldu. Bu da yeni bir 'bloklaşmalar' sürecini meydana getirdi."
Aşağıdakilerden hangisi bu çerçevede gerçekleşen bloklaşmalar neticesinde kurulan ittifaklardan biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu çerçevede gerçekleşen bloklaşmalar neticesinde kurulan ittifaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
1881-1887 Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı.
B
1879 Almanya- İngiltere ikili ittifakı.
C
1873 Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi”.
D
1887 Rusya-Almanya ittifakı.
E
1892 Fransız-Rus ittifakı.
Açıklama:
• 1873 yılında Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi”.
• 1879 tarihinde Almanya- Avusturya ikili ittifakı.
• 1881-1887 yılları arasında Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı.
• 1887 yılında Rusya-Almanya ittifakı.
• 1892 yılında Fransız-Rus ittifakı.
• 1879 tarihinde Almanya- Avusturya ikili ittifakı.
• 1881-1887 yılları arasında Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı.
• 1887 yılında Rusya-Almanya ittifakı.
• 1892 yılında Fransız-Rus ittifakı.
Soru 32
II. Abdülhamid tahta geçtiğinde Osmanlı Devleti hangi savaşın içindeydi?
Seçenekler
A
Osmanlı-İran Savaşı
B
Mısır'ı işgal eden Fransa ile savaş
C
Kırım Savaşı
D
Osmanlı-Sırbistan, Karadağ Savaşı
E
1711 Osmanlı-Rus Savaşı
Açıklama:
II. Abdülhamid tahta geçtiğinde Osmanlı Devleti, Osmanlı-Sırbistan, Karadağ Savaşı içindeydi.
Soru 33
Osmanlı Devleti'nin, 19. yüzyılın başından 1870’lere kadar destek almak amacıyla yakın durduğu iki devlet aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere ve Almanya
B
Rusya ve Almanya
C
İngiltere ve İtalya
D
Almanya ve İtalya
E
İngiltere ve Rusya
Açıklama:
Ondokuzuncu yüzyılın başından 1870’lere kadar Osmanlı Devleti’nin dayanabileceği iki devlet vardı: İngiltere ve Rusya. İkisi de farklı dönemlerde denendi ama istenilen sonuç alınmadı. Özellikle İngiltere’nin sözde desteğine rağmen gerek İstanbul Konferansı’nın ve gerekse Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında yapılan 1878 Berlin Anlaşması’nın sonuçları gösterdi ki bu politika, yani dengeyi sadece bir devlete dayanarak yürütmek işe yaramamaktadır. Nitekim 1856’dan beri Osmanlı toprak bütünlüğünü savunan devletler 1871'den sonra duruma göre pozisyon almakta ve her biri doğu sorunundan kendilerine pay çıkarma arayışındaydılar.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde dış politikada takip edilen prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
İttifaklara katılıp taraf olmak
B
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek
C
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek
D
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek
E
Bloklardan uzak durup tarafsız kalmak
Açıklama:
II. Abdülhamid hem devletin içinde bulunduğu durumu ve hem de eski müttefiklerin aldıkları pozisyonları dikkate alarak, gelenekçi çizgide ama şartlara göre şekillenebilen yeni bir dış politika takip etti. Bu çerçevede onun döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensipleri şöyle sıralamak mümkündür:
Bloklardan uzak durup tarafsız kalmak,
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek,
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek,
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek.
Bloklardan uzak durup tarafsız kalmak,
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek,
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek,
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek.
Soru 35
- Askeri yatırımlar azaltıldı.
- Modern askeri okullar açıldı.
- Silah sistemi yenilendi.
- Stratejik bölgelerde güçlü istihkamlar yaptırıldı.
"II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Devleti’nin birçok yeri savunmasız ve saldırıya açıktı. Yeterli sayıda asker, karakol gemileri vs. bulunmuyordu ve Avrupa devletlerinin paylaşım planları ortadaydı."
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri böylesi bir ortamda alınan tedbirler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
III ve IV
D
I, II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bu durum karşısında alınacak en uygun tedbir, savaştan uzak durarak, savunma tedbirlerine başvurmaktı. Bu maksatla askeri yatırımlara hız verildi, modern askeri okullar açıldı, silah sistemi yenilendi, Çanakkale, Trablusgarp ve benzeri stratejik yerlerde güçlü istihkâmlar yaptırıldı. Bu arada iç güvenliğin sağlanmasına dönük tedbirler alındı. Özellikle Doğu Anadolu, Trablusgarp ve Yemen’de kurulan Hamidiye Alayları, hem devletin gücünü hissettirdi hem de güvenliğin sağlanmasına önemli katkılar sağladı. Bütün bu tedbirlere rağmen mümkün mertebe askeri güç kullanmaktan kaçınan II. Abdülhamid, Tunus’un Fransızlar; Mısır’ın İngilizler tarafından işgali karşısında savaş yerine diplomasiyi yeğledi.
Soru 36
II. Abdülhamit'in iç ve dış politikada izlediği yola ilişkin aşağıda verilen seçeneklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Muhafazakar bir iç politika izlemiştir.
B
Merkeziyetçi bir padişahtır.
C
Yönetimde mutlakiyeti esas almıştır.
D
Reform taleplerini desteklemiştir.
E
Nüfuzu olan şeyh ve dini liderleri yakınında bulundurmuştur.
Açıklama:
II. Abdülhamid Osmanlı-Rus Savaşı’nın akabinde parlamentoyu tatil ederek mutlak monarşiye ve muhafazakâr iç politikalara geri döndü. Hükümet ve bürokrasi üzerinde mutlak hakimiyet kurarak, bu yolla dış politikayı da bizzat kendisi ele aldı. Hükümetin iç ve dış işlerine dair bütün uygulamalarına en ince teferruatlarına kadar karıştı ve yönlendirdi. Her ne kadar yönetimde mutlakiyeti esas aldı ise de her konuda danışmanlarından raporlar istedi.
O, aynı zamanda merkeziyetçi bir padişah idi. Ayrıca, reform taleplerini daima şüphe ile karşıladı. Taşra vilayetlerinde, yöneticilerini sıkı takip etti. Menfaatleri gereği merkezden bağımsız hareket etmek isteyen ve dış müdahaleye sebep olabilecek kimi taşra eşrafını, kabile/aşiret liderlerini genellikle gayr-i resmi bazen de resmi olarak idari işlerin içine alıp muhalefetlerini önledi. Halkın üzerinde nüfuzu olan şeyh ve dini liderleri yakınında bulundurdu.
O, aynı zamanda merkeziyetçi bir padişah idi. Ayrıca, reform taleplerini daima şüphe ile karşıladı. Taşra vilayetlerinde, yöneticilerini sıkı takip etti. Menfaatleri gereği merkezden bağımsız hareket etmek isteyen ve dış müdahaleye sebep olabilecek kimi taşra eşrafını, kabile/aşiret liderlerini genellikle gayr-i resmi bazen de resmi olarak idari işlerin içine alıp muhalefetlerini önledi. Halkın üzerinde nüfuzu olan şeyh ve dini liderleri yakınında bulundurdu.
Soru 37
İlk Osmanlı Anayasası kaç yılında ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1820
B
1845
C
1876
D
1880
E
1892
Açıklama:
İlk Osmanlı Anayasası 1876 yılında ilan edilmiştir.
Soru 38
1883 yılı başlarında, dış basını takip etmek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip etmek amacıyla kurulan müdürlüğün adı nedir?
Seçenekler
A
Düvel‑i Ecnebiye
B
Düyun-u Umumiye
C
Cemiyeti Matbuat-ı Osmaniye
D
Matbuat-i Ecnebiye
E
Hariciye Nezareti
Açıklama:
Söz konusu müdürlüğün adı Matbuat-i Ecnebiye'dir.
Soru 39
Osmanlı-Amerikan Ticaret Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1820
B
1830
C
1840
D
1850
E
1860
Açıklama:
Söz konusu antlaşma 1830 yılında yapılmıştır. Bu antlaşmadan sonra ilişkiler yeni bir seyir kazandı ve hızla gelişmeye başladı. İki taraf arasında ticaret arttı. Hatta bu antlaşma 1862 yılında daha da geliştirilerek yenilendi. Bu tarihten sonra gelişen ticari ilişkilerin yanı sıra Osmanlı ordusunun modernizasyonu kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nden askeri malzeme ve silah da satın alındı. Bu gelişmeler Amerikan misyonerlerinin Osmanlı topraklarında faaliyet yapma ve eğitim kurumları kurma imkanını verdi.
Soru 40
Osmanlı-Japon ilişkileri hangi Osmanlı padişahı döneminde gerçek anlamda başlamıştır?
Seçenekler
A
Sultan Vahdettin
B
Sultan Abdülmecit
C
II. Abdülhamid
D
V. Murad
E
Sultan Abdülaziz
Açıklama:
Japonya’nın imparatoru Merji, batıya açılma dönemi olan 1871 yılından itibaren Türklere de ilgi gösterdi. Ancak, 1871-1875 yılları arasında Japonya’dan iki heyet İstanbul’a geldi ise de bu gelişme tek taraflı ilgiden öteye geçemedi. Gerçekte Osmanlı-Japon ilişkileri II. Abdülhamid’in tahta geçmesi ile başladı. Şehzadeliğinden itibaren Japonya’daki gelişmeleri takip ettiği bilinen II. Abdülhamid, tahta geçtikten sonra bu konudaki imkanları araştırdı. 1878 yılında bir Japon Savaş gemisi İstanbul’u ziyaret etti. Gemi personelini büyük bir misafirperverlikle karşılayan II. Abdülhamid onlara nişanlar verdi. Ayrıca, Japon İmparatoru’na “bir Türk harp gemisi ile selam ve sevgilerini gönderme arzusunda olduğunu” bildirmelerini söyleyerek Japonya ile ilişki kurma isteğini ortaya koydu.
Soru 41
Almanya ve Avusturya ikili ittifakı kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1873
B
1879
C
1881
D
1887
E
1892
Açıklama:
• 1873 yılında Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi”. • 1879 tarihinde Almanya- Avusturya ikili ittifakı. • 1881-1887 yılları arasında Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı. • 1887 yılında Rusya-Almanya ittifakı. • 1892 yılında Fransız-Rus ittifakı yapılmıştır.
Soru 42
Aşağıdaki ittifaklardan hangisi 1904-1905 Rus-Japon Savaşı’nı kışkırtmıştır?
Seçenekler
A
Rusya-Fransa İttifakı
B
Osmanlı Devleti-Almanya İttifakı
C
İngiltere-Japonya İttifakı
D
Osmanlı Devleti-İngiltere İttifakı
E
Rusya-Fransa İttifakı
Açıklama:
İngiltere hariç bütün devletler kısa ve uzun süreli bloklar oluşturmuşlardır. Rus-Fransız İttifakı 1914 yılına kadar süren en uzun ittifak olacak ve o tarihte İngiltere’nin de katılması ile savaşın “itilaf gücünü” oluşturacaktır. Büyük devletler ile daha küçük devletler ya da Avrupalı devletler ile Avrupa dışı güçler arasında da savunma ve işbirliklerine dayalı anlaşmalar oluştu. Söz gelimi Avusturya 1881 yılında Sırbistan, 1884 yılında da Romanya ile anlaşmalar yaptı. İngiltere zaman zaman Avrupa devletleri ile ittifak denemelerine girdi ise de sonuç alamadı. Bu süreçte dikkati çeken en önemli ittifakı, 1878 yılında Osmanlı Devleti ile Kıbrıs Anlaşması, 1902 yılında da içeriği itibarı ile Rusya’ya karşı Japonya ile yaptığı ittifaktır. Hatta bu ittifakın Rus Japon Savaşı’nı (1904-1905) kışkırttığı da söylenebilir. Bütün bu gelişmelerin o sıralarda dünyanın en büyük fiziki imparatorluklarından birisi olan Osmanlı Devleti’ni etkilememesi mümkün değildi. Hatta denilebilir ki, özellikle 1878 Berlin anlaşmasından sonra bütün bloklaşma ve uzaklaşmalarda “şark meselesi/doğu sorunu” yani Osmanlı topraklarının paylaşımı problemi diploması masalarının ana konusuydu.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid’in dış politika prensipleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak
B
Devletler arası rekabetlerden İstifade etmek
C
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek
D
Halifeliği kullanarak dış güçlerin tepkisini almamak
E
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek
Açıklama:
II. Abdülhamid hem devletin içinde bulunduğu durumu ve hem de eski müttefiklerin aldıkları pozisyonları dikkate alarak, gelenekçi çizgide ama şartlara göre şekillenebilen yeni bir dış politika takip etmeli idi. Bu çerçevede onun döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensipleri şöyle sıralamak mümkündür. Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak, Devletler arası rekabetlerden İstifade etmek, Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek, İç ve dış politikayı birlikte yürütmek.
Soru 44
Hilafet konusunun ilk kez Müslüman bir devlet ile Hıristiyan bir devlet arasında imzalanan uluslararası bir belgeye girdiği ve uluslararası hukukta yer aldığı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin Anlaşması
B
Küçük Kaynarca Anlaşması
C
İstanbul Anlaşması
D
McMahon-Şerif Hüseyin Anlaşması
E
Paris Anlaşması
Açıklama:
1876 yılında ilan edilen ilk Osmanlı Anayasası, idarî sisteme pek çok yenilikler getirmesinin yanında; II. Abdülhamid’in “İslam Birliği” siyasetinin işaretlerini de veriyordu. 1517 yılında Osmanlıların Mısır’ı idarelerine alması ile Osmanlı Sultanı, güçlü olmanın verdiği bir hakla bütün Müslümanların hamisi ve “halifesi” kabul edildi. Ancak Osmanlı Sultanları onsekizinci yüzyılın son çeyreğine kadar buna özel bir vurgu yapmaya ihtiyaç duymadı. Zira Müslüman dünyasının en güçlü hakimi idiler ve sınırlı bazı mezhep gurupları dışında bütün Müslümanlar tarafından zaten “halife” olarak benimseniyorlardı. Sultanların resmi yazışmaları dışında devletler ile ilişkilerinde ayrıca bunu hatırlatmalarına ihtiyaçları yoktu. Ancak Rusya ile Osmanlı Devleti arasında yapılan 1774 Küçük Kaynarca anlaşması ile ilk kez hilafet, Müslüman bir devlet ile Hıristiyan bir devlet arasında imzalanan uluslar arası bir belgeye girdi ve uluslararası hukukta yerini aldı. Bunun başlıca nedeni, savaşta galibiyet elde eden Rusların Osmanlı idaresindeki Ortodoksları himaye girişimleri karşısında; Osmanlılar da, halifelik makamıyla Rus hâkimiyeti altındaki Müslümanların hamiliğini üstlenerek bir denge oluşturmaktı. Osmanlı Sultanları bu tarihten sonra devletin zayıflamasına paralel olarak, gerek içerde birlikteliği ve gerekse dışarıdaki Müslümanlar ile dayanışmayı sağlamak adına hilafete sık sık vurgu yapmaya başlamışlardı.
Soru 45
Kamuoyu baskısının siyasette ve devletlerarası ilişkilerde kullanılan önemli bir araç haline gelmesi ne zaman olmuştur?
Seçenekler
A
17. yüzyılın ikinci yarısı
B
18. yüzyılın ilk yarısı
C
18. yüzyılın ikinci yarısı
D
19. yüzyılın ilk yarısı
E
19. yüzyılın ikinci yarısı
Açıklama:
19. yüzyılın ikinci yarısında “kamuoyu baskısı” siyasette ve devletlerarası ilişkilerde kullanılan önemli bir araç oldu. Hükümetler genellikle basın üzerinden kamuoyu yönlendirmesi yapmakta ve uluslararası politikalar da görünürdeki bu mekanizmanın bir sonucu olarak geliştirilmekteydi. Zira “efkâr-i umumiye” veya bu günkü ifadesiyle “kamuoyu” bir noktada ilgili hükümetlerin de bir başka hükümet veya devlet hakkındaki fikirlerini yansıtmaktaydı. Bir ülkedeki basının bir devlet lehinde olması, bir noktada o ülkenin de resmi siyasetini gösteriyordu. Bu durumun tersi de aynı anlama gelmekteydi. Bu yüzden basının yaygın bir iletişim aracı olmasına paralel olarak, siyasi iktidarlar tarafından yönlendirilmesi de hep gündemdeydi. Daha Sultan Abdülmecid zamanında, Osmanlı Devleti sınırları içinde yayınlanan yabancı dildeki bazı gazete sahipleri nişan ve madalyalar ile taltif edildi. Aynı dönemde; yurt dışındaki bazı gazetecilere ve gazete sahiplerine de benzer ödüller verilmek sureti ile Osmanlı Devleti lehinde yayınlar yapmaları beklendi.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü’nün kuruluş amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İstanbul veya Avrupa’daki gazeteciler ve gazete sahiplerine ulaşarak nişanlar vermek
B
İstanbul veya Avrupa’daki gazeteciler ve gazete sahiplerine ulaşarak dostluklar kurmak
C
İstanbul veya Avrupa’daki gazeteciler ve gazete sahiplerine ulaşarak para yardımı yapmak
D
Yurt dışında aleyhine yayınlanan pek çok gazete ve derginin kapanmasını sağlamak
E
Dış basını takip ederek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip etmek
Açıklama:
Batı diplomasisini iyi bilen Salih Münir Bey (daha sonra Paşa), İstanbul’da ikamet eden yabancı gazeteciler hakkında bir rapor hazırladı. Buna göre kimin neden hoşlandığı; beklentisinin ne olabileceği ve Osmanlı Devleti lehinde neşriyat yapmaları için ne yapılması gerektiğini ortaya koydu. Maksat İstanbul veya Avrupa’daki gazeteciler ve gazete sahiplerine Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü aracılığı ile ulaşmak; dostluklar kurmak, nişanlar vermek ve hatta para yardımı yapmaktı. Matbuati Ecnebiye Müdürlüğü, kurulduktan sonra ilk iş olarak yurt dışında yayınlanan pek çok gazete ve dergiye abone oldu. Bu durum bir taraftan yabancı basını taramayı kolaylaştırdı; diğer taraftan da aboneliğin sonlandırılmasını istemeyen yayın organlarının Osmanlı Devleti aleyhinde daha temkinli dil kullanmalarına sebep oldu.
Soru 47
Osmanlı-Amerikan ilişkilerinde ticaretin artmasını sağlayan Osmanlı-Amerikan Ticaret Anlaşması hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1801
B
1872
C
1815
D
1830
E
1862
Açıklama:
Osmanlı Amerikan ilişkileri, Amerika’nın Akdeniz politikaları çerçevesinde gelişti. Onsekizinci yüzyılın son çeyreğinden itibaren Amerika, Osmanlı devleti ile ilgilenmeye ve 1782 den itibaren ticaret gemileri de İngiliz bandırasıyla Osmanlı limanlarına mal getirmeye başladı. 1795 yılında Osmanlılara bağlı Cezayir beylerine vergi vermek zorunda kalan bir anlaşma yaptı ve bu anlaşma 1815 yılına kadar yürürlükte kaldı. Osmanlı-Amerikan ilişkileri Ondokuzuncu yüzyıla -bağımsızlık sürecini tamamlanmasından sonar sancılı girdi. Osmanlı Devleti’nin Karamanlılar idaresindeki Trablusgarp Eyaleti 1801 yılında, kendi bandıraları ile Akdeniz’e gelmeye başlayan Amerikalılardan Cezayir’de olduğu gibi vergi talep etti. Bunun üzerine dört yıl süren ve Amerika’nın yenilgisi ile sonuçlanan bir savaş yaşandı. Savaşın sonunda Amerikalılar yüksek vergi vermeye razı oldu. Fakat Amerikalılar 1815 yılında tekrar Trablusgarp’a donanma gönderip limanı tahrip edince Osmanlı-Amerikan ilişkileri soğudu. Aynı süreçte Amerika Osmanlı Devleti ile bir anlaşma yapmak için uzun zaman uğraştı. Nitekim 1830 yılında yapılan Osmanlı-Amerikan Ticaret Anlaşmasından sonra ilişkiler yeni bir seyir kazandı ve hızla gelişmeye başladı. İki taraf arasında ticaret arttı. Hatta bu anlaşma 1862 yılında daha da geliştirilerek yenilendi. Bu tarihten sonra gelişen ticari ilişkilerin yanı sıra Osmanlı ordusunun modernizasyonu kapsamında Amerika Birleşik Devletleri’nden askeri malzeme ve silah da satın alındı. Bu gelişmeler Amerikan misyonerlerinin Osmanlı topraklarında faaliyet yapma ve eğitim kurumları kurma imkânını verdi.
Soru 48
Ertuğrul Fırkateyn’i II. Abdülhamid'in “Murassa İmtiyaz Nişanını” İmparatora ulaştırmak üzere, İstanbul’dan Japonya’ya doğru hangi yıl yola çıkmıştır?
Seçenekler
A
1871
B
1889
C
1875
D
1878
E
1890
Açıklama:
II. Abdülhamid, Prens Kumatsu’nun ziyaretine karşılık, İstanbul tersanelerinde yapılan bir gemi ile iade-i ziyaret planlanması talimatını verdi. Bu amaçla hem yelkenli ve hem de makineli bir gemi olan yirmibeş yaşındaki Ertuğrul firkateyni seçildi. Geminin bu uzun yolculuğa tahammül edip edemeyeceği tartışılırsa da, bir yıl önce yapılan tamir ve bakımına güvenildi. Bilgi ve görgülerini, denizcilik tecrübelerini arttırmak üzere o yıl Deniz Harp Okulundan mezun olan teğmenlerin de gemiye alınması kararlaştırıldı. Heyetin başına Miralay Osman Bey, gemi komutanlığına da Kaymakam Ali Bey tayin edildi. Yol güzergahı ve diğer hususlar için talimatmane ve hazırlıklar tamamlandı. Nihayet gemi, 56’sı subay olmak üzere 609 kişilik mürettebati ile, Padişah’ın “Murassa İmtiyaz Nişanını” İmparatora ulaştırmak üzere, 14 Temmuz 1889’ta İstanbul’dan yola çıktı. Büyük bir uğurlama töreni ile demir alan Ertuğrul Firkateyn’i güzergahı boyunca çeşitli limanlara uğrayarak yol aldı.
Soru 49
Osmanlı-Alman ilişkileri hangi yıl hız kazanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1871
B
1875
C
1878
D
1888
E
1890
Açıklama:
Osmanlı-Alman ilişkileri II. Wilhelm’in 1888 yılında imparator olması ile hız kazandı. Yeni imparator, Bismarck’ın Avrupa merkezli politikalarına karşılık dünya politikaları/weltpolitik takip etmeyi tercih ediyordu. Üstelik bu politikalarda doğuya doğru yayılmayı esas alan II. Wilhelm, II. Abdülhamid’in de diplomatik girişimleri ile Alman sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapmasını hararetle destekledi.
Soru 50
Osmanlı Devleti Bağdat Demiryolu Hattı'nın yapımının Almanlara verileceğini hangi tarihte ilan etmiştir?
Seçenekler
A
14 Temmuz 1889
B
15 Eylül 1890
C
27 Kasım 1899
D
4 Nisan 1900
E
3 Mart 1903
Açıklama:
1890 yılında Almanlar ile bir ticaret anlaşması imzalandı. Artık Osmanlı toprakları Alman sermayesinin her türlü ticari ve yatırım faaliyetlerine açıldı. Alman İmparatoru II. Wilhelm 1898 yılında ikinci kez İstanbul’u ziyaret ettiğinde Alman Şirketleri Anadolu’nun pek çok yerinde faaliyette idi. Alman sermayesi ile kurulmuş olan Anadolu Demiryolu Şirketi, İzmit-Ankara hattını tamamladığı gibi; Haydarpaşa-İzmit hattını yenileyerek işletme hakkını da elde etti. Aynı şekilde yeni sözleşme ile Eskişehir-Konya hattının yapım imtiyazı da Almanlara verildi. II. Wilhelm 1898 yılında önce İstanbul’u ziyaret etti, buradan da Kudüs’te yapılan Alman Luther kilisesinin açılış törenine gitti. Bu arada fiam’da onuruna verilen bir yemekte “kendisini 300 milyon Müslüman’ın dostu” ilan etmesi batı kamuoyunu ayağa kaldırdı. Zira böyle bir söz bir Hıristiyan liderin ağzından ilk defa çıkmaktaydı. O bu sözleri ile aslında sadece Müslümanlara bir jest yapmıyor; Kudüs’te asırlardır süregelen kutsal mekânlar meselesinde de tavrını belirliyordu. Osmanlı Devleti de bunu fırsat bilerek 27 Kasım 1899’da Bağdat demiryolu hattının yapımının Almanlara verileceğini ilan etti.
Soru 51
Osmanlı Devleti'ni ittifakların içine girmek mecburiyetinde bırakan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır ve Suriye'nin işgali
B
Tunus'un işgali
C
Osmanlı-Yunan savaşı
D
Berlin Kongresi
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
1798 yılında Napolyon'un Mısır ve Suriye'yi işgal girişimi sonrası yabancı devletlerle ittifak yapma konusunda isteksiz duran Osmanlı Devleti artık ittifakların içine girmek mecburiyetinde kalmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 52
II. Abdülhamid tahta geçtiği sırada Osmanlı Devleti hangi ülke ile savaştaydı?
Seçenekler
A
Osmanlı-Yunan Savaşı
B
Osmanlı-Rus Savaşı
C
Karadağ Savaşı
D
Kırım Savaşı
E
Balkan Savaşı
Açıklama:
II. Abdülhamid tahta geçtiğinde Osmanlı Devleti Sırbistan ile Karadağ savaşındaydı. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 53
II. Abdülhamid döneminde dış politikada denge politikasının tek bir devlete dayanarak yürütülemeyeceği hangi olaydan sonra anlaşılmıştır?
Seçenekler
A
Osmanlı-Rus Savaşı
B
Berlin Antlaşması
C
Duyun-i Umumiye'nin kurulması
D
Paris Anlaşması
E
1876 Anayasası
Açıklama:
1878 Berlin Anlaşması'nın sonuçları denge politikasının tek bir devlete dayanılarak yürütülemeyeceğini göstermiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid dönemi dış politika prensiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Tam bağımsız bir dış politika izlemek
B
Hariciye Nezareti'ni devre dışı bırakmak
C
İç ve dış politikayı birbirinden ayrı yürütmek
D
Devletler arası rekabetlere mesafeli yaklaşmak
E
Bloklardan uzak durmak
Açıklama:
II. Abdülhamid dönemi dış politika prensiplerinden en önemlilerinden biri dbloklaşmalardan ve kutuplaşmalardan uzak durmaktır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 55
II. Abdülhamid dönemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Parlamentoyu tatil ederek mutlak monarşiye geri dönmüştür.
B
Merkeziyetçi bir politika izlenmiştir.
C
Hilafet kurumunu etkili bir şekilde kullanmıştır.
D
İngiliz sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapması için gayret göstermiştir.
E
Askeri alanda güçlenmeye önem vermiştir.
Açıklama:
II. Abdülhamid Alman sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapması için gayret göstermiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in Batı kamuoyunda aleyhinde çıkan haberleri boşa çıkarmak için uyguladığı yöntemlerden değildir?
Seçenekler
A
Papalığın resmen tanınması
B
Yabancı hayır kurumlarının desteklenmesi
C
Denge politikasından vazgeçilmesi
D
Yurtdışında açılan sergilere iştirak edilmesi
E
Tarafsız görünen isimler ile şahsi dostluklar kurulması
Açıklama:
A, B,D ve E seçenekleri Iı. Abdülhamid'in batı kamuoyunda aleyhde çıkan haberleri ve olumsuz imajı boşa çıkarmak için uyguladığı özel yöntemlerden iken; denge politikasından vazgeçilmesi gibi durum söz konusu değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
19. yüzyılda gerçek anlamda Osmanlı-Japon ilişkileri hangi yıldan itibaren başlamıştır?
Seçenekler
A
1868
B
1871
C
1875
D
1878
E
1880
Açıklama:
1871-1875 yılları arasında ilk Japon heyeti İstanbul'u ziyaret etmiş olsa da gerçek anlamda Osmanlı-Japon ilişkileri Sultan II.Abdülhamid döneminde başlamış ve 1878 yılında bir Japon savaş gemisi İstanbul'u ziyaret etmiştir.
Soru 58
Bağdat Demiryolu Hattı'nın yapımı hangi ülkeye verilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Japonya
D
Rusya
E
Amerika
Açıklama:
27 Ksım 1899'da Bağdat demiryolu hattının yapımı Almanlara verilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 59
4 Nisan 1900'de yapılan anlaşma ile Odesa ile Basra Körfezi arasında gemi işletme imtiyazı verilen ve bu yolla etkisiz hale getirilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
Osmanlı-Alman yakınlaşmasına tepki gösteren Rusya ile 4 Nisan 1900'de Odesa ile Basra Körfezi arasında gemi işletme imtiyazı verilerek bir anlamda etkisiz hale getirilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Yukarı Kongo Araştırma Komisyonunu onaylamamıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Belçika
D
Lİbya
E
Amerika
Açıklama:
Libya, Yukarı Kongo Araştırma Komisyonunu onaylamamıştır. Çünkü antlaşmanın yapıldığı tarihte Osmanlı Devleti'nin bir vilayeti idi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 61
Yabancı devletler ile ittifak yapma konusunda isteksiz duran, büyük zorunluluk olmadıkça hiç yanaşmayan Osmanlı devleti artık ittifakların içine girmek mecburiyetinde kalan Osmanlı Devleti Topraklarını tahliye etmek için geleneksel politikalarından vazgeçerek İngiliz ve Ruslar ile “üçlü ittifak”ı kabul etmiştir?
Seçenekler
A
1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişimi.
B
1897 yılında Osmanlı- Yunan Savaşı'nın başlaması.
