Osmanlı Tarihi (1566-1789) - Tarih | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Osmanlı tarihinde Yeniçeri-Sipahi kavgası büyük boyutlarda ilk kez ne zaman yaşanmıştır?

Şehzade Mehmed’in sünnet düğününde

II. Selim’in tahta çıkışında

Sokollu Mehmed Paşa’nın ölümünden sonra

Kıbrıs’ın fethi sırasında

E) Ferhat Paşa isyanı sırasında

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Fırat ve Dicle Nehirleri’nin birleştiği yerden Basra’ya kadar uzanan bölge Osmanlılar tarafından hangi adla anılırdı?

Cezayir-i Şattül

B) Cezayir-i Irak-ı Arab

Cezayir-i Afrika

Cezayir- i Basra

Cezayir-i Dicle

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sokollu Mehmed Paşa’nın sadrazamlık yaptığı Osmanlı padişahları hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Kanuni-II. Selim-III. Murad

II. Selim- III. Murad-III. Mehmed

III. Murad-III. Mehmed-I. Ahmed

D) Kanuni-III. Murad-III. Mehmed

Kanuni-II. Selim- II. Murad

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Sapanca-İzmit Kanalı projesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Akdeniz’in hakimiyeti

Karadeniz’in hakimiyeti

Akdeniz ve Ege’nin birleştirilmesi

Karadeniz ve Marmara’nın birleştirilmesi

İstanbul’un güvenliğinin sağlanması

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Kanuni Sultan Süleyman zamanında düşünülen Sapanca-İzmit Kanalı Projesi hangi padişah zamanında tekrar gündeme gelmiş ve uygulamadan vazgeçilmiştir?

II. Selim

III. Murat

III. Mehmet

IV. Mehmet

IV.Murat

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Osmanlı yönetimi Marmara ve Karadeniz’i birleştirilmek için hangi projeyi hayata geçirmeye çalışmıştır?

Seyhan-Ceyhan Kanalı Projesi

Don-Volga Kanalı Projesi

Süveyş Kanalı Projesi

Fırat-Dicle Kanalı Projesi

Sapanca-İzmit Kanalı Projesi

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Osmanlılar, 1571’de nerenin fethiyle Doğu Akdeniz’in hakimiyetini elde etmişlerdir?

Tunus

Fas

Malta

Kıbrıs

Cezayir

Açıklama:

Kıbrıslı Türkler’in geçmişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 8

İstanbul’da Takiyüddin tarafından kurulan ilk rasathane kimin emriyle yıkılmıştır?

Kılıç Ali Paşa

III. Murad

Koca Sinan Paşa

II. Selim

Sokollu Mehmet Paşa

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kıbrıs Adası’nın fethinden sonra hangi savaş yaşanmıştır?

Malta Kuşatması

Tunus Seferi

İnebahtı Deniz Seferi

Mısır Seferi

Cerbe Deniz Muharebesi

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Süveyş Kanalı Projesinin amacı nedir?

Karadeniz’e hakim olabilmek

Kırım Müslümanlarına yardım etmek

Trablusgarp’a hakim olmak

Hint Müslümanlarına yardım ulaştırmak

Marmara ve Karadeniz’i birleştirmek

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Kuzey Afrika ve Batı Akdeniz’deki Osmanlı hakimiyeti hangisinin alınmasından sonra sağlanmıştır?

Kıbrıs

Cezayir

Malta

D) Fas

Tunus

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 12

1590’da imzalanan hangi antlaşmayla İran, Osmanlı üstünlüğünü tanımak zorunda kalmıştır?

Edirne Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Ferhat Paşa Antlaşması

Amasya Antlaşması

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Osmanlı Devleti'nin Don-Volga Nehirleri'ni bir kanalla birleştirip, Astrahan'ı fethetme kararı neden gerçekleşmemiştir?

Malta ve Sigetvar Seferleri

Kıbrıs Seferi

Mısır Seferi

Ulyanoğlu Seferi

Tunus Seferi

Açıklama:

Moskova’nın yükselişi ve Kazak saldırıları karşısında Osmanlı’nın yeni kuzey siyasetini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlı Devleti, Kıbrıs Adası'nı Türkleştirmek için hangisini yapmamıştır?

Lefkoşe merkezli yeni bir beylerbeylik oluşturuldu

Anadolu'dan çok sayıda Türk getirilip adaya yerleştirildi

Venediklilerin bir köye sürdükleri Ortodoks başpiskoposu, Kıbrıs başpiskoposluğuna tayin edildi

Franklar zamanından uygulanan ahalinin mecburi olarak çalışması kaldırıldı

Venedikliler zamanında alınan vergiler iki katına çıkarıldı

Açıklama:

Kıbrıslı Türkler’in geçmişini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Hangisi 1568 yılında imzalanan Edirne Antlaşması'nın 1574 yılında yenilenmesinin sebeplerinden biri değildir?

Kanunu Sultan Süleyman'nın ölümü

Katolikler ve Luteran Protestanlar arasında devam eden sürtüşmeler

Safeviler ile savaş

Osmanlı dış politikası

Habsburg yönetiminin bölgeyi emniyet altına almak için yaptığı icraatların çok masraflı olması

Açıklama:

Moskova’nın yükselişi ve Kazak saldırıları karşısında Osmanlı’nın yeni kuzey siyasetini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 16

16. Yüzyılın ikinci yarısında Basra bölgesinde gerçekleşen Ulyanoğlu ayaklanmasının halledilmesi temel olarak aşağıdaki uygulamalardan hangisi ile başarılmıştır?

Askeri harekatlarda üstünlük sağlanmasıyla.

Bölgedeki Arap aşiretlerinin yeniden düzenlenmeleriyle.

Bölgedeki aşiretler üzerinde etkin diğer ülkelerle yapılan antlaşmalar sonucunda.

Ulyanoğlu’na Basra bölgesinde özerklik tanınmasıyla.

Sancak idarî düzeninde yapılan bir değişiklikle.

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 17

III. Murad’ın, Sokollu’yu etkisizleştirmek için başvurduğu en küçük tayinlere kadar devlet işlerine karışma alışkanlığını bütün veziriazamlarına karşı kullanması bu makamın diğer idareciler karşısındaki nüfuzunu ve otoritesini zayıflattı. Sokollu’dan sonra, bazıları aynı şahısların tekrardan atanması şeklinde de olsa, on defa veziriazam değişikliği yapıldı. Başta III. Murad’ın annesi Nurbanu Sultan ve eşi Safiye Sultan olmak üzere Harem kadınları, 1582’den itibaren güçleri artan darüssaade ağaları ve padişahın saraydaki danışmanları, yeni iktidar odakları hâline geldiler ve devlet yönetimine müdahale ettiler.Pasajda anlatıldığına göre Sokollu’dan sonra meydana gelen olumsuz değişimin temelinde en fazla etkili olan tavır aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Kadınlar Saltanatı denilen dönemin başlamış olması.

Sokollu’dan sonra görev alan veziriazamların yetersiz olmaları.

Padişahın, devlet adamlarının görev alanlarına aşırı müdahalesi.

Veziriazamın düşmanlarının hayli fazla olması.

Saray içerisinde çok güçlü karakterlerin bu dönemden itibaren ortaya çıkması.

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 18

16. yüzyılın son yirmi yılında görülen kapıkulu isyanlarının sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi görülmez?

Askeri sistemde yapılmak istenen yeni düzenlemeler.

1580’lerden itibaren akçenin sürekli değer kaybetmesi.

Bazı eyaletlerde yeniçerilerle ahalinin uyuşmazlığı.

Yeniçeriler ile kapıkulu sipahileri arasındaki rekabet.

Kapıkulu askeriyle bazı devlet adamlarının anlaşmazlıkları.

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 19

İnebahtı deniz savaşında Osmanlı donanmasının ağır bir yenilgi almasının en temel sebebi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Donanmanın hazırlıksız şekilde sefere çıkmış olması.

Osmanlı kaptanlarından bir bölümünün savaşa karşı çıkmış olmaları.

Osmanlı donanmasının limanda hazırlıksız olarak baskına uğramış olması.

Gemilerdeki denizci askerlerin çok yorgun olmaları.

Haçlı donanmasının daha çok yelkenli kalyonlardan ve manevra kabiliyeti yüksek gemilerden oluşması.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Tunus’un Osmanlılar tarafından fethi ve yeniden teşkilatlandırılması, Akdeniz’de en çok hangi devletin hakimiyet çalışmalarına engel oluşturdu?

Portekiz

Fransa

Venedik

İspanya

İtalya

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 21

1580 yılında İngiltere ile kapitülasyon antlaşması yapılması hangi gelişmenin sonucu olmuştur?

İran’ın doğudan tehdit oluşturması ve bu ülkeye Osmanlıların savaş açması sonucu.

Portekiz’in İspanya tarafından tamamen ele geçirilmesi.

İngiltere’nin İspanya ile anlaşmasından sonra doğuya rahatça yönelebilmesi.

İspanya tehdidinden çekinen İngiltere’nin Osmanlı Devleti’nden destek istemesi.

Osmanlı Devleti’nin dünya ticaret yollarına İngiltere ile girme politikası gereği.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İnebahtı Savaşı için oluşturulan Haçlı donanmasına Fransa’nın katılmamış olmasının ana sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa maliyesinin böyle bir seferin masraflarını karşılayacak durumda olmaması.

Fransa donanmasının böyle bir sefer için her açıdan yetersiz olması.

İspanya ve Venedik'in Fransa’nın bu sefere katılmasını istememesi.

Papalığın Fransa’nın sefere katılmasını istememesi.

Fransa'nın, Osmanlı ile yaptığı kapitülasyon antlaşmasının bozulmasını göze alamaması ve ayrıca İspanyol yayılmasından çekinmesi.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 23

1578-1590 yılları arasını kapsayan Osmanlı-İran savaşlarının Osmanlı tarihi açısından en önemli özelliği aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Osmanlı Devleti bu savaş ile uzun savaşlar dönemine girmiştir.

İran doğu sınırında bir daha Osmanlılar için tehdit oluşturamamıştır.

Kırım kuvvetleri ilk defa bu savaşlarda çok önemli hale gelmişlerdir.

Bu savaş döneminden sonra Osmanlı hakimiyeti Kafkaslar ve Hazar’a kadar olan Kuzey İran bölgesinde bir daha değişmemek üzere kurulmuştur.

İran savaşlarına rağmen Osmanlı Devleti Avrupa devletleri ile ilgili politikalarını rahatça uygulayabilmiştir.

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: A

Soru 24

1578 tarihinden itibaren başlayan Osmanlı-İran savaşlarının başlama sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İran’ın Osmanlı Devleti’nin doğu sınırlarına saldırıları.

İran’ın Avrupa devletleri ile yaptığı ittifaklara karşılık olarak Osmanlı Devleti’nin savaşı başlatması.

İran’daki taht kavgalarının ülkeyi dış saldırılara açık hale getirmiş olması.

Osmanlı Devleti’nin Kırım orduları için yeni bir ganimet alanı açmak istemesi.

Osmanlı Devleti’nin Kafkasları ele geçirerek Rus yayılmacılığına engel oluşturma çabaları.

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: C

Soru 25

16. Yüzyıl sonlarında Osmanlı Devleti’nin Avrupa’da desteklediği devlet ve grupların bir çoğunun katolik mezhebi dışında olmasının anlaşılabilir sebebi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Hristiyanlığın parçalanarak zayıflaması adına yeni mezheplerin ve inançların koşulsuz desteklenmesi politikası.

Akdeniz ve Avrupa’da en güçlü rakip olan İspanya muhaliflerinin genellikle başka mezhepten olması.

Protestanlığın tek tanrı inancı açısından İslam’a daha yakın görünmesi.

Yeni mezhepleri benimseyenlerle daha kolay ilişkiler kurulabiliyor olması.

Yardım isteyenlerin büyük bölümünün yeni mezhep mensupları olması.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıl sonlarında Osmanlıların Lehistan’la ilgilenmelerinin sebeplerinden biri değildir?

İspanya ile girişilen mücadelede kuzeyde bir problem yaşamamak düşüncesi.

Lehistan’ın Rusya’ya karşı korunması.

Kazakların Kırım ve Karadeniz’e saldırılarını Lehistan kanalıyla önlemek.

Lehistan’a yabancı devletlerin tesiri altında bir kral atanmasının önüne geçmek.

Lehistan üzerinde oluşabilecek Avusturya etkisini kırmak.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 27

1593’de başlayan Osmanlı-Avusturya savaşı öncesi Avusturya’nın Hırvatistan’daki sınır düzenlemelerine karşı Osmanlıların aldığı en etkili önlem aşağıdakilerden hangisidir?

Düşmanın ele geçirme ihtimaline karşılık önemli kaleleri yıkmak.

Avusturya sınırı boyunca güvenlik engelleri oluşturmak.

Bosna’yı sancak statüsünden çıkartıp eyalet haline sokmak.

Müslüman nüfusu daha korunaklı bölgelere kaydırmak.

Boşnaklardan oluşan yeni bir ordu kurmak.

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: C

Soru 28

1593 yılına kadar çok sık görülen anlaşmazlıklara ve sınır çatışmalarına rağmen Osmanlı Devleti’nin Avusturya ile olan barış antlaşmalarını uzatmasının en geçerli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Lehistan’ın taht problemleri ile İran savaşlarının uzun süre alması.

Hazinedeki para krizinin savaş hazırlıklarını engellemesi.

Sadarete gelen devlet adamlarının kararsızlığı.

Lehistan’daki taht problemlerinin uzaması.

Fransa ve İngiltere ile ilişkilerin bozulmasına sebebiyet vermemek.

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: A

Soru 29

16. Yüzyılda Osmanlı-Portekiz mücadelesinin ana sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İki devletin Akdeniz adaları üzerinde hakimiyet mücadelesi.

Portekiz’in İspanya ile Osmanlı Devleti aleyhine sürekli ittifak halinde olması.

Afrika ve Hint Okyanusu’nda hakimiyet mücadelesi.

Portekiz’in Osmanlı Devleti’nin müttefiki olan Fransa’ya tehdit oluşturması.

Papalık’ın Osmanlı Devleti aleyhine daima Portekiz’i kullanması.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kıbrıs’ın fethi aşağıdaki paşalardan hangisinin serdarlığında gerçekleşmiştir?

Koca Sinan Paşa

Siyavuş Paşa

Özdemiroğlu Osman Paşa

Piyale Paşa

Lala Mustafa Paşa

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.
Lala Mustafa Paşa, bütün Avrupa devletlerinin Venedik'e yardım etmelerine rağmen, şiddetli çarpışmalar sonunda 8 Eylül 1570'te Lefkoşe'yi 1 Ağustos 1571'de de Magosa'yı alarak Kıbrıs'ın fethini tamamladı.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki şıklardan hangisi Sokollu Mehmet Paşa sadaretinin sona ermesinden sonra görülen gelişmelerdendir?

Sadrazamların önemi azalmış ve devlet işlerine çeşitli güç odakları karışmaya başlamıştır.

Sadrazamın öldürülmesini bahane ederek kapıkulu isyanları başlamış ve yüzyılın sonuna kadar aralıklarla sürmüştür.

İran ile girilen uzun savaş bitirilmek zorunda kalınmıştır.

Padişahlar ordu ile birlikte seferlere çıkmamaya başlamışlardır.

Osmanlı Devleti Kuzey Afrika ile olan ilgisini kesmiştir.

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlı Devleti'nin 16. Yüzyılın ikinci yarısında Akdeniz hakimiyeti için en fazla mücadele ettiği devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Portekiz

Venedik

Fransa

İspanya

Rusya

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 33

16. yüzyılın ikinci yarısında Kafkaslarda ve Orta Asya'da Rus yayılmacılığına karşı geliştirilen en büyük proje aşağıdakilerden hangisidir?

Don ve Volga nehirlerini bir kanalla birleştirerek Hazar Denizi'ne ulaşma projesi.

Karadeniz'in kuzeyinden ve Trabzon'dan İran'a askeri ve ticari yol açma projesi.

İran ve Orta Asya'daki Türklere topçu gönderilerek onlara topçuluğun öğretilmesi projesi.

Kırım Tatarlarını yeniden teşkilatlandırma projesi

İran ile askeri ve idari işbirliğini geliştirme projesi.

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Osmanlı Devleti'nin uzun savaşlar dönemine girdiği ilk savaş olan Osmanlı-Safevi Savaşı hangi tarihler arasını kapsar?

1578-1582

1578-1585

1578-1586

1578-1588

1578-1590

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: E

Soru 35

Osmanlılar, 1574’te hangi bölgenin fethiyle Batı Ak- deniz’deki konumlarını sağlamlaştırmışlardı?

Cezayir

Tunus

Fas

Malta

Kıbrıs

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 36

1578-1590 yılları Osmanlı-Safevî savaşı hangi anlaşma ile sona ermiştir?

Ferhad Paşa Anlaşması

Amasya Anlaşması

Karlofça Anlaşması

Edirne Anlaşması

Kasr-ı Şirin Anlaşması

Açıklama:

578-1590 yılları arasındaki Osmanlı Safevî savaşlarını açıklayabileceksiniz .

Doğru Cevap: A

Soru 37

1566-1593 döneminde Osmanlı İmparatorluğu ile Avusturya arasındaki temel anlaşmazlık konuları nelerdir?

Karadeniz ticareti

Akdeniz hâkimiyeti

Kazak saldırıları

Yıllık vergi ve sınır ihlalleri

Kapitülasyonlar

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Avrupa’da İspanya yayılmacılığına karşı aşağıdaki devlet ya da toplumlardan hangisi Osmanlılar’dan yardım istememiştir?

Fransa

Lehistan

Felemenk (Hollanda)

Endülüs Müslümanları

İngiltere

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 39

İstanbul’da ilk rasathane kim tarafından kurulmuştur?

Mimar Sinan

Ali Kuşçu

Hoca Saadeddin Efendi

Uluğ Bey

Takiyüddin Efendi

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Osmanlılar, aşağıdaki devletlerden hangisinin krallık seçimlerine müdahale ederek kendi istedikleri adayları tahta çıkartmışlardır?

Rusya

Portekiz

Lehistan

Fransa

İngiltere

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Osmanlı yönetimi Hint Müslümanları’na yardım ulaştırabilmek için hangi projeyi hayata geçirmeye çalışmışlardır?

Seyhan-Ceyhan Kanalı Projesi

Fırat-Dicle Kanalı Projesi

Don-Volga Kanalı Projesi

Süveyş Kanalı Projesi

Sapanca-İzmit Kanalı Projesi

Açıklama:

Portekiz ve İspanya ile girişilen dünya hâkimiyeti mücadelesini ve bunun sonuçlarını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Kuzey’de Ruslar’a karşı daha aktif bir Osmanlı politikası takip edilmesi siyasetinin mimarı kimdir?

II. Selim

Sokollu Mehmed Paşa

Özdemiroğlu Osman Paşa

III. Murad

Koca Sinan Paşa

Açıklama:

Moskova’nın yükselişi ve Kazak saldırıları karşısında Osmanlı’nın yeni kuzey siyasetini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 43

“Yenilmez Türk” kavramı, Avrupa’da hangi savaştan sonra değişmeye başlamıştır?

Cerbe Deniz Muharebesi

Vadiüsseyl (Kasrülkebir) Savaşı

Malta Kuşatması

Astrahan Seferi

İnebahtı Deniz Muharebesi

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 44

İmam Mutahhar’ın isyanı, hangi bölgenin yeniden fethini gerektirmiştir?

Yemen ve Aden

Tunus

Basra ve Bağdad

Kafkasya

Mora

Açıklama:

“Yenilmez Türk” kavramını tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

1565 yılında Ulyanoğlu’nun Basra ve ona bağlı sancaklarına karşı başlatılan sefer hazırlıkları aşağıdaki hangi önemli Avrupa seferi yüzünden ertelenmiştir?

Sigetvar seferi

Astrahan seferi

Malta kuşatması

Kasrülbekir savaşı

Cerbe deniz savaşı

Açıklama:

1565 baharında Ulyanoğlu’nun Basra ve ona bağlı sancakları şiddetle muhasara etmesi üzerine,
mahallindeki idarecilere havale edilen buraya dönük sefer planı ve hazırlıkları Ağustos 1565’ten itibaren başlatılmış, ancak ertesi yıl Sigetvar seferine çıkıldığından bu harekât tehir edilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

“Yemenli” diye anılan ve 1580-1604 yılları arası görev yaptığı Yemen’i gerçek manada Osmanlı toprağı haline getiren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Behram Paşa

Sinan Paşa

Hasan Paşa

Rıdvan Paşa

Lala Mustafa Paşa

Açıklama:

Hasan Paşa'nın 1580-1604 yılları arasındaki yaklaşık 25 yıllık idaresi Yemen’i gerçek manada bir Osmanlı toprağı yapmıştır. Hasan Paşa uzun süren valiliğinden dolayı Yemenli diye anılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Bazı araştırmacılar tarafından Osmanlı İmparatorluğu’nun “Duraklama Dönemi”ne girmesinin miladı kabul edilen olay aşağıdakilerden hangisidir?

II. Selim’in tahta çıkışı

Sokollu Mehmed Paşa'nın öldürülmesi

III. Murad’ın tahta çıkışı

Malta Kuşatması

Astrahan Seferi

Açıklama:

Bazı araştırmacılar, Sokollu Mehmed Paşa’nın ölüm tarihini, Osmanlı İmparatorluğu'nun “Duraklama Dönemi”ne girmesinin miladı kabul ve ilan ederler. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

III. Murad zamanında gerçekleşen ve ancak Mahmud Paşa ile Mehmed Paşa'nın isyancı yeniçerilere verilmesiyle sona erdirilen Beylerbeyi Vak’ası’nın sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Sipahilere verilen ayrıcalıklar

Uzun süreli seferler

Bahşişlerin verilmemesi

Paranın her geçen gün ayarının düşürülmesi

Sokollu Mehmed Paşa’nın öldürmesi

Açıklama:

III. Murad zamanında gerçekleşen ve ancak Mahmud Paşa ile Mehmed Paşa'nın isyancı yeniçerilere verilmesiyle sona erdirilen Beylerbeyi Vak’ası’nın sebebi paranın her geçen gün ayarının düşürülmesidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdaki hangi olay Hint Okyanusu’ndaki Müslümanlar için hakimiyetlerini genişletmek adına büyük bir fırsat olmuştur?

İspanya’nın 1580 yılında Portekiz’i işgali

Osmanlı Devletinin Afrika’da Portekiz ve İspanya ile giriştiği mücadele

İngilizlerin Akdeniz’deki gücünün zayıflaması

Rusların deniz kuvvetlerini büyütme kararı

Hint Müslümanları ile Kanuni Sultan Süleyman arasındaki ilişkilerin ilerlemesi

Açıklama:

İspanya'nın Osmanlı’dan büyük bir darbe yiyip krallarını kaybeden Portekiz’i 1580 yılında işgali, Hint Okyanusu’ndaki Müslümanlar için hakimiyetlerini genişletmek adına büyük bir fırsat olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Osmanlı yönetiminin 1563 yılında Don ve Volga nehirlerini bir kanalla birleştirip Astrahan’ı fethetme kararı aşağıdaki hangi seferler yüzünden gerçekleştirilememiştir ?

Cerbe-Fas deniz seferleri

Basra-Mısır seferleri

Kasrülbekir-Suriye seferleri

Yemen isyanı- İran seferi

Malta-Sigetvar seferleri

Açıklama:

Osmanlı yönetimi, 1563’te Don ve Volga nehirlerini bir kanalla birleştirip Astrahan’ı fethetme kararı
aldıysa da Malta ve Sigetvar seferlerinden ötürü bu harekâtı gerçekleştirememiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Özbek Hükümdarı II. Abdullah'ın İstanbul'a elçi gönderip Ruslar’a ve Sefevîler’e karşı ittifak teklif etmesi aşağıdaki hangi Osmanlı imparatoru döneminde gerçekleşmiştir ?

II. Selim

III. Murad

Kanuni Sultan Süleyman

Yavuz Sultan Selim

Fatih Sultan Mehmed

Açıklama:

III. Murad döneminde, Özbek Hükümdarı II. Abdullah'ın İstanbul'a elçi gönderip gerek Ruslar’a gerekse Safevîler’e karşı ittifak teklif etmesi, Astrahan’a yeni bir sefer yapılması fikrini 1588’de tekrar canlandırmıştır. Ancak Kırım hanının bu teşebbüse de soğuk bakması sebebiyle daha ileri bir adım atılamamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Venedik kaynaklarında geçen ve daha şehzadeliği sırasında Kıbrıs'ın fethi harekatını planladığı yazılan Osmanlı İmparatoru aşağıdakilerden hangisidir?

III. Murad

Kanuni Sultan Süleyman

Fatih Sultan Mehmed

II. Selim

Yavuz Sultan Selim

Açıklama:

Venedik kaynaklarında geçen ve daha şehzadeliği sırasında Kıbrıs'ın fethi harekatını planladığı yazılan Osmanlı İmparatoru II. Selim'dir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Osmanlı donanmasının büyük kısmının yok olduğu, İstanbul’un fethinden sonra bir türlü durdurulamayan Osmanlı imparatorluğunun yenilmezlik efsanesinin sonu olan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Malta kuşatması

Kıbrıs kuşatması

Cerbe savaşı

Kasrülbekir savaşı

İnebahtı savaşı

Açıklama:

Osmanlı donanmasının büyük kısmının yok olduğu, Osmanlı imparatorluğunun yenilmezlik efsanesinin sonu olan savaş İnebahtı Savaşıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

İspanya'nın Katolik aleminin bayraktarlığı ve dünya hakimiyeti iddialarına karşı işgal tehlikesi yaşayan ve Osmanlı imparatorluğuna başvurup işbirliği isteyen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Venedik

Portekiz

İngiltere

Tunus

Hollanda

Açıklama:

İspanya'nın Katolik aleminin bayraktarlığı ve dünya hakimiyeti iddialarına karşı Portekiz’le aynı akıbeti yaşama tehlikesiyle yüz yüze gelen İngiltere, bunu engelleyebilecek yegane güç olan Osmanlılar’a başvurup işbirliği istemiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Ulyanoğlu’nun ve Araplar’ın faaliyetleri, Osmanlılar’ın Basra Körfezi’nde etkinlik kazanmasını istemeyen……………………… ve aradaki barışa rağmen el altından Safevîler tarafından da destekleniyordu.

İngilizler

Portekizliler

Fransızlar

Ruslar

Avusturyalılar

Açıklama:

1566-1593 YILLARI ARASINDA İÇ GELİŞMELER
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Bazı araştırmacılar, Sokollu Mehmed Paşa’nın ölüm tarihini, Osmanlı İmparatorluğu’nun "....................Dönemi”ne girmesinin miladı kabul ve ilan ederler.

Kuruluş

Gelişme

Duraklama

Gerileme

Dağılma

Açıklama:

Sokollu Mehmed Paşa’nın Öldürülmesi
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

1580’lerde paranın her geçen gün ayarının düşürülmesi sonucu kapıkulu askeri zor duruma düşmüştü. önce şeyhülislâma daha sonra da Veziriazam Siyavuş Paşa’ya durumlarını arzettiler, ancak istediklerini elde edemeyince daha etkili bir çözüm için 2 Nisan 1589’da Topkapı Sarayı’nın önünde toplandılar. Hatta daha önce Osmanlı tarihinde görülmemiş bir şekilde sarayın dış ve iç avlusunu işgal edip Divân-ı Hümâyûn’u bastılar. Rumeli Beylerbeyi Mehmed Paşa ile Başdefterdar Mahmud Paşa’nın kellelerini istediler. Mahmud Paşa ile Mehmed Paşa’nın asilere verilmesini sağladılar. Bu olay Osmanlı Tarihinde ……………………………….. olarak adlandırılır.

Kuleli Vakası

Beylerbeyi Vakası

Vakai Hayriyye

Bahşiş İsyanı

Maaş İsyanı

Açıklama:

Beylerbeyi Vak’ası (1589)
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Girne fethedildi. Lefkoşe’nin 50 günlük bir kuşatmanın ardından ele geçirilmesi üzerine, Baf ve Limasol kaleleri teslim oldu. Bunların ardından Osmanlılar tarafından Tuzla diye anılan Larnaka fethedildi. Adada ele geçirilemeyen tek önemli merkez olarak Magosa kalmıştı. Burası da uzun süren bir kuşatma neticesinde 1 Ağustos …………… teslim oldu. Magosa’nın zaptıyla Kıbrıs’ın fethi tamamlandı.

1570

1574

1571

1573

1572

Açıklama:

Kıbrıs’ın Fethi
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Ruslar, 1552’de Kazan’ı ve 1556’da da Astrahan’ı (Ejderhan) işgal edip Hazar kıyılarına indiler. Moskova’ya tâbi Kazaklar, Nogaylar ve Çerkesler, 1559’da …………….. muhasara ve Kırım topraklarını talan ettiler.

Azak’ı

Eflak’ı

Bogdan’ı

Sofya’yı

Karadeniz’i

Açıklama:

Don-Volga Kanalı Projesi
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Murad döneminde, Özbek Hükümdarı ……………………İstanbul’a elçi gönderip gerek Ruslar’a gerekse Safevîler’e karşı ittifak teklif etmesi, Astrahan’a yeni bir sefer yapılması fikrini 1588’de tekrar canlandırdı.

I. Abbas’ın

Kulu Han’ın

II. Abdullah’ın

Hamza Mirza’nın

Şahin Giray’ın

Açıklama:

Don-Volga Kanalı Projesi
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İspanya’nın Katolik âleminin bayraktarlığı ve dünya hâkimiyeti iddialarına karşı Portekiz’le aynı akıbeti yaşama tehlikesiyle yüz yüze gelen……………………. engelleyebilecek yegâne güç olan Osmanlılar’a müracaattan başka çare göremedi.

Fransızlar

İngilizler

Portekizliler

Avusturyalılar

Hollandalılar

Açıklama:

İspanyol Yayılmacılığına Osmanlı Müdahalesi
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Kraliçe Elizabeth, Avrupa’da İspanyol aleyhtarlarını bir araya toplamaya uğraşırken Nisan 1583’te ilk İngiliz elçisi sıfatıyla İstanbul’a gelen ………………………. önceleri İspanyol-Osmanlı barışını engellemeye çalıştı.

William Harborne

Edward Burton

Alvero Mendes

Mark Twain

Edward Thorn

Açıklama:

İspanyol Yayılmacılığına Osmanlı Müdahalesi
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

İkinci defa İran serdarlığına tayin edilen Ferhad Paşa mücadeleyi başarıyla devam ettirdi. İran tahtına 1587’de ……………………. geçmesi de Safevîler için savaşın kaderini değiştirmeye yetmedi.

Mehmed Giray’ın

Hamza Mirza’nın

Abbas’ın

Kulu Han’ın

Keykavus’un

Açıklama:

OSMANLI-SAFEVİ SAVAŞI (1578-1590)
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

İki ateş arasında kalan ve İstanbul’dan da beklediği yardımı alamayan Osmanlı ordusu ağır bir mağlubiyete uğradı. Kanunî’nin torunlarının ve Telli Hasan Paşa’nın da şehit olduğu bu felaket yüzünden 1593’e ……………………..adı verildi.

Kayıp yıl

Bozgun Yılı

Mağlubiyet Yılı

Sıvış Yılı

Felaket Yılı

Açıklama:

OSMANLI-AVUSTURYA SAVAŞINA DOĞRU
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

II. Osman'ın Yedikule'de katledilmesinin faili olarak kabul edilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı Mehmet Ağa

Derviş Ağa

Ali Ağa

Kara Davut Paşa

Süleyman Ağa

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Büyük Celali İsyanları hangi savaştan sonra meydana gelmiştir?

Hotin Seferi

Belgrad Seferi

Mohaç Savaşı

Haçova Savaşı

Hotin Savaşı

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Osmanlı Devleti’nde ilk defa çocuğu olmadan tahta çıkan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

I. Ahmed

I. Mustafa

III. Mehmed

II. Osman

IV. Murad

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Osmanlı Devleti’nde sancağa çıkmamış ilk padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Osman

I. Ahmed

I. Mustafa

IV.Murad

III. Mehmed

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Osmanlı Devleti’nde sancakta yetişmiş son şehzade olarak tahta geçen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Ahmed

II. Osman

I. Mustafa

IV.Murad

III. Mehmed

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Levend ve Sekban kelimelerinin tam doğru anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Tımarlı sipahilerin yerini alan tüfekli askerler- İşsiz kalan tımarlı sipahilerin oluşturduğu haydut çeteleri

İşsiz kalan tımarlı sipahilerin oluşturduğu haydut çeteleri - Hükümetin görevlendirdiği sancakbeyi

İşsiz kalan tımarlı sipahilerin oluşturduğu haydut çeteleri -Tımarlı sipahilerin yerini alan tüfekli askerler

İşsiz kalan tımarlı sipahilerin oluşturduğu haydut çeteleri - Hükümetin görevlendirdiği beylerbeyi

Hükümetin görevlendirdiği beylerbeyi - Hükümetin görevlendirdiği sancakbeyi

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Hanedanın en büyük ferdinin tahta çıkması olarak ifade edilen “ekber ve erşed” sistemiyle tahta çıkan ilk Osmanlı padişahı hangisidir?

I. Ahmed

II. Osman

I. Mustafa

IV.Murad

III. Mehmed

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. Mustafa’nın tahttan indirilmesi için uygun zemini hazırlayan devlet adamı hangisidir?

Ömer Efendi

Mustafa Ağa

Sinan Paşa

Osman Ağa

Gazanfer Ağa

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Padişah ve şehzadelerin sadece cariyelerle evlenmesini ilk defa bozan Osmanlı padişahı hangisidir?

III. Mehmed

I. Ahmed

IV. Murad

I. Mustafa

II. Osman

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 10

II. Osman’ın öldürülmesinde önemli rol oynayan, halkın “padişah katili” olarak adlandırdığı devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Derviş Ağa

Ali Ağa

Davud Paşa

Mere Hüseyin Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I. Mustafa’nın tahttan indirilmesini sağlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Kemankeş Ali Paşa

Koca Sinan Paşa

Ferhad Paşa

Mere Hüseyin Paşa

Davud Paşa

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kanuni döneminde kuşatılıp alınamayan Eğri Kalesi hangi padişah zamanında alınmıştır?

IV. Murad

I. Mustafa

II. Osman

III. Mehmed

I. Ahmed

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Katolikliğin kalesi olan ve “Kilise’nin büyük kızı” sıfatıyla tanınan Avrupa devleti hangisidir?

Fransa

Hollanda

İngiltere

Venedik

Rusya

Açıklama:

Osmanlı topraklarında Hristiyanların kendi aralarındaki mücadelelerini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlılar tımarlı sipahilerin silah ve çarpışma şekilleri açısından savaşa uygun olmadıklarını hangi devletle yaptıkları savaşlar sırasında fark etmeye başlamışlardır?

İran

Lehistan

Macaristan

Rusya

Avusturya

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdaki şıklardan hangisi Osmanlı Devleti’nin “Buhran Dönemi”ne girmesinin sebeplerinden biri değildir?

Uzun süren savaşlar döneminin yaşanmış olması

Nüfus artışının normallerin üzerinde gerçekleşmesi.

Askeri sistemdeki değişim.

Mali açıdan yaşanan sıkıntılar.

Şehzadelerin tahta çıkış sisteminin değişmesi.

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 16

“Safiye Sultan, oğlu III. Mehmed’in hizmet defterlerini kendisine tahsis etmesini sağlamış, daha sonra bu geliri kethüdası ve danışmanı olan Yahudi Kira Kadın’a (Esperanzo Malchi) vermişti. Hâlbuki âdet üzere bu defterlerin sipahiler arasında dağıtılması gerekliydi”. Pasajda anlatılan eylem aşağıdaki şıklarda gösterilen, 16. Yüzyıl başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nda görülen yeni oluşumlardan hangisini açıklamaya daha yakındır?

Padişahlar devlet işleriyle ilgilenmekten uzaklaşmaktadırlar.

Harem devlet işlerine daha çok müdahale eder hale gelmektedir.

Askeri düzendeki değişim onların gelirlerini de etkilemektedir.

Vezirler arasındaki mücadele onlara olan güveni azaltmaktadır.

Artık sarayda daha çok gayrimüslimler hizmet etmektedir.

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 17

16. Yüzyıl sonları ile 17. Yüzyıl başlarında çok sık kullanılan “tağşiş” kavramının karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Celali isyanları için kullanılan bir diğer isimlendirmedir.

Devlet adamlarının görev değişimi dönemleri için kullanılan bir kavramdır.

Hazinede para azlığı yaşandığını ifade eden bir kavramdır.

Paranın değerini düşürme işlemi için kullanılan bir kavramdır.

Sarayda Enderun mensuplarına bayramlarda verilen bahşişin ismidir.

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 18

1596 tarihinden sonra Celali adı verilen eşkıya gruplarını güçlü hale getiren en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Ordudan kaçan çok sayıda askerin eşkıya gruplarına katılması.

Osmanlı ordularının isyancılar karşısında başarısız olmaları.

Devletin içinde bulunduğu savaşlar sonucu isyanlarla ilgilenememesi.

İsyancıların sık sık devlet tarafından affedilmeleri.

Geniş halk gruplarının isyancıların safına katılması.

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 19

16. Yüzyıl sonundan itibaren görülen Celali isyanlarının ilkini aşağıdakilerden hangisi başlatmıştır?

Kuyucu Murat Paşa

Maanoğlu

Karayazıcı Abdülhalim

Kalenderoğlu

Canbolatoğlu Ali Paşa

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Celali isyanlarının ana hedefi aşağıdakilerden hangisiydi?

İstedikleri payeleri alarak devlet yönetimine katılmak.

Hanedan değişikliğine giderek istediklerini başa geçirmek.

Anadolu’da ve Suriye’de bağımsız devletler kurmak.

Kendilerine haraç ödenmesini temin etmek.

Devletin yönetim sistemini değiştirmek.

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.
Celâlilerin çoğunun, hanedanı ortadan kaldırma ve devleti yıkma gibi bir niyeti yoktu. Karayazıcı ve Kalenderoğlu gibi bazı eşkiyalar ise amaçlarının, Osmanlı otoritesinin Üsküdar’dan ileriye geçmemesi ve Anadolu’da kendi hâkimiyetlerini tesis etmek olduğunu söylemişlerdir. İsyanlar, sisteme muhalefet değil, sistem içinde hareketlilik kazanabilmek için yapılan manevralardı. Bunların devletten bağımsızlık kazanmak gibi bir amaçları yoktu. Esas dertleri devletin memurları olmak ve devleti yönetmekti. Celâli liderlerinin çoğu devlete karşı herhangi bir toprak iddiasında bulunmadığından çeşitli konumlarda devlet görevlisi oldular.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Osmanlı Devleti’nde “ekber ve erşed” usulüne göre tahta ilk defa çıkan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

III. Murat

III. Mehmed

I. Ahmet

I. Mustafa

II. Osman

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
I. Ahmed’in 22 Kasım 1617’de genç yaşta ani ölümüyle Osmanlı veraset usulünde bir ilk yaşandı. Devlet adamları, ölen padişahın oğlu Şehzâde Osman’ı değil de hanedanın en büyük erkek ferdi olan I. Ahmed’in kardeşi Mustafa’yı tahta çıkardılar. Tahta çıkmada “ekber ve erşed” olarak anılacak yeni bir sistem başlıyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İsyan sonucu öldürülen ilk Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

IV. Murat

II. Osman

I. Mustafa

I. Ahmet

İbrahim

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
Asker dağıldıktan sonra Davud Paşa, Genç Osman’ı kementle boğdurdu. II. Osman’ın cenazesi saraya nakledilip, ufak bir kalabalıkla namazı kılındıktan sonra Sultanahmed Türbesi’ne defnedildi. Osmanlı tarihinde ilk defa bir padişah, idare ettiği insanlar tarafından öldürülmüştü ve bu son olmayacaktı.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Mustafa’nın tahttan indirilmesinin sebepleri arasında en geçerli olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Hazinenin boşalmış olması.

Devlet işlerine haremin ve saray ağalarının fazla karışıyor olması.

Askeri sınıf içerisinden bazılarının sürekli isyan çıkartıyor olması.

Bazı devlet adamları ile askerlerin padişah değişikliği istemeleri.

Padişahın akıl sağlığının yerinde olmaması.

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
Padişahın durumundan dolayı hazine boşalmıştı ve zorbalık her yere hâkimdi. Asker ve halk padişahın akli dengesinin yerinde olmadığının farkındaydı. Devlet işlerinin Sultan Mustafa ile yürüyemeyeceğini gören Kemankeş Ali Paşa, şeyhülislâm, kazaskerler ve diğer devlet erkânıyla yaptığı müzakereler neticesinde padişahın tahttan indirilmesini kararlaştırdı. Görüldüğü gibi diğer şıkların da cevapla ilgisi olmasına rağmen bütün olumsuzlukların temelinde akıl sağlığı yattığı için esas cevap olarak bu şık seçilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

1596 tarihinde gerçekleşen Haçova meydan savaşı Osmanlı ordusundaki hangi değişimi ortaya çıkartmıştı?

Piyade unsurlarının yeni savaş düzenine kolaylıkla uyum sağladıklarını.

Osmanlı ordusunun meydan savaşlarındaki başarısını hala koruduğunu.

Osmanlı ordusunun meydan savaşlarındaki ustalığından uzaklaşmış olduğunu.

Osmanlı ordusunun küçük bir saldırıda bile dağılma eğiliminde olduğunu.

Osmanlı ordusunun yeni bir askeri reforma ihtiyacı olmadığını.

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Osmanlı ordusu 1526’daki Mohaç Muharebesi’nden 70 yıl sonra ilk defa bir meydan savaşına çıkıyordu. Türk askeri devamlı kaçan düşman yüzünden meydan muharebelerindeki ustalığını yitirmiş, kale kuşatmaları üzerine uzmanlaşmıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 25

1606 tarihli Zitvatorok Antlaşması hangi ülke ile yapılmıştır?

Avusturya

İran

Fransa

Rusya

Lehistan

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Avusturya, Zitvatorok ve sonrasındaki antlaşmalar ile önemli kazançlar elde ettiyse de bunların geçerlilik bulması için 30 yıldan fazla zaman geçmesi gerekti.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Zitvatorok Antlaşması’nın Avusturya adına getirdiği en önemli yeni kazanım aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Macaristandaki topraklar üzerinde hakimiyetini kuvvetlendirmiş olması.

Macaristan için Osmanlı’ya vermiş olduğu vergiyi kaldırtmış olması.

Osmanlı ordularını sınırlarındaki muhtemel saldırılardan uzak tutmuş olması.

Avusturya hükümdarlarının kayser ünvanı ile anılarak padişahla denk tutulmaları.

Tuna boyundaki kalelerini muhafaza etmiş olmaları.

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Avusturya, hâkimiyeti altındaki Macar toprakları için verdiği vergiyi son defa verecek ve yazışmalarda “Kayser” unvanıyla anılmak suretiyle Osmanlı padişahı ile denk sayılacaktı.Osmanlı tebaası olan Hristiyan halklar için tarihi bir çağrışım yaptığından bu ünvan Zitvatorok Antlaşması’na rağmen yazışmalarda kullanılmadı. Osmanlı diplomasisi, yazışmalarda kayser/çar yerine 16. yüzyılın ortalarından itibaren içi boş birer kavram olan, “Romai Csaszar”, “Romayi Çasar” veya “İmperator Romanorum” ünvanlarını tercih etti.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdaki şıklardan hangisi İran şahı Şah Abbas’ın 1590’dan itibaren Osmanlı Devleti aleyhine yapmış olduğu faaliyetlerden değildir?

Kuzey Avrupa ülkeleriyle işbirliği kurma çalışmalarına girişmesi.

Basra Körfezinde Bender Abbas şehrini kurarak ticaret merkezi haline getirmesi.

Dinyeper Kazaklarını Osmanlılara karşı kışkırtması.

İngiliz ve Hollandalılara imtiyazlar vererek ticareti İran’a yönlendirmesi.

İspanya ve Portekiz ile işbirliği yaparak Hint ticaretine ortak olmaya çalışması.

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Doğru şıkta belirtilenin tam tersine Osmanlı Devleti İspanya ve Portekiz ile yakınlaşma siyasetine girmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 28

17. Yüzyıl başlarında Anadolu’yu düzensizliğe sevk eden Celali isyanlarını büyük ölçüde ortadan kaldıran devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cigalazade Sinan Paşa

Malkoç Ali Paşa

Derviş Paşa

Kuyucu Murat Paşa

Lala Mehmet Paşa

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Veziriazamlığa önce Derviş Paşa, kısa süre sonra da Kuyucu Murad Paşa tayin edildi. Yeni veziriazam, önce 1606’da Avusturya ile savaşı bitirdikten sonra sert tedbirlerle Celâli isyanlarını bastırıp Anadolu ve Suriye’de devletin otoritesini yeniden tesis etti.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin “Buhran Dönemi”ne girmesinin sebeplerinden birisi olan hızlı nüfus artışının etkilerinden değildir?

Köylüye tasarruf ettiği toprak parçasının yeterli gelmemesi

Şehirlerin göç baskısı altında kalması.

Medreselerdeki talebe sayısının hızla artması.

Askerliğe ilginin aşırı biçimde artması.

Savaşların uzun yıllar sürmesi.

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.
16. yüzyılda dünyada hızlı ve ani bir nüfus artışı yaşandı. Osmanlı İmparatorluğu’nda da şehirlerde yüzde 80-90, köylerde ise yüzde 40- 60 civarında bir nüfus artışı olmuştur. Bu büyük nüfus artışı yüzünden topraksız kalan köylülerin askerî mesleklere ve medreselere koşmaları devletin dengesini alt-üst etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

16. Yüzyıl sonlarından itibaren Avrupa devletlerinin askeri düzeninde görülen değişim Osmanlı ordusuna nasıl yansıtılmıştır?

Timarlı sipahi sayısı azaltılmış, piyade tüfekli asker sayısı arttırılmıştır.

Kapıkulu sayısı oldukça aza indirilmiş, timarlı sipahi sayısı 3 katına çıkartılmıştır.

Ordunun esasını teşkil eden yeniçeri askerleri ordu destek grubuna dönüştürülmüştür.

Atlı asker sayısı arttırılmış bunun için yeni birlikler oluşturulmuştur.

Sürekli askerlik yerine savaş zamanları toplanan milis kuvvetler öne çıkartılmıştır.

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.
16. yüzyılın sonlarına doğru Avrupa'daki askeri sistemlerde değişim yaşanmıştı. Bu dönemde atlı askerler yerine tüfekli piyade ön plana çıktı. Osmanlılar, 1593- 1606 yılları arasında Avusturya ile yaptıkları savaşlarda timarlı sipahilerin silah ve çarpışma şekilleri açısından artık savaşa uygun olmadıklarını fark etmeye başladılar. Devrin şartlarına cevap vermeyen timarlı sipahilerin yerlerini tüfekli askerler aldı. Aynı dönemde timarlı sipahi sayısı ise 80 binden 20 bine düştü.

Doğru Cevap: A

Soru 31

16. Yüzyıl sonlarından itibaren yaygınlaşan Celali isyanlarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin yükümlülere ağır vergiler yüklemesi.

Toplum üzerinde aşırı devlet baskısına tepki verilmesi.

İşsizliğin artması ve gelirlerin düşmesi.

Din ve mezhep farklılıklarının çatışmaya dönüşmesi.

Etnik azınlıkların bağımsızlık mücadelesine girişmesi.

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.
Avusturya harpleri (1593-1606) sırasında, piyade asker ihtiyacı Anadolu'daki işsiz gençlerden karşılanmaya çalışılmıştı. Yeni askerî sistem gereği ok ve kılıçla savaşan süvarinin yerini tüfekli piyade almaktaydı. Bu yüzden timarlılar azaltılıp, tüfekli asker istihdamına başlandı. Zaten kuraklık ve diğer iktisadî sıkıntılar yüzünden halk yerini yurdunu terkettiğinden o bölgelerden temin edilen gelirle geçinen timarlı sipahiler savaşa gidemez hale gelmişlerdi. Devlet ise savaşa gelmeyen sipahilerin timarlarını ellerinden almıştı. Ayrıca tağşiş ve timarların zengin kişilere satılması yüzünden de birçok sipahi, timarını kaybetmişti. İşsiz kalan timarlı sipahiler 25-50’şer kişilik gruplar hâlinde “levend” denilen haydut çeteleri oluşturup, eşkıyalığa başladılar.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki şıklardan hangisi Celali İsyanlarının sonuçlarından en önemli olanıdır?

Devlet bütün bu isyanları kararlılıkla ve şiddetle ortadan kaldırmayı başarmıştır.

İsyana kalkışanların tümü cezalandırılmış ve ortadan kaldırılmıştır.

Osmanlı Devleti bu isyanlar karşısında çaresiz kalmıştır ve kargaşa sürmüştür.

İsyancı liderleden önemli bölümü resmi görevlere atanarak bunların devlete katılımları sağlanmıştır.

İsyanların arkasında olan yabancı devletlerle savaşılmış ve isyanların önü alınmıştır.

Açıklama:

Celâli isyanlarını çözümleyebileceksiniz.
Celâlilerin çoğunun, hanedanı ortadan kaldırma ve devleti yıkma gibi bir niyeti yoktu. Esas dertleri devletin memurları olmak ve devleti yönetmekti. Celâli liderlerinin çoğu devlete karşı herhangi bir toprak iddiasında bulunmadığından çeşitli konumlarda devlet görevlisi oldular.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Osmanlı veraset sisteminde “ekberiyet ve erşediyet” uygulamasına geçilmesinin temel sebebi aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Tahta geçeçek şehzadenin bilgili ve tecrübeli olmasının kaçınılmaz gerekliliği.

Hanedan soyunun ortadan kalkma tehlikesinin önüne geçilmesi gerekliliği.

Öldürülen şehzadeler için halkın büyük tepki göstermesi.

Şehzadelerin sancaklara gönderilmemeye başlanmasının doğal sonucu.

Sancaklarda yetişmiş şehzadelerin artık yeterli niteliklere sahip olmamaları.

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
I. Ahmed’in 22 Kasım 1617’de genç yaşta ani ölümüyle Osmanlı veraset usulünde bir ilk yaşandı. Devlet adamları, ölen padişahın oğlu şehzâde Osman’ı değil de hanedanın en büyük erkek ferdi olan I. Ahmed’in kardeşi Mustafa'yı tahta çıkardılar. Tahta çıkmada “ekber ve erşed” olarak anılacak yeni bir sistem başladı.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi III. Mehmed döneminde gerçekleşen iç karışıklıklardan biri değildir?

Celâli İsyanları

Kira Kadın’ın öldürülmesi ile sonuçlanan sipahi isyanı

Devlet adamları arasındaki iktidar mücadelesinin yeniçeri ve sipahileri karşı karşıya getirmesi

Ekonomik sıkıntılardan dolayı esnafın başlattığı isyan

Saray ağaları ve valide sultanın nüfuzundan rahatsız olan sipahilerin isyanı

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.
Celâli İsyanları, Kira Kadın’ın öldürülmesi ile sonuçlanan sipahi isyanı, Devlet adamları arasındaki iktidar mücadelesinin yeniçeri ve sipahileri karşı karşıya getirmesi ve Saray ağaları ve valide sultanın nüfuzundan rahatsız olan sipahilerin isyanı III. Mehmed döneminde gerçekleşen iç karışıklıklardır. Dolayısıyla doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Osmanlı İmparatorluğu, Ferhad Paşa Antlaşması (1590) ile İran’dan aldığı bölgelerin büyük kısmını hangi antlaşma ile iade etmiştir?

Zitvatorok Antlaşması

Nasuh Paşa Antlaşması

Prag Antlaşması

Hotin Antlaşması

Halil Paşa Antlaşması

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
20 Kasım 1612’de iki devlet arasında antlaşma imzalandı. Osmanlılar, Şah Abbas'ın, yıllık 200 yük ipek ödemesi koşuluyla, savaşta ele geçirdiği yerlerdeki hakimiyetini tanıyıp, 1555’teki sınırlara çekildiler. Doğu işlerini yoluna koyan Nasuh Paşa, İran elçileri ile birlikte İstanbul'a geldi ve elçilere Osmanlıların gücünü göstermek isteyen I. Ahmed tarafından oldukça şaşalı bir törenle karşılandı.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. yüzyılın sonlarında büyük bir buhranın içine düşmesinin sebepleri arasında aşağıdaki gelişmelerden hangisi yoktur?

Avusturya ve İran ile uzun savaşlar

Aşırı nüfus artışı

Dünya ticaret yollarının değişmesi

Askerî usullerde değişim

Osmanlı veraset sisteminin değişmesi

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Avusturya ve İran ile uzun savaşlar, nüfus artışı, dünya iktisadi sistemindeki değişlikler ve askeri sistemdeki değişiklikler Osmanlı İmparatorluğunun 16. yüzyılın sonlarında büyük bir buhranın içine düşmesinin sebeplerindendir. E seçeneği ise bu sebepler içinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Cizvit Tarikatı, aşağıdaki devletlerden hangisinin himayesi ile Osmanlı topraklarında yerleşmeye başlamıştır?

Fransa

Rusya

İngiltere

Hollanda

Venedik

Açıklama:

16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’da ve Batı’da verdiği mücadeleleri tartışabileceksiniz.
Katolikliğin kalesi olan ve “Kilise’nin büyük kızı” sıfatıyla tanınan Fransa, Cizvit tarikatını 17. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı coğrafyasında etkinleştirmeye, dolayısıyla Katolik âleminde nüfuzunu ve liderliğini pekiştirmeye yönelik bir politika geliştirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Sancakbeyliği yaptıktan sonra tahta geçen son padişah kimdir?

II. Selim

III. Murad

III. Mehmed

I. Ahmed

II. Osman

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
III. Mehmed, sancakta yetişmiş son şehzâde olarak 1595’te Osmanlı tahtına oturmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

“Ekber ve erşed sistemi” ile ilk defa hangi hükümdar Osmanlı tahtına geçmiştir?

III. Mehmed

I. Ahmed

I. Mustafa

II. Osman

IV. Murad

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
I. Ahmed'in 22 Kasım 1617'de genç yaşta ani ölümüyle Osmanlı veraset usulünde bir ilk yaşandı. Devlet adamları, ölen padişahın oğlu şehzâde Osman’ı değil de hanedanın en büyük erkek ferdi olan I. Ahmed’in kardeşi Mustafa’yı tahta çıkardılar. Tahta çıkmada “ekber ve erşed” olarak anılacak yeni bir sistem başlıyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 40

II. Osman ve devri ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı tarihinin ilk reformcu padişahıdır.

Bir isyan neticesinde tahttan indirilip katledilen ilk padişahtır.

İran’la savaş sona erdirilmiştir.

Tahtın babadan oğluna geçmesi usulü ilk defa kendisine karşı uygulanmamıştır.

Lehistan’a karşı düzenlenen Hotin Seferi’nde orduyu bizzat komuta etmiştir.

Açıklama:

Osmanlı veraset sisteminin değişimini ve bunun sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
II. Osman ilk reformcu padişah olarak bilinir. Ancak onun bu imajı, yapmak istediklerinden dolayı değil, 19. yüzyıldan itibaren tarihçilerin hiçbir orijinal bilgiye dayanmadan, kendi tasavvurları çerçevesinde ve kendi zamanlarındaki durumu geçmişe taşımaları ile oluşturulmuştur. Genç Osman döneminde yazılmış tarih kitaplarında, onun yapmak istediği iddia edilen reform hareketlerinin çoğu zikredilmez.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Osmanlı padişahı hangi antlaşma ile Avusturya imparatorunu kendisine denk kabul etmiştir?

Karlofça

Nasuh Paşa

Vasvar

Yaruga (Bosa)

Zitvatorok

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 42

“Büyük Kaçgun” ne demektir?

II. Osman’ın öldürülmesi

Celâli isyanlarında Anadolu’daki halkın göç etmesi

I. Mustafa devrindeki isyanlar

Avusturya savaşları sırasında Balkanlar’daki nüfus hareketi

Anadolu’daki Osmanlı tebaasının İran’a gitmesi

Açıklama:

16. yüzyılın sonunda Osmanlı sistemindeki buhran ve değişimi tartışabileceksiniz.
Anadolu halkının büyük kitleler hâlinde yerlerini terk etmeleri 1603-1610 yılları arasında yedi yıl sürdü ve bu karışıklık dönemi resmî kayıtlarda “büyük kaçgun” ve “büyük firar” adlarıyla anıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Osmanlı devletine isyan eden Celaliler, 1599 yılında Karayazıcı Abdülhalim önderliğinde aşağıdaki hangi şehri ele geçirmiş ve Karayazıcı Abdülhalim padişahlığını ilan etmiştir?

Sivas

Urfa

Çorum

Diyarbakır

Van

Açıklama:

Osmanlı devletine isyan eden Celaliler, Karayazıcı Abdülhalim gibi yetenekli bir lider bulunca Aralık 1599’da Urfa'yı ele geçirmişler ve Karayazıcı Abdülhalim padişahlığını ilan etmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Kanuni döneminde aşağıdaki hangi şehzadenin isyan etmesi sebebiyle sancaklara sadece padişahın büyük oğlu gönderilmeye başlanmıştır?

Şehzade Mustafa

Şehzade Cihangir

Şehzade Selim

Şehzade Bayezid

Şehzade Abdullah

Açıklama:

Kanunî döneminde şehzâde Bayezid’in isyan etmesi sebebiyle sancaklara sadece padişahın büyük oğlu gönderilmeye başlanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Osmanlı tahtına henüz çocuk sahibi olmadan çıkan ilk padişah aşağıdakilerden hangisidir?

I. Ahmed

II. Selim

I. Mustafa

III. Mehmed

III. Murad

Açıklama:

Osmanlı tahtına henüz çocuk sahibi olmadan çıkan ilk padişah I. Ahmed’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Abisi I. Ahmed’in ani ölümüyle 1617’de tahta çıkan ve akli dengesi bozuk olan I. Mustafa'nın ilk hükümdarlık dönemi süresi aşağıdakilerden hangisidir?

321 gün

108 gün

48 gün

13 gün

96 gün

Açıklama:

Abisi I. Ahmed’in ani ölümüyle 1617’de tahta çıkan ve akli dengesi bozuk olan I. Mustafa'nın hükümdarlık dönemi sadece 96 gün sürmüştür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Padişahların uzun süredir ordunun başında sefere katılmamaları durumunun aksine II. Osman'ın bizzat katıldığı ve dönemin kaynaklarında başarısız olarak gösterilen sefer aşağıdakilerden hangisidir?

Haçova

Kasrülbekir

Hotin

Avusturya

Yemen

Açıklama:

Padişahların uzun süredir ordunun başında sefere katılmamaları durumunun aksine II. Osman'ın bizzat katıldığı ve dönemin kaynaklarında başarısız olarak gösterilen sefer Hotin seferidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Osmanlı devletinde ilk defa yaşanan padişah katli emrini veren ve II. Osman’ın öldürülmesiyle sonuçlanan isyanın başındaki isim aşağıdakilerden hangisidir?

Davud Paşa

Kuyucu Murad Paşa

Nasuh Paşa

Yemişçi Hasan Paşa

Gürcü İbrahim Paşa

Açıklama:

Osmanlı devletinde ilk defa yaşanan padişah katli emrini veren ve II. Osman'ın öldürülmesiyle sonuçlanan isyanın başındaki isim Davud Paşa’dır. Davud Paşa II. Osman'ı kementle boğdurtmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Bütün kapıkullarını padişah katili ilan edip yakaladığı yerde öldürerek II. Osman'ın intikamını alacağını söyleyen ve birçok ocak mensubunun öldürülmesiyle sonuçlanan isyanın başındaki isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mere Hüseyin Paşa

Nasuh Paşa

Kuyucu Murad Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Kemankeş Ali Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 50

Osmanlı ordusunun 1526’daki Mohaç Muhaberesi’den 70 yıl sonra ilk defa gerçekleşen meydan savaşı aşağıdakilerden hangisidir?

Hotin

Zitvatorok

Haçova

Sigetvar

Vasvar

Açıklama:

Osmanlı ordusunun 1526’daki Mohaç Muharebesi’nden 70 yıl sonra ilk defa çıktığı meydan savaşı Haçova’dır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

1612 yılında yapılan Nasuh Paşa Antlaşması’nın şartlarına uymayan ve Osmanlı Devleti ile savaş kararı alan İran Şah'ı aşağıdakilerden hangisidir?

Şah İsmail

Şah Abdullah

Şah Mustafa

Şah Ali

Şah Abbas

Açıklama:

İran ile Osmanlı ilişkileri, Şah Abbas'ın 1615’ten itibaren Nasuh Paşa Antlaşması’nın şartlarına uymaması yüzünden tekrar bozulmuş ve iki devlet arasında yeni bir savaş başlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Katolik Hristiyan âleminin en bilindik tarikatlarından biri olan Cizvit tarikatının, Osmanlı topraklarında boy göstermeye başladığı tarih süreci aşağıdakilerden hangisidir?

15. yüzyıl

17. yüzyıl

14. yüzyıl

18. yüzyıl

16. yüzyıl

Açıklama:

Katolik Hristiyan âleminin en bilindik tarikatlarından biri olan Cizvit tarikatı, 17. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren Osmanlı topraklarında boy göstermeye başlamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Osmanlı klasik düzenindeki değişmeler, bozulma değil yeni şartlara intibaktır. İmparatorluk, değişen dünya şartlarına paralel olarak kendi yapısını değiştirmiş, 17. yüzyılın ortalarına gelindiğinde klasik düzenden tamamen farklı, yeni bir devlet yapısı ortaya çıkmıştır Bu yüzden “bozulma” ve “çözülme” terimlerinin yerine “buhran” ve “dönüşüm”ün kullanılması daha uygundur.
Aşağıdakilerden hangisi yaşanan buhranın sebepleri arasında değildir

Celâli isyanları

Askerî sistemdeki değişim

Nüfus artışı

Yetersiz- bilgisiz Padişahlar

Dünya iktisadî sistemindeki değişiklikler

Açıklama:

OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDA BUHRAN VE DEĞİŞİM
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

İstanbullular 17. yüzyılın ilk Ramazan’ına büyük sıkıntılarla girdiler. Avusturya ile savaşın sürdüğü bu dönemde fiyatlar arttığı gibi para da hızla değer kaybetmekteydi. İstanbul’daki sipahilerin üç aylık maaşları zorlukla ödenebilmişti. Maaşlarını ayarı düşürülmüş akçe ile alan İstanbul’daki sipahiler, bu surette hizmet defterlerinin dağıtımında da kendileri aleyhinde bir uygulamanın yapıldığını öğrendiler. Bu gelişme, sipahilerin isyan bayrağını kaldırmalarına sebep oldu. Aşağıdakilerden hangisi İsyanın sonuçlarından değildir?

Yahudiler’in değerli elbiseler giymemeleri

Yahudiler’in kızıl şapka takmaları

Kira Kadın’ın sürgüne gönderilmesi

Yahudiler’in iltizamlara girmemelerine

Paranın durumunun eskisi gibi olması

Açıklama:

Kira Kadın’ın Katli (1600)
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Tahta çıkmada “ekber ve erşed” olarak anılacak yeni bir sistemin başlangıcını oluşturan ve 1617’de tahta çıkan ilk padişah aşağıdakilerden hangisidir ?

I. Mustafa

III. Mehmed

III. Murat

II. Selim

IV. Murat

Açıklama:

VERASET SİSTEMİNİN DEĞİŞMESİ
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

14 yaşındayken tahta çıkan II. Osman, Hotin seferinde bizzat ordunun başına geçti. II. Osman, hayal kırıklığına uğradı ve başarısızlıkta yeniçerileri sorumlu olarak gördü. İsyanı başlatan ve II. Osman’ın sonunu hazırlayan …………………….. oldu.

Paranın ayarının düşürülmesi

Valide sultanın kışkırtmaları

Hacca gitme arzusu

Yeni sefer kararı

Sultanın av merakı

Açıklama:

Hacca gitme arzusu
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

“Osmanlı ordusu 1526’daki Mohaç Muharebesi’nden 70 yıl sonra ilk defa bir meydan savaşına çıkıyordu.” …………….Meydan Muharebesi 1596’da gerçekleşti.

Çaldıran

Zitvatorok

Hotin

Haçova

Erdel

Açıklama:

Haçova Meydan Muharebesi
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

1606 yılında imzalanan ve “Avusturya, hâkimiyeti altındaki Macar toprakları için verdiği vergiyi son defa verecek ve yazışmalarda “Kayser” unvanıyla anılmak suretiyle Osmanlı padişahı ile denk ” sayılmasnı içeren, antlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?

Zitvatorok

Belgrad

Yaş

Kayser

Haçova

Açıklama:

Zitvatorok Antlaşması (1606)
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Avusturya harpleri (1593-1606) sonrasında yeni askerî sistemde tüfekli piyadeler yer aldılar. Bu yüzden timarlılar azaltılıp, tüfekli asker istihdamına başlandı. Zaten iktisadî sıkıntılar yüzünden timarlı sipahiler savaşa gidemez hâle gelmişlerdi. Devlet ise savaşa gelmeyen sipahilerin timarlarını ellerinden almıştı. İşsiz kalan timarlı sipahiler 25-50’şer kişilik gruplar hâlinde ………….denilen haydut çeteleri oluşturup, eşkiyalığa başladılar.

Suhte

Levend

Sekban

Tağşiş

Vlad

Açıklama:

CELÂLİ İSYANLARI
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Timarlı sipahilerin yerini yavaş yavaş almaya başlayan …………….. adlı tüfekli askerlerin sayısı savaş zamanında aşırı artıyordu.

Suhte

Vlad

Sekban

Tağşiş

Levend

Açıklama:

CELÂLİ İSYANLARI
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İstanbul’a gelen ilk Cizvit topluluğunun hayata geçirmeye çalıştıkları projeler daha ilk günlerden itibaren Hristiyan âleminin hemen tamamında kıyametler koparttı. Cizvit misyonu faaliyetlerini iki alanda yoğunlaştırdı. İlk düşünceleri, İstanbul Rum Ortodoks Kilisesi’ni ele geçirip tekrar Roma Kilisesi ile birleştirmekti. Bunun için ………………. oldu.

Diğer Hristiyan mezheplerini Osmanlıda yasaklatmak

Genç Rumlar’a ve Ermeniler’e bedelsiz eğitim veren bir okul açmak

Diğer mezhepler Ortodoks ve Protetanları para ile satın almak

İstanbul Rum Ortodoks Kilisesi’ni Papaz ve Rahiplerini tutuklatmak

Bir başka bir Katolik tarikatı olan Fransiskenler’i saf dışı bırakmak

Açıklama:

CİZVİTLER’İN OSMANLI TOPRAKLARINDAKİ FAALİYETLERİ
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Katolikliğin kalesi olan ve “Kilise’nin büyük kızı” sıfatıyla tanınan……………., Cizvit tarikatını 17. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı coğrafyasında etkinleştir-meye, dolayısıyla Katolik âleminde nüfuzunu ve liderliğini pekiştirmeye yönelik bir politika geliştirdi.

İngiltere

Fransa

Avusturya

Roma

Hollanda

Açıklama:

CİZVİTLER’İN OSMANLI TOPRAKLARINDAKİ FAALİYETLERİ
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Avrupa'da Otuz Yıl Savaşları olarak bilinen savaşlar hangi tarihler arasında olmuştur?

1620-1650

1618-1648

1619-1649

1600-1630

1615-1645

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Otuz Yıl Savaşları 1618-1648 tarihleri arasında yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Abaza Mehmed Paşa'nın isyanında kendisini 'sahib-i huruç' ve 'müeyyed min indillah' olduğuna inandıran devlet adamı hangisidir?

Sarıbabazade Abdürrahim

Seyfoğlu Yusuf Paşa

Kalavun Yusuf Paşa

Çerkes Mehmed Paşa

Gürcü Mehmed Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Abaza Mehmed Paşa'nın isyanında kendisini 'sahib-i huruç' ve 'müeyyed min indillah' olduğuna inandıran devlet adamı Sarıbabazade Abdürrahim'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Osmanlı Devleti 1623'ten sonra kaybettikleri toprakları geri almak amacıyla hangi ülke üzerine sefere karar vermiştir?

Lehistan

Kazaklar

İran

Kırım

Macaristan

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
Osmanlı Devleti 1623'ten sonra kaybettikleri toprakları geri almak amacıyla İran üzerine yürümeye karar vermişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

IV. Mehmed'in ilk Veziriazam'ı hangi devlet adamıdır?

Kara Murad

Koca Muslihiddin

Hezarpare Ahmed Paşa

Sofu Mehmed Paşa

Bektaş Ağa

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV. Mehmed'in ilk Veziriazam'ı Sofu Mehmed Paşa'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Abaza Mehmed Paşa İsyanı'na katılan devlet adamları hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Trablusşam Valisi Seyfoğlu Yusuf Paşa- Maraş Beylerbeyi Kalavun Yusuf Paşa

Trablusşam Valisi Seyfoğlu Yusuf Paşa- Çerkes Mehmed Paşa

Maraş Beylerbeyi Kalavun Yusuf Paşa- Çerkes Mehmed Paşa

Gürcü Mehmed Paşa- Maraş Beylerbeyi Kalavun Yusuf Paşa

Çerkes Mehmed Paşa- Gürcü Mehmed Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Abaza Mehmed Paşa İsyanı'na katılan devlet adamları Trablusşam Valisi Seyfoğlu Yusuf Paşa ve Maraş Beylerbeyi Kalavun Yusuf Paşa'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Osmanlı tarihinde verdiği emirle Şeyhülislam'ı idam ettiren ilk padişah hangisidir?

II.Selim

IV.Murad

II.Osman

II.Murad

I.İbrahim

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
Osmanlı tarihinde verdiği emirle Şeyhülislam'ı idam ettiren ilk padişah IV.Murad'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

IV.Murad'ın Revan ve Bağdad seferlerine çıkarken, görevlerini ihmal ettikleri ve kötüye kullandıkları gerekçesi ile idam ettirdiği devlet adamları içerisinde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Beyşehir Sancak Beyi

İznik Kadısı

Erzurum Valisi

Konya Kadısı

Edirne Valisi

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV.Murad'ın Revan ve Bağdad seferlerine çıkarken, görevlerini ihmal ettikleri ve kötüye kullandıkları gerekçesi ile idam ettirdiği devlet adamları içerisinde Edirne Valisi yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 8

IV.Murad öldükten sonra Osmanlı Tahtı'na kim geçmiştir?

II.Osman

I.Mustafa

I.Ahmet

I.İbrahim

IV.Mehmed

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV.Murad öldükten sonra Osmanlı Tahtı'na I.İbrahim geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

IV.Murad, zorbaları teşvik ettiği ve Anadolu'daki isyanlarla ilişkili olarak gördüğü Topal Recep Paşa'yı idam ettirdikten sonra Veziriazamlığa kimi getirmiştir?

Silahdar Ağası Ahmed

Murtaza Paşa

Tabanıyassı Mehmed Paşa

Musahib Musa Çelebi

Hafız Ahmed Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
IV.Murad,Topal Recep Paşa'yı idam ettirdikten sonra VeziriazamlığaTabanıyassı Mehmed Paşa'yı getirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

IV.Murad, Lehistan cephesindeki olayların barış ile halledilmesi sonucunda hangi ülke üzerine sefere çıkmıştır?

Erdel

Kırım

Girit

İran

Malta

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV.Murad, Lehistan cephesindeki olayların barış ile halledilmesi sonucunda İran üzerine sefere çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

IV.Murad, 1633'te İran üzerine sefere çıkmadan önce hangi devlet adamını göndermiştir?

Abaza Mehmed Paşa

Tabanıyassı Mehmed Paşa

Sofu Mehmed Paşa

Murtaza Paşa

Hafız Ahmed Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV.Murad, 1633'te İran üzerine sefere çıkmadan önce Tabanıyassı Mehmed Paşa'yı göndermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Sultan İbrahim'in ilk yıllarında duruma hakim olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Tabanıyassı Mehmed Paşa

Tayyar Mehmed Paşa

Murtaza Paşa

Kemankeş Mustafa Paşa

Zekeriyazade Yahya Efendi

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Sultan İbrahim'in ilk yıllarında duruma hakim olan devlet adamı Kemankeş Mustafa Paşa'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Tarhuncu Ahmed Paşa'nın pek çok kişinin çıkarlarına aykırı tedbirleri yüzünden idam edilmesinden sonra yerine aşağıdaki paşalardan hangisi atanmıştır?

Kara Murad Paşa

Derviş Mehmed Paşa

Melek Ahmed Paşa

Moralı Mustafa Paşa

İbşir Paşa

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Torhuncu Ahmed Paşa'nın pek çok kişinin çıkarlarına aykırı tedbirleri yüzünden idam edilmesinden sonra yerine Derviş Mehmed Paşa atanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

IV.Mehmed'in yerine kardeşi Şehzade Süleyman'ın geçirilmesini amaçlayan komplonun hazırlayıcısı olduğu için idam edilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Köprülü Mehmed Paşa

Abaza Hasan Ağa

Boynueğri Mehmed Paşa

Kadızade Mehmed Efendi

Hocazade Mesud Efendi

Açıklama:

IV. Mehmed’in ilk yıllarında merkez ve taşradaki güç odaklarının mücadelesinin niteliğini ve etkilerini değerlendirebileceksiniz.
IV.Mehmed'in yerine kardeşi Şehzade Süleyman'ın geçirilmesini amaçlayan komplonun hazırlayıcısı olduğu için idam edilen devlet adamı Hocazade Mesud Efendi'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Osmanlılar'la Safeviler'in 1639'da nihai sınırlarının çizilmesini sağlayan antlaşma, hangi antlaşmadır?

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Hotin Antlaşması

Serav Antlaşması

Nasuh Paşa Antlaşması

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV. Murad'ın İstanbul'a dönmesinden sonra Veziriazam Kemankeş Kara Mustafa sefere devam etmiş ve sonuçta Safeviler barış yapmaya mecbur kalmışlardır. Kasr-ı Şirin Antlaşması'yla (1639) iki ülke arasındaki nihai sınır çizilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

IV. Murat döneminin ilk yıllarında Abaza Mehmed Paşa hangi gerekçeyle isyan etmişti?

II. Osman’ın ölümüne yol açanlardan intikam almak.

İran’ın Bağdat’ı almasına sebep olanlardan intikam almak.

Taşrada yerleştirilen yeniçerilerin uğramış olduğu haksızlıkların önüne geçmek

Kendisinin sadaret makamına getirilmemesine karşı tepki göstermesi.

Çocuk yaştaki padişahın tamamen Kösem Sultan’ın etkisi altına girmesine tepki göstermesi.

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Erzurum Valisi Abaza Mehmed Paşa öldürülen II. Osman’ın kanını dava ederek Orta ve Doğu Anadolu’daki kapı kullarını katliama tâbi tuttu.

Doğru Cevap: A

Soru 17

“Sahib-i hurûc” terimi Osmanlı siyaset terminolojisinde hangi anlamda kullanılmıştır?

Kuşatmayı yarma kabiliyeti olan.

Devlet yönetiminde yeni bir buluş ortaya koyan.

Mevcut sisteme, yönetime isyan etmiş bulunan.

Devlet idarecileri arasındaki liyakatsizleri temizleyen.

Padişahın tahta çıkmasında en çok emeği geçen.

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
İsyan edip ayaklanarak idareyi ele geçirmiş olan kimse.

Doğru Cevap: C

Soru 18

“Bu sert ve şiddete dayalı tedbirlerle IV. Murad artık annesi Kösem Sultan’ın vesayetinden de kurtulmuş ve kapıkulu ocakları üzerinde otoritesini tesis etmişti. IV.Murad, ülke yönetimini yeniden düzene sokabilmek için başta Koçi Bey olmak üzere güvendiği kişilerden yapılacak ıslahata dair raporlar istedi. Bu raporlar daha ziyade “kanun-ı kadim”in ihyasını teklif ediyor ve bunun için de kul taifesinin zabtu rabt altına alınmasını, rüşvetin kökünün kazınmasını, mansıpların ehil kişilere verilmesini ve halka adil davranılmasını tavsiye etmekteydi”.Pasajda tırnak içerisinde gösterilen “kanun-ı kadîm” teriminin karşılığı aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Bütün kanunların toplanmış olduğu kitap.

Eskiden beri uyulmakta olan yönetim kuralları.

Eski zamanların ibretlik hikayeleri.

Padişahların hayatlarına dair yazılmış kitap.

Yürürlükten kalkmış eski kanunlar.

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Osmanlı yönetiminin ana kaidelerinden birisi de “Kanun-ı kadim”, yani eskiden beri uygulanmakta olan kanunlara riayettir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

1639 tarihli Kasr-ı Şirin Antlaşması hakkında şıklarda belirtilenlerden hangisi doğrudur?

IV. Murat daha uzun yıllar antlaşmanın koruyucusu olmuş ve yürürlükte kalmasını sağlamıştır.

Bu antlaşmayla Bağdat, yönetim açısından iki ülkenin paylaşımı altında bırakılmıştır.

Antlaşma gereğince Bağdat özerk bir yapıya kavuşturulmuştur.

Antlaşma kısa süreli olmuş ve iki devlet tekrar uzun savaşlar dönemine girmiştir.

Osmanlı-İran devletlerini doğal sınırlarına kavuşturduğundan uzun süre yürürlükte kalmıştır.

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
Kasr-ı Şirin Antlaşması’yla (1639) iki ülke arasındaki (Osmanlı-İran) nihaî sınır çizildi. Sınırın çizilmesinde daha çok son savaşlar sonunda ortaya çıkan durum esas alınmıştır. Bundan sonra her iki ülke de uzun süreli savaşlara girmekten kaçındılar.

Doğru Cevap: E

Soru 20

“Esasen 1600’lerden beri bu tarz sayımlara rastlanır, ama 1642-43 yıllarında yoğun bir tahrir faaliyetinin sonucu olan belgeler arşivlerde bulunmaktadır. Bu tahrirler sonucu tespit edilen haneler, gelir durumlarına göre tasnif edilmiş, her bir kazânın ……….-hâne sayısı tespit edilerek icmal defterlerine kaydedilmiş ve avârız vergisinin daha âdil ve etkili bir şekilde toplanması amaçlanmıştır”.Pasajda noktalı olarak boş bırakılan yere, metnin başı ve devamı da esas alınarak yapılacak değerlendirme sonucu aşağıdaki terimlerden hangisi konulmalıdır?

Timâr

Zeâmet

Defter

Avârız

Mâlik

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Esasen 1600’lerden beri bu tarz sayımlara rastlanır, ama 1642-43 yıllarında yoğun bir tahrir faaliyetinin sonucu olan belgeler arşivlerde bulunmaktadır. Bu tahrirler sonucu tespit edilen haneler, gelir durumlarına göre tasnif edilmiş, her bir kazânın avârız-hâne sayısı tespit edilerek icmal defterlerine kaydedilmiş ve avârız vergisinin daha âdil ve etkili bir şekilde toplanması amaçlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Girit Seferi aşağıdaki padişahlardan hangisi döneminde başlatılmıştır?

IV. Mehmet

İbrahim

IV. Murat

I. Mustafa

II. Osman

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Malta korsanları tarafından ele geçirilip ganimetin bir kısmı Girit valisine verilince Yusuf Paşa ve Cinci Hoca’nın da teşvikiyle Sultan İbrahim, Malta seferi görüntüsü altında, Girit’i almaya karar verdi (1645).

Doğru Cevap: B

Soru 22

… gümrükleri mutfak ve tersane masraşarını denetleyerek suistimali önlemeye çalıştı. Onun zamanında ulemâ arasında da kargaşa çıktı. Veziriazamın bütçe açığını kapatmak için bütün devlet memurlarına irsaliye vergisi koyması, mesken ve değirmenlerden vergi alması büyük tepkilere yol açtı. Ulemâ kesimi, Bahâî Mehmed Efendi’nin şeyhülislâmlığa tayiniyle yatıştırıldı. Taşradaki gelirlerin merkeze daha fazla aktarılması için eyalet gelirlerinin bir kısmının yöneticilere gelir olarak ayrılması, kalanın iltizam usulü kullanılarak salyane olarak merkeze gönderilmesi benimsendi”.Pasajda ifade edilen düzenlemeleri IV. Mehmet döneminde gerçekleştiren Sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Siyavuş Paşa

Kara Murat Paşa

Derviş Mehmet Paşa

Tarhuncu Ahmet Paşa

İpşir Mustafa Paşa

Açıklama:

IV. Mehmed’in ilk yıllarında merkez ve taşradaki güç odaklarının mücadelesinin niteliğini ve etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Ahmed Paşa gümrükleri, mutfak ve tersane masraşarını denetleyerek suistimali önlemeye çalıştı. Onun zamanında …. (soru pasajının devamı).

Doğru Cevap: D

Soru 23

Vak’a-i Vakvakiyye veya Çınar Vak’ası denilen ayaklanmada cesetleri ağaçlara asılanlar hangi sınıftandır?

Yeniçeriler

Kapıkulu sipahileri

İsyancı esnaf temsilcileri

Celaliler

Saray ağaları ve devlet adamları

Açıklama:

IV. Mehmed’in ilk yıllarında merkez ve taşradaki güç odaklarının mücadelesinin niteliğini ve etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Sonunda ayak divânına çıkan hükümdardan durumdan sorumlu gördükleri saray ağaları dahil 30 kişinin idamını talep ettiler. Aşırı baskı altındaki Sultan Mehmed, önce bunların azli ve sürgününü önerdiyse de ısrar eden âsilerin istediği, dârüssaâde ağası ve kapı ağası dahil saray ağalarını öldürtmek zorunda kaldı (4 Mart 1656). Kurtarmak istediği hocası Bilal Ağa ile Hazinedar Yusuf Ağa da isyancılar tarafından bulunarak öldürülmüştür. Öldürülenlerin cesetleri Sultanahmet Meydanı’ndaki bir çınara asıldı. Osmanlı tarihlerinde bu olaya Vak’a-i Vakvakiyye veya Çınar Vak’ası denir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

17. Yüzyılda aklî ilimlerin tahsiline karşı çıkan, bidat saydıkları bir çok adeti haram sayan, selefiyeci dinî anlayışa sahip kimselere verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kadızadeliler

Sivâsîler

Mevlevîler

Kadirîler

Bektaşîler

Açıklama:

IV. Mehmed’in ilk yıllarında merkez ve taşradaki güç odaklarının mücadelesinin niteliğini ve etkilerini değerlendirebileceksiniz.
16. yüzyıl ulemasından Birgivî Mehmed Efendi’nin fikirlerini izleyen Kadızâdeliler aklî ilimlerin tahsiline karşı çıkıyor, musıkî, sema, devran vb. tarikat uygulamalarını, kabir ve türbe ziyaretlerini haram sayıyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Osmanlı tarihinde ilk kez bir şeyhülislam idam ettiren padişah aşağıdakilerden hangisidir?

IV. Mehmet

İbrahim

IV. Murat

I. Mustafa

II. Osman

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
Şeyhülislâm Ahizâde Hüseyin Efendi böyle bir hareketin tehlikelerine dair Kösem Sultan’a bir tezkire yazınca Valide Sultan ilmiye mensuplarının bu konudaki toplantılarında sultanın hal’i meselesini konuştukları şüphesiyle durumu oğluna bildirdi. Bunun üzerine Bursa’daki gezisinden dönüp İstanbul’a gelen sultan şeyhülislâmı azledip Kıbrıs’a sürdü. Ancak kızgınlığı geçmeyen ve gemi henüz Marmara’dayken verdiği bir emirle şeyhülislâmı boğduran IV. Murad ilk kez bir şeyhülislâm idam eden Osmanlı padişahı olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Kâtip Çelebi’nin Kadızâdeliler’den bahsettiği eseridir?

Mizanü’l-hakk fî ihtiyari’l-ehakk

Keşfü’z-zünun

Tuhfetü’l-kibar fî esfari’l-bihar

Düsturü’l-amel-li-ıslahi’l-halel

Levamiü’n-Nur

Açıklama:

IV. Mehmed’in ilk yıllarında merkez ve taşradaki güç odaklarının mücadelesinin niteliğini ve etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Mizanü’l-hakk fî ihtiyari’l-ehakk Kâtip Çelebi'nin Kadızâdeliler’den bahsettiği eseridir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

IV. Mehmed’in ilk yıllarında veziriazamlık yapanlardan idam suretiyle görevden alınanlar aşağıdakilerden hangisinde bir arada verilmiştir?

Derviş Mehmed Paşa- Zurnazen Mustafa Paşa

Kara Murad Paşa-Derviş Mehmed Paşa

Tarhuncu Ahmed Paşa-İbşir Mustafa Paşa

Gürcü Mehmed Paşa-Melek Ahmed Paşa

Tarhuncu Ahmed Paşa-Kara Murad Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
IV. Mehmed’in ilk yıllarında veziriazamlık yapanlardan idam suretiyle görevden alınanlar Tarhuncu Ahmed Paşa ve İbşir Mustafa Paşa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Sultan İbrahim’in son döneminde çıkardığı isyan İbşir Paşa tarafından bastırılan devlet adamı kimdir?

Varvar Ali Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Abaza Hasan Paşa

Seydi Ahmed Paşa

Maanoğlu Fahreddin

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Sultan İbrahim’in son döneminde çıkardığı isyan İbşir Paşa tarafından bastırılan devlet adamı Varvar Ali Paşa'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

IV. Murad’ın İran seferleri sırasında ele geçirip ordu çekildikten sonra kaybettiği şehir hangisidir?

Bağdad

Isfahan

Tahran

Tebriz

Meşhed

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV. Murad’ın İran seferleri sırasında ele geçirip ordu çekildikten sonra kaybettiği şehir Tebriz'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Sultan İbrahim’in ilk veziriazamı aşağıdakilerden hangisidir?

Civan Kapucubaşı Mehmed Paşa

Kara Musa Paşa

Salih Paşa

Hezarpare Ahmed Paşa

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Açıklama:

Sultan İbrahim döneminde devlet otoritesinin tekrar bozulmasını ve Girit seferini açıklayabileceksiniz.
Sultan İbrahim’in ilk veziriazamı Kemankeş Kara Mustafa Paşa'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

IV. Murad’ın Lehistan seferi Lehistan ile hangi ülke arasındaki sorun nedeniyle Lehliler’in barış istemesi yüzünden sona erdirilmiştir?

Avusturya

Rusya

Kırım

Erdel

Eşak

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV. Murad'ın Lehistan seferi, Lehistan ile Rusya arasındaki sorun nedeniyle Lehliler’in barış istemesiyle son bulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 32

IV. Murad devrinde Rumeli’de timar sisteminde yapılan ıslahatı kim yürütmüştür?

Zurnazen Mustafa Paşa

Defterdar Mustafa Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Çerkes Mehmed Paşa

Hüseyin Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
IV. Murad devrinde Rumeli’de timar sisteminde yapılan ıslahatı Hüseyin Paşa yürütmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 33

İsyan eden kapıkullarının talepleri üzerine, IV. Murad’ın kardeşlerini öldürmeyeceğine dair kefil olan şahıslar kimlerdir?

Çerkes Mehmed Paşa-Hüsrev Paşa

Receb Paşa-Şeyhülislâm Yahya

Hüsrev Paşa- Recep Paşa

Receb Paşa-Şeyhülislâm Ahizâde Hüseyin

Tabanıyassı Mehmed Paşa-Murtaza Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
İsyan eden kapıkullarının talepleri üzerine, IV. Murad'ın kardeşlerini öldürmeyeceğine dair kefil olan şahıslar Receb Paşa ve Şeyhülislâm Ahizâde Hüseyin'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Hüsrev Paşa’nın azlinden sonra veziriazam olan ve daha sonra bir ayaklanma sonucu katledilen veziriazam kimdir?

Topal Receb Paşa

Bayram Paşa

Hafız Ahmed Paşa

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Tabanıyassı Mehmed Paşa

Açıklama:

IV. Murad’ın saltanatının ilk yıllarındaki kargaşayı ve sultanın iktidarını sağlamasını tartışabileceksiniz.
Hüsrev Paşa’nın azlinden sonra veziriazam olan ve daha sonra bir ayaklanma sonucu katledilen veziriazam Hafız Ahmed Paşa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

II. Osman’ın kanını öne sürerek isyan eden Abaza Mehmed Paşa’nın hedefinde hangi askerî zümre vardı?

Yeniçeriler

Timarlı sipahiler

Sekbanlar

Akıncılar

Bostancılar

Açıklama:

IV. Murad’ın devlet otoritesini tekrar tesisini ve dönemin önemli hadiselerini açıklayabileceksiniz.
II. Osman'ın kanını öne sürerek isyan eden Abaza Mehmed Paşa'nın hedefindeki askerî zümre Yeniçerilerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 36

II. Osman’ın kanını dava ederek Orta ve Doğu Anadolu’daki kapıkullarını katliama tâbi tutan Erzurum valisi aşağıdakilerden hangisidir?

Topal Receb Paşa

Bayram Paşa

Hafız Ahmed Paşa

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Açıklama:

Erzurum Valisi Abaza Mehmed Paşa öldürülen padişahın kanını dava ederek
Orta ve Doğu Anadolu’daki kapıkullarını katliama tâbi tuttu.

Doğru Cevap: E

Soru 37

17. Yüzyılın ilk yarısında Avrupa'da cereyan eden ve Osmanlılar’ın Avrupa cephesinde kendilerini rahat hissetmelerini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Otuz Yıl Savaşları

Yedi Yıl Savaşları

İspanya Veraset Savaşları

Lehistan Veraset Savaşları

Avusturya Veraset Savaşları

Açıklama:

O sırada Avrupa’da cereyan eden Otuz Yıl Savaşları (1618-1648) dış politika açısından Osmanlılar’ın Avrupa cephesinde kendilerini rahat hissetmelerini sağlamıştı. Öte yandan bu savaşların dinî etkileri Osmanlı topraklarında da hissedildi.

Doğru Cevap: A

Soru 38

IV. Murad'ın devletin otoritesini mutlak şekilde ele geçirmek noktasında ilk faaliyeti olarak ele alınan olay aşağıdakilerden hangisinin idamıyla gerçekleşmiştir?

Silahdar Ağası Ahmed

Topal Receb Paşa

İlyas Paşa

Dürzi Emiri Maanoğlu Fahreddin

Ahizâde Hüseyin Efendi

Açıklama:

İlk fırsatta hem zorbaları teşvik ettiğinden emin olduğu hem de Anadolu’daki isyanlarla ilişkili gördüğü Topal Receb Paşa’yı idam ettirerek (18 Mayıs 1632) Tabanıyassı Mehmed Paşa’yı veziriazamlığa getiren sultanın bu hareketi asileri şaşkına çevirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Osman İmparatorluğu'nda ilk kez bir şeyhülislamı idam eden sultan aşağıdakilerden hangisidir?

I. Ahmed

II. Osman

IV. Murad

I. İbrahim

IV. Mehmed

Açıklama:

Sultan’ın 1633 yılı Aralık ayındaki Bursa
gezisinde yolların tamirindeki ihmali yüzünden İznik kadısını astırması ulema
arasında tepkiyle karşılandı. Şeyhülislâm Ahizâde Hüseyin Efendi böyle bir hareketin tehlikelerine dair Kösem Sultan’a bir tezkire yazınca Valide Sultan ilmiye
mensuplarının bu konudaki toplantılarında sultanın hal’i meselesini konuştukları
şüphesiyle durumu oğluna bildirdi. Bunun üzerine Bursa’daki gezisinden dönüp
İstanbul’a gelen sultan şeyhülislâmı azledip Kıbrıs’a sürdü. Ancak kızgınlığı geçmeyen ve gemi henüz Marmara’dayken verdiği bir emirle şeyhülislâmı boğduran
IV. Murad ilk kez bir şeyhülislâm idam eden Osmanlı padişahı olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Osmanlılar ve Safeviler arasında nihai sınırın çizilmesini ifade eden Kasr-ı Şirin Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1637

1639

1640

1641

1643

Açıklama:

IV. Murad’ın İstanbul’a dönmesinden sonra Veziriazam Kemankeş Kara Mustafa Paşa sefere devam etmiş ve sonuçta Safevîler barış yapmaya mecbur kalmışlardır. Kasr-ı Şirin Antlaşması’yla (1639) iki ülke arasındaki nihaî sınır çizildi.

Doğru Cevap: B

Soru 41

IV. Murad'ın ölümüyle tahta çıkan Sultan İbrahim'in yetersizliğine ve aklî bakımdan dengesizliklerine rağmen ortaya koyduğu dirayetli idare sayesinde bu dönemin nispeten istikrarlı geçmesini sağlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Hafız Ahmed Paşa

Tabanıyassı Mehmed Paşa

Çerkes Mehmed Paşa

Abaza Mehmed Paşa

Açıklama:

İbrahim’in ilk yılları, yeni sultanın yetersizliğine ve aklî bakımdan dengesizliklerine rağmen, Veziriazam Kemankeş Kara Mustafa Paşa’nın dirayetli idaresi sayesinde nispeten istikrarlı geçti.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Girit Adasının tamamının Venedik'ten alınması hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1665

1667

1669

1670

1672

Açıklama:

Osmanlı-Venedik ilişkilerinde IV. Murad devrinde bozulmalar başlamış ve Kemankeş Kara Mustafa Paşa’nın sadareti döneminde, bir korsan yatağı hâline gelen Girit’e karşı sefer hazırlıkları başlamıştı. Venedikliler’in barış girişimleri sonuç
vermiş ve savaşın önüne geçilmişti. Mamafih, mazul Kızlarağası Sümbül Ağa ile
Mekke kadılığına yeni atanan Bursalı Mehmed Efendi’nin de içinde bulunduğu
kalyon Girit yakınlarında Malta korsanları tarafından ele geçirilip ganimetin bir
kısmı Girit valisine verilince Yusuf Paşa ve Cinci Hoca’nın da teşvikiyle Sultan İbrahim, Malta seferi görüntüsü altında, Girit’i almaya karar verdi (1645). Osmanlılar Hanya’yı aldılar ama, adanın en önemli kenti Kandiye dahil Girit’in geri kalan
kısmının Venedik’ten alınması ancak 1669’da gerçekleşebildi.

Doğru Cevap: C

Soru 43

1649 ile 1656 yılları arasında görev yapmış olan 13 sadrazam içerisinde görevini bırakma nedeni doğal yoldan ölüm olan tek sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Gürcü Mehmed Paşa

Melek Ahmed Paşa

Kara Murad Paşa

Sofu Mehmed Paşa

Siyavuş Paşa

Açıklama:

Küçük yaştaki padişahın tahta geçmesinde aktif rol oynayan eski yeniçeri kethüdası Kara Murad Ağa (daha sonra Paşa) ile diğer ağaları devlet yönetimine, Büyük
Valide Kösem Sultan da saraya egemendi. Özellikle Köprülü Mehmed Paşa’nın
sadaretine kadar geçen süre zarfında veziriazamlar sıkça değişti. Bu dönemdeki
veziriazamlar ve görevden ayrılış sebepleri şunlardır:
Sofu Mehmed Paşa, 7 Ağustos 1648-21 Mayıs 1649, azil; Kara Murad Paşa, 21-
Mayıs 1649-5 Ağustos 1649, istifa; Melek Ahmed Paşa, 5 Ağustos 1650-21 Ağustos
1651, azil; Siyavuş Paşa, 21 Ağustos 1651-30 Ekim 1651, azil; Gürcü Mehmed Paşa,
30 Ekim 1651-20 Haziran 1652, azil; Tarhuncu Ahmed Paşa, 20 Haziran 1652-21
Mart 1653, idam; Derviş Mehmed Paşa, 21 Mart 1653-21 Ekim 1654, azil; İbşir
Mustafa Paşa, 21 Ekim 1654-11 Mayıs 1655, idam; Kara Murad Paşa (ikinci kez),
11 Mayıs 1655-19 Ağustos 1655, istifa; Süleyman Paşa, 19 Ağustos 1655-27 Şubat
1656, istifa; 27 Şubat 1656-4 Mart 1656 arasında sadaret mührü Girit’te serdar olan
Deli Hüseyin’e gönderilmiş, sadaret kaymakamı olarak görevlendirilen Zurnazen
Mustafa Paşa, Deli Hüseyin veziriazam olamadan sadarete getirilmişti; Zurnazen
Mustafa Paşa, 4 Mart 1656-4 Mart 1656, azil; Siyavuş Paşa (ikinci kez), 4 Mart
1656-26 Nisan 1656, ölüm; Boynueğri Mehmed Paşa, 26 Nisan-1656-15 Eylül
1656, azil. Görüldüğü üzere takriben 8 yılda 13 kez veziriazam değişikliği vuku
bulmuştur. Bunlardan sadece bir tanesi doğal ölümle meydana gelirken iki veziriazam idam edilmiş, 3 değişiklik istifa, diğerleri ise azil yoluyla gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Komutası altındaki Osmanlı donanması ile Çanakkale Boğazı’nda Venedik donanmasını yenerek boğazın Osmanlı gemilerine açılmasını sağlayan, ardından Venedik filosunu Değirmenlik (Milos) Adası önünde bir defa daha mağlup ederek Girit’e yardım götürmeyi başaran ve bu başarıların sonucunda İstanbul’da ekonomik hayatın normale dönmeye başlamasını sağlayan Osmanlı Kaptanıderya'sı aşağıdakilerden hangisidir?

Kara Murad Paşa

Tarhuncu Ahmed Paşa

Siyavuş Paşa

Gürcü Mehmed Paşa

Derviş Paşa

Açıklama:

Kaptanıderya Kara Murad Paşa kumandasındaki Osmanlı donanması Çanakkale
Boğazı’nda Venedik donanmasını yenerek boğazın Osmanlı gemilerine açılmasını sağladı; bu arada İstendil (Tinos) Adası’nı vurdu, Venedik filosunu Değirmenlik (Milos) Adası önünde bir defa daha mağlup ederek Girit’e yardım götürmeyi başardı. Bu başarılar sonunda İstanbul’da ekonomik hayat normale dönmeye başladı.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kâtip Çelebi’nin Kadızâdeliler’den bahsettiği eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Levamiü’n-Nur

Tuhfetü’l-kibar fî esfari’l-bihar

Düsturü’l-amel-li-ıslahi’l-halel

Mizanü’l-hakk fî ihtiyari’l-ehakk

Keşfü’z-zünun

Açıklama:

Dönemin tanıklarından Kâtib Çelebi, bu iki zümre arasında tartışma konusu
olan meseleleri ele aldığı “Mizanü’l-Hakk fî ihtiyari’l-ehakk” (En Doğruyu Seçmede Hak Terazisi) adlı eserinin sonlarında sultana düşen görevin bu iki gruptan birinin üstün gelmesine yol verilmemesi olduğunu, zira geçmişte bu türlü
taassup kavgasından çok fesatlar vuku bulduğunu vurgular.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Abaza Mehmed Paşa’nın isyanında, kendisini Allah tarafından desteklenen kişi olduğuna inandıran Şeyh aşağıdakilerden hangisidir?