C
1815 Viyana Kongresi’nden itibaren Avrupa’nın kendi içinde de yeni bir dönemin başlaması.
D
İngiltere’ninOsmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikalarından vazgeçmesi.
E
KıbrısKonvansiyonu ve Berlin Anlaşması (1878) ile dış dengelerin sarsılmış olması.
Açıklama:
1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişiminden aonra, yabancı devletler ile ittifak yapma konusunda isteksiz duran, büyük zorunluluk olmadıkça hiç yanaşmayan Osmanlı devleti art›k ittifakların içine girmek mecburiyetinde kalan Osmanlı Devleti Topraklarını tahliye etmek için geleneksel politikalarından vazgeçerek İngiliz ve Ruslar ile “üçlü ittifak”a rıza göstermiştir.
1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişimi yani A seçeneğidir.
1798 yılında Napolyon’un Osmanlı Devleti’nin en önemli topraklarından biri olan Mısır ve ardından Suriye’yi işgal girişimi yani A seçeneğidir.
Soru 62
Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç İmparator Ligi” hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1882
B
1873
C
1877
D
1870
E
1878
Açıklama:
Avusturya, Rusya ve Almanya’nın oluşturduğu “Üç imparator Ligi” 1873 tarihinde yapılmıştır
Soru 63
Rusya-Almanya ittifakı hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1882
B
1880
C
1887
D
1885
E
1890
Açıklama:
Rusya-Almanya ittifakı 1887 yılında yapılmıştır.
Soru 64
Fransız-Rus ittifakı hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1897
B
1894
C
1890
D
1892
E
1890
Açıklama:
Fransız-Rus ittifakı 1892 tarihinde yapılmıştır.
Soru 65
1878 Berlin Anlaşması'ndan sonra Osmanlı topraklarının “Şark meselesi/doğu sorunu” ekseninde paylaşılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devletinin bir anlaşma ile Kıbrıs adasını terketmesi.
B
I. Abdülhamid’in “İslam Birliği” siyasetinin işaretlerini vermesi.
C
Osmanlı Devleti uluslararası sistemden dışlanması.
D
Sultan Abdülhamid 'in, Hint Müslümanları tarafından İslamiyet’in temsilcisi “İslam halifesi” olarak kabul edilmesi.
E
Osmanlı Devleti bu yüzyılda da Avrupa, Asya ve Afrika’da geniş topraklara sahip olduğu gibi, dünyanın en zengin dini ve etnik çeşitliliğine de sahip olması.
Açıklama:
Özellikle1878 Berlin anlaşmasından sonra bütün bloklaşma ve uzaklaşmalarda “Şark meselesi/doğu sorunu” yani Osmanlı topraklarının paylaşımı problemi diploması masalarının ana konusudur çünkü Osmanlı Devleti'nin Avrupa, Asya ve Afri-
Osmanlı Devleti bu yüzyılda da Avrupa, Asya ve Afrika’da geniş topraklara sahip olduğu gibi, dünyanın en zengin dini ve etnik çeşitliliğine de sahip olması.
Osmanlı Devleti bu yüzyılda da Avrupa, Asya ve Afrika’da geniş topraklara sahip olduğu gibi, dünyanın en zengin dini ve etnik çeşitliliğine de sahip olması.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensiplerden değildir?
Seçenekler
A
Güvendiği bir devlet ile bloklaşarak uluslararası diplomaside gücünü artırmak.
B
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek.
C
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek.
D
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek.
E
Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak
Açıklama:
Güvendiği bir devlet ile bloklaşarak uluslararası diplomaside gücünü artırmak düşüncesi, II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) dış politikada takip edilen prensiplerden değildir.
Güvendiği bir devlet ile bloklaşarak uluslararası diplomaside gücünü artırmak.
Güvendiği bir devlet ile bloklaşarak uluslararası diplomaside gücünü artırmak.
Soru 67
II. Abdülhamid döneminde dış politikada takip edilen prensipler içerisinde olup, "savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek prensibine aşağıdaki seçeneklerden hangisinde uygulanamamıştır?
Seçenekler
A
1876 Karadağ - Osman Savaşı.
B
1897 Osmanlı - Yunan Savaşı.
C
1885’te Doğu Rumeli meselesi.
D
1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı.
E
1904-1905 Rus Japon Savaşı.
Açıklama:
II. Abdülhamid döneminde dış politikada takip edilen prensipler içerisinde olan; Savaştan Uzak, Diplomasi ve Savunma Eksenli Politika Yürütmek prensibini 1897 Osmanlı - Yunan savaşı'nda uygulanamamıştır.
1897 Osmanlı - Yunan Savaşı.
1897 Osmanlı - Yunan Savaşı.
Soru 68
İdarî sisteme pek çok yenilikler getiren ilk Osmanlı Anayasası hangi yıl ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1874
B
1880
C
1876
D
1872
E
1870
Açıklama:
İdarî sisteme pek çok yenilikler getiren ilk Osmanlı Anayasası 1876 tarihinde ilan edilmiştir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı-Amerikan ilişkilerinde II. Abdülhamid zamanında gelişme gösteren bir durum değildir?
Seçenekler
A
Amerika ile yapılan ticaret hacminin artışı.
B
Amerika İstanbul’daki elçiliği yanı sıra Osmanlı topraklarında çeşitli yerlerde konsolosluklar da açması
C
Osmanlı Devleti de1843’lerden sonra temsilci bulundurduğu Amerika’da bu dönemde elçilik düzeyinde temsil edilmeye önem vermesi.
D
Müslüman memurlara yabancı dil öğretmek için Hariciye Nezareti’ne bağlı olarak Lisan Mektebinin açılması.
E
Ertuğrul firkateyni ile Amerikaya ziyaretler yapılması.
Açıklama:
Ertuğrul firkateyni ile Japonya ziyareti yapılmıştır. Osmanlı-Amerikan ilişkilerinde II. Abdülhamid zamanında gelişme gösteren bir durum değildir.
Ertuğrul firkateyni ile Amerikaya ziyaretler yapılması.
Ertuğrul firkateyni ile Amerikaya ziyaretler yapılması.
Soru 70
Osmanlı topraklarını Alman sermayesinin her türlü ticari ve yatırım faaliyetlerine açan Osmanlı Devleti, Bağdat Demiryolu Hattının yapımını Almanlara vereceğini hangi yıl ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1899
B
1869
C
1878
D
1886
E
1902
Açıklama:
Osmanlı topraklarını Alman sermayesinin her türlü ticari ve yatırım faaliyetlerine açan Osmanlı Devleti Bağdat demiryolu hattının yapımını Almanlara 1899 yılında ilan etmiştir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid dönemi dış politikasında takip edilen prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak
B
Devletler arası rekabetlerden istifade etmek
C
Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek
D
İç ve dış politikayı birlikte yürütmek
E
Ekonomik politikalarla dış politikayı şekillendirmek
Açıklama:
"Abdülhamid’in Dış Politika Prensipleri" başlığı altında yer almaktadır.
II. Abdülhamid dönemi dış politikasında takip edilen prensipleri şöyle sıralayabilir:
1. Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak,
2. Devletler arası rekabetlerden istifade etmek,
3. Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek,
4. İç ve dış politikayı birlikte yürütmek.
II. Abdülhamid dönemi dış politikasında takip edilen prensipleri şöyle sıralayabilir:
1. Bloklardan uzak durup, tarafsız kalmak,
2. Devletler arası rekabetlerden istifade etmek,
3. Savaştan uzak, diplomasi ve savunma eksenli politika yürütmek,
4. İç ve dış politikayı birlikte yürütmek.
Soru 72
İslam Birliği siyaseti aşağıdaki Osmanlı padişahlarından hangisi döneminde gündeme gelmemiştir?
Seçenekler
A
II. Mahmud
B
III. Murat
C
Abdülmecid
D
Abdülaziz
E
II. Abdülhamid
Açıklama:
"Hilafet Politikaları" konusu gözden geçirilmelidir.
İslam Birliği siyasetini sadece II. Abdülhamid’in şahsına bağlamak doğru değildir. Zira bu düşünce kendisinden önce özellikle II. Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinde de “İttihad-i İslam/İslam Birliği” şeklinde sık sık gündeme geldi. Ancak 1876-1909 yılları arasındaki uygulanış biçimi tamamen II. Abdülhamid’e özgüdür.
İslam Birliği siyasetini sadece II. Abdülhamid’in şahsına bağlamak doğru değildir. Zira bu düşünce kendisinden önce özellikle II. Mahmud, Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinde de “İttihad-i İslam/İslam Birliği” şeklinde sık sık gündeme geldi. Ancak 1876-1909 yılları arasındaki uygulanış biçimi tamamen II. Abdülhamid’e özgüdür.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi 1883 yılında dış basını takip ederek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip etmek amacı ile kurulan kurumdur?
Seçenekler
A
Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü
B
Basın-Yayın Müdürlüğü
C
Evkaf Müdürlüğü
D
Leyli Müdürlüğü
E
Dış İşleri Müdürlüğü
Açıklama:
"Dış Dünya’da Osmanlı İmajının Takibi" başlığı okunabilir.
II. Abdülhamid döneminde padişah ve Osmanlı Devleti aleyhinde yapılan yayınlar ve çizilen karikatürler hayli arttı. Osmanlı Hariciye Nezareti, 1882 yılı sonlarında Sultanın dikkatini konuya bir kere daha çekerek yeni düzenlemelerin yapılmasını istedi. Nitekim 1883 yılı başlarında dış basını takip edecek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip edecek olan Hariciye Nezareti’ne bağlı Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü kuruldu.
II. Abdülhamid döneminde padişah ve Osmanlı Devleti aleyhinde yapılan yayınlar ve çizilen karikatürler hayli arttı. Osmanlı Hariciye Nezareti, 1882 yılı sonlarında Sultanın dikkatini konuya bir kere daha çekerek yeni düzenlemelerin yapılmasını istedi. Nitekim 1883 yılı başlarında dış basını takip edecek, devletin ve padişahın imajını zedeleyici yayınları tekzip edecek olan Hariciye Nezareti’ne bağlı Matbuat-i Ecnebiye Müdürlüğü kuruldu.
Soru 74
II. Abdülhamid Avrupa’da meydana gelen olumsuz havayı aşağıdaki devletlerden hangisine yönelerek kırmaya çalışmıştır?
Seçenekler
A
Rusya
B
Çin
C
Amerika
D
Hindistan
E
Romanya
Açıklama:
"Osmanlı-Amerikan İlişkileri" başlığı okunmalıdır.
Osmanlı-Amerikan ilişkileri esas olarak II. Abdülhamid zamanında gelişme gösterdi. Zira O, -Almanya hariç- Avrupa’da meydana gelen olumsuz havayı Amerika ve Japonya’ya yönelerek kırmaya çalıştı. Amerika ile yapılan ticaret hacmi 1872’lerde iki milyon doların biraz üstünde iken 1882 yılında beş milyonu aştı ve bu rakam giderek her yıl arttı.
Osmanlı-Amerikan ilişkileri esas olarak II. Abdülhamid zamanında gelişme gösterdi. Zira O, -Almanya hariç- Avrupa’da meydana gelen olumsuz havayı Amerika ve Japonya’ya yönelerek kırmaya çalıştı. Amerika ile yapılan ticaret hacmi 1872’lerde iki milyon doların biraz üstünde iken 1882 yılında beş milyonu aştı ve bu rakam giderek her yıl arttı.
Soru 75
II. Abdülhamid döneminde Türk-Japon dostluğunun sembolü olarak gösterilen gemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kılavuz Fırkateyni
B
Hamid Fırkateyni
C
Öncü Fırkateyni
D
Ertuğrul Fırkateyni
E
Osman Fırkateyni
Açıklama:
"Osmanlı-Japonya İlişkileri" başlığı okunabilir.
II. Abdülhamid,Japonya Prensi Kumatsu’nun ziyaretine karşılık, İstanbul tersanelerinde yapılan bir gemi ile iade-i ziyaret planlanması talimatını verdi. Bu amaçla hem yelkenli ve hem de makineli bir gemi olan yirmi beş yaşındaki Ertuğrul fırkateyni seçildi. Geminin bu uzun yolculuğa tahammül edip edemeyeceği tartışılırsa da, bir yıl önce yapılan tamir ve bakımına güvenildi.
II. Abdülhamid,Japonya Prensi Kumatsu’nun ziyaretine karşılık, İstanbul tersanelerinde yapılan bir gemi ile iade-i ziyaret planlanması talimatını verdi. Bu amaçla hem yelkenli ve hem de makineli bir gemi olan yirmi beş yaşındaki Ertuğrul fırkateyni seçildi. Geminin bu uzun yolculuğa tahammül edip edemeyeceği tartışılırsa da, bir yıl önce yapılan tamir ve bakımına güvenildi.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi II. Wilhelm’in 1888 yılında İmparator olmasından sonra gelişen Osmanlı-Alman ilişkileri içinde gerçekleştirilen uygulamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Alman sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapması desteklendi.
B
Osmanlı Hükümeti İzmit-Ankara demiryolu inşa ve işletme imtiyazını Deutsche
Bank’a verdi.
Bank’a verdi.
C
Almanlar ile bir ticaret anlaşması imzalandı.
D
Eskişehir-Konya demiryolu hattının yapım imtiyazı Almanlara verildi.
E
Alman sermayesi ile İstanbul'da yeni bir üniversite açıldı.
Açıklama:
ALMANYA İLE ORTAK YATIRIMLAR: BERLİN-BAĞDAT DEMİR- YOLU PROJESİ başlığına bakılabilir.
Osmanlı-Alman ilişkileri II. Wilhelm’in 1888 yılında imparator olması ile hız kazandı. Yeni imparator, Bismarck’ın Avrupa merkezli politikalarına karşılık dünya politikaları/weltpolitik takip etmeyi tercih ediyordu. Üstelik bu politikalarda doğuya doğru yayılmayı esas alan II. Wilhelm, II. Abdülhamid’in de diplomatik girişimleri ile Alman sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapmasını hararetle destekledi. Bu durumun farkında olan II. Abdülhamid, II. Wilhelm’i İstanbul’a davet etti ve ilk ziyareti 1889 yılında gerçekleşti. Bu ziyaretten kısa bir süre önce Osmanlı hükümeti İzmit-Ankara demiryolu inşa ve işletme imtiyazını Deutsche Bank’a verdi. Bu maksatla kurulan şirket hızla inşa faaliyetine girişerek 1890 yılı ortalarında İzmit-Adapazarı hattını hizmete soktu. Bu hattın açılış töreninde ilk defa Osmanlı hükümetinin demiryolunun Almanlar eliyle Bağdat’a kadar uzatılması dile getirildi. Bu husus kuşkusuz II. Abdülhamid’in arzusu ile gündeme getirildi. Zira O, bu konuda devletlerin tepkisini ölçmek istiyordu. Beklenen oldu ve bu proje hem yabancı şirketlerin iştahını kabarttı, hem de uluslar arası rekabeti harekete geçirdi. 1890 yılında Almanlar ile bir ticaret anlaşması imzalandı. Artık Osmanlı toprakları Alman sermayesinin her türlü ticari ve yatırım faaliyetlerine açıldı. Eskişehir-Konya demiryolu hattının yapım imtiyazı da Almanlara verildi.
Osmanlı-Alman ilişkileri II. Wilhelm’in 1888 yılında imparator olması ile hız kazandı. Yeni imparator, Bismarck’ın Avrupa merkezli politikalarına karşılık dünya politikaları/weltpolitik takip etmeyi tercih ediyordu. Üstelik bu politikalarda doğuya doğru yayılmayı esas alan II. Wilhelm, II. Abdülhamid’in de diplomatik girişimleri ile Alman sermayesinin Osmanlı topraklarında yatırım yapmasını hararetle destekledi. Bu durumun farkında olan II. Abdülhamid, II. Wilhelm’i İstanbul’a davet etti ve ilk ziyareti 1889 yılında gerçekleşti. Bu ziyaretten kısa bir süre önce Osmanlı hükümeti İzmit-Ankara demiryolu inşa ve işletme imtiyazını Deutsche Bank’a verdi. Bu maksatla kurulan şirket hızla inşa faaliyetine girişerek 1890 yılı ortalarında İzmit-Adapazarı hattını hizmete soktu. Bu hattın açılış töreninde ilk defa Osmanlı hükümetinin demiryolunun Almanlar eliyle Bağdat’a kadar uzatılması dile getirildi. Bu husus kuşkusuz II. Abdülhamid’in arzusu ile gündeme getirildi. Zira O, bu konuda devletlerin tepkisini ölçmek istiyordu. Beklenen oldu ve bu proje hem yabancı şirketlerin iştahını kabarttı, hem de uluslar arası rekabeti harekete geçirdi. 1890 yılında Almanlar ile bir ticaret anlaşması imzalandı. Artık Osmanlı toprakları Alman sermayesinin her türlü ticari ve yatırım faaliyetlerine açıldı. Eskişehir-Konya demiryolu hattının yapım imtiyazı da Almanlara verildi.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti tarafından 1890 yılında Trablus-Şam, Şam-Beyrut buharlı tramvay hattı; 1893 yılında da Şam-Humus-Hama-Halep-Birecik demiryolu hatlarının inşa imtiyazının verildiği devlettir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Fransa
D
İtalya
E
Rusya
Açıklama:
"II. Abdülhamid Döneminde Diğer Devletler İle İlişkiler" başlığı okunabilir.
Fransızlar 1863 yılında Beyrut-Şam karayolunu inşa ettiler. Bu tecrübeden hareketle 1888 yılında Yafa-Kudüs demiryolu, 1890’da Trablus-Şam, Şam-Beyrut buharlı tramvay hattı; 1893 yılında da Şam-Humus-Hama-Halep-Birecik demiryolu hatlarının da inşa imtiyazı Fransız’lara verildi. Bu hatların tamamlanması ile bir yandan bölgedeki ulaşım ağları genişletilirken diğer taraftan da 1882 yılından beri Mısır’a yerleşen İngiltere’nin Suriye taraflarına el atması engellendi.
Fransızlar 1863 yılında Beyrut-Şam karayolunu inşa ettiler. Bu tecrübeden hareketle 1888 yılında Yafa-Kudüs demiryolu, 1890’da Trablus-Şam, Şam-Beyrut buharlı tramvay hattı; 1893 yılında da Şam-Humus-Hama-Halep-Birecik demiryolu hatlarının da inşa imtiyazı Fransız’lara verildi. Bu hatların tamamlanması ile bir yandan bölgedeki ulaşım ağları genişletilirken diğer taraftan da 1882 yılından beri Mısır’a yerleşen İngiltere’nin Suriye taraflarına el atması engellendi.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyıl Avrupası'nda eski “ittifaklar sistemi” yerini alan, statükoyu korumayı amaçlayan işbirliği ve istişare sürecine verilen isimdir?
Seçenekler
A
Denge Siyaseti
B
Avrupa Uyumu
C
Güçler Birliği
D
Tarafsızlık Politikası
E
Anlaşma Politikası
Açıklama:
"Ondokuzuncu Yüzyıl Diplomasisine Bakış" başlığı okunabilir.
1815 Viyana Kongresi’nden itibaren Avrupa’nın kendi içinde de yeni bir dönem başladı. Avrupa’nın eski dönem diplomasisi yani ittifaklar sistemi de dönüştü. Büyük devletlerin kendi veya daha küçük devletleri de yanlarına çekerek yaptıkları, saldırı veya savunma amaçlı mutabakat ya da anlaşmalara ittifak denilmekteydi ve eski Avrupa siyasetini temsil ediyordu. Viyana Kongresi’nden 1873 yılına kadar bu türden ittifaklar yapılmadı. Bu süreçte Avrupa iç sorunlara, ihtilallere, kısmen de ikili mücadelelere veya Almanya’da, İtalya’da oluşan birliklere sahne oldu. Bu dönemde eski “ittifaklar sistemi” yerine statükoyu korumayı amaçlayan “Avrupa Uyumu” diye isimlendirilen bir işbirliği ve istişare süreci başladı.
1815 Viyana Kongresi’nden itibaren Avrupa’nın kendi içinde de yeni bir dönem başladı. Avrupa’nın eski dönem diplomasisi yani ittifaklar sistemi de dönüştü. Büyük devletlerin kendi veya daha küçük devletleri de yanlarına çekerek yaptıkları, saldırı veya savunma amaçlı mutabakat ya da anlaşmalara ittifak denilmekteydi ve eski Avrupa siyasetini temsil ediyordu. Viyana Kongresi’nden 1873 yılına kadar bu türden ittifaklar yapılmadı. Bu süreçte Avrupa iç sorunlara, ihtilallere, kısmen de ikili mücadelelere veya Almanya’da, İtalya’da oluşan birliklere sahne oldu. Bu dönemde eski “ittifaklar sistemi” yerine statükoyu korumayı amaçlayan “Avrupa Uyumu” diye isimlendirilen bir işbirliği ve istişare süreci başladı.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in İslam Birliği siyaseti ile gerçekleştirmeyi amaçladığı politikalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Osmanlı hâkimiyetindeki Müslümanlar arasında birlik ve beraberliği sağlamak
B
Rusya, İngiltere gibi hasım devletlerin vatandaşı olan Müslümanlar arasında Osmanlı hilafetinin yaygınlaşan nüfuzunu baskı aracı olarak kullanmak
C
Hilafet nüfuzunu etkili kılmak
D
Tekke, cemaat ve etnik guruplara mensup temsilciler aracılığı ile Müslüman ve Gayrimüslim halkı kontrol etmek
E
Osmanlı toprakları dışındaki Müslümanlar üzerinde operasyonel çalışmalar gerçekleştirmek
Açıklama:
"Hilafet Politikaları" konusu okunabilir.
Dış politikada bir araç olarak kullanmakla birlikte gerçekte II. Abdülhamid,
İslam Birliği siyasetini Osmanlı hâkimiyetindeki Müslümanlar arasında birlik ve
beraberliği sağlamaya dönük olarak geliştirdi. Ancak, Osmanlı sınırları dışında
-belki de kendisinin de beklemediği- bir ilgiyi görmesi, onu o bölgelerde de bir
takım faaliyetler yapmaya sevk etti. II. Abdülhamid, yaptırdığı propagandalar ile hilafet nüfuzunu etkili kıldı. Hac yollarının güvenliğine önem verildi, Müslümanların Hac ibadetini huzur içinde yapabilmeleri için dünyanın çeşitli yerlerinden Mekke ve Medine’ye gelen Müslümanların ağırlanması için birçok tedbirler alındı. Genellikle Rusya, İngiltere gibi hasım devletlerin vatandaşı olan Müslümanlar arasında Osmanlı hilafetinin yaygınlaşan bu nüfuzu, ilgili devletlere baskı aracı olarak kullanıldı. Onlar siyasetlerini belirlerken daima bu
faktörü dikkate almak zorunda kaldı.
Dış politikada bir araç olarak kullanmakla birlikte gerçekte II. Abdülhamid,
İslam Birliği siyasetini Osmanlı hâkimiyetindeki Müslümanlar arasında birlik ve
beraberliği sağlamaya dönük olarak geliştirdi. Ancak, Osmanlı sınırları dışında
-belki de kendisinin de beklemediği- bir ilgiyi görmesi, onu o bölgelerde de bir
takım faaliyetler yapmaya sevk etti. II. Abdülhamid, yaptırdığı propagandalar ile hilafet nüfuzunu etkili kıldı. Hac yollarının güvenliğine önem verildi, Müslümanların Hac ibadetini huzur içinde yapabilmeleri için dünyanın çeşitli yerlerinden Mekke ve Medine’ye gelen Müslümanların ağırlanması için birçok tedbirler alındı. Genellikle Rusya, İngiltere gibi hasım devletlerin vatandaşı olan Müslümanlar arasında Osmanlı hilafetinin yaygınlaşan bu nüfuzu, ilgili devletlere baskı aracı olarak kullanıldı. Onlar siyasetlerini belirlerken daima bu
faktörü dikkate almak zorunda kaldı.
Soru 80
Türkler tarihinde ilk kez aşağıdaki eserlerden hangisi ile Japonya'dan haberdar olmuşlardır?
Seçenekler
A
Divan-i Lugâti’t-Türk
B
Atabetü’l Hakayık
C
Muhakemetü'l Lügateyn
D
Baburnâme
E
Kutadgubilig
Açıklama:
"Osmanlı-Japonya İlişkileri" başlığı okunabilir.
Türkler, Kaşgarlı Mahmud’un Divan-i Lugâti’t-Türk’ü yazmasından itibaren Japonya'dan haberdar idiler. Aynı şekilde Katip Çelebi Cihannümâ adlı eserindeki haritalarında Japonya’yı da gösterdi. Fakat iki taraf arasında ne Osmanlı öncesi ve ne de ondokuzuncu yüzyıla kadar hiç bir ilişki kurulmadı.
Türkler, Kaşgarlı Mahmud’un Divan-i Lugâti’t-Türk’ü yazmasından itibaren Japonya'dan haberdar idiler. Aynı şekilde Katip Çelebi Cihannümâ adlı eserindeki haritalarında Japonya’yı da gösterdi. Fakat iki taraf arasında ne Osmanlı öncesi ve ne de ondokuzuncu yüzyıla kadar hiç bir ilişki kurulmadı.
Soru 81
- Sömürge edinme- büyük devlet olma ikilemenin geçerliliği
- İttifaklar sisteminden Avrupa uyumuna geçiş
- Ulus devletlerin kurulması
- Bloklaşmaların başlaması
- yy Avrupa siyaseti ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,IV
D
II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
BÜYÜK GÜÇLER VE OSMANLI DEVLETİ Ondokuzuncu Yüzyıl Diplomasisine Bakış
Tümü doğrudur. Bu dönemde eski “ittifaklar sistemi” yerine statükoyu korumayı
amaçlayan “Avrupa Uyumu” diye isimlendirilen bir işbirliği ve istişare süreci
başladı. Avrupalılar bir taraftan içe dönük statükoyu koruma gayretleri göstermelerine
rağmen ondokuzuncu yüzyılda “büyük devlet” olma şartının hala Asya
ve Afrika’da sömürge edinmelerine bağlı hale gelir.
Almanya’nın Avrupa’da bir güç olarak ortaya çıkmasından sonra
da o güne kadar pek görülmeyen yeni bir süreci “bloklaşmaları” meydana getirdi
Tümü doğrudur. Bu dönemde eski “ittifaklar sistemi” yerine statükoyu korumayı
amaçlayan “Avrupa Uyumu” diye isimlendirilen bir işbirliği ve istişare süreci
başladı. Avrupalılar bir taraftan içe dönük statükoyu koruma gayretleri göstermelerine
rağmen ondokuzuncu yüzyılda “büyük devlet” olma şartının hala Asya
ve Afrika’da sömürge edinmelerine bağlı hale gelir.
Almanya’nın Avrupa’da bir güç olarak ortaya çıkmasından sonra
da o güne kadar pek görülmeyen yeni bir süreci “bloklaşmaları” meydana getirdi
Soru 82
- İngiltere-Rusya- Fransa ittifakı
- Avusturya-Almanya-İtalya üçlü ittifakı
- Rusya-Almanya ittifakı
- Fransız-Rus ittifakı
- yy da Avrupa devletleri arasında başlayan bloklaşma sürecinin bir sonucu olarak karşımıza çıkan ve Yukarıda verilen ittifaklardan hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,IV
B
II,III,IV
C
I,III,IV
D
I,II,III,IV
E
I,III
Açıklama:
BÜYÜK GÜÇLER VE OSMANLI DEVLETİ 19. Yüzyıl Diplomasisine Bakış
II,III,IV doğrudur. İngiltere hariç bütün devletler kısa ve uzun süreli bloklar oluşturmuşlardır. Rus Fransız İttifakı 1914 yılına kadar süren en uzun ittifak olacak ve o tarihte İngiltere’nin de katılması ile savaşın “itilaf gücünü” oluşturacaktır
II,III,IV doğrudur. İngiltere hariç bütün devletler kısa ve uzun süreli bloklar oluşturmuşlardır. Rus Fransız İttifakı 1914 yılına kadar süren en uzun ittifak olacak ve o tarihte İngiltere’nin de katılması ile savaşın “itilaf gücünü” oluşturacaktır
Soru 83
- Bloklardan Uzak Durup, Tarafsız Kalmak
- Devletler Arası Rekabetlerden İstifade Etmek
- Savaştan Uzak, Diplomasi ve Savunma Eksenli Politika Yürütmek
- İç ve Dış Politikayı Birlikte Yürütmek
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
III,IV
D
I,II,III,IV
E
I
Açıklama:
II.Abdülhamid’in Dış Politika Prensipleri
Tümü doğrudur.
Tümü doğrudur.
Soru 84
- 1774 Küçük Kaynarca anlaşması 1876 anlayasında hilafet konusu geçer
- Hicaz demiryolu bu politikanın bir parçasıdır.
- Milliyetçiliğe karşı dini milliyetçilik olarak konulmak istenmiştir.
- Almanya ve İngiltere politikanın icrasına destek vermişlerdir.
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
I,III,IV
D
II,IV
E
I,II,IV
Açıklama:
Hilafet Politikaları
I,II,III doğrudur. Almanya ve İngiltere destek vermeleri konusunda özellikle İngiltere’nin destek vermesi doğru değildir
I,II,III doğrudur. Almanya ve İngiltere destek vermeleri konusunda özellikle İngiltere’nin destek vermesi doğru değildir
Soru 85
- Yabancı dildeki bazı gazete sahipleri nişan ve madalyalar ile taltif edilmesi
- İstanbul’daki Havas, Rother ve Fransız ajansı Fournier ajanslarının temsilcilerine tahsisat ödenmesi
- Yurt dışında açılan umumi sergilere katılım
- Yabancı hayır kurumları, Pastour Enstitüsü gibi ilmi kurumların desteklenmesi
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
Hepsi
E
Hiçbirisi
Açıklama:
Dış Dünya’da Osmanlı İmajının Takibi
Tümü araçsal olarak padişahın ve ülkenin imajını düzelmek için kullanılmıştır.