Muhammed İskilibi

Sarıbabazâde Abdürrahim

Baba Yusuf Seferhisari

Halimi Çelebi

Süleyman Amidi

Açıklama:

Abaza Mehmed Paşa’nın isyanında, kendisini sâhib-i huruc ve müeyyed min indallah (Allah tarafından desteklenen bir kişi) olduğuna inandıran Sarıbabazâde Abdürrahim’dir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İznik kadısının idamı üzerine tepki gösteren ve bir tezkire yazdıran Şeyhülislam Ahizade Hüseyin Efendi’ye Osmanlı tarihinde ilk kez idam cezası veren ve uygulatan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

IV. Murad

II. Osman

III. Mehmed

I. Ahmed

I. Mustafa

Açıklama:

İznik kadısının idamı üzerine tepki gösteren ve bir tezkire yazdıran Şeyhülislam Ahizade Hüseyin Efendi’yi verdiği bir emirle boğduran IV. Murad ilk kez bir şeyhülislâm idam eden Osmanlı padişahı olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

16. yüzyılda yazılan, içeriğinde rüşvetin önüne geçilmesi, kanunlara riayet edilmesi gibi konulara değinilen yazarı tespit edilememiş eser aşağıdakilerden hangisidir?

Kitâb-ı Lütuf

Kitâb-ı Bahriye

Kitâb-ı Müstetâb

Kitâb-ı Güzide

Kitâb-ı Cihannuma

Açıklama:

16. yüzyılda yazılan, içeriğinde rüşvetin önüne geçilmesi, kanunlara riayet edilmesi gibi konulara değinilen yazarı tespit edilememiş eser Kitâb-ı Müstetâb'tır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

IV. Murad’ın sert ve tavizsiz ıslahat anlayışı sonucu Mevlana Celaleddin Rumi soyundan gelmesine rağmen hakkındaki suistimal şikayetleri üzerine idam cezası verilen ancak veziriazam, şeyhülislam ve silahdarın ricaları üzerine affedilerek İstanbul'a sürgün edilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Çelebi

Ahmed Çelebi

Mustafa Çelebi

Nasreddin Çelebi

Bekir Çelebi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 50

IV. Murad’ın Bağdat'ın tekrar Osmanlı yönetimine girmesi ile sonuçlanan seferi sonrasında 1639 tarihinde yapılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Bucaş Antlaşması

Nasuh Paşa Antlaşması

Ferhat Paşa Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Açıklama:

IV. Murad’ın Bağdat'ın tekrar Osmanlı yönetimine girmesi ile sonuçlanan seferi sonrasında 1639 tarihinde yapılan antlaşma Kasr_ı Şirin Antlaşmasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Sultan İbrahim’in veziriazam Mustafa Paşa'nın yerine getirdiği ve hükümdarı rüşvete alıştırdığından şikayet edilen veziriazam aşağıdakilerden hangisidir ?

Şam Valisi Civan Kapucubaşı

Halep Valisi Nasuhpaşazade

Silahdar Mustafa Paşa

Tayyar Mehmed Paşa

Kara Mustafa Paşa

Açıklama:

Dönemin kaynaklarında, Sultan İbrahim’in Mustafa Paşa'nın yerine veziriazam yaptığı Şam Valisi Civan Kapucubaşı Mehmed Paşa'nın hükümdarı rüşvete alıştırdığından şikâyet edilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Sultan İbrahim’in Girit seferinden yeterli ganimetle dönmemesi üzerine idam ettirdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Yusuf Paşa

Sultanzade Mehmed Paşa

Hazerpare Ahmed Paşa

Varvar Ali Paşa

Açıklama:

Sultan İbrahim’in Girit seferinden yeterli ganimetle dönmemesi üzerine idam ettirdiği isim Yusuf Paşa'dır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Venedikliler ile yürütülen sefer başarısızlığı ve aklî dengesindeki sorunlar nedeniyle 1648 yılında tahttan indirilen Sultan İbrahim’in yerine tahta çıkan IV. Mehmed’in tahta çıktığındaki yaşı aşağıdakilerden hangisidir ?

Açıklama:

Venedik’e karşı başarısızlık ve akli dengesizliği yüzünden hazineyi akıl almaz işlerle boşaltması sebebiyle Sultan İbrahim 1648’de Valide Kösem Sultan, kapıkulu ve devlet ileri gelenleri ve ulemanın ittifakıyla tahttan indirilmiş ve yerine henüz 7 yaşını doldurmamış oğlu Mehmed tahta çıkarılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

IV. Mehmed’in tahta çıkışı sonrası Köprülü Mehmed Paşa sadaret makamına gelene kadar geçen 8 senede kaç veziriazam değişikliği meydana gelmiştir ?

Açıklama:

IV. Mehmed’in tahta çıkışı sonrası Köprülü Mehmed Paşa sadaret makamına gelene kadar takriben 8 yılda 13 kez veziriazam değişikliği vuku bulmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 55

Kaptanıderya Kara Murad Paşa komutasında Çanakkale Boğaz’ında Venedik donanmasının mağlup edilmesi ve boğazın tekrar Osmanlı gemilerine açılması aşağıdaki hangi veziriazam döneminde gerçekleşmiştir?

Gürcü Mehmed Paşa

İbşir Mustafa Paşa

Tarhuncu Ahmed Paşa

Derviş Mehmed Paşa

Zurnazen Mustafa Paşa

Açıklama:

Kaptanıderya Kara Murad Paşa komutasında Çanakkale Boğaz’ında Venedik donanmasının mağlup edilmesi ve boğazın tekrar Osmanlı gemilerine açılması veziriazam Derviş Mehmed Paşa'nın döneminde gerçekleşmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Sert ve şiddete dayalı tedbirlerle IV. Murad otoritesini tesis etmişti. IV. Murad, ülke yönetimini yeniden düzene sokabilmek için başta Koçi Bey olmak üzere güvendiği kişilerden yapılacak ıslahata dair raporlar istedi. Bu raporlar daha ziyade “kanun-ı kadim”in ihyasını teklif ediyordu. Aşağıdakilerden hangisi “Kanun-ı Kadim”in gerçekleşmesi için gerektiği belirtilen tavsiyeler arasında değildir.

kul taifesinin zabt u rabt altına alınmasını

rüşvetin kökünün kazınmasını

mansıpların ehil kişilere verilmesini

halka adil davranılmasını

İltizamın kaldırılması

Açıklama:

IV. Murad’ın Islahat Siyaseti
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Yazarını tespit edemediğimiz ………………………adlı eserde kanun-ı kadime riayet ve rüşvetin kökünün kazınması temelinde ıslahat yapılması savunulmaktaydı.

Kitâb-ı Usul

Kitâb-ı Müstetâb

Kitâb-ı Münşeat

Kitâb-ı Dürerü’l Gürer

Kitâb-ı Mülteka

Açıklama:

IV. Murad’ın Islahat Siyaseti
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

IV. Murad ülkede nizam ve asayişi şiddet ve idamlarla sağlamaya çalışırken bundan ulema dahil toplumun bütün kesimleri nasibini almış ve o arada fitne ve bozgunculuk kaynağı olarak görülen ………………………. kapatılarak tütün içilmesi de yasaklanmıştır.

Matbaalar

Dergahlar

Kahvehaneler

Bozahaneler

Mevlevihaneler

Açıklama:

IV. Murad’ın Islahat Siyaseti
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Lehistan cephesindeki olayların halledilmesi sonucunda (1634) rahatlayan IV. Murad, İran seferine çıktı. IV. Murad askerî açıdan önemli bir mevkide bulunan …………………..kalesini fethetmişti(1635).

Revan

Tebriz

Bağdad

İsfahan

Urfa

Açıklama:

Revan ve Bağdad Seferleri
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sultan İbrahim’in ilk yılları, yeni sultanın yetersizliğine ve aklî bakımdan dengesizliklerine rağmen, Veziriazam ……………………’nın dirayetli idaresi sayesinde nispeten istikrarlı geçti.

Tayyar Mehmed Paşa

Kemankeş Kara Mustafa Paşa

Murtaza Paşa

Küçük Ahmed Paşa

Topal Receb Paşa

Açıklama:

SULTAN İBRAHİM DÖNEMİ: İSTİKRARDAN KAOSA
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Osmanlı-Venedik ilişkilerinde IV. Murad devrinde bozulmalar başlamış ve bir korsan yatağı hâline gelen………………………’a/e karşı sefer hazırlıkları başlamıştı.

Sakız

Girit

Kıbrıs

Preveze

Dalmaçya

Açıklama:

Girit Seferi
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Osmanlılar Hanya’yı aldılar ama, adanın en önemli kenti Kandiye dahil Girit’in geri kalan kısmının Venedik’ten alınması ancak ………’da/de gerçekleşebildi.

1667

1668

1669

1670

1671

Açıklama:

Girit Seferi
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Devlete ait arazilerden padişahın annesi, kadın ve kızlarına tahsis edilen gelirin adı aşağıdakilerden hangisidir ?

İcmal

Başmaklık

Pişgeh

Miri

Müsadere

Açıklama:

Tarhuncu Ahmed Paşa’nın Veziriazamlığı
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

20 Haziran 1652 de veziriazam yapılan ……………………………kötü hasat yılları ve veba salgınına tesadüf eden bu dönemde İstanbul’daki kıtlıkla da baş etmek zorundaydı. Veziriazam, bütçe harcamalarını kısarak çare bulmayı deneyen politikaları yüksek görevlilerin tepkisini çekti. bütün devlet memurlarına irsaliye vergisi koyması, mesken ve değirmenlerden vergi alması vb. uygulamaları büyük tepkilere yol açtı. IV. Mehmed tahttan indireceği yönündeki, saray çevresindeki hasımlarının çıkardığı söylentiler de çıkartılınca 21 Mart 1653’te öldürüldü.

Siyavuş Paşa

Tarhuncu Ahmed Paşa

Derviş Mehmed Paşa

Kara Murad Paşa

Melek Ahmed Paşa

Açıklama:

Tarhuncu Ahmed Paşa’nın Veziriazamlığı
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

IV. Murad devrinde Kadızâde Mehmed Efendi’nin, müteakip devirlerde de Üstüvanî Mehmed Efendi gibi kişilerin önderliğinde tasfiyeci görüşlere sahip bir vaizan grubu bid’atlere (dine sonradan eklenen yeniliklere), tekkelere ve Kur’an’ın makamla okunmasına karşı bir mücadeleye giriştiler. IV. Mehmed devrindeki otoritesizlikten yararlanarak tekkeleri yıkmaya ve bid’atleri kaldırmaya girişen bu hareket aklî ilimlerin tahsiline karşı çıkıyor, musıkî, sema, devran vb. tarikat uygulamalarını, kabir ve türbe ziyaretlerini haram sayıyordu. Söz konusu hareketin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Naibanlar

Vaizanlar

Kadızadeliler

Sivasiler

Mizancılar

Açıklama:

KADIZÂDELİLER
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Fazıl Ahmed Paşa'nın 1676'da ölümü üzerine yerine kim sadrazam olarak geçmiştir?

Köprülü Mehmed Paşa

Melek Ahmed Paşa

Vani Mehmed Efendi

Boynueğri Mehmed Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Açıklama:

Fransa’nın 17. yüzyılda Osmanlı’yla karşı savaştığını ve Türkiye’yi işgal planları yaptığını tartışabileceksiniz.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Doğru Cevap: E

Soru 2

Avusturya'nın 1664 yılında imzaladığı hangi antlaşma ile Erdel'den çekilmesi sonucu Osmanlı fetihlerini tamamlamıştır?

Bucaş Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Avusturya'nın 1664 yılında imzaladığı Vasvar Antlaşması ile Erdel'den çekilmesi sonucu Osmalı fetihlerini tamamlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

- “Köprülü’nün sadaret görevini kabul etmek için şartları şunlardı: Huzura ne telhis ederse kabul edilecek, bütün tayin ve azilleri kendisi yapacak, devlet ileri gelenlerinden birinin teşvikiyle icraatına karışılmayacak ve padişah sadrazamla ilgili çıkarılacak olumsuz söylentilere itibar etmeyecekti”. Soru: Pasajdaki ifadelere göre Köprülü Mehmet Paşa bu tür isteklerde bulunarak aşağıdaki şıklarda belirtilen hangi hedefe ulaşmak istiyordu?

Diğer güç odaklarıyla birlikte anlaşma içerisinde görev yapmak istiyordu.

Daha önceki sadrazamlara verilen hakların kendisine de verilmesini istiyordu.

Hırslı bir devlet adamıydı ve bütün gücü kendi menfaatleri için kullanmak istiyordu.

Devleti içinde bulunduğu kötü durumdan çıkarmak için bağımsız hareket edebilme yetkisi istiyordu.

Olağanüstü yetkileri üzerinde toplayarak padişahı kontrolü altına almak istiyordu.

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Seleflerinden daha geniş yetkilere sahip olmadan devlette devam eden düzensizliği ortadan kaldıramaz ve Çanakkale Boğazı’nı abluka altına alan Venedikliler’i yenemezdi.

Doğru Cevap: D

Soru 4

- “Köprülü Mehmed Paşa, 1656’da sadrazam olunca ilk işinin bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek olduğunu biliyordu. Köprülü, devlet otoritesini tesis etmeye çalışırken, IV. Murad devrinden itibaren İstanbul’da büyük bir güç hâline gelen ……………. onun sadrazamlığının ilk günlerinde aleyhtarlarını sindirmek ve devlet yönetiminde söz sahibi olmak için harekete geçtiler. ……………. yeni sadrazamdan şunları istiyorlardı: İstanbul’daki bütün tekkeleri yıkıp, buraların şeyh ve dervişlerine imanlarını tazelemelerini teklif etmek ve kabul etmeyenleri öldürmek; padişahın huzuruna çıkarak, Peygamber’den sonra ortaya çıkmış bütün bid’atların kaldırılmasını istemek; Padişahların ve ailelerinin yaptırdığı, selâtin camilerinin minarelerinin biri dışındakileri yıkmak. Soru: Metinde boş bırakılan iki yere metnin anlamına ve tarihlendirmeye dayalı olarak aşağıdaki isimlerden hangisi koyabiliriz?

Kadızâdeliler

Sivâsîler

Nakşibendîler

Mevleviler

Bektaşiler

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
“Köprülü Mehmed Paşa, 1656’da sadrazam olunca ilk işinin bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek olduğunu biliyordu. Köprülü, devlet otoritesini tesis etmeye çalışırken, IV. Murad devrinden itibaren İstanbul’da büyük bir güç hâline gelen (Kadızadeliler) onun sadrazamlığının ilk günlerinde aleyhtarlarını sindirmek ve devlet yönetiminde söz sahibi olmak için harekete geçtiler. (Kadızadeliler) yeni sadrazamdan şunları istiyorlardı: İstanbul’daki bütün tekkeleri yıkıp, buraların şeyh ve dervişlerine imanlarını tazelemelerini teklif etmek ve kabul etmeyenleri öldürmek; padişahın huzuruna çıkarak, Peygamber’den sonra ortaya çıkmış bütün bid’atların kaldırılmasını istemek; Padişahların ve ailelerinin yaptırdığı, selâtin camilerinin minarelerinin biri dışındakileri yıkmak.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Köprülü Mehmet Paşa’nın sadarete getiriliş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1652

1654

1656

1658

1660

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Köprülü Mehmed Paşa, 1656’da sadrazam olunca ilk işinin bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek olduğunu biliyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 6

1669 tarihinde Kandiye’nin feth edilmesi Osmanlı Devleti açısından ne anlama geliyordu?

Venedik’in Akdenizdeki bütün deniz faaliyetlerine son vermişti.

Osmanlı Devleti Girit Adası’nı tamamen eline geçirmişti.

Girit Adası’nda ilk defa bir kale ele geçirilmişti.

Osmanlı donanması için ilk defa güvenli bir sığınak elde edilmişti.

Mora’nın ele geçirilmesi artık daha kolay gerçekleşecekti.

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Fransa, Papalık ve Malta kuvvetlerinin mağlup edilmesi, ardından da kalenin muhasarasının şiddetlendirilmesiyle Venedikliler artık dayanamayacaklarını anladılar. Barış görüşmeleri başladı ve 1669 Eylül’ünün başlarında antlaşma imzalandı. 27 Eylül’de ise Kandiye Osmanlılar’a teslim edildi. “Böylece yaklaşık 25 yıldır sürüp giden savaşlar sona ermişti”.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Kamaniçe’nin fethi, Osmanlılar için aşağıdaki şıklardan hangisindeki anlamı ifade ediyordu?

Bu fetihle Osmanlı Devleti batıda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Padişahların ordunun başında bulunduğu son seferdir.

Sultan İbrahim’in saltanatı boyunca gerçekleştirilmiş tek seferdir.

Osmanlı Devleti bu fetihten sonra batı cephesinde bir daha savaş kazanamadı.

Duraklama dönemine girdiği iddia edilen dönemde Osmanlılar Kamaniçe gibi birkaç küçük kale alabildiler.

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
1672 Bucaş Antlaşması ile Osmanlı’nın batıda en geniş sınırlarına ulaştı … (Sıra sizde 3)

Doğru Cevap: A

Soru 8

24 Temmuz 1660’da gerçekleşen yangın İstanbul’da nerede çıkmıştı?

Topkapı’da Surdışı’nda çıkmış bölgedeki bütün mahallelere sirayet etmişti

Bayezit’de Eski Saray’da çıkmış, sarayı tamamen yakmıştı.

Topkapı Sarayı’nda çıkmış ve sarayın büyük bölümü yanmıştı.

Ayazma Kapısı dışında başlayan yangın Suriçi’nin üçte birini yok etmişti.

Eyüpte çıkan yangın semtin üçte birini yok etmişti.

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
İstanbul’un üçte birini viraneye çeviren büyük yangın 24 Temmuz 1660’da meydana geldi. Ayazma Kapısı dışında peyda olan yangın derhal sur içine sıçradı. Bâyezid, Süleymaniye, Şehzadebaşı, Fatih, Molla Gürâni, Uzun Çarşı, Mahmutpaşa, Hocapaşa, Tahtakale, Sultanahmet, Nişanca ve Unkapanı gibi şehrin müreffeh semtleri alevlere kurban gitti.

Doğru Cevap: D

Soru 9

“(……… ……..) Paşa, Köprülü’nün Erdel seferi davetine uymadığı gibi, padişahtan, sadrazamı azletmesini istedi. Bu isteği kabul edilmeyince Anadolu’da büyük bir Celâli isyanı başlattı. Celâliler, Bursa’ya varınca şehir kadısı ve eşrafından birkaç kişiyi Edirne’de bulunan padişaha gönderip, isteklerinin kabulünü istediler. Ancak IV. Mehmed, hepsini katledeceği yönünde ağır bir cevap verdi. Padişah, daha sonra Celâlilerin mektuplarını Erdel seferinde olan sadrazama göndertti”. Soru: Metindeki ipuçlarını dikkate aldığımızda parantez içerisinde boş bırakılan yere aşağıdaki isimlerden hangisi konulmalıdır?

Topal Recep

Merzifonlu Mustafa

Abaza Hasan

Köprülü Ahmed

Kara Mustafa

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
(Abaza Hasan) Paşa, Köprülü’nün Erdel seferi davetine uymadığı gibi, padişahtan, sadrazamı azletmesini istedi. Bu isteği kabul edilmeyince Anadolu’da büyük bir Celâli isyanı başlattı. Celâliler, Bursa’ya varınca şehir kadısı ve eşrafından birkaç kişiyi Edirne’de bulunan padişaha gönderip, isteklerinin kabulünü istediler. Ancak IV. Mehmed, hepsini katledeceği yönünde ağır bir cevap verdi. Padişah, daha sonra Celâlilerin mektuplarını Erdel seferinde olan sadrazama göndertti.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Köprülü Mehmet Paşa’nın sadareti döneminde İstanbul Rum patriki Partenios’un idam edilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisi idi?

Patrikhanede isyancı Rumları saklamak.

Vatikan ile gizlice irtibata geçmek.

Patrikhaneyi devlet denetimine açmamak.

Patrikhaneyi devletten bağımsız hale getirmeye çalışmak.

Eflak voyvodasının isyanına destek vermek.

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Osmanlı İmparatorluğu’nun geçirdiği sarsıntıyı fırsat bilen Rum Patriği III. Partenios, isyan eden Eflak Voyvodası Konstantin ile temasa geçmişti. Eflak voyvodasına mektup yazıp, Osmanlı İmparatorluğu aleyhine birtakım tertipler içerisine girmişti. Patriğin voyvodaya gönderdiği, ancak Osmanlı yönetimi tarafından elegeçirilen mektupta şu ifadeler yer alıyordu: “İslam devrinin müddetinin tamamlanmasına az kalmıştır. Hristiyanlık tekrar âlemi tutacaktır. Ona göre tedarikte olasınız. Pek yakında bütün vilayetler Hristiyanlar’ın eline girip, haç ve çana mensup olanlar İslâm memleketlerine sahip olacaklardır”.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Köprülü Mehmet Paşa sadaretinin ilk döneminde mali tedbirleri aldıktan sonra hangi devletin donanmasına savaş açtı?

Fransa

İspanya

İngiltere

Rusya

Venedik

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Köprülü Mehmed Paşa, masrafları kısıp, hazineye girmesi gereken paraları emniyet altına alarak bütçeyi denkleştirdi. Kendi durumunu emniyet altına aldıktan sonra Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını kaldırmak için harekete geçti. Sadrazamın komutasında 1657 Haziran’ında İstanbul’dan hareket eden donanma ve kara askeri Çanakkale Boğazı’na ulaştı. Sadrazam yolda askerlerin yoklamasını yaptırarak, bulunmayanları ordudan çıkartmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 12

“Dönme” olarak adlandırılan Sabatay Sevi’ye bağlı grubun temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Selanik bölgesini kendilerine yerleşim yeri seçmiş Yahudiler.

Müslüman görünüp gizlice Yahudi dinine bağlı kalanlar.

Hristiyanlığı tercih etmiş Yahudiler.

İslam dinine inanırken sonradan Yahudiliği seçenler.

İstanbul’da kendilerine tahsis edilmiş semtlerde yaşayan Yahudiler.

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Osmanlı yetkilileri, 1672’nin sonlarında Müslüman olduğunu zannettikleri Sabetay Sevi’nin İstanbul’da Kuruçeşme’de yine eski müritlerinden bir kısmını toplayarak, ayinler yaptığını haber aldılar. Sabetay Sevi hapsedildi. Yapılan yargılamanın ardından Sabetay, 1673’ün Ocak ayında Adriyatik kıyılarındaki Dulcigno’ya (Ülgün) sürüldü. Eylül 1675’te Ülgün’de öldü. Taraftarları mesihlerinin ölümünden sonra da efendilerine bağlı kalmaya devam ettiler. “Dönme” diye adlandırılan bu grup, uzun süre toplum içerisinde Müslüman görünürken, kendi içlerinde inançlarını muhafaza ettiler.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Avusturya’nın galip geldiği hâlde Fazıl Ahmed Paşa’nın diplomatik ve askerî faaliyetleri sayesinde Osmanlı’nın fetihlerini tanıdığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Vasvar Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Buçaş Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Vasvar Antlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlı tarihinde, Peygamberimiz’in döneminden sonra çıkan tüm bid’atları kaldırmak isteyenlerin sebep olduğu olaya ne isim verilir?

Çınar Vak’ası

Edirne Vak’ası

Sabetay Sevi ve Dönmelik

Vak’a-yı Vakvakiye

Kadızâdeliler Olayı

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
Kadızâdeliler Olayı

Doğru Cevap: E

Soru 15

I- Kandiye’nin Fethi II- Uyvar’ın Fethi III- Bucaş Antlaşması IV- Vasvar Antlaşması Aşağıdaki şıklardan hangisinde yukarıdaki olayların kronolojik sırası doğru olarak verilmiştir?

I-II-III-IV

II-IV-I-III

I-III-IV-II

IV-III-II-I

III-IV-II-I

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa’nın devlet otoritesini nasıl kurduğunu değerlendirebileceksiniz.
II-IV-I-III

Doğru Cevap: B

Soru 16

Fethedilmesiyle 25 yıl süren Girit kuşatması’nın tamamlanmasını sağlayan kalenin adı ve dönemin sadrazamı hangi şıkta doğru olarak eşleştirilmiştir? (Sadrazam, Kale)

Köprülü Mehmed Paşa, Kamaniçe

Fazıl Ahmed Paşa, Kandiye

Siyavuş Paşa, Çehrin

Köprülü Mehmed Paşa, Kandiye

Fazıl Ahmed Paşa, Kamaniçe

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Fazıl Ahmed Paşa, Kandiye

Doğru Cevap: B

Soru 17

Rusya’nın üzerine 1678’de yapılan seferin adı nedir?

Uyvar Seferi

Lehistan Seferi

Çehrin Seferi

Podolya Seferi

Ukrayna Seferi

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Çehrin Seferi

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi 17. yüzyılda Osmanlı’nın hâlâ eski gücünü koruduğuna doğrudan delil olamaz?

Çehrin Seferi

Venedik’in Çanakkale Ablukası

Sengotar Savaşı

Girit Kuşatması

Kamaniçe Kuşatması

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Venedik’in Çanakkale Ablukası

Doğru Cevap: B

Soru 19

Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması, hangi kalenin fethinin ardından imzalandı?

Eğri Kalesi

Kandiye Kalesi

Kamaniçe Kalesi

Çehrin Kalesi

Uyvar Kalesi

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Kamaniçe Kalesi

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Osmanlı’ya karşı gerçekleştirilen Kandiye savunmasına katılmamıştır?

İngiltere

Malta

Fransa

Papalık

Venedik

Açıklama:

Fransa’nın 17. yüzyılda Osmanlı’yla karşı savaştığını ve Türkiye’yi işgal planları yaptığını tartışabileceksiniz.
İngiltere

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Osmanlı tarihinde tahta çıkan en genç padişah IV. Mehmed idi.
II. IV. Mehmed'in annesi Turhan Sultan, Kösem Sultan'ı devre dışı bırakmıştı.
III. IV. Mehmed saltanatının ilk yıllarında birden çok defa sadrazam değişikliği olmuştu.
Yukarıdakilerden hangisi IV. Mehmed padişahlığı dönemi ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dördüncü Mehmed Osmanlı tarihinde en küçük yaşta tahta çıkan Osmanlı padişahıydı. Babasının tahttan indirilmesi üzerine 6 yaşındayken 8 Ağustos 1648’de tahta çıkmıştı. IV. Mehmed’in annesi Turhan Sultan, en önemli rakibi Kösem Sultan’ı ortadan kaldırıp, devleti düzeltmek için oldukça çabalamıştı. Ancak ne yaparsa yapsın devlet otoritesini kuramamıştı. IV. Mehmed’in saltanatının ilk yıllarında 14 defa sadrazam değişikliği yapmasına rağmen bir sonuç alınamamıştı. Verilen üç seçenek de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

I. 80 yaşındaydı.
II. Turhan Sultan'ın son umuduydu.
III. Kariyeri başarılarla doluydu.
Yukarıdakilerden hangileri Köprülü Mehmed Paşa ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

80 yaşındaki Köprülü Mehmed Paşa, bir görevi olmadan Köprü’de (Vezirköprü) otururken dostları Reisülküttap Mehmed Efendi ve Mimarbaşı Kasım Ağa valide sultanı, onun devleti içinde bulunduğu durumdan kurtaracak kişi olduğuna inandırarak, paşayı sadrazamlığa getirmeye ikna ettiler. Köprülü Mehmed Paşa’nın kariyeri başarılarla dolu değildi, ancak Turhan Sultan son bir umut olarak paşayı denemeye karar vermişti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

I. IV Murad döneminde İstanbul camilerinin çoğunun kontrolünü ele geçirdiler.
II. IV. Mehmed katında itibar sahibi olmuşlardı.
III. Köprü Mehmet Paşa, kontrolü tahta geri almak için oldukça sıkı çalıştı.
Yukarıdakilerden hangileri Kadızadeliler hakkında doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kadızâdeliler, IV. Murad döneminde İstanbul camilerinin çoğunun kontrolünü ellerine geçirdiler. Osmanlı yöneticileri, Kadızâdeliler’in dini telkinlerini, halka sıkıntılarını unutturacak geçici bir vasıta gibi görmüştü. Özellikle IV. Mehmed katında itibar sahibi olmuşlardı. Köprülü Mehmed Paşa, 1656’da sadrazam olunca ilk işinin bozulan devlet otoritesini yeniden tesis etmek olduğunu biliyordu. Üç seçenek de doğru olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

I. Küçük Mehmed önemli bir rol oynamıştır.
II. Yeniçeriler yardıma gelmemiştir.
III. Mocegino seferde başarılı olamamıştır.
Yukarıdakilerden hangileri, Venedik askerlerinin Çanakkale'ye saldırması ile ilgili doğru olarak verilmiştir?
Köprülü Mehmed Paşa, Çanakkale'yi karargah yaptıktan sonra Venedikleri sürmek istemişti. Küçük Mehmed ve bir grup asker Venediklilere ait gemilere saldırı düzenlemiş ve esir Osmanlı askerlerini kurtarmıştı. Ancak yetersiz sayıda oldukları için gemileri kullanabilecek asker sayısı azdı. Bunun da sebebi Yeniçerilerin savaşa katılmak istememeleriydi. Kara Mehmed adında bir topçunun attığı topla Mocegino'nun gemisi batırılmıştır. Ertesinde de, Venedikliler tekrar taarruza geçememişlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. II. Rakoczi Eflak ve Boğdan'ı kendi nüfusuna almıştı.
II. Kırım kuvveti zaferinden sonra Eflak ve Boğdan voyvodaları değiştirildi.
III. Köprülü Mehmed Paşa Erdel seferi öncesi, kapıkulu ocaklarındaki değişiklerle isyanları önledi.
Yukarıdakilerden hangisi Erdel Seferi ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

II. Rakoczi kendi kafasına göre hareket edip, Eflak ve Boğdan’ı nüfuzu altına alıp, İsveç’le ittifak yaparak Lehistan’a savaş açtı. Bâbıâli, bu durumu haber alınca, Kırım hanını II. Rakoczi’nin üzerine gönderdi. Kırım kuvvetleri Vistül Nehri’nde sıkıştırdıkları II. Rakoczi’nin birliklerine büyük bir darbe vurdular. Osmanlı yönetimi bu zaferden sonra Eflak ve Boğdan voyvodalarını değiştirdi. II. Rakoczi gönderilen fermanlara itaat etmeye direnince Köprülü Mehmed Paşa, 1658’de Erdel seferine çıktı. Sadrazam sefere çıkmadan önce kapıkulu ocaklarında kendisine karşı isyan hazırlığında olanları ortadan kaldırttı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Köprülü'nün sert tavırlarından kaçanlar Abaza Hasan Paşa etrafında toplanmışlardı.
II. Abaza Hasan Paşa, Erdel seferi davetine icabet etmemişti.
III. Celali İsyanı'nın başlamasına önayak olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Abaza Hasan Paşa ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Köprülü’nün sert icraatından kaçanlar ise Abaza Hasan Paşa’nın etrafında toplanmaya başlamışlardı. Abaza Hasan Paşa, Köprülü’nün Erdel seferi davetine uymadığı gibi, padişahtan, sadrazamı azletmesini istedi. Bu isteği kabul edilmeyince Anadolu’da büyük bir Celâli isyanı başlattı. Verilen üç seçenek de doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I. İnşaatı III. Mehmed zamanında başlamıştır.
II. İlk olarak Mimar Davud Ağa'nın nezaretinde başlamıştır.
III. Uzun yıllar boyunca inşaat halinde kalmıştır.
Yukarıdakilerden hangileri Yeni Camii ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Haliç’e yeni bir görünüm ve kimlik kazandıran külliyenin inşasına III. Mehmed zamanında, 1597’de başlanmıştı. İlk olarak Mimar Davud Ağa’nın nezaretinde başlayan inşaat çalışmaları, onun 1598’de azl ve katl edilmesi üzerine Mimar Dalgıç Ahmed Ağa tarafından sürdürülmüştü. Cami zemin kat pencerelerine kadar yükselmişken 1603’te bâniye Safiye Sultan yeni padişah I. Ahmed tarafından Eski Saray’a gönderilmiş, bu gelişme inşaatın bu hâlde kalmasına sebep olmuştu. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Kuşatma 38 gün sürmüştür.
II. Uyvar'la birlikte etraftaki diğer kaleler de fethedilmiştir.
III. Bu fetihden sonra, Avrupa Türk gücünün geri geldiğine inandı.
Yukarıdakilerden hangisi Uyvar'ın Fethi ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

38 günlük kuşatmadan sonra başka şansı kalmadığını gören kale komutanı adamları ve mallarıyla gitme şartıyla 24 Eylül 1663’te teslim oldu. Daha sonra Uyvar civarındaki diğer kaleler fethedildi. Uyvar’la birlikte 4 büyük kale, 30’a yakın palanga ve 700 köy Osmanlı topraklarına katıldı. Bu fetihler Avrupa’da büyük bir heyecan uyandırdı. Avrupalılar, ihtiyar aslanın sonunun geldiğini sandıkları bir
sırada, 16. yüzyıldaki korkuları geri dönmüştü. “Türk gibi kuvvetli” sözü tekrar söylenmeye başlandı.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Hotin geri alındı.
II. Bucaş Anlaşması'daki vergi maddesi kaldırıldı.
III. Osmanlılar'ın Podolya üzerindeki hakimiyeti Lehistan tarafından tanındı.
Yukarıdakilerden hangileri Kamaniçe'nin fethinin sonuçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Savaş 1674 ve 1675’te devam etti. Hotin geri alındı. Şeytan İbrahim Paşa, Zoravno’da (İzvançe) bir Leh ordusunu kuşatınca barış görüşmeleri başladı. Bucaş Antlaşması’ndaki vergi maddesi kaldırılıp, iki palanga da Lehistan’a bırakıldıktan sonra, Osmanlılar’ın Podolya üzerindeki hakimiyeti Lehistan tarafından tanındı. Üç seçenek de doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. IV Mehmed de orduya eşlik etmişti.
II. Kalenin tutulması zor olduğu için, kale yıkıldı.
III. Orduyu Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yönetiyordu.
Yukarıdakilerden hangisi Çehrin Seferi ile ilgili doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında sefere çıkıldı. IV. Mehmed de Silistre’ye kadar orduya eşlik etmişti. 1678 Temmuz’unda Ukrayna hatmanlarının geleneksel başkenti Çehrin kuşatıldı. Ruslar da kaleye yardıma gelmişlerdi. Kalenin üç tarafı bataklıktı sadece bir taraftan kaleye saldırı yapılabiliyordu. Ruslar kaleye asker sokmayı da başarmışlardı. Yapılan harp meclisinde kuşatmanın kaldırılması yönündeki önerilere kulak asmayan sadrazamın ısrarıyla muhasaraya devam edildi. 33 gün sonra Rus birlikleri çıkarılıp, kale fethedildi. Kalenin elde tutulması zor olduğu için kale yıkıldı. Verilen üç seçenek de doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Köprülü Mehmet Paşa'nın göreve başladığı dönemde kendi isteklerinin gerçekleşmesi için halkı yanına almaya çalışan ve silahlanan hangi grupla karşı karşıya gelmiştir?

Kadızadeler

Patrona Halil

Candaroğulları

Karamanoğulları

Yeniçeriler

Açıklama:

Kadızâdeliler, isteklerini yerine getirmek için silahlanıp, halkı yanlarına davet ettiler. Sadrazamın onları bu hareketten vazgeçmeleri yönündeki uyarılarına kulak asmadılar. İsteklerinin yerine gelmesinde direttiler. Bunun üzerine Köprülü Mehmed Paşa, Kadızâdeliler’in isteklerini reddetti. Mallarına el koyup, hareketin liderlerini tutuklatarak Kıbrıs’a sürdü. Yıllarca İstanbul’da istediklerini yaptıran, devlet işlerine müdahale eden Kadızâdeliler bir günde bitirilmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Fatih Sultan Mehmet'ten itibaren patriklerin vazifeye seçilmelerinin ardından padişah tarafından kabul edilmelerine rağmen hangi olaydan sonra patrikler veziriazamlar tarafından kabul edilmeye başlanmışlardır?

Kadızadeli Hareketi

Köprülü'ye karşı isyan etmeleri

III. Partenios'un idamı

Patrona Halil İsyanı

Erdel Seferi

Açıklama:

Fatih’ten itibaren patrikler vazifeye seçilmelerinden itibaren padişah tarafından kabul edilirken, III. Partenios’un idamından sonra bu imtiyazları kaldırılıp, veziriazamlar tarafından kabul edilmeye başlandılar.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Köprülü Mehmet Paşa döneminde hangi olay sonrasında boğazlarda emniyet sağlanmıştır?

Erdel Seferi

Vasvar Barışı

Uyvar'ın Fethi

Bozcada ve Limni'nin alınması

Kandiye'nin Fethi

Açıklama:

Boğaz ablukasının kaldırılmasının ardından sıra Bozcaada ve Limni’nin geri alınmasına gelmişti. Düşman gemileri Bozcaada’ya çekilmişti. Sadrazam gece vakti adaya asker çıkararak, Bozcaada’yı geri aldı. Düşman donanmasının mağlubiyeti ve Bozcaada’nın geri alınması İstanbul’da sevinçle karşılanıp, şenlikler yapıldı. IV. Mehmed Limni alınmadan sadrazamın geri dönmemesini emretti. Venedik Limni Kalesi’ni tahkim etmişti. Ancak adaya gönderilen kaptanıderyanın iki aylık muhasarası sonunda 1657 Kasım’ında Venedikliler teslim oldu. Bozcaada ve Limni’nin alınmasıyla Boğazlar’da emniyet sağlanmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 34

1663'te tamamlanan, Cami, hünkar kasrıi sebil, çeşme, sıbyan mektebi, darulkurra, türbe ve çarşıdan oluşan eser hangisidir?

Sultan Ahmet Camii

Süleymaniye Camii

Selimiye Camii

Pertevniyal Valide Sultan Camii

Yeni Camii

Açıklama:

IV. Mehmed’in annesi Hatice Turhan Sultan, 1661’de bütün masrafları bizzat üstlenip, Mimar Mustafa Ağa nezaretinde inşaatı tekrar başlattı. Yeni Camii Külliyesi yapıldığı dönemde, cami, hünkâr kasrı, sebil, çeşme, sıbyan mektebi, darülkurra, türbe ve çarşıdan oluşmaktaydı. Nihayet 1663’te cami tamamlandı ve padişah da dahil devlet ricalinin hazır bulunduğu bir merasimle burada ilk Cuma namazı eda edildi.

Doğru Cevap: E

Soru 35

IV. Mehmet Döneminde fethedilen Kamaniçe Kalesi bugün hangi ülke sınırları içerisinde yer almaktadır?

Rusya

Ukrayna

Polonya

Finlandiya

Hırvatistan

Açıklama:

1672’de IV. Mehmed ve Fazıl Ahmed Paşa Kazak meselesinden dolayı Lehistan üzerine sefere çıktılar. Bugün Ukrayna toprağı olan Kamaniçe Kalesi kuşatıldı. IV. Mehmed kuşatmayı bizzat takip etmiş, hatta kuşatma esnasında kıyafet değiştirerek askerlerin yanından bizzat muhasarayı izlemişti. Kale dokuz günlük kısa bir kuşatmayla fethedildi.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Cezayir, Tunus gibi Osmanlı İmparatorluğu'nun özerk bölgelerine verilen ad hangisidir?

Uç Beylikler

Şark Devletleri

Diyar-ı Rum

Garb Ocakları

Payitaht

Açıklama:

Cezayir, Tunus ve Trablusgarb Osmanlı İmparatorluğu’nun özerk bölgeleri hâline geldiler. Garb Ocakları adı verilen Cezayir, Tunus ve Trablusgarb’da Türk nüfusu oldukça azdı. Türkler yönetici ve askeri zümreyi meydana getiriyorlardı. Garb Ocakları, asker ihtiyacını Batı Anadolu’daki Türk köylülerinden karşılarlardı.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nu ortadan kaldırmak için plan yapan önemli düşünürlerden biridir?

Platon

Protagoras

İbn Tufeyl

İbn Rüşd

Leibniz

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nu ortadan kaldırmak için plan yapan önemli düşünürlerden biri de Alman filozof Leibniz’di.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Leibniz, XIV. Louis’yi savaşa ikna etmek için çok cazip fikirler ileri sürmüştü: “Fransa, Hollanda ile savaşırsa ancak parasını ödeyerek müttefik bulabilir. Hâlbuki Türkler’e karşı savaşırsa majestelerine birçok yardım gelecektir. Papa, İtalya prensleri, Sicilya, İspanya size destek vereceklerdir. Mısır savaşından beklenen başarı kazanıldığında, Doğu ticaretinin deniz ve kara yolları ele geçecektir. Hristiyanlar’ın başkomutanlığı ve Türk İmparatorluğu’nun ortadan kaldırılması şerefi Fransa Kralı’nın olacaktır. “...................” ünvanı, dünyanın hakemi ve Hristiyan dünyasının yöneticisi olacak olan kral, şan ve şerefle anılacaktır”.
Metinde boşluk bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Doğu İmparatoru

Cihan Fatihi

Sultan

Halife

Papa

Açıklama:

Leibniz, XIV. Louis’yi savaşa ikna etmek için çok cazip fikirler ileri sürmüştü: “Fransa, Hollanda ile savaşırsa ancak parasını ödeyerek müttefik bulabilir. Hâlbuki Türkler’e karşı savaşırsa majestelerine birçok yardım gelecektir. Papa, İtalya prensleri, Sicilya, İspanya size destek vereceklerdir. Mısır savaşından beklenen başarı kazanıldığında, Doğu ticaretinin deniz ve kara yolları ele geçecektir. Hristiyanlar’ın başkomutanlığı ve Türk İmparatorluğu’nun ortadan kaldırılması şerefi Fransa Kralı’nın olacaktır. “Doğu imparatoru” ünvanı, dünyanın hakemi ve Hristiyan dünyasının yöneticisi olacak olan kral, şan ve şerefle anılacaktır”.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Hatman Doroşenko tarafından Rus çarına teslim edilen, 1678 yılında tekrar geri alınan ve elde tutulmasının zor olduğu gerekçesiyle yıkılan kale hangisidir?

Kamaniçe Kalesi

Kandiye Kalesi

Çehrin Kalesi

Edinburgh Kalesi

Prag Kalesi

Açıklama:

Ukrayna’daki Osmanlı kontrolünün gittikçe güçlenmesi, Hatman Doroşenko’nun Osmanlı taraftarı politikasını terketmesine sebep oldu. Doroşenko, 1676’da Sultan Mehmed’den aldığı nişanları ve tabiiyet alametlerini, Rus çarına yolladı ve hakimiyetini tanıdığını ilan etti. Ukrayna’daki Çehrin Kalesi’ni Ruslar’a teslim etti. Ertesi yıl Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında sefere çıkıldı. IV. Mehmed de Silistre’ye kadar orduya eşlik etmişti. 1678 Temmuz’unda Ukrayna hatmanlarının geleneksel başkenti Çehrin kuşatıldı. Ruslar da kaleye yardıma gelmişlerdi. Kalenin üç tarafı bataklıktı sadece bir taraftan kaleye saldırı yapılabiliyordu. Ruslar kaleye asker sokmayı da başarmışlardı. Yapılan harp meclisinde kuşatmanın kaldırılması yönündeki önerilere kulak asmayan sadrazamın ısrarıyla muhasaraya devam edildi. 33 gün sonra Rus birlikleri çıkarılıp, kale fethedildi.
Kalenin elde tutulması zor olduğu için kale yıkıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 40

İlk Türk-Rus Antlaşması hangisidir?

Karlofça Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Ayastefanos Antlaşması

Bahçesaray Antlaşması

Moskova Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşı Ocak 1681’de yapılan Bahçesaray Antlaşması ile son buldu. Antlaşma ile Özi Nehri boyunca Ukrayna ikiye bölündü ve Kiev Rusya’da kaldı. İlk Türk- Rus antlaşması olan bu antlaşma ile iki devlet arasında 20 yıllık bir ateşkes yapılmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Köprülü Mehmed Paşa’nın Hatice Turhan Sultan’ın sadrazamlık teklifini kabul etmek için öne sürdüğü şartlardan biri değildir?

Huzura ne telhis ederse kabul edilecek

Bütün tayin ve azilleri kendisi yapacak

Padişah, onun tüm kararlarını uygulayacaktı.

Devlet ileri gelenlerinden birinin teşvikiyle icraatına karışılmayacak

Padişah sadrazamla ilgili çıkarılacak olumsuz söylentilere itibar etmeyecekti

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa, dostlarının valide sultanı ikna etmesi sonucu 1656 Eylül’ünde sadrazam olurken, görevi kabul etmek için bazı şartlar ileri sürüp, pazarlık yaptı. Köprülü, daha önceki sadrazamların, askerin ve sarayın müdahalesinden dolayı iş yapamadığını biliyordu. Seleflerinden daha geniş yetkilere sahip olmadan devlette devam eden düzensizliği ortadan kaldıramaz ve Çanakkale Boğazı’nı abluka altına alan Venedikliler’i yenemezdi. Bunun için valide sultana bazı şartlarının kabulü takdirinde mesuliyeti üzerine alacağını söyledi. Köprülü’nün şartları şunlardı: Huzura ne telhis ederse kabul edilecek, bütün tayin ve azilleri kendisi yapacak, devlet ileri gelenlerinden birinin teşvikiyle icraatına karışılmayacak ve padişah sadrazamla ilgili çıkarılacak olumsuz söylentilere itibar etmeyecekti. Şartları kabul edilen Köprülü sadece kendisinin kararlarının uygulanacağına dair söz almıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Köprülü Mehmed Paşa’nın itibarını arttıran ve daha sonra yapacağı faaliyetlerde rahat hareket etme imkânını sağlayan ilk zaferi aşağıdakilerden hangisidir?

Abaza Hasan Paşa isyanını bastırması

Erdel seferi sonrası Erdel tahtına Ekoş Barckay ‘ın geçirilmesi

Antalya’da isyan hâlinde olan Körbey Mustafa Paşa yakalanıp, idam edilmesi

Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını kaldırması

Mısır’da Cerce Beyi Çerkes Mehmed Bey’in isyanının bastırılması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Köprülü Mehmed Paşa döneminde Anadolu’da büyük bir Celâli isyanını başlatan paşa aşağıdakilerden hangisidir?

Can Mirza Paşa

Körbey Mustafa Paşa

Çerkes Mehmed Bey

Tayyarzâde Ahmed Paşa

Abaza Hasan Paşa

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa dönemin önemli Celâli liderlerinden iken devlet tarafından affedilerek hizmete alınan Abaza Hasan Paşa’yı önce Halep valiliğine tayin etmiş, daha sonra da Erdel seferine çağırmıştı. Köprülü’nün sert icraatından kaçanlar ise Abaza Hasan Paşa’nın etrafında toplanmaya başlamışlardı. Şam Valisi Tayyarzâde Ahmed Paşa, Anadolu Valisi Can Mirza Paşa başta olmak üzere ondan fazla vali yanlarında sarıca ve sekbanlarla Konya’da toplandılar. Paşaların yanındaki kuvvet, 30 bin kişiyi geçmişti. Abaza Hasan Paşa, Köprülü’nün Erdel seferi davetine uymadığı gibi, padişahtan, sadrazamı azletmesini istedi. Bu isteği kabul edilmeyince Anadolu’da büyük bir Celâli isyanı başlattı. Celâliler, Bursa’ya varınca şehir kadısı ve eşrafından birkaç kişiyi Edirne’de bulunan padişaha gönderip, isteklerinin kabulünü istediler. Ancak IV. Mehmed, hepsini katledeceği yönünde ağır bir cevap verdi. Padişah, daha sonra Celâlilerin mektuplarını Erdel seferinde olan sadrazama göndertti.

Doğru Cevap: E

Soru 44

İstanbul’un üçte birini viraneye çeviren büyük yangın hangi yılda çıkmıştır?

1658

1660

1661

1662

1669

Açıklama:

İstanbul’un üçte birini viraneye çeviren büyük yangın 24 Temmuz 1660’da meydana geldi. Ayazma Kapısı dışında peyda olan yangın derhal sur içine sıçradı. Bâyezid, Süleymaniye, Şehzadebaşı, Fatih, Molla Gürâni, Uzun Çarşı, Mahmutpaşa, Hocapaşa, Tahtakale, Sultanahmet, Nişanca ve Unkapanı gibi şehrin müreffeh semtleri alevlere kurban gitti. Binlerce binanın harap olduğu ve büyük can kaybının yaşandığı bu felaketten sonra İstanbul halkı bir de kıtlık ve salgın hastalıklarla boğuştu. 120 saray ve konak, 40 hamam, 360 cami ve mescid, 100’den fazla mahzen, birçok tekke, medrese, kilise ve ev alevler arasında kaldı. 4000’e yakın insan yangın ya da yangının sebep olduğu diğer felaketlerden ötürü hayatını kaybetti.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Yeni Camii hangi tarihte tamamlanarak padişah da dahil devlet ricalinin hazır bulunduğu bir merasimle burada ilk Cuma namazı eda edilmiştir?