Tümü araçsal olarak padişahın ve ülkenin imajını düzelmek için kullanılmıştır.
Ünite 7
Soru 1
- Bir grup Tıbbiyeli'nin (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında başlattıkları gizli hareketin adı nedir?
Seçenekler
A
Osmanlı Ahrar Fırkası
B
İnkılab-i Osmanî
C
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti
D
Teşebbüs-i Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti
E
İttihat ve Terakkî Cemiyeti
Açıklama:
Bir grup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında İnkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatırlar.
Soru 2
İlk Jön Türk kongresi ne zaman, nerede toplanmıştır?
Seçenekler
A
1902 - Paris
B
1902 - Cenevre
C
1901 - Kahire
D
1903 - Cenevre
E
1902 - Londra
Açıklama:
1902 tarihinde, Paris’te ilk Jön Türk kongresi yapılmıştır.
Soru 3
I. Meşrutiyet hangi tarihte ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
23 Temmuz 1907
B
25 Temmuz 1908
C
24 Haziran 1908
D
25 Haziran 1908
E
24 Temmuz 1908
Açıklama:
Padişah İttihatçıların beklentilerinden de önce harekete geçti ve 24 Temmuz 1908'de İstanbul gazetelerinde yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiği bildirildi.
Soru 4
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra toplana meclisin başkanlığına kim getirilmiştir?
Seçenekler
A
Mizancı Murad
B
Ahmet Rıza
C
Arnavut İsmail Kemal
D
Ali Kemal
E
Kamil Paşa
Açıklama:
Meclis başkanlığına uzun zamandır siyasi bir kaçak olan ve seçimlerde İstanbul mebusu seçilen Ahmet Rıza getirildi.
Soru 5
31 Mart Vakası'ndan sonra II. Abdülhamit’in yerine tahta kim geçirilmiştir?
Seçenekler
A
V. Murad
B
II. Mahmut
C
V. Mehmed Reşad
D
II. Mehmet
E
III. Ahmet
Açıklama:
27 Nisan 1909’da Meclis-i Ayan’ın Ayasofya civarındaki binasında Said Paşa’nın başkanlığında toplanan 240 mebus ve 37 ayandan oluşan Meclis-i Umûm-i Millî II. Abdülhamid’in hal’ine karar verdi. Yerine kardeşi V. Mehmed Reşad (1844-1918) Osmanlı Padişahı oldu.
Soru 6
16 Mart 1909 tarihinde Petersburg’ta yapılan anlaşmanın taraf ülkeleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti - Bulgaristan
B
Bulgaristan- Rusya
C
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu -Osmanlı Devleti
D
Osmanlı Devleti- Rusya
E
Osmanlı Devleti - Yunanistan
Açıklama:
Osmanlı Devleti ile Ruslar arasında 16 Mart 1909 tarihinde Petersburg’ta yapılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi 1897 yılından itibaren yarı özerk bir statüde bulunan Girit'i güvenlik gerekçesi ile işgali altında tutan dört devletten biridir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti
B
Bulgaristan
C
İtalya
D
Almanya
E
Yunanistan
Açıklama:
1897’den beri yarı özerk bir statüde olan Girit'i güvenlik gerekçesi ile İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya işgalleri altında tutmuştur.
Soru 8
Osmanlı Devleti’ni Avrupa’da kalan son topraklarından çıkarmak için fırsat kollayan Balkan Devletleri bu fırsatı hangi savaşla yakalamışlardır?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
Osmanlı-Rus Savaşı
C
Birinci Balkan Savaşı
D
İkinci Balkan Savaşı
E
Trablusgarp Savaşı
Açıklama:
Osmanlı Devleti’ni Avrupa’da kalan son topraklarından çıkarmak için fırsat kollayan Balkan Devletleri bu fırsatı Trablusgarp Savaşı ile yakalamışlardır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Trablusgarp ve Balkan Savaşlarında alınan ağır sonuçların nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İttihatçıların Osmanlı hükümetleri üzerinde etkili olması
B
Gayr-i Müslimlerin askere alınması
C
Büyük devletlerin tutarsız ve düşmanca tutumları
D
Osmanlı Devleti'nin mali açıdan güçsüz olması
E
Alman eğitim sisteminin uygulandığı yetersiz askeri eğitim
Açıklama:
Trablusgarp ve Balkan Savaşında alınan bu ağır sonuçların pek çok sebebi bulunmaktaydı. Yenilgiler, Osmanlı hükümeti üzerinde tesiri olan İttihatçıların tecrübesizliklerine, gayr-i Müslimlerin askere alınmalarına, büyük devletlerin tutarsız ve düşmanca tutumlarına ve Alman eğitim sisteminin uygulandığı yetersiz askeri eğitime bağlandı.
Soru 10
1914 yılı başından itibaren üçlü/Triumvira iktidar döneminin başlamasın neden olan üç Osmanlı Paşası aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Talat Paşa-Enver Paşa-Cemal Paşa
B
Ahmet İzzet Paşa-Mahmud Paşa-Enver Paşa
C
Said Halim Paşa-Cemal Paşa-Enver Paşa
D
Talat Paşa-Enver Paşa-Said Halim Paşa
E
Ahmet İzzet Paşa-Nazım Paşa-Kâmil Paşa
Açıklama:
1914’ten son Harbiye Nazırı olurken, Bahriye Nazırlığına da Cemal Paşa getirildi. Bu tarihten sonra artık Talat, Enver ve Cemal Paşaların üçlü (Triumvira) iktidar dönemi başladı.
Soru 11
I. İtalyan Carbonari örgütünü taklit ederek teşkilatlanmışlardır.
II. Cemiyet ilk olarak mülkiyeliler arasında örgütlenmiştir.
III. İlk toplantılarına İncir Ağacı İctimaı adı verilmiştir.
IV. Cemiyetin isim babası Ahmet Rıza Bey'dir.
V. Cemiyetin ilk basın ayağında Paris'te yayınlanan Mizan gazetesi yer almıştır.
İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Cemiyet ilk olarak mülkiyeliler arasında örgütlenmiştir.
III. İlk toplantılarına İncir Ağacı İctimaı adı verilmiştir.
IV. Cemiyetin isim babası Ahmet Rıza Bey'dir.
V. Cemiyetin ilk basın ayağında Paris'te yayınlanan Mizan gazetesi yer almıştır.
İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, III, V
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, V
Açıklama:
I, III ve IV. ifadeler doğru iken II ve V. ifadeler yanlıştır. Çünkü cemiyet ilk olarak mülkiyeliler arasında değil tıbbiyeliler arasında örgütlenmiştir. Ayrıca cemiyetin ilk basın ayağında Paris'te yayınlanan Mizan değil Meşveret gazetesi yer alıyordu. Mizan gazetesi Mısır'da yayınlanmaktaydı. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 12
Mason bir isim tarafından örgütlenip, Türkler ile Yunanları aydın bir sultanın liderliğinde birleştirerek yeni bir Bizans Devleti kurulması amacını güden hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Armenekan Komitesi
B
Hınçak Komitesi
C
Adem-i Merkeziyet
D
Teşebbüs-i Şahsı
E
Skaliyeri-Aziz
Açıklama:
Türkler ve Yunanlıları aydın bir sultanın liderliğinde birleştirerek yeni bir Bizans Devleti kurma amacını güden bir masonun örgütlediği hareketin ismi Skaliyeri-Aziz'dir. Örgüt İstanbullu bir Rum olan Kelanti Skaliyeri (Cléanthi Scalieri) trafından kurulmuştur. Ali Süavi olayından sonra Malta köşküna nakledilen V.Murad, İstanbul'daki mason arkadaşlarından yardım istedi. Onun yardım isteğine Kelanti Skaliyeri cevap verdi. Kendisi Prodos isimli bir mason locasının üstadı idi ve muhtemelen gücünü denemek istiyordu. Önce V. Murad’ın serbest bırakılması için II. Abdülhamid’e hitaben açık bir mektup yayımladı. Ardından uluslararası mason localarını harekete geçirdi fakat hiçbir sonuç alamadı. Bunun üzerine örgütlediği bir gurup ile (V. Murad’ın annesinin hizmetçisi Nakşibend Kalfa; Evkaf Nezaretinde görevli Aziz Bey, Şura-yi Devlet memurlarından Ali Şefkatî ve bunlara yardımcı olan bazı muhalifler) tıpkı Ali Süavi gibi Abdülhamid’i bir ihtilal ile tahttan indirip, V. Murad’ı yeniden tahta geçirmeye niyetlendi. Skaliyeri-Aziz komitesi diye isimlendirilen bu hareket içlerinden birinin ihbarı ile ortaya çıktı. Hareketin önderleri kaçmayı başardı, fakat taraftarları tutuklanıp çeşitli cezalara çarptırıldılar. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 13
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin kurucuları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Kaymakam/Yarbay Bursalı Tahir Bey
B
Binbaşı Naki Bey
C
Yüzbaşı Kazım Nami
D
Ahmet Rıza
E
Midhat Şükrü
Açıklama:
A,B,C ve E şıklarında verilen isimler Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin kurucuları iken Ahmet Rıza bu gruba dahil değildir. Esasen Ahmet Rıza İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türkler adı verilen hareketin kurucuları arasındadır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 14
I. Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin harekete geçmesinde Reval görüşmeleri etkili olmuştur.
II. Cemiyet, meşrutiyeti ilan ettirmek için suikastlar düzenlemiştir.
III. Cemiyet kararlılığını belli etmek için ilk olarak 23 Temmuz 1908'de Selanik'te meşrutiyeti ilan etmiştir.
IV. Padişah, 24 Temmuz’da İstanbul gazetelerinde yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiğini bildirmiştir.
İkinci Meşrutiyetin ilan süreciyle ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Cemiyet, meşrutiyeti ilan ettirmek için suikastlar düzenlemiştir.
III. Cemiyet kararlılığını belli etmek için ilk olarak 23 Temmuz 1908'de Selanik'te meşrutiyeti ilan etmiştir.
IV. Padişah, 24 Temmuz’da İstanbul gazetelerinde yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiğini bildirmiştir.
İkinci Meşrutiyetin ilan süreciyle ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III
C
I, II ve IV
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
I, II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü cemiyet kararlılığını belli etmek için ilk olarak 23 Temmuz 1908'de Selanik'te değil Manastır'da meşrutiyeti ilan etmiştir. Ardından
civar kasabalarda da meşrutiyet ilan edilerek, Selanik’te meşrutiyetin ilanı için de 25 Temmuz tarihi belirlenerek İstanbul’un tepkisi beklenmiştir. Padişah beklentilerden de önce harekete geçerek 24 Temmuz’da İstanbul gazetelerinde yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiğini bildirmiştir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
civar kasabalarda da meşrutiyet ilan edilerek, Selanik’te meşrutiyetin ilanı için de 25 Temmuz tarihi belirlenerek İstanbul’un tepkisi beklenmiştir. Padişah beklentilerden de önce harekete geçerek 24 Temmuz’da İstanbul gazetelerinde yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiğini bildirmiştir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 15
31 Mart Vakası'nda İttihatçıların günah keçisi ilan ederek idam ettirdikleri isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Samim
B
Derviş Vahdeti
C
Hasan Fehmi Bey
D
Mehmet Fazıl Reşit
E
Pandelaki Kozmidi Efendi
Açıklama:
31 Mart vakkasında İttihatçıların günah keçisi ilan ederek idam ettirdikleri isim Derviş Vahdeti'dir. Hem II. Abdülhamid Han'a hem İttihatçılara muhalif görünen Volkan
gazetesi sahibi Derviş Vahdeti 5 Nisan 1909’da İttihad-i Muhammedî cemiyetini kurmuş
idi. Onun muhalif tutumunu kaldıramayan İttihatçılar, olayları tahrik ettiği gerekçesi ile Vahdeti'yi bir günah keçisi olarak yakalayıp yargılayarak idam ettiler. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
gazetesi sahibi Derviş Vahdeti 5 Nisan 1909’da İttihad-i Muhammedî cemiyetini kurmuş
idi. Onun muhalif tutumunu kaldıramayan İttihatçılar, olayları tahrik ettiği gerekçesi ile Vahdeti'yi bir günah keçisi olarak yakalayıp yargılayarak idam ettiler. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 16
Osmanlı Devleti’ni çöküşe götüren Trablusgarp, Balkan, ve I. Dünya Savaşı hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
II. Abdülhamid
B
VI. Mehmed Vahdeddin
C
Mehmed Reşad
D
Sultan Abdülaziz
E
IV. Mehmed
Açıklama:
Osmanlı Devleti’ni çöküşe götüren Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı gibi bir çok elim olay Sultan Mehmed Reşad döneminde yaşanmıştır. Sultan, Otuzbir Mart olaylarının ardından 27 Mayıs 1909’da II. Meşrutiyetin padişahı olarak tahta geçmiştir. Meclis’in ve özellikle İttihatçıların yaptıkları düzenlemeler ile yetkileri sınırlandırılmıştır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 17
5 Ekim 1908'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Bulgaristan
C
Arnavutluk
D
Karadağ
E
Makedonya
Açıklama:
5 Ekim 1908'de Osmanlı devletine bağlı olan Bulgaristan Avusturya'nın Bosna Hersek'i ilhak etmesinden cesaret alarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Osmanlı Devleti bunu tanımadı ve hemen Berlin Anlaşmasında imzası olan devletlere bir nota vererek durumu protesto etti. Devletler Osmanlı devletinin tazminat karşılığnda Bulgaristan ile anlaşmasını teklif ettiler. Ancak Bulgarlar talep edilen tazminatı vermeye yanaşmadı. Bunun üzerine Rusya Osmanlı Devleti'nin Rusya'ya ödemek zorunda olduğu 125 milyon frank savaş tazminatı karşılığında Bulgaristan'ın bağımsızlığının tanınmasını teklif etti. Osmanlı bu teklifi kabul etmek durumunda kaldı ve Bulgaristan ile 19 Nisan 1909'da imzalanan anlaşma ile Bulgaristan'ın bağımsızlığı tanınmış oldu. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 18
Balkan Savaşlarından sonra Osmanlı Devleti'nin Batı sınırının Midye-Enez olarak belirlendiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uşi Anlaşması
B
Bükreş Anlaşması
C
Londra Anlaşması
D
İstanbul Anlaşması
E
Atina Anlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti'nin batı sınırının Midye-Enez olarak belirlendiği anlaşma Londra anlaşmasıdır ve 30 Mayıs 1913 tarihinde imzalanmıştır. Bu anlaşma ile aynı zamanda Osmanlı Devleti Arnavutluk ve Ege Adaları üzerindeki inisiyatifi kaybetti ve buraların geleceğinin belirlenmesini Avrupalı devletlere bıraktı. Yunanistan, Girit, Selanik ve Güney Makedonya’ya; Bulgaristan, Kavala, Dedeağaç ve Trakya’ya; Sırbistan ise Orta ve Kuzey Makedonya’ya sahip olacaktı. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 19
Osmanlı Devleti'nin 1913'de Balkan Savaşlarının sonunda Edirne'yi Bulgaristan'dan geri aldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul Anlaşması
B
Bükreş Anlaşması
C
Londra anlaşması
D
Berlin Anlaşması
E
Uşi Anlaşması
Açıklama:
1913 tarihinde Bulgaristan ile imzalanan ve Osmanlı Devleti'nin Edirne'yi Bulgaristan'dan geri adlığı anlaşma İstanbul anlaşmasıdır. Bu anlaşmaya göre Londra Antlaşmasında çizilen Enez-Midye hattından vazgeçildi. Bulgaristan Kırklareli, Dimetoka ve Edirne’yi resmen Osmanlı Devletine iade etti. Ancak Bulgaristan daha önce kurulan bağımsız Batı Trakya hükümetinin feshini sağlayarak Dedeağaç ve çevresini elinde tutup, Ege Denizi’ne açılan bir koridoru korudu. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
Soru 20
İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı 1911 yılında kurulan ve neredeyse tüm güçlü muhalif grupları içine alan parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Islahat-i Esasiye Fırkası
B
Osmanlı Demokrat Fırkası
C
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
D
İttihad-ı Muhammedi Fırkası
E
Osmanlı Ahrar Fırkası
Açıklama:
İttihat ve Terakki Cemiyetine karşı 1911 yılında kurulan ve neredeyse o güne kadar tanınan güçlü muhaliflerin tamamını içine alan fırka Hürriyet ve İtilaf Fırkası'dır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 21
Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye kaç yılında inkilab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatmıştır?
Seçenekler
A
1885
B
1889
C
1883
D
1887
E
1888
Açıklama:
Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye 1889 yılında inkilab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatmıştır.
Soru 22
Aşağıdaki şıklardan hangisi inkilab-i Osmanî adı ile gizli bir hareketin kurucularından değildir?
Seçenekler
A
Konyalı Hikmet Emin
B
Diyarbekirli ishak Sukûtî
C
Ohrili ibrahim Edhem
D
Adanalı Osman Rıza
E
Arapgirli Abdullah Cevdet
Açıklama:
İnkilab-i Osmanî adı ile gizli bir hareketin kurucuları Konyalı Hikmet
Emin, Diyarbekirli ishak Sukûtî, Ohrili ibrahim Edhem, Arapgirli Abdullah
Cevdet ve Bakülü Mehmet Reflit’dir
Emin, Diyarbekirli ishak Sukûtî, Ohrili ibrahim Edhem, Arapgirli Abdullah
Cevdet ve Bakülü Mehmet Reflit’dir
Soru 23
Edirnekapı dışındaki Midhat Paşa konağının bahçesinde yapılan ilk toplantıya ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
İncir Ağacı içtimaı
B
Hatab Kıraathanesi içtimaı
C
Tıbbiye içtimaı
D
Mülkiyeli içtimaı
E
Osmanî içtimaı
Açıklama:
Edirne-kapı dışındaki Midhat Paşa konağının bahçesinde yapılan ilk toplantıya İncir Ağacı içtimaı adı verilmiştir.
Soru 24
II. Abdülhamid'e karşı Genç Türkler (Jön Türkler) tarafından gerçekleştirilen iki başarısız darbe teşebbüsü hangi yıllarda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1889 ve 1892
B
1893 ve 1894
C
1890 ve 1891
D
1891 ve 1893
E
1896 ve 1897
Açıklama:
1896 ve 1897 yıllarında Genç Türklere atfedilen iki başarısız darbe teşebbüsü oldu.
Soru 25
Paris’te yapılan ilk Jön Türk kongresi kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1905
B
1906
C
1902
D
1901
E
1909
Açıklama:
Paris’te yapılan ilk Jön Türk kongresi 1902 tarihinde yapılmıştır.
Soru 26
1902'de, Paris’te yapılan ilk Jön Türk Kongresine Türk muhaliflerden başka, hangi etnik kökene mensup kişiler katılmamıştır?
Seçenekler
A
Arap
B
Arnavut
C
Ermeni
D
İran
E
Rum
Açıklama:
1902 tarihinde, Paris’te yapılan ilk Jön Türk Kongresine Türk muhaliflerden başka, Arap, Arnavut, Ermeni, Rum, Yahudi gibi mülteciler de katılmıştır.
Soru 27
Said Paşa'nın 1 Ağustos 1908'de hazırladığı ve basında büyük tepkilere neden olan hatt-i hümayun kaç maddeden oluşmaktaydı?
Seçenekler
A
On iki
B
On dört
C
On üç
D
On bir
E
On beş
Açıklama:
Basında da yer alan ve büyük fırtınalar koparan hatt-i hümayun on beş maddeden oluşmaktaydı?
Soru 28
Aşağıdaki hangisi Osmanlı Devleti'nin İtalyanlarla yaptığı Uşi Antlaşması'nın açık hükümlerinden değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna
karşılık italya da on iki adayı boşaltacaktı
karşılık italya da on iki adayı boşaltacaktı
B
Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
C
iki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
D
İtalyanlar istedikleri zaman ülkeye asker sokabilecekti.
E
Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış italyanlara işleri
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecekti
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecekti
Açıklama:
Anlaşmanın ilan edilen açık hükümleri de şunlardı:
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna
karşılık italya da on iki adayı boşaltacaktı
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- iki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış italyanlara işleri
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecekti
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna
karşılık italya da on iki adayı boşaltacaktı
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- iki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış italyanlara işleri
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecekti
Soru 29
İkinci Balkan Savaşı hangi tarih de başlamıştır?
Seçenekler
A
29 Haziran 1913
B
26 Haziran 1913’
C
23 Haziran 1914’
D
27 Haziran 1912’
E
20 Haziran 1913’
Açıklama:
Bulgaristan kendisine karşı birleşen bu ittifaka karşı 29 Haziran 1913’te
bir savaş açınca İkinci Balkan Savaşı başladı.
bir savaş açınca İkinci Balkan Savaşı başladı.
Soru 30
Halaskar Zabitan Gurubu teşkilatı kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
Mayıs 1915
B
Mayıs 1914
C
Mayıs 1910
D
Mayıs 1912’
E
Mayıs 1919’
Açıklama:
Bazı subaylar Mayıs 1912’de Halaskar Zabitan Gurubu adıyla bir teşkilat kurarak, ordunun mutlaka siyasetten elini çekmesini ve seçimlerin yenilenmesini istiyordu.
Soru 31
1908 yılından başlayarak Osmanlı Devleti’nin resmen tarihe karıştığı 1923 yılı arasındaki anayasal monarşi idaresine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cumhuriyet Dönemi
B
I.Meşrutiyet Dönemi
C
II.Meşrutiyet Dönemi
D
Hilafet Dönemi
E
İşgal Dönemi
Açıklama:
1908 yılından başlayarak Osmanlı Devleti’nin resmen tarihe karıştığı 1923 yılı arasındaki anayasal monarşi idaresine II. Meşrutiyet Dönemi adı verilir.
Soru 32
Ülkenin geleceğini konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) gencin oluşturduğu İnkılab-i Osmanî adlı gizli hareket kaç yılında başlatılmıştır?
Seçenekler
A
1859
B
1869
C
1879
D
1889
E
1899
Açıklama:
Ülkenin geleceğini konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) gencin oluşturduğu İnkılab-i Osmanî adlı gizli hareket 1889 yılında başlatılmıştır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi İnkılab-i Osmanî adlı gizli hareketin kurucularından değildir?
Seçenekler
A
Bakülü Mehmet Reşit
B
Diyarbekirli İshak Sukûtî
C
Ohrili İbrahim Edhem
D
İstanbullu Ali Süavi
E
Arapgirli Abdullah Cevdet
Açıklama:
İstanbullu Ali Süavi
Soru 34
Murad Beyin Mısır'a kaçtıktan sonra çıkarmaya başladığı gazete aşağıdakilerden hangisdir?
Seçenekler
A
Hak
B
Kanun-i Esasî
C
Meşveret
D
La Jeune Turguie
E
Mizan
Açıklama:
Murad Beyin Mısır'a kaçtıktan sonra çıkarmaya başladığı gazete Mizan gazetesidir.
Soru 35
İlk Jön Türk Kongresi Paris'te hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1901
B
1902
C
1903
D
1904
E
1905
Açıklama:
İlk Jön Türk Kongresi 4-9 Şubat 1902 tarihinde Paris'te yapılmıştır.
Soru 36
İkinci Jön Türk Kongresi kaç yılında toplanmıştır?
Seçenekler
A
1903
B
1904
C
1905
D
1906
E
1907
Açıklama:
İkinci Jön Türk Kongresi 1907 yılında toplanmıştır.
Soru 37
Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından kurulan "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti" nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Yafa
B
Kudüs
C
Şam
D
Selanik
E
Makedonya
Açıklama:
Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından kurulan "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti" Şam'da kurulmuştur.
Soru 38
İttihat ve Terakki Cemiyeti Manastır'da Meşrutiyeti hangi tarihte ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1905
B
1906
C
1907
D
1908
E
1909
Açıklama:
İttihat ve Terakki Cemiyeti Manastır'da Meşrutiyeti 1908 yılında ilan etmiştir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi İttihat ve Terakki Cemiyetinin resmi sözcüsü kabul edilen gazetedir?
Seçenekler
A
Tanin Gazetesi
B
Meşveret Gazetesi
C
Mizan Gazetesi
D
Hak Gazetesi
E
Kanun-i Esası Gazetesi
Açıklama:
Tanin Gazetesi, İttihat ve Terakki Cemiyetinin resmi sözcüsü kabul edilen gazetedir.
Soru 40
Birinci Balkan Savaşı hangi antlaşma ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
Uşi Antlaşması
B
Bükreş Antlaşması
C
Londra Antlaşması
D
İstanbul Antlaşması
E
Atina Antlaşması
Açıklama:
Birinci Balkan Savaşı Londra Antlaşması ile sona ermiştir.
Soru 41
II. Abdülhamid hangi olayla tahttan indirilmiştir?
Seçenekler
A
31 Mart Olayı
B
30 Nisan Olayı
C
31 Mayıs Olayı
D
30 Haziran Olayı
E
31 Temmuz Olayı
Açıklama:
31 Mart Olayı ile indirilmiştir.
Soru 42
Osmanlı toprağı olan Bosna-Hersek hangi devlet tarafından ilhak edilmiştir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Almanya
C
Yugoslavya
D
İngiltere
E
Avusturya
Açıklama:
Avusturya, 5 Ekim 1908’de Bosna Hersek’i
ilhak ettiğini Berlin Anlatlmasında imzası olan devletlere bildirdi.
ilhak ettiğini Berlin Anlatlmasında imzası olan devletlere bildirdi.
Soru 43
5 Ekim 1908'de Yunanistan'a bağlanan ada hangisidir?
Seçenekler
A
Kıbrıs
B
Midilli
C
Rodos
D
Girit
E
Meis
Açıklama:
İngiltere, Rusya, Fransa ve İtalya işgalinde bulunan Girit
Vilayeti Meclisi, Adayı Yunanistan’a bağlama kararı aldı (5 Ekim 1908).
Vilayeti Meclisi, Adayı Yunanistan’a bağlama kararı aldı (5 Ekim 1908).
Soru 44
Osmanlı'ya bağlı Tunus'u hangi devlet işgal etmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İtalya
D
Almanya
E
Avusturya
Açıklama:
1881’de Fransızlar Tunus'u işgal etmiştir.
Soru 45
Osmanlı Devleti'nin II. Balkan Savaşı'ndan sonra Bulgaristan'dan tekrar geri aldığı şehir hangisidir?
Seçenekler
A
Selanik
B
Üsküp
C
Tekirdağ
D
Kırklareli
E
Edirne
Açıklama:
Her taraftan saldırıya maruz kalan Bulgaristan Edirne’yi askerden boşaltmak zorunda kaldı. Osmanlı Devleti de Edirne’yi geri almak için derhal harekete geçti. 25 Temmuz 1913’te tahribe uğramış, insanlar›na zulmedilmiş olan eski Osmanlı Başkenti tekrar geri
aldı.
aldı.
Soru 46
Hangi olay İngilizlerin Jön Türk hareketine destek vermesine sebep olmuştur?
Seçenekler
A
II. Meşrutiyet'in ilanı
B
Osmanlı'nın Yunanistan ile olan savaşı kazanması
C
Bağdat Demiryolu projesinin Almanlara verileceğinin duyulması
D
II. Abdülhamid'in tekrar monarşiyi kurması
E
II. Abdulhamid'in muhalifleri tutuklaması
Açıklama:
Bağdat Demiryolu projesinin Almanlara verileceğinin duyulması, İngilizlerin
Jön Türk hareketine destek vermesine sebep oldu.
Jön Türk hareketine destek vermesine sebep oldu.
Soru 47
Birinci Balkan Harbi'nde balkan devletlerini kışkırtan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Avusturya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Almanya
E
Rusya
Açıklama:
Rusya kışkırtmıştır.
Soru 48
İkinci Balkan Savaşı'ndan sonra hangi antlaşma imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Bükreş Antlaşması
B
Sofya Antlaşması
C
İstanbul Antlaşması
D
Paris Antlaşması
E
Berlin Antlaşması
Açıklama:
Bükreş Antlaşması imzalanmıştır.
Soru 49
Birinci Balkan Savaşı'ndan sonra en kazançlı çıkan ülke hangisidir ?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Sırbistan
C
Arnavutluk
D
Bulgaristan
E
Romanya
Açıklama:
En çok toprak kazanan ülke Bulgaristan olmuştur. Bu durum İkinci Balkan Savaşın'a sebep olmuştur.
Soru 50
Birinci Dünya Savaşı başladığında on iki ada ve Ege adaları hangi iki devlet işgali altındaydı ?
Seçenekler
A
Yunanistan-İngiltere
B
İtalya-Yunanistan
C
Yunanistan-Fransa
D
İtalya-İngiltere
E
İngiltere-Fransa
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı başladığında on iki ada ve Ege adaları İtalya ve Yunanistan işgali altındaydı.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi, 1889 yılında Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye grubunun başlattığı gizli hareketin adıdır?
Seçenekler
A
Inkılab-i Osmanî
B
Teflebbüs-i Şahsi
C
Kanun-i Esasi
D
Mekâtib-i İdadiye
E
Meclis-i Kebiri Maarif
Açıklama:
Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye, 1889 yılında Inkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatmışlardır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye grubunun başlattığı, Inkılab-i Osmanî adı verilen gizli hareketin kurucularından birisi değildir?
Seçenekler
A
Konyaı Hikmet Emin
B
Diyarbekirli Ishak Sukûtî
C
Ohrili İbrahim Edhem
D
Arapgirli Abdullah Cevdet
E
Tevfik Fikret Sâtı Bey
Açıklama:
Tevfik Fikret Sâtı Bey, Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye grubunun başlattığı, Inkılab-i Osmanî adı verilen gizli hareketin kurucularından birisi değildir.
Soru 53
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin kurulma amacı ve isteği nedir?
Seçenekler
A
Kanun-i Esasi’nın ilan edilmesi.
B
Saltanat ve Hilafet hukukunun korunması.