1597

1598

1603

1661

1663

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 46

Avusturya galip gelmesine rağmen, daha önceden hazırlanarak Avusturya İmparatorunun tasdikine gönderilen ve onaylanan barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

Bucaş (Buçaç) Antlaşması

Pereyaslav Antlaşması

Vasvar Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Bahçesaray Antlaşması

Açıklama:

Avusturya galip gelmesine rağmen, daha önceden hazırlanarak imparatorun tasdikine gönderilen barış antlaşması da onaylanmıştı. Avusturya, 10 Ağustos 1664’te imzalanan Vasvar Antlaşması’yla Erdel’den çekildi ve Osmanlı fetihlerini de tanıdı. Barış antlaşması yirmi yıl sürecekti. Bu antlaşma Sengotar Savaşı’nda Avusturya galip geldiği için bütün Avrupa’da şaşkınlıkla karşılandı.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Fransa ile Osmanlı arasında iskemle krizi yaşanmasına neden olan elçi aşağıdakilerden hangisidir?

La Haye

Jean-Fransuva Roboli

Marki de Nointel

Nikolas-Fransuva

Gabriel de Guilleragues

Açıklama:

Tartışmanın teferruatına dair bir bilgi yok ancak daha o dönemden itibaren kulaktan kulağa bazı rivayetler anlatıla gelmiştir. Bunlardan birine göre Marki de Nointel iskemleyi sedirin üzerine koyduğunda oradaki çavuşlardan biri elçinin üzerine atılmış ve elçi ile birlikte iskemleyi yere fırlatmıştır. Başka bir rivayete göre ise kendisini bu kadar şiddetle sinirlendiren bu vaziyet karşısında elçilik sarayına dönmek üzere orayı kendi isteğiyle terketmiş ve sözde, huzura haysiyet kırıcı şartlar altında kabul edilmekten ise bundan vazgeçtiği hakkındaki kararını bildirip alnı açık olarak maiyyetini de birlikte almış, çıkmış gitmiş; onun bu hareketiyle gösterdiği azim “Türkler’de hayret ve Fransızlar’da sevinç” uyandırmıştı. Kesin olan bir şey varsa o da iskemle meselesinin uzun bir süre Osmanlı İmparatorluğu ile Fransa arasında tartışmalara konu olduğu ve Avrupa’da büyük akisler uyandırdığıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Köprülü Mehmed Paşa’nın Sadrazamlık döneminde gerçekleşmiştir?

Uyvar’ın Fethi

Vasvar Barışı

Kandiye’nin Fethi

Bozcaada ve Limni’nin alınması

Kamaniçe’nin Fethi

Açıklama:

Köprülü Mehmed Paşa, masrafları kısıp, hazineye girmesi gereken paraları emniyet altına alarak bütçeyi denkleştirdi. Kendi durumunu emniyet altına aldıktan sonra Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını kaldırmak için harekete geçti.
Boğaz ablukasının kaldırılmasının ardından sıra Bozcaada ve Limni’nin geri alınmasına gelmişti. Düşman gemileri Bozcaada’ya çekilmişti. Sadrazam gece vakti adaya asker çıkararak, Bozcaada’yı geri aldı. Düşman donanmasının mağlubiyeti ve Bozcaada’nın geri alınması İstanbul’da sevinçle karşılanıp, şenlikler yapıldı. IV. Mehmed Limni alınmadan sadrazamın geri dönmemesini emretti. Venedik Limni Kalesi’ni tahkim etmişti. Ancak adaya gönderilen kaptanıderyanın iki aylık muhasarası sonunda 1657 Kasım’ında Venedikliler teslim oldu. Bozcaada ve Limni’nin alınmasıyla Boğazlar’da emniyet sağlanmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın sadrazamlık dönemindeki seferlerdendir?

Erdel Seferi

Lehistan Seferi

Çehrin Seferi

Girit Seferi

Avusturya Seferi

Açıklama:

Osmanlılar’ın, Özi (Dinyeper) Nehri’nin batısında kalan Ukrayna toprakları üzerinde yeniden hakimiyet sağlama ve Jurko Hmelnitski’yi hatman yapma çabaları, Ruslar ile ilişkilerin gerginleşmesine hatta savaşa sebep oldu. Rusya’nın Ukrayna’daki Kazaklar üzerindeki hakimiyeti kırılmak isteniyordu. 1677’de Çehrin üzerine gönderilen İbrahim Paşa komutasında üç hafta kadar süren ilk seferden bir netice alınamadı.
Ertesi yıl Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa komutasında sefere çıkıldı. IV. Mehmed de Silistre’ye kadar orduya eşlik etmişti. 1678 Temmuz’unda Ukrayna hatmanlarının geleneksel başkenti Çehrin kuşatıldı. Ruslar da kaleye yardıma gelmişlerdi. Kalenin üç tarafı bataklıktı sadece bir taraftan kaleye saldırı yapılabiliyordu. Ruslar kaleye asker sokmayı da başarmışlardı. Yapılan harp meclisinde kuşatmanın kaldırılması yönündeki önerilere kulak asmayan sadrazamın ısrarıyla muhasaraya devam edildi. 33 gün sonra Rus birlikleri çıkarılıp, kale fethedildi. Kalenin elde tutulması zor olduğu için kale yıkıldı. Rus Generali Romodanovski yapacak bir şeyi kalmadığını görünce yanındaki kuvvetlerle geri çekildi. Kara Mustafa Paşa da İstanbul’a geri döndü. Ruslar’ın Özi’yi geçerek Osmanlı topraklarına saldırması üzerine yeni bir sefer kararı alındı. Rus çarı bu durum üzerine Kırım hanı vasıtasıyla barış istedi.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Bahçesaray Antlaşması için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Avusturya Erdel’den çekilmiş ve Osmanlı fetihlerini tanımıştır.

Venedikliler Kandiye’yi Osmanlılar’a teslim etmiştir.

Yanova, Şebeş ve Lugoş kaleleri Osmanlı İmparatorluğu’nda kalmıştır.

İlk Türk-Rus antlaşmasıdır.

Osmanlı batıda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşı Ocak 1681’de yapılan Bahçesaray Antlaşması ile son buldu. Antlaşma ile Özi Nehri boyunca Ukrayna ikiye bölündü ve Kiev Rusya’da kaldı. İlk TürkRus antlaşması olan bu antlaşma ile iki devlet arasında 20 yıllık bir ateşkes yapılmıştı

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi IV. Mehmed döneminde İstanbul’da büyük bir dini güç haline gelen Kadızâdeliler’in sadrazam Köprülü Mehmed Paşa’yı sindirmek için öne sürdüğü isteklerden biri değildir?

İstanbul'daki tüm tekkelerin yıkılması

Kadıların tayin durumu

Tüm şeyh ve dervişlere imanlarını tazelemeleri teklifi

Peygamberden sonra ortaya çıkmış bütün bid’atların kaldırılması

Padişahların ve ailelerinin yaptırdığı selâtin camilerinin minarelerinin biri dışındakileri yıkmak

Açıklama:

İstanbul'daki bütün tekkeleri yıkıp, buraların şeyh ve dervişlerine imanlarını tazelemelerini teklif etmek ve kabul etmeyenleri öldürmek; padişahın huzuruna çıkarak, Peygamber’den sonra ortaya çıkmış bütün bid’atların kaldırılmasını istemek; Padişahların ve ailelerinin yaptırdığı, selâtin camilerinin minarelerinin biri dışındakileri yıkmak Kadızâdeliler’in sadrazam Köprülü Mehmed Paşa'yı sindirmek için öne sürdüğü istekler arasındadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını kaldırmak için başlatılan seferin ilk etapta başarısızlıkla sonuçlanmasının başlıca sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Yeniçerilerin yardıma gelmemesi

Venedik donanmasının sayısal üstünlüğü

Aniden değişen hava şartlarının öngörülememesi

Maltalılar’ın ulaştırdıkları yardıma mani olunamaması

Gece saldırılarında Venedikliler'in bariz üstünlüğü

Açıklama:

Çanakkale Boğazı’ndaki Venedik ablukasını kaldırmak için başlatılan seferin ilk etapta başarısızlıkla sonuçlanmasının en önemli sebebi yeniçerilerin yardıma gelmemeleridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Osmanlı ordusunun Erdel’de başarıyla sonuçlanan seferi sonrası yeni kral Barckay ile yapılan anlaşma ile Osmanlı imparatorluğuna verilmesine karar verilen yıllık altın tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

20 bin altın

30 bin altın

40 bin altın

50 bin altın

60 bin altın

Açıklama:

Osmanlı ordusunun Erdel’de başarıyla sonuçlanan seferi sonrası yeni kral Ekoş Barckay ile Yanova, Şebeş ve Lugoş kalelerinin Osmanlı İmparatorluğu’nda kalması ve yıllık 40 bin altın haraç verilmesi şartıyla antlaşma yapıldı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

IV. Mehmed döneminde meydana gelen ve İstanbul’un üçte birini viraneye çeviren büyük yangının tam tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

24 Temmuz 1660

18 Mayıs 1660

21 Eylül 1660

26 Ağustos 1660

5 Ocak 1660

Açıklama:

IV. Mehmed döneminde meydana gelen ve İstanbul’un üçte birini viraneye çeviren büyük yangın 24 Temmuz 1660'da meydana gelmiştir. 120 saray ve konak, 40 hamam, 360 cami ve mescid, 100’den fazla mahzen, birçok tekke, medrese, kilise ve ev alevler arasında kalmış, 4000’e yakın insan yangın ya da yangının sebep olduğu diğer felaketlerden ötürü hayatını kaybetmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Avrupa’da Osmanlı İmparatorluğu’nun sonunun geldiği düşünülen sırada kazanılan ve “Türk gibi kuvvetli” sözünün yeniden söylenmeye başlamasına sebep olan sefer aşağıdakilerden hangisidir?

Venedik Seferi

Erdel Seferi

Kamaniçe Seferi

Girit Seferi

Avusturya Seferi

Açıklama:

Avrupa’da Osmanlı İmparatorluğu’nun sonunun geldiği düşünülen sırada kazanılan ve “Türk gibi kuvvetli” sözünün yeniden söylenmeye başlamasına sebep olan sefer Avusturya seferidir. Bu seferle 4 büyük kale, 30’a yakın palanga ve 700 köy Osmanlı topraklarına katılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Sultan İbrahim zamanında başlayan Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa tarafından Kandiye’nin fethiyle sona eren Girit seferi toplamda kaç yıl sürmüştür?

Açıklama:

Sultan İbrahim zamanında başlayan Sadrazam Fazıl Ahmed Paşa tarafından Kandiye’nin fethiyle sona eren Girit seferi yaklaşık 25 yıl sürmüştür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

IV. Mehmed’in bizzat kıyafet değiştirerek askerlerin arasında muhasarayı takip ettiği kuşatma aşağıdakilerden hangisidir?

Kandiye kuşatması

Çehrin Kuşatması

Kamaniçe Kalesi kuşatması

Venedik’in Çanakkale kuşatması

Uyvar Kalesi kuşatması

Açıklama:

IV. Mehmed’in bizzat kıyafet değiştirerek askerlerin arasında muhasarayı takip ettiği kuşatma Kamaniçe Kalesi kuşatmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

İzmir’de bazı Yahudiler’i kendisinin mesih olduğunu iddia ederek etrafında toplamayı başaran Sabetay Sevi vakası aşağıdakilerden hangi tarih sürecinde ortaya çıkmıştır ?

15. yüzyıl ortaları

17. yüzyıl ortaları

16. yüzyıl ortaları

18. yüzyıl ortaları

19. yüzyıl ortaları

Açıklama:

İzmir’de bazı Yahudiler’i kendisinin mesih olduğunu iddia ederek etrafında toplamayı başaran Sabetay Sevi vakası 17. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

16. yüzyıldan itibaren durdurulamayan Türk ilerleyişi karşısında Osmanlı İmparatorluğu'nu ortadan kaldırmak için kapsamlı bir plan hazırlayan ünlü Alman filozof aşağıdakilerden hangisidir ?

Erasmus

Bacon

Boden

Montaigne

Leibniz

Açıklama:

Avrupalı aydınlar 16. yüzyılda durdurulamayan Türk ilerleyişi karşısında Türk korkusunu yenmek için kitaplar kaleme almışlardır. Osmanlı İmparatorluğu’nu ortadan kaldırmak için plan yapan önemli düşünürlerden biri de Alman filozof Leibniz’dir. Leibniz 1672’de Fransa Kralı XIV. Louis’ye Osmanlı İmparatorluğu’nu yok etmek için bir plan sunmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

1681 yılında Bahçesaray Antlaşması ile son bulan savaş aşağıdakilerden hangisidir ?

Osmanlı- Avusturya savaşı

Osmanlı- Venedik savaşı

Osmanlı- Fransa savaşı

Osmanlı- Rus savaşı

Osmanlı- İngiltere savaşı

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşı Ocak 1681’de yapılan Bahçesaray Antlaşması ile son bulmuştur. İlk Türk Rus antlaşması olan bu antlaşma ile iki devlet arasında 20 yıllık bir ateşkes yapılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 1663 Osmanlı-Avusturya savaşında Avusturya’ya yardım eden ülkelerden biri değildir?

İngiltere

Fransa

Saksonya

Brandenburg

Malta

Açıklama:

17. yüzyılda fetihlerin nasıl devam ettiğini açıklayabileceksiniz.
Malta

Doğru Cevap: E

Soru 62

Köprülü Mehmed Paşa’nın kariyeri başarılarla dolu değildi, ancak Turhan Sultan son bir umut olarak paşayı denemeye karar vermişti. Köprülü Mehmed Paşa, dostlarının valide sultanı ikna etmesi sonucu 1656 Eylül’ünde sadrazam olurken, görevi kabul etmek için bazı şartlar ileri sürmüştü. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında değildir ?

huzura ne telhis ederse kabul edilecek,

bütün tayin ve azilleri kendisi yapacak,

devlet ileri gelenlerinden birinin teşvikiyle icraatına karışılmayacak,

sadrazamla ilgili çıkarılacak olumsuz söylentilere itibar edilmeyecek,

ölünceye kadar sadrazamlık makamında kalacak,

Açıklama:

KÖPRÜLÜ MEHMED PAŞA’NIN SADRAZAMLIĞI
cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

17. yüzyılın ilk yarısında İstanbul halkı ikiye bölünmüştü ve büyük bir dini tartışma yaşanmaktaydı. İstanbul halkı …………………..ve tarikat mensupları diye ikiye bölünmüş, kimse diğerinin imamlık ettiği camiye gitmemeye ve hatta birbirlerine selam bile vermemeye başlamıştı.

Naibzadeli

Kadızâdeli

Hocazadeli

Celali

Vanizadeli

Açıklama:

Kadızâdeli Hareketi’nin Sonu
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Köprülü Mehmed Paşa dönemin önemli Celâli liderlerinden iken devlet tarafından affedilerek hizmete alınan ………………………’ yı önce Halep valiliğine tayin etmiş, daha sonra da Erdel seferine çağırmıştı. Köprülü’nün Erdel seferi davetine uymadığı gibi, padişahtan, sadrazamı azletmesini istedi. Bu isteği kabul edilmeyince Anadolu’da büyük bir Celâli isyanı başlattı.

Abaza Hasan Paşa

Tayyarzâde Ahmed Paşa

Can Mirza Paşa

Konakçı Ali Paşa

Körbey Mustafa Paşa

Açıklama:

Abaza Hasan Paşa İsyanı
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Fazıl Ahmed Paşa, 1663 Nisan’ında Avusturya seferine çıktı. Ordu Budin’e varınca, harp meclisi kurularak, seferin yönünün ………………………. olmasına karar verildi. 38 günlük kuşatmadan sonra …………………….24 Eylül 1663’te teslim oldu.

Sengotar

Komaron

Uyvar

Yanıkkale

Kanije

Açıklama:

Uyvar’ın Fethi ve Vasvar Barışı
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Sultan İbrahim zamanında başlayan Girit seferinde başlangıçta adanın önemli birçok mevki ele geçirilmesine rağmen………………………. bir türlü fethedilememişti. Yirmi yıldan fazla zaman geçmesine rağmen Girit seferi bitirilememişti. Fazıl Ahmed Paşa, uzun sürecek bir sefere göre hazırlıklarını yaptıktan sonra 1666 Kasım’ında adaya çıktı. 27 Eylül’de 1669’da ………………… Osmanlılar’a teslim oldu.. Böylece yaklaşık 25 yıldır sürüp giden savaşlar sona ermişti.

Hanya

Kandiye

Malta

Resmo

Teselya

Açıklama:

Kandiye’nin Fethi
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

1672’de IV. Mehmed ve Fazıl Ahmed Paşa Kazak meselesinden dolayı Lehistan üzerine sefere çıktılar. Bugün Ukrayna toprağı olan ………………………… Kalesi kuşatıldı. Kale dokuz günlük kısa bir kuşatmayla fethedildi.

Hotin

Podolya

Kamaniçe

Zoravno

Kilidülbahir

Açıklama:

Kamaniçe’nin Fethi
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

17. yüzyılın ortalarında …………. ortaya çıkan Sabetay Sevi mesihim diye bazı Yahudiler’i etrafında toplamıştı. Osmanlı yönetimini rahatsız etmediği için başlangıçta karışılmamıştı. Ancak Osmanlı topraklarını taraftarları arasında taksime başlayıp, padişahın otoritesini saymamaya başlayınca dur denildi.

İstanbul’da

Selanik’de

Edirne’de

İzmir’de

Kütahya’da

Açıklama:

Sabetay Sevi ve Dönmelik
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Venedik’le devam eden Girit savaşı sırasında Venedik’e gizlice yardım ettiği, şifreli yazışmalarının ele geçirilmesiyle ortaya çıkan devlet, aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya

İngiltere

Fransa

Rusya

İspanya

Açıklama:

Fransa’nın Venedik’e Yardımı
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Denis de La Haye 1665’te Fransa elçisi tayin edildiğinde sadarette Fazıl Ahmed Paşa vardı.. Sadrazam, Fransızlar’ın Sengotar’da………………………, Girit’te de Venedikliler’e yardımlarından dolayı Fransa’ya kızgındı.

Avusturyalılara

Ruslara

İspanyollara

Cenevizlilere

Portekizlilere

Açıklama:

Fransa’yla Diplomatik Kriz
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Osmanlı İmparatorluğu’nun Afrika’daki eyaletleriyle bağları 17. yüzyılın ortalarından itibaren zayıfladı. 1671’de yeniçerilerin kendi aralarından seçtikleri bir yönetici “…………..” adıyla Cezayir’in asıl idarecisi olmuş, Osmanlı valisinin hükmü kalmamıştı.

Reis

Dayı

Ağa

Kaptan

Mezemorta

Açıklama:

Fransa’nın Cezayir Bombardımanı
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Savaştan kaçınan Avusturya üzerine IV. Mehmet’i sefer açmaya ikna eden sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Köprülü Fazıl Ahmed Paşa

Köprülü Fazıl Mustafa Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Siyavuş Paşa

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, sınırdaki askerlerden Avusturya saldırıları oluyor diye gelen şikâyet mektuplarını da kullanarak, IV. Mehmed’i de Avusturya üzerine sefere ikna etti.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaki şıklardan hangisi sadrazam Merzifonlu’nun II. Viyana kuşatmasında başarısız olmasının sebeplerinden birisidir?

Viyana önlerine yığınak yapan ordunun sayıca ve nitelik olarak yetersiz olması.

Şehrin zorla alınma ihtimali varken Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı yavaştan alması.

Kırım ordusunu mümkün mertebe cepheden uzak tutmaya çalışması.

Eyalet askerlerini stratejik noktalara yerleştirememesi.

Hareket kabiliyeti yüksek olmayan büyük topların çok sayıda kullanılması.

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
İkinci Viyana Kuşatması Neden Başarısız Oldu? Tarihçiler Merzifonlu’nun hataları olarak şunları gösterirler: a. Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması. b. Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmaması ve kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyması. c. Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi. d. Büyük topların getirilmemesi. e. Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılar’dan üstün olması.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Ötme bülbül ötme yaz bahar oldu
Bülbülün figanı bağrımı deldi
Gül alıp satmanın zamanı geldi
Aldı Nemçe bizim nazlı ……….
Yukarıdaki dizelerde boş bırakılan yer isminin yerine aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Peşte’yi

Belgrad’ı

Estergon’u

Budin’i

Bosna’yı

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Budin’in elden çıkmasından sonra Osmanlı hakimiyetindeki diğer Macar toprakları da bir bir elden çıktı. Ama Osmanlılar için en acı kayıp Budin’di. Serhadlerde Budin’le ilgili şu aşağıdaki destan gibi destanlar yazıldı: Ötme bülbül ötme yaz bahar oldu Bülbülün figanı bağrımı deldi Gül alıp satmanın zamanı geldi Aldı Nemçe bizim nazlı Budin’i

Doğru Cevap: D

Soru 4

II. Viyana bozgununun sonucu olarak 1680’li yıllarda Osmanlı İmparatorluğu aşağıdaki devletlerin hangisiyle savaşmamıştır?

Fransa

Avusturya

Venedik

Rusya

Lehistan

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Kutsal İttifak: Avusturya ve Lehistan’ın kazandığı başarılar üzerine cephe genişledi. Venedik, 1684’te, Rusya da 1686’da Osmanlı’ya savaş ilân etti. Osmanlı birlikleri, dört cephede birden mücadele etmeye başladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Sultan IV. Mehmed’in tahttan indirilmesinden sonra yerine aşağıdaki padişahlardan hangisi geçmiştir?

I. Süleyman

II. Süleyman

II. Ahmed

III. Ahmed

II. Mustafa

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Camide toplananlar bunun üzerine sultanın kardeşi Şehzâde Süleyman’ın tahta çıkarılmasını kararlaştırdılar. IV. Mehmed tahttan indirildikten sonra 1693’te vefat edene kadar İstanbul ve Edirne saraylarında hapis hayatı yaşadı.

Doğru Cevap: B

Soru 6

II. Süleyman döneminde basılan bakır paraya aşağıdaki isimlerden hangisi verilmişti?

Mangır

Akçe

Sikke

Kuruş

Fülüs

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Hazinenin sıkıntısını önlemek için Osmanlı tarihinde ilk defa 1688’de bakır para bastırıldı. “Mangır” adı verilen paranın ikisi bir akçe itibar edilmişti. Para darlığı bitmeyince bir mangır bir akçe kabul edildi. Ancak bu durum büyük bir ekonomik krize yol açtı. Esnaf mangırla mal satmak istemedi. Fiyatlar arttı ve kıtlık meydana geldi. Ayrıca kalpazanlık hadiseleri görüldü. II. Ahmed döneminde mahzurları yüzünden mangırdan vazgeçildi.

Doğru Cevap: A

Soru 7

“Fazıl Mustafa Paşa, sadarete getirildiğinde ilk icraatlardan olarak cizye vergisi üzerine reaya lehine düzenlemeler yaptı, kiliselerin tamirine izin verdi, halkın üzerinde yük olan bazı vergileri de kaldırdı”.
Sadrazam Fazıl Mustafa Paşa’nın yapmış olduğu bu düzenlemeler hangi temel amaca yönelik gerçekleştirilmişti?

Hazine gelirlerini bir an önce artırarak açıkları kapatmak.

Halka hoş davranarak olası isyanların önünü almak.

Vergi sistemini yeniden işler ve kullanılabilir hale getirmek.

Gayri müslim reayaya hoşgörülü davranarak onları devlete bağlamak.

Sadaretine muhalif olanlara karşı halkın kendisine destek vermesini sağlamak.

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Fazıl Mustafa Paşa, devletin kaybolan otoritesinin tesisi ve halkın itimadının yeniden kazanılması için çeşitli tedbirler aldı. Özellikle harp döneminin masrafları üzerlerine yıkılan gayrimüslim reayanın gönlünü kazanmak için bazı tedbirler alındı, cizye vergisinde ıslahat yapılırken, kiliselerin tadilatına izin verildi ayrıca halkın belini büken avarızlar kaldırıldı. Osmanlılar böylece İmparator Leopold’un Osmanlı Hristiyanları’nı çekmeye yönelik hamlesinin de önüne geçtiler.

Doğru Cevap: D

Soru 8

“Tahnit” terimi aşağıdaki şıklarda verilen tanımlardan hangisinin karşılığıdır?

Padişahların törenlerde tahtıyla beraber taşınmasına yarayan araç.

Padişahların öldükten sonra defn edilmeleri için tabuta konulma biçimi.

Ölen birisinin arkasından ibadet borçlarını ödemek üzere yerine getirilen tören.

Ölen birisinin musalla taşına konularak namazının kılınması ve adına dua okunması

Ölen birisinin cesedini korumak için iç organlarının çıkartılıp cesedinin ilaçlanması

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Ölen birinin cesedinin bozulmaması için iç organların çıkarılıp, vücudunun ilaçlanmasına tahnit denir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

II. Süleyman döneminde bozulan devlet düzenini tekrar kurmak üzere Köprülü Ailesi’nden göreve getirilen sadrazam aşağıdakilerden hangisiydi?

Mehmet Paşa

Fazıl Ahmet Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Kara Mustafa Paşa

Siyavuş Paşa

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Viyana bozgunu, Köprülü ailesinin itibarına büyük bir darbe vurmuştu. Ancak II. Süleyman, Avusturya karşısında mağlubiyetlerin artması üzerine 25 Ekim 1689’da Köprülü Mehmed Paşa’nın küçük oğlu olan Fazıl Mustafa Paşa’yı sadrazamlığa getirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Osmanlı İmparatorluğu’nda savaşa ordu ile birlikte giden son padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Selim

IV. Murat

IV. Mehmet

II. Süleyman

II. Mustafa

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Yeni padişah, Viyana bozgunundan sonra Batı’da sürekli gerileyen devleti yeniden azametli günlerine kavuşturmayı hayal ediyordu. 16. yüzyılın muhteşem hükümdarı Kanunî Sultan Süleyman’ı da kendine örnek almıştı. Bu sebepten seferlere katılmayı kendisine birinci hedef olarak seçti. Böylece sefere komuta eden son padişah oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bakır para kullanımından vazgeçilmesinin gerekçelerinden birisi değildir?

Esnafın mangırla mal satmak istememesi

Fiyatların artması ve kıtlık meydana gelmesi

Kalpazanlık hadiselerinin görülmesi

Hazinenin sıkıntıtısının önlenmiş olması

Para darlığının bitmemesi

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Bakır paranın kullanılmaya başlaması hazinenin sıkıntısını önleyememiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Salankamen Muharebesi hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1689

1691

1693

1695

1697

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Salankamen Muharebesi 1691 yılında gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

II. Süleyman'ın ölümünden sonra tahta hangi Osmanlı padişahı çıkmıştır?

II. Ahmed

II. Mustafa

II. Murad

II. Mehmed

II. Bayezid

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
II. Süleyman'ın ölümünden sonra tahta II. Ahmed çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

II. Mustafa tahta çıktığında sadaret makamında kim bulunuyordu?

Fazlı Mustafa Paşa

Elmas Mehmed Paşa

Sürmeli Ali Paşa

Cafer Paşa

Siyavuş Paşa

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
II. Mustafa tahta çıktığında sadaret makamında Sürmeli Ali Paşa bulunuyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Zenta Muharebesinden sonra umudu kalmayan Osmanlı Yönetimi barışa yanaşarak hangi antlaşmayı imzalamıştır?

Ferhat Paşa Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Hotin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Zenta Muharebesi’nin önemini değerlendirebileceksiniz.
Zenta Muharebesinden sonra umudu kalmayan Osmanlı Yönetimi barışa yanaşarak Karlofça Antlaşması imzalamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

2. Viyana kuşatmasının başarısız olmasında Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın hatalarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması.

Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi.

Büyük topların getirilmemesi.

Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılar’dan üstün olması.

Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarması ve kuşatmayı bozmamak için düşmana büyük bir kuvvet ile karşı koyması.

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmamış ve kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koymuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi 'Kutsal İttifak'a karşı açılan dört cepheden birisidir?

Fransa

Rusya

İngiltere

Portekiz

Macaristan

Açıklama:

“Kutsal İttifak”ın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
Viyana kuşatması sırasında Avusturya ve Lehistan’ın kazandığı başarılar üzerine cephe genişledi. Venedik, 1684’te, Rusya da 1686’da Osmanlı’ya savaş ilân etti. Osmanlı birlikleri, kendilerine karşı kurulan “Kutsal İttifak”a karşı dört cephede birden mücadele etmeye başladı.

Doğru Cevap: B

Soru 18

IV. Mehmed’i Avusturya üzerine sefere ikna eden ve böylelikle II. Viyana kuşatmasını başlatan Osmanlı sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?

Fazıl Ahmed Paşa

Köprülü Mehmed Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Sürmeli Ali Paşa

Reisülküttap Mustafa Efendi

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
IV. Mehmed’i Avusturya üzerine sefere ikna eden ve böylelikle II. Viyana kuşatmasını başlatan Osmanlı sadrazamı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

II. Viyana kuşatması hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1683

1685

1687

1689

1691

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
II. Viyana kuşatması 1683 tarihinde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Osmanlı'da sefere çıkan son padişah kimdir?

II. Ahmed

II. Süleyman

III. Mehmed

II. Mustafa

IV. Murad

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Osmanlı'da sefere çıkan son padişah II. Mustafa'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Fazıl Mustafa Paşa’nın sadrazamlığı sırasında gerçekleştirdiği faaliyetlerden biri değildir?

Kırım Hanı Murad Giray’ı padişahın onayını alarak azlettirmek

Savaş fırsatçılarını idam ettirmek

30 bin yeniçeriyi ordudan çıkarmak

Baruthâne-i Âmire’yi kurmak

Bütçeyi denkleştirmek

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Kırım Hanı Murad Giray’ı padişahın onayını alarak azlettirmek

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Venedik’in girişimiyle oluşan haçlı donanmasının 1685-1687 yılları arasında işgal ettiği yerler arasında değildir?

Korfu

İnebahtı

Modon

Kandiye

Navarin

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Kandiye

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi II. Mustafa dönemine ait bir gelişmedir?

Bakır para kullanılması

Padişahın bizzat sefere katılması ve huzurunda divan tertip ettirmesi

Padişahın aşırı av merakının tepki çekmesi

Baruthâne-i Âmire’nin kuruluşu

Kudüs’teki Kamame Kilisesi’nin anahtarının

Açıklama:

Zenta Muharebesi’nin önemini değerlendirebileceksiniz.
Padişahın bizzat sefere katılması ve huzurunda divan tertip ettirmesi

Doğru Cevap: B

Soru 24

Zenta Muharebesi’nde Osmanlı’yı ağır bir hezimete uğratan Avusturya ordusunun komutanı kimdir?

Jan Sobiesky

Prens Eugen

Veterani

Ludwig von Baden

Charles de Lorraine

Açıklama:

Zenta Muharebesi’nin önemini değerlendirebileceksiniz.
Prens Eugen

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıda verilen isimlerden hangisi Viyana bozgun yıllarının sadrazamlarından değildir?

Fazıl Ahmed Paşa

Siyavuş Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Elmas Mehmed Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması’nın sebep ve sonuçlarını analiz edebileceksiniz.
Fazıl Ahmed Paşa

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Viyana bozgun yıllarının ardından (1683-1699) hâlâ Osmanlı toprakları arasındadır?

Budin

Estergon

Belgrad

Peçuy

Ciğerdelen

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Belgrad

Doğru Cevap: C

Soru 27

Budin’i son müdafi olan ve düşmanının bile “kahraman” ünvanı verdiği Osmanlı devlet adamı hangisidir?

Siyavuş Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Fazıl Ahmed Paşa

Elmas Mehmed Paşa

Abdurrahman Abdi Paşa

Açıklama:

Viyana bozgun yıllarını tartışabileceksiniz.
Abdurrahman Abdi Paşa

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdaki devletlerden hangisi Osmanlı’ya karşı oluşturulan ittifakının içerisinde yer almamıştır?

Avusturya

Lehistan

Venedik

Malta

Rusya

Açıklama:

“Kutsal İttifak”ın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
Malta

Doğru Cevap: D

Soru 29

1670'li yıllarda Osmanlı ordusunun almak istediği yer başlangıçta Viyana değil Yanıkkale (Raab) iken, Kanunî gibi bir hükümdarın fethedemediği bir şehri ele geçirecek olan komutanın kazanacağı prestij düşüncesi hangi sadrazamın politika değiştirmesine neden olmuştur?

Fazıl Ahmed Paşa

Kara Mustafa Paşa

Elmas Mehmed Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Siyavuş Paşa

Açıklama:

Osmanlı ordusunun almak istediği yer başlangıçta Viyana değil Yanıkkale (Raab) idi. Fakat Reisülküttap Mustafa Efendi gibi bazı kimselerin de tesiriyle hedef Viyana oldu. Kanunî gibi bir hükümdarın fethedemediği bir şehri ele geçirecek olan komutanın kazanacağı prestij Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın aklını başından almıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Viyana Kuşatmasının başarısız olmasının nedenlerinden biri değildir?

Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alınması

Kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyulması

Viyana müdafilerinin sayı olarak Osmanlı'dan üstün olması

Düşman ordusunun topçu birliklerinin daha iyi olması

Viyana’ya yardıma gelen ordunun küçümsenmesi

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması Neden Başarısız Oldu?
Tarihçiler Merzifonlu’nun hataları olarak şunları gösterirler:
a. Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip
edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması.
b. Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmaması ve kuşatmayı bozmamak
için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyması.
c. Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi.
d. Büyük topların getirilmemesi.
e. Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılar’dan üstün olması.
Viyana müdafileri sayı olarak, Osmanlılar’ın dörtte biri idi. Ancak topçu kuvvetleri daha üstündü. Bu da şehrin uzun süre kendisini savunmasında önemli bir faktör oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi II. Viyana Kuşatmasının başarısız olma nedenleri arasında yer alır?

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Viyana’yı almak istememesi

Jan Sobiesky az bir kuvvetle Viyana’nın yardımına gelmesi

Osmanlı ordusunun düşman ordusundan üstün olması

Viyana’ya büyük topların getirilmemesi

Şehrin zorla alınmaya çalışılması

Açıklama:

Tarihçiler Merzifonlu’nun hataları olarak şunları gösterirler:

Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması,
Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmaması ve kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyması.
Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi,
Büyük topların getirilmemesi,
Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılar’dan üstün olması,

Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın Viyana’yı almak istemesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Viyana’yı alarak prestij kazanmak istemesi

Tökeli İmre ile Macarların dostu olması

Vasvar Antlaşmasının süresinin dolması

Fazıl Ahmed Paşa’nın politikalarını benimsememesi

Avusturya’nın Osmanlılarla savaşa girmek istememesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 33

I. Avusturya muhafız birliklerinin sık sık taarruz etmesi
II. İstanbul'da baş gösteren karışıklık
III. Kırım Hanının kuvvetlerini alarak geri dönmesi
IV. Alman birliklerinin Lehleri takviye etmesi
V. Osmanlı sağ kanadının yenilmesi
Hangisi/hangileri Viyana’yı kuşatan Türk birliklerinin Budin’e çekilmesinin nedenleri arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

12 Eylül’de Kahlenberg Tepesi’nde muharebe başladı. Düşmanın sağ kanadındaki Leh kuvvetleri ile çarpışan Sarı Hüseyin Paşa, düşmanı tutabilirken, sol kanatta yer alan Alman birlikleri, Osmanlı sağ kanadında yer alan İbrahim Paşa’yı mağlup etti. Alman birliklerinin, Lehler’i takviyesi ve Kırım Hanı’nın buraya yardım etmemesi üzerine, Kara Mustafa Paşa merkezden çektiği kuvvetleri o tarafa kaydırdı. Ancak bu manevra sağ tarafın zayıflamasına sebep oldu. Viyana’daki Avusturya muhafız kuvvetleri de sık sık taarruzlar yaparak Türk birliklerini iki ateş arasında bırakıyordu. Bu sırada Kırım Hanı kuvvetlerini alıp gitti. İlk olarak Osmanlı ordusunun sağ kanadı çöktü. Hüseyin Paşa’nın bütün direnişine rağmen, sol kanatta da muharebe üstünlüğü düşmanın eline geçti. Siperlerdeki askerler de çıkarıldı, ancak bozgun önlenemedi. İkindi vaktine gelindiğinde Osmanlı kuvvetleri bozulmuş ve düşman askerleri Osmanlı ordusunun merkezine girmeye başlamıştı. Kara Mustafa Paşa bu durum üzerine iki aydan beri Viyana’yı kuşatan Türk birliklerine Budin’e çekilme emri verdi. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kutsal İttifak’a en son katılan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Lehistan

Venedik

Rusya

Avusturya

Almanya

Açıklama:

İkinci Viyana bozgunundan sonra Venedik Cumhuriyeti de harekete geçerek, 25 Nisan 1684’te Avusturya ile Kutsal İttifak Antlaşması imzalamıştı. Avusturya ve Lehistan’ın kazandığı başarılar üzerine cephe genişledi. Venedik, 1684’te, Rusya da 1686’da Osmanlı’ya savaş ilân etti. Osmanlı birlikleri, dört cephede birden mücadele etmeye başladılar. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Venedikliler Mora’yı işgal ettikten sonra adada yaşayan Rumların Müslümanlarla birlikte Ege adalarına kaçmalarının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Rumlar için güven duyacakları bir devletin kalmayışı

Rumların Müslümanlarla kaynaşmış olmaları

Mekke müşrikleriyle birlikte savaşmak

Venedik askerlerinin katliam başlatması

Ortodoks Rum halka Katolikliği dayatmak

Açıklama:

Morosini, 1686’da Navarin, Modon, Arkadia ve Argos’u da işgal etti. 1687’de Korint, İnebahtı ve Mezistre ile 25 Eylül 1687’de de Atina, Venedik birliklerinin eline geçti. Venedikliler adaya hakim olduktan sonra Mora’da Romanya, Lakonya, Mezonya ve Ahiya olmak üzere dört idari bölge oluşturdular. Böylece kendi idarelerini yarımadada hakim kılmak isteyen Venedikliler yerli Ortodoks Rum halka Katolikliği zorla benimsetmeye çalıştıkları için birçok Rum, Müslümanlar’la birlikte Ege adalarına kaçtı. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Osmanlı Sultanı IV. Mehmed, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa için idam kararı almasındaki en önemli etken aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Budin Valisi Kara Mehmed Paşa

Budin Beylerbeyi Uzun İbrahim Paşa

Kırım Hanı Murad Giray ve II. Hacı Giray

Mirahur Sarı Süleyman ve Harem Ağası Yusuf Ağa

Vesprem ve Papa

Açıklama:

Viyana bozgununda önemli hataları olmasına rağmen Kara Mustafa Paşa, orduyu tekrar toplayarak düşman saldırılarını püskürtür umuduyla görevinde bırakılmış, cezalandırılmamıştı. Ancak Viyana bozgunu haberi gelince sadrazamın en büyük düşmanları oturdukları yerden kalkıp, döne döne oynamışlardı.
Mirahur Sarı Süleyman ve Harem Ağası Yusuf Ağa, 1 Ekim 1683’te serhaddeki en önemli kalelerden Estergon Kalesi’nin düşman eline geçmesi üzerine sadrazamla bu işin yürümeyeceğine padişahı ikna ettiler. IV. Mehmed, Merzifonlu hakkında ölüm emrini verdi. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Avusturyalıların Budin’i işgal ettikten sonra şehre verdikleri en büyük zarar aşağıdakilerden hangisidir?

Müslümanlar şehirden kovuldu

Budin’deki Türk eserleri yok edildi

Macarlar şehre sokulmadı

Türk hanlarının isimleri değiştirildi

Camiler kiliselere dönüştürüldü

Açıklama:

Avusturyalılar, Budin’i işgal ettikten sonra şehirde Müslüman bırakmadıkları gibi, Macarları da uzun süre Budin’e sokmadılar. Osmanlı döneminde Budin’de 72 cami, 12 medrese, 10 tekke, 9 han, 2 hamam vardı. İşgalden sonra Türk eserlerinin hemen hemen tamamı yok edildi. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Askeri talim ve hazırlık
Askerlerin durumunu görmek
Askerlerin şikayetlerini dinlemek
Halkın ileri gelenleri ile eğlenmek
Halkın durumunu yerinde görmek

Hangisi/hangileri Türk Devletlerinde, sultan ile birlikte birçok insanın katılımıyla gerçekleşen avların amaçları arasında yer alır?

Yalnız III

IV ve V

I, II ve III

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Türk devletlerinde, hükümdarlarla birlikte bazen binlerce kişinin katıldığı avlar sadece bir eğlence aracı olarak görülmüyordu. Askerî bir talim ve hazırlık olarak da görülüyordu. Ayrıca askerlerin ve halkın durumunu bizzat yerinde görmek ve onların şikâyetlerini dinlemek için de bir vesileydi. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Üçüncü Avusturya Seferinde Osmanlı Ordusunu felakete götüren karar aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya Ordusunun Titel ile Segedin arasında olması

Zenta’dan Tisa Nehri’nin geçilmesi

Sofya’da bir süre beklemek

Erdel üzerine gitmek

Varadin üzerine gitmek

Açıklama:

12 Ağustos’ta Belgrad sahrasında sultanın huzurunda toplanan harp meclisinde harekât planı konuşuldu. Mecliste iki görüş ortaya çıktı. Ya Tımışvar yönünde ilerlenerek, Tuna’nın kollarından Tisa’dan karşıya geçilecek, ya da Sava’dan Zemun’a geçilip Varadin Kalesi kuşatılacaktı. Sadrazam Elmas Mehmed Paşa, Tımışvar tarafına gidilmesini istiyordu. Sadrazamın görüşüne Belgrad Muhafızı Amcazâde Hüseyin Paşa, itiraz etti. Serhadlerin durumunu çok iyi bilen Amcazâde Hüseyin Paşa, donanma desteği de olacağı için Sava’dan Zemun yakasına geçilerek Varadin Kalesi’nin kuşatılmasının doğru olacağını, Tımışvar tarafının bataklıklarla dolu olduğunu, düşmanın geçit noktalarında fırsat kolladığını, eğer geri çekilme söz konusu olursa, ricatın dahi mümkün olamayacağını söyledi. Seferin yönü hakkında kesin bir karara varılamayınca Tımışvar Muhafızı Cafer Paşa’nın gelmesi beklendi. Cafer Paşa gelince Orta Macar ve Erdel’e gidilmesini savundu. Varadin’e saldırının ise ancak bu bölgeler fethedildikten sonra, kalenin iyice zayıflatılması üzerine düşünülebilecek bir hareket olacağını söyledi. Cafer Paşa’nın teklifi kabul edildi. Osmanlı ordusu Pançova’ya geldiğinde burada Avusturya ordusu hakkında yeni haberler alındı. Alınan istihbarata göre Avusturya ordusunun Titel ve Segedin arasında olduğu öğrenildi. Yeni plana göre Osmanlı ordusu Tisa Nehri’ni geçecek ve Titel Kalesi’ni fethedecekti. Böylece Elmas Mehmed Paşa, Cafer Paşa’nın uyarılarını dikkate almayarak Osmanlı ordusunun felakete sürüklenmesindeki en büyük adımlardan birini attı. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Zenta Muharebesi’nin Osmanlı Ordusunda meydana getirdiği en önemli zarar aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı subaylarının büyük çoğunluğunun şehit olması

Cephane, erzaklar, hayvanlar ve savaş hazinesinin kaybedilmesi

Sultanın otağ-ı hümayununun düşmanın eline geçmesi

Osmanlı askerlerinin 30 bininin şehid düşmesi

Sadrazam Elmas Mehmed Paşa’nın şehid olması

Açıklama:

11 Eylül 1697’de öğleden sonra başlayan muharebe gün batarken bitmişti. Karanlık bastığında, Prens Eugen büyük bir zafer kazanmıştı. 20 bin askerimiz savaş meydanında, 10 bin kadarı da nehirde şehid olmuştu.
Osmanlılar’ın, Zenta Muharebesi’ndeki en büyük kaybı Osmanlılar’ın, Zenta Muharebesi’ndeki en büyük kaybı komutan kadrosunda olmuştu. Osmanlı ordusu asker kaybının yanısıra önemli sayıda subayını kaybetmişti. Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf subayların önemli bir kısmı şehid düşmüştü. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Viyana bozgunuyla Estergon Kalesi'nin düşman eline geçmesi üzerine IV. Mehmed Belgrad'da kimin öldürülmesi emrini vermiştir?

Uzun İbrahim Paşa

Mirahur Sarı Süleyman

Kara Mehmed Paşa

Kara Mustafa Paşa

Yusuf Ağa

Açıklama:

Viyana bozgununda önemli hataları olmasına rağmen Kara Mustafa Paşa, orduyu tekrar toplayarak düşman saldırılarını püskürtür umuduyla görevinde bırakılmış, cezalandırılmamıştı. Ancak Viyana bozgunu haberi gelince sadrazamın en büyük düşmanları oturdukları yerden kalkıp, döne döne oynamışlardı.
Mirahur Sarı Süleyman ve Harem Ağası Yusuf Ağa, 1 Ekim 1683’te serhaddeki en önemli kalelerden Estergon Kalesi’nin düşman eline geçmesi üzerine sadrazamla bu işin yürümeyeceğine padişahı ikna ettiler. IV. Mehmed, Merzifonlu
hakkında ölüm emrini verdi.
İstanbul’dan gönderilen görevliler, 25 Aralık 1683’te Merzifonlu’nun ölüm fermanını Belgrad’a getirdiler. Viyana kuşatmasının şanlı serdarı Belgrad’da öldürüldü.

Doğru Cevap: D

Soru 42

1684'te Avusturya ordusunun işgal ettiği ve Osmanlılar için en acı kayıp sayılan en önemli Osmanlı şehri aşağıdakilerden hangisidir?

Belgrad

Budin

Yanıkkale

Viyana

Krakow

Açıklama:

Merzifonlu’nun öldürülmesinden sonra da bozgunun önüne geçilemedi. Avusturya ordusu, 14 Temmuz 1684’te serhad boylarındaki en önemli Osmanlı şehri olan Budin’i kuşattı. Charles de Lorraine komutasındaki Avusturya ordusu, 18 Haziran 1686’da
Budin’i ikinci defa kuşattı. Ömrünü cephelerde geçirmiş 70 yaşında tecrübeli bir
komutan olan Budin Valisi Abdurrahman Abdi Paşa, Avusturyalılar’a iki buçuk ay direndi ancak sonunda askerleriyle birlikte şehid düştü. 2 Eylül 1686’da da Budin’deki 145 yıllık Türk hakimiyeti sona ermişti. Budin’in elden çıkmasından sonra Osmanlı hakimiyetindeki diğer Macar toprakları da bir bir elden çıktı. Ama Osmanlılar için en acı kayıp Budin’di.

Doğru Cevap: B

Soru 43

İkinci Viyana bozgunundan sonra harekete geçerek Girit'in elinden çıkmasının acısını çıkarmak için Osmanlı Birliklerine karşı 1684'te Avusturya ile Kutsal İttifak antlaşması imzalayan kimdir?

Venedik

Ceneviz

Rusya

Lehistan

Macaristan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Venedik'in 1684'te Osmanlı'ya karşı açtığı savaşta Venedik donanmasının başında olan Morosini ilk olarak 1685'te nereyi işgal etmiştir?

Mora

Yanya

Preveze

Yenişehir

Ayamavra

Açıklama:

Venedik Cumhuriyeti 15 Temmuz 1684’te Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilân etti ve başta Papa, Floransa, Malta, Ceneviz ve İspanyol donanmalarının gemilerinden oluşmak üzere büyük bir donanma tertip ederek harekete geçti. Bu büyük donanmanın komutasına da Girit’i Türkler’e terkeden Morosini getirildi. Osmanlı İmparatorluğu ise bu müttefik donanma karşısında bazı tedbirler aldıysa da bunlar yeterli olmayacaktı.
Morosini ilk iş olarak 8 Ağustos 1685’te Ayamavra Adası’nı işgal etti. Rumlar’ın da yardımı ile kale 15 günde Venedikliler’e teslim olmuştu. Bunun üzerine Osmanlı İmparatorluğu Boğaz muhafızı Şahin Mustafa Paşa’yı serdar olarak Mora’ya gönderdi. Mustafa Paşa, Limni’yi işgal etmek isteyen Morosini’yi bozguna uğrattı.
Ancak özellikle Mora, Yanya ve Yenişehir’in yerli halkının Venedik lehine isyan etmeleri Osmanlı yöneticilerini zor duruma sokuyordu. İçeriden aldığı destekle birlikte Venedik donanması 28 Eylül 1685’te Preveze’yi işgal etti.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Buçaş Antlaşması’yla Osmanlılar’a verdiği toprakları geri almanın yanısıra Boğdan’ı, Akkirman, Kili ve İsmail gibi Osmanlı kalelerini almak isteyen devlet hangisidir?

Rusya

Avusturya

Venedik

Sırbistan

Lehistan

Açıklama:

Lehsitan Kralı Jan Sobiesky, Buçaş Antlaşması’yla Osmanlılar’a verdiği toprakları geri almanın yanısıra Boğdan’ı, Akkirman, Kili ve İsmail gibi Osmanlı kalelerini almak istiyordu. Ancak Kırım Tatarları’nın da desteğiyle Osmanlı ordusu 1684 ve 1685’te Soibesky’i kendi topraklarına geri püskürttü. Lehler’in 1687 ve 1688’deki Kamaniçe seferleri de başarısızlıkla sonuçlandı. 1692 Ağustos’unda Kamaniçe üzerine yürüyen 60 bin kişilik Leh ordusu, kale komutanı Kahraman Paşa tarafından mağlup edildi. Leh kuvvetleri, 1694’te bölgedeki askerlerin Avusturya cephesine gitmelerinden istifadeyle yeniden Kamaniçe üzerine yürüdülerse de Kahraman Paşa karşısında yine mağlup oldular. Leh birlikleri sadece Boğdan’ın bazı bölgelerini işgale ise muvaffak oldular.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Lehistan’ın teşvikiyle Kutsal İttifak’a katılan Rusya 1696'da aşağıdakilerden hangisini ele geçirerek hem gemi inşa edecekleri, hem de Karadeniz üzerinden sıcak denizlere inebilecekleri bir üsse kavuşmuştur?

Mora

Budin

Azak

Kili

Modon

Açıklama:

Lehistan’ın teşvikiyle Kutsal İttifak’a katılan Rusya 1695’te Azak’ı kuşattı. Doksan beş gün süren kuşatma başarısız oldu. Ancak Petro pesetmemişti. İlk kuşatması başarısız olmasına rağmen ertesi yıl bir donanma oluşturarak, karadan ve denizden Azak’ı kuşattı. Ruslar, 1696 Ağustos’unda kaleyi elegeçirdiler. Çar Petro, Azak’ı işgal ederek Karadeniz’in kilidini elegeçirmişti. Ruslar, hem Azak sahillerinde gemi inşa edecekleri, hem de Karadeniz üzerinden sıcak denizlere inebilecekleri bir üsse kavuşmuşlardı.

Doğru Cevap: C

Soru 47

II. Süleyman Macaristan seferi için İstanbul’dan Edirne’ye hareket ettiğinde Avusturyalılar Orta Avrupa’nın en stratejik noktası olan ve Osmanlı’nın bu yönde gerçekleştirdiği seferlerde en önemli üssü konumundaki hangi yeri işgal etmiştir?

Budin

Boğdan

Belgrad

Atina

İnebahtı

Açıklama:

II. Süleyman, Macaristan seferi için İstanbul’dan Edirne’ye hareket ettiğinde
Avusturyalılar’ın Belgrad’ı işgal ettiği haberi geldi. Kanunî Sultan Süleyman tarafından 1521’de fethedilen Belgrad, Orta Avrupa’nın en stratejik noktalarından biriydi. Belgrad Orta Avrupa’nın en stratejik noktalarından biridir ve Osmanlı’nın bu yönde gerçekleştirdiği seferlerde en önemli üssü konumundadır. Bu yüzden kaybedilmesi
Osmanlı için büyük bir yıkım olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Viyana bozgunundan sonra Batı’da sürekli gerileyen devleti yeniden azametli günlerine kavuşturmayı hayal eden, 16. yüzyılın muhteşem hükümdarı Kanunî Sultan Süleyman’ı da kendine örnek alan 1695'te tahta çıkan sultan kimdir?

IV. Mehmed

II. Süleyman

II. Ahmed

II. Mustafa

Sultan İbrahim

Açıklama:

II. Ahmed, 1695’te ölünce yerine yeğeni II. Mustafa geçti. Bu yeni bir dönemin
başlangıcıydı. II. Mustafa, Edirne’de 2 Haziran 1664’te dünyaya gelmişti. Babasının hükümdarlığı uzun sürdüğü için çocukluk ve gençlik yıllarını rahat geçirmiş ve iyi bir eğitim almıştı. Ancak II. Viyana kuşatması bozgunundan sonra babası 1687’de bir isyanla tahttan indirilince 8 yıl sarayda hapis hayatı yaşadı. İki amcasının ölümünden sonra 1695’te tahta çıktı. Yeni padişah, Viyana bozgunundan sonra Batı’da sürekli gerileyen devleti yeniden azametli günlerine kavuşturmayı hayal ediyordu. 16. yüzyılın muhteşem hükümdarı Kanunî Sultan Süleyman’ı da kendine örnek almıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Avusturya ve Osmanlı Devleti arasında 1664’te 20 yıllığına imzalanan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Erdel

Sofya

Vasvar

İstanbul

Bedesten

Açıklama:

Avusturya ve Osmanlı Devleti arasında 1664’te 20 yıllığına imzalanan antlaşma Vasvar antlaşmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Viyana kuşatmasının başarısız olmasındaki nedenlerden biri değildir?

Kuşatmaya büyük topların getirilmemesi.

Ordunun dizanteriden büyük kayıp vermesi.

Viyana’ya yardıma gelen ordunun küçümsenmesi.

Kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyulması.

Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmanın ağırdan alınması.

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatmasının başarısız olmasında tarihçiler Merzifonlu’nun hataları olarak şunları gösterirler: Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması; Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmaması ve kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyması; Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi; Büyük topların getirilmemesi; Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılar’dan üstün olması. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1684’te kurulan Kutsal İttifak’ta yer almaz?

Rusya

Fransa

Venedik

Lehistan

Avusturya

Açıklama:

1684’te kurulan Kutsal İttifak’ta Fransa yer almaz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

1696’da Azak kalesi kimler tarafından işgal edilmiştir?

Ruslar

Lehler

Macarlar

Romenler

Avusturyalılar

Açıklama:

Çar Petro komutasındaki Rus ordusu, 1695’te Azak’ı kuşattı. Doksan beş gün süren kuşatma başarısız oldu. Ancak Petro pesetmemişti. İlk kuşatması başarısız olmasına rağmen ertesi yıl bir donanma oluşturarak, karadan ve denizden Azak’ı kuşattı. Ruslar, 1696 Ağustos’unda kaleyi elegeçirdiler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Eğri tarafına geçen bir Türk birliğinin düşman saldırısına uğradığında geri çekilmesini engellemek için Tuna üzerindeki köprüye engeller yerleştiren ve bu yüzden yüzlerce askerin şehit düşmesine neden olan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Siyavuş Paşa

Kara Mustafa Paşa

Şahin Mustafa Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Fındık Mustafa Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 54

Hangi Osmanlı Padişahı yaklaşık 40 yıl Şimşirlik olarak adlandırılan yerde hapis hayatı yaşadıktan sonra tahta çıkmıştır?

İbrahim

IV. Murad

III. Ahmed

II. Süleyman

IV. Mehmed

Açıklama:

II. Süleyman yaklaşık 40 yıl Şimşirlik olarak adlandırılan yerde hapis hayatı yaşadıktan sonra tahta çıkmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Mangır adı verilen bakır para ilk defa hangi yıl basılmıştır?

1668

1675

1688

1704

1716

Açıklama:

Osmanlı tarihinde ilk defa 1688’de bakır para bastırıldı. “Mangır” adı verilen paranın ikisi bir akçe itibar edilmişti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Bakırköy yakınlarında Baruthâne-i Âmire’yi kurduran sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Siyavuş Paşa

Kara Mustafa Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Köprülü Mehmed Paşa

Açıklama:

Bakırköy yakınlarında Baruthâne-i Âmire’yi kurduran sadrazam Fazıl Mustafa Paşa’dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

I. Belgrad kaybedildi.
II. Macaristan’ın yeniden ele geçirilme şansı kaybedildi.
III. Fazıl Mustafa Paşa şehit oldu.
Yukarıda verilen olaylardan hangisi ya da hangileri Salankamen Muharebesi sonuçlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Salankamen Muharebesi, İkinci Viyana Kuşatması sonrasındaki mücadelede önemli bir dönüm noktasıdır. Öncelikle Avusturya’nın Fransa ile uğraştığı bir dönemde bu savaşta mağlup olunması, Macaristan’ı yeniden ele geçirme şansının kaybedilmesine neden oldu. Kuşkusuz bu savaştaki askeri kayıplardan daha önemlisi yetenekli devlet adamına bu kadar ihtiyaç duyulduğu bir sırada Fazıl Mustafa Paşa’nın şehid olmasıydı. Devleti yeniden toparlayıp, bozgunu durduran sadrazamın şehadeti hem kendisinin başlattığı reformların durmasına hem de cephelerde ordunun yeniden toparlanmasına engel oldu. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi sefere çıkan son Osmanlı Padişahı’dır?

İbrahim

IV. Murad

II. Mustafa

IV. Mehmed

II. Süleyman

Açıklama:

II. Mustafa sefere çıkan son Osmanlı Padişahı’dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda Merzifonlu Kara Mustafa Paşa’nın dönemin padişahını ikna ederek Viyana’dan önce Osmanlı ordusunun başlangıçta ele geçirmek istediği yerdir?

Yanıkkale (Raab)

Lehistan

Macaristan

Kahlenberg

Budin

Açıklama:

Osmanlı ordusunun almak istediği yer başlangıçta Viyana değil Yanıkkale (Raab) idi. Fakat Reisülküttap Mustafa Efendi gibi bazı kimselerin de tesiriyle hedef Viyana oldu. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi dönemin Almanya’sı ve diğer birçok prensliği kapsayan Kutsal Roma-Germen İmparatorluğunun merkezi sayılmaktadır?

Budin

Belgrad

Erdel

Boğdan

Viyana

Açıklama:

Osmanlılar’ın “Beç” olarak adlandırdıkları Viyana, sadece Avusturya’nın değil o zamanki bütün Almanya’yı ve birçok prensliği kapsayan, Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu’nun da merkeziydi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Viyana Kuşatmasının başarısız sonuçlanmasının sorumlusu olarak görülen Osmanlı ordusunun başındaki sadrazamdır?

Baltacı Mehmed Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

İzzet Mehmed Paşa

Damat Ferit Paşa

Açıklama:

Kara Mustafa Paşa bu durum üzerine iki aydan beri Viyana’yı kuşatan Türk birliklerine Budin’e çekilme emri verdi. Kendisi savaşıp, şehid olma arzusundayken Sipahi Ağası Osman Ağa’nın zoruyla sancağı şerifi de yanına alarak, harp meydanından uzaklaştı. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Viyana bozgunundan sonra Osmanlı ordusunun arkasında bıraktığı kahve çuvallarını yaptığı hizmetler karşılığında mükâfat olarak alan Koltschitzky tarafından açılan Viyana’nın ilk kahvehanesi olarak kabul edilmektedir?

Marine Kahvehanesi

Siyah Şişe

St. James Coffee House

Mavi Şişe

Smryna Coffee House

Açıklama:

Osmanlı ordusunun arkasında bıraktıklarının içinde yüzlerce çuval kahve de bulunuyordu. Türk ordugâhında casus olarak dolaşıp, çeşitli söylentiler çıkaran ve Viyana’nın dışarıdaki kuvvetlerle irtibatını temin eden Leh asıllı Koltschitzky, yaptığı hizmetler karşılığında mükâfat olarak bu kahve çuvallarını almıştı. Bunlarla Viyana’nın ilk kahvehanesi olan Mavi Şişe’yi kurdu. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdaki olaylardan hangisinden sonra Osmanlı devlet adamı Şeytan İbrahim Paşa’nın unvanı Melek olarak değiştirilmiştir?

Viyana Kuşatması

Estergon Kalesi’nin ele geçirilmesi

Budin Savunması

İstanbul’un fethi

Kırım’ın ele geçirilmesi

Açıklama:

Budin’de 113 gün direnen Şeytan İbrahim Paşa’nın ünvanı Melek’e çevrildi. Ancak diğer cephelerde mağlubiyetler devam etti. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi avcılığa olan merakı ile bilinen ve hatta iktidarını devam ettirmek için ava tövbe ettiğini ilân eden Osmanlı padişahıdır?

IV. Mehmed

II. Abdülhamit

Yavuz Sultan Selim

Kanuni

II. Murat

Açıklama:

IV. Mehmed, iktidarını devam ettirmek için ava tövbe ettiğini ilân etti. Ancak bu defa da kendisi gece uyuyamaz hâle geldi ve sonunda devlet adamlarıyla yaptığı bir toplantıda, Davutpaşa’dan dışarı çıkmamak şartıyla, ava gitmesine müsaade edildi. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi IV Mehmed’in tahttan indirilmesi sonucu yaklaşık 40 yıl şimşirlikte kaldıktan sonra padişah olmuştur?

III. Selim

II. Süleyman

IV. Murat

I. Ahmet

Yıldırım Bayezit

Açıklama:

Sadrazam vekili Köprülüzâde Fazıl Mustafa Paşa’nın gayretleriyle 8 Aralık 1687’de tahta Şehzâde Süleyman’ın geçirilmesi kararlaştırılmıştı. Yaklaşık 40 yıl hapis hayatı yaşayan Şehzâde Süleyman padişah olduğuna inanamamıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi II. Süleyman döneminin bozulan devlet otoritesinin sağlayan ve iç karışıklıkları sonlandıran Belgrad’ın tekrar ele geçirilmesini sağlayan sadrazamdır?

Silahdar Damat Ali Paşa

Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa

Köprülü Fazıl Mustafa Paşa

Kuyucu Murat Paşa

Köprülü Mehmed Paşa

Açıklama:

Fazıl Mustafa Paşa, iç düzenlemenin ardından Avusturya’ya karşı harekete geçti. Niş, Semendire ve Belgrad geri alındı. Belgrad’ın alınmasıyla Tuna savunma hattı yeniden kuruldu. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Osmanlı diplomatiğinde padişahın kendi el yazısı ile yazılmış emirlerine ne ad verilmektedir?

Cülus

Şimşirlik

Ricat

Nakibüleşraf

Hatt-ı hümâyûn

Açıklama:

Osmanlı diplomatiğinde padişahın kendi el yazısı ile yazılmış emirlerine hatt-ı hümâyûn denirdi. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı ordusu başında seferlere çıkan son sultan II. Mustafa’nın kendine örnek aldığı padişahtır?

Fatih Sultan Mehmet

I. Murat

II. Bayezit

Kanuni Sultan Süleyman

IV. Mehmed

Açıklama:

II. Ahmed, 1695’te ölünce yerine yeğeni II. Mustafa geçti ve 16. yüzyılın muhteşem hükümdarı Kanunî Sultan Süleyman’ı da kendine örnek almıştı. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Viyana Kuşatmasının başarısız olmasının sebeplerinden biri değildir?

Kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyulması

Viyana’ya yardıma gelen ordunun küçümsenmesi

Şehri zorla ve yağmalayarak alma planının yapılması

Büyük topların kuşatmaya getirilmemesi

Ateşli silah kullanımında nicelik ve nitelik bakımından düşmanın üstün olması

Açıklama:

Tarihçiler İkinci Viyana Kuşatmasında Merzifonlu’nun hataları olarak şunları gösterirler: a) Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması. b) Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, ona karşı koymak için askerin önemli bir kısmını siperlerden çıkarmaması ve kuşatmayı bozmamak için düşmana az bir kuvvet ile karşı koyması. c) Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi. d) Büyük topların getirilmemesi. e) Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik bakımından Osmanlılardan üstün olması. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

İkinci Viyana Bozgunundan sonra 1684’te Kutsal İttifak Antlaşması hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Osmanlı-Avusturya

Venedik-Avusturya

Fransa-Venedik

İngiltere-Rusya

Lehistan-Venedik

Açıklama:

İkinci Viyana bozgunundan sonra Venedik Cumhuriyeti de harekete geçerek, 25 Nisan 1684’te Avusturya ile Kutsal İttifak Antlaşması imzalamıştı. Venedik, bu ittifaka katılmakla aslında Girit’in elinden çıkmasının acısını çıkarmak istiyordu.,. Venedik Cumhuriyeti 15 Temmuz 1684’te Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilân etti ve başta Papa, Floransa, Malta, Ceneviz ve İspanyol donanmalarının gemilerinden oluşmak üzere büyük bir donanma tertip ederek harekete geçti. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

IV. Mehmed’in tahtan olmasına sebep olacak kadar müptela olduğu alışkanlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Avcılık

İçki içme

Sürekli kitap okuma

Kadınlarla eğlenme

Kendini ibadet ve riyazete adama

Açıklama:

Viyana önlerinde yaşanan mağlubiyet ve ardından yaşanan büyük toprak kayıplarıyla birlikte IV. Mehmed’in av merakına ve iktidarına tepkiler bir çığ gibi arttı. IV. Mehmed, ava o kadar meraklıydı ki tarihe Avcı Mehmed diye geçmiştir. Daha tahta çıktığı ilk zamanlardan itibaren yüzlerce, hatta binlerce kişinin katıldığı avlar düzenledi. Sultan tepkileri azaltmak için gündüzleri ava çıkmamaya başladı. Fakat bu tedbir de tepkileri yatıştırmak için yeterli olmadı. 1686’da Rumeli’deki en önemli serhad şehirlerinden olan Budin, Avusturya tarafından işgal edildiğinde tepkiler had safhaya ulaştı. IV. Mehmed, iktidarını devam ettirmek için ava tövbe ettiğini ilân etti. Ancak bu defa da kendisi gece uyuyamaz hâle geldi ve sonunda devlet adamlarıyla yaptığı bir toplantıda, Davutpaşa’dan dışarı çıkmamak şartıyla, ava gitmesine müsaade edildi. IV. Mehmed’in bu hastalık derecesindeki av merakı saltanatının da sonunu getirdi ve tahttan indirilme gerekçesini oluşturdu. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Padişahların tahta çıktıklarında devlet görevlilerine ve askerlere dağıtıkları bahşişin adı nedir?

Tımar

Şimşirlik

Tahnit

Cülus

Hümâyun

Açıklama:

Padişahların tahta çıktıklarında devlet görevlilerine ve askerlere dağıtıkları bahşişe cülus bahşişi denir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Orta Avrupa’nın en stratejik noktalarından biri ve Osmanlı’nın bu yöne gerçekleştirdiği seferlerde en önemli üssü konumunda olan ve bu nedenle kaybedilmesi Osmanlı için büyük bir yıkım sayılan yer aşağıdakilerden hangisidir?

Rodos

Belgrad

Kıbrıs

Budin

Mora

Açıklama:

Belgrad Orta Avrupa’nın en stratejik noktalarından biridir ve Osmanlı’nın bu yönde gerçekleştirdiği seferlerde en önemli üssü konumundadır. Bu yüzden kaybedilmesi Osmanlı için büyük bir yıkım olmuştur. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Salankamen Muharebesinin önemine ilişkin aşağıda verilen bilgilerin hangisi yanlıştır?

Yetenekli bir devlet adamı olan Fazıl Mustafa Paşa’nın şehit olması büyük bir kayıp olmuştur

Sadrazamın başlattığı reformların durmasına sebep olmuştur

Cephelerde ordunun yeniden toparlanması sağlanamamıştır

Macaristan’ı yeniden ele geçirmek için yeni bir fırsatı doğmuştur

Sekiz bin kadar şehit verilmiş ve 150 top ve ordu hazinesi de düşman eline geçmiştir

Açıklama:

Salankamen Muharebesi, İkinci Viyana Kuşatması sonrasındaki mücadelede önemli bir dönüm noktasıdır. Öncelikle Avusturya’nın Fransa ile uğraştığı bir dönemde bu savaşta mağlup olunması, Macaristan’ı yeniden ele geçirme şansının kaybedilmesine neden oldu. Kuşkusuz bu savaştaki askeri kayıplardan daha önemlisi yetenekli devlet adamına bu kadar ihtiyaç duyulduğu bir sırada Fazıl Mustafa Paşa’nın şehit olmasıydı. Devleti yeniden toparlayıp, bozgunu durduran sadrazamın şehadeti hem kendisinin başlattığı reformların durmasına hem de cephelerde ordunun yeniden toparlanmasına engel oldu. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Dedesi Kanunî’yi örnek alarak ordunun başında sefere çıkan, olup bitenleri anlamak için tebdili kıyafetle halkın arasında gezen ve halktan zorla arpa almaya çalışan bir askere cezasını veren Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

III. Ahmed

IV. Mehmed

II. Selim

II. Mustafa

II. Abdülhamid

Açıklama:

Yukarıda bir takım özellikleri sayılan Osmanlı padişahı, II. Mustafa’dır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdaki olaylardan hangisi Viyana’dan sonra Osmanlı’nın gücünü hâlâ koruduğunu göstergesi değildir?

Belgrad’ın alınması

Niş’in alınması

Semendire’nin alınması

II. Mustafa’nın Macaristan seferleri

Zenta Muharebesi

Açıklama:

Osmanlı’nın Viyana’dan sonra yaşadığı bozgun yıllarında önemli toprak kayıpları olmasına rağmen Belgrad, Niş ve Semendire’yi geri kazanması ve II. Mustafa döneminde gerçekleştirilen başarılı iki Macaristan seferi Osmanlı’nın gücünü hâlâ koruduğunun göstergesidir. Zenta Muharebesi ise mağlubiyetle sonuçlandı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Belgrad, Niş ve Semendire’yi Avusturya’dan geri alan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Fazıl Ahmed Paşa

Fazıl Mustafa Paşa

Sadrazam Sarı Süleyman Paşa

Sadrazam Siyavuş Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

40 yıl hapis yattıktan sonra tahta çıkan ve 4 yıl hükümdarlık yapan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Süleyman

II. Mustafa

II. Mehmed

III. Selim

IV. Mehmed

Açıklama:

II. Süleyman 40 yıllık hapis hayatından sonra çıktığı tahtta dört yıl hükümdarlık yaptı ama hükümdarlığı ilk gününden son gününe kadar sıkıntılı geçti. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Viyana kuşatmasının mağlubiyetle sonuçlanmasının nedenlerinden birisi değildir?

Kırım Han’ın muharebeden birliklerini çekmesi

Viyana müdafilerinin topçu kuvvetlerinin Osmanlı’dan üstün olması

Stratejik tepelerin hakimiyetinin kaybedilmesi

Viyana müdafilerine yardım ordusu gelmesi

Kahlenberg Muharebesi’nde sadrazamın düz ovada meydan muharebesi yapması

Açıklama:

Viyana müdafileri sayı olarak, Osmanlılar’ın dörtte biri idi. Ancak topçu kuvvetleri daha üstündü. Bu da şehrin uzun süre kendisini savunmasında önemli bir faktör oldu. Kahlenberg Muharebesi’nde sadrazamın düz ovada meydan muharebesi yerine Viyana’yı kuşatmaya devam etmesi, stratejik tepelerin hakimiyetinin kaybedilmesi, Kırım Han’ın muharebeden birliklerini çekmesi, Viyana müdafilerine yardım ordusu gelmesi mağlubiyetin nedenleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi kutsal ittifaktaki devletlerden birisi değildir?

Avusturya

Fransa

Lehistan

Venedik

Rusya

Açıklama:

Kutsal İttifak: Avusturya ve Lehistan’ın kazandığı başarılar üzerine cephe genişledi. Venedik, 1684’te, Rusya da 1686’da Osmanlı’ya savaş ilân etti. Osmanlı birlikleri, dört cephede birden mücadele etmeye başladılar.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Viyana kuşatmasının ardından Azak’ı işgal eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya

Fransa

Lehistan

Venedik

Rusya

Açıklama:

Avusturya, Macaristan’ı, Venedik Mora’yı, Lehistan Podolya’yı, Rusya ise Azak’ı işgal etti. Lehistan’ın teşvikiyle Kutsal İttifak’a katılan Rusya, Kırım hanının toprakları dışında olmasını da fırsat bilerek 1689’da Kırım’a saldırdı. Ancak Tatarlar’ın direnişi karşısında başarısız oldu. Çar Petro komutasındaki Rus ordusu, 1695’te Azak’ı kuşattı. Doksan beş gün süren kuşatma başarısız oldu. Ancak Petro pesetmemişti. İlk kuşatması başarısız olmasına rağmen ertesi yıl bir donanma oluşturarak, karadan ve denizden Azak’ı kuşattı. Ruslar, 1696 Ağustos’unda kaleyi elegeçirdiler. Çar Petro, Azak’ı işgal ederek Karadeniz’in kilidini elegeçirmişti. Ruslar, hem Azak sahillerinde gemi inşa edecekleri, hem de Karadeniz üzerinden sıcak denizlere inebilecekleri bir üsse kavuşmuşlardı.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Fazıl Mustafa Paşa hangi muharebede şehit düşmüştür?

Kahlenberg Muharebesi

Kosova Muharebesi

Salankamen Muharebesi

Petervaradin Muharebesi

Zenta Muharebesi

Açıklama:

Salankamen Muharebesinde Osmanlı ordusu sadrazamın yanısıra Yeniçeri Ağası Eğinli Mehmed Ağa’yla birlikte 8.000 kadar şehid verdi. Ayrıca 150 top ve ordu hazinesi de düşman eline geçti. Fazıl Mustafa Paşa’nın cesedi bulunamadı. Avusturyalılar’ın kayıpları da Osmanlılar’dan az değildi. Holstein Dükü Christian, Albay Kaunitz, Poettinden Dükü ölenler arasındaydı. Zafer haberini alan İmparator Leopold bu kadar pahalıya mâl olan başka zaferler istemediğini dile getirmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Zenta muharebesi hangi tarihte yapılmıştır?

14 Temmuz 1683

12 Ağustos 1687

17 Eylül 1693

9 Ağustos 1695

11 Eylül 1697

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 84

1695 yılının Nisan ayında padişahı sefere çıkmaktan vazgeçirmek amacıyla 1.613 yeniçerinin isyanına yol açan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sürmeli Ali Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Elmas Mehmed Paşa

Abdurrahman Abdi Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Açıklama:

21 Nisan 1695’te Belgrad muhafazasına tayin olunan Süleyman Ağa, komutası altındaki 1.613 yeniçeriyle törenle yola çıktı. Ancak Mustafa Paşa Köprüsü’ne geldiklerinde yeniçeriler kendilerine cülûs bahşişi olarak tahsis edilen para verilmedikçe bir adım daha ileri gitmeyeceklerini söyleyip isyan ettiler. Askerin isyanı üç gün devam etti ve üçüncü günün sonunda istedikleri bahşişlerin verileceği vaadiyle ikna edildiler. Yeniçerilerin bu isyanının arkasında padişahın bizzat sefere çıkmasını istemeyen, başta Veziriazam Ali Paşa’nın geldiği iddia ediliyordu. Yeniçerilerin isyan etmesi ve Edirne’ye geri gelecekleri dedikodusunun şehirde yayılması üzerine Edirne’deki asker bir saldırı ihtimaline karşı teyakkuza geçti. II. Mustafa, ne olup bittiğini tam olarak anlayabilmek için yakın adamlarından birkaçıyla kıyafet değiştirip Mustafa Paşa Köprüsü yakınlarına gitti ve yaptığı sorgulamalarda isyanın arkasında Ali Paşa’nın bulunduğunu, veziriazamın askeri isyana teşvik etmekteki amacının da padişahı sefere çıkmaktan vazgeçirmek olduğunu öğrendi. Yeniçeri isyanında parmağı olduğu gerekçesiyle Veziriazam Sürmeli Ali Paşa’yı 1 Mayıs’ta azletti ve yerine Elmas Mehmed Paşa’yı tayin etti.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı diplomatiğinde padişahın kendi el yazısı ile yazılmış emirlerine verilen addır?

Şimşirlik

Mühr-i hümâyûn

Sancak-ı Şerif

Hatt-ı hümâyûn

Tahnit

Açıklama:

Osmanlı diplomatiğinde padişahın kendi el yazısı ile yazılmış emirlerine hatt-ı hümâyûn denirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Salankamen muharebesinin sonuçlarından birisi değildir?

Fazıl Mustafa Paşa’nın şehit düşmesi

Mağlubiyetin müsebbibi olarak görülen Ömer Ağa’nın idam edilmesi

Muharebeye yetişmek için yeterli çabayı göstermeyen Kırım Hanının padişah tarafından azarlanması

Avusturyalılar’ın Lippa, Karansebes, Lugoş ve Tımışvar kalelerini geri alması

Geçici olarak Halep Valisi Koca Halil Paşa’nın serdar olarak kabul edilmesi

Açıklama:

Osmanlı ordusu sadrazamın yanısıra Yeniçeri Ağası Eğinli Mehmed Ağa’yla birlikte 8.000 kadar şehid verdi. Ayrıca 150 top ve ordu hazinesi de düşman eline geçti. Fazıl Mustafa Paşa’nın cesedi bulunamadı. Avusturyalılar’ın kayıpları da Osmanlılar’dan az değildi. Holstein Dükü Christian, Albay Kaunitz, Poettinden Dükü ölenler arasındaydı. Zafer haberini alan İmparator Leopold bu kadar pahalıya mâl olan başka zaferler istemediğini dile getirmişti. Kara muharebesindeki muvaffakiyetsizliğe rağmen Tuna Kapudanı Mustafa Kaptan düşman donanmasını mağlup etmiş ve önemli miktarda zahire ve mühimmat ele geçirmişti. Ordu Belgrad’a dönünce padişah yeni sadrazamı tayin edinceye kadar tecrübeli Halep Valisi Koca Halil Paşa serdar olarak kabul edildi. Mağlubiyetin müsebbibi olarak görülen Ömer Ağa idam edildi. Bu sırada Kırım Hanı Saadet Giray birlikleriyle Belgrad’a geldiyse de artık iş işten geçmişti. Muharebeye yetişmek için yeterli çabayı göstermeyen Kırım Hanı padişah tarafından ağır bir üslupla azarlandı. Muharebe sonrasında Avusturyalılar Lippa, Karansebes ve Lugoş kalelerini geri aldılar, ancak Banat’ın merkezi konumundaki Tımışvar’ı almayı yine başaramadılar.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Salankamen muharebesi kaç yılında yapılmıştır?

1686

1689

1691

1693

1696

Açıklama:

Salankamen muharebesi 1691 yılında yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Bakır para dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Hazinenin sıkıntısını önlemek için bastırılmıştır.

“Mangır” adı verilen paranın ikisinin bir akçeye karşılık geldiği kabul edilmiştir.

Ekonomiyi büyük ölçüde rahatlatmıştır.

Kalpazanlık hadiseleri ortaya çıkmıştır.

Osmanlı tarihinde ilk defa 1688’de bakır para bastırılmıştır.

Açıklama:

Hazinenin sıkıntısını önlemek için Osmanlı tarihinde ilk defa 1688’de bakır para bastırıldı. “Mangır” adı verilen paranın ikisi bir akçe itibar edilmişti. Para darlığı bitmeyince bir mangır bir akçe kabul edildi. Ancak bu durum büyük bir ekonomik krize yol açtı. Esnaf mangırla mal satmak istemedi. Fiyatlar arttı ve kıtlık meydana geldi. Ayrıca kalpazanlık hadiseleri görüldü. II. Ahmed döneminde mahzurları yüzünden mangırdan vazgeçildi.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Kanuni Sultan Süleyman zamanı bile alınamamış Viyana'nın kazanılacak olası zaferin prestijli konumuna ulaşmak isteyen ve bu doğrultuda sultan IV. Mehmed'i sefer konusunda ikna eden sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Merzifon’lu Kara Mustafa paşa

Fazıl Ahmed paşa

Sokullu Mehmed Paşa

Semiz Ali Paşa

Kara Musa Paşa

Açıklama:

Viyana'yı alarak, kazanılacak olası zaferin prestijli konumuna ulaşmak isteyen ve bu doğrultuda sultan IV. Mehmed'i sefer konusunda ikna eden sadrazam Merzifon’lu Kara Mustafa Paşa'dır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

İkinci Viyana kuşatmasında şehri savunan asker sayısının Osmanlı askerlerinden az olmasına rağmen şehrin uzun süre kendisini savunabilmesinin önemli faktörlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Kazılan siperler

Şehrin varoşlarının ateşe verilip zaman kazanılması

Topçu kuvvetleri

Okçu kuvvetleri

Askeri komuta niteliği

Açıklama:

Viyana müdafileri sayı olarak, Osmanlılar’ın dörtte biri idi. Ancak topçu kuvvetleri daha üstündü. Bu da şehrin uzun süre kendisini savunmasında önemli bir faktör oldu. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Osmanlı İmparatorluğu’nun Avusturya’ya savaş ilan etmesinden sonra katolik devletlerini ve Alman imparatorunu yardıma davet eden Papa aşağıdakilerden hangisidir?

Papa X. Clemens

Papa VIII. Alexander

Papa XV. Gregorius

Papa VIII. Urbanus

Papa XI. İnnocentius

Açıklama:

Osmanlılar’ın Avusturya’ya savaş ilan etmesinden itibaren, Papa XI. Innocentius, Katolik devletleri, aynı zamanda Alman İmparatoru olan Leopold da Alman prensliklerini Osmanlı’ya karşı yardıma davet etmişti. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Vatikan'ın çağrısı üzerine Avusturya'nın yardımına koşan ve yapılan antlaşmaya göre haçlı ordusunun baş komutanlığına getirilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Prens Eugen

Jan Sobiesky

Veterani

Ludwig von Baden

Charles de Lorraine

Açıklama:

Vatikan'ın çağrısı ile Avusturya'nın yardımına koşan ve yapılan antlaşma gereğince haçlı ordusunun baş komutanlığına getirilen isim Lehistan kralı Jan Sobiesky'dir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Tarihçilere göre aşağıdakilerden hangisi Merzifon’lu Kara Mustafa Paşa yönetimindeki Osmanlı ordusunun İkinci Viyana kuşatmasında başarısız olmasındaki başlıca sebeplerinden biri değildir?

A- Viyana’ya yardıma gelen ordunun küçümsenmesi

Büyük topların getirilmemesi

Şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmanın ağırdan alınması

Bu tip büyük bir kuşatma için önceden yapılması gereken ittifak anlaşmalarının yapılmaması

Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik olarak Osmanlı’dan üstün olması

Açıklama:

Viyana’ya yardıma gelen ordunun küçümsenmesi, büyük topların getirilmemesi, şehrin zorla alınma ihtimali varken, yağma olmaması ve Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmanın ağırdan alınması ve düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında nicelik ve nitelik olarak Osmanlı’dan üstün olması tarihçilere göre Osmanlı ordusunun İkinci Viyana kuşatmasında başarısız olunmasının sebepleri arasında gösterilir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

İkinci Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanması sonrası Estergon Kale'sinin de düşmesi üzerine hakkında ölüm fermanı verilen Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın katli aşağıdaki şehirlerden hangisinde gerçekleşmiştir?

Krakow

Belgrad

Viyana

Karlsruhe

İstanbul

Açıklama:

İkinci Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanması sonrası Estergon Kale'sinin de düşmesi üzerine IV. Mehmed, Merzifonlu hakkında ölüm emrini verdi. Sadrazam Belgrad'da öldürüldü. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Macarların Budin savaşında şehit düştükten sonra mezar taşına “145 yıllık Türk egemenliğinin son Budin Valisi bu yerin yakınında 1686 Eylül ayının 2. günü öğleden sonra yaşamının 70. yılında maktul düştü. Kahraman düşmandı, rahat uyusun” yazdıkları Osmanlı valisi aşağıdakilerden hangisidir?

Abdurrahman Abdi Paşa

Kara Mehmed Paşa

Şeytan İbrahim Paşa

Uzun İbrahim Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Açıklama:

Charles de Lorraine komutasındaki Avusturya ordusu, 18 Haziran 1686’da Budin'i ikinci defa kuşattı. Ömrünü cephelerde geçirmiş 70 yaşında tecrübeli bir komutan olan Budin Valisi Abdurrahman Abdi Paşa, Avusturyalılar'a iki buçuk ay direndi ancak sonunda askerleriyle birlikte şehit düştü. Sonrasında Macarlar tarafından şehit düştüğü yere bir mezar taşı dikilerek üzerine yazı yazıldı. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

İkinci Viyana bozgunundan sonra 25 Nisan 1684'de Avusturya ile Kutsal İttifak antlaşması imzalayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

İspanya

Hollanda

Venedik

Rusya

Açıklama:

İkinci Viyana bozgunundan sonra Venedik Cumhuriyeti de harekete geçerek, 25 Nisan 1684’de Avusturya ile Kutsal İttifak Antlaşması imzaladı. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Leh'leri 1687, 1688, 1692 ve 1694 yıllarında yaptıkları dört Kamaniçe seferinde de mağlup eden Osmanlı kale komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Abdurrahman Paşa

Siyavuş Paşa

Kahraman Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Fazıl Mustafa paşa

Açıklama:

Leh'leri 1687, 1688, 1692 ve 1694 yıllarında yaptıkları dört Kamaniçe seferinde de mağlup eden Osmanlı kale komutanı Kahraman Paşa'dır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Lehistan’ın teşvikiyle Kutsal İttifak’a katılarak 1689 yılında Kırım’a saldıran ancak başarısız olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Hollanda

Almanya

Fransa

İngiltere

Rusya

Açıklama:

Lehistan’ın teşvikiyle Kutsal İttifak’a katılan Rusya, Kırım hanının toprakları dışında olmasını da fırsat bilerek 1689’da Kırım’a saldırdı. Ancak Tatarlar’ın direnişi karşısında başarısız oldu. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

1670’li yıllarda Avusturya hakimiyetindeki Protestan Macarlar ayaklandı. Tökeli İmre başkanlığındaki Macarlar, Osmanlı yönetiminden yardım istediler. Köprülüzâde Fazıl Ahmed Paşa’nın sadrazamlığı döneminde Osmanlı İmparatorluğu Macarlar’la ilgilenmedi. Ancak Fazıl Ahmed Paşa’nın ölümünden sonra sadrazam olan …………………………………….. bu politikayı değiştirerek, Protestan Macarlar’a yardıma başladı

Sarı Hüseyin Paşa

Abdurrahman Abdi Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Melek İbrahim Paşa

Sarı Süleyman Paşa

Açıklama:

Macarlar’ın Avusturya’ya Karşı İsyanı
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 100

İkinci Viyana Kuşatmasının başarısız olmasında Tarihçiler Merzifonlu’nun aşağıdaki hatalarını sayarlar. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında değildir ?

Şehrin zorla alınma ihtimali varken, Viyana’nın tahrip edilmemesi için kuşatmayı ağırdan alması

Jan Sobiesky Viyana’nın imdadına yetiştiğinde, kuşatmayı bozması

Viyana’ya yardıma gelen orduyu küçümsemesi

Büyük topların getirilmemesi

Düşman ordusunun ateşli silahların kullanımında üstün olması

Açıklama:

Kahlenberg Muharebesi
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

İkinci Viyana bozgunundan sonra Venedik Cumhuriyeti de 15 Temmuz 1684’te Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilân etti ve başta Papa, Floransa, Malta, Ceneviz ve İspanyol donanmalarının gemilerinden oluşmak üzere büyük bir donanma tertip ederek harekete geçti. 28 Eylül 1685’te …………………………………….. işgal etti.

Zarnata’yı

Pasova’yı

Preveze’yi

İnebahtı

Mezistre

Açıklama:

Mora’nın İşgali
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Hazinenin sıkıntısını önlemek için Osmanlı tarihinde ilk defa 1688’de bakır para bastırıldı. “…………………….. ” adı verilen paranın ikisi bir akçe itibar edilmişti.

Lira

Kuruş

Pul

Mecidiye

Mangır

Açıklama:

Bakır Para Dönemi
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Sultan II. Mustafa, 21 Nisan 1696’da İstanbul’dan ikinci seferi için hareket etti. Belgrad’a gelindiğinde Osmanlılar’ın “…………………………..” dedikleri Saksonya Elektörü II. Frederik August’un komutasındaki Avusturya ordusunun Tımışvar’ı kuşattığı haberi geldi.

Dalkıran

Nalkıran

Çalıkıran

Dalgakıran

Karabasan

Açıklama:

Avusturya’ya Karşı İki Zafer
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Osmanlı ordusu Otuz Yıl Savaşları döneminde Avusturya karşısında 1683-1699 yılları arasında yaptığı 15 meydan muharebesinden kaç tanesini kazanmıştır?

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Osmanlı ordusu Avusturya karşısında 1683-1699 yılları arasında yaptığı 15 meydan muharebesinden 3 tanesini kazanmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İkinci Viyana kuşatması bozgununun ve daha sonraki savaşların çoğunun kaybedilmesinin asıl sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı ordusunun 16. yüzyıldan itibaren Avusturya'ya karşı çıktığı seferlerde devamlı olarak kale kuşatmasıyla uğraşması.

Osmanlı ordusunun Avrupa'nın 4 büyük devletine karşı birçok cephede savaş vermek zorunda kalması.

Osmanlı ordusunun kontra marş taktiğini izleyen tüfekli Avusturya piyadeleri karşısında disiplinini kaybetmesi

Kale savunması nedeniyle Osmanlı ordusunun meydan savaşı taktiklerini uygulayamaması sonucunda askeri yapının değişmesi.

Otuz yıl savaşları döneminde Avusturya ordusunun askeri sahada büyük gelişme sağlaması.

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
İkinci Viyana kuşatması bozgununun ve daha sonraki savaşların çoğunun kaybedilmesinin asıl sebebi Osmanlı ordusunun Avrupa'nın 4 büyük devletine karşı birçok cephede savaş vermek zorunda kalmasıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Karlofça Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

13 Ekim 1697

16 Ekim 1698

26 Ocak 1699

28 Ocak 1700

11 Şubat 1701

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Karlofça Antlaşması 26 Ocak 1699 yılında imzalanmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İstanbul Antlaşması hangi yılda hangi ülke ile imzalanmıştır?

Avusturya - 1699

Rusya - 1699

Venedik - 1699

Rusya - 1700

Avusturya - 1700

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
İstanbul Antlaşması 1700 Rusya ile imzalanmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

1703 yılında Sultan II. Mustafa'nın tahttan indirilmesi ile sonuçlanan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Bebe Süleyman İsyanı

Gazi Giray Han İsyanı

Husayn el-Abbas İsyanı

Erdel İsyanı

Edirne Vak'ası

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Edirne Vak'ası, 1703 yılında Sultan II. Mustafa'nın tahttan indirilmesi ile sonuçlanmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? (Yıl - Antlaşma - Ülke)

1718 Pasarofça Avusturya

1711 Prut Rusya

1700 İstanbul Rusya

1700 İstanbul Avusturya

1699 Karlofça Kutsal İttifak

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
1700 yılında İstanbul'da imzalanan antlaşma Avusturya ile değil Rusya ile gerçekleşmiştir. dolayısıyla doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Amcazâde Hüseyin Paşa’nın görevini bırakmasının sebebi nedir?

Edirne Vak’ası

Daltaban Mustafa Paşa’nın aleyhindeki faaliyetleri

Feyzullah Efendi’yi etkisizleştirmek amacıyla II.Mustafa’yı tahttan indirmek istemesini padişahın öğrenmesi

Prut Antlaşması’nı kabul ederek devletin büyük bir fırsatı kaçırmasına sebep olması

Uygulamaya koyduğu ıslahatlar ile Osmanlı ekonomisini zarara uğratması

Açıklama:

Osmanlı hanedanına alternatif arayışlarının tartışabileceksiniz.
Şeyhülislâm Feyzullah Efendi’nin devlet işlerine müdahalesi, Amcazâde Hüseyin Paşa’yı iş yapamaz hâle getirmişti. Feyzullah Efendi’yi etkisizleştirmek için çabalayan Hüseyin Paşa bunda başarılı olamayınca II. Mustafa'nın yerine kardeşi şehzâde Ahmed’i geçirmek için harekete geçti. Ancak bu tertibi öğrenen Sultan, Amcazâde’nin yeğenini idam ettirdiği gibi, kâhyası şehrizorlu Hasan Paşa’yı da şehrizor’a sürgün ettirdi. Hasan Paşa’nın arkasından idam fermanı gönderdiyse de, paşa kaçarak kurtuldu. Yeğeninin öldürülmesinden ve kendisinin de azledileceğinden şüphelenen Amcazâde Hüseyin Paşa, hastalığını bahane ederek görevden ayrıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Osmanlı’nın, Karlofça’nın ardından kaybettiği toprakları geri alma umudu aşağıdakilerden hangisinin fethi ile güçlenmiştir?

Petervaradin Kalesi

Budin

Erdel

Tımışvar

Mora

Açıklama:

1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı’nı tartışabileceksiniz.
Osmanlı’nın, Karlofça’nın ardından kaybettiği toprakları geri alma umudu Mora'nın fethi ile güçlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Prut Savaşı’nın sebeplerinden biri değildir?

Osmanlı’nın Karlofça ile kaybettiği yerleri geri almak istemesi

Baltacı Mehmed Paşa’nın Rusya’ya savaş için kışkırtılması

İsveç Kralı Demirbaş fiarl’ın Rusya’ya karşı Osmanlı’ya sığınması

Petro’nun Balkanlar’da Osmanlı’ya karşı bir isyan çıkacağı umudu

Kazak lideri Mazepa’nın Demirbaş fiarl ile Rusya’ya karşı Osmanlı’ya sığınması

Açıklama:

1715-1718 Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşı’nı tartışabileceksiniz.
Baltacı Mehmed Paşa’nın Rusya’ya savaş için kışkırtılması Prut savaşının sebeplerinden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Edirne Vak’ası ile tahttan indirilen ve tahta çıkan padişahlar hangi şıkta doğru sırasıyla verilmiştir?

III. Ahmed -II. Mustafa

III. Mustafa- II. Ahmed

II. Mustafa- III. Ahmed

II. Süleyman- III. Ahmed

II. Mustafa- II. Süleyman

Açıklama:

Osmanlı hanedanına alternatif arayışlarının tartışabileceksiniz.
1703’teki Edirne Vak’ası III. Ahmed’e taht yolunu açmıştı. II. Mustafa askerlerinin de kendisine ihanet etmesi üzerine iyice ümidini keserek, Edirne’ye dönüp, tahttan kardeşi III. Ahmed lehine çekildi.

Doğru Cevap: C

Soru 11

I- Timarlı sipahi sisteminde aksayan noktalar yeniden düzenlendi. II- Kapıkulu ocağı yeni baştan elden geçirildi. III- Kahve, tütün, yağ, sabun gibi maddelerin vergi oranı düşürüldü. IV- Toprağını terkedenlere dönmeleri için vergi muafiyeti sağlandı. V- Boş kalan arazilere aşiretlerin iskânı sağlanmaya çalışıldı. Yukarıda Amcazâde Hüseyin Paşa’nın ıslahatlarından bazıları verilmiştir, yanlızca bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?

Sadece askerî değil sosyal alanda da ıslahatlar yapılmıştır.

Osmanlı’da savaşlar yüzünden vergi oranları aşırı artmıştır.

Yapılan ıslahatlar sayesinde savaşlarda başarılar elde edilmiştir.

Aşiretlerin iskanı Anadolu’da isyanlara neden olmuştur.

Tütün yasağı vergi oranı düşürülerek kaldırılmıştır.

Açıklama:

Osmanlı hanedanına alternatif arayışlarının tartışabileceksiniz.
Amcazade Hüseyin Paşa'nın yalnızca askeri alanda değil sosyal alanda da önemli icraatları olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi II. Mustafa döneminde çıkan iç karışıklıklardan biri değildir?

Gazi Giray Han isyanı

Bebe Süleyman İsyanı

Erdel İsyanı

Husayn el-Abbas İsyanı

Edirne Vak’ası

Açıklama:

Osmanlı hanedanına alternatif arayışlarının tartışabileceksiniz.
Erdel İsyanı, II. Mustafa döneminde çıkan iç karışıklıklardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıda verilen ülke ve Osmanlı’nın bu ülke ile yaptığı antlaşma eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır? (Ülke - Antlaşma)

Rusya-Prut

Rusya-İstanbul

Avusturya- Karlofça

Venedik- İstanbul

Avusturya-Pasarofça

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Rusya-Prut, Rusya-İstanbul, Avusturya- Karlofça ve Avusturya-Pasarofça Osmanlı'nın bu ülkelerle yaptığı antlaşmalardır. Venedik- İstanbul ise bu antlaşmalardan biri değildir. Dolayısıyla doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Karlofça Antlaşması’nın maddeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Lehistan, Podolya ve Ukrayna’nın Osmanlı hakimiyetindeki bölgelerini aldı.

Venedik, Mora’yı aldı.

Avusturya, Tımışvar hariç bütün Macaristan ve Erdel’i aldı.

Osmanlı Kırım Tatarlarının Lehistan’a saldırmayacaklarına dair garanti verdi.

Azak Kalesi Ruslara bırakıldı.

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Karlofça Antlaşması ile Avusturya, Tımışvar hariç bütün Macaristan ve Erdel’i aldı. Lehistan, Podolya ve Ukrayna’nın Osmanlı hakimiyetinde olan bölgelerini alırken, bunun karşılığında işgali altında olan Boğdan’ı boşalttı. Ayrıca Osmanlılar, Kırım Tatarları’nın Lehistan’a saldırmayacaklarına dair garanti verdiler. Venedik ise Mora’yı aldı.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Karlofça görüşmelerinde Osmanlı’yı aşağıdaki isimlerden hangisi temsil etmiştir?

Daltaban Mustafa Paşa

Ramî Mehmed Paşa

Amcazâde Hüseyin Paşa

Baltacı Mehmed Paşa

Fazıl Ahmed Paşa

Açıklama:

Karlofça’nın rövanşını açıklayabileceksiniz.
Karlofça’daki görüşmelerde Osmanlı İmparatorluğu’nu Reisülküttap Ramî Mehmed Efendi temsil etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Osmanlılar hangi anlaşmadan sonra bütün politikalarını mağlubiyetin rövanşını alıp, eski topraklarına tekrar sahip olmaya göre ayarlamışlardır?