C
II. Abdülhamid’in toplum nazarındaki itibarini yükseltmek.
D
Eğitim konusunda kendi kültürümüzü modernleştirmek.
E
Türklük ve Türkçülük İslami bir söylemle birleştirmek.
Açıklama:
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin kurulma amacı ve isteği Kanun-i Esasi’nın ilan edilmesidir.
Kanun-i Esasi’nın ilan edilmesi.
Kanun-i Esasi’nın ilan edilmesi.
Soru 54
II. Abdülhamid rejimine muhalefet etmek amacını taşıyan gazetelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Meşveret Gazetesi
B
Mizan Gazetesi
C
Osmanlı Gazetesi
D
Kanun-i Esasi Gazetesi
E
İkdam Gazetesi
Açıklama:
II. Abdülhamid rejimine muhalefet etmek amacını taşımayan gazete İkdam Gazetesi'dir.
Soru 55
Bağdat Demiryolu projesinin Almanlara verileceğinin duyulması üzerine İngilizlerin Jön Türk hareketine destek vermesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proje durdurulabilir ve II. Abdülhamid tahttan indirilebilirdi.
B
Proje desteklenebilir veya Alman sermayedarlarına aktarılabilirdi.
C
Proje durdurulabilir veya İngiliz sermayedarlarına aktarılabilirdi.
D
Proje geliştirilebilir veya Osmanlı ile ilişkiler düzeltilebilirdi.
E
Proje devam ederken Almanya'yı saf dışı bırakarak Osmanlı ile Almanya arası açılabilirdi.
Açıklama:
Bağdat Demiryolu projesinin Almanlara verileceğinin duyulması, İngilizlerin Jön Türk hareketine destek vermesine sebep oldu. Zira bu hareket başarılı olursa, proje durdurulabilir veya İngiliz sermayedarlarına aktarılabilirdi.
Soru 56
1902-1906 arasında Osmanlı toprakları içinde de nispeten Jön Türklerin fikirlerinibenimseyen ancak birçok konuda onlardan da ayrılan yeni oluşumlar meydana gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Makedonya teşkilatlanmasıdır?
Seçenekler
A
Jön Türkler
B
Teflebbüs-i Şahsı
C
Adem-i Merkeziyet
D
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti
E
Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti
Açıklama:
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti doğru cevaptır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangi seçenekte II. Meşrutiyet'in ilan edildiği tarih doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
23 Temmuz 1908
B
30 Eylül 1908
C
19 Kasım 1908
D
12 Aralık 1908
E
9 Şubat 1908
Açıklama:
seçenekte II. Meşrutiyet 23 Temmuz 1908 yılında ilan edilmiştir.
Soru 58
Sadrazam Said Paşa yeni kabinesini ve Hatt-ı hümayun'u hangi tarihte okumuştur?
Seçenekler
A
1 Ağustos 1908
B
10 Eylül 1909
C
17 Aralık 1907
D
31 Ocak 1908
E
25 Nisan 1906
Açıklama:
1 Ağustos 1908
Soru 59
1 Ağustos 1908 de Sadrazam Said Paşa tarıfından okunan Hatt-i Hümayun kaç maddeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
7
C
12
D
4
E
15
Açıklama:
Basında da yer alan ve büyük fırtınalar koparan hatt-i hümayun on beş maddeden oluşmaktaydı.
15
15
Soru 60
18 Ekim 1912 yılında, Trablusgarb Savaşı sonrası Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya Krallığı arasında imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uşi
B
İstanbul Antlaşması
C
Hotin Antlaşması
D
Bucas Antlaşması
E
Karlofça Antlaşması
Açıklama:
18 Ekim 1912 yılında, Trablusgarb Savaşı sonrası Osmanlı İmparatorluğu ile İtalya Krallığı arasında Uşi antlaşması imzalanmıştır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi İnkılab-i Osmani adlı hareketin kurucularından değildir?
Seçenekler
A
Konyalı Hikmet Emin
B
Diyarbekirli İshak Sukuti
C
Ohrili İbrahim Edhem
D
Bursalı Ahmet Rıza
E
Arapgirli Abdullah Cevdet
Açıklama:
Bakülü Ahmet Rıza İnkılab-i Osmani adlı hareketin kurucularından değildir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 62
Ahmet Rıza aşağıdaki felsefe akımlarından hangisini benimsemiştir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Natüralizm
C
Pozitivizm
D
Rasyonalizm
E
Modernizm
Açıklama:
Ahmet Rıza Pozitivizm akımını benimsemiştir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi 1899 sonlarında Paris’e kaçıp Jön Türk hareketine iştirak etmiştir?
Seçenekler
A
Ali Süavi
B
Ali Şefkati
C
Nakşibend Kalfa
D
Kelanti Skaliyeri
E
Mahmud Celaleddin Paşa
Açıklama:
Mahmud Celaleddin Paşa 1899 sonlarında Paris’e kaçıp Jön Türk hareketine iştirak etmiştir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Meşveret gazetesinde yayımladığı yazısı ile Türklerin de Ermeniler gibi amaca varmak için tedhişi benimsedikleri iddialarını yalanlamıştır?
Seçenekler
A
Ahmet Rıza
B
Malumyan
C
Sabahattin Bey
D
Edmond Demolins
E
Mahmud Celaleddin Paşa
Açıklama:
Ahmet Rıza Meşveret gazetesinde yayımladığı yazısı ile Türklerin de Ermeniler gibi amaca varmak için tedhişi benimsedikleri iddialarını yalanlamıştır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 65
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti ilk olarak aşağıdaki illerin hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Kudüs
B
Yafa
C
Şam
D
Paris
E
Selanik
Açıklama:
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti ilk olarak Şam’da kurulmuştur. Doğru yanıt C’dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin merkez-i umumi görevini üstlenmiştir?
Seçenekler
A
Binbaşı Naki Bey
B
Edip Servet
C
İsmail Canbolat
D
Kazım Nami
E
Ömer Naci
Açıklama:
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti 1906 yılında Selanik'te kurulmuştur. Cemiyetin kurulması akabinde üyeler kendi aralarında görev taksimi yapmıştır. Talat Bey, Rahmi Bey ve İsmail Canbolat Beylerden oluşan heyet, genel merkez (merkez-i umûmî) görevini üstlenmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi 20 Temmuz’da Manastırlı Müslümanlar ayaklanıp, askeri depoları ele geçirdiğinde meşrutiyet taraftarlarına karşı direnmenin anlamsız olduğunu ve meşrutiyetin ilan edilmesi gerektiğini hükümete yazmıştır?
Seçenekler
A
Ferdi Paşa
B
Kolağası Niyazi Bey
C
Kamil Paşa
D
Tatar Osman Paşa
E
Hıfzı Paşa
Açıklama:
Hıfzı Paşa, 20 Temmuz’da Manastırlı Müslümanlar ayaklanıp, askeri depoları ele geçirdiğinde meşrutiyet taraftarlarına karşı direnmenin anlamsız olduğunu ve meşrutiyetin ilan edilmesi gerektiğini hükümete yazmıştır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 68
16 Aralık 1908’de Meclis-i Ayan’ın başkanlığına aşağıdakilerden hangisi getirilmiştir?
Seçenekler
A
Ahmet Rıza
B
Mizancı Murad
C
Ali Kemal
D
Arnavut İsmail Kemal
E
Kamil Paşa
Açıklama:
16 Aralık 1908’de Meclis-i Ayan’ın başkanlığına Ahmet Rıza getirilmiştir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi İttihatçıların iç muhalefet ile mücadelesi esnasında gerçekleşmemiştir?
Seçenekler
A
Avusturya’nın Bosna Hersek’i ilhakı
B
Bulgaristan’ın bağımsızlığının ilanı
C
Girit’in Yunanistan’a bağlanması
D
Avusturya’nın Almanya ile mücadeleye girişmesi
E
Boğazların Rus gemilerine açılması
Açıklama:
Avusturya’nın Almanya ile mücadeleye girişmesi İttihatçıların iç muhalefet ile mücadelesi esnasında gerçekleşmemiştir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Uşi Anlaşmasının şartları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti’nin Trablusgarp ve Bingazi’den askerlerini çekmesi
B
siyasi suçluların affedilmesi
C
İtalya ve Osmanlı Devleti arasındaki eski anlaşmaların geçerliliğini yitirmesi
D
İtalya’nın Duyun-i Umumiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı üstlenmesi
E
diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya’nın kapitülasyonların kalkmasını desteklemesi
Açıklama:
İtalya ve Osmanlı Devleti arasındaki eski anlaşmaların geçerliliğini yitirmesi Uşi Anlaşmasının şartları arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 71
“İslam hukukunda meşru kabul edilen İstibdat yönetimi” tanımı aşağıdakilerden hangisi için yapılır?
Seçenekler
A
Meşrutiyet
B
Mutlakiyet
C
Monarşi
D
Teokrasi
E
Muhtariyet
Açıklama:
“İslam hukukunda meşru kabul edilen İstibdat yönetimi” tanımı “Mutlakiyet” için yapılır. Doğru cevap B’dir.
Soru 72
Okullarının çevresinde ve bahçelerinde gündelik tartışmalarında ülkenin geleceğini konuşan bir grup Tıbbiyelinin ilk sohbetlerini Mekteb-i Tıbbiye’nin bahçesindeki odun yığınları arasında yapmasından dolayı bu sohbetler aşağıdakilerden hangi isim ile anılmıştır?
Seçenekler
A
Lalezar içtimaı
B
İncir ağacı içtimaı
C
Hatab kıraathanesi İçtimaı
D
Safile-i bündad içtimaı
E
Beşaret-i gaybiye içtimaı
Açıklama:
Söz konusu sohbetler “ Hatab kıraathanesi içtimaı ismiyle anılmıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 73
Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin ilk sözcüsü olan gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tercuman-ı hakikat
B
Hukuk-u ulumiye
C
Meşveret
D
Volkan
E
Serbesti
Açıklama:
Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin ilk sözcüsü olan gazete 1895 yılı sonunda Paris’te yayınlanmaya başlayan “ Meşveret” gazetesidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 74
Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti’nin isim babası olan Ahmet Rıza’nın fikirlerinden etkilendiği positivist felsefenin kurucusu Auguste Comte’nin öğrencisi olan filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ernest Renan
B
Julie Favre
C
Lionel Dauriac
D
Pierre Laffitte
E
Felix le Dantec
Açıklama:
Söz konusu filozof Pierre Laffitte’dir. Doğru cevap D’dir.
Soru 75
Bir taraftan ülkenin içindeki gelişmeleri, diğer taraftan da dünyada ve özellikle dışarıdaki muhalefetin faaliyetlerini takip eden bir kısım subay ve sivilin 1906 yılında Selanik’te bir araya gelerek kurdukları cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Hürriyet Cemiyeti
B
Müdafa-i Milliye Cemiyeti
C
Yeni Osmanlılar Cemiyeti
D
Cemiyet-i İnkılabiye
E
Cemiyet-i Milliye
Açıklama:
Söz konusu cemiyet “Osmanlı Hürriyet Cemiyeti”dir. Doğru cevap A’dır.
Soru 76
İttihat ve Terakki cemiyeti padişah Abdülhamid’e gönderdiği telgraflarda Kanın-i Esasi’nin 26 Temmuz’a kadar ilan edilmemesi halinde bölge halkının ve askerin V. Mehmed Reşat’a biat edeceği tehdidinde bulunarak kararlılığını göstermek için Makedonya Manastır’da hangi yıl meşrutiyeti ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1908
B
1909
C
1910
D
1911
E
1912
Açıklama:
Manastır’da meşrutiyet 1908 yılında ilan edilmiştir. Doğru cevap A’dır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Sadrazam Said Paşa‘nın, padişahın talebi ile kaleme aldığı 15 maddeden oluşan hatt-ı hümayunun maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşayan herkes şahsi hürriyete, hak ve görev eşitliğine sahip olacaktır.
B
Konut dokunulmazlığı esas olacaktır.
C
Askerler dışındaki memurlar istekleri dışında başka yerlere tayin edilemeyecektir.
D
22 yaşını bitiren kadın ve erkekler milletvekili seçme hakkına sahip olacaktır.
E
Hiç kimse kanunsuz tutuklanmayacak ve cezalandırılmayacaktır.
Açıklama:
"22 yaşını bitiren kadın ve erkekler milletvekili seçme hakkına sahip olacaktır." maddesi söz konusu 15 maddeden biri değildir. Doğru cevap D’dir.
Soru 78
Kanun-i Esasi’ye göre açılacak meclisin üyelerini belirlenmesi için yapılacak seçime katılan, Prens Sabahattin başkanlığındaki liberal eğilmli muhalif grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest Meşrutiyet Fırkası
B
Osmanlı Ahrar Fırkası
C
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
D
Halk İştirakiyun Fırkası
E
Terakkiperver Osmanlı Fırkası
Açıklama:
Söz konusu grup “Osmanlı Ahrar Fırkası”dır. Doğru cevap B’dir.
Soru 79
II. Abdülhamid tahttan indirilince yerine geçen padişah aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
V.Murad
B
Abdülaziz
C
Mehmet Vahdettin
D
Mehmet Bedrettin
E
Mehmed Reşat
Açıklama:
Abdülhamid tahttan indirilince yerine geçen padişah Mehmed Reşad’tır. Doğru cevap E’dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi 1897’den beri yarı özerk bir statüde olan Girit’in Vilayet Meclisi’ni güvenlik gerekçesi ile işgal eden dört devletten biri değildir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Rusya
D
Fransa
E
İngiltere
Açıklama:
Almanya 1897’den beri yarı özerk bir statüde olan Girit’in Vilayet Meclisi’ni güvenlik gerekçesi ile işgal eden dört devletten biri değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından Şam’da kurulan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti
B
Hürriyet ve İtilaf Cemiyeti
C
İttihat ve Terakki Cemiyeti
D
İttihad-i Muhammedî Cemiyeti
E
Mütedil Hürriyetperveran Cemiyeti
Açıklama:
1902-1906 arasında Osmanlı toprakları içinde de nispeten Jön Türklerin fikirlerini
benimseyen ancak birçok konuda onlardan da ayrılan yeni oluşumlar meydana
geldi. İlki Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından Şam’da kurulan “Vatan
ve Hürriyet Cemiyeti” idi. Bu Cemiyetin Yafa ve Kudüs’te de şubeleri açıldı.
benimseyen ancak birçok konuda onlardan da ayrılan yeni oluşumlar meydana
geldi. İlki Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından Şam’da kurulan “Vatan
ve Hürriyet Cemiyeti” idi. Bu Cemiyetin Yafa ve Kudüs’te de şubeleri açıldı.
Soru 82
II. Meşrutiyet ne zaman ilan edildi ?
Seçenekler
A
22 Temmuz 1908
B
23 Temmuz 1908
C
24 Temmuz 1908
D
25 Temmuz 1908
E
26 Temmuz 1908
Açıklama:
Aslında Padişah İttihatçıların
beklentilerinden de önce harekete geçti ve 24 Temmuz 1908'de İstanbul gazetelerinde
yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiği bildirildi. Böylece Osmanlı
tarihinde telgrafla kansız bir ihtilal gerçekleşti ki o güne kadar görülmüş bir şey
değildi.
beklentilerinden de önce harekete geçti ve 24 Temmuz 1908'de İstanbul gazetelerinde
yayımlanan küçük ilanlarla, meşrutiyetin iade edildiği bildirildi. Böylece Osmanlı
tarihinde telgrafla kansız bir ihtilal gerçekleşti ki o güne kadar görülmüş bir şey
değildi.
Soru 83
31 Mart Olayı ile tahttan indirilen II. Abdülhamid'in yerine tahta kim çıkarılmıştır ?
Seçenekler
A
IV. Mehmed
B
V. Mehmed Reşad
C
II. Abdülmecid
D
II. Abdülaziz
E
VI. Mehmed Vahdettin
Açıklama:
27 Nisan 1909’da Meclis-i Ayan’ın Ayasofya
civarındaki binasında Said Paşa’nın başkanlığında toplanan 240 mebus ve
37 ayandan oluşan Meclis-i Umûm-i Millî II. Abdülhamid’in hal’ine karar verdi.
Yerine kardeşi V. Mehmed Reşad (1844-1918) Osmanlı Padişahı oldu.
civarındaki binasında Said Paşa’nın başkanlığında toplanan 240 mebus ve
37 ayandan oluşan Meclis-i Umûm-i Millî II. Abdülhamid’in hal’ine karar verdi.
Yerine kardeşi V. Mehmed Reşad (1844-1918) Osmanlı Padişahı oldu.
Soru 84
Balkan Savaşları'nın başlaması ile imzalanmaya mecbur kalınan ve Trablusgarp Savaşı'nı sona erdiren anlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ayostefanos Anlaşması
B
Berlin Anlaşması
C
Cenevre Sözleşmesi
D
Uşi Anlaşması
E
Londra Anlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti -şartlar ne olursa
olsun- Trablusgarb’ı İtalyanlara terk etmemek azminde idi. Fakat Ekim 1912’de Balkan
Savaşları’nın başlaması Osmanlı Devleti’ni İtalya ile anlaşmaya zorladı.
Nitekim bu savaşı sona erdirecek görüşmeler 18 Ekim 1912’de Lozan’ın bir
semti olan Uşi’de (Ouchy) başladı. Çetin müzakerelerden sonra bir anlaşmaya
varıldı.
olsun- Trablusgarb’ı İtalyanlara terk etmemek azminde idi. Fakat Ekim 1912’de Balkan
Savaşları’nın başlaması Osmanlı Devleti’ni İtalya ile anlaşmaya zorladı.
Nitekim bu savaşı sona erdirecek görüşmeler 18 Ekim 1912’de Lozan’ın bir
semti olan Uşi’de (Ouchy) başladı. Çetin müzakerelerden sonra bir anlaşmaya
varıldı.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Uşi Anlaşmasının açık hükümleri arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı.
B
Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
C
İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
D
Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
E
Müslüman vakıfları kalacak; Padişah adı hutbelerde okunacaktı.
Açıklama:
Anlaşmanın ilan edilen açık hükümleri de şunlardı:
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna
karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı. (Balkan Savaşlarını bahane eden
İtalya adaları boşaltmadı).
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı
postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının
tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
5- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
6- İtalya Duyûn-i Umûmiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı (bin
altını) üstlenecektir.
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna
karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı. (Balkan Savaşlarını bahane eden
İtalya adaları boşaltmadı).
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı
postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının
tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
5- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri
geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
6- İtalya Duyûn-i Umûmiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı (bin
altını) üstlenecektir.
Soru 86
I. Balkan Savaşı'nı sonlandıran anlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Londra Barış Anlaşması
B
Uşi Anlaşması
C
Berlin Anlaşması
D
Bükreş Anlaşması
E
İstanbul Anlaşması
Açıklama:
Osmanlı Devleti savaşı sonlandıran 30 Mayıs 1913 Londra barış anlaşmasına mecbur oldu. Buna göre Osmanlı Devleti’nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlendi. Osmanlı
Devleti Arnavutluk ve Ege Adaları üzerindeki inisiyatifi kaybetti ve buraların geleceğinin
belirlenmesini Avrupalı devletlere bıraktı. Yunanistan, Girit, Selanik ve
Güney Makedonya’ya; Bulgaristan, Kavala, Dedeağaç ve Trakya’ya; Sırbistan ise
Orta ve Kuzey Makedonya’ya sahip olacaktı.
Devleti Arnavutluk ve Ege Adaları üzerindeki inisiyatifi kaybetti ve buraların geleceğinin
belirlenmesini Avrupalı devletlere bıraktı. Yunanistan, Girit, Selanik ve
Güney Makedonya’ya; Bulgaristan, Kavala, Dedeağaç ve Trakya’ya; Sırbistan ise
Orta ve Kuzey Makedonya’ya sahip olacaktı.
Soru 87
II.Meşrutiyet'in ilanından sonra Arnavut ve Arap mebusların öncülük ettiği, Kasım 1909’da İttihat ve Terakkiye karşı kurulan fırka aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Mutedil Hürriyetperveran Fırkası
B
Islahat-i Esasiye Fırkası
C
Osmanlı Demokrat Fırkası
D
Osmanlı Sosyalist Fırkası
E
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
Açıklama:
Arnavut ve Arap mebusların öncülük ettiği Mutedil
Hürriyetperveran Fırkası Kasım 1909’da İttihat ve Terakkiye karşı kuruldu.
Aynı şekilde, Paris’te yaşayan Şerif Paşa Osmanlı Islahat-i Esasiye Fırkası’nı; eski
Jön Türklerden İbrahim Temo ve Abdullah Cevdet’in de içinde yer aldığı Osmanlı
Demokrat Fırkası (kuruluşu: 6 Şubat 1910) ile gazeteci Hüseyin Hilmi tarafından
kurulan Osmanlı Sosyalist Fırkası (kuruluşu: 15 Eylül 1910) siyaset sahnesine
çıktı. Bunların hepsi aktif siyaset yapmasa da nüfuzlu guruplardı. Ancak meclis
içinde 21 Şubat 1910’da kurulan Ahali Fırkası İttihatçılara şiddetle muhalefet etmekteydi.
Aslında İttihatçılar daha ağır muhalefet ile nerede ise bütün yukarıdaki
gurupların da içinde yer aldığı Hürriyet ve İtilaf Fırkasının kurulmasından sonra
(kuruluşu: 21 Kasım 1911) karşılaştı.
Hürriyetperveran Fırkası Kasım 1909’da İttihat ve Terakkiye karşı kuruldu.
Aynı şekilde, Paris’te yaşayan Şerif Paşa Osmanlı Islahat-i Esasiye Fırkası’nı; eski
Jön Türklerden İbrahim Temo ve Abdullah Cevdet’in de içinde yer aldığı Osmanlı
Demokrat Fırkası (kuruluşu: 6 Şubat 1910) ile gazeteci Hüseyin Hilmi tarafından
kurulan Osmanlı Sosyalist Fırkası (kuruluşu: 15 Eylül 1910) siyaset sahnesine
çıktı. Bunların hepsi aktif siyaset yapmasa da nüfuzlu guruplardı. Ancak meclis
içinde 21 Şubat 1910’da kurulan Ahali Fırkası İttihatçılara şiddetle muhalefet etmekteydi.
Aslında İttihatçılar daha ağır muhalefet ile nerede ise bütün yukarıdaki
gurupların da içinde yer aldığı Hürriyet ve İtilaf Fırkasının kurulmasından sonra
(kuruluşu: 21 Kasım 1911) karşılaştı.
Soru 88
İlk Osmanlı Anayasası olan Kanun-i Esasi kaç yılında ilan edildi ?
Seçenekler
A
1876
B
1877
C
1878
D
1879
E
1880
Açıklama:
1876 yılında ilan edilen ilk Osmanlı Anayasası
(Kanun-i Esasi), gereği ilk Osmanlı Meclisi
(Meclis-i Mebusan) de açıldı.
(Kanun-i Esasi), gereği ilk Osmanlı Meclisi
(Meclis-i Mebusan) de açıldı.
Soru 89
II. Balkan Savaşı'ında sonra Osmanlı ile Yunanistan arasında hangi anlaşma imzalanmıştır ?
Seçenekler
A
Atina
B
Bükreş
C
Berlin
D
Uşi
E
İstanbul
Açıklama:
Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında da 14 Kasım 1913’te Atina Anlaşması
imzalandı. Buna göre, Osmanlı Devleti Girit’in Yunanistan’a ait olduğunu resmen
kabul ettiği gibi, Yunanistan’ın Balkan Savaşı’nda elde ettiği sonuçları da tanıdı.
imzalandı. Buna göre, Osmanlı Devleti Girit’in Yunanistan’a ait olduğunu resmen
kabul ettiği gibi, Yunanistan’ın Balkan Savaşı’nda elde ettiği sonuçları da tanıdı.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi İnkılab-i Osmanî hareketinin kurucularından değildir ?
Seçenekler
A
Konyalı Hikmet Emin
B
Diyarbekirli İshak Sukûtî
C
Ohrili İbrahim Edhem
D
Arapgirli Abdullah
E
İbrahim Temo
Açıklama:
Okullarının çevresinde ve bahçelerinde gündelik tartışmalarında ülkenin geleceğini
konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında
(ilginç bir tesadüf veya bilinçli bir tercihle Fransız devriminin yüzüncü yılında)
İnkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatırlar. Hareketin kurucuları, Konyalı
Hikmet Emin, Diyarbekirli İshak Sukûtî, Ohrili İbrahim Edhem, Arapgirli Abdullah
Cevdet ve Bakülü Mehmet Reşit’dir.
konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında
(ilginç bir tesadüf veya bilinçli bir tercihle Fransız devriminin yüzüncü yılında)
İnkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatırlar. Hareketin kurucuları, Konyalı
Hikmet Emin, Diyarbekirli İshak Sukûtî, Ohrili İbrahim Edhem, Arapgirli Abdullah
Cevdet ve Bakülü Mehmet Reşit’dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Sultan II. Abdülhamid Osmanlı Meclis-i Mebusanın çalışmalarını ta’til (ara vermek) etme nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı-Rus Savaşından dolayı Osmanlı Meclis-i Mebusan’ında saltanata yöneltilen eleştirilerden rahatsız olması
B
Mecliste gruplaşmaların olması.
C
Milletvekillerin Rusya yanlısı davranmaları,
D
Yerel, etnik ve dinî taassup gösteren mebusların (milletvekillerinin) taleplerinin büyük problemlerle boğuşan Osmanlı sorunlarını çözmek yerine adeta daha da karmaşık hale getirdiğine kanaat getirmesi
E
Milletvekillerin Ayastefanos Anlaşmasına karşı çıkmamaları
Açıklama:
Kanun-i Esasi’nin yeniden yürürlüğe konulduğu 1908 yılından başlayarak Osmanlı Devleti’nin resmen tarihe karıştığı 1923 yılı arasındaki anayasal monarşi idaresine II. Meşrutiyet Dönemi adı verilir. Sultan II. Abdülhamid, Osmanlı-Rus Savaşından dolayı Osmanlı Meclis-i Mebusan’ında saltanata yöneltilen eleştirilerden rahatsız oldu. Ayrıca yerel, etnik ve dinî taassup gösteren mebusların (milletvekillerinin) taleplerinin büyük problemlerle boğuşan Osmanlı sorunlarını çözmek yerine adeta daha da karmaşık hale getirdiğine kanaat getirdi. Bu yüzden bir yol ayrımına geldi. Ya amcası Sultan Abdülaziz gibi dizginleri bırakacak ya da dedesi II. Mahmud gibi bütün idareyi üstlenecekti. Her iki tecrübeyi de iyi bilen II. Abdülhamid, ikincisini tercih ederek mutlak monarşi yönetimine geri döndü ve Meclis’in çalışmalarını ta’til (ara vermek) etti.
Soru 92
II. Abdülhamid, aslında Meclis’in kapatılması ile kamu vicdanında meydana getirdiği büyük tesirin farkında idi. Fakat özellikle eğitime verdiği önem ve açtığı modern okullar ile bu olumsuz tesiri etkisiz kılmaya çalışmasında gerçek sebep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Önem verdiği Mülkiye, Tıbbiye ve Harbiye’de yeni bir nesil yetiştirerek, bu yeni nesilin kendilerinden önceki Yeni Osmanlılar gibi Kanun-i Esasi’nin hakkıyla uygulanmasını ve meclis’in açılarak katılımcı bir siyasetin hayata geçirilmesini sağlamak
B
Meşrutiyet idaresini getirmek ve böylece bir anayasa hazırlayarak Osmanlı sınırları içerisinde yaşayan tüm ulusları Osmanlıcılık fikri etrafında birleştirmek
C
Din ile millet birdir. Irk farkı gözetmeksizin halifenin etrafında Müslümanları birleşmesini sağlamak
D
Milli değerlere bağlı kalmak ve bu değerlerin korunmasını sağlamak
E
Osmanlı Devleti’nin sorunlarının çözümlerinde Türk milliyetçiliğinin genişlemesini sağlamak
Açıklama:
II. Abdülhamid, aslında Meclis’in kapatılması ile kamu vicdanında meydana getirdiği büyük tesirin farkında idi. Fakat özellikle eğitime verdiği önem ve açtığı modern okullar ile bu olumsuz tesiri etkisiz kılmaya çalışıyordu. Zira geleceği kuracak yeni nesillerin eğitiminin, eski anlayışlara mensup bir meclisten daha önemli olduğuna inanıyordu. Sultan Abdülhamid, Yeni Osmanlıların hayallerinin aksine idareyi tamamen kendi eline alırken diğer taraftan, onların da benimsedikleri Tanzimat’ın siyasi, idari ve sosyal hayat için ön gördüğü düzenlemeleri yapma uğraşı veriyordu. Hatta adeta sadece bu yeni reformları yapabilmek için mutlakıyeti (İslam hukukunda meşru kabul edilen İstibdat yönetimini) benimsediğini göstermekteydi. Bu çelişkili görüntü içerisinde açtığı modern okullarda özellikle kendisinin de çok önem verdiği Mülkiye, Tıbbiye ve Harbiye’de yeni bir nesil yetişmeye başladı. Bu yeni nesil, kendilerinden önceki Yeni Osmanlılar gibi Kanun-i Esasi’nin hakkıyla uygulanması, meclis’in açılarak katılımcı bir siyasetin hayata geçirilmesine inanmaktaydı. Aldıkları eğitimin etkisiyle bu yeni nesil, eskilere nazaran daha yenilikçi düşüncelere ve Avrupaî fikirlere sahipti. Sansür’e rağmen gelişen basın da Son Hamle: II. Meşrutiyet Yıllarında Osmanlı Devleti 152 Osmanlı Tarihi (1876-1918) bu yeni fikirlerin yaygınlaşmasına katkı sağladı.