Pasarofça

Karlofça

İstanbul

Balta Limanı

Montrö

Açıklama:

16 yıl süren savaşların sonunda imzalanan Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile 300 bin kilometrekareden fazla toprak kaybedilmişti. Bu toprakların kaybedilmesi imparatorluğu prestij kaybına uğratıp, devlet gururunu incitmiş, buralardan elde edilen gelirlerin de kaybedilmesine sebep olmuştu. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’na vergi ve asker veren devletler de (Erdel, Lehistan) bu yükümlülüklerinden kurtul muşlardı. Osmanlılar Karlofça’dan sonra bütün politikalarını bu mağlubiyetin rövanşını alıp, eski topraklarına tekrar sahip olmaya göre ayarladılar.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Karlofça Anlaşması ve sonrası için söylenebilecek doğruların dışında kalır?

Devlet adamları halkın ve askerin tepkilerinden çekindikleri için barış antlaşmasının karşı tarafın bir diktesi olarak göstermemişlerdir.

Devlet adamları bu anlaşmayı Osmanlı menfaatlerinin elden geldiğince korunduğu müzakereler sonucu imzalandığını öne sürmeye çalışmışlardır.

Devlet adamları en ufak toprak kazanımları için bile oldukça çaba sarf etmişlerdir.

Edirne Vak’ası’nın sebepleri arasında Karlofça Antlaşması’na tepkinin de bulunduğu ileri sürülür.

Osmanlı Devleti en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

Açıklama:

Osmanlı devlet adamları Karlofça ile uğrayacakları ağır toprak kayıplarına halkın ve askerin göstereceği tepkileri azaltmak için, barış antlaşmasının karşı tarafın bir diktesi olarak değil de, Osmanlı menfaatlerinin elden geldiğince korunduğu müzakereler sonucu imzalandığını göstermeye çalışmışlar; bu yüzden de en ufak toprak kazanımları için bile oldukça çaba sarf etmişlerdi. Karlofça Antlaşması’na karşı, savaşın getirdiği yıpranmışlıktan dolayı halkta ve askerde başlangıçta bir tepki oluşmadı. Ancak birkaç yıl sonra 1703’te meydana gelen Edirne Vak’ası’nın sebepleri arasında Karlofça Antlaşması’na tepkinin de bulunduğu ileri sürülür.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Edirne va'kasında asiler, II. Mustafa’nın yerine kimin geleceğine dair kararı tam olarak nerede vermişlerdir?

Varna

Silivri

Kosova

İstanbul

Edirne

Açıklama:

Asiler, II. Mustafa’nın yerine kimin geleceğine dair görüşmek üzere Orta Camii’nde bir araya geldiler. Burada iki şehzâdenin ismi öne çıktı. İlk olarak Şehzâde İbrahim’in tahta çıkartılması dillendirildi. Bunu isteyenlerin gerekçesi ise Şehzâde İbrahim’in İstanbul’da Eski Saray’da bulunması, II. Mustafa’nın kardeşi olmaması ve yaşça küçük olduğu için sözlerinin dinleneceğiydi. Başka bir grup ise II. Mustafa’nın kardeşi ve ondan sonra hanedanın yaşça en büyük şehzâdesi olan Şehzâde Ahmed’in tahta çıkartılmasını istiyordu. Bu grup da gerekçe olarak Şehzâde Ahmed’in yaşça en büyük şehzâde olması hasebiyle tahta geçme sırasının onda olduğunu ileri sürüyordu. Ancak Şehzâde Ahmed, Edirne’de bulunduğundan akıbeti konusunda bazı tereddütler vardı. Kaynaklardan anlaşıldığı kadarıyla asiler, Silivri’ye gelene kadar Şehzâde İbrahim taraftarlarının görüşlerinin daha ağır basmasına rağmen, kimin tahta çıkarılacağı konusunda kesin bir sonuca varama-mışlardı. Silivri’ye varıldığında tekrar bir meşveret yapıldı ve ancak burada yapılan toplantıda Şehzâde Ahmed’in tahta çıkarılması yönünde kesin karar alınabildi.

Doğru Cevap: B

Soru 19

I. Şehzâde İbrahim’in İstanbul’da Eski Saray’da bulunması
II. Mustafa’nın kardeşi olmaması
III. Yaşça küçük olduğu için sözlerini dinletebilecekleri düşüncesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri asilerin bir grubunun Şehzâde İbrahim’in tahta çıkartılmasını istenmesinin gerekçeleri arasında yer alır?

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

I ve II

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Demirbaş Şarl'ın Rusya işgalinin başarısızlıkla sonuçlanmasının nedenlerinin dışında kalır?

Demirbaş Şarl'ın asker, top ve barut sıkıntısına rağmen sefere devam etmesi

Demirbaş Şarl'ın ilerleyen yaşı

Şarl’ın Poltava Savaşı’ndan birkaç gün önce topuğundan yaralandığı için savaşı iyi yönetememesi

Petro'nun Şarl'ın ordusunun geçeceği yerleri tahrip ettirmesi

Sefer sırasında oldukça sert geçenkış mevsimi

Açıklama:

İsveç kralı, Lehistan savaşlarını kazanan ordusuyla 1707’de Rusya’nın işgaline girişti. Petro, modernleştirdiği ordusuna rağmen bir meydan savaşına girmeyerek geri çekildi. Geri çekilirken de her tarafı yaktırıp, yıktırdı. Holovcin’de meydana gelen muharebeyi İsveç kazandı, ancak yiyecek sıkıntısından dolayı İsveç ordusu Moskova’ya doğru yürüyüşünden vazgeçerek, Ukrayna’ya yöneldi. Burada da manzara aynı idi, Petro’nun emriyle her taraf yakılıp, yıkılmıştı. Demirbaş Şarl, asker, top ve barut sıkıntısına rağmen sefere devam etti fakat bu sefer de Rusya’nın en büyük silahıyla karşılaştı: Bu, ileriki asırlarda Napolyon ve Hitler ordularını da mağlup edecek “Mareşal Kış”tı. İsveç ve Rusya, Poltava’da karşılaştıklarında, Çar Petro ve General Aleksandr Daniloviç Menşikov komutasındaki Rus ordusu 50 bin, İsveç ordusu ise 17 bin kişiydi. Osmanlılardan yardım geleceğine hemen hemen kesin gözüyle bakan Şarl, muharebeden birkaç gün önce topuğundan yaralandığı için savaşı iyi yönetemeyerek, 8 Temmuz 1709’da Poltava Muharebesi’nde Ruslar karşısında ağır bir yenilgi aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Prut Anlaşmasıyla hakkında söylenebilecek doğruların dışında kalır?

23 Temmuz 1711’de imzalanmıştır.

Rusların çarı kurtarmak için barış teklifinde bulunmaları üzerine imzalanmıştır.

Antlaşmaya göre Azak Kalesi Ruslara bırakılacaktı.

İsveç kralının ülkesine dönmesine müsaade edilecekti.

Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığına vergi verecekti.

Açıklama:

Rusların barış çağrısı Baltacı Mehmed Paşa tarafından kabul edilmiştir. 23 Temmuz 1711’de imzalanan Prut Antlaşması, aslında Osmanlılar açısından çok da kötü değildi. Antlaşmaya göre Azak Kalesi Ruslardan geri alınacak, Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak, Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek, İsveç kralının ülkesine dönmesine müsaade edilecek ve Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığına vergi verecekti.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Osmanlıların 8 Aralık 1714'te Venedik'e karşı savaş açmasının görünen sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Rumların Mora'yı yeniden Osmanlı hakimiyetine sokmak istemeleri

Karlofça Anlaşmasının hükümlerinin ihlali

Osmanlı yöneticilerinin Karlofça Antlaşması ile devleti'nin uğrayacağı ağır toprak kayıplarına halkın ve askerin göstereceği tepkileri azaltmak istemeleri

Silahdar Damat Ali Paşa'nın vezirliğe tayini

Canım Hoca Mehmed Paşa'nın 7 yıllık esaretinin hesabının sorulması

Açıklama:

Venedik’e savaş açılmasını isteyenlerin başını çeken, Silahdar Damad Ali Paşa, 26 Ağustos 1713’te sadrazamlığa tayin edildi. Venedik, Katolik olduğu için Mora’da baskı uygulamış ve bu yüzden de Ortodoks Rumlar rahatsız olmuşlardı. Osmanlı dönemindeki dini hürriyetlerine kavuşmak için Venedik işgalinden kurtulmak istiyorlardı. Osmanlı İmparatorluğu’nda tercümanlık işlerini yürüten, ayrıca Eflak ve Boğdan voyvodalıklarına getirilen Fenerli Rumlar, Osmanlı yönetimini Mora’yı geri almaya teşvik ediyorlardı. Osmanlılar, Mora’yı geri almak için fırsat kollarken, Venedik, imparatorluk topraklarından Karadağ’da isyan çıkarttı. Kendilerine sığınan asileri himaye etti. Osmanlı gemilerine de saldırılarda bulunulunca, Karlofça Antlaşması hükümlerini ihlal ettiği gerekçesiyle 8 Aralık 1714’te Venedik’e savaş açıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Prens Eugene, Osmanlı ordusunun muharebe için hazırlık yapmasına fırsat vermediğinden Osmanlı ordusu bozguna uğramıştır.
II. Ali Paşa bu savaşta şehit olmuştur.
III. Osmanlı kuvvetleri, başlangıçta Avusturya piyadelerini geri püskürtmelerine rağmen bozgundan kurtulamamıştır.
IV. Petervaradin Muharebesi’nin sonunda, Osmanlı karargâhı da Avusturyalılar’ın eli-ne geçmiş ve karargâhta ele geçenleri taşımak için 300 araba tam üç gün boyunca çalışmıştır.
V. Savaşta tarif edilemez derecede gaddarlıklar yaşanmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Petervaradin Savaşı ile ilgili doğru bilgiler arasında yer alır?

I, II, III, IV ve V

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Petervaradin Kalesi’ni fethetmek isteyen Ali Paşa, saldırı için hazırlık yapmadan, Avusturya ordusunun yakınlarına karargâh kurdu. Prens Eugene, Osmanlı ordusunun muharebe için hazırlık yapmasına fırsat vermedi. Harp meclisini bile toplamadan, hemen saldırıya geçmeye karar verdi. Osmanlı kuvvetleri, başlangıçta Avusturya piyadelerini geri püskürttüler. Yeniçeriler düşmanın sol kanadını çökertti. Fakat Prens Eugene’nin hemen pes etmeye niyeti yoktu. Derhal ordusunun sol kanadına takviyede bulunarak olası bir bozgunu önledi ve Osmanlı ordusunun sağ kanadına yüklendi. Osmanlı ordusunun sağ kanadının geri çekilmeye başlaması üzerine Prens Eugene genel taarruz emri verdi. Bu kanattaki komutanların şehit olması üzerine, sağ kolda başlayan bozgun yavaş yavaş ordunun diğer taraflarına da sirayet etti. Düşman süvarilerinin saldırısına dayanamayan Osmanlı ordusunun dağılmakta olduğunu gören Ali Paşa, bozgunu önlemek için yanındaki adamlarıyla düşmana saldırdı. Ancak düşman tarafından gelen bir kurşun sadrazamın tam alnına isabet etti ve Ali Paşa’yı yere yıktı. Savaşta tarif edilemez derecede gaddarlıklar yaşanmıştı. Eugene’in subaylarından biri, daha sonra şöyle yazacaktı: “Adamlarımız fazla kana susadıkları ve herkesi öldürdükleri için ancak 20 esir alabildik”. Petervaradin Muharebesi’nin sonunda, Osmanlı karargâhı da Avusturyalıların eline geçti. Karargâhta ele geçenleri taşımak için 300 araba tam üç gün boyunca çalıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı-Avusturya ordusunun Belgrad karşılaşması için söylenebilecek doğruların dışında kalır?

Prens Eugene iki ateş arasında kalmasına rağmen savaşı kazanmıştır.

Osmanlı ordusunun mağlubiyeti üzerine Belgrad fazla dayanamamış teslim olmuştur.

Sadrazam Halil Paşa Belgrad önlerindeki savaşa katılan komutanlardan biridir.

Osmanlı karargahı Avusturyalıların eline geçmiş ve oldukça yüklü miktarda bir ganimet ele geçirilmiştir.

Osmanlı ordusu muharebede dağılarak Niş'e kaçmıştır.

Açıklama:

Prens Eugene, iki ateş arasında kalmış olmasına rağmen, imkânsız denecek bir muharebeyi kazanmıştı. Muharebenin hemen ardından Belgrad kuşatmasına bıraktığı yerden devam etti. Prens Eugene’in başarısı Belgrad’ı da umutsuzluğa sevk etmişti. Bu yüzden altı aylık erzakı olmasına rağmen, Belgrad bir hafta sonra teslim oldu. Sadrazam Halil Paşa, Prens Eugene’in ordusunu açlık ve top ateşiyle dize getire-bileceğini düşünüyordu. 16 Ağustos sabahı sisler arasından Avusturya ordusunun saldırması sadrazam için tam bir sürpriz oldu. Üç saatlik bir muharebeden sonra Osmanlı ordusu dağılarak, Niş’e kaçtı. Osmanlı karargâhı yine Avusturyalıların eline geçmişti ama bu defa ordunun malzemelerinin çoğu nehrin aşağısındaki gemilerde bırakıldığı için düşmanın eline geçen ganimet azdı.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Tımışvar dâhil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakılmıştır.
II. Venedik’ten Mora alınmıştır.
III. Pasarofça Antlaşması’yla Avusturyalı tüccarlar Osmanlı İmparatorluğu’nda ticaret yapmak için bazı imtiyazlar kazanmışlardır.
IV. Tımışvar ile Belgrad, artık Avusturya’nın yeni savunma mevkileri olmuştur.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Pasarofça Antlaşması’nın sonuçları arasında yer alır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Avusturya, savaştaki ana hedeflerine ulaşmıştı: Karlofça Barışı kurtarılmış ve işgal edilen Tımışvar ile Belgrad, artık Avusturya’nın yeni savunma mevkileri olmuştu. Dört hafta süren müzakerelerden sonra, 21 Temmuz 1718’de barış imzalandı. Tımışvar dâhil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakıldı. Buna karşılık Venedik’ten Mora alındı. Ayrıca Pasarofça Antlaşması’yla Avusturyalı tüccarlar Osmanlı İmparatorluğu’nda ticaret yapmak için bazı imtiyazlar kazandılar. Fakat ticarette Avusturya’nın umduğunun tam tersi oldu. Antlaşma hükümlerinden faydalanan Osmanlı tüccarları Avusturya ticaretinde oldukça etkin bir hâle geldiler.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Karlofça Müzakerelerine taraf olan ülkelerden biri değildir?

Venedik

Rusya

Lehistan

İtalya

Avusturya

Açıklama:

1698 yılının sonuna doğru nihayet Osmanlılar ile Avusturyalılar, Venedikliler, Lehler ve Ruslar arasında barış görüşmeleri başladı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Osmanlı Devleti Avusturya karşısında 1683-1699 yılları arasında yaptığı 15 meydan muharebesinin kaç tanesinde mağlup oldu?

Açıklama:

Avusturya karşısında 1683-1699 yılları arasında yaptığı 15 meydan muharebesinin 12’sinde mağlup oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Karlofça’ya gelen heyetlerin müzakereleri görüşmelerin başlamasından kaç gün sonra bitti?

100

101

102

103

104

Açıklama:

103

Doğru Cevap: D

Soru 29

Mora
Tımışvar
Erdel
Boğdan

Karlofça Antlaşması ile Osmanlılar yukarıdakilerden hangilerini almıştır?

I ve IV

III

I ve II

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Cizvitler'in 17. yüzyılın başlarında Osmanlı imparatorluğunda misyoner faaliyetler ile etkilemek istedikleri kesim aşağıdakilerden hangisidir?

Ermeniler

Rumlar

Katolikler

Müslümanlar

Gregoryen Ermeni grubu

Açıklama:

Cizvitler, kiliselerine ve ailelerine sızdıkları Ermeniler arasında öğretilerini yaymada diğer Hristiyan gruplara nazaran şaşırtıcı bir başarı elde etmişlerdi. Fakir Ermeniler’e, kiliselerine ödemek zorunda oldukları ağır vergilerden kurtulmanın en iyi yolunun Katolikliğe geçmeleri olduğu telkin edildi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Viyana bozgunundan sonra 16 yıl süren harpleri Karlofça Antlaşması’yla bitirip, devletin toparlanması için çalışmalara başladı. Kudüs ve Basra taraflarında devlet otoritesini yeniden kurdu. Akçenin içindeki gümüş oranını arttırarak, paranın değerini yükseltti.
Yukarıda bahsedilen Osmanlı sadrazamı kimdir?

Şehrizorlu Hasan Paşa

Fazıl Ahmed Paşa

Köprülü Mehmed Paşa

Daltaban Mustafa Paşa

Amcazâde Hüseyin Paşa

Açıklama:

Amcazâde Hüseyin Paşa, Viyana bozgunundan sonra Köprülü ailesinden olduğu için bir ara hapsedildiyse de, daha sonra çeşitli valiliklerde bulunup, 1697’de sadrazamlığa getirildi. 1702’de padişahın hocası ve devrin şeyhülislâmı Feyzullah Efendi ile olan anlaşmazlığı yüzünden, istifayla son bulan beş yıllık sadrazamlık döneminde önemli icraatları oldu. Viyana bozgunundan sonra 16 yıl süren harpleri Karlofça Antlaşması’yla bitirip, devletin toparlanması için çalışmalara başladı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

16 yıl süren savaşların sonunda imzalanan Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile Osmanlı Devleti ne kadar toprak yitirmişti?

Türkiye ölçeğinde bir toprak

Türkiye'nin çeyreği kadar bir toprak

Konya büyüklüğünde

Türkiye'nin yarısı büyüklüğünde

Yalova büyüklüğünde

Açıklama:

300.000 km kareden fazla bir toprak parçası yitirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Tavat denilen Gürcü prenslerinin göndermeleri gereken haracı göndermemeleri ve Osmanlı sınırına taarruz etmeleri üzerine Kafkaslar’a bir ordu sevkedildi. Ancak 1703 Temmuz’unda cebeciler padişaha ne sebeple karşı gelip sefere gitmeyeceklerini söylediler?

30 aylık maaş alacakları olduğu için

20 aylık maaş alacakları olduğu için

10 aylık maaş alacakları olduğu için

3 aylık maaş alacakları olduğu için

1 aylık maaş alacakları olduğu için

Açıklama:

30 aylık maaş alacakları olduğu için

Doğru Cevap: A

Soru 34

Ordunun başında sefere çıkan son padişah kimdir ve son sefere ne zaman çıkmıştır?

Sultan II. Mehmet Han-1473

Sultan II. Selim Han-1579

Sultan II. Abdülhamit Han- 1877

Sultan I. Abdülmecit-1856

Sultan II. Mustafa Han- 1703

Açıklama:

Sultan II. Mustafa Han- 1703

Doğru Cevap: E

Soru 35

Demirbaş Şarl, asker, top ve barut sıkıntısına rağmen sefere devam etti fakat bu sefer de Rusya’nın en büyük silahıyla karşılaştı: Bu ileriki asırlarda Napolyon ve Hitler ordularını da mağlup edecek olan silahın adı nedir?

R-10

Kaleşnikof

Maraşal Kış

T-50

T-14

Açıklama:

Mareşal Kış

Doğru Cevap: C

Soru 36

Hangi ülkenin kralı Osmanlı Devleti'ne sığınarak, burada mülteci olarak 5 yıl 3 ay kaldı?

İsveç kralı

Bulgar kralı

İspanya kralı

Fransa kralı

Hollanda kralı

Açıklama:

İsveç kralı

Doğru Cevap: A

Soru 37

Filozof ve kitap kurdu olarak bilinen ve Şehzâde Camii yakınındaki konağında kurduğu ve yalnız fihristi dört cilt tutan kütüphanesi bulunan ve şehit düşen sadrazamın adı nedir?

Şehit Mehmed Paşa

Şehid Ali Paşa

Şehit Osman Paşa

Mahmut Şevket Paşa

Nakiyüddin Paşa

Açıklama:

Şehid Ali Paşa

Doğru Cevap: B

Soru 38

Çevreyle teması kesilen Belgrad’ı hangi paşanın komutasındaki 30 bin kişilik bir ordu savunuyordu?

Mehmet Paşa

Mustafa Paşa

Mütercim Paşa

Selim Paşa

Hüseyin Paşa

Açıklama:

Mustafa Paşa

Doğru Cevap: B

Soru 39

Pasarofça antlaşması ne zaman imzalanmıştır?

1699

1700

1715

1718

1730

Açıklama:

1718

Doğru Cevap: D

Soru 40

1703'de Edirne Vak'ası sonrası tahttan indirilen Osmanlı padişahı kimdir

III. Murad

II. Mustafa

III. Ahmed

III. Selim

I. İbrahim

Açıklama:

II. Mustafa askerlerinin de kendisine ihanet etmesi üzerine iyice ümidini keserek, Edirne’ye dönüp, tahttan kardeşi III. Ahmed lehine çekildi. Tahttan indikten sonra üzüntüden ve hastalıklarından fazla yaşamayan sultan beş ay sonra 29 Aralık 1703’te Edirne’de vefat etti. Yeni Cami’de Hatice Turhan Sultan Türbesi’ne defnedildi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Pasarofça Antlaşması kaç yılında imzalandı?

21 Temmuz 1718

26 Ağustos 1713

18 Ağustos 1711

8 Aralık 1714

14 Mayıs 1717

Açıklama:

Antlaşma görüşmeleri için de tarafsız bir bölge olarak görülen Pasarofça seçildi. Dört hafta süren müzakerelerden sonra, 21 Temmuz 1718’de barış imzalandı. Tımışvar dahil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakıldı. Buna karşılık Venedik’ten Mora alındı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Prut Seferinin Ruslar açısından sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı padişahı III. Ahmed’in Ruslar’la imzaladığı anlaşmanın bozulması

Karlofça’nın rövanşını almak istemeleri

İsveç kralının Osmanlı topraklarında bulunması

Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hristiyanlar’ın ayaklanması

Osmanlı İmparatorluğu’nun Venedik’i mağlup ederek Mora’yı fethetmesi

Açıklama:

Rus Çarı Petro da Osmanlılar’a saldırma zamanının geldiğine inanıyordu. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hristiyanlar’ın ayaklanacağını umuyordu. Petro, İsveç kralının Osmanlı topraklarında bulunmasını savaş sebebi olarak gösterdi ve Osmanlı ülkesine karşı saldırıya geçti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Petervaradin Muharebesi Osmanlı ile hangi devlet arasında olmuştur?

İsveç

Venedik

Rusya

Avusturya

Macaristan

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 44

Karlofça Müzakerelerinde Osmanlılar’ı temsil eden heyetin reisi aşağıdakilerden hangisidir?

Çorlulu Ali Paşa

Ramî Mehmed Efendi

Şehrizorlu Hasan Paşa

Daltaban Mustafa Paşa

Amcazâde Hüseyin Paşa

Açıklama:

Osmanlılar büyük bir hezimete uğramalarına rağmen, antlaşmada mağlubiyetlerinin zararını elden geldiği ölçüde azaltmaya çalışmışlardı. Görüşmelerde Osmanlılar’ı temsil eden heyetin reisi olan Ramî Mehmed Efendi, müzakerelerin bütün safhalarında soğukkanlılığı, ikna kabiliyeti, sabrı ve konulara olan vukufu ile barış antlaşmasında Osmanlı zararlarını asgariye indirdi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Tımışvar dahil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmının
Avusturya’ya bırakıldığı buna karşılık Venedik’ten Mora'nın alındığı Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Edirne

Prut

Pasarofça

Petervaradin

Karlofça

Açıklama:

Pasarofça Antlaşması: Dört hafta süren müzakerelerden sonra, 21 Temmuz 1718’de barış imzalandı. Tımışvar dahil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakıldı. Buna karşılık Venedik’ten Mora alındı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Orta Avrupa'da yapılan ve Avrupa devletlerinin çoğunun katıldığı Otuz Yıl Savaşları hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?

1608-1638

1618-1648

1628-1658

1638-1668

1648-1678

Açıklama:

Otuz Yıl Savaşı, 1618 ile 1648 yılları arasında Orta Avrupa'da yapılan ve Avrupa devletlerinin çoğunun katıldığı savaşlar dizisidir. Avrupa tarihinin en uzun ve yıkıcı savaşlarından birisidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Viyana Kuşatmasının bozguna uğramasının sebeplerinden biri değildir?

Avrupa'nın dört büyük devletine karşı birçok cephede savaş vermek

Osmanlı içinde baş gösteren taht kavgaları

Osmanlı ordusunun bu dönemde kale kuşatmasında uzmanlaşması ve meydan muharebesinde nispeten daha zayıf olması

Osmanlıların karşısına dünya harp tarihinin en önemli komutanlarından biri olan Savoylu Prens Eugene’nin çıkması

Avusturya piyadeleri karşısında Osmanlı tımarlı sipahileri fazla dayanamaması

Açıklama:

Osmanlı kuvvetlerinin Viyana önlerinde mağlup olmalarının yanı sıra daha sonraki savaşların çoğunu kaybetmesinin üzerinde durmak, hadiseleri anlamak açısından önemlidir. Avrupa’nın dört büyük devletine karşı birçok cephede savaş vermek zorunda kalınması mağlubiyetlerin asıl sebebidir. Ancak bir diğer önemli sebep de Osmanlı ordusunun 16. yüzyıldan itibaren Avusturya’ya karşı çıktığı seferlerde devamlı olarak kale kuşatmasıyla uğraşması ve meydan savaşında karşılarına çıkılmaması sonucunda askerî yapısının değişmesidir. Kale kuşatmalarında uzmanlaşan Osmanlı ordusu, 1618-1648 yılları arasındaki Otuz Yıl Savaşları döneminde askerî sahada büyük gelişme sağlayan Avusturya karşısında 1683-1699 yılları arasında yaptığı 15 meydan muharebesinin 12’sinde mağlup oldu. Zaten 16. yüzyılın sonlarından itibaren Avrupa’da meydana gelen ve “askerî devrim” diye nitelendirilen gelişmeler sonucunda ordu yapısı değişen Avusturya ordusu, 1596’da yapılan Haçova (Mezökeresztes) Meydan Muharebesi’ni kazanmak üzereyken disiplinlerini kaybetmeleri sebebiyle yenilmişti. 1583-1596 yılları arasındaki 13 yıl savaşlarında dikdörtgen halinde oluşturulmuş ve kontra marş taktiğini izleyen tüfekli Avusturya piyadeleri karşısında Osmanlı timarlı sipahileri fazla dayanamamışlardı. Ayrıca 1697’den sonra Osmanlıların karşısına dünya harp tarihinin en önemli isimlerinden birinin çıkması, dengeleri bozan bir unsur olmuştu. Bu Savoylu Prens Eugene’dir. Osmanlılar, bu tarihlerde böyle bir komutan çıkaramamıştı. İkinci Viyana Kuşatmasının bozguna uğrama sebepleri arasında B seçeneğinde verilen bilgi yanlıştır. Diğer seçenekler ise doğrudur. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Zenta Muharebesi yenilgisinden sonra Osmanlı’nın müzakere ve antlaşma yapmak üzere masaya oturduğu devletler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Avusturya

Lehistan

İngiltere

Venedik

Rusya

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, 1697 Zenta Muharebesi’nde aldığı büyük mağlubiyetle, Viyana bozgun yıllarında kaybettiği yerleri geri alma hayallerini tamamıyla yitirip, barışa sıcak bakmaya başladı. Nihayet 1698 yılının sonuna doğru nihayet Osmanlılar ile Avusturyalılar, Venedikliler, Lehler ve Ruslar arasında barış görüşmeleri başladı. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Karlofça Müzakerelerinde Osmanlılar’ı temsil eden heyetin reisi olan; soğukkanlılığı, ikna kabiliyeti, sabrı ile antlaşmanın zararlarını asgariye indiren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Ramî Mehmed Efendi

Musâhib Mustafa Paşa

Vezîriâzam Elmas Mehmed Paşa

Amcazâde Hüseyin Paşa

Şefik Mehmed Efendi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 50

Karlofça Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1693

1695

1697

1699

1700

Açıklama:

Karlofça Antlaşması 1699 yılında imzalandı. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Rusların İstanbul’da daimi elçi bulundurma hakkı kazandıkları antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Edirne Antlaşması

Ankara Antlaşması

Viyana Antlaşması

Açıklama:

Ruslar bütün istedikleri yerleri ele geçiremediklerinden Karlofça’da antlaşmaya varılmasını istemiyorlardı. Barışa şiddetle karşı çıkan Çar Petro, Avusturyalıları görüşmeleri sürdürmekten vazgeçirmek için uğraştıysa da bir sonuç alamadı. Rusya adına görüşmelere katılan Kont Vozhnitsin’in sınırlı talimat ve yetki ile Karlofça’ya gelmesi de antlaşmaya varılmasını engelledi. Bir uzlaşmanın çıkmayacağı anlaşılınca nihai barış antlaşmasının yapılacağı ileriki bir tarihe kadar, iki yıllık bir ateşkes yapıldı. Antlaşma ise bir yıl sonra 15 Temmuz 1700’de İstanbul’da imzalandı. Azak Ruslara bırakılırken, buna mukabil olarak Özi civarındaki bazı kaleler Osmanlılara verildi. Ayrıca Ruslar İstanbul’da daimi elçi bulundurmak hakkını da kazandılar. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Osmanlı İmparatorluğunun asıl çöküş yılları ne zaman başlamıştır?

Karlofça Antlaşmasından sonra

Zenta Muharebesi yenilgisinden sonra

İstanbul Antlaşmasından sonra

İkinci Viyana Kuşatmasından sonra

1768-1774 Osmanlı-Rus savaşından sonra

Açıklama:

Karlofça’dan sonra Osmanlı İmparatorluğunun çöküşe geçtiği ve devamlı mağlubiyetlere uğradığı genel bir kanaattir. Viyana bozgun yıllarında Avrupa’nın dört büyük devletiyle 16 yıl dişe diş mücadele etmesi bile Osmanlı İmparatorluğu’nun gücünün o tarihlerde bitmediğini açıkça gösterir. Ayrıca Osmanlılar, Karlofça’dan sonra kendilerini toparlayarak rövanşa geçmişlerdir. 1739’a gelindiğinde Avusturya’ya bırakılmış bir kısım Macar toprakları ile Lehistan’ın aldığı Podolya ve Ukrayna’daki bazı topraklar haricinde kaybedilmiş bütün topraklar geri alınmıştır. Osmanlı İmparatorluğunun çöküş yılları 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşından sonra başlar. Osmanlılar ilk defa bu savaşta bir ülkeye karşı ağır bir mağlubiyete uğramış ve bundan sonra bir daha belini doğrultamamıştır. Bunda da en önemli sebeplerden biri, 1739’daki başarıdan sonra tehlike geçti diye yapılmakta olan askerî yeniliklerin terk edilerek, rehavet ortamına girilmesidir. 18. yüzyılın sonlarından itibaren Sanayi İnkılabının meydana getirdiği gelişmeler sebebiyle Avrupalı devletlerle ara gittikçe açılmaya başlamış ve olaylar Osmanlı İmparatorluğunun aleyhine gelişmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

1700’lerde Osmanlı torakları içinde misyonerlik faaliyetleri yürüten Hıristiyan yapılanın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Katolikler

Cizvitler

Ermeniler

Rumlar

Süryaniler

Açıklama:

Cizvitler, 17. yüzyılın başlarında imparatorluktaki, misyoner faaliyetleriyle dikkat çekmiş ve Osmanlı yönetimi tarafından takibe alınmışlardı. Cizvitler, kiliselerine ve ailelerine sızdıkları Ermeniler arasında öğretilerini yaymada diğer Hristiyan gruplara nazaran şaşırtıcı bir başarı elde etmişlerdi. Fakir Ermeniler’e, kiliselerine ödemek zorunda oldukları ağır vergilerden kurtulmanın en iyi yolunun Katolikliğe geçmeleri olduğu telkin edildi. Zenginlere de Katoliklik’te oruç gibi ibadetlerin daha kolay olduğu anlatıldı. Ayrıca Cizvitler üzerinden Fransa’nın desteğini arkalarına almaları, Rumlar ve Osmanlı maliyesi ile yaşayacakları anlaşmazlıklarda Fransız elçi ve konsoloslarının kendileri lehine müdahalede bulunmalarını sağlayabilirdi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Amcazâde Hüseyin Paşa’nın yaptığı ıslahatlardan biri değildir?

Akçenin içindeki gümüş oranını arttırarak paranın değerini yükseltti

Yeteneksiz olanlar ve işe devam etmeyenler bürokrasiden ve saraydan atıldı veya emekli edildi

Resmi belgelere tarih atılma zorunluluğu getirildi

Savaş zamanında halkın vergi borcu iki katına çıkarıldı

Geleneksel vergiler yeniden düzenlenerek savaş döneminde halkın en çok tükettiği ürünlerin fiyatları düşürüldü

Açıklama:

Amcazâde Hüseyin Paşa, Viyana bozgunundan sonra 16 yıl süren harpleri Karlofça Antlaşması’yla bitirip, devletin toparlanması için çalışmalara başladı. Kudüs ve Basra taraflarında devlet otoritesini yeniden kurdu. Akçenin içindeki gümüş oranını arttırarak, paranın değerini yükseltti. Bürokraside ve sarayda çalışanlar arasında bir düzenleme yapılarak, yeteneksiz olanlar, işe devam etmeyenler atıldı veya yarım aylıkla ekmekli edildi. Resmî belgelere tarih atılması zorunluluğu getirilerek, iş verimliliğinin arttırılmasına çalışıldı.
Amcazâde, halkı da ihmal etmedi. Savaş zamanı vergilerinden dolayı hazineye borçlu olanlar, affedildi. Geleneksel vergiler yeniden düzenlendi. Savaş sırasında hazineye para aktarabilmek için fiyatları arttırılan kahve, tütün, yağ ve sabun gibi maddelerdeki vergi oranları azaltıldı. Böylece halkın en çok kullandığı temel maddelerin fiyatları önemli ölçüde düşürüldü. Toprağını terkedenlerin geri dönmeleri için vergi muafiyeti sağlandı. Boş kalmış arazilerin şenlendirilmesi için imparatorluğun birçok yerinde aşiretlerin toprağa yerleştirilmesine çalışıldı.
Timarlı sipahi sisteminde aksayan noktalar yeniden düzenlendi. Kapıkulu ocağı yeni baştan elden geçirilip, görevlerini yapmayanlar ocaktan atıldı. Yerlerine de Anadolu’dan insanlar getirildi. Karlofça Antlaşması’ndan önce 70 bine ulaşan yeniçeri sayısı 34 bine; 6 bin olan topçu sayısı da 1.250’ye indirildi.
Kaptanıderya Mezemorta (Yarı ölü) Hüseyin Paşa’nın yardımıyla donanmayı yeniden düzenledi. Osmanlı donanması kürekli gemilerden kalyona geçti. Donanma kanunnâmesi çıkarıldı. Donanma her biri bir deryabeyi komutasında filolara bölündü. Hiyerarşik bir düzenleme yapılarak, boşalan kadrolara silsile sırasıyla tayinler yapıldı. Deniz topçu birliği geliştirildi. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşğıdakilerden hangisi Amcazâde Hüseyin Paşa’nın ıslahatları arasında gösterilemez?

Kudüs ve Basra taraflarında devlet otoritesini yeniden kurdu.

Akçenin içindeki gümüş oranında azaltmaya gitti.

Resmî belgelere tarih atılması zorunluluğu getirilerek, iş verimliliğinin arttırılmasına çalışıldı.

Savaş zamanı vergilerinden dolayı hazineye borçlu olanlar, affedildi.

Karlofça Antlaşması’ndan önce 70 bine ulaşan yeniçeri sayısı 34 bine; 6 bin olan topçu sayısı da 1.250’ye indirildi.

Açıklama:

Amcazâde Hüseyin Paşa, Kudüs ve Basra taraflarında devlet otoritesini yeniden kurmuştur. Ayrıca bu dönemde, resmî belgelere tarih atılması zorunluluğu getirilerek, iş verimliliğinin arttırılmasına çalışıldı. Savaş zamanı vergilerinden dolayı hazineye borçlu olanlar, affedildi.Karlofça Antlaşması’ndan önce 70 bine ulaşan yeniçeri sayısı 34 bine; 6 bin olan topçu sayısı da 1.250’ye indirildi. Ancak, akçenin içindeki gümüş oranını azaltılmamış aksine paranın değerini yükseltmek için arttırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Edirne Vak’ası’nın sebeplerine ilişkin aşağıda verilen bilgilerin hangisi yanlıştır?

II. Mustafa’nın Köprülü ailesiyle iktidar mücadelesine girmesi

Olumsuz sonuçlarına rağmen Karlofça Antlaşması’nın imzalanması

Ramî Mehmed Paşa’nın üst düzey kadroları kendi adamlarıyla doldurması

II. Mustafa’nın hükümet üyeleriyle İstanbul’u terk ederek Edirne’ye yerleşmesi

Reayadan binlerce kişinin seferlerde asker yazılması ve barışta bunların askerî sınıftan çıkarılmak istenmesi

Açıklama:

1703 Edirne Vak’ası’nın görünürdeki sebebi Gürcü seferine gönderilen yaklaşık 200 cebeciye birikmiş maaşlarının ödenmemesiydi. Ancak birbiriyle bağlantılı ve birbirini tetikleyen başka birçok farklı etkenler de vardı. Edirne Vak’ası için sebepler çok önceden oluşmaya başlamıştı. II. Mustafa’nın, Köprülü ailesiyle iktidar mücadelesine girmesi, Seyyid Feyzullah Efendi’nin üst düzey kadroları kendi adamlarıyla doldurması ve devlet işlerine gereğinden fazla müdahale etmesi, olumsuz sonuçlarına rağmen Karlofça Antlaşması’nın imzalanması, II. Mustafa’nın hükümet üyeleriyle İstanbul’u terk ederek Edirne’ye yerleşmesi, hem padişah hocası hem de şeyhülislâm olan Feyzullah Efendi’ye gereğinden fazla itimat etmesi ve seferlerde reayadan da binlerce kişinin asker yazıldıktan sonra barışın tesis edilmesinin ardından bunların askerî sınıftan çıkarılmak istenmesi asıl önemli sebeplerdi. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Ordusunun başında sefere çıkan son Osmanlı padişahı kimdir?

II. Mustafa

III. Ahmed

II. Selim

II. Mehmed

II. Abdülhamid

Açıklama:

II. Mustafa tahta çıktıktan sonra ordunun başında sefere giderek, yıllardır devam eden bozgunu durdurmak için büyük gayret gösterdiyse de başarılı olamamıştır. Ordunun başında sefere çıkan son padişahtır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Uygulamaya geçmeyen ve kâğıt üzerinde kalan Prut Antlaşmasıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Azak Kalesi Ruslardan geri alınacak

Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak

Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek

İsveç kralı Ruslara teslim edilecek

Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığı’na vergi verecek

Açıklama:

23 Temmuz 1711’de imzalanan Prut Antlaşması, aslında Osmanlılar açısından çok da kötü değildi. Antlaşmaya göre Azak Kalesi Ruslardan geri alınacak, Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak, Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek, İsveç kralının ülkesine dönmesine müsaade edilecek ve Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığı’na vergi verecekti. Ancak bu antlaşmadaki taahhütler kâğıt üzerinde idi. Antlaşmanın yerine getirileceğine dair ciddi bir garanti alınmadığı gibi, ne kadar süreceği de tespit edilmemişti. Bu yüzden antlaşmanın uygulamaya girmesi mesele oldu. Prut Antlaşması’nın şartlarının yerine getirilmesi için iki defa Rusya’ya savaş açıldı. Savaş tehdidi ile antlaşmanın ancak bir kısım maddeleri uygulatılabildi.. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi 1703 Edirne Vakası’nı tetikleyen unsurlar arasında gösterilemez?

Gürcü seferine gönderilen yaklaşık 200 cebeciye birikmiş maaşlarının ödenmemesi

II. Mustafa’nın, Köprülü ailesiyle iktidar mücadelesine girmesi,

Seyyid Feyzullah Efendi’nin üst düzey kadroları kendi adamlarıyla doldurması

II. Mustafa’nın hükümet üyeleriyle İstanbul’u terkederek Edirne’ye yerleşmesi

Devlet gelirlerinin artırılması için vergilerin yükseltilmesi sonucu vergiyi ödemekte güçlük çeken köylülerin toprağını bırakması

Açıklama:

1703 Edirne Vakası’nı tetikleyen unsurla: Gürcü seferine gönderilen yaklaşık 200 cebeciye birikmiş maaşlarının ödenmemesiydi, II. Mustafa’nın, Köprülü ailesiyle iktidar mücadelesine girmesi, Seyyid Feyzullah Efendi’nin üst düzey kadroları kendi adamlarıyla doldurması ve devlet işlerine gereğinden fazla müdahale etmesi, olumsuz sonuçlarına rağmen Karlofça Antlaşması’nın imzalanması, II. Mustafa’nın hükümet üyeleriyle İstanbul’u terkederek Edirne’ye yerleşmesidir. E seçeneğinde yer alan ifade bu isyanların sebepleri arasında gösterilemez.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Ordunun başında sefere çıkan son padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Mustafa

II. Ahmed

III. Ahmed

I. Mahmud

I. Abdülhamid

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Moralı Hasan Paşa’nın yardımıyla devletin üst makamlarında görev alan asi ileri gelenlerini tasfiye ederek, yeni bir yönetim kuran, saltanatının ilk günlerinde yeniçeri ve bostancıların isyan teşebbüsünü başarıyla bastıran padişah aşağıdakilerden hangisidir?

III. Mustafa

I. Mahmud

III. Ahmed

II. Mustafa

II. Süleyman

Açıklama:

22 Ağustos’ta Edirne’de kendisine biat edilen III. Ahmed, daha sonra İstanbul’a döndü. Eyüp Sultan Türbesi’ni ziyaret ederek, kılıç kuşandı. Saltanatının ilk günlerinde yeniçeri ve bostancıların bir isyan teşebbüsü olduysa da bastırıldı. III. Ahmed eniştesi Moralı Hasan Paşa’nın yardımıyla devletin üst makamlarında görev alan asi ileri gelenlerini tasfiye ederek, yeni bir yönetim kurdu.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Demirbaş Şarl Ruslar’a karşı Türkler’den yardım beklediğini elçiye iletmiştir. Ancak III. Ahmed, Ruslar’la imzalanan hangi antlaşmayı bozmak istemediğinden İsveç’e fiilen yardım yapılamayacağını bildirmiştir?

Bahçesaray Antlaşması

Hemedan Antlaşması

Prut Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Açıklama:

Demirbaş Şarl Ruslar’a karşı Türkler’den yardım beklediğini elçiye söylemiştir. Ancak III. Ahmed, Ruslar’la yapılan ve 1700’de imzalanan İstanbul Antlaşması’nı bozmak istememiştir. Bu sebeple, İsveç’e fiilen yardım yapılamayacağı, ancak dostluk için çaba göstereceği elçilerine bildirilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangileri 23 Temmuz 1711’de imzalanan Prut Antlaşmasının maddeleri arasında yer almamaktadır?

İsveç kralı Rusya'ya teslim edilecek.

Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak.

Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek.

Azak Kalesi Ruslar’dan geri alınacak.

Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığı’na vergi verecek.

Açıklama:

23 Temmuz 1711’de imzalanan Prut Antlaşması, aslında Osmanlılar açısından çok da kötü değildi. Antlaşmaya göre Azak Kalesi Ruslar’dan geri alınacak, Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak, Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek, Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığı’na vergi verecekti. İsveç kralıyla ilgili ise ülkesine dönmesine müsaade edilecek kararı alınmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Osmanlı Devleti
Avusturya
Rusya
Venedik
Fransa

Yukarıdakilerden hangileri Pasarofça Antlaşması'nın tarafları arasındadır?

I, III ve V

I, II ve III

I, IV ve V

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Pasarofça Antlaşması; 1718 yılında Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Venedikliler arasında imzalanmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Charles de Lorraine
Ludwig von Baden
Savoylu Prens Eugene

Yukarıdaki komutanlardan hangilerinin Viyana bozgun yıllarında Osmanlı’nın karşısında olması alınan mağlubiyetlerin başlıca sebepleri arasında gösterilmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Charles de Lorraine, Ludwig von Baden ve Savoylu Prens Eugene gibi Avusturya askerlik tarihinin en önemli komutanlarının Viyana bozgun yıllarında Osmanlı’nın karşısında olması alınan mağlubiyetlerin başlıca sebepleri arasında gösterilmiştir. Doğru yanıt I, II ve III'tür.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Osmanlı İmparatorluğu, aldığı büyük mağlubiyetle, Viyana bozgun yıllarında kaybettiği yerleri geri alma hayallerini tamamıyla yitirip, barışa sıcak bakmaya başladığı Zenta Muharebesi kaç yılında gerçekleşmiştir?

1679

1687

1678

1697

1690

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 67

Zenta Muharebesinden sonra yapılan barış görüşmelerine hangi iki ülke ara buluculuk yapmıştır?

Fransa ve Almanya

İtalya ve Fransa

İngiltere ve Hollanda

Fransa ve Avusturya

İngiltere ve Fransa

Açıklama:

Zenta Muharebesinden sonra yapılan barış görüşmelerine İngiltere ve Hollanda ara buluculuk yapmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdaki ülkelerden hangileri veraset meselelerinden dolayı Avusturya ile aralarının açılması ihtimali nedeniyle Osmanlıların barış imzalamamasını istiyordu?

İtalya ve Fransa

Fransa ve İspanya

Almanya ve İngiltere

Fransa ve İngiltere

Almanya ve İngiltere

Açıklama:

Fransa ve İspanya veraset meselelerinden dolayı Avusturya ile aralarının açılması ihtimali nedeniyle Osmanlıların barış imzalamamasını istiyordu

Doğru Cevap: B

Soru 69

Osmanlının Erdel’in bağımsızlığı yönündeki ısrarlarından vazgeçmesi üzerine, Osmanlı ve Avusturya arasında nerede bir protokol yapılarak, barış antlaşması için görüşmelere başlanılması kabul edildi?

Viyana

Budin

Pespirem

Ösek

Edirne

Açıklama:

Osmanlının Erdel’in bağımsızlığı yönündeki ısrarlarından vazgeçmesi üzerine, Osmanlı ve Avusturya arasında Edirne'de bir protokol yapılarak, barış antlaşması için görüşmelere başlanılması kabul edildi

Doğru Cevap: E

Soru 70

Karlofça Müzakereleri kaç gün sürmüştür?

103

Açıklama:

Karlofça Müzakereleri 103 gün sürmüştür

Doğru Cevap: E

Soru 71

Karlofça Antlaşması sonucunda hangi ülke Podolya ve Ukrayna’nın Osmanlı hakimiyetinde olan bölgelerini alırken, bunun karşılığında işgali altında olan Boğdan’ı boşaltmıştır?

Avusturya

İngiltere

Rusya

Lehistan

Hollanda

Açıklama:

Karlofça Antlaşması sonucunda Lehistan Podolya ve Ukrayna’nın Osmanlı hakimiyetinde olan bölgelerini alırken, bunun karşılığında işgali altında olan Boğdan’ı boşaltmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 72

İstanbul Antlaşması sonucunda hangi ülke İstanbul’da daimi elçi bulundurma hakkını kazanmıştır?

Avusturya

İngiltere

Rusya

Lehistan

Hollanda

Açıklama:

İstanbul Antlaşması sonucunda Rusya İstanbul’da daimi elçi bulundurma hakkını kazanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 73

Edirne Vakası hangi tarihte meydana gelmiştir?

1700

1703

1739

1757

1768

Açıklama:

Edirne Vakası 1703 yılında meydana gelmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 74

1695’te Sakız Adası’nda Cizvitler ile Rum ruhbanlar arasında patlak veren kavga yüzünden Osmanlı İmparatorluğu’nun Hristiyan tebaasının Katolik mezhebine geçmesini hangi padişah yasaklamıştır?

II. Murad

III. Ahmed

II. Mustafa

Fatih Sultan Mehmed

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

1695’te Sakız Adası’nda Cizvitler ile Rum ruhbanlar arasında patlak veren kavga yüzünden Osmanlı İmparatorluğu’nun Hristiyan tebaasının Katolik mezhebine geçmesini II. Mustafa yasaklamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 75

Karlofça Antlaşması sonucunda Tımışvar hariç bütün Macaristan ve Erdel’i alan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya

Venedik

Lehistan

Rusya

İngiltere

Açıklama:

Bu antlaşmayla Avusturya, Tımışvar hariç bütün Macaristan ve Erdel’i aldı. Lehistan, Podolya ve Ukrayna’nın Osmanlı hakimiyetinde olan bölgelerini alırken, bunun karşılığında işgali altında olan Boğdan’ı boşalttı. Ayrıca Osmanlılar, Kırım Tatarları’nın Lehistan’a saldırmayacaklarına dair garanti verdiler. Venedik ise Mora’yı, Adriyatik Denizi’ndeki birkaç ada ile sahil şeridinden bazı yerleri aldı. Taraflar arasında sınırlar ana hatları ile çizildiğinden, antlaşmadan sonra kesin sınır tespiti için heyetler kurularak, ülkeler arasındaki sınırların tam olarak nereden geçeceği ve sınır taşlarının dikilecekleri yerler tespit edildi.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Hangi antlaşmaya göre Azak Kalesi Ruslardan geri alınacak, Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak, Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek, İsveç kralının ülkesine dönmesine müsaade edilecek ve Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığına vergi verecekti?

Karlofça

İstanbul

Pasarofça

Prut

Edirne

Açıklama:

Prut antlaşmasına göre Azak Kalesi Ruslardan geri alınacak, Osmanlı sınırındaki Rus kaleleri yıkılacak, Rusya Lehistan’a müdahale etmeyecek, İsveç kralının ülkesine dönmesine müsaade edilecek ve Rusya eskiden olduğu gibi Kırım Hanlığına vergi verecekti

Doğru Cevap: D

Soru 77

Karlofça Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1698

1699

1700

1702

1705

Açıklama:

16 Ekim 1698 Perşembe günü Karlofça’ya gelen heyetlerin müzakereleri görüşmelerin başlamasından 103 gün sonra, 26 Ocak (1699) Pazartesi günü bitti. 26 Ocak saat 10’da antlaşmanın imzası için görüşme çadırında toplanıldı, merasimin bitmesinden sonra da tüfekler atılarak, antlaşma kutlandı.

Doğru Cevap: B

Soru 78

İstanbul Antlaşması aşağıdaki ülkelerden hangisi ile yapılmıştır?

Venedik

Lehistan

Rusya

İngiltere

Hollanda

Açıklama:

Ruslar bütün istedikleri yerleri elegeçiremediklerinden antlaşmaya varılmasını istemiyorlardı. Barışa şiddetle karşı çıkan Çar Petro, Avusturyalılar’ı görüşmeleri sürdürmekten vazgeçirmek için uğraştıysa da bir sonuç alamadı. Avusturya, İspanya meselesi büyüdüğünden Fransa ile muhtemel bir savaş tehlikesinden önce Osmanlı İmparatorluğu ile antlaşmaya varmak istiyordu. Ruslar yalnızca ellerinde bulunan yerlerin tasdikini değil, Azak Denizi’nin güneyindeki girişleri kontrol eden Kerç Kalesi’ni de talep ediyorlardı. Bu durumu kabul etmeyen Osmanlılar, Azak’ın Rus egemenliğine girişini tanıma karşılığında Özi’deki (Dinyeper) Rus kalelerinin yıkılmasını istiyorlardı. İki taraf da isteklerinden vazgeçmedi. Rusya adına görüşmelere katılan Kont Vozhnitsin’in sınırlı talimat ve yetki ile Karlofça’ya gelmesi de antlaşmaya varılmasını engelledi. Bir uzlaşmanın çıkmayacağı anlaşılınca nihai barış antlaşmasının yapılacağı ileriki bir tarihe kadar, iki yıllık bir ateşkes yapıldı. Antlaşma ise bir yıl sonra 15 Temmuz 1700’de İstanbul’da imzalandı.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Ruslar İstanbul’da daimi elçi bulundurma hakkını aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile kazanmışlardır?

Karlofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Prut Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Açıklama:

İstanbul Antlaşması’yla Azak Ruslar’a bırakılırken, buna mukabil olarak Özi civarındaki bazı kaleler Osmanlılar’a verildi. Ayrıca Ruslar İstanbul’da daimi elçi bulundurmak hakkını da kazandılar.

Doğru Cevap: D

Soru 80

1703 Edirne Vak’ası’nın seyrinin değişmesiyle tahttan çekilen II. Mustafa’nın yerine aşağıdakilerden hangisi gelmiştir?

III. Mehmed

Genç Osman

II. Süleyman

III. Ahmed

I. Mahmud

Açıklama:

Sultan II. Mustafa da, 21 Ağustos 1703’te sefer elbiseleri içinde Hafsa’ya geldi. II. Mustafa, askerlerinin metrisler kazmalarını ve savaşa hazır olmalarını emretti. Sultan kendi askerlerine güveniyordu, ancak padişaha bağlı görünen askerleri, çoktan asilerle anlaşmışlardı. Akşam olunca, asilerin tarafına geçtiler. II. Mustafa’nın yanında sadrazam ve önde gelen komutanlardan başka kimse kalmamıştı. Kalanlar da bir süre sonra can korkusuna kapılarak dağıldılar. II. Mustafa askerlerinin de kendisine ihanet etmesi üzerine iyice ümidini keserek, Edirne’ye dönüp, tahttan kardeşi III. Ahmed lehine çekildi. Tahttan indikten sonra üzüntüden ve hastalıklarından fazla yaşamayan sultan beş ay sonra 29 Aralık 1703’te Edirne’de vefat etti. Yeni Cami’de Hatice Turhan Sultan Türbesi’ne defnedildi.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Prut Antlaşması’nın imzalandığı dönemin sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?

Çorlulu Ali Paşa

Baltacı Mehmed Paşa

Ramî Mehmed Efendi

Feyzullah Efendi

Amcazâde Hüseyin Paşa

Açıklama:

İsveç Kralı Demirbaş Şarl ve Kazak lideri Mazepa’nın Osmanlı topraklarına sığınması, Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya’nın arasını açmıştı. Osmanlı İmparatorluğu’nun şahinleri Karlofça’nın rövanşını almak için ilk fırsatın doğduğuna inanıyorlardı. Bu niyetlerini gerçekleştirmek için 1710’da sadrazamlığa Halep Valisi Baltacı Mehmed Paşa’yı getirttiler. Rus Çarı Petro da Osmanlılar’a saldırma zamanının geldiğine inanıyordu. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki Hristiyanlar’ın ayaklanacağını umuyordu. Petro, İsveç kralının Osmanlı topraklarında bulunmasını savaş sebebi olarak gösterdi ve Osmanlı ülkesine karşı saldırıya geçti.
Baltacı Mehmed Paşa, komutasındaki Osmanlı ordusu 1711 Temmuz’unda Prut’ta Rus ordusunu kuşattı. Rus ordusu yokedilmek üzeriydi. Ancak sadrazam Ruslar’ın barış isteğini kabul etti.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Rus ordusunun Osmanlı ordusundan güçlü olması Osmanlılar’ın Viyana sendromunu kolay kolay atlatamaması Dönemin sadrazamının çevresindeki adamların Rus’lardan hediye kabul etmesi Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Prut Antlaşmasının imzalanmasında önemli rol oynamıştır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sadrazam Ruslar’ın barış isteğini kabul etti. Bu durumda Osmanlılar’ın Viyana sendromunu daha atlatamamalarının ve sadrazamın çevresindeki adamlarının Ruslar’dan aldıkları hediyelerin önemli bir rolü vardı. Sadrazam, Viyana önlerindeki gibi bir yenilgi alındığı takdirde birkaç devlete karşı savaşacakları ve tekrar bozgun yıllarının yaşanacağından korkmuştu.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Petervaradin Muharebesi’nde alnından vurularak şehit olan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Amcazâde Hüseyin Paşa

Baltacı Mehmed Paşa

Feyzullah Efendi

Damad Ali Paşa

Ramî Mehmed Efendi

Açıklama:

Düşman süvarilerinin saldırısına dayanamayan Osmanlı ordusunun dağılmakta olduğunu gören Ali Paşa, bozgunu önlemek için yanındaki adamlarıyla düşmana saldırdı. Ancak düşman tarafından gelen bir kurşun sadrazamın tam alnına isabet etti ve Ali Paşa’yı yere yıktı. Ali Paşa’nın adamları, can çekişen sadrazamı alıp, Belgrad’a doğru kaçmaya başladılar. Yolda son nefesini veren Ali Paşa, Belgrad’da Sultan Süleyman Camii haziresine defnedildi. Damad Ali Paşa, artık “Şehid Ali Paşa” olarak anılacaktı.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Pasarofça Antlaşmasının sonuçlarından birisi değildir?

Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakıldı.

Venedik’ten Mora alındı.

Avusturyalı tüccarlar Osmanlı İmparatorluğu’nda ticaret yapmak için bazı imtiyazlar kazandılar.

Osmanlı tüccarları Avusturya ticaretinde oldukça etkin bir hâle geldiler.

Tımışvar kalesi Venedik’e bırakıldı.

Açıklama:

Tımışvar dahil olmak üzere, Banat, Belgrad ve Sırbistan’ın büyük bir kısmı Avusturya’ya bırakıldı. Buna karşılık Venedik’ten Mora alındı. Ayrıca Pasarofça Antlaşması’yla Avusturyalı tüccarlar Osmanlı İmparatorluğu’nda ticaret yapmak için bazı imtiyazlar kazandılar. Fakat ticarette Avusturya’nın umduğunun tam tersi oldu. Antlaşma hükümlerinden faydalanan Osmanlı tüccarları Avusturya ticaretinde oldukça etkin bir hâle geldiler.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Pasarofça Antlaşması kaç yılında imzalanmiştir?

1705

1708

1710

1716

1718

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, savaşın sonunda 1718’de imzaladığı Pasarofça Antlaşması’yla Mora’yı kurtarmış olmasına rağmen, Sırbistan’ın büyük bir bölümünü Avusturya’ya kaptırmıştı. Bu yüzden Pasarofça’dan sonra, Nevşehirli İbrahim Paşa’nın sadrazamlığı döneminde, savaştan uzak duruldu.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Osmanlı İmparatorluğu’nun Viyana bozgunu ve sonrası dönemde kaybettiği toprakları geri alma umudunu tamamen yitirdiği savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Zenta Muhaberesi

Haçova Muhaberesi

Vasvar Savaşı

Kahlenberg Muhaberesi

Ciğerdelen Muhaberesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 87

II. Viyana bozgunu ve sonrasındaki savaşlar sonucunda Osmanlı imparatorluğu ile barış antlaşması yapmak yerine savaşın devam etmesini isteyen ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya- Venedik

İngiltere- Avusturya

Rusya- Lehistan

Venedik- Portekiz

Hollanda- İngiltere

Açıklama:

Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa, Viyana bozgunu sonrası barış için zemin aramaya başlamıştı. Avusturya, Venedik, Fransa, İspanya, İngiltere ve Hollanda barış tarafında olurlarken, istedikleri yerleri alamayan Lehistan ve Rusya savaşın devamından yanaydılar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Osmanlı İmparatorluğu ile dört ayrı devlet arasında yapılan Karlofça müzakereleri toplamda kaç gün sürmüştür?

256

103

156

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu ile dört ayrı devlet arasında yapılan Karlofça müzakereleri toplamda 103 gün sürmüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Karlofça Antlaşması sonrasında Osmanlı İmparatorluğu’nun kaybettiği yerlerden biri değildir?

Macaristan

Erdel

Podolya

Mora

Tımışvar

Açıklama:

Karlofça Antlaşması sonrasında Osmanlı İmparatorluğu önemli bir kısmı Avusturyalılar’ın eline geçen Tımışvar ile sınırlardaki bazı kaleleri geri almaya muvaffak olmuştu. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Karlofça müzakerelerinin sonucundan memnun olmayan aynı zamanda temsilcisinin müzakereler sırasında sınırlı talimat ve yetki yüzünden sorun yaşadığı, nihai bir anlaşmaya varılamayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya

Venedik

Lehistan

Rusya

Fransa

Açıklama:

Ruslar bütün istedikleri yerleri ele geçiremediklerinden antlaşmaya yanaşmamış Çar Petro barışa şiddetle karşı çıkmıştır. Rusya adına görüşmelere katılan Kont Vozhnitsin'in sınırlı talimat ve yetki ile Karlofça'ya gelmesi de antlaşmaya varılmasının önünde engel teşkil etmiştir. Nihai antlaşma ancak bir yıl sonra 15 Temmuz 1700'de İstanbul'da imzalanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

17. Yüzyılda Sakız adasında Cizvitler ile Rum ruhbanlar arasında patlak veren kavga sonucu Hristiyan tebaasının Katolik mezhebine geçmesini yasaklayan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Ahmed

II. Mustafa

III. Ahmed

I. Mahmud

III. Osman

Açıklama:

Cizvitler, 17. yüzyılın başlarında imparatorluktaki, misyoner faaliyetleriyle dikkat çekmiş ve Osmanlı yönetimi tarafından takibe alınmışlardı. 17. yüzyılda aynı mesele yine gündeme geldi. 1695’te Sakız Adası’nda Cizvitler ile Rum ruhbanlar
arasında patlak veren kavga yüzünden dönemin padişahı II. Mustafa, Osmanlı
İmparatorluğu’nun Hristiyan tebaasının Katolik mezhebine geçmesini yasakladı. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Uzun süren savaşların İstanbul ile uzak eyaletler arasındaki bağları zayıflatması neticesinde Irak Şehrizor yakınlarında kuvvetlenen hatta İran'ın bazı yerlerini de zapteden Bebe Süleyman’ı mağlup ederek devlet otoritesini yeninden oluşturan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Mahmud Paşa

Süleyman paşa

Murad Paşa

Mustafa Paşa

Hasan Paşa

Açıklama:

Uzun süren savaş yılları merkeze uzaktaki eyaletlerin İstanbul’la bağlarının iyice zayıflamasına yol açtı. Irak’ta Şehrizor taraflarında Bebe Süleyman isimli mahalli bey iyice kuvvetlenmiş, hatta İran’a ait bazı yerleri de zaptetmişti. 1699’da
Bağdad Valisi Hasan Paşa, Bebe Süleyman’ı mağlup ederek bölgede devlet otoritesini sağladı. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

II. Mustafa döneminde sürekli devlet işlerine karışması sebebiyle önce sadrazamlar ile ters düşen, daha sonra Edirne Vak’ası olarak bilinen isyanın çıkmasına sebep olan Şeyhülislam aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Efendi

Seyit Ali Efendi

Feyzullah Efendi

Hüseyin Efendi

Mahmud Efendi

Açıklama:

Şeyhülislâm Feyzullah Efendi’nin devlet işlerine müdahalesi, Amcazâde Hüseyin
Paşa’yı iş yapamaz hâle getirmişti. Amcazâde Hüseyin Paşa’nın ölümünden sonra göreve getirilen Daltaban Mustafa Paşa'nın yaptığı tayinlere de müdahale eden Şeyhülislâm Feyzullah Efendi, Daltaban Mustafa Paşa'nın idamına sebep olmuş daha sonra yerine gelen Rami Mehmed Paşa ile de ters düşmüş ve böylece Edirne Vak'asına giden yol açılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

8 Temmuz 1709’da Poltava Muhaberesi’nde Ruslar karşısında ağır bir yenilgi alan ve Osmanlı İmparatorluğu’na sığınan İsveç Kralı XII. Şarl (Demirbaş) bir mülteci olarak Osmanlı topraklarında ne kadar süre yaşamıştır?

5 yıl 3 ay

2 yıl 8 ay

4 yıl 9 ay

3 yıl 2 ay

6 yıl 4 ay

Açıklama:

III. Ahmed Prut Savaşından sonra Demirbaş Şarl’ın misafir olarak kabul edilip, bir kral gibi muamele edilmesini ayrıca masraflarının Osmanlı Devleti tarafından karşılanmasını emretti. Şarl’ın Osmanlı’ya sığındığındaki niyeti en fazla iki hafta burada kalarak, tekrar kuvvet toplamak üzere ülkesine dönmekti fakat planını gerçekleştiremedi. Osmanlı ülkesinde mülteci olarak beş yıl üç ay kaldı. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında gerçekleşen Prut savaşının Rusların ağır bir mağlubiyet yaşamadan Baltacı Mehmed Paşa’ya sundukları barış anlaşmasının Osmanlı İmparatorluğu tarafından kabul edilmesindeki en önemli sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Rus topçularının başarısı

Kırım Hanı’nın yardımdan vazgeçmesi

Yeniçerilerin maaşlarının ödenmemesi

Osmanlı imparatorluğu’nda Viyana bozgunu sonrası oluşan sendrom

Olumsuz hava koşulları

Açıklama:

Baltacı Mehmed Paşa, Ruslar’ın barış isteğini kabul etmiştir. Bu durumda
Osmanlılar’ın, Viyana sendromunu daha atlatamamalarının önemli bir rolü vardır. Sadrazam, Viyana önlerindeki gibi bir yenilgi alındığı takdirde birkaç devlete
karşı savaşacakları ve tekrar bozgun yıllarının yaşanacağından korkmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

1683 yılından itibaren süre gelen savaş ve karışıklıkları bitirerek Osmanlı Devlet'inde barış, eğlence ve yenileşme dönemini başlatan Lale Devri kaç yıl sürmüştür?

20 yıl

Açıklama:

Bürokrat kökenli olan Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa, 1718’deki Pasarofça Antlaşması’ndan sonra yaklaşık 35 yıldır süren savaş dönemine son verdi. Barış, eğlence ve yenileşme dönemini başlattı. Böylece 1683’ten bu yana süre gelen savaş ve karışıklıklar bitip, 1730 yılına kadar sürecek olan 12 yıllık Lale Devri başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Sadrazam İbrahim Paşa'nın "Sadabad" adlı sarayı inşa ettirmesinin nedenidir?

Padişahın eğlenmesi

Askeri toplantıların yapılması

Halkın sağlık ihtiyaçlarının giderilmesi

Yurt dışından gelen elçilerin misafir edilmesi

Eğitim kurumu olarak kullanılması

Açıklama:

Lale Devri denilince akla bu dönemin eğlenceleri gelir. Bu eğlence hayatında Sadrazam İbrahim Paşa’nın önemli bir rolü vardır. Sadrazam, Kâğıthâne’de padişahın eğlenmesi için “Sadâbâd” adı verilen yeni bir saray inşa ettirdi. Bu sarayda Fransa Kralı’nın sarayı ve yaşantısı örnek alındı. Devlet ileri gelenleri de bu konuda padişahı taklit ettiler. Boğaziçi ve Haliç’in etrafındaki topraklar devlet ricali tarafından paylaşıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Batı tarzında mobilyalar kullanılmaya başlanmıştır.
Saray duvarları resimlerle süslenmiştir.
Devlet adamlarının portreleri yaptırılmıştır.
Süslü bahçeler ön plana çıkmıştır.
Eğlence hayatının yanı sıra şiir de iyice ön plana çıkmıştır.

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri Lale Devri'nde yaşanan değişikliklerden biridir?

Yalnız IV

Yalnız V

IV ve V

I, II ve III

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Eğlence hayatı ile birlikte şiir de iyice ön plana çıktı. Divân edebiyatının önemli isimlerinden Nedim bu dönemde parladı. Şairler şiirlerinde daha çok Türkçe kelime kullanırken, tabiatı ve aşkı övdüler. Günlük hayatta Batı tarzı mobilya kullanılmaya başlanıldı. Geleneksel Osmanlı divanlarının yerini, iskemle ve koltuklar aldı. Bir zamanlar Osmanlı elçileri bu iskemlelerde bağdaş kurup oturduklarından dolayı yere yuvarlanmışlardı. Saray duvarları resimlerle süslendi. Devlet adamlarının portreleri yaptırıldı. III. Ahmed, bahçeyi ve çiçeği seven bir padişah olduğu için “Şükûfecilik” denen çiçekçilik bu dönemde gelişmişti. Lale Devri’nde süslü bahçeler de ön plana çıktı.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri' nde gerçekleştirilen yeniliklerden biri değildir?

İstanbul'un baştan başa imar edilmesi

Yönetim sisteminin değiştirilmesi

Tercüme heyetleri kurularak, çeşitli dillerden eserlerin Türkçe’ye çevrilmesi

Matbaanın kurulması

Tulumbacı Ocağının kurulması

Açıklama:

Lale Devri’nde İstanbul baştanbaşa imar edildi. Uzun süredir bakımsız kalmış devlet binaları, camiler, medreseler, çeşmeler onarıldı. Yeni saraylar, çeşmeler ve suyolları yapıldı.Tercüme heyetleri kurularak, çeşitli dillerden eserler Türkçe’ye çevrildi.Kitapların yangından kurtulması için yeni kütüphaneler kuruldu ve buralara önemli miktarlarda kitap toplandı. İtfaiye teşkilatı olan tulumbacılar yeni bir tarzda örgütlendi. Matbaa kuruldu, Avrupa’ya elçiler gönderilerek, burası tanınmaya çalışıldı. Başta çini olmak üzere, çeşitli imalathaneler kuruldu veya yeniden dizayn edildi.İstanbul, Osmanlı döneminde birçok defa büyük yangınlara maruz kalmıştı. Lale Devri’nde ilk defa düzenli bir itfaiye teşkilatı olan Tulumbacı Ocağı kuruldu.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri'nin en önemli özelliğidir?

Matbaanın kurulması

İtfaiye örgütünün kurulması

Sarayların yapılması

Yabancı eserlerin Türkçe'ye çevrilmesi

Yapılan ıslahatlarda Avrupa'nın örnek alınmaya başlanması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi İbrahim Müteferrika’nın bastığı kitapların konu alanlarından biri değildir?

Tarih

Din

Coğrafya

Dil

Askerlik

Açıklama:

İbrahim Müteferrika’nın bastığı kitaplar, tarih, coğrafya, dil gibi konularla, askerlik sahasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi.
Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü ve Kâbe’de mezheplerine bir rükün tahsisi.
Osmanlılar’ın İsfahan’da, İranlılar’ın İstanbul’da bir şehbender bulundurması.

Yukarıda İran hükümdarı Nadir Şah'ın Osmanlı Devletinden yapılmasını istediği bazı maddeler verilmiştir. Bu maddelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti tarafından kabul edilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Nadir Şah, Osmanlılar’a karşı üstünlük sağladıktan sonra yapılan barış görüşmelerinde
toprak taleplerinin yanısıra, değişik bazı isteklerde de bulunmuştu. Bu istekler şunlardı:
1. İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi.
2. Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü ve Kâbe’de mezheplerine bir rükün tahsisi.
3. Osmanlılar’ın İsfahan’da, İranlılar’ın İstanbul’da bir şehbender bulundurması.
İran hacılarına İran kökenli bir emir-i hac tayini ve şehbender bulundurulması maddelerinde anlaşılmıştı. Ancak Osmanlı uleması Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınmasını kabul etmemişti.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Patrona İsyanı'nın sebeplerinden biri değildir?

Mali durumun bozulması

Üst düzey devlet adamları arasında güç mücadeleleri

Vergi yükünün artması

Matbaanın kurulması

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın aşırı güçlenmesi

Açıklama:

Türk batılılaşmasının başlangıcı olarak görülen “Lale Devri”, kanlı bir isyanla kapandı.
28 Eylül 1730 Perşembe günü, sözde, şeriatın gereğini yerine getirmek için başlatılan isyanı tetikleyen farklı sebepler vardı. Malî durumun bozulması, vergi yükünün artması, üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri, İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler bunların başlıcalarıydı. Özellikle İran seferi için büyük hazırlıklar yapılmasına rağmen III. Ahmed ile sadrazamın sefere gitmek istememeleri ve halk arasında seferin iptal edildiği dedikodusunun yayılması isyanı tetikleyen gelişmelerdi. Çünkü sefer için esnaf ve asker ağır malî yüklerin altına girmişlerdi.Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın aşırı güçlenmesi ve rakiplerinin çoğunu baskı altında tutması da Patrona ayaklanmasının en önemli sebeplerindendi.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biridir?

Eski dönemleri örnek alması

Avrupa'daki gelişmeleri örnek alması

Devamlılığının olmaması

Yeni kurumların açılması

Avrupa'dan uzmanların getirilmesi

Açıklama:

18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri devamlılığının olmamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Osmanlı, Avusturya ve Rusya arasında yaşanan savaş sırasında arabuluculuk yapan Fransız Elçisi Villeneuve'nin bu davranıştan kazancı aşağıdakilerden hangisidir?

Yüklü miktarda maaş ödemesi

Unvanda yükselme hakkı

Fransa'nın sahip olduğu kapitülasyonların genişletilmesi

Fransa'da kontluk elde etme

Emeklilik hakkı elde etme

Açıklama:

1736-1739 Savaşı’nın başından beri aktif rol oynayan Fransa’nın İstanbul’daki elçisi Marquis de Villeneuve, bu sayede Fransa’nın daha önce aldığı kapitülasyonları genişleten bir antlaşmanın (30 Mayıs 1740) imzalanmasını sağladı.

Doğru Cevap: C

Soru 11

1718’deki Pasarofça Antlaşması’ndan sonra yaklaşık 35 yıldır süren savaş dönemine son veren Osmanlı büyüğü kimdir?

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

III. Ahmed

Mehmed Said Efendi

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa

Nişli Mehmed Ağa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 12

Osmanlı elçilerinin elçilik görevleri ve bu sırada gittikleri yerlerdeki izlenimlerini ihtiva eden eserlere ne ad verilir?

Siyasetname

Sefaretname

Fütüvvetname

Gazavatname

Velâyetname

Açıklama:

Osmanlı elçilerinin elçilik görevleri ve bu sırada gittikleri yerlerdeki izlenimlerini ihtiva eden eserlere Sefaretname adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

İbrahim Müteferrika ve Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi tarafından kurulan matbaanın ilk kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr

Ferheng-i Şu’ur

Tarih-i Mısri’l-Cedid

Tarih-i Raşid

Vankulu Lugatı

Açıklama:

İbrahim Müteferrika ve Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi tarafından Müteferrika’nın Fatih’te Yavuz Sultan Selim semtindeki evinde kurulan matbaanın ilk kitabı, basımı 1729 yılının ilk aylarında tamamlanan ve Vankulu Lugatı adıyla bilinen “Sıhahü’l-Cevheri”nin tercümesidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Ruslar ve Osmanlıların aynı zamanda İran’ın çeşitli bölgelerini ele geçirmesinden kaynaklanan çatışma ihtimaline karşı yapılan İran Mukasemesi hangi yıl imzalanmıştır?

1722

1723

1724

1725

1726

Açıklama:

Hem Ruslar, hem de Osmanlıların aynı zamanda İran’ın çeşitli bölgelerini ele geçirmesi sonucu iki devlet arasında çatışma ihtimali belirince çeşitli görüşmeler yapıldı ve sonunda antlaşma imzalandı. 24 Haziran 1724’te imzalanan İran Mukasemesi’ne göre Osmanlı İmparatorluğu, Gürcistan, Şirvan ve Azerbaycan’ı, Rusya ise Gilan, Mazendaran ve Esterebad’ı alıyordu. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Patrona İsyanının sebeplerinden değildir?

Malî durumun bozulması

Üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri

İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın güç kaybetmesi

Vergi yükünün artması

Açıklama:

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın aşırı güçlenmesi ve rakiplerinin çoğunu baskı altında tutması Patrona ayaklanmasının en önemli sebeplerindendi. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Patrona İsyanını çıkaran Patrona Halil ve ekibinin ortadan kaldırılmasını emreden padişah kimdir?

I. Mahmud

III. Ahmed

I. Mehmed

II. Murad

III. Osman

Açıklama:

I. Mahmud, ilk fırsatta fesadın kaynağı olan ve iktidarını gölgeleyen asileri ortadan kaldırmak için kolları sıvadı. Devlet ileri gelenlerinin katıldığı toplantılarda Patrona ve adamlarını ortadan kaldırmak için özel bir ekip oluşturuldu. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Humbaracı Ahmed Paşa’nın girişimleriyle 1736’da topçu askerlerinin eğitimi için kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Mühendishane-i Berri Hümayun

Mühendishane-i Bahr-i Hümayun

Hendesehane

Hendese-i Mülkiye

Açıklama:

Humbaracı Ahmed Paşa’nın girişimleriyle 1736’da topçu askerlerinin eğitimi için Kara Mühendishanesi (Hendesehane) kuruldu. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatlarının özelliklerinden değildir?

Avrupa’daki gelişmeler örnek alınmaya başlandı.

Timarlı sipahiler ve yeniçeriler gibi eski müesseseler ıslah edilmeye çalışıldı.

İmparatorluğun kendi geçmişi örnek alındı.

Yeni müesseseler kurulmaya başlandı.

Kurumlarla ilgili Avrupalı uzmanların görüşüne başvuruldu.

Açıklama:

İmparatorluğun kendi geçmişini, özellikle de Kanunî dönemindeki günleri örnek alan 17. yüzyıl ıslahatlarıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Avusturya’nın girişimleriyle 1737'de Osmanlı, Rusya ve Avusturya arasında barış görüşmeleri yapılması amacıyla başlatılan, ancak daha sonra başarısız sonucu sebebiyle "Barış Yok Kongresi" adıyla da anılan kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Venedik Kongresi

Nemirov Kongresi

Ukrayna Kongresi

Kırım Kongresi

Habsburg Kongresi

Açıklama:

Avusturya’nın girişimleriyle 1737 Nisan’ında Ukrayna’da küçük ve tarafsız bir Polonya kasabası olan Nemirov’da barış görüşmelerinin yapılması kararlaştırılmıştı. Bu görüşmeler Nemirov Kongresi adı altında yapıldı. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Osmanlı ve Avusturya arasındaki Belgrad Anlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

1735

1739

1742

1745

1748

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya ile 18 Eylül 1739’da Belgrad Antlaşması’nı imzaladı. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

İlk Türk ve İslami matbaa kim veya kimler tarafından kurulmuştur?

Yenişehirli Abdullah Efendi

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa

İbrahim Müteferrika ve Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi

Nişli Mehmed Ağa ve Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi

Kadı Ahmed Efendi ve İbrahim Müteferrika

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 22

“Şükûfecilik” denen çiçekçilik hangi padişah döneminde gelişmiştir?

III.Mustafa

II.Mustafa

III.Osman

III. Ahmed

I.Mahmud

Açıklama:

III. Ahmed, bahçeyi ve çiçeği seven bir padişah olduğu için “Şükûfecilik” denen çiçekçilik bu dönemde gelişmişti. Lale Devri’nde süslü bahçeler de ön plana çıktı. Bu devirde bahçecilikle ilgili bilgiler bir sır gibi saklanırdı. Devre adını veren lale iyice ön plana çıktı ve lale hakkında birçok kitap yazıldı. Bu eserlerde lale cinsleri, tohumların kimler tarafından elde edildiği, lalelerin özellikleri belirtilirdi. Şairler, yeni ortaya çıkan laleleri methettiler. Lale yetiştirme bir hastalık hâline gelmişti. Yapılan toplantılarda yeni yetiştirilen laleler isimlendiriliyor, özellikleri tespit ediliyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 23

İlk Türk matbaasının, basımı 1729 yılının ilk aylarında tamamlanan ilk kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr’ı

Tarih-i Hind-i Garbi

Tarih-i Timur-i Gürkan

Tarih-i Mısri’l-Cedid

Vankulu Lugatı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 24

Amerikalı araştırmacı Thomas Goodrich, mevcut yazma metinlerinin tama ve doğruya en yakın olanın Müteferrika’nın yayınladığı olduğunu ve onun bu sonuca birden fazla metin kullanarak vardığını söylediği kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih-i Mısri’l-Kadim

Tarih-i Hind-i Garbi

Tarih-i Raşid’i

Tarih-i Timur-i Gürkan

Tarih-i Mısri’l-Cedid

Açıklama:

üteferrika bastığı kitaplarda doğru metni yayınlamak için çok uğraşırdı. Nitekim Tarih-i Hind-i Garbi’yi inceleyen Amerikalı araştırmacı Thomas Goodrich, bu eserin mevcut yazma metinlerinin hiçbirisinin tam ve doğru olmadığını, tama ve doğruya en yakın olanın 1730’da Müteferrika’nın yayınladığı olduğunu ve onun bu sonuca birden fazla metin kullanarak vardığını söyler.

Doğru Cevap: B

Soru 25

İstanbul’ da ilk matbaayı kim kurmuştur?

Türkler

Yahudiler

Rumlar

Ermeniler

Fransızlar

Açıklama:

Johann Gutenberg’in 15. yüzyılın ortalarında matbaayı kurup, kitap basmaya başlamasından kısa bir süre sonra baskı makinesi Osmanlı topraklarına geldi. İstanbul’da 1493’te ilk Yahudi matbaası kuruldu. Daha sonra 1567’de Ermeniler, 1627’de de Rumlar ilk matbaalarını açtılar. Ancak ilk Türk matbaası 1727’ye kadar kurulmadı.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Türkiye’ye matbaanın geç gelmesinin asıl sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Günah diye matbaanın gelişine engel olunmuştur.

Hattatların boykotundan gelmemiştir.

Diğer milletlerin matbaalarından dolayı matbaa kurulmasına gerek duyulmamıştır.

Ülke ekonomisinin kötü olmasından kaynaklı gelmemiştir.

Matbaa okumadığımız için gelmemiştir.

Açıklama:

Türkiye’ye matbaanın geç gelişi bitip tükenmek bilmeyen bir tartışma konusudur. Ancak Osmanlı tarihinde üzerinde düşünülmeden tartışılan konuların en başta geleni de bu meseledir. Kimi günah diye matbaanın gelişine engel olundu derken, kimi de hattatların boykotundan gelmedi der. Ancak gerçek çok basittir; matbaa okumadığımız için gelmedi. Matbaanın geç gelmesi meselesi tartışılırken İstanbul’da bulunan 90 bin hattatın buna engel olduğu anlatılır. Bu bilgi üzerinde araştırma bile yapılmadan bir an düşünülse, böyle bir şeyin mümkün olamayacağı rahatlıkla anlaşılır. Bırakın 90 bin hattatı, İstanbul’da bu kadar esnaf yoktu. Ayrıca bu kadar hattatımız olsa, kütüphanelerde milyonlarca cilt yazma eserimizin olması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Patrona Halil ayaklanmasının sebeplerinden biri değildir?

Osmanlı’da malî durumun bozulması

Vergi yükünün artması

Üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri

İran seferi için büyük hazırlıklar yapılması

İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

Patrona Halil isyanı sonrası tahta geçen padişah kimdir?

III.Ahmed

II.Ahmed

II.Mustafa

I. Mahmud

III.Osman

Açıklama:

III. Ahmed, başka çaresi kalmadığını görünce, sadrazam, kaptanıderya ve sadaret kethüdasını boğdurttu. Odun arabalarına konan üç kişinin cesedi Bâb-ı Hümâyûn önüne bırakıldı. Asiler, cesetleri Et Meydanı’na getirdiler ve burada cansız bedenleri bir kez daha astılar. Patrona Halil ve yanındakilerin, istedikleri devlet adamları kendilerine verilmesine rağmen isyanı bitirmek bir tarafa, cüretkârlıkları artmıştı. III. Ahmed başka çaresi kalmadığını görünce tahtı bırakmaya razı oldu. Hanedanın III. Ahmed’den sonra en yaşlı üyesi olan Şehzâde Mahmud, Harem’deki dairesinden getirilerek 2 Ekim 1730 gecesi, Hırka-i Şerif Odası’nda tahta çıkarıldı. Hemen orada yeni padişaha biat merasimi yapıldı. 3 Ekim’de ise umumî biat törenleri icra edildi.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Nizâm-ı cedid tabirinin kullanıdığı ve siyasetnâme türünde bir eser olup daha çok devlet düzeni ile askerlik sanatıyla ilgili olan kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih-i Mısri’l-Cedid

Tarih-i Hind-i Garbi

Usulü’l-Hikem fi Nizâmi’l-Ümem

Vankulu Lugatı

Cihânnümâ

Açıklama:

İbrahim Müteferrika’nın 1731’de I. Mahmud’a sunduğu ve Müteferrika Matbaası’nın dokuzuncu kitabı olarak 1732’de yayımlanan Usulü’l-Hikem fi Nizâmi’l-Ümem, yani Milletlerin Düzeninde Tutulacak İlmî Usüller isimli kitabı siyasetnâme türünde bir eserdir ve daha çok devlet düzeni ve askerlik sanatıyla ilgilidir. Müteferrika, Sultan I. Mahmud’a bir nevi ıslahat projesi gibi sunduğu eserinde Avrupa’daki devlet yönetimi şekillerinden bahseder, eserde ayrıca fizik, astronomi ve coğrafya ilimlerinin devlet yönetimindeki önemi üzerinde durarak, bu ilimlerin gelişmediği bir ülkede sağlam bir devlet düzeninin kurulamayacağını söyler. Bunun yanında “nizâm-ı cedid”, yani “yeni düzen” tabirini kullanarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun da 18. yüzyıl Avrupa’sında gelişen yeni askerlik düzenlerini mutlaka alıp uygulaması gerektiğini ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatları için söylenemez?

18.yüzyılın başlarında timarlı sipahiler ve yeniçeriler gibi eski müesseseler ıslah edilmeye çalışılmıştır.

yüzyılın ikinci yarısından itibaren yeni askeri müesseseler kurulmaya başlanmıştır.

yüzyılda gelen uzmanlar imparatorluğun askerî yapısını değiştirmişlerdir.

yüzyılın sonlarında bile Avrupa tam olarak örnek alınamamıştır.

yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri devamlılığının olmamasıdır.

Açıklama:

17. yüzyıl ıslahatlarında örnek, imparatorluğun kendi geçmişi, özellikle de Kanunî dönemindeki günleri idi. O dönemde Avrupa örnek değildi. Bu yüzyılda Lale Devri ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu ilk defa yüzünü Batı’ya döndü. Avrupa’daki gelişmeler örnek alınmaya başlandı. Ancak bu dönemde de Avrupa tam bir model değildi. Avrupa’nın tam olarak örnek alınması 18. yüzyılın sonlarında olacaktı. 17. yüzyılda timarlı sipahiler ve yeniçeriler gibi eski müesseseler ıslah edilmeye çalışılırken, 18. yüzyılın başlarında da, bu durum devam etti. Ancak 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yeni müesseseler kurulmaya başlandı. Bu iş için de başta Fransa olmak üzere, birçok ülkeden Avrupalı uzmanlar getirildi. Osmanlı İmparatorluğu, daha önceki dönemlerde de “Taife-i Efrenciyan” adı altında top ve diğer silahların yapımı, gemi inşası gibi alanlarda Avrupalı uzmanları istihdam etmekteydi. Ancak bunlar teknisyen olarak görev yapıyorlardı. 18. yüzyılda gelen uzmanlar imparatorluğun askerî yapısını değiştirdiler. 18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri devamlılığının olmamasıdır. Tehlike kapıya dayandığı zaman ıslahat yapıldı; tehlike uzaklaştığında, bunlardan vazgeçildi. Nitekim 1739 Belgrad Antlaşması’ndan önce yapılan bazı ıslahatlar 1736-1739 Savaşı’nda başarıyı getirmişti. Ancak tehlike uzaklaşınca askerî yeniliklerden vazgeçilip, yapılanlar da rafa kaldırıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Lale Devri kaç yıllık bir dönemi kapsamaktadır?

Açıklama:

Böylece 1683’ten bu yana süre gelen savaş ve karışıklıklar bitip, 1730 yılına kadar sürecek olan 12 yıllık Lale Devri başladı.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Kâğıthane’de padişahın eğlenmesi için “Sadâbâd” adı verilen yeni bir saray inşa ettiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam İbrahim Paşa

Nedim

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Nişli Mehmed Ağa

İbrahim Müteferrika

Açıklama:

Lale Devri denilince akla bu dönemin eğlenceleri gelir. Bu eğlence hayatında Sadrazam İbrahim Paşa’nın önemli bir rolü vardır. Sadrazam, Kâğıthâne’de padişahın eğlenmesi için “Sadâbâd” adı verilen yeni bir saray inşa ettirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Yaşanan olumsuz olaylar nedeni ile Hollanda'da lale ticaretine devlet hangi yıl el koymuştur?

1634

1635

1636

1637

1638

Açıklama:

Lale Çılgınlığı: 17. yüzyılın ilk çeyreğinde Hollanda’yı lale çılgınlığı sardı. Nadir bulunan laleler inanılmaz fiyatlara satılıyordu. Lale ticareti kumara dönüştü. Ancak 1636’da fiyatlar bir haftada yüzde 95 düştü. Büyük paralar kazananların yanısıra battıkları için Amsterdam kanallarına atlayarak intihar edenler bile oldu. 1637’de devlet bu duruma el koyarak, lale ticaretini daha küçük ölçekli ve kontrol edilebilir bir duruma getirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 34

“Şükûfecilik” denen çiçekçilik hangi padişah döneminde gelişmiştir?

II. Ahmed

II. Mustafa

III. Ahmed

I. Mahmud

III. Osman

Açıklama:

III. Ahmed, bahçeyi ve çiçeği seven bir padişah olduğu için “Şükûfecilik” denen çiçekçilik bu dönemde gelişmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sadrazam İbrahim Paşa 1719 yılında hangi şehre elçi olarak gitmiştir?

Moskova

Paris

Londra

Roma

Viyana

Açıklama:

İbrahim Paşa 1719’da Viyana’ya, Yirmisekiz Mehmed Çelebi 1720’de Paris’e, Nişli Mehmed Ağa 1722’de Moskova’ya elçi olarak gittiler.

Doğru Cevap: E

Soru 36

İstanbul’da ilk Yahudi matbaası hangi yıl kurulmuştur?

1493

1567

1627

1719

1727

Açıklama:

İstanbul’da 1493’te ilk Yahudi matbaası kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İbrahim Müteferrika ilk Türk matbaasında toplam kaç adet kitap başmıştır?

Açıklama:

Müteferrika ölümüne kadar matbaada 17 kitap bastı.

Doğru Cevap: D

Soru 38

1723'de İran'a giren Osmanlı ordusu aşağıdaki yerlerden hangisini ele geçirmiştir?

Kirmanşah

Nahcivan

Meraga

Nihavend

Hemedan

Açıklama:

Lale Devri’nde 1723’te Osmanlı ordusu da üç koldan İran’a girdi. Tiflis, Gori, Nahcivan, Revan ve Gence fethedildi.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Humbaracı Ocağı hangi yıl kapatılmıştır?

1736

1740

1742

1750

1754

Açıklama:

Humbaracı Ahmed Paşa’nın ölümünden sonra evlatlığı Süleyman Ağa, ocağın idaresini üstlendiyse de, Humbaracı Ocağı 1750’de kapatıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Belgrad Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

1737

1738

1739

1740

1741

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya ile 18 Eylül 1739’da Belgrad Antlaşması’nı imzaladı.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Hangi yazarın kitabına verdiği isimle “Lale Devri” tanımlaması yaygınlaşarak kullanılmıştır?

Ahmet Refik

Yahya Kemal

Namık Kemal

Bedii Faik

Ziya Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nun 'Batlılaşma Dönemi'nde Paris'e gönderilen elçidir?

İbrahim Paşa

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Nişli Mehmed Ağa

Nevşehirli İbrahim Paşa

Süleyman Paşa

Açıklama:

İbrahim Paşa 1719’da Viyana’ya, Yirmisekiz Mehmed Çelebi 1720’de Paris’e, Nişli Mehmed Ağa 1722’de Moskova’ya elçi olarak gittiler. Elçiler gittikleri yerde gördüklerini anlatan raporlar hazırlayarak, sadrazama sundular. Artık dışarıya bakmayan Osmanlı dönemi sona ermişti.

Doğru Cevap: B

Soru 43

İbrahim Müteferrika'nın, matbaanın önemi, gerekliliği ve faydası üzerine yazdığı eseri hangisidir?

Sıhahü’l-Cevheri

Vankulu Lugatı

Vesiletü’ttıbâa

Cihânnümâ

Tarih-i Hind-i Garbi

Açıklama:

Matbaanın faydaları: İbrahim Müteferrika, matbaanın önemi, gerekliliği ve faydası üzerine 1726’da kaleme aldığı Vesiletü’ttıbâa isimli risâlesinde tarih boyunca bazı istilâlar yüzünden yazma eserlerin nasıl yok olduğunu, daha sonraları doğru düzgün yazı yazacak hattatlar kalmadığından yazmaların birçoğunun yanlışlarla dolu bulunduğunu, hâlbuki matbaa sayesinde yazıların daha okunaklı ve hatasız basılacağını, fiyatlarının ucuzlayacağını, bu sayede de büyük kütüphaneler kurulacağını söylemekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 44

18. yüzyıldaki Osmanlı-İran mücadelesinin en ilginç yönünü askerî mücadeleler değil, hangi tartışmalar oluşturmaktadır?

Siyasi

Taht

Coğrafya

Mezhep

İktidar

Açıklama:

18. yüzyıldaki Osmanlı-İran mücadelesinin en ilginç yönü askerî mücadeleler değil,
mezhep tartışmalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Osmanlı donanmasındaki gemilerin ikincisine verilen isim nedir?

Derya

Levent

Kapudane

Riyâle

Patrona

Açıklama:

“Patrona”, Osmanlı donanmasındaki gemilerin ikincisine verilen isimdir. Donanmada kaptanıderyanın kullandığı birinci gemiye “Kapudane”, ikinci gemiye “Patrona”, üçüncü gemiye ise “Riyâle” denilirdi. Patrona Halil, Patrona gemisinde bir müddet leventlik yaptığı için bu lakapla anılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Türk batılılaşmasının başlangıcı olarak görülen “Lale Devri”nin, kanlı bir isyanla kapanmasına neden olan Patrona Halil İsyanını başlatanlar dikkat çekmemek için hangi mekanda toplanmışlardır?

Hamam

Kapalıçarşı

Cami

Tekne

Bedesten

Açıklama:

Türk batılılaşmasının başlangıcı olarak görülen “Lale Devri”, kanlı bir isyanla kapandı. İsyanı başlatan Patrona Halil ve arkadaşları dikkat çekmemek için 25 Eylül 1730’da hamamda yaptıkları toplantıda 28 Eylül Perşembe günü isyan etmeyi kararlaştırdılar. 28 Eylül sabahı Bayezid Camii önünde toplanıp, “Şer’le davamız vardır. Ümmet-i Muhammed’den olan dükkânlarını kapayıp, bayrak altına gelsin” diyerek önce Kapalıçarşı’ya yöneldiler.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hangi hükümdar döneminde Ayasofya’nın içindeki mozaikler kalın bir sıva ile kapatıldı?

III. Ahmed

I. Mahmud

III. Mustafa

I. Abdülhamid

III. Selim

Açıklama:

I. Mahmud, o zamana kadarki en büyük tamir ve ek bina inşaatını başlattı. 1739-1740 yılları arasında süren bu çalışmalar sırasında Ayasofya’nın içindeki mozaikler kalın bir sıva ile kapatıldı, şadırvan, aşhane-imâret, sıbyan mektebi, kütüphane, yeni bir mihrap ve hünkâr mahfili yapıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Osmanlı İmparatorluğu, hangi ad altında top ve diğer silahların yapımı, gemi inşası gibi alanlarda Avrupalı uzmanları istihdam etmekteydi?

Hendesehane

Nizâm-ı Cedid

Taife-i Efrenciyan

Humbaracı Ocağı

Ferheng-i Şu’uri

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, “Taife-i Efrenciyan” adı altında top ve diğer silahların yapımı, gemi inşası gibi alanlarda Avrupalı uzmanları istihdam etmekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 49

18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Avusturya Savaşları

Patrona Halil isyanının çıkmış olması

Okuma yazma oranının düşüklüğü

Devamlılığın olmaması

Osmalı Rus Savaşları

Açıklama:

18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri devamlılığının olmamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

18. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak neşv ü nema buldu denilen başlık aşağıdakilerden hangisidir?

Islahat hareketleri

Patrona Halil İsyanı

Humbaracı Ocağı'nın kurulması

Barış Yok Kongresi

Şark Meselesi

Açıklama:

“Şark Meselesi” veya “Doğu Sorunu”, 18. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak
neşv ü nema buldu.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Lale Devri döneminin Sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yeğen Osman Paşa

Hacı İvaz Mehmed Paşa

Humbaracı Ahmed Paşa

Damad İbrahim Paşa

Hekimoğlu Ali Paşa

Açıklama:

Lale Devri: Yahya Kemal, Ahmed Refik Altınay’la bir sohbetleri esnasında Osmanlı tarihinin 18. yüzyıldaki bu dönemini “Lale Devri” olarak adlandırmıştı. O sıralarda bu dönem üzerine bir kitap hazırlayan Ahmed Refik de bu ismi beğenerek, yazdığı eserde kullandı. Ahmed Refik’in kitabına verdiği bu isim daha sonra yaygınlaşarak bu dönemi ifade eden bir ad oldu.
Bürokrat kökenli olan Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa, 1718’deki Pasarofça Antlaşması’ndan sonra yaklaşık 35 yıldır süren savaş dönemine son verdi. Barış, eğlence ve yenileşme dönemini başlattı. Böylece 1683’ten bu yana süre gelen savaş ve karışıklıklar bitip, 1730 yılına kadar sürecek olan 12 yıllık Lale Devri başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri ile gerçekleşen değişimlerin genel değerlendirmesidir?

İlk defa düzenli bir itfaiye teşkilatı olan Tulumbacı Ocağı kuruldu.

Tercüme heyetleri kurularak, çeşitli dillerden eserler Türkçe’ye çevrildi.

Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk defa yüzünü Batı’ya döndü.

Yeni kütüphaneler kuruldu.

Matbaa kuruldu.