Soru 93
Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyetinin yayın organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meşveret gazetesi
B
Mizan gazetesi
C
Osmanlı gazetesi
D
Kanun-i Esası gazetesi
E
Hak gazetesi
Açıklama:
Osmanlı İttihat ve Terakkî Cemiyeti olarak anılacak olan bu hareket de uzun zaman ancak sınırlı sayıda üyeleri tarafından bilinen bir cemiyet olarak kaldı. Muhtemelen, II. Abdülhamid rejiminin sıkı takibi ve üyelerinin süren öğrencilikleri cemiyetin aktif faaliyet göstermesine imkân vermedi. Diğer taraftan cemiyet her ne kadar Tıbbiyeliler arasında örgütlenmeyi sağladı ise esas fikri destek bu geleneğe sahip Mülkiyelilerden beklenmekteydi. Bu yüzden ilk örgütlü hareketin fiili bir siyasi teşkilat haline dönüp ismini duyurması için 1895 yılına kadar beklenecektir. Aynı yıl içinde cemiyetin nizamnamesi Mülkiye, Askerî Tıbbiye ve Harbiye öğrencileri tarafından hazırlandı ve ilk beyannamesi de 30 Eylül’de yayımlandı. (Ali Birinci: 1999, 402-403). Cemiyet, İtalyan Carbonari örgütünü taklit ederek teşkilatlandı ve kısa zamanda genç asker, bürokrat adayı, gazeteci ve aydınlar arasında taraftar buldu. Cemiyetin isim babası Ahmet Rıza (1859-1930) olduğu gibi, ilk sözcüsü de yine onun girişimi ile aynı yılın sonunda Paris’te yayımlanmaya başlayan Meşveret gazetesidir. Aslında bu gazeteden önce Fransa’da Lübnanlı bir Marunî olan eski Osmanlı mebusu Halil Ganem Paris’e kaçan muhaliflere ev sahipliği yapıyordu ve La Jeune Turguie adlı bir gazete yayımlıyordu. Fransa’da eğitim alıp yurda döndükten sonra Bursa Maarif Müdürlüğü’ne atanan Ahmet Rıza, 1889 yılında Paris’te açılan bir sergiyi ziyaret etmek için izinli olarak Fransa’ya gitti ve bir daha geri dönmeyip Avrupa’da bulunan diğer Abdülhamid muhalifleri ile siyaset yapmaya başladı.
Soru 94
Pozitivizm akımının; pozitivist felsefenin kurucusu Auguste Comte’un öğrencisi Pierre Lafitte’nin fikirlerinden etkilenen Osmanlıdaki temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahmet Rıza
B
Mizancı Murad
C
Enver Bey
D
İsmail Kemal
E
Mustafa Kemal
Açıklama:
Ahmet Rıza, pozitivist felsefenin kurucusu Auguste Comte’un öğrencisi Pierre Lafitte’nin (1823-1903) fikirlerinden etkilendi. Bu yüzden Onun takipçileri de pozitivizmi tartışmasız bir biçimde benimsedi.
Soru 95
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Jön Türk muhalefetini doğuran sebeplerden değildir?
Seçenekler
A
Meclis’in kapatılması ile Kanun-i Esasinin uygulanmaması
B
II Abdülhamid’in mutlakiyetçi idaresi bir taraftan modernleşmeyi sağlarken diğer taraftan da birçok problemi çözümsüz bırakması
C
Sultan Abdülhamit'in zorba kurallarını frenlemek istemeleri
D
Kanun-i Esasi'yi tekrar yürürlüğe koymak ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bütünlüğünü korumak
E
Bağdat Demiryolu projesinin Almanlara verileceğinin duyulması, İngilizlerin Jön Türk hareketine destek vermesi, II. Abdülhamittin İngilizleri sevmemesi
Açıklama:
Meclis’in kapatılması ile Kanun-i Esasi rafa kaldırıldı.
II Abdülhamid’in mutlakiyetçi idaresi bir taraftan modernleşmeyi sağlarken diğer taraftan da bir çok problemi çözümsüz bırakmaktaydı.
Bu problemlerin ancak yeniden Kanun-i Esasi’nin ilani ile çözülebileceğine inanan aydınların fikir ve faaliyetleri Jöntürk muhalefetini doğurdu.
II Abdülhamid’in mutlakiyetçi idaresi bir taraftan modernleşmeyi sağlarken diğer taraftan da bir çok problemi çözümsüz bırakmaktaydı.
Bu problemlerin ancak yeniden Kanun-i Esasi’nin ilani ile çözülebileceğine inanan aydınların fikir ve faaliyetleri Jöntürk muhalefetini doğurdu.
Soru 96
- Bölgenin kozmopolit yapısı
- Gelişmiş bir liman kenti olması
- Hem dünyadan hem de yurt dışından haberlerin alınabilmesi
- Muhalif grupların örgütlenme modelleri gözlemlenebilmesi
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve VI
D
Yalnız III
E
III ve IV
Açıklama:
1902-1906 arasında Osmanlı toprakları içinde de nispeten Jön Türklerin fikirlerini benimseyen ancak birçok konuda onlardan da ayrılan yeni oluşumlar meydana geldi. İlki Mustafa Kemal ve bir gurup arkadaşı tarafından Şam’da kurulan “Vatan ve Hürriyet Cemiyeti” idi. Bu Cemiyetin Yafa ve Kudüs’te de şubeleri açıldı. Ancak Edmond Demolins (1852- 1907) Le Play ekolune mensup Fransız pedagogtur. Prens Sabahattin onun fikirlerinden esinlenerek, “Teşebbüs-i Şahsî ve Ademi Merkeziyet” partisini kurdu. Asıl teşkilatlanma Sultan Abdülhamid’in gözde ordu ve subaylarının da yer aldığı III. Ordu bölgesinde, Makedonya’da meydana geldi. Makedonya bölgesi, özellikle kozmopolit yapısı ile Selanik vilayeti her türlü siyasi faaliyetin yapılmasına uygundu. Gelişmiş bir liman ve ticaret kenti olan Selanik, III. Ordu mensuplarının dünyaya açılan kapısı idi. Aynı sıralarda Balkanlar da kaynamaktaydı. Türklerin dışında kimi bağımsızlık arayışı içinde olan kimisi de Bulgaristan ile Makedonya’yı birleştirmek isteyen birçok komite faaliyet gösteriyordu. Osmanlı Devleti’ne yöneltilmiş olan bu tehdit III. Ordu subaylarını endişelendirdiği kadar, teşkilatlanma açısından da onlara örnek teşkil ediyordu.
Soru 97
Meşrutiyet meclisinin seçimlerinde en çok milletvekili sayısı aşağıdakilerden hangisinde olmuştur?
Seçenekler
A
Hürriyet ve İtilaf Fırkası
B
İttihat ve Terakki Fırkası
C
Osmanlı Ahrar Fırkası
D
Teşebbüs-i Şahsî ve Adem-i Merkeziyet
E
Mütedil Hürriyetperveran Fırkası
Açıklama:
Kamil Paşa başkanlığında kurulan yeni hükümetin ilk işlerinden biri Kanun-i Esasi’ye göre açılacak meclisin üyelerini belirlenmesi için seçim hazırlıkları yapmak oldu. Seçime I. Meşrutiyet meclisinin hazırladığı seçim kanunu ile gidildi. Tahmin edileceği gibi bu süreç ülkede farklı muhalefet guruplarının da ortaya çıkmasına vesile oldu. Ayrıca arzu edilen çoğulcu sistem için de bu gerekliydi. İttihat ve Terakki henüz partileşmemişti ama bir cemiyet olarak seçimlerin toplumsal ve ordu desteğine sahip en popüler gurubuydu. Diğer önemli gurup ise Avrupa’dan dönen Prens Sabahattin’in başkalığındaki liberal eğilimli “Osmanlı Ahrar Fırkası” idi ve
Osmanlı Tarihi (1876-1918)162 muhalefeti temsil ediyordu. Mizancı Murad, Ali Kemal ve Arnavut İsmail Kemal gibi popüler isimler bu parti içinde yer aldı. Seçimlere sınırlı sayıda bazı bağımsız adaylar da girdi. Seçimlere bu atmosferde gidildi ise de denetim ağırlıklı olarak İttihat ve Terakki’nin elinde idi. Üstelik meşrutiyeti ilan ettirme konusunda gösterdiği kararlılık seçmenlerin ilgisine mazhar oluyordu. Nihayet 1908 sonbaharında yapılan (seçimler tek bir günde değil, yerine göre değişik tarihlerde yapılabiliyordu) seçimlerin de galibi oldu ve II. Meşrutiyet meclisinin birinci devresi başladı. Osmanlı Ahrar Fırkası meclise sadece bir mebus sokabilmişti, geri kalanlar tamamen İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin mebuslarıydı.
Osmanlı Tarihi (1876-1918)162 muhalefeti temsil ediyordu. Mizancı Murad, Ali Kemal ve Arnavut İsmail Kemal gibi popüler isimler bu parti içinde yer aldı. Seçimlere sınırlı sayıda bazı bağımsız adaylar da girdi. Seçimlere bu atmosferde gidildi ise de denetim ağırlıklı olarak İttihat ve Terakki’nin elinde idi. Üstelik meşrutiyeti ilan ettirme konusunda gösterdiği kararlılık seçmenlerin ilgisine mazhar oluyordu. Nihayet 1908 sonbaharında yapılan (seçimler tek bir günde değil, yerine göre değişik tarihlerde yapılabiliyordu) seçimlerin de galibi oldu ve II. Meşrutiyet meclisinin birinci devresi başladı. Osmanlı Ahrar Fırkası meclise sadece bir mebus sokabilmişti, geri kalanlar tamamen İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin mebuslarıydı.
Soru 98
1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra 31 Mart 1909’da meşrutiyeti istemeyen bir kısım halk ve asker isyan ederek Meclis-i Mebusan’ı dağıtmaya çalışmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun yol açtığı gelişmelerden birisi değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun yol açtığı gelişmelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gericiler Sadrazam Hüseyin Hilmi Paşayı ittihatçı olduğundan dolayı görevden alınarak Yerine Tevfik Paşanın getirilmesi
B
İttihatçılar hareket ordusu ile İstanbul’a gelerek gericilerin sadrazam yaptığı Tevfik Paşayı görevden alıp yerine tekrar Hüseyin Hilmi Paşayı getirilmesi
C
İttihatçılar hareket ordusu ile İstanbul’a gelerek II. Abdülhamit’i görevden alıp yerine V. Mehmet Reşat’ın getirilmesi
D
Mevcut rejimin korunamamış olması
E
8 Nisan 1909'da Serbestî Gazetesi Başyazarı Hasan Fehmi Bey'in güpegündüz sokak ortasında vurulması ve katillerinin yakalanamaması.
Açıklama:
İttihat ve Terakki'nin yönetime tamamen egemen olamaması, toprak kayıplarının halkta oluşturduğu hoşnutsuzluk ve İttihat Terakki karşıtlarının çeşitli yollarla yürüttüğü şiddetli muhalefet, ülkeyi yeni bir ihtilâl ortamına sürükledi.
8 Nisan 1909'da Serbestî Gazetesi Başyazarı Hasan Fehmi Bey'in güpegündüz sokak ortasında vurulması ve katillerinin yakalanamaması gerginliği iyice arttırdı.
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin perde arkasından yönlendirdiği baskı yönetimini bahane eden gerici çevreler, Rumi 31 Mart'ta (Miladi takvime göre: 13 Nisan 1909) İstanbul'da ayaklandılar. İttihat ve Terakki'nin daha önce İstanbul'un güvenliğini sağlamak amacıyla Rumeli'den getirdiği "Avcı Taburları" da bu isyancılara katıldı. İsyancılar, ilk günde bazı subayları ve bir kaç milletvekilini öldürdüler. Başlangıçta İngiltere bile, 31 Mart Olayı'nı, İttihat ve Terakki'yi milli politika izleyeceği ve Almanya'ya kayacağı düşüncesiyle, destekledi. Dini politikaya alet eden İttihad-ı Muhammedî Cemiyeti'nin öncülüğünde gerçekleşen bu ayaklanma, II. Abdülhamit'in tekrar İslamcı siyasasını uygulaması için fırsat yaratmış oldu. Ayaklanma, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin merkezi konumundaki Selanik'te duyulunca, buradaki 3. Ordudan "Hareket Ordusu " adı altında bir birlik oluşturularak, İstanbul'a gönderildiHareket Ordusu'nun İstanbul halkına yayımladığı bildiri de Mustafa Kemal tarafından kaleme alındı. 21 Nisan'da İstanbul'a giren Hareket Ordusu, iki günde ayaklanmayı tamamen bastırdı. 27 Nisan 1909'da toplanan Meclis-i Mebussan, ilk kez bir padişahı tahttan indirme kararı aldı. II. Abdülhamit ayaklanmada rolü olduğu gerekçesiyle tahttan indirildi. Yerine Meşrutiyet düşüncesine taraftar olan kardeşi V. Mehmet Reşat padişahlığa getirildi.
8 Nisan 1909'da Serbestî Gazetesi Başyazarı Hasan Fehmi Bey'in güpegündüz sokak ortasında vurulması ve katillerinin yakalanamaması gerginliği iyice arttırdı.
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin perde arkasından yönlendirdiği baskı yönetimini bahane eden gerici çevreler, Rumi 31 Mart'ta (Miladi takvime göre: 13 Nisan 1909) İstanbul'da ayaklandılar. İttihat ve Terakki'nin daha önce İstanbul'un güvenliğini sağlamak amacıyla Rumeli'den getirdiği "Avcı Taburları" da bu isyancılara katıldı. İsyancılar, ilk günde bazı subayları ve bir kaç milletvekilini öldürdüler. Başlangıçta İngiltere bile, 31 Mart Olayı'nı, İttihat ve Terakki'yi milli politika izleyeceği ve Almanya'ya kayacağı düşüncesiyle, destekledi. Dini politikaya alet eden İttihad-ı Muhammedî Cemiyeti'nin öncülüğünde gerçekleşen bu ayaklanma, II. Abdülhamit'in tekrar İslamcı siyasasını uygulaması için fırsat yaratmış oldu. Ayaklanma, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin merkezi konumundaki Selanik'te duyulunca, buradaki 3. Ordudan "Hareket Ordusu " adı altında bir birlik oluşturularak, İstanbul'a gönderildiHareket Ordusu'nun İstanbul halkına yayımladığı bildiri de Mustafa Kemal tarafından kaleme alındı. 21 Nisan'da İstanbul'a giren Hareket Ordusu, iki günde ayaklanmayı tamamen bastırdı. 27 Nisan 1909'da toplanan Meclis-i Mebussan, ilk kez bir padişahı tahttan indirme kararı aldı. II. Abdülhamit ayaklanmada rolü olduğu gerekçesiyle tahttan indirildi. Yerine Meşrutiyet düşüncesine taraftar olan kardeşi V. Mehmet Reşat padişahlığa getirildi.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Trablusgarp Savaşı sonucu Uşi antlaşmasının hükümleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir.
B
Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
C
Ege adaları Yunanistana bırakılacaktır.
D
Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
E
Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
Açıklama:
Nitekim bu savaşı sona erdirecek görüşmeler 18 Ekim 1912’de Lozan’ın bir semti olan Uşi’de (Ouchy) başladı. Çetin müzakerelerden sonra bir anlaşmaya varıldı. Anlaşma gizli, ve açık olan maddelerden meydana gelmekteydi. Gizli maddelere göre, Osmanlı Devleti Tarblusgarb’a özerklik veren bir ferman yayınlayacaktı. Osmanlı hükümranlık hakları baki kalacak, ancak Padişah’ın atayacağı nâib ve dini reisler İtalya’nın onayına da sunulacaktı. Müslüman vakıfları kalacak; Padişah adı hutbelerde okunacaktı. Sultan’ın naibi (Nâibu’s-Sultan) bir konsolos gibi Osmanlı vatandaşlarının hukukunu takip edecek, Trablusgarp ve Bingazi’de genel af ilan edilecekti. Anlaşmanın ilan edilen açık hükümleri de şunlardı:
- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingaziden askerlerini çekecektir. Buna karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı. (Balkan Savaşlarını bahane eden İtalya adaları boşaltmadı).
- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
- İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
- Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
- İtalya Duyûn-i Umûmiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı (bin altını) üstlenecektir.
Soru 100
Balkan savaşları ile aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Balkan savaşı sonucunda Osmanlı devleti 3 Aralık 1912 de Bulgarlar ile yapılan görüşmeler sonunda bir anlaşmaya varıldı. Buna göre savaş durdurulacak ve on gün içinde Londra’da barış görüşmelerine başlanacaktı. 30 Mayıs 1913 Londra barış anlaşmasına mecbur oldu. Buna göre Osmanlı Devleti’nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlendi.
B
Osmanlı’dan ayrılmak isteyen Arnavutlar, eski Berat Mebusu İsmail Kemal’in önderliğinde 29 Kasım 1912’te Arnavutluk’un bağımsızlığını ilan etti ve 11 Aralık’ta Avlonya’da geçici bir hükümet kurdu.
C
25 Temmuz 1913’te tahribe uğramış, insanlarına zulmedilmiş olan eski Osmanlı Başkenti olan Edirne’yi tekrar geri aldı.
D
10 Ağustos 1913’te Bükreş Anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre Bulgaristan Ege Denizi ile olan bağlantısını sürdürebiliyor fakat büyük toprak da kaybediyordu
E
Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında da 14 Kasım 1913’te Atina Anlaşması imzalandı. Buna göre, Osmanlı Devleti Girit’in Yunanistan’a ait olduğunu resmen kabul ettiği gibi, 12 ada Yunanistana bırakıldı.
Açıklama:
- Balkan savaşı sonucunda Osmanlı devleti 3 Aralık 1912 de Bulgarlar ile yapılan görüşmeler sonunda bir anlaşmaya varıldı. Buna göre savaş durdurulacak ve on gün içinde Londra’da barış görüşmelerine başlanacaktı. 30 Mayıs 1913 Londra barış anlaşmasına mecbur oldu. Buna göre Osmanlı Devleti’nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlendi.
- Osmanlı’dan ayrılmak isteyen Arnavutlar, eski Berat Mebusu İsmail Kemal’in önderliğinde 29 Kasım 1912’te Arnavutluk’un bağımsızlığını ilan etti ve 11 Aralık’ta Avlonya’da geçici bir hükümet kurdu.
- 25 Temmuz 1913’te tahribe uğramış, insanlarına zulmedilmiş olan eski Osmanlı Başkenti olan Edirne’yi tekrar geri aldı.
- 10 Ağustos 1913’te Bükreş Anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre Bulgaristan Ege Denizi ile olan bağlantısını sürdürebiliyor fakat büyük toprak da kaybediyordu
- Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında da 14 Kasım 1913’te Atina Anlaşması imzalandı. Buna göre, Osmanlı Devleti Girit’in Yunanistan’a ait olduğunu resmen kabul etti.
- On iki Ada, İtalya’ya Gökçeada, Bozcaada hariç diğer adalar, Yunanistan’a bırakıldı.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi 1889 yılında kurulan "İnkılab-i Osmanî" adlı gizli hareketin kurucularından biri değildir?
Seçenekler
A
Konyalı Hikmet Emin
B
Diyarbekirli İshak Sukûtî
C
Ohrili İbrahim Edhem
D
Kosovalı Ahmed Emin
E
Arapgirli Abdullah Cevdet
Açıklama:
"İlk Örgütlü Muhalefet’e Doğru: Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti" konusuna bakılmalıdır.
Okullarının çevresinde ve bahçelerinde gündelik tartışmalarında ülkenin geleceğini konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında (ilginç bir tesadüf veya bilinçli bir tercihle Fransız devriminin yüzüncü yılında) İnkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatırlar. Hareketin kurucuları, Konyalı Hikmet Emin, Diyarbekirli İshak Sukûtî, Ohrili İbrahim Edhem, Arapgirli Abdullah Cevdet ve Bakülü Mehmet Reşit’dir
Okullarının çevresinde ve bahçelerinde gündelik tartışmalarında ülkenin geleceğini konuşan bir gurup Tıbbiyeli (Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye) 1889 yılında (ilginç bir tesadüf veya bilinçli bir tercihle Fransız devriminin yüzüncü yılında) İnkılab-i Osmanî adı ile gizli bir hareket başlatırlar. Hareketin kurucuları, Konyalı Hikmet Emin, Diyarbekirli İshak Sukûtî, Ohrili İbrahim Edhem, Arapgirli Abdullah Cevdet ve Bakülü Mehmet Reşit’dir
Soru 102
Örgütlenmesini Selanik'te gerçekleştiren “Osmanlı Hürriyet Cemiyeti”nin kuruluş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1904
B
1905
C
1906
D
1907
E
1908
Açıklama:
"Makedonya Teşkilatlanması: Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’nden
İttihat ve Terakkiye" konusu okunabilir.
Selanik, III. Ordu mensuplarının dünyaya açılan kapısı idi. Aynı sıralarda Balkanlar da kaynamaktaydı. Türklerin dışında kimi bağımsızlık arayışı içinde olan kimisi de Bulgaristan ile Makedonya’yı birleştirmek isteyen birçok komite faaliyet gösteriyordu. Osmanlı Devleti’ne yöneltilmiş olan bu tehdit III. Ordu subaylarını endişelendirdiği kadar, teşkilatlanma açısından da onlara örnek teşkil ediyordu. Bir taraftan ülkenin içindeki gelişmeleri, diğer taraftan da dünyada ve özellikle dışarıdaki muhalefetin faaliyetlerini takip eden bir kısım subay ve sivil 1906 yılında Selanik’te bir araya gelerek “Osmanlı Hürriyet Cemiyeti”nin kurdu.
İttihat ve Terakkiye" konusu okunabilir.
Selanik, III. Ordu mensuplarının dünyaya açılan kapısı idi. Aynı sıralarda Balkanlar da kaynamaktaydı. Türklerin dışında kimi bağımsızlık arayışı içinde olan kimisi de Bulgaristan ile Makedonya’yı birleştirmek isteyen birçok komite faaliyet gösteriyordu. Osmanlı Devleti’ne yöneltilmiş olan bu tehdit III. Ordu subaylarını endişelendirdiği kadar, teşkilatlanma açısından da onlara örnek teşkil ediyordu. Bir taraftan ülkenin içindeki gelişmeleri, diğer taraftan da dünyada ve özellikle dışarıdaki muhalefetin faaliyetlerini takip eden bir kısım subay ve sivil 1906 yılında Selanik’te bir araya gelerek “Osmanlı Hürriyet Cemiyeti”nin kurdu.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Sadrazam Said Paşa'nın 1 Ağustos 1908’de yeni kabinesini açıklamasının ardından Padişah’ın talebi ile kaleme aldığı hatt-ı hümayunu içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Bütün teb’a şahsî hürriyetine, hak ve görev eşitliğine sahip olacaktı.
B
Hiç kimse kanunsuz tutuklanmayacak, sorguya çekilmeyecek ve cezalandırılmayacaktı.
C
Herkesin mesken dokunulmazlığı olacaktı.
D
Hiç kimse hakkında, kanunun emrettiği usulden başka türlü kovuşturma yapılmayacaktı.
E
Memurların usulsüzlüğüne doğrudan Meşihat bakacaktı.
Açıklama:
"Güçlerin Çatışması: Harbiye ve Bahriye Nazırlarının Tayin Şekline
Yapılan İtirazlar" konusuna bakılabilir.
Basında da yer alan ve büyük fırtınalar koparan hatt-i hümayun on beş maddeden oluşmaktaydı. Buna göre bütün teb’a şahsî hürriyetine, hak ve görev eşitliğine sahip olacaktı. Hiç kimse kanunsuz tutuklanmayacak, sorguya çekilmeyecek ve cezalandırılmayacaktı. Herkesin mesken dokunulmazlığı olacaktı. Hiç kimse hakkında, kanunun emrettiği usulden başka türlü kovuşturma yapılmayacaktı. Seyahat, toplantı, eğitim ve öğretim özgürlüğünün yanı sıra, basından sansür kaldırılacaktı. Askerler dışındaki memurlar istekleri dışında başka yerlere tayin edilemeyeceği gibi, istifa hakkına sahip olacaklardı. Rütbe ve derecesi ne olursa olsun, her memur ancak ilgili bakanlık tarafından tayin edilecekti. Memurlar müracaatlarında hiyerarşiyi takip edecekler, aynı şekilde her memur kendi amirine karşı sorumlu olacak, başka amirler onlara karışmayacaktı. Memurların tayininde usulsüzlüğün yapıldığı anlaşılırsa alınacak tedbirlere doğrudan Sadaret bakacaktı. Devletin gelir ve giderleri her malî yılbaşında açıklanacaktı. Bakanlıklar ve vilayetlerin teşkilâtlarında ihtiyaçlara göre, açılacak meclis (meclis-i mebusan) tarafından yeni düzenlemeler yapılabilecekti. Ordunun güçlenmesi için her türlü imkân seferber edilecekti.
Yapılan İtirazlar" konusuna bakılabilir.
Basında da yer alan ve büyük fırtınalar koparan hatt-i hümayun on beş maddeden oluşmaktaydı. Buna göre bütün teb’a şahsî hürriyetine, hak ve görev eşitliğine sahip olacaktı. Hiç kimse kanunsuz tutuklanmayacak, sorguya çekilmeyecek ve cezalandırılmayacaktı. Herkesin mesken dokunulmazlığı olacaktı. Hiç kimse hakkında, kanunun emrettiği usulden başka türlü kovuşturma yapılmayacaktı. Seyahat, toplantı, eğitim ve öğretim özgürlüğünün yanı sıra, basından sansür kaldırılacaktı. Askerler dışındaki memurlar istekleri dışında başka yerlere tayin edilemeyeceği gibi, istifa hakkına sahip olacaklardı. Rütbe ve derecesi ne olursa olsun, her memur ancak ilgili bakanlık tarafından tayin edilecekti. Memurlar müracaatlarında hiyerarşiyi takip edecekler, aynı şekilde her memur kendi amirine karşı sorumlu olacak, başka amirler onlara karışmayacaktı. Memurların tayininde usulsüzlüğün yapıldığı anlaşılırsa alınacak tedbirlere doğrudan Sadaret bakacaktı. Devletin gelir ve giderleri her malî yılbaşında açıklanacaktı. Bakanlıklar ve vilayetlerin teşkilâtlarında ihtiyaçlara göre, açılacak meclis (meclis-i mebusan) tarafından yeni düzenlemeler yapılabilecekti. Ordunun güçlenmesi için her türlü imkân seferber edilecekti.
Soru 104
İkinci Meşrutiyete “geçiş kabinesi” veya “ara kabine” sayılan hükümet aşağıdaki devlet adamlarından hangisi tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Said Paşa
B
Kamil Paşa
C
İzzet Paşa
D
Talat Paşa
E
Ahmed Muhtar Paşa
Açıklama:
"Güçlerin Çatışması: Harbiye ve Bahriye Nazırlarının Tayin Şekline
Yapılan İtirazlar" konusuna bakılabilir.
Meşrutiyetin ilanının yarattığı sevinç ve coşku biter bitmez, bu sefer gözler bu maksatla kurulan Said Paşa kabinesine çevrildi. Meşrutiyete “geçiş kabinesi” veya “ara kabine” sayılan hükümetin ömrü sadece iki hafta oldu. Zira hâlâ gerçek iktidarı kontrol eden Abdülhamid, İttihatçıların gücü hakkında yeterli fikre sahip değildi. Aynı şekilde Padişah’ın aşırı tepkisinden korkan İttihat ve Terakki, doğrudan Abdülhamid’e muhalefet etmek yerine, yeni kurulan kabineyi hedef alarak gücünü göstermeye çalışıyordu. Said Paşa kabinesini bu kadar kısa zamanda düşüren veya en azından sebepleri hazırlayan İttihatçıların kendilerine güvenleri arttı.
Yapılan İtirazlar" konusuna bakılabilir.
Meşrutiyetin ilanının yarattığı sevinç ve coşku biter bitmez, bu sefer gözler bu maksatla kurulan Said Paşa kabinesine çevrildi. Meşrutiyete “geçiş kabinesi” veya “ara kabine” sayılan hükümetin ömrü sadece iki hafta oldu. Zira hâlâ gerçek iktidarı kontrol eden Abdülhamid, İttihatçıların gücü hakkında yeterli fikre sahip değildi. Aynı şekilde Padişah’ın aşırı tepkisinden korkan İttihat ve Terakki, doğrudan Abdülhamid’e muhalefet etmek yerine, yeni kurulan kabineyi hedef alarak gücünü göstermeye çalışıyordu. Said Paşa kabinesini bu kadar kısa zamanda düşüren veya en azından sebepleri hazırlayan İttihatçıların kendilerine güvenleri arttı.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi “Osmanlı Ahrar Fırkası” üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Prens Sabahattin
B
Ziya Nazif
C
Mizancı Murad
D
Ali Kemal
E
Arnavut İsmail Kemal
Açıklama:
"Seçimler ve Yeni Meclis" konusuna bakılabilir.
İttihat ve Terakki henüz partileşmemişti ama bir cemiyet olarak seçimlerin toplumsal ve ordu desteğine sahip en popüler gurubuydu. Diğer önemli gurup ise Avrupa’dan dönen Prens Sabahattin’in başkalığındaki liberal eğilimli “Osmanlı Ahrar Fırkası” idi ve muhalefeti temsil ediyordu. Mizancı Murad, Ali Kemal ve Arnavut İsmail Kemal gibi popüler isimler bu parti içinde yer aldı.
İttihat ve Terakki henüz partileşmemişti ama bir cemiyet olarak seçimlerin toplumsal ve ordu desteğine sahip en popüler gurubuydu. Diğer önemli gurup ise Avrupa’dan dönen Prens Sabahattin’in başkalığındaki liberal eğilimli “Osmanlı Ahrar Fırkası” idi ve muhalefeti temsil ediyordu. Mizancı Murad, Ali Kemal ve Arnavut İsmail Kemal gibi popüler isimler bu parti içinde yer aldı.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Derviş Vahdeti tarafından çıkartılan ve İttihad-i Muhammedî Cemiyeti’nin resmi sözcüsü olan gazetedir?
Seçenekler
A
Mizan
B
Tasvir-i Efkar
C
Tanin
D
Volkan
E
İtisam
Açıklama:
"31 Mart Olayı: II. Abdülhamid’in Tahttan İndirilmesi" konusuna bakılabilir.
Derviş Vahdeti, İttihatçılar ile ilişkisi olan bir kişiydi, fakat şahsi tatminsizlikler yüzünden onlardan yüz çevirerek Volkan gazetesini çıkarıp bağımsız muhalefet yapmaya başladı. Gazetesinde hem II. Abdülhamid’e ve hem de İttihatçılara muhalefet ediyordu. Net bir fikir dünyası yoktu. Ancak kendince gördüğü yanlış uygulamaları bazı eklektik düşünceler ile (bazen muhafazakâr, bazen de yenilikçi) sert bir şekilde eleştiriyordu. Onun bu tavrını gören ulemaya mensup bazı muhalifler İttihad-i Muhammedî Cemiyeti adı altında bir cemiyet kurup Volkan gazetesinin de bu cemiyetin sözcüsü olmasını Derviş Vahdeti’ye teklif ettiler. Bir süre onlar ile görüşen Vahdeti, karanlık ilişkilerini dikkate alıp onlardan uzaklaştı ve kendi başına İttihad-i Muhammedî Cemiyeti’ni kurup gazetesini de cemiyetin resmi sözcüsü ilan etti. Volkan gazetesi kısa zamanda cemiyetin geniş kabul gördüğünü iddia ediyordu.
Derviş Vahdeti, İttihatçılar ile ilişkisi olan bir kişiydi, fakat şahsi tatminsizlikler yüzünden onlardan yüz çevirerek Volkan gazetesini çıkarıp bağımsız muhalefet yapmaya başladı. Gazetesinde hem II. Abdülhamid’e ve hem de İttihatçılara muhalefet ediyordu. Net bir fikir dünyası yoktu. Ancak kendince gördüğü yanlış uygulamaları bazı eklektik düşünceler ile (bazen muhafazakâr, bazen de yenilikçi) sert bir şekilde eleştiriyordu. Onun bu tavrını gören ulemaya mensup bazı muhalifler İttihad-i Muhammedî Cemiyeti adı altında bir cemiyet kurup Volkan gazetesinin de bu cemiyetin sözcüsü olmasını Derviş Vahdeti’ye teklif ettiler. Bir süre onlar ile görüşen Vahdeti, karanlık ilişkilerini dikkate alıp onlardan uzaklaştı ve kendi başına İttihad-i Muhammedî Cemiyeti’ni kurup gazetesini de cemiyetin resmi sözcüsü ilan etti. Volkan gazetesi kısa zamanda cemiyetin geniş kabul gördüğünü iddia ediyordu.
Soru 107
Bosna Hersek, 5 Ekim 1908 tarihinde aşağıdaki devletlerden hangisi tarafından ilhak edilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
Avusturya
D
Rusya
E
İngiltere
Açıklama:
"Bosna-Hersek’in Avusturya Tarafından İlhakı" konusuna bakılabilir.
Almanya ile de anlaşan Avusturya, 5 Ekim 1908’de Bosna Hersek’i ilhak ettiğini Berlin Anlaşmasında imzası olan devletlere bildirdi.
Almanya ile de anlaşan Avusturya, 5 Ekim 1908’de Bosna Hersek’i ilhak ettiğini Berlin Anlaşmasında imzası olan devletlere bildirdi.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Trablusgarp Savaşı sonucunda imzalanan Uşi Antlaşması'nın ilan edilen açık hükümleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp ve Bingazi'den askerlerini çekmesi
B
Esirlerin karşılıklı serbest bırakılarak, bütün siyasi suçluların affedilmesi
C
İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmaların yürürlükte kalması
D
İtalya kapitülasyonlarının devam ettirilmesi
E
Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işlerinin geri verilmesi
Açıklama:
"Trablusgarp Savaşı ve Uşi Antlaşması" konusuna bakılabilir.
Uşi Antlaşmanın ilan edilen açık hükümleri şunlardır:
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi'den askerlerini çekecektir. Buna
karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı. (Balkan Savaşlarını bahane eden
İtalya adaları boşaltmadı).
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının
tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
5- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
6- İtalya Duyûn-i Umûmiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı (bin
altını) üstlenecektir.
Uşi Antlaşmanın ilan edilen açık hükümleri şunlardır:
1- Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi'den askerlerini çekecektir. Buna
karşılık İtalya da on iki adayı boşaltacaktı. (Balkan Savaşlarını bahane eden
İtalya adaları boşaltmadı).
2- Esirler karşılıklı serbest bırakılacak, bütün siyasi suçlular affedilecekti.
3- İki devlet arasındaki bütün eski anlaşmalar yürürlükte olacaktı.
4- Diğer devletlerin de kabul etmesi halinde İtalya kapitülasyonların ve yabancı postaların kalkmasını, Osmanlı Devleti için gümrük bağısızlığının
tanınmasını kabul edecek ve destekleyecekti.
5- Savaş sırasında Osmanlı topraklarında işlerinden çıkarılmış İtalyanlara işleri geri verilecek ve çalışmadıkları sürenin ücretleri ödenecektir.
6- İtalya Duyûn-i Umûmiye’den Trablusgarp ve Bingazi’ye düşen kısmı (bin
altını) üstlenecektir.
Soru 109
Aşağıdaki devletlerden hangisi Birinci Balkan Savaşı içinde yer almamıştır?
Seçenekler
A
Sırbistan
B
Osmanlı Devleti
C
Arnavutluk
D
Yunanistan
E
Bulgaristan
Açıklama:
"Birinci Balkan Savaşı ve Londra Barışı" konusu okunabilir.
7 Ekim 1912’de Sırbistan ve Bulgaristan, ertesi gün de Yunanistan Osmanlı Devletine savaş ilan ettiler. Amaçları, zayıflamış olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından tamamen söküp atmaktı.
7 Ekim 1912’de Sırbistan ve Bulgaristan, ertesi gün de Yunanistan Osmanlı Devletine savaş ilan ettiler. Amaçları, zayıflamış olan Osmanlı Devleti’ni Balkan topraklarından tamamen söküp atmaktı.
Soru 110
11 Haziran 1913 tarihinde düzenlenen bir suikast ile öldürülen Osmanlı sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahmud Şevket Paşa
B
Talat Paşa
C
Enver Paşa
D
Cemal Paşa
E
Said Halim Paşa
Açıklama:
"İKTİDAR’IN KONTROLÜ: TRİUMVİRA" konusu okunabilir.
23 Ocak 1913 günü Enver Bey, ve İttihatçıların fedailerinden sekiz on kişi ve onları görenlerin katılımı ile meydana gelen kalabalık bir gurup Babıâlî’yi (hükümet) bastı. Küçük bir arbededen sonra Kamil Paşa’nın yanına varan Talat ve Enver Beyler ona bir istifa mektubu yazdırarak hükümetin düşmesini sağladı. Ardından Padişah’a giden Enver Bey, bütün partilerin katılacağı bir hükümetin kurulmasını talep ettiklerini bildirdi. Bu talep bile İttihatçıların darbe yapmalarına rağmen sorumluluğu tek başlarına almaya hazır olmadıklarını göstermektedir. İttihatçılar, Padişah’tan hükümeti Mahmud Şevket Paşa’nın kurmasını istediler ve bunu sağladılar. Aslında İttihatçılar II. Meşrutiyetin ilanından beri iktidarı ilk defa bir darbe ile kontrolleri ele alıyorlardı. Bu yüzden yeni kurulan hükümetleri muhalefet ile de işbirliği yaparak milli birlik oluşturmaya gayret etti. Hatta bu maksatla Padişah’ın başkanlığında Müdafa-i Milliye Cemiyeti kurularak bütün muhalefetin birleştirilmesi öngörüldü. Ancak istenilen başarı sağlanamadığı gibi, Sadrazam Mahmud Şevket Paşa’ya 11 Haziran 1913 tarihinde düzenlenen bir suikast ile öldürülmesi bütün bu girişimleri ters yüz etti. Trablusgarp ve Balkanlar’da yaşanan felaketler Arap toplumunda da çalkantılara neden oldu.
23 Ocak 1913 günü Enver Bey, ve İttihatçıların fedailerinden sekiz on kişi ve onları görenlerin katılımı ile meydana gelen kalabalık bir gurup Babıâlî’yi (hükümet) bastı. Küçük bir arbededen sonra Kamil Paşa’nın yanına varan Talat ve Enver Beyler ona bir istifa mektubu yazdırarak hükümetin düşmesini sağladı. Ardından Padişah’a giden Enver Bey, bütün partilerin katılacağı bir hükümetin kurulmasını talep ettiklerini bildirdi. Bu talep bile İttihatçıların darbe yapmalarına rağmen sorumluluğu tek başlarına almaya hazır olmadıklarını göstermektedir. İttihatçılar, Padişah’tan hükümeti Mahmud Şevket Paşa’nın kurmasını istediler ve bunu sağladılar. Aslında İttihatçılar II. Meşrutiyetin ilanından beri iktidarı ilk defa bir darbe ile kontrolleri ele alıyorlardı. Bu yüzden yeni kurulan hükümetleri muhalefet ile de işbirliği yaparak milli birlik oluşturmaya gayret etti. Hatta bu maksatla Padişah’ın başkanlığında Müdafa-i Milliye Cemiyeti kurularak bütün muhalefetin birleştirilmesi öngörüldü. Ancak istenilen başarı sağlanamadığı gibi, Sadrazam Mahmud Şevket Paşa’ya 11 Haziran 1913 tarihinde düzenlenen bir suikast ile öldürülmesi bütün bu girişimleri ters yüz etti. Trablusgarp ve Balkanlar’da yaşanan felaketler Arap toplumunda da çalkantılara neden oldu.
Soru 111
Kamil Paşa 13 Ocak 1909’da İttihatçı çoğunluğa rağmen güvenoyu alınca, hükümet işlerini yine bildiği gibi yürütmeye başladı. Hatta İttihatçıların daha önce büyük bir kavga ile tayin ettirdikleri ..... ve .... nazırlarını değiştirdi. Bunun üzerine Meclis’te İttihatçılar “istizah” yani soru sorma hakkını kullandılar. Kamil Paşa ise cevabı geciktirme hakkını kullanınca bu sefer Meclis onun hakkında 8 e karşı 198 oyla güvensizlik kararı vererek onu istifa ettirdi.
Paragrafta yer alan boşlukları doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Paragrafta yer alan boşlukları doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dahiliye-Harbiye
B
Harbiye-Maliye
C
Bahriye-Maliye
D
Harbiye-Dahiliye
E
Bahriye-Harbiye
Açıklama:
Kamil Paşa 13 Ocak 1909’da İttihatçı çoğunluğa rağmen güvenoyu alınca, hükümet
işlerini yine bildiği gibi yürütmeye başladı. Hatta İttihatçıların daha önce büyük bir
kavga ile tayin ettirdikleri Harbiye ve Bahriye nazırlarını değiştirdi. Bunun üzerine
Meclis’te İttihatçılar “istizah” yani soru sorma hakkını kullandılar. Kamil Paşa ise
cevabı geciktirme hakkını kullanınca bu sefer Meclis onun hakkında 8 e karşı 198
oyla güvensizlik kararı vererek onu istifa ettirdi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kamil Paşa 13 Ocak 1909’da İttihatçı çoğunluğa rağmen güvenoyu alınca, hükümet işlerini yine bildiği gibi yürütmeye başladı. Hatta İttihatçıların daha önce büyük bir kavga ile tayin ettirdikleri Harbiye ve Bahriye nazırlarını değiştirdi. Bunun üzerine Meclis’te İttihatçılar “istizah” yani soru sorma hakkını kullandılar. Kamil Paşa ise cevabı geciktirme hakkını kullanınca bu sefer Meclis onun hakkında 8 e karşı 198 oyla güvensizlik kararı vererek onu istifa ettirdi. Doğru cevap E seçeneğidir.
işlerini yine bildiği gibi yürütmeye başladı. Hatta İttihatçıların daha önce büyük bir
kavga ile tayin ettirdikleri Harbiye ve Bahriye nazırlarını değiştirdi. Bunun üzerine
Meclis’te İttihatçılar “istizah” yani soru sorma hakkını kullandılar. Kamil Paşa ise
cevabı geciktirme hakkını kullanınca bu sefer Meclis onun hakkında 8 e karşı 198
oyla güvensizlik kararı vererek onu istifa ettirdi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Kamil Paşa 13 Ocak 1909’da İttihatçı çoğunluğa rağmen güvenoyu alınca, hükümet işlerini yine bildiği gibi yürütmeye başladı. Hatta İttihatçıların daha önce büyük bir kavga ile tayin ettirdikleri Harbiye ve Bahriye nazırlarını değiştirdi. Bunun üzerine Meclis’te İttihatçılar “istizah” yani soru sorma hakkını kullandılar. Kamil Paşa ise cevabı geciktirme hakkını kullanınca bu sefer Meclis onun hakkında 8 e karşı 198 oyla güvensizlik kararı vererek onu istifa ettirdi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Ünite 8
Soru 1
İngiliz donanmasından kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığınan ve Türk bayrağı çekilerek, isimleri değiştirilen Rus limanlarını bombalayan gemiler hangileridir?
Seçenekler
A
Yavuz Selim Sultan-Midilli
B
Genç Osman-Yavuz
C
Reşadiye-Yavuz
D
Genç Osman-Reşadiye
E
Genç Osman-Midilli
Açıklama:
İngiliz donanmasından kaçarak Osmanlı Devleti'ne sığınan, satın alındıkları açıklanarak Türk bayrağı çekilen ve Rus Limanlarını bombalayan gemiler Yavuz Sultan Selim ve Midilli'dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin savaştığı cephelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kafkas Cephesi
B
Çanakkale Cephesi
C
Batı Cephesi
D
Hicaz ve Yemen Cephesi
E
Süveyş Kanalı Cephesi
Açıklama:
Kafkas, Çanakkale, Hicaz ve Yemen, Süveyş Kanalı cepheleri Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler iken; Batı cephesi Batı Avrupa'yı içine alan ve Osmanlı Devleti'nin savaşmadığı bir cephedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 3
Soğuk kış şartlarında 60.000 Osmanlı askerinin öldüğü Sarıkamış Muharebeleri'nin Türk Komutanı kimdir?
Seçenekler
A
Cemal Paşa
B
Mehmet Paşa
C
Fahreddin Paşa
D
Talat Paşa
E
Enver Paşa
Açıklama:
Sarıkamış Muharebeleri'nin komutanı; Hasan İzzet Paşa'yı görevden alarak kendi üstlenen, başkumandan vekili Enver Paşa'dır.Doğru cevap E seçeneğidir. 22 Aral›k 1914-15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış muharebelerinde Türk ordusu soğuk kış şartlarında 2-3 bin metre yükseklikteki dağlık arazide donarak yok olmuştur. Türk ordusunun kaybı 60 bin Rus ordusunun kaybı ise 32 bin civarındadır.
Soru 4
Bakü'yü Rus ve Ermeni işgalinden kurtaran Kafkas İslam Ordusu'nun komutanı kimdir?
Seçenekler
A
Halil Paşa
B
Nuri Paşa
C
Fevzi Paşa
D
Kazım Karabekir Paşa
E
Fahreddin Paşa
Açıklama:
15 Eylül 1918'de Bakü'yü Rus ve Ermeni işgalinden kurtaran Kafkas İslam Ordusu'nun komutanı Nuri Paşa'dır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi İtilaf Devletleri'nin Çanakkale Cephesi ile elde etmek istedikleri hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'ni ikiye bölmek ve müttefiklerinden ayırmak
B
Balkan Devletleri'ni İtilaf Deletleri saflarına çekmek
C
Alman bloğunu Avrupa'da sıkıştırmak
D
Petrol bölgelerini kontrol altına almak
E
Rus ticaretinin canlanması ve Rus buğdayının Avrupa'ya ulaşması
Açıklama:
A,B,C ve E seçenekleri Çanakkale cephesinin açılmasının sebeplerinden biri iken D seçeneği, petrol bölgelerini kontrol altına almak, Irak cephesinin ingilizler için açılma sebeplerinden birirdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 6
18 Mart'ta Çanakkale Boğazı'nda batan ilk İtilaf Devletleri gemisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bouvet
B
Inflexible
C
Queen Elizabeth
D
Agamemnon
E
Goubis
Açıklama:
Anadolu Hamidiye bataryasından atılan mermilerle cephaneliği havaya uçurulan ve batan ilk gemi Fransız Bouvet'dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 7
Çanakkale cephesinin kara muharebeleri İtilaf Devletleri'nin hangi bölgeye saldırması ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Kirte
B
Arıburnu
C
Seddülbahir-Arıburnu
D
Anafartalar
E
Conkbayırı
Açıklama:
İtilaf Devletleri boğazı denizden geçemeyince 25 Nisan 1915'te Seddülbahir ve Arıburnu bölgesine asker çıkartarak kara muharebelerini başlatmışlardır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 8
İngilizlerin Hint Deniz yolununun ve petrol bölgelerinin güvenliğini kontrol altına almak için açtığı cephe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kafkas Cephesi
B
Çanakkale Cephesi
C
Süveyş Kanalı Cephesi
D
Irak Cephesi
E
Hicaz ve Yemen Cephesi
Açıklama:
İngilizlerin Osmanlı Devleti'ne savaş ilanından önce 23 Ekim 1914'de Bahreyn'e asker çıkartarak, Hint Deniz yolunu ve petrol bölgelerini kontrol altına almayı amaçladığı cephe Irak cephesidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine yardım için askeri birlikler gönderdiği cephelerden biridir?
Seçenekler
A
İran Cephesi
B
Trablusgarb Cephesi
C
Makedonya Cephesi
D
Filistin-Suriye Cephesi
E
Süveyş Kanalı Cephesi
Açıklama:
Osmanlı Devleti Galiçya, Makedonya, Romanya/Dobruca cephelerinde müttefikleriyle birlikte Rusya, Romanya ve Fransa'ya karşı savaşmıştır. Dopru cevap C seçeneğidir.
Soru 10
Adana, Antakya bölgesi, Suriye kıyıları ve Lübnan'ın Fransa'ya, Musul hariç Irak'ın İngiltere'ye bırakıldığı gizli anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul Anlaşması
B
Londra Anlaşması
C
McMahon-Şerif Hüseyin Anlaşması
D
Sykes-Picot Anlaşması
E
Saint-Jean de Mourienne Anlaşması
Açıklama:
Sykes-Picot Anlaşması ile Adana, Antakya bölgesi, Suriye kıyıları Fransa'ya, Musul hariç Irak İngiltere'ye bırakılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Alman-Fransız çekişmelerinin meydana getirdiği istikrarsızlık neticesinde kurulan Üç İmparatorluk Ligi üyelerinden birisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Yunanistan
E
İsveç
Açıklama:
Alman-Fransız çekişmelerinin meydana getirdiği istikrarsızlık neticesinde Almanya, Avusturya-Macaristan ve Rusya arasında Üç İmparator Ligi kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
Bütün zaafiyetine rağmen 20. yüzyılın başında Avrupalı devletlerin sömürgeleştiremedikleri tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Osmanlı Devleti
C
Hindistan
D
Cezayir
E
Malezya
Açıklama:
Bütün zaafiyetine rağmen 20. yüzyılın başında Avrupalı devletlerin sömürgeleştiremedikleri tek ülke Osmanlı Devleti'dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Sovyetler Birliği ile imzalanan ve Doğru Anadolu'nun hukuken Osmanlı Devleti'ne iadesini içeren antlaşmadır?
Seçenekler
A
Sykes-Picot Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Bükreş Antlaşması
D
Brest Litovsk Antlaşması
E
Atina Antlaşması
Açıklama:
3 Mart 1918’de Sovyetler Birliği ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşmasıyla Doğu Anadolu hukuken Osmanlı Devletine geçmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Osmanlı Devleti Kafkas cephesinde aşağıdaki ülkelerden hangisi ile savaşmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
İtalya
D
Yunanistan
E
Rus İmparatorluğu
Açıklama:
Osmanlı Devleti Kafkas Cephesinde Ruslarla Çanakkale Cephesinde İngiltere ve Fransa ile savaşmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Osmanlı Devleti henüz savaşa girmemişken dünyanın en önemli geçit yerlerinden biri olan Çanakkale'de bir cephe açma fikri aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
II. Nikolay
B
Winston Churchill
C
Rene Viviani
D
Charles de Broqueville
E
Woodrow Wilson
Açıklama:
Çanakkale’de bir cephe açma fikri, henüz Osmanlı Devleti savaşa girmeden önce, Ağustos 1914’te İngiliz Deniz Bakanı Churchill tarafından Savaş Konseyi’nde gündeme getirilmiş ve komutanların bir rapor ve plan hazırlamaları istenmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
İngiltere Dışleri Bakanı'nın uluslararası Siyonist hareketin önderlerinden Lord Rothschild’e mektup göndererek Filistin’de Yahudiler’e bir yurt kurulması çabalarını destekleyeceklerini belirttiği deklarasyonun adı nedir?
Seçenekler
A
Boulogne Deklarasyonu
B
Pillnitz Deklarasyonu
C
Balfour Deklarasyonu
D
St. Petersburg Deklarasyonu
E
Helsinki Deklarasyonu
Açıklama:
İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur James Balfour'un uluslararası Siyonist hareketin önderlerinden Lord Rothschild’e mektup göndererek Filistin’de Yahudiler’e bir yurt kurulması çabalarını İngiltere'nin destekleyeceğini bildirdiği deklarasyonun adı Balfour Deklarasyonu'dur. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
1891'de kurmay yüzbaşı olarak orduya katılan, Balkan Harbinde ve Edirne’nin geri alınışında yer alan, Medine Müdafasının kahramanı olan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gazi Osman Paşa
B
Fahreddin Paşa
C
Cemal Paşa
D
Enver Paşa
E
Talat Paşa
Açıklama:
1891'de kurmay yüzbaşı olarak orduya katılan, Balkan Harbinde ve Edirne’nin geri alınışında yer alan isim Fahreddin Paşa'dır. Dünya Harbi başladığında Musul'da olan paşa daha sonra Medine’ye tayin olmuş ve Medine müdafaasından sonra İngilizlere esir düşerek Malta'ya sürülmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
1911’de kurulan ve operasyon yapma yetkisine de sahip Osmanlı karşı istihbarat birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müdafaa-i Hukuk
B
Kuva-yi Milliye
C
Yıldız İstihbarat Teşkilatı
D
Teşkilat-ı Esasiye
E
Teşkilat-ı Mahsusa
Açıklama:
Teşkilat-ı Mahsusa: 1911’de kurulan Osmanlı karşı istihbarat birimidir. Operasyon yapma yetkisi de olan Teşkilat-ı Mahsusa, Balkan, Trablusgarp ve I.Dünya Harbinde önemli görevler ifa etmiş 1918’de ilga olmuş bir kısım mensubu Milli Mücadele’de değerli hizmetlerde bulunmuşlardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
I. Dünya Savaşı sırasında İran Cephesinde İngilizlere karşı savaşarak galip gelen Osmanlı birliklerinin kumandanlığını aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
Fahreddin Paşa
B
Nuri Paşa
C
Cemal Paşa
D
Kazım Karabekir
E
Halil Paşa
Açıklama:
İngilizlere karşı İran’da gayrinizamî harp yapılmştır. Özellikle 1918 yılı Ağustos ayında I. Kafkas ordusu Nahçivan, İran Azerbaycan’ı ve Tebriz’e girmiştir. Burada bulunan İngiliz birlikleri ile Kazım Karabekir komutasındaki birlikler savaşmış ve İngilizleri yenmişlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
I. Rusya II. Slovenya III. Çekoslovakya IV. Yugoslavya Yukarıdakilerden hangileri Avusturya'nın silah bırakması sonucunda ilan edilen devletler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
İtilaf devletlerinin 1918 yaz aylarında başlattıkları taarruzlara İttifak devletlerinin cevap verememesi savaşın sonunu getirmiş, Ekim ayı içinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
parçalanmış, Macarlar ve Çekler bağımsız Cumhuriyet kurduklarını ilan etmişler ve 3 Kasım’da Avusturya silah bırakmayı kabul etmiştir. Ayrıca aynı gün Çekoslovakya ve Yugoslavya devletleri ilan edilmiştir. Doğru cevap D'dir.
parçalanmış, Macarlar ve Çekler bağımsız Cumhuriyet kurduklarını ilan etmişler ve 3 Kasım’da Avusturya silah bırakmayı kabul etmiştir. Ayrıca aynı gün Çekoslovakya ve Yugoslavya devletleri ilan edilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
I. Osmanlı, İngiltere ve Fransa ile ittifak kurma teşebbüsünde bulunmuş ancak sonuç alamamıştır
II. Fransa Almanya'ya kaptırdığı kömür havzası bölgesi nedeniyle Almanya'ya karşı hasmane bir tutum içerisindedir.
III. Rusya Almanya'nın yükselişinden rahatsızdır
IV. Fransa Akdeniz havzasına hakim olma hayalleri kurmaktadır
V. İtalya muhtemel bir savaşta hangi blokta yer alacağına emin değildir.
Birinci Dünya Savaşı öncesi ülkelerin tutumlarıyla ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Fransa Almanya'ya kaptırdığı kömür havzası bölgesi nedeniyle Almanya'ya karşı hasmane bir tutum içerisindedir.
III. Rusya Almanya'nın yükselişinden rahatsızdır
IV. Fransa Akdeniz havzasına hakim olma hayalleri kurmaktadır
V. İtalya muhtemel bir savaşta hangi blokta yer alacağına emin değildir.
Birinci Dünya Savaşı öncesi ülkelerin tutumlarıyla ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,III,IV
C
I,II,III,V
D
II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
I,II,III ve V. ifadeler doğru iken IV. ifade yanlıştır. Çünkü Fransa'nın Akdeniz havzasına hakim olma gibi hayalleri söz konusu değildir. Bu hayaller İtalya'ya aittir. İtalya Akdeniz havzasına hakim olup bir nevi Roma imparatorluğunu yeniden kurmanın hayalindeydi. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 22
Birinci Dünya Savaşı'nı başlatan iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya-Fransa
B
Avusturya Macaristan-Sırbistan
C
Rusya-Almanya
D
İngiltere-Avusturya
E
Sırbistan-İtalya
Açıklama:
Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna’da bir Sırplı genç tarafından 28 Haziran 1914’te öldürülmesiyle 28 Temmuz 1914’te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’a savaş ilan etti. Zaten uzun zamandan beri ilişkileri gergin olan Avrupa devletleri kısa süre içinde kendilerini savaşın içinde buldu ve savaş 3 Ağustos 1914’ten itibaren bütün Avrupa’yı sardı. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 23
Osmanlı Devleti aşağıdaki ülkelerden hangisiyle gizli bir ittifak anlaşması yaparak Birinci Dünya Savaşı'na dahil oldu?
Seçenekler
A
Almanya
B
Avusturya Macaristan
C
İtalya
D
Rusya
E
Fransa
Açıklama:
Osmanlı Devletinin sahip olduğu stratejik özellikleri dikkate alan ve savaşta Halifeliğin nüfuzunu da itilaf devletleri aleyhine kullanmayı hedefleyen Alman İmparatorluğu, Osmanlı hükümetine bir ittifak teklif etmişti. Esasında Osmanlı hükümet adamları arasında bu konuda bir fikir birliği yoktu. Almanya’nın tarafında olmak isteyenler ve tarafsız kalmak arzusunda olanlar vardı. Ancak askeri erkân ve özellikle Enver Paşa ve taraftarları Almanlar ile ittifakı zorunlu görmekte idiler. Nitekim onların istekleri doğrultusunda savaşın bütün Avrupa’yı sardığı günün arifesinde, 2 Ağustos 1914’te Almanya ile gizli bir ittifak anlaşması imzalandı ve 27 Ağustos’ta onaylanarak yürürlüğe girdi. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
Soru 24
Birinci Dünya Savaşı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İtilaf devletleri Avusturya-Macaristan ile Sırbistan arasındaki sorunlarda Sırbistan'ı desteklemişlerdir.
B
Dünya tarihinde ilk defa çok sayıda devlet savaşa katılmış, toplam 65 milyon asker mücadele vermiştir.
C
Irak, Filistin, Hicaz-Yemen, Çanakkale, Kafkasya, Makedonya, Galiçya ve Romanya cepheleri Osmanlı Devleti'nin savaştığı cepheler arasındadır.
D
İttifak devletlerinin asker sayısı İtilaf devletlerinin asker sayısından fazladır.
E
Osmanlı Devleti savaşa donanmasının Karadeniz'de bulunan Rusların limanlarını bombalaması nedeniyle girmiştir.
Açıklama:
A,B,C ve E şıklarındaki ifadeler doğru iken D şıkkındaki ifade yanlıştır. Çünkü İttifak devletlerinin asker sayısı 22 milyon 900 bin civarındayken, İtilaf devletlerinin asker sayısı 42 milyon 700 bin kişi idi. Yani İtilaf devletlerinin asker sayısı İttifak devletlerinin asker sayısından fazlaydı. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 25
3 Mart 1918'de Sovyetler Birliği ile imzalanan ve Doğu Anadolu'nun Osmanlı Devletine iade edilmesini sağlayan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erzincan Anlaşması
B
Brest Litovsk Anlaşması
C
Ankara Anlaşması
D
Ayestefanos Anlaşması
E
Berlin Anlaşması
Açıklama:
3 Mart 1918'de Sovyetler Birliği ile imzalanan ve Doğu Anadolu'nun Osmanlı Devletine iade edildiği anlaşma Brest Litovsk Anlaşması'dır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 26
Çanakkale cephesinin asıl mimarları olan İngiltere ve Fransa'nın bu cepheyi açmalarındaki "ana hedefi" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rusya'nın yardım talebine hızlı cevap verebilmek
B
Halifenin itibarını sarsmak
C
Türk birliklerinin yığınaklarını Balkanlar istikametinde kullanmasını engellemek
D
Akdeniz'in stratejik güvenliğini garanti altına almak
E
Sömürgelerdeki Müslüman tebaayı sindirmek
Açıklama:
Çanakkale cephesinin asıl mimarları olan İngiltere ve Fransa'nın bu cepheyi açmalarındaki "ana hedefi" Akdeniz'in stratejik güvenliğini garanti altına almaktır. Diğer şıklarda verilen ifadeler yan hedeflerdir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 27
Medine Müdafii olarak tarihe geçen, Medine'nin savunmasında büyük bir direniş sergileyen komutan kimdir?
Seçenekler
A
Osman Paşa
B
Cevdet Paşa
C
Fahreddin Paşa
D
Nuri Paşa
E
Cemal Paşa
Açıklama:
Medine müdafii olarak tarihe geçen, Medine'nin savunmasında büyük bir direniş sergileyen komutan Fahreddin Paşa'dır. Medine Komutanı Fahreddin Paşa, bütün imkânsızlıklara rağmen Medine’yi 2 yıl 7 ay müdafaa etti. İstanbul Hükümeti Medine’yi terk etmesini istediğinde Fahreddin Paşa’nın cevabı; “Peygamberin kabrinin bulunduğu Medine’deki Osmanlı bayrağını kendi elimle indiremem” oldu. Mondros Mütarekesi imzalanmasından sonra geçirdi. Medine Komutanı Fahreddin Paşa, bütün imkânsızlıklara rağmen Medine’yi 2 yıl 7 ay müdafaa etti. İstanbul Hükümeti Medine’yi terk etmesini istediğinde Fahreddin Paşa’nın cevabı; “Peygamberin kabrinin bulunduğu Medine’deki Osmanlı bayrağını kendi elimle indiremem” oldu. Mondros Mütarekesi imzalanmasından sonra mütarekenin 16. Maddesi gereği Fahreddin Paşa’nın direnişi bırakıp teslim olması gerekiyordu ama o bunu reddetti. Osmanlı Devletinin teslim olmasına rağmen Fahreddin Paşa 72 gün daha Medine’yi savunmaya devam etti. Medine 13 Ocak 1919’da Fahreddin Paşa’nın etkisiz hale getirilmesinden sonra teslim oldu. Fahreddin Paşa’nın Peygamberimize ve onun şehrine gösterdiği bağlılık bütün İslam dünyasında takdir ve sempati uyandırdı.16. Maddesi gereği Fahreddin Paşa’nın direnişi bırakıp teslim olması gerekiyordu ama o bunu reddetti. Osmanlı Devletinin teslim olmasına rağmen Fahreddin Paşa 72 gün daha Medine’yi savunmaya devam etti. Medine 13 Ocak 1919’da Fahreddin Paşa’nın etkisiz hale getirilmesinden sonra teslim oldu. Fahreddin Paşa’nın Peygamberimize ve onun şehrine gösterdiği bağlılık bütün İslam dünyasında takdir ve sempati uyandırdı. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 28
3 Ocak 1916’da İngiltere ve Fransa tarafından imzalanan 10-23 Ekim 1916 tarihinde ise Rusya’nın onayı ile kesinleşerek Adana, Antakya bölgesi, Suriye kıyıları, Lübnan ve Irak'ın bu devletler arasında paylaşımını öngören anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sevr Anlaşması
B
Sykes-Picot Anlaşması
C
Saint-Jean de Maurienne Anlaşması
D
Londra Anlaşması
E
Moskova Anlaşması
Açıklama:
3 Ocak 1916’da İngiltere ve Fransa tarafından imzalanan 10-23 Ekim 1916 tarihinde ise Rusya’nın onayı ile kesinleşen anlaşma Sykes-Picot anlaşmasıdır. Bu anlaşma ile Adana, Antakya bölgesi, Suriye kıyıları ve Lübnan Fransa’ya, Musul hariç Irak İngiltere’ye bırakılmıştı. Bu iki devletin Rusya ile yaptıkları Petrograt Protokolü ile de Rusya’nın payına Boğazlar bölgesine ek olarak Trabzon,’a kadar Doğu Karadeniz kıyıları, Erzurum, Van ve Bitlis bırakıldı. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 29
29 Nisan 1916'da İngiliz generali ve kuvvetlerinin kayıtsız şartsız teslim olmasıyla sonuçlanan Kutülammare Savaşı'nın başarılı Osmanlı komutanı kimdir?
Seçenekler
A
Fahreddin Paşa
B
Kazım Karabekir Paşa
C
Cevdet Paşa
D
Osman Paşa
E
Halil Paşa
Açıklama:
29 Nisan 1916'da İngiliz generali ve kuvvetlerinin kayıtsız şartsız teslim olmasıyla sonuçlanan Kutülammare Savaşı'nın başarılı Osmanlı komutanı Halil Paşa'dır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 30
Süveyş Kanalı cephesinde aşağıdaki ülkelerden hangisiyle savaşılmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
İngiltere
C
Fransa
D
Rusya
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
Süveyş Kanalı cephesinde İngiltere ile savaşılmıştır. İngilizlerin asker, mühimmat ve malzeme sevkiyatında can damarı olan Süveyş Kanalı savaş sırasında Osmanlı Devletinin öncelikli hedefleri arasında idi. Bu kanalın ele geçirilerek Mısır’ın geri alınması hedeflenmiş idi. Böylece İngilizler, Osmanlı Arap vilayetlerinde ilerleyemeyecek, Hindistan ile de irtibatı büyük ölçüde koparılmış olacaktı. Ancak işler planladığı gibi gitmedi ve başarılı olunamadı. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 31
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Sırbistan’a kaç yılında savaş ilan etmiştir?
Seçenekler
A
27 Ekim 1914
B
27 Ağustos 1914
C
3 Ağustos 1914
D
28 Temmuz 1914
E
28 Haziran 1914
Açıklama:
28 Temmuz 1914
Soru 32
15 Ağustos 1914'te Osmanlı donanmasının başına kim getirilmiştir?
Seçenekler
A
Tümamiral Souchon
B
General Allenby
C
Amiral de Robeck
D
Enver Paşa
E
General Milne
Açıklama:
Tümamiral Souchon
Soru 33
Aşağıdaki olaylardan hangisi Osmanlı Devleti'nin, Almanya’nın yanında I. Dünya Savaşı'na fiilen girdiğini göstermektedir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti'nin 23 Kasım’da bütün Müslümanları kutsal cihada çağırması
B
2 Ağustos 1914’te Almanya ile Osmanlı Hükümeti arasında gizli bir ittifak anlaşmasının imzalanması
C
Akdeniz’de İngiliz donanması önünden kaçan Goeben ve Breslav adlı iki Alman savaş gemisinin 10 Ağustos’ta Çanakkale Boğazı’ndan geçmesine izin verilmesi
D
15 Ağustos’ta Osmanlı donanmasının başına, Tümamiral Wilhelm Souchon'un getirilmesi
E
Osmanlı donanmasının 28-29 Ekim 1914 gecesi iki Rus gemisini topa tutarak batırması
Açıklama:
Osmanlı donanmasının 28-29 Ekim 1914 gecesi iki Rus gemisini topa tutarak batırması
Soru 34
Avrupa’da Napolyon Savaşlarının yaşattığı tahribatın tekrarlanmaması için toplanan Viyana Kongresi hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1805
B
1815
C
1825
D
1835
E
1845
Açıklama:
Avrupa’da Napolyon Savaşlarının yaşattığı tahribatın tekrarlanmaması için toplanan Viyana Kongresi 1815 yılında gerçekleşmiştir.
Soru 35
Birinci Dünya Savaşı hangi ülkenin hangi ülkeye savaş ilan etmesiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan'a
B
Almanya'nın Rusya'ya
C
Avusturya Macaristan İmparatorluğu'nun Fransa'ya
D
Almanya'nın Fransa'ya
E
Avusturya Macaristan İmparatorluğu'nun Rusya'ya
Açıklama:
Birinci Dünya Savaşı Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan'a savaş ilan etmesiyle başlamıştır.
Soru 36
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşına fiilen hangi tarihte girmiştir?
Seçenekler
A
28-29 Eylül 1914
B
28-29 Ekim 1914
C
28-29 Eylül 1915
D
28-29 Ekim 1915
E
28-29 Eylül 1916
Açıklama:
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşına 28-29 Ekim 1914 gecesi Rusların Sivastopol ve Odessa limanlarını topa tutarak fiilen girmiştir.
Soru 37
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı'nda kaç cephede savaşmak zorunda kalmıştır?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
Osmanlı Devleti I.Dünya Savaşı'nda on cephede savaşmak zorunda kalmıştır.
Soru 38
Sovyetler Birliği ile yapılan ve Doğu Anadolunun hukuken Osmanlı Devletine iade olunduğu Brest Litovsk Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
3 Mart 1918
B
4 Mart 1918
C
5 Mart 1918
D
6 Mart 1918
E
7 Mart 1918
Açıklama:
Sovyetler Birliği ile yapılan ve Doğu Anadolunun hukuken Osmanlı Devletine iade olunduğu Brest Litovsk Antlaşması 3 Mart 1918'de imzalanmıştır.
Soru 39
Çanakkale Muharebeleri hangi tarihte başlamıştır?
Seçenekler
A
1 Kasım 1914
B
2 Kasım 1914
C
3 Kasım 1914
D
4 Kasım 1914
E
5 Kasım 1914
Açıklama:
Çanakkale Muharebeleri İngiliz ve Fransız gemilerinden oluşan İtilaf donanmasının resmen Osmanlı Devletine savaş ilan etmeden 3 Kasım 1914’de Boğaz tabyalarını bombalamalarıyla başlamıştır.
Soru 40
İngilizler savaşarak almayı başaramadıkları Musul'u hangi tarihte işgal etmişlerdir?
Seçenekler
A
1 Kasım 1918
B
2 Kasım 1918
C
3 Kasım 1918
D
4 Kasım 1918
E
5 Kasım 1918
Açıklama:
İngilizler savaşarak almayı başaramadıkları Musul'u 3 Kasım 1918'de işgal etmişlerdir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı’nın sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Almanya ikiye bölünmüştür.
B
Merkezi İmparatorluklar güç kazandı.
C
Avrupa'nın siyasi haritası değişti.
D
Çarlık Rusya savaşı kazandı.
E
İngiltere savaşı kaybetti.
Açıklama:
Savaş sonunda birçok merkezi imparatorluklar yerini ulus devletlere bıraktı. Siyasi harita değişmiştir.
Soru 42
I. Dünya Savaşı'na hangi devletin İtilaf devletleri yanında savaşa katılması savaşın kazanılmasında önemli rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Fransa
C
Japonya
D
Çin
E
İtalya
Açıklama:
Rusya'nın savaş dan çekilmesi ile Amerika Birleşik Devletleri savaşa katılmış ve kazanılmasında önemli rol oynamıştır.
Soru 43
Osmanlı Devleti hangi cephede savaşmamıştır?
Seçenekler
A
Suriye Cephesi
B
Irak Cephesi
C
Süveyş Kanal› (Sina) Cephesi
D
Çanakkale Cephesi
E
İran Cephesi
Açıklama:
İran cephesinde Kazım Karabekir savaşın sonunu gördüğü için geri çekilmiştir.
Soru 44
Osmanlı Devleti Trablusgarp (Libya) Cephesi'nde hangi devlete karşı savaşmıştır ?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
İngiltere
D
Rusya
E
Amerika birleşik devletleri
Açıklama:
İtalya Trablusgarp'ı işgal etmiştir.
Soru 45
Harb-i umumi içinde en fazla asker sayısı olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İtalya
C
Osmanlı
D
Rusya
E
Almanya
Açıklama:
Osmanlı gazetelerinin “harb-i umumi” dediği ve ABD’nin savaşa katılmasından sonra Cihan Harbi olarak isimlendirilen tarihin kaydettiği o zamana kadarki en büyük savaşın tarafları arasında hem nüfus hem de asker gücü bakımından büyük dengesizlik vardı. İtilaf devletlerinin toplam nüfusu, sömürgeleri dahil, 1 milyarı bulurken İttifak Devletlerinin toplam nüfusu ancak 170 milyon kadardır. Silah altına alınan asker sayısı ise İtilaf Devletleri (Rusya 12 milyon, İngiltere 8 milyon 900 bin, Fransa 8 milyon 400 bin, İtalya 5 milyon 600 bin, ABD 4 milyon 750 bin, Japonya 800 bin, Sırbistan 800 bin, Romanya 750 bin, Belçika 300 bin, Yunanistan 250 bin, Portekiz 100 bin, Karadağ 50 bin) toplam 42 milyon 700 bin kişi. İttifak Devletlerinin silah altına aldığı asker sayısı ise (Almanya 11 milyon, Avusturya Macaristan 7 milyon 800 bin, Osmanlı Devleti 2 milyon 900 bin, Bulgaristan 1 milyon 200 bin) toplam 22 milyon 900 bin civarındadır.
Soru 46
Harb-i umum içinde Osmanlı Devleti kaç cephede savaşmak zorunda kalmıştır?
Seçenekler
A
İki cephe
B
Dört cephe
C
Beş cephe
D
Yedi cephe
E
On cephe
Açıklama:
Dünya tarihinde ilk defa bu kadar çok devlet ve millet birbiri ile savaşa giriyor ve toplam 65 milyon asker üç kıtanın karalarında, denizlerinde ve havada 4 yıl boyunca mücadele edeceklerdir. Bu “harb-i umumi” içinde Osmanlı Devleti on cephede savaşmak zorunda kaldı.
Soru 47
Sarıkamış Muharebesinde Hasan İzzet Paşa’nın yerine 3. Ordu Komutanı kim olmuştur?
Seçenekler
A
Kazım Karabekir Paşa
B
Nuri Paşa
C
Hasan İzzet Paşa
D
Enver Paşa
E
Cevat Paşa
Açıklama:
Rusya Sivastopol ve Odessa olaylarının ardından 1 Kasım’da 1914 tarihinde savaş ilan etmeden Kafkaslarda saldırıya geçti. Rusya’nın bu ilk saldırıları mevcudu 200 bine yakın olan Osmanlı ordusu tarafından başarı ile durdurulmuş ve karşı harekâta geçilmişti. Rus kuvvetlerinin bölgede yetersiz olması başkumandan vekili Enver Paşa’ya Kafkasları zapt etme ümidi verdi. Kafkasya’yı alarak Orta-Asya Türk dünyası ile temasa geçmek, hatta Hindistan’a kadar ilerlemek gibi stratejik ancak var olan imkânlara nispetle hayalci düşünceler ile Boğazlar ve Trakya’da tutulması gereken kuvvetlerin bir kısmı bu cepheye kaydırılmıştır. Böylece başlayan Sarıkamış taarruzundan büyük zayiatla çıkmış olan 3. Ordu Osmanlı sınırlarının 8-10 km gerisine “Azab fiark” sırtlarına çekilmiş ve savunma durumuna geçmişti. Ancak Başkumandan Vekili Enver Paşa Alman Başkumandanlığının da etkisi ile müttefiklerin Avrupa cephelerindeki yükünü hafifletmek maksadıyla Doğu Cephesinde Rus kuvvetlerini imha için harekâta karar verdi. Kış şartlarını göz önüne alarak harekâtın bahara bırakılmasını öneren 3. Ordu kumandanı Hasan İzzet Paşa’yı görevinden alıp 3. Ordu komutanlığını kendi üstlendi. 22 Aralık 1914-15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış muharebelerinde Türk ordusu soğuk kış şartlarında 2-3 bin metre yükseklikteki dağlık arazide donarak yok olmuştur. Türk ordusunun kaybı 60 bin Rus ordusunun kaybı ise 32 bin civarındadır.
Soru 48
3 Mart 1918 tarihinde imzalanan hangi antlaşma ile Doğu Anadolu hukuken Osmanlı Devletine iade olunmuştur?
Seçenekler
A
Moskova Antlaşması
B
Lozan Antlaşması
C
Sevr Antlaşması
D
Gümrü Antlaşması
E
Brest Litovsk Antlaşması
Açıklama:
1915 yılı sonu itibariyle Kafkas cephesindeki Rus ordusu 700 bine çıkarken 3. Türk ordusu 64 bin kişilik bir kuvvet ile 300 km’lik cepheyi savunmak durumundaydı. 1 Ocak 1916’da cephenin ortasından taarruza geçen Ruslar Köprüköy-Erzurum hattında kanlı vuruşmalar sonunda 17şubat 1916 günü Erzurum’u ele geçirdiler. Ertesi gün Muş düştü. 1916 yılı içinde Doğu Anadolu Bölgesinde işgallerini genişleten Ruslar 1917 yılında Trabzon ve Erzincan’ı aldılar. Tirebolu-Kemah-Kiğı-Bitlis hattına kadar ilerlediler fakat yaptıkları ileri harekât kanlı bir şekilde Türk ordusunca durduruldu. Rusya’da meydana gelen Ekim 1917 Bolşevik Devrimi ile Ruslar savaştan çekilme kararı aldılar ve 16 Aralık 1917 Erzincan Mütarekesi ile Ruslar Doğu Anadolu Bölgesinden çekilmeyi kabul ettiler. 3 Mart 1918’de Sovyetler Birliği ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşmasıyla Doğu Anadolu hukuken de Osmanlı Devletine iade olundu.
Soru 49
İngiltere ve Fransa tarafından, İtalya’ya onlarla ittifak yaptığından dolayı savaşın sonunda Osmanlı topraklarından, Oniki Ada, Trablusgarp ve Antalya bölgesinin verildiği gizli anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
McMahon-Şerif Hüseyin anlaşması
B
Londra Anlaşması
C
İstanbul Anlaşması
D
Sykes-Picot Anlaşması
E
Maurienne Anlaşması
Açıklama:
Diğer bir gizli anlaşma 26 Nisan 1915’de imzalandığı yerin adını taşıyan Londra Anlaşması’dır. Buna göre İngiltere ve Fransa tarafından İtalya’ya onlarla ittifak yaptığından dolayı savaşın sonunda Osmanlı topraklarından, Oniki Ada, Trablusgarp ve Antalya bölgesi verilmiştir.
Soru 50
12 Mart 1915’te İngiltere’nin, 10 Nisan 1915’te Fransa’nın İstanbul ve Boğazların Rusya’ya verilmesini kabul ettiklerini bildirdikleri gizli anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Londra Anlaşması
B
İstanbul Anlaşması
C
Sykes-Picot Anlaşması
D
Maurienne Anlaşması
E
Petrograt Protokolü
Açıklama:
Bu gizli anlaşmaların ilki İstanbul Anlaşması olarak bilinmektedir. Çünkü bu anlaşma İngiltere, Fransa ve Rusya arasında İstanbul’un kimin olacağı konusundadır. 12 Mart 1915’te İngiltere, 10 Nisan 1915’te de Fransa İstanbul ve Boğazların Rusya’ya verilmesini kabul ettiklerini bildirmişlerdir. Bu noktada şu soru akla geliyor, neden İngiltere ve Fransa hem de Çanakkale Boğazını geçmek için savaşırlarken İstanbul’u Ruslara bırakmaya razı olmuşlardır? Çünkü İngiltere ve Fransa’nın İstanbul’a yerleşmesinden daha fazla zarar göreceğini düşünen Almanya, Rusya ile Boğazlar konusunda görüşmeler yaptığı öğrenilmiştir. Almanya bu görüşmeleri yaparken de Osmanlı Devletinin müttefikidir.
Soru 51
Şehzade Osman Fuat Efendi, Afrika Grupları Komutanı olarak hangi cephede görev almıştır?
Seçenekler
A
Hicaz ve Yemen Cephesi
B
Filistin-Suriye Cephesi
C
Trablusgarp (Libya) Cephesi
D
Süveyş Kanalı (Sina) Cephesi
E
Irak Cephesi
Açıklama:
1912’de kapandığı sanılan Libya cephesinde yerel direnişçilerin İtalyanlara karşı mücadelesi devam etmiştir. Osmanlı Devletinin cihad ilan etmesi üzerine ise çatışmalar artmış ve İtalyanlar 1915 Ocak ayında Fizan’dan Temmuz’da da iç bölgelerden tamamen temizlenmişti. İtalyanlar kıyı bölgelerinde kaldılar. Libyalı Müslüman direnişçiler Mısır’ın batı sınırında bulunan İngiliz birliklerine saldırarak Sollum ve Seydi Barani şehirlerini boşaltmalarını sağladılar. Bu sırada Osmanlı Hükümeti, 15 Ekim 1915’te Trablusgarp’ı yeniden ilhak ettiğini açıkladı ve Sollum bölgesine Teşkilat-ı Mahsusa birlikleriyle takviyeli bir piyade taburu gönderdi. Matruh’ta toplanan İngiliz birliklerine taarruz edildi. Zuvara, Trablusgarp ve Hosm şehirlerinde muhasara altında tutulan İtalyanların 1917 Ocak ve Nisan aylarındaki çemberden çıkma taarruzları durduruldu. Nuri Paşa, 1917 Eylül’ünde karşı taarruz yaparak İtalyanların kurtulma ümitleri kayboldu. Nuri Paşa’nın Kafkas İslam Ordusu komutanlığına atanmasından sonra yerine Şehzade Osman Fuat Efendi Afrika Grupları Komutanı olarak 17 Mayıs 1918’de bölgeye geldi. 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi imzalandığında bölgedeki Türk subaylar teslim olmayı reddedip direnişe devam ettiler ve yerli liderlerden oluşan bir hükümet kurdular. İtilaf devletlerinin baskısı sonunda Türk subay ve erler Mart 1919’dan itibaren bölgeyi terk etmeye başladı.
Soru 52
Geçici sevk ve iskân kanunu (Tehcir Kanunu) hangi tarihte çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
2 Mayıs 1915
B
27 Mayıs 1915
C
24 Nisan 1915
D
30 Mayıs 1915
E
3 Aralık 1920
Açıklama:
Osmanlı Hükümeti’nin aldığı tedbirler olayları önlemeye yetmemiştir. 2 Mayıs 1915’de Başkumandanlıktan Dahiliye Nezareti’ne gönderilen bir yazıda, Van gölü ve etrafındaki olaylar hakkında bilgi verilmekte ve buradaki Ermenilerin bir başka yere sevk edilmesi teklif edilmekteydi. Asayişi ve cephelerde savaşan Türk askerlerinin güvenliğini sağlamak için 27 Mayıs 1915 tarihinde geçici sevk ve iskân kanunu (tehcir kanunu) çıkarılmış ve aslında bir süre önce fiilen başlamış olan tehcir işlemi kanuna bağlanmıştır.
Soru 53
Cevad Paşa’ya “18 Mart Kahramanı” ünvanı ile Padişah Sultan V. Mehmed Reşad’a gazi unvanı hangi cephe için verilmiştir?
Seçenekler
A
Irak Cephesi
B
Süveyş Kanalı (Sina) Cephesi
C
Trablusgarp (Libya) Cephesi
D
Çanakkale Cephesi
E
Hicaz ve Yemen Cephesi
Açıklama:
Sonuç olarak; Boğaza giren ve şiddetli top atışlarıyla tabyaları bombardıman eden İngiliz-Fransız Birleşik filosu, Çanakkale Boğazının iki yakasından açılan karşı atışlarla ve Erenköy koyuna dökülen mayınların etkisiyle mevcutlarının yüzde 35’ini kaybedip çekilmek zorunda kaldılar. Manevralar sırasında mayınlara çarpan Bouvet, Océan, Irrésistible savaş gemileriyle iki muhrip ve yedi mayın arama gemisi battı. Gaulois ve Inşexible da dâhil yedi zırhlı gemi görev yapamaz hale geldi. Yedi buçuk saat süren deniz muharebesi Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmış, düşman Türk ileri mayın hatlarına dahi ulaşamamıştı. Bu saldırıyı başarılı bir şekilde püskürten Çanakkale Mevki Kumandanı Cevad Paşa’ya “18 Mart Kahramanı”, Padişah Sultan V. Mehmed Reşad’a da gazi unvanı verildi. Bu savaşlarda meydana gelen insan kaybı ise Türk tarafında 26 şehit, 53 yaralı iken; düşman tarafında 800 ölü olarak tespit edilmiştir.
Soru 54
Mondros Mütarekesi hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
30 Ekim 1918
B
3 Kasım 1918
C
9 Kasım 1918
D
11 Kasım 1918
E
18 Kasım 1918
Açıklama:
İtilaf devletlerinin 1918 yaz aylarında başlattıkları taarruzlara İttifak devletlerinin cevap verememesi savaşın sonunu getirdi. Öncelikle Bulgaristan 29 Eylül’de ateşkesi kabul ederek savaş dışına çıktı. Osmanlı Devleti Savaşta sayısız kahramanlıklar, başarılar ve zaferler kazanmış olmasına rağmen Irak ve Suriye Cephesinin bozulmasından ziyade General Milne komutasındaki ordunun Selanik’ten çıkıp Bulgaristan’da ilerlemeleri ve Trakya’yı geçerek İstanbul’a inme ihtimalinin doğması Devleti güç durumda bırakmış ve mütareke istemek durumunda kalmıştır. Osmanlı Devleti’nde savaşın sorumlusu olan İttihat ve Terakki Partisi istifa edip yöneticileri ülkeyi terk etti. Yerine Ahmet İzzet Paşa hükümeti kuruldu. Bu hükümet mütareke yapmak için bütün yolları denedi ve 30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesini imzalayarak savaşa son verdi. Ekim ayı içinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalandı, Macarlar ve Çekler bağımsız Cumhuriyet kurduklarını ilan ettiler 3 Kasım’da Avusturya silah bırakmayı kabul etti. Aynı gün Çekoslovakya ve Yugoslavya devletleri ilan edildi. 18 Kasım’da İmparator devlet işlerinden çekildiğini açıkladı ve böylece Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Habsburg Hanedanı tarihe karışmış oldu. Almanya ise Ağustos ayından bu yana barış arayışlarında bulunuyordu. 3 Ekim’deki mütareke teşebbüsü başarısız olmuş 9 Kasım’da Alman İmparatoru tahttan feragat etmiş, Cumhuriyet ilan edilmişti. 11 Kasım’da Almanya ile mütareke imzalandı. Savaşın devam ettiği yıllarda 1917’de de Rus İmparatorluğu çökmüştü. Bu yüzden bu savaş bir noktada İmparatorlukları tasfiye ederek son buldu.
Soru 55
Osmanlı Devleti aşağıdaki cephelerin hangisinde galip gelmiştir?
Seçenekler
A
Süveyş Kanalı (Sina) Cephesi
B
Hicaz ve Yemen Cephesi
C
Trablusgarp (Libya) Cephesi
D
Çanakkale Cephesi
E
Avrupa Cepheleri
Açıklama:
Osmanlı Devleti Çanakkale Cephesi'ni kazanmıştır.
Soru 56
Osmanlı'ya ihanet eden Mekke Şerifi kimdir ?
Seçenekler
A
Şerif Hasan
B
Şerif Osman
C
Şerif Hüseyin
D
Şerif Halil
E
Şerif Abdullah
Açıklama:
Mekke Şerifi Hüseyin'dir. İngilizlerle anlaşmıştır.
Soru 57
I. Dünya Savaşı'nda hangi devlet saf değiştirmiştir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Almanya
E
Rusya
Açıklama:
İtalya değiştirmiştir.
Soru 58
Osmanlı Devleti Gümrü Antlaşması'nı Hangi devletle imzalamıştır?
Seçenekler
A
Rusya
B
İran
C
İngiltere
D
Gürcistan
E
Ermenistan
Açıklama:
3 Aralık 1920 tarihinde Ermenistan ile imzalamıştır.
Soru 59
Hicaz ve Yemen Cephesi'nde Medine Komutanı kimdir?
Seçenekler
A
Enver Paşa
B
Osman Paşa
C
Mustafa Kemal Paşa
D
Fahreddin Paşa
E
Kazım Karabekir Paşa
Açıklama:
Medine Komutanı Fahreddin Paşa'dır.
Soru 60
I. Dünya Savaşı sonunda Almanya hangi antlaşmayı imzalamıştır?
Seçenekler
A
Versay Antlaşması
B
Nöyyi Antlaşmsı
C
Uşi Antlaşması
D
Triyonun Antlaşması
E
Sevr Antlaşması
Açıklama:
Versay Antlaşması
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya savaşının çıkış nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Osmanl Devleti'nin yeni yerler fethetme isteği
B
Avusturya Macaristanın Rusya'nın panslavizm politikasını tehdit etmesi
C
İngiliz ve Fransızların Osmanlı Devletini paylaşma arzuları
D
Almanya ve İngiltere arasındaki sömürge yarışı
E
İtalya'nın Roma impartorluğunu yeniden canlandırma isteği
Açıklama:
Osmanlı Devleti tarafsız kalarak savaşa girmemek için uzun süre elinden geleni yapmak istemiştir. Trablusgarp ve Balkan savaşlarının kaybından sonra mevcut durumunu korumak istemektedir. Bu yüzden A şıkkı doğru cevaptır. Osmanlı Devleti yeni topraklar fethetmek istemiyordu. Diğer şıklar ise dünya savaşına giden nedenler arasındadır.
Soru 62
I- Almanya, İtalya, İngiltere'ye karşı Fransa, Rusya, Avusturya Macaristan II- İngiltere ,Avusturya Macaristan, Rusya'ya karşı Fransa , İtalya, Almanya III- İtalya, İngiltere, Almanya'ya karşı Rusya, Fransa,Avusturya Macaristan IV- Almanya, İtalya, Avusturya Macaristan'a karşı İngiltere Fransa Rusya V- Fransa, İngiltere ye karşı Almanya Rusya Avusturya Macaristan Avrupa'da oluşan yeni ittifaklar hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Fransa Sedan savaşında Almanya'ya yenilmiş kömür havzalarını kaybetmişti. Almanya hızla yükselmekte İngiltere'nin iki katı demir çelik üretimi yapmaktaydı bu durum İngiltere ile arasında yeni sömürge yarışlarına sebep olmuştu. Rusya başta Almanya ile yakın olsa da Avusturya Macaristan'da yaşayan slavlar üzerinde egemenlik kurmak istemesi bu blogdan çıkmasına neden oldu. Ülkeler arası imzalanan antlaşmalar ile Almanya- Avusturya Macarsitan İtalya'ya karşı Fransa , İngiletere ve Rusya blogları ortaya çıktı. Doğru cevap D şıkkıdır.
ERLVE
ERLVE
Soru 63
I- Osmanlı Devletinin önemli petrol kaynaklarına sahip topraklarının olması II- Osmanlı Devletinin stratejik bir öneme sahip olması III- Osmanlı Devletinin gücünü kaybetmiş olması IV- Halifeliğin gücünün savaşta üstünlük sağlayacak olması Yukarı geçen maddelerden hangisi veya hangileri İttifak devletlerinin Osmanlı Devletine bir ittifak teklif etmesine sebeptir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
II ve III
D
Yalnız IV
E
III ve IV
Açıklama:
Osmanlı Devletinin gücünü kaybetmiş olması ve önemli petrol kaynaklarına sahip olması İngiltere ve Fransa için son derece önemliydi zira artık Osmanlı Devleti gücünü kaybetmiş paylaşılması gereken duruma gelmişti. Osmanlı Devleti stratejik önemi Boğazlara sahip olması her iki blog için önem taşıyordu fakat Almanya ve Avusturya Macaristan bu konuda imtiyazlar elde edebilme niyetindeydiler. Halifeliğin gücünü de kendi taraflari için kullanmak istiyorlardı. Bu durumda doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 64
Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesinin asıl nedeni hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin Sultan Osman ve Reşadiye gemilerini Osmanlı Devletine vermemesi
B
Goben ve Breslav gemilerinin boğazlardan geçmesine izin verilmesi
C
Osmanlı Devletinin Karadeniz'de Rusların iki savaş gemisini batırması
D
Wilhem Schoun'un Osmanlı donanmasının başına getirilmesi
E
Almanya'nın Osmanlı Devletini kaybettiği gücü elde edebileceğine inandırması
Açıklama:
A,B,D ve E seçenekleri adım adım Osmanlıyı savaşa götüren etmenlerdendir fakat fiilen savaşa girmesi Rusya'nın gemilerini batırması ile olmuştur doğru cevap C şıkkdır.
Soru 65
- Sarıkamış muharabesinde Türk ordusu ciddi bir kayıp vermiştir.
- Techir Kanunu uygulanmıştır.
- Brest Litovsk antlaşması ile kaybedilen topraklar geri alınmıştır.
Bu gelişmeler hangi cephede gerçekleşmiştir?
- Techir Kanunu uygulanmıştır.
- Brest Litovsk antlaşması ile kaybedilen topraklar geri alınmıştır.
Bu gelişmeler hangi cephede gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Kafkasya Cephesi
B
Çanakkkale Cephesi
C
Irak Cephesi
D
Sina Cephesi
E
Filistin Suriye Cephesi
Açıklama:
Sarıkamışta 3. Ordu 60000 askerini kaybetmiş, boşluktan yararlanan Ermeniler isyanlar çıkartarak bu durumdan yararlanmaya çalışmış ve sonucunda Techir kanunu yürürlüğe girerek isyan, casusluk ve hıyanet içinde bulunanlarlar farklı yerlere sevk edilmiştir. Rusya'da çıkan Bolşevik devriminden sonra imzalanan Brest Litvosk anlaşması ile Doğu Anadolu'da kaybedilen topraklar Osmanlı Devletine iade olunmuştur. Doğru cevap Kafkasya Cephesidir.
Soru 66
-Akdeniz'in stratejik güvenliğini ele almak -Hilafetin itibarını sarsarak müslümanları sindirmek - Açılacak cepheyle Rusya'ya daha kolay yardım edebilmek Yukarıdaki maddeler İtilaf devletlerinin hangi cepheyi açmak istemelerine sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Irak Cephesi
B
Hicaz - Yemen Cephesi
C
Suriye Filistin Cephesi
D
Çanakkale Cephesi
E
Libya Cephesi
Açıklama:
Çanakkale cephesinin asıl mimarları olan İngiliz ve Fransızların ana hedefi, Akdeniz’in stratejik güvenliğini garanti altına almak idi. İslam âleminde itilaf devletlerine karşı kutsal savaş (cihad) ilan eden Hilafet’in itibarini sarsarak, sömürgelerindeki Müslüman tebaalarını sindirmek de bu cephenin açılması için önemli bir sebepti. Diğer cepheler Akdeniz ve Rusya ile ilgili gelişmelerde birincil öneme sahip değildi. Doğru cevap savaşın kaderini etkileyen Çanakkale cephesidir.
Soru 67
Çanakkale Cephesinde deniz muharabelerinde boğaza mayın döşeyen Türk gemisinin adı nedir?
Seçenekler
A
Yavuz
B
Midilli
C
Nusret
D
Sultan Osman
E
Reşadiye
Açıklama:
Yavuz ve Midilli Almanların savaştan kaçan ismi değiştirilen gemileri, Sultan Osman ve Reşadiye ise İngilizlere savaştan önce sipariş edilen savaş gemileridir.
Hakkı Bey’in kumandasındaki Nusret mayın gemisi 7-8 Mart gecesi elde mevcut 26 mayını boğazın 4.5m derinliğine döşedi. Bu mayınlar Erenköy Koyunu kapamak için kıyıya paralel olarak döşendi.
Doğru cevap C şıkkdır.
Hakkı Bey’in kumandasındaki Nusret mayın gemisi 7-8 Mart gecesi elde mevcut 26 mayını boğazın 4.5m derinliğine döşedi. Bu mayınlar Erenköy Koyunu kapamak için kıyıya paralel olarak döşendi.
Doğru cevap C şıkkdır.
Soru 68
25 Nisan'da Çanakkkara cephesi kara muharebelerinde savunmanın kaderini değiştiren kimdir?
Seçenekler
A
Fahreddin Paşa
B
Cevat Paşa
C
Cemal Paşa
D
Yarbay Mustafa Kemal
E
Nuri Paşa
Açıklama:
Yarbay Mustafa Kemal, 25 Nisan günkü çıkartmada kolordu ve ordu kumandanlar›n›n emirlerini beklemeden büyük bir öngörü ile 57. Alayı harekete geçirerek Conkbayırı ve Kocaçimen tepelerine doğru yaklaşmakta olan Anzak Kolordusu’nu geri püskürttü. Emiri bekleseydi İtilaf devletleri çoktan Çanakkaleyi ele geçirerek İstanbul'a ulaşmış olacaklardı. Bu muharebede askerlerine şu ünlü emrini verdi; “Ben size taarruzu emretmiyorum ölmeyi emrediyorum”.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 69
...........Osmanlı Devleti'nin teslim olmasına rağmen ......... cephesini terketmeden savaşan savunan paşadır. Boşluğa gelmesi gereken Paşa ve Cephe ismi hangisidir?
Seçenekler
A
Mustafa Kemsl- Çanakkale Cephesi
B
Cevat Paşa - Çanakkale Cephesi
C
Nuri Paşa- Kafkasya Cephesi
D
Şehzade Osman Fuat- Libya Cephesi
E
Fahreddin Paşa - Hicaz -Yemen Cephesi
Açıklama:
İstanbul Hükümeti Medine’yi terk etmesini istediğinde Fahreddin Paşa'nın cevab›; “Peygamberin kabrinin bulunduğu Medine’de ki Osmanlı bayrağını kendi elimle indiremem” oldu. Mondros Mütarekesi imzalanmasından sonra mütarekenin 16. Maddesi gereği Fahreddin Paşa’nın direnişi bırakıp teslim olması gerekiyordu ama o bunu reddetti. Osmanlı Devletinin teslim olmasına rağmen Fahreddin Paşa 72 gün daha Medine’yi savunmaya devam etti.
Soru 70
Hangisi 1. Dünya savaşının Osmanlı Devletini ilgilendiren sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Avusturya- Macaristan İmparatorluğu parçalandı.
B
Çekoslavakya ve Yugoslavya devletleri kuruldu.
C
Almanya'da Cumhuriyet ilan edildi.
D
Rusya'da imparatorluk çöktü.
E
İttifak devletleri ve İtilaf devleteriyle Mondros Mütarekesi imzalandı.
Açıklama:
A,B,C,D şıkları 1. Dünya Savaşının Avrupadaki etkileri ve sonuçlarındandır, İmzalanan Mondros Mütarekesi ise doğrudan Osmanlı Devletine yönelik bir sonuçtur. Doğru cevap E şıkkıdır
Soru 71
Avusturya-Macaristan veliahdının Saraybosna’da öldürülmesinin ardından, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun Sırbistan’a savaş ilan etmesi ile başlayan I. Dünya Savaşı, hangi tarihten itibaren bütün Avrupa'yı sarmıştır?
Seçenekler
A
3 Ağustos 1914
B
28 Temmuz 1914
C
30 Eylül 1913
D
24 Ağustos 1915
E
3 Haziran 1912
Açıklama:
I. Dünya Savaşı, 3 Ağustos 1914 tarihinde tüm Avrupa ülkelerini sarmıştır.
Soru 72
20. yüzyılda Batı diplomasisinin ana konusu olan Osmanlı Devletinin paylaşılması konusunda Rusya'nın ilgi duyduğu bölgeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul Boğazları ve Karadeniz
B
İstanbul Boğazları ve Akdeniz
C
İzmir ve Antalya
D
İzmir ve Karadeniz
E
İzmir ve Akdeniz
Açıklama:
20. yüzyılda Batı diplomasisinin ana konusu olan Osmanlı Devletinin paylaşılması konusunda Rusya'nın İstanbul Boğazları ve Akdeniz ilgi duyduğu bölgeler olmuştur.
Soru 73
I. Dünya Harbin'de Rusya, İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devletine savaş ilan etmesinin ardından, Osmanlı Devleti de bu devletlere savaş açmıştır ve hangi tarihte bütün Müslümanları kutsal cihada çağırmıştır?
Seçenekler
A
23 Kasım 1914
B
5 Ağustos 1914
C
12 Aralık 1913
D
21 Mart 1915
E
18 Haziran 1915
Açıklama:
I. Dünya Harbin'de Rusya, İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devletine savaş ilan etmesinin ardından, Osmanlı Devleti de bu devletlere savaş açmıştır ve 23 Kasım 1914 yılında bütün Müslümanları kutsal cihada çağırmıştır.
23 Kasım 1914ere savaş açmış ve hangi tarihte bütün Müslümanları kutsal cihada çağırmıştır?
23 Kasım 1914ere savaş açmış ve hangi tarihte bütün Müslümanları kutsal cihada çağırmıştır?
Soru 74
I. Dünya Harbin'de , Osmanlı Devleti hangi devletlere savaş açmıştır?
Seçenekler
A
Almanya, Rusya ve İngiltere
B
Rusya, İngiltere ve Fransa
C
Romanya İngiltere ve Fransa
D
Avusturya-Macaristan, Almanya ve İngiltere.
E
Rusya, İngiltere ve Bulgaristan
Açıklama:
Rusya, İngiltere ve Fransa
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devletinin 1. Dünya Harbinde açtığı cephelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kafkas Cephesi
B
Çanakkale Cephesi
C
Karadağ Cephesi
D
Irak Cephesi
E
Süveyş Kanalı (Sina) Cephesi
Açıklama:
Karadağ Cephesi
Soru 76
Rusya Sivastopol ve Odessa olaylarının ardından hangi tarihte savaş ilan etmeden Kafkaslarda saldırıya geçmiştir?
Seçenekler
A
17 Aralık 1914
B
21 Temmuz 1913
C
3 Aralık 1915
D
1 Kasım 1914
E
10 Eylül 1912
Açıklama:
1 Kasım 1914
Soru 77
XV. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa’nın 1920 yılındaki Doğu harekâtıyla barış istemek zorunda kalan Ermeni hükümeti ile Doğu bölgesini büyük ölçüde güvence altına alan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sevr Antlaşması
B
Versay Barış Antlaşması
C
Atina Antlaşması
D
Yeniköy Antlaşması
E
Gümrü Antlaşması
Açıklama:
Gümrü Antlaşması
Soru 78
İtilaf devletleri Çanakkale'yi geçmeyi başaramayınca, Seddülbahir ve Arıburnu bölgesine asker çıkartarak kara muharebelerini hangi tarihte başlattılar?
Seçenekler
A
25 Nisan 1915
B
25 Mayıs 1914
C
15 Mart 1915
D
9 Haziran 1915
E
5 Nisan 1914
Açıklama:
25 Nisan 1915
Soru 79
I. Dünya Savaşı'nda İngilizler'in savaştan önce asker yığmaya başladığı, Hint Deniz Yolunun
güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istediği cephe aşağıdakilerden hangisidir?
güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istediği cephe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hicaz ve Yemen Cephesi
B
Irak Cephesi
C
Süveyş Kanalı Cephesi
D
Filistin-Suriye Cephesi
E
Trablusgarb Cephesi
Açıklama:
I. Dünya Savaşı'nda İngilizler'in savaştan önce asker yığmaya başladığı, Hint Deniz Yolunun
güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istediği cephe Irak Cephesi'dir.
güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istediği cephe Irak Cephesi'dir.
Soru 80
Mondros Mütarekesi kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
29 Kasım 1918
B
21 Temmuz 1918
C
15 Haziran 1918
D
10 Ağustos 1918
E
30 Ekim 1918
Açıklama:
Mondros Mütarekesi 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanmıştır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ordusunun Birinci Dünya Savaşında, Kafkas Cephesinde 22 Aralık 1914-15 Ocak 1915 tarihleri arasında büyük kayıplara uğradığı muharebedir?
Seçenekler
A
Van
B
Muş
C
Ardahan
D
Sarıkamış
E
Elazığ
Açıklama:
Kafkas Cephesi konusu okunabilir.
22 Aralık 1914-15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış muharebelerinde Türk ordusu soğuk kış şartlarında 2-3 bin metre yükseklikteki dağlık arazide donarak yok olmuştur. Türk ordusunun kaybı 60 bin Rus ordusunun kaybı ise 32 bin civarındadır
22 Aralık 1914-15 Ocak 1915 tarihleri arasında cereyan eden Sarıkamış muharebelerinde Türk ordusu soğuk kış şartlarında 2-3 bin metre yükseklikteki dağlık arazide donarak yok olmuştur. Türk ordusunun kaybı 60 bin Rus ordusunun kaybı ise 32 bin civarındadır
Soru 82
Asayişi ve cephelerde savaşan Türk askerlerinin güvenliğini sağlamak için 27 Mayıs 1915 tarihinde çıkartılan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik Kanunu
B
Tehcir Kanunu
C
Koruma Kanunu
D
Seferberlik Kanunu
E
Toplanma Kanunu
Açıklama:
Savaş’ta Ermeni İsyanı: Sevk ve İskân Kanunu konusu okunabilir.
2 Mayıs 1915’de Başkumandanlıktan Dahiliye Nezareti’ne gönderilen bir yazıda, Van gölü ve etrafındaki olaylar hakkında bilgi verilmekte ve buradaki Ermenilerin bir başka yere sevk edilmesi teklif edilmekteydi. Asayişi ve cephelerde savaşan Türk askerlerinin güvenliğini sağlamak için 27 Mayıs 1915 tarihinde geçici sevk ve iskân kanunu (tehcir kanunu) çıkarılmış ve aslında bir süre önce fiilen başlamış olan tehcir işlemi kanuna bağlanmıştır.
2 Mayıs 1915’de Başkumandanlıktan Dahiliye Nezareti’ne gönderilen bir yazıda, Van gölü ve etrafındaki olaylar hakkında bilgi verilmekte ve buradaki Ermenilerin bir başka yere sevk edilmesi teklif edilmekteydi. Asayişi ve cephelerde savaşan Türk askerlerinin güvenliğini sağlamak için 27 Mayıs 1915 tarihinde geçici sevk ve iskân kanunu (tehcir kanunu) çıkarılmış ve aslında bir süre önce fiilen başlamış olan tehcir işlemi kanuna bağlanmıştır.
Soru 83
30 Mayıs 1915 tarihli Ermenilerin iskân ve iaşe meselesini düzenleyen talimatname aşağıdakilerin hangisini kapsamamıştır?
Seçenekler
A
Nakledilen Ermenilerin taşınabilir mallarını yanlarında götürebilecekleri
B
İskân yerlerinde yeni köyler tesis edileceği
C
Her aileye ihtiyaçları oranında arazi verileceği
D
Tarımla uğraşanlara ve zanaatkârlara gerekli alet edevat temin edileceği
E
Çocukların eğitim ihtiyaçlarının sürdürüleceği
Açıklama:
Savaş’ta Ermeni İsyanı: Sevk ve İskân Kanunu konusu okunabilir.
30 Mayıs 1915 tarihli ve 15 maddelik bir talimatnamede Ermenilerin iskân
ve iaşe meselesi düzenlenmekteydi. Buna göre özetle, nakledilen Ermeniler taşınabilir mallarını yanlarında götürebilecekler, iskân yerlerinde yeni köyler tesis
edilecek, her aileye ihtiyaçları oranında arazi verilecek, tarımla uğraşanlara ve
zanaatkârlara gerekli alet edevat temin edilecekti. Ermenilerin sevki esnasında
her türlü güvenliğin sağlanması kamu görevlilerince sağlanacaktı. Ermenilerin
geride bıraktıkları malları koruma altına alınmaktaydı.
30 Mayıs 1915 tarihli ve 15 maddelik bir talimatnamede Ermenilerin iskân
ve iaşe meselesi düzenlenmekteydi. Buna göre özetle, nakledilen Ermeniler taşınabilir mallarını yanlarında götürebilecekler, iskân yerlerinde yeni köyler tesis
edilecek, her aileye ihtiyaçları oranında arazi verilecek, tarımla uğraşanlara ve
zanaatkârlara gerekli alet edevat temin edilecekti. Ermenilerin sevki esnasında
her türlü güvenliğin sağlanması kamu görevlilerince sağlanacaktı. Ermenilerin
geride bıraktıkları malları koruma altına alınmaktaydı.
Soru 84
TBMM Hükümeti ile Ermeni Hükümeti arasında, 3 Aralık 1920 tarihinde, yapılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ankara Antlaşması
B
Londra Antlaşması
C
Gümrü Antlaşması
D
İstanbul Antlaşması
E
Erzurum Antlaşması
Açıklama:
Savaş’ta Ermeni İsyanı: Sevk ve İskân Kanunu konusu okunabilir.
Kafkaslarda Haziran 1918’de kurulan Ermenistan, Mondros Mütarekesi’ni
kendisi için bir fırsat olarak görmüş ve Doğu Anadolu’da faaliyete geçmişti. XV.
Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa’nın 1920 sonbaharında icra ettiği Doğu
harekâtıyla Ermeni hükümeti barış istemek zorunda kalmış ve 3 Aralık 1920 tarihli Gümrü Antlaşması ile Doğu bölgesi büyük ölçüde güvence altına alınmıştır.
Kafkaslarda Haziran 1918’de kurulan Ermenistan, Mondros Mütarekesi’ni
kendisi için bir fırsat olarak görmüş ve Doğu Anadolu’da faaliyete geçmişti. XV.
Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa’nın 1920 sonbaharında icra ettiği Doğu
harekâtıyla Ermeni hükümeti barış istemek zorunda kalmış ve 3 Aralık 1920 tarihli Gümrü Antlaşması ile Doğu bölgesi büyük ölçüde güvence altına alınmıştır.
Soru 85
Çanakkale’de bir cephe açma fikri, Osmanlı Devleti savaşa girmeden önce, ilk kez hangi devlet tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Yunanistan
C
İtalya
D
İngiltere
E
Bulgaristan
Açıklama:
Çanakkale Cephesi konusu okunabilir.
Çanakkale’de bir cephe açma fikri, henüz Osmanlı Devleti savaşa girmeden önce, Ağustos 1914’te İngiliz Deniz Bakanı Churchill tarafından Savaş Konseyi’nde gündeme getirilmiş ve komutanların bir rapor ve plan hazırlamaları istenmiştir. Aslında bu düşünce Churchill’in gençliğinden beri kafasında olan ve zaman zaman da resmi gayri resmi yazılarına taşıdığı bir hayali idi.
Çanakkale’de bir cephe açma fikri, henüz Osmanlı Devleti savaşa girmeden önce, Ağustos 1914’te İngiliz Deniz Bakanı Churchill tarafından Savaş Konseyi’nde gündeme getirilmiş ve komutanların bir rapor ve plan hazırlamaları istenmiştir. Aslında bu düşünce Churchill’in gençliğinden beri kafasında olan ve zaman zaman da resmi gayri resmi yazılarına taşıdığı bir hayali idi.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşında Çanakkale Cephesinin açılma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti ikiye bölünmek suretiyle saf dışı edilecekti.
B
Alman bloğu tek başına Orta Avrupa’da sıkıştırılacaktı.
C
Tarafsızlıklarını korumakta olan Balkan Devletleri, İtilaf devletleri saflarına çekilecekti.
D
Akdeniz’in stratejik güvenliğini garanti altına alınacaktı.
E
Hilafet makamının güçlenmesi sağlanacaktı.
Açıklama:
Çanakkale Cephesi konusu okunabilir.
Boğazlar ve İstanbul’un alınmasıyla Osmanlı Devleti ikiye bölünmek suretiyle saf dışı edilecekti böylece müttefiklerden ayrılacaktı. Üçlü ittifakın (Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti) Baltık-Boğazlar-Basra eksenindeki jeostratejik kuşağının Boğazlar-Basra kanadından koparılarak, Alman bloğu tek başına orta Avrupa’da sıkıştırılacaktı. Böylece tarafsızlıklarını korumakta olan Balkan Devletleri, İtilaf devletleri (Fransa, İngiltere, Rusya) saflarına çekilecek ve
Tuna nehri yolu açılacaktı. Ayrıca Kafkas Cephesi’nde Rusya karşısındaki Türk kuvvetlerinin bir kısmının bu cepheden çekilmesi sağlanarak, Rusya’nın rahatlaması da amaçlanmıştı. Boğazların açılmasıyla Rus ordusuna daha çabuk ve daha rahat şekilde malzeme akışı sağlanacak, durma noktasına gelmiş olan Rus ticareti canlandırılacaktı. Rusya’nın ihraç edemez hale geldiği Rus buğdayının ihracının sağlanmasıyla Batı ülkelerindeki buğday fiyatları makul bir seviyeye çekilecek ve yiyecek sıkıntısı önlenecekti. Çanakkale cephesinin asıl mimarları olan İngiliz ve Fransızların ana hedefi ise Akdeniz’in stratejik güvenliğini garanti altına almak idi.
Boğazlar ve İstanbul’un alınmasıyla Osmanlı Devleti ikiye bölünmek suretiyle saf dışı edilecekti böylece müttefiklerden ayrılacaktı. Üçlü ittifakın (Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti) Baltık-Boğazlar-Basra eksenindeki jeostratejik kuşağının Boğazlar-Basra kanadından koparılarak, Alman bloğu tek başına orta Avrupa’da sıkıştırılacaktı. Böylece tarafsızlıklarını korumakta olan Balkan Devletleri, İtilaf devletleri (Fransa, İngiltere, Rusya) saflarına çekilecek ve
Tuna nehri yolu açılacaktı. Ayrıca Kafkas Cephesi’nde Rusya karşısındaki Türk kuvvetlerinin bir kısmının bu cepheden çekilmesi sağlanarak, Rusya’nın rahatlaması da amaçlanmıştı. Boğazların açılmasıyla Rus ordusuna daha çabuk ve daha rahat şekilde malzeme akışı sağlanacak, durma noktasına gelmiş olan Rus ticareti canlandırılacaktı. Rusya’nın ihraç edemez hale geldiği Rus buğdayının ihracının sağlanmasıyla Batı ülkelerindeki buğday fiyatları makul bir seviyeye çekilecek ve yiyecek sıkıntısı önlenecekti. Çanakkale cephesinin asıl mimarları olan İngiliz ve Fransızların ana hedefi ise Akdeniz’in stratejik güvenliğini garanti altına almak idi.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin Birinci Dünya Savaşı öncesi Irak cephesine asker yığmasının en önemli nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Petrol bölgelerini kontrolleri altına almak
B
Osmanlı Devleti'ni sıkıştırmak
C
Halifelik makamını güç duruma düşürmek
D
İslam birliğini dağıtmak
E
Askeri güçlerini denemek
Açıklama:
Irak Cephesi konusu okunabilir.
İngilizler savaştan önce asker yığmaya başladığı Irak cephesinde Hint Deniz Yolunun güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istiyorlardı.
İngilizler savaştan önce asker yığmaya başladığı Irak cephesinde Hint Deniz Yolunun güvenliğini sağlamak ve petrol bölgelerini kontrolleri altına almak istiyorlardı.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı sırasında Süveyş Cephesinin Osmanlı Devletinin öncelikli hedefi olma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mısır'ın geri alınması
B
İngiltere'nin Hindistan ile irtibatının koparılması
C
İngilizlerin Osmanlı Arap vilayetlerindeki ilerleyişinin durdurulması
D
İngiltere'nin ticari faaliyetlerine son verilmesi
E
İngiltere'nin Hindistan, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerden asker getirmesinin zorlaştırılması
Açıklama:
Süveyş Kanalı (Sina) Cephesi konusu okunabilir.
İngilizlerin asker, mühimmat ve malzeme sevkıyatında can damarı olan Süveyş Kanalı savaş sırasında Osmanlı Devletinin öncelikli hedefleri arasında idi. Bu kanalın ele geçirilerek Mısır’ın geri alınması hedeflenmiş idi. Böylece İngilizler, Osmanlı Arap vilayetlerinde ilerleyemeyecek, Hindistan ile de irtibatı büyük ölçüde kopacaktı. Bu da Hindistan, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerden asker getirmesini zorlaştıracaktı. Almanlar da bu cephenin açılarak İngilizlerin meşgul edilmesi fikrinde idi.
İngilizlerin asker, mühimmat ve malzeme sevkıyatında can damarı olan Süveyş Kanalı savaş sırasında Osmanlı Devletinin öncelikli hedefleri arasında idi. Bu kanalın ele geçirilerek Mısır’ın geri alınması hedeflenmiş idi. Böylece İngilizler, Osmanlı Arap vilayetlerinde ilerleyemeyecek, Hindistan ile de irtibatı büyük ölçüde kopacaktı. Bu da Hindistan, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerden asker getirmesini zorlaştıracaktı. Almanlar da bu cephenin açılarak İngilizlerin meşgul edilmesi fikrinde idi.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devletinin, Birinci Dünya Savaşında müttefiklerine yardım için Avrupa'da mücadele verdiği cephelerden biridir?
Seçenekler
A
Galiçya
B
Lion
C
Carrare
D
Sicilya
E
Cannes
Açıklama:
Avrupa Cepheleri konusu okunabilir.
Osmanlı Devleti savaş içinde müttefiklerine yardım için askeri birlikler gönderip
onlarla birlikte 1916-17 yıllarında savaşmışlardı. Dolayısıyla bu cepheler doğrudan kendi cepheleri değildi. Avrupa’da yer alan bu cepheler Galiçya, Romanya/Dobruca ve Makedonya cephelerinde müttefikleriyle birlikte Rusya, Romanya ve Fransa’ya karşı mücadele etmişlerdir. Bu cephelerde toplam 115 bin kişilik üç Türk kolordusu 40 bin kayıp vermiştir.
Osmanlı Devleti savaş içinde müttefiklerine yardım için askeri birlikler gönderip
onlarla birlikte 1916-17 yıllarında savaşmışlardı. Dolayısıyla bu cepheler doğrudan kendi cepheleri değildi. Avrupa’da yer alan bu cepheler Galiçya, Romanya/Dobruca ve Makedonya cephelerinde müttefikleriyle birlikte Rusya, Romanya ve Fransa’ya karşı mücadele etmişlerdir. Bu cephelerde toplam 115 bin kişilik üç Türk kolordusu 40 bin kayıp vermiştir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere, Fransa ve İtalya arasında 19 Nisan 1917’de imzalanan ve Antalya, Konya, Aydın ve İzmir'in İtalya’nın payı olarak kabul edildiği gizli antlaşmadır?
Seçenekler
A
Londra Antlaşması
B
İstanbul Antlaşması
C
McMahon-Şerif Hüseyin Antlaşması
D
Saint-Jean de Maurienne Antlaşması
E
Sykes-Picot Antlaşması
Açıklama:
Savaş Sürerken Yapılan Gizli Anlaşmalar konusu okunabilir.
Sykes-Picot anlaşmasını öğrenen İtalya kendi haklarını artırmak istedi. Bunun üzerine İngiltere, Fransa ve İtalya arasında 19 Nisan 1917’de Saint-Jean de Maurienne Anlaşması imzalandı. Buna göre, Antalya, Konya, Aydın ve İzmir İtalya’nın payı olarak kabul edildi. Anlaşmanın Rusya tarafından da kabul edilmesi gerekiyordu. Ancak Rusya’daki ihtilal dolayısıyla bu eksik kaldı. Bu yüzden İngiltere ve Fransa bu anlaşmayı geçerli saymadılar.
Sykes-Picot anlaşmasını öğrenen İtalya kendi haklarını artırmak istedi. Bunun üzerine İngiltere, Fransa ve İtalya arasında 19 Nisan 1917’de Saint-Jean de Maurienne Anlaşması imzalandı. Buna göre, Antalya, Konya, Aydın ve İzmir İtalya’nın payı olarak kabul edildi. Anlaşmanın Rusya tarafından da kabul edilmesi gerekiyordu. Ancak Rusya’daki ihtilal dolayısıyla bu eksik kaldı. Bu yüzden İngiltere ve Fransa bu anlaşmayı geçerli saymadılar.