Açıklama:

Lale Devri’nin en önemli özelliği Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk defa yüzünü Batı’ya dönmesidir. Daha önce yapılan ıslahat faaliyetlerinde Osmanlı’nın geçmişi örnek alınırken, bu dönemden sonra yavaş yavaş Avrupa örnek alınmaya başlandı.
Lale Devri’nde İstanbul baştanbaşa imar edildi. Uzun süredir bakımsız kalmış devlet binaları, camiler, medreseler, çeşmeler onarıldı. Yeni saraylar, çeşmeler ve suyolları yapıldı. Tercüme heyetleri kurularak, çeşitli dillerden eserler Türkçe’ye çevrildi. Nedim’in de içinde bulunduğu tercüme heyeti Müneccimbaşı ve Aynî tarihlerini Arapça’dan Türkçe’ye çevirdiler. Arapça ve Farsça’dan çevirilerin yanısıra Batı dillerinden astronomi, fizik, felsefe gibi konulara ait eserler de tercüme edildi. Kitapların yangından kurtulması için yeni kütüphaneler kuruldu ve buralara önemli miktarlarda kitap toplandı. İtfaiye teşkilatı olan tulumbacılar yeni bir tarzda örgütlendi. Matbaa kuruldu, Avrupa’ya elçiler gönderilerek, burası tanınmaya çalışıldı. Başta çini olmak üzere, çeşitli imalathaneler kuruldu veya yeniden dizayn edildi. İstanbul, Osmanlı döneminde birçok defa büyük yangınlara maruz kalmıştı. Lale Devri’nde ilk defa düzenli bir itfaiye teşkilatı olan Tulumbacı Ocağı kuruldu. 1720 veya 1721’de teşkil edilen bu ocak yeniçeri teşkilatına bağlıydı. 50 kişiden oluşan tulumbacıların başında aslen Fransız olup, sonradan Müslüman olan ve “Gerçek” lakabını taşıyan Davud Ağa vardı. Davud Ağa, kendi icat ettiği tulumbayı 1718’deki Tüfenkhâne ve 1720’deki Tophâne yangınlarında kullanmış, yaptığı alet beğenildiği için sadrazam tarafından Yeniçeri Ocağı’na tulumbacıbaşı olarak tayin edilmişti. Bu devrin en önemli icraatı olacak olan Avrupa tarzı asker yetiştirilmesine Üsküdar’da başlandı. Ancak bu teşebbüs Patrona İsyanı yüzünden asrın sonlarına kaldı.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Matbaada basılan kitapları alan ulemadan biri değildir?

Kethüda

Müderris

Şeyhülislâm

Başhalife

Harem Ağası

Açıklama:

Kitapları Kimler Aldı?: Matbaada basılan kitapları genelde kethüda, mektupçu, çavuşbaşı, başhalife, emin gibi Osmanlı saray ve merkez bürokrasisinde çalışanlar ve imam, hatip, müderris, şeyhülislâm, müftü, kadı gibi ulema mensupları almıştır. Özellikle ulemanın kitap alması matbaaya karşı olmadıklarını açıkça ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıda bazı ülkeler ve 1736-1739 dönemi için Osmanlı siyasetleri verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Hollanda:Rusya’nın planına sadık kalarak Osmanlı’ya savaş açmak

Rusya: Kırım ve Azak’ı ele geçirmek için Avusturya ile Osmanlı’ya karşı anlaşmak

İngiltere:Osmanlı’ya destek vererek, hatta antlaşma için arabuluculuk yaparak Osmanlı’dan taviz koparmak

Fransa: Osmanlı’yı Rusya’ya savaş açması için kışkırtmak

Avusturya:Osmanlı ve Rusya arasında çıkacak olan savaşa engel olmak

Açıklama:

Aşağıda bazı ülkeler ve 1736-1739 dönemi için Osmanlı siyasetleri verilmiştir.Rusya: Kırım ve Azak’ı ele geçirmek için Avusturya ile Osmanlı’ya karşı anlaşmak b. Avusturya: Rusya’nın planına sadık kalarak Osmanlı’ya savaş açmak (c. Hollanda: Osmanlı ve Rusya arasında çıkacak olan savaşa engel olmak) d. Fransa: Osmanlı’ya destek vererek, hatta antlaşma için arabuluculuk yaparak Osmanlı’dan taviz koparmak e. İngiltere: Osmanlı’yı Rusya’ya savaş açması için kışkırtmak.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Osmanlı İmparatorluğu, 18 Eylül 1739’da Belgrad Antlaşması’nı aşağıdakilerden hangisiyle imzaladı?

Avusturya

Fransa

İngiltere

Rusya

İran

Açıklama:

Belgrad Antlaşması Savaş devam ederken Fransa’nın arabuluculuğu Avusturya ve Rusya nezdinde itibar görmemişti. Ancak Osmanlı kuvvetlerinin Belgrad’ı kuşatıp, alma aşamasına gelmesi, Avusturyalılar’ın direncini iyice kırdı. Bu sırada Fransa ile İsveç’in ittifak yapması, Osmanlı İmparatorluğu’nun da Prusya’yla yakınlaşması ve İsveç’le ticaret antlaşması imzalamasıyla, durum Avusturya ve Rusya’nın aleyhine gelişti. Avusturya, Osmanlılar’la antlaşma imzalayarak savaştan çekilince Rusya, Hotin’i ele geçirmiş olmasına rağmen, Bâbıâli ile antlaşmak zorunda kaldı. Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya ile 18 Eylül 1739’da Belgrad Antlaşması’nı imzaladı. Osmanlı İmparatorluğu, Belgrad ve Şebeş’i aldı ve iki devlet arasında Tuna ve Sava hudut oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bâbıâli ile Avusturya arasında arabuluculuk yapan hangi ülke bu işten karlı çıkmıştır?

Fransa

İngiltere

İran

Almanya

Hollanda

Açıklama:

Bâbıâli ile Avusturya arasında arabuluculuk yapan Fransız Elçisi Villeneuve, Rusya’yla da antlaşma imzalanmasını sağladı. Yapılan antlaşmayla Rusya işgal ettiği Osmanlı topraklarından geri çekildi. Azak Kalesi yıkılıp, arazisi tarafsız hâle getirildi. Büyük ve Küçük Kabartay topraklarının bağımsızlığı kabul edildi. Ruslar, Kazak baskınlarını sona erdirirse, Kırım Tatarları da Rusya’ya akın yapmayacaktı. Ruslar’ın, Karadeniz’de savaş ve ticaret gemisi bulunmayacaktı.
1736-1739 Savaşı’nın başından beri aktif rol oynayan Fransa’nın İstanbul’daki elçisi Marquis de Villeneuve, bu sayede Fransa’nın daha önce aldığı kapitülasyonları genişleten bir antlaşmanın (30 Mayıs 1740) imzalanmasını sağladı.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Şark Meselesi’nin başlangıç tarihi hakkında birçok farklı görüşlerden biri değildir?

Lale Devri’nde 1723’te Osmanlı ordusu'nun İran’a girmesi

Attilla’nın 5. yüzyılın ortalarında Avrupa’yı tehdit etmesi

Selçuklular’ın 11. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu’yu fetihleri

1683’teki İkinci Viyana Kuşatması ve bozgunu

1699 Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Şark Meselesi’nin başlangıç tarihi hakkında birçok farklı görüş vardır. Albert Sorel, “Türkler, Avrupa’ya ayak bastığı andan itibaren bir şark meselesi meydana geldi” der. Attilla’nın 5. yüzyılın ortalarında Avrupa’yı tehdit etmesi, Selçuklular’ın 11. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu’yu fetihleri, Osmanlılar’ın 14. yüzyılın ortalarında Rumeli’ye geçişi, 1683’teki İkinci Viyana Kuşatması ve bozgunu, 1699 Karlofça Antlaşması, 1737 Nemirov Kongresi, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması gibi hadiseler Şark Meselesi’nin başlangıç tarihi olarak gösterilir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi patrona ayaklanmasının en önemli sebeplerinden biri değildir?

İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler

Avrupa tarzı asker yetiştirilmesine başlanması

Vergi yükünün artması

Malî durumun bozulması

Üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri

Açıklama:

Türk batılılaşmasının başlangıcı olarak görülen “Lale Devri”, kanlı bir isyanla kapandı. 28 Eylül 1730 Perşembe günü, sözde, şeriatın gereğini yerine getirmek için başlatılan isyanı tetikleyen farklı sebepler vardı. Malî durumun bozulması, vergi yükünün artması, üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri, İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler bunların başlıcalarıydı. Özellikle İran seferi için büyük hazırlıklar yapılmasına rağmen III. Ahmed ile sadrazamın sefere gitmek istememeleri ve halk arasında seferin iptal edildiği dedikodusunun yayılması isyanı tetikleyen gelişmelerdi. Çünkü sefer için esnaf ve asker ağır malî yüklerin altına girmişlerdi.
Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın aşırı güçlenmesi ve rakiplerinin çoğunu baskı altında tutması da Patrona ayaklanmasının en önemli sebeplerindendi. 12 senedir sadrazamlık makamında bulunması ve özellikle padişah nezdindeki itibarının fazla olması yüzünden İbrahim Paşa bir hayli güçlenmişti. Paşa, üst düzey makamlara kendine yakın olanları getirtmiş ve muhaliflerini de bir yolunu bularak ya ortadan kaldırmış ya da etkisiz hâle getirmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi taksim etme, paylaşma, bölüşme demektir?

Kazan Kaldırma

Af Senedi

Patrona

Mukaseme

Sefaretnâme

Açıklama:

Sefaretnâme: Osmanlı elçilerinin elçilik görevleri ve bu sırada gittikleri yerlerdeki izlenimlerini ihtiva eden eserlerin adıdır.
Mukaseme, taksim etme, paylaşma, bölüşme demektir.
“Patrona”, Osmanlı donanmasındaki gemilerin ikincisine verilen isimdir. Donanmada kaptanıderyanın kullandığı birinci gemiye “Kapudane”, ikinci gemiye “Patrona”, üçüncü gemiye ise “Riyâle” denilirdi. Patrona Halil, Patrona gemisinde bir müddet leventlik yaptığı için bu lakapla anılmıştır.
Kazan kaldırma: Patrona İsyanı sırasında asiler, yeniçerilerin birinci bölüğünün çorba kazanını alarak meydana getirmişlerdi. Bu, isyan ettiklerinin sembolik bir ifadesiydi. Bu duruma kazan kaldırma denirdi.
Af Senedi: Osmanlı İmparatorluğu döneminde asiler, yönetimi değiştirdiklerinde yeni hükümdardan, bazen ulemanın imzası da olan affedildiklerine dair bir belge alırlardı. Örneğin, Patrona ve Kabakçı isyanlarında asiler af senedi almışlardı. Asiler af senedine karşılık ise kendileri de asayişi bozmayacaklarına, devlet işlerine ve tayinlere karışmayacaklarına dair taahhütte bulunurlardı. Ancak çoğu zaman bu taahhütlerine uymazlardı.

Doğru Cevap: D

Soru 60

İbrahim Müteferrika’nın 1731’de I. Mahmud’a sunduğu Milletlerin Düzeninde Tutulacak İlmî Usüller isimli kitabında bahsi geçen ıslahat projelerinden biri değildir?

Devlet yönetimi Şekilleri

Fizik

Coğrafya

Astronomi

Top ve diğer silahların yapımı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıda verilen kişilerden hangisi Lale Devri'ni başlatmıştır?

İbrahim Müteferrika

III. Ahmed

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Nişli Mehmed Ağa

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıda verilenlerden hangisi Lale Devrinde gerçekleşen yeniliklerden birisi değildir?

İstanbul baştanbaşa imar edildi.

çeşitli dillerden eserler Türkçe’ye çevrildi.

yeni kütüphaneler kuruldu

İlk üniversite kuruldu.

Matbaa kuruldu

Açıklama:

İlk üniversite Lale Devrinden daha sonra 1800'lü yıllarda kurulmuştur. Diğer seçeneklerde verilen yeniliklerin tamamı Lale Devri'nde gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Lale Devrinin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Matbaanın kurulması ile kitap okuma oranının artması

Avrupa tarzı asker yetiştirme faaliyetlerinin başlaması

Osmanlı Devleti'nin batı gelişmelerine yüzünü dönmesi

Avrupaya elçiliklerin kurulması

Osmanlı'nın en refah dönemi olması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 64

Matbaanın kurulması ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

İstanbul’da 1493’te ilk Yahudi matbaası kuruldu.

Matbaanın ilk kitabı Vankulu Lugatı'dır.

İlk Türk matbaası 1727’de kuruldu.

İlk Türk matbaasının kurucularından biri İbrahim Müteferrika'dır.

İbrahim Müteferrika matbaanın kurulması için gerekli izinleri alamamıştır.

Açıklama:

İbrahim Müteferrika, bir matbaa kurmak için uğraşıyordu, ancak bunu başarabilecek ne maddî ne de manevî gücü vardı. İbrahim Müteferrika’ya matbaa kurması için fırsat onunla aynı düşüncede olan bir başka devlet görevlisinin destek vermesiyle doğdu. Babası Yirmisekiz Mehmed Çelebi ile Paris’e giden sadaret mektubî halifelerinden, yani başbakanlık bürokratlarından Mehmed Said Efendi Fransa’da bir
matbaayı ziyaret etmiş ve Türkiye’ye döndüğünde bir matbaa açmayı tasarlamıştı. İbrahim Müteferrika ile Mehmed Said Efendi’nin işbirliği yapması sonucu 1727 Temmuz’unun başlarında dönemin padişahı III. Ahmed’in fermanı ve Şeyhülislâm Yenişehirli Abdullah Efendi’nin fetvasıyla ilk Türk ve İslam matbaasını kurma izni alındı.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Lale Devri'nin sona ermesine neden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

İran Savaşları

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın ölümü

Patrona İsyanı

Taht değişikliği

Matbaanın geç gelmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

İran savaşları döneminde Osmanlı'nın dini açıdan uygun bulmadığı anlaşma maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü

İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi

Şiiliğin beşinci mezhep olarak kabulü

Osmanlılar’ın İsfahan’da bir şehbender bulundurması

İranlılar’ın İstanbul’da bir şehbender bulundurması

Açıklama:

Nadir Şah, Osmanlılar’a karşı üstünlük sağladıktan sonra yapılan barış görüşmelerinde toprak taleplerinin yanısıra, değişik bazı isteklerde de bulunmuştu. Bu istekler şunlardı:
1. İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi.
2. Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü ve Kâbe’de mezheplerine bir rükün tahsisi.
3. Osmanlılar’ın İsfahan’da, İranlılar’ın İstanbul’da bir şehbender bulundurması.
İranlı elçiler, 1736 ortalarında bu isteklerle İstanbul’a geldiklerinde Osmanlı devlet adamları toplanarak mezheple ilgili talepleri tartıştılar. 24 Eylül 1736 tarihli son görüşmede müzakereler bir neticeye bağlanarak, bir antlaşma imzalandı. İran hacılarına İran kökenli bir emir-i hac tayini ve şehbender bulundurulması maddelerinde anlaşılmıştı. Ancak Osmanlı uleması Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınmasını kabul etmemişti.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Patrona İsyanının halkı galeyana getiren ve sözde gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler

Malî durumun bozulması

Şeriatın gereğini yerine getirmek

Üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri

Vergi yükünün artması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 68

18. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak adlandırılan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Lale Devri

Belgrad Antlaşması

Nemirov Kongresi

18. Yüzyıl Islahatları

Şark Meselesi

Açıklama:

“Şark Meselesi” veya “Doğu Sorunu”, 18. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak neşv ü nema buldu. Ancak kökleri çok daha önceki yüzyıllara uzanmakta, tarih içerisinde farklı nitelikler sergilemektedir. Bu yüzden Şark Meselesi araştırmacılar tarafından farklı temellere dayandırılarak farklı zamanlarda başlatılır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Osmanlıların Rus Savaşlarında yeniden kazanıp yeni bir savunma hattı kurdukları topraklar aşağıdakilerden hangisidir?

Bosna

Belgrad

Eflak

Boğdan

Niş

Açıklama:

Kazandıkları zaferler ardından Osmanlı kuvvetleri müdafaa durumundan taarruza geçtiler ve Pasarofça Antlaşması’yla Avusturya’ya bırakılan Belgrad’a doğru akın yapmaya başladılar. Osmanlılar, Belgrad, Semendire ve Orsova’yı Avusturya’dan geri alarak, Tuna savunma hattını yeniden kurdular.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Osmanlı İmparatorluğunun Avusturya ile 18 Eylül 1739’da yaptığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Lozan Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, Avusturya ile 18 Eylül 1739’da Belgrad Antlaşması’nı imzaladı. Osmanlı İmparatorluğu, Belgrad ve Şebeş’i aldı ve iki devlet arasında Tuna ve Sava hudut oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 71

1718’deki Pasarofça Antlaşması’ndan sonra başlayan barış, eğlence ve yenileşme dönemi olan Lale Devri kaç yıl sürmüştür?

Açıklama:

Bürokrat kökenli olan Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa, 1718’deki Pasarofça Antlaşması’ndan sonra yaklaşık 35 yıldır süren savaş dönemine son verdi. Barış, eğlence ve yenileşme dönemini başlattı. Böylece 1683’ten bu yana süre gelen savaş ve karışıklıklar bitip, 1730 yılına kadar sürecek olan 12 yıllık Lale Devri başladı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Hollanda bir lale ülkesi olmadan önce Kanuni döneminde Osmanlı'dan giden laleler ilk olarak hangi ülkeye götürülmüştü?

Almanya

İtalya

İspanya

Avusturya

İngiltere

Açıklama:

Kanuni döneminde Avusturya elçisi olarak Osmanlı ülkesinde bulunan Busbecq, Viyana’ya dönerken yanında lale soğanları da götürmüştü. Busbecq, bu soğanları imparatorluk bahçeleri sorumlusu arkadaşı Carolus Clusius’e verdi. Clusius, Busbecq’in getirdiği soğanlarla Avusturya’da lale üretmeye başladı. Ancak Protestan olan Clusius, Katolik baskısının artması üzerine 1593’te lale soğanlarını da yanına alarak Leiden’e gidince Hollanda bir lale ülkesi oldu.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Devlet ileri gelenleri birbirleriyle lüks yaşam yarışına girmişlerdi.
Şairlerin, müzisyenlerin katıldığı büyük eğlenceler tertip ediliyordu.
Lale bahçeleri içerisinde geceleri sırtlarına mum konulmuş kaplumbağalar dolaşıyordu

Lale Devri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Devlet ileri gelenleri birbirleriyle lüks yaşam yarışına girmişlerdi. Şairlerin, müzisyenlerin katıldığı büyük eğlenceler tertip ediliyordu. Lale bahçeleri içerisinde geceleri sırtlarına mum konulmuş kaplumbağalar dolaşıyor, çeşit çeşit çiçeklerle, özellikle laleler ile süslü bahçelerde cins cins kuşlar bulunuyordu. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Nişli Mehmed Ağa 1722'de hangi şehre elçi olarak gönderilmiştir?

Paris

Viyana

Moskova

Madrid

Londra

Açıklama:

Avrupalı devletlerin askerî gücü ve devlet yapısı ile ilgili de bilgi edineceklerdi. İbrahim Paşa 1719’da Viyana’ya, Yirmisekiz Mehmed Çelebi 1720’de Paris’e, Nişli Mehmed Ağa 1722’de Moskova’ya elçi olarak gittiler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Türk matbaası Ermeni matbaası Rum matbaası Yahudi matbaası Yukarıda verilen matbaalar kuruluş tarihlerine göre kronolojik olarak eskiden yeniye nasıl sıralanır?

IV - II - III - I

I - II - III - IV

II - IV - I - III

III - IV - I - II

I - IV - III - II

Açıklama:

Johann Gutenberg’in 15. yüzyılın ortalarında matbaayı kurup, kitap basmaya başlamasından kısa bir süre sonra baskı makinesi Osmanlı topraklarına geldi. İstanbul’da 1493’te ilk Yahudi matbaası kuruldu. Daha sonra 1567’de Ermeniler, 1627’de de Rumlar ilk matbaalarını açtılar. Ancak ilk Türk matbaası 1727’ye kadar kurulmadı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Mektupçu

Çavuşbaşı

Şeyhülislam

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlıda matbaa çalışmaları sonucu basılan kitaplardan alan kişilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Matbaada basılan kitapları genelde kethüda, mektupçu, çavuşbaşı, başhalife, emin gibi Osmanlı saray ve merkez bürokrasisinde çalışanlar ve imam, hatip, müderris, şeyhülislam, müftü, kadı gibi ulema mensupları almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Gürcistan
Şirvan
Esterebad

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri 24 Haziran 1724'te imzalanan İran Mukasemesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğunun aldığı yerlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

24 Haziran 1724’te imzalanan İran Mukasemesi’ne göre Osmanlı İmparatorluğu, Gürcistan, Şirvan ve Azerbaycan’ı, Rusya ise Gilan, Mazendaran ve Esterebad’ı alıyordu. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Gilan
Mazendaran
Esterebad

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 24 Haziran 1724'te imzalanan İran Mukamesi sonrasında Rusya'nın aldığı yerlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 79

İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi
Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü ve Kâbe’de mezheplerine bir rükün tahsisi.
Osmanlıların İsfahan'da, İranlıların İstanbulda bir şehbender bulundurması

Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri Nadir Şah'ın, Osmanlılar’a karşı üstünlük sağladıktan sonra yapılan barış görüşmelerinde toprak taleplerinin yanısıra belirttiği ancak reddedilen isteklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

24 Eylül 1736 tarihli son görüşmede müzakereler bir neticeye bağlanarak, bir antlaşma imzalandı. İran hacılarına İran kökenli bir emir-i hac tayini ve şehbender bulundurulması maddelerinde anlaşılmıştı. Ancak Osmanlı uleması Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınmasını kabul etmemişti. Bu meseleleri İran uleması ile müzakere için Osmanlı ulemasından iki kişinin İran’a gönderilmesine karar verildi. Nadir Şah, 1741’de İstanbul’a bir elçilik heyeti gönderdiğinde, yine Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınmasını istedi. Ancak Osmanlılar, Nadir Şah’ın bu ikinci teklifini kabul etmediler. Nadir Şah da daha sonra bu meseleyi Osmanlılar’a kabul ettiremeyeceğini anlayınca, Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınması isteğinden vazgeçti.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Mali durumun bozulması

Vergi yükünün artması

İran seferinin ağırdan alınması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Patrona İsyanı'nı tetikleyen gelişmelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Türk batılılaşmasının başlangıcı olarak görülen “Lale Devri”, kanlı bir isyanla kapandı. 28 Eylül 1730 Perşembe günü, sözde, şeriatın gereğini yerine getirmek için başlatılan isyanı tetikleyen farklı sebepler vardı. Mali durumun bozulması, vergi yükünün artması, üst düzey devlet adamları arasındaki güç mücadeleleri, İran savaşlarındaki olumsuz gelişmeler bunların başlıcalarıydı. Özellikle İran seferi için büyük hazırlıklar yapılmasına rağmen III. Ahmed ile sadrazamın sefere gitmek istememeleri ve halk arasında seferin iptal edildiği dedikodusunun yayılması isyanı tetikleyen gelişmelerdi. Çünkü sefer için esnaf ve asker ağır malî yüklerin altına girmişlerdi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

1732’de Osmanlı Devleti ve İran arasında imzalanan antlaşmaya göre, Osmanlı’nın hakimiyetinde kalan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Belgrad

Azerbaycan

Kırım

Kafkasya

Azak

Açıklama:

İran savaşlarını ve bu savaşların dinî yönünü tartışabileceksiniz.
1732 başlarında iki devlet arasında imzalanan antlaşmaya göre Kafkasya Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıda verilen yeniliklerden hangisi Lale Devri’nde tasarlanmış olmasına rağmen hayata geçirilmesi çok daha sonra olmuştur?

Avrupa tarzı asker yetiştirilmesi

Tercüme odalarının kurulması

Kütüphanelerin kurulması

Tulumbacılar Ocağı’nın kurulması

Çini imalathanesinin kurulması

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerini açıklayabileceksiniz.
18. yüzyılda gelen Avrupalı uzmanlar imparatorluğun askeri yapısını değiştirdiler. 18. yüzyıl ıslahatlarının en önemli özelliklerinden biri devamlılığının olmamasıdır. Tehlike kapıya dayandığı zaman ıslahat yapıldı; tehlike uzaklaştığında, bunlardan vazgeçildi. Nitekim 1739 Belgrad Antlaşması’ndan önce yapılan bazı ıslahatlar 1736-1739 Savaşı’nda başarıyı getirmişti. Ancak tehlike uzaklaşınca askerî yeniliklerden vazgeçilip, yapılanlar da rafa kaldırıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 83

1736-1739 Savaşları’nda Avusturya’ya karşı başarılar elde ederek sadrazamlığa yükselen paşa aşağıdakilerden hangisidir?

Yeğen Osman Paşa

Hekimoğlu Ali Paşa

Damad İbrahim Paşa

Hacı İvaz Mehmed Paşa

Humbaracı Ahmed Paşa

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerini açıklayabileceksiniz.
1736-1739 Savaşları’nda Avusturya’ya karşı başarılar elde ederek sadrazamlığa yükselen paşa Hacı İvaz Paşa’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Osmanlı, İran’ın iç karışıklığından faydalanarak fetihler gerçekleştiriyorken, 1735’te Nadir Şah’ın barış teklifini neden kabul etmiştir?

Avusturya ve Rusya ile savaş ihtimalinin olması

Patrona İsyanı’nın çıkmış olması

Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesi

Rusya’nın da İran topraklarına girmiş olması

Halkın Müslüman bir ülkeyle savaşmaya daha fazla devam etmek istememesi

Açıklama:

İran savaşlarını ve bu savaşların dinî yönünü tartışabileceksiniz.
Avusturya ve Rusya ile savaş ihtimalinin olması Osmanlı'nın 1735’te Nadir Şah’ın barış teklifini kabul etmesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıda bazı ülkeler ve 1736-1739 dönemi için Osmanlı siyasetleri verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Rusya: Kırım ve Azak’ı ele geçirmek için Avusturya ile Osmanlı’ya karşı anlaşmak

Avusturya: Rusya’nın planına sadık kalarak Osmanlı’ya savaş açmak

Hollanda: Osmanlı ve Rusya arasında çıkacak olan savaşa engel olmak

Fransa: Osmanlı’ya destek vererek, hatta antlaşma için arabuluculuk yaparak Osmanlı’dan taviz koparmak

İngiltere: Osmanlı’yı Rusya’ya savaş açması için kışkırtmak

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerini açıklayabileceksiniz.
Rusya, Kırım ve Azak’ı ele geçirmek için Avusturya ile Osmanlı’ya karşı anlaşmış, Avusturya, Rusya’nın planına sadık kalarak Osmanlı’ya savaş açmış, Fransa, Osmanlı’ya destek vererek, taviz koparmak için arabuluculuk yapmış ve İngiltere ise Osmanlı’yı Rusya’ya savaş açması için kışkırtmıştır. Bu eşleşmeler 1736-1739 yılları arasında gerçekleşmiş hadiselerdir. Hollanda'nın Osmanlı ve Rusya arasında çıkacak olan savaşa engel olması doğru bir eşleştirme değildir. Bu yüzden doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

I. Mahmud tahta çıktığında ilk icraatı aşağıdakilerden hangisidir?

İran Seferi

Matbaa’yı kapatmak

Patrona Halil ve arkadaşlarından kurtulmak

Ayasofya’nın tamiri

Belgrad’ın fethi

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerini açıklayabileceksiniz.
I. Mahmud'un tahta çıktığında ilk icraatı fesadın kaynağı olan ve iktidarını gölgeleyen asileri ortadan kaldırmak olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 87

I. Sefaretnâmesi ile Osmanlı toplum hayatına tesir etmiştir. II. Paris elçimizdir. Yukarıda özellikleri verilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Nişli Mehmed Ağa

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

İbrahim Paşa

Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi

Davud Ağa

Açıklama:

İlk Türk Matbaası’nın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
Avrupa’ya giden elçilerimizden, özellikle Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin 1720-1721 tarihli Fransa Sefaretnâmesi, edebi ve tarihi kıymetinin yanısıra Osmanlı toplum yaşantısına yaptığı tesir açısından da önemlidir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Batı’ya bakışının değişmesinde önemli rol oynamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Matbaa hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İbrahim Müteferrika ve Yirmisekiz Mehmed Said Efendi tarafından kurulmuştur.

Masrafları devlet tarafından karşılanmıştır.

1727’de padişahın fermanı ve şeyhülislamın fetvası ile izin alınmıştır.

İlk basılan kitap Vankulu Lugatı’dır.

Hattatların saldırısı yüzünden III. Ahmed matbaayı kapatmıştır.

Açıklama:

İlk Türk Matbaası’nın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
İbrahim Müteferrika ile Mehmed Said Efendi’nin işbirliği yapması sonucu 1727 Temmuz’unun başlarında dönemin padişahı III. Ahmed’in fermanı ve Şeyhülislâm Yenişehirli Abdullah Efendi’nin fetvasıyla ilk Türk ve İslam matbaasını kurma izni alınmıştır. Matbaanın ilk kitabı, basımı 1729 yılının ilk aylarında tamamlanan ve Vankulu Lugatı adıyla bilinen “Sıhahü’l-Cevheri”nin tercümesidir. Matbaanın masraflarını devlet çekmiş ve burada çalışan işçilerin günlük yiyeceğine kadar ihtiyaçlarını karşılamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

İstanbul’un sekizde birinin yanmasına neden olan büyük yangın hangi yılda çıkmıştır?

1718

1725

1729

1732

1754

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
1729’da Balat Kapısı taraflarında, sur dışında başlayan yangın, süratle şehre sıçrayarak, İstanbul’un sekizde birini yaktı.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Lale Devri hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

1718 Pasarofça Antlaşması’ndan sonra başlamıştır.

Dönemin sadrazamı Nevşehirli Damad İbrahim Paşa’dır.

Avrupa’ya elçiler gönderilmiştir.

Lale Devri boyunca barış dönemi yaşamış, sefere çıkılmamıştır.

Dönemin şairi Nedim’dir.

Açıklama:

İran savaşlarını ve bu savaşların dinî yönünü tartışabileceksiniz.
Lale Devri boyunca barış dönemi yaşandığı ve sefere çıkılmadığı yanlış cevaptır. İran savaşları bu dönemde gerçekleşmiş ve Osmanlı İmparatorluğu Lale Devri'nde İran'da çok büyük fetihler yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdaki şıklardan hangisi Lale Devri’ndeki en önemli değişimi ifade etmektedir?

Lalenin bir ihracat ürünü haline gelmesi

Matbaanın kurulması

İlk düzenli itfaiye teşkilatının kurulması

Avrupa tarzı asker yetiştirilmesine başlanılması

Osmanlı Devleti’nin ilk defa yüzünü batıya dönmesi

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
Lale Devri’nin en önemli özelliği Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk defa yüzünü Batı’ya dönmesidir. Daha önce yapılan ıslahat faaliyetlerinde Osmanlı’nın geçmişi örnek alınırken, bu dönemden sonra yavaş yavaş Avrupa örnek alınmaya başlandı.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Lale Devri’nde Paris elçisi olarak görevlendirilen ve “Fransa Sefaretnamesi” isimli eseri hazırlayan Osmanlı elçisinin ismi aşağıdakilerden hangisidir?

İbrahim Paşa

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Nişli Mehmed Ağa

İbrahim Müteferrika

Mehmed Said Efendi

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
Avrupa’ya giden elçilerimizden, özellikle Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin 1720-1721 tarihli Fransa Sefaretnâmesi, edebî ve tarihî kıymetinin yanısıra Osmanlı toplum yaşantısına yaptığı tesir açısından da önemlidir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Batı’ya bakışının değişmesinde önemli rol oynamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

İbrahim Müteferrika’nın matbaasında bastığı ilk kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Cihânnümâ

Vankulu Lugati

Tarih-i Naima

Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr

Tarih-i Hind-i Garbi

Açıklama:

İlk Türk Matbaası’nın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
İbrahim Müteferrika ve Yirmisekiz Çelebizâde Mehmed Said Efendi tarafından Müteferrika’nın Fatih’te Yavuz Sultan Selim semtindeki evinde kurulan matbaanın ilk kitabı, basımı 1729 yılının ilk aylarında tamamlanan ve Vankulu Lugatı adıyla bilinen “Sıhahü’l-Cevheri”nin tercümesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Lale Devri’nde Osmanlı Devleti’nin savaşmak durumunda kaldığı tek devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya

Avusturya

Venedik

İran

Lehistan

Açıklama:

İran savaşlarını ve bu savaşların dinî yönünü tartışabileceksiniz.
… Bu durum üzerine Lale Devri’nde 1723’te Osmanlı ordusu da üç koldan İran’a girdi. Tiflis, Gori, Nahcivan, Revan ve Gence fethedildi. Başlangıçtaki bu başarılar seferi İran içlerine yöneltti. 1725’te Kirmanşah, Meraga, Nihavend, Hemedan, Tebrizve Erdebil ele geçirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Nadir Şah, Osmanlılar’a karşı üstünlük sağladıktan sonra yapılan barış görüşmelerinde bazı isteklerde de bulunmuştu. Bu istekler şunlardı:
1. Bazı bölgelerin İran’a terk edilmesi.
2. İran hacıları için bir emir-i hac tayin edilmesi.
3. Caferiliğin beşinci mezhep olarak kabulü ve Kâbe’de mezheplerine bir rüküntahsisi.
4. Osmanlılar’ın İsfahan’da, İranlılar’ın İstanbul’da bir şehbender bulundurması.
5. Şirvan’ın İran’ın elinde kalması.
1736 Yılında İran elçileriyle yapılan barış görüşmelerinde Nadir Şah’ın istekleri olan yukarıdaki maddelerden kabul edilmeyeni hangi numaralı madde olmuştu?

1. Madde

2. Madde

3. Madde

4. Madde

5. Madde

Açıklama:

İran savaşlarını ve bu savaşların dinî yönünü tartışabileceksiniz.
Ancak Osmanlı uleması Caferiliğin beşinci mezhep olarak tanınmasını kabul etmemişti. Bu meseleleri İran uleması ile müzakere için Osmanlı ulemasından iki kişinin İran’a gönderilmesine karar verildi.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdaki şıklardan hangisi Patrona İsyanı’nın sebeplerinden birisidir?

Devletin barış dönemini bitirmek istemesi.

Rusya ile girişilecek savaşın halka ağır vergi yükü getirmesi

Avusturya ile gerekli askeri mücadelenin yapılmadığı düşüncesi

İran ile gerekli askeri mücadelenin yapılmadığı düşüncesi.

Rusya ile gerekli askeri mücadelenin yapılmadığı düşüncesi

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
Özellikle İran seferi için büyük hazırlıklar yapılmasına rağmen III. Ahmed ile sadrazamın sefere gitmek istememeleri ve halk arasında seferin iptal edildiği dedikodusunun yayılması isyanı tetikleyen gelişmelerdi. Çünkü sefer için esnaf ve asker ağır malî yüklerin altına girmişlerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Patrona İsyanı aşağıdaki şıklarda belirtilen hangi olayla sona erdi?

Sadrazam Nevşehirli İbrahim Paşa’nın öldürülmesiyle

Sadrazam, sadaret kethüdası ve kaptan-ı deryanın öldürülmesiyle

III. Ahmed’in sancak-ı şerifi çıkartıp halkın desteğini almasıyla

III. Ahmet’in öldürülmesiyle

III. Ahmet’in tahttan feragat etmesiyle

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
III. Ahmed, başka çaresi kalmadığını görünce, sadrazam, kaptanıderya ve sadaret kethüdasını boğdurttu. Odun arabalarına konan üç kişinin cesedi Bâb-ı Hümâyûn önüne bırakıldı. Asiler, cesetleri Et Meydanı’na getirdiler ve burada cansız bedenleri bir kez daha astılar. Patrona Halil ve yanındakilerin, istedikleri devlet adamları kendilerine verilmesine rağmen isyanı bitirmek bir tarafa, cüretkârlıkları artmıştı. III. Ahmed başka çaresi kalmadığını görünce tahtı bırakmaya razı oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 98

III. Ahmet’ten sonra Osmanlı tahtına oturan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

II. Mustafa

I. Mahmut

III. Mustafa

III. Osman

II. Mahmut

Açıklama:

İlk Batılılaşma tecrübesini analiz edebileceksiniz.
III. Ahmed başka çaresi kalmadığını görünce tahtı bırakmaya razı oldu. Hanedanın III. Ahmed’den sonra en yaşlı üyesi olan Şehzâde Mahmud, Harem’deki dairesinden getirilerek 2 Ekim 1730 gecesi, Hırka-i Şerif Odası’nda tahta çıkarıldı. Hemen orada yeni padişaha biat merasimi yapıldı. 3 Ekim’de ise umumî biat törenleri icra edildi.

Doğru Cevap: B

Soru 99

- İbrahim Müteferrika’nın 1731’de I. Mahmud’a sunduğu ve Müteferrika Matbaası’nın dokuzuncu kitabı olarak 1732’de yayımlanan Milletlerin Düzeninde Tutulacak İlmî Usuller isimli kitabı siyasetnâme türünde bir eserdir ve daha çok devlet düzeni ve askerlik sanatıyla ilgilidir. Müteferrika, Sultan I. Mahmud’a bir nevi ıslahat projesi gibi sunduğu eserinde Avrupa’daki devlet yönetimi şekillerinden bahseder, eserde ayrıca fizik, astronomi ve coğrafya ilimlerinin devlet yönetimindeki önemi üzerinde durarak, bu ilimlerin gelişmediği bir ülkede sağlam bir devlet düzeninin kurulamayacağını söyler. Bunun yanında “nizâm-ı cedid”, yani “yeni düzen” tabirini kullanarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun da 18. yüzyıl Avrupa’sında gelişen yeni askerlik düzenlerini mutlaka alıp uygulaması gerektiğini ifade eder.
Metinde çevirisi verilmiş olan kitap isminin orijinali aşağıdakilerden hangisidir?

Usulü’l-Hikem fi Nizâmi’l-Ümem

Cihannüma

Tuhfetü’l-Kibâr fî Esfâri’l-Bihâr

Telhisü’l-Beyân

Nesayihü’l-Vüzerâ ve’l- Ümerâ

Açıklama:

İlk Türk Matbaası’nın nasıl kurulduğunu açıklayabileceksiniz.
İbrahim Müteferrika’nın 1731’de I. Mahmud’a sunduğu ve Müteferrika Matbaası’ nın dokuzuncu kitabı olarak 1732’de yayımlanan Usulü’l-Hikem fi Nizâmi’lÜmem, yani Milletlerin Düzeninde Tutulacak İlmî Usüller isimli kitabı siyasetnâme türünde bir eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 100

“Şark Meselesi” terimi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru şekilde ifade edilmiştir?

Doğu İslam devletlerinin geri kalması meselesi

Hindistan ve Çin’deki devletlerin ortaya çıkarttığı problemler

İpek Yolu çevresinde ticaretin zorlaşmasıyla ilgili temel problem

Avrupa devletlerinin kendi aralarındaki siyasette Osmanlı Devleti’ni bir denge unsuru olarak kullanmaları

Rusya’nın büyümesi ve güçlenmesiyle değişen Avrupa devletler dengesi meselesi

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son zaferlerini açıklayabileceksiniz.
Şark Meselesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir dünya gücü olduğu sırada ortaya çıkmamıştı. İmparatorluğun 17. yüzyıl sonlarında gücünü kaybetmesinden sonra, Avrupa’nın büyük güçlerinin bir diplomatik meselesi olarak ortaya çıkmıştı. Esas olarak Şark Meselesi, Osmanlılar Avrupa’dan atılırken topraklarını paylaşma meselesi ve Avrupa’nın büyük devletlerinin kendi aralarındaki güç dengesini korumak gayesiyle zayıflayan Osmanlılar’ın topraklarını bir denge unsuru olarak kullanmalarıydı.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Osmanlı İmparatorluğu'nun barış, eğlence ve yenileşme dönemi olarak tanımlanan Lale Devri toplamda kaç yıl sürmüştür?

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu'nun barış, eğlence ve yenileşme dönemi olarak tanımlanan Lale Devri 1718 yılından 1730'a kadar 12 yıl sürmüştür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Lale Devri'nde padişahın eğlencelerini düzenlemek için Sadrazam İbrahim Paşa tarafından inşa ettirilen sarayın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Mekân

Sadâbâd

Bühre

Mâbet

Habak

Açıklama:

Lale Devri denilince akla bu dönemin eğlenceleri gelir. Bu eğlence hayatında Sadrazam İbrahim Paşa'nın önemli bir rolü vardır. Sadrazam, Kâğıthâne’de padişahın eğlenmesi için “Sadâbâd” adı verilen yeni bir saray inşa ettirmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Lale Devri'nde 239 lale çeşidi arasında bulunan Osmanlı topraklarındaki en pahalı lale türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mahbub-u zaman

Mevc-i elmas

Dame-i dür

Necm-i çemen

Nize-i Rummanî

Açıklama:

Tarihçi Münir Aktepe’nin dönemin arşivlerinden bulduğu bilgilere göre 239 lale çeşidi arasında en pahalısı 50 altına satılan ve 1717’de Vefalı Mehmed Bey’in yetiştirdiği “Nize-i Rummanî” adlı laledir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

15. yüzyılın sonlarında İstanbul’da matbaayı ilk kuran Osmanlı tebaası aşağıdakilerden hangisidir?

Yahudiler

Rumlar

Türkler

Ermeniler

Araplar

Açıklama:

Osmanlı topraklarında 15. yüzyıl sonlarına doğru 1493'te İstanbul'da kurulan ilk matbaa Yahudi matbaasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 105

İlk Osmanlı matbaasının kurucusu İbrahim Müteferrika hayatı boyunca kaç kitap basmıştır ?

Açıklama:

1735 yılına kadar 13 kitap basan Müteferrika, Osmanlı-Avusturya-Rus savaşında üstlendiği görevler ve Lehistan elçiliği sebebiyle beş yıl kitap basamadı. 1740-1742 yıllarında dört kitap daha bastıysa da ömrünün son beş yılında yine devlet işleri yüzünden matbaa yeni eserler vermedi. Müteferrika ölümüne kadar matbaada toplam 17 kitap bastı. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda basılan kitap çeşidi 50 civarıyken aynı asırda Japonya’da basılan kitap çeşidi sayısı aşağıdakilerden hangisidir ?

268

10.000

120

3700

1900

Açıklama:

18. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda basılan kitap çeşidi 50’yi bulmazken, aynı asırda Japonya’da 10 bin çeşit kitap basılmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Nadir Şah'ın İran’da hakimiyet kurduktan sonra İran'ı geçirdiği mezhep aşağıdakilerden hangisidir ?

Sünnilik

Hanbelilik

Malikilik

Caferilik

Haricilik

Açıklama:

Nadir Şah, İran’da hakimiyet kurduktan sonra, İran’ı Caferiliğe geçirmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’ndaki en büyük isyanlardan birinde başrol oynayan Patrona Halil’in yaptığı mesleklerden biri değildir?

Kasaplık

Yeniçerilik

Eskicilik

Tellaklık

Seyyar satıcılık

Açıklama:

İsyanı başlatan Patrona Halil, yeniçerilik, leventlik, seyyar satıcılık, eskicilik ve Bayezid Hamamı’nda tellaklık yapmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

I. Mahmud döneminde üst düzey komutan olarak Osmanlı İmparatorluğu’na hizmet veren Humbaracı Ahmed Paşa'nın doğduğu ve askerliğe başladığı ülke aşağıdakilerden hangisidir ?

Rum

Ermeni

Fransa

Avusturya

Bulgar

Açıklama:

I. Mahmud döneminde üst düzey bir komutan Humbaracı Ahmed Paşa adıyla Osmanlı hizmetine girmiştir. Fransız soylularından olup, asıl ismi Claude-Aleksandre Comte de Bonneval’dir. Kont de Bonnevale, küçük yaşlarda orduya girip, kısa zamanda kendini göstermiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

“Şark Meselesi” veya “Doğu Sorunu” olarak bilinen Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa’dan atılması ve topraklarının paylaşılması projesinin gelişim gösterdiği tarih süreci aşağıdakilerden hangisidir ?

16. Yüzyıl

15. Yüzyıl

19. Yüzyıl

17. Yüzyıl

18. Yüzyıl

Açıklama:

“Şark Meselesi” veya “Doğu Sorunu”, 18. yüzyılda milletlerarası bir kavram olarak yayılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

1787-1792 Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu aşağıdaki hangi devlet ile ittifak antlaşması imzalamıştır?

İngiltere

Fransa

Hollanda

İsveç

Rusya

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşlarını ve Kırım’ın nasıl kaybedildiğini tartışabileceksiniz.
1787-1792 Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu 1736-1739 Savaşı’nda olduğu gibi iki ülke ile aynı anda ve birkaç farklı cephede tek başına mücadele etmek zorunda kaldı. Siyasi yalnızlığını gidermek amacıyla 11 Temmuz 1789’da İsveç ile bir ittifak antlaşması imzaladı.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Küçük Kaynarca Antlaşması hangi padişahın saltanat döneminde imzalanmıştır?

I. Mahmud

III. Osman

III. Mustafa

I. Abdülhamid

III. Selim

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşe giden yola nasıl girdiğini ve 18. yüzyılda yapılan ıslahatların neden başarısız olduklarını açıklayabileceksiniz.
Küçük Kaynarca Antlaşması 21 Temmuz 1774’te I. Abdülhamid'in saltanat döneminde imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Kırım’ın son hanı aşağıdakilerden hangisidir?

Şahin Giray

Maksud Giray

Kırım Giray

Selim Giray

Murad Giray

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşlarını ve Kırım’ın nasıl kaybedildiğini tartışabileceksiniz.
Kırım'ın son hanı Şahin Giray'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Kırım hangi antlaşmadan sonra bağımsız hâle gelmiştir?

1699 Karlofça Antlaşması

1739 Belgrad Antlaşması

1774 Küçük Kaynarca Antlaşması

1779 Aynalı Kavak Tenkihnamesi

1792 Yaş Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşlarını ve Kırım’ın nasıl kaybedildiğini tartışabileceksiniz.
21 Temmuz 1774’te I. Abdülhamid’in onayından sonra Küçük Kaynarca’da imzalanan antlaşma Osmanlı tarihinin en ağır maddelerini ihtiva eden bir antlaşma idi. Yirmi sekiz maddeden oluşan antlaşmanın en ağır şartları Kırım'ın bağımsız bir bölge olduğu ve Türk tarafının ödeyeceği tazminat ile ilgili maddelerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Osmanlı Devleti'nin 1756 yılında yaptığı Dostluk ve Ticaret Antlaşması hangi devlet ile imzalanmıştır?

Fransa

İran

Rusya

Danimarka

İngiltere

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşlarını ve Kırım’ın nasıl kaybedildiğini tartışabileceksiniz.
1756 Ekim’inde Osmanlı İmparatorluğu Danimarka ile Dostluk ve Ticaret Antlaşması imzaladı.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Osmanlı İmparatorluğu’na isyan eden Gürcü Prensi Solomon’u hangi hükümdar desteklemiştir?

Fransa Kralı XV. Louis

Prusya Kralı II. Friedrich

Rusya Çariçesi II. Katerina

Avusturya İmparatoriçesi Maria Theresia

Kırım Hanı fiahin Giray

Açıklama:

Osmanlı-Rus savaşlarını ve Kırım’ın nasıl kaybedildiğini tartışabileceksiniz.
Gürcü Prensi Solomon’un isyan etmesinde bölgedeki Rus emellerinin de önemli bir etkisi vardı. Artık bir Avrupa gücü kabul edilen Rusya, Çariçe II. Katerina’nın da teşvikleriyle Kafkaslar’da daha etkili olmaya ve nüfuzunu arttıracak politikalar geliştirmeye başladı.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul’da yangınların etkili olmasının sebeplerinden biri değildir?

Evlerin ahşap olması

Sokakların bitişik olması

Batılı uzmanların olmaması

İtfaiye teşkilatının yaygın olmaması

Kundaklama olaylarının görülmesi

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşe giden yola nasıl girdiğini ve 18. yüzyılda yapılan ıslahatların neden başarısız olduklarını açıklayabileceksiniz.
Binaların büyük çoğunluğunun ahşap olması, mahallelerin içiçe geçmesi ve itfaiye sisteminin yaygın olmaması yüzünden şehirde yangınların etkisi çok olmuştur. Bu yangınların bir kısmında kundaklama ihtimaline de rastlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

“Uzun Barış Dönemi”nde aşağıdaki isimlerden hangisi askerî modernleşmede önemli bir rol oynamıştır?

Kanunî Sultan Süleyman

Kâtib Çelebi

Evliya Çelebi

Nevşehirli İbrahim Paşa

Humbaracı Ahmed Paşa

Açıklama:

18. yüzyıldaki diplomatik çekişmeleri değerlendirebileceksiniz.
Humbaracı Ahmed Paşa, 1731’de Humbaracı Ocağı'nın başına getirildi ve bu ocağı Avrupai usullerle modernize etmeye çalıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk kâğıt imalathanesi nerede açılmıştır?

Ankara

Yalova

İstanbul

İzmir

Edirne

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşe giden yola nasıl girdiğini ve 18. yüzyılda yapılan ıslahatların neden başarısız olduklarını açıklayabileceksiniz.
Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk kâğıt imalathanesi 1741 yılında Yalova'da açılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

“Uzun Barış Dönemi” hangi tarih aralığını kapsamaktadır?

1299-1402

1453-1526

1566-1683

1739-1768

1774-1792

Açıklama:

18. yüzyıldaki diplomatik çekişmeleri değerlendirebileceksiniz.
1739 Belgrad Antlaşması’ndan sonra Bâbıâli, Batı’da barışa dayalı bir dış siyaset takip etti ve bu süreç 1768’e kadar sürdü.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Avrupa’da ilk askerî mühendislik okulu hangi yılda açılmıştır?

1701

1716

1718

1731

1752

Açıklama:

Avrupa’da, 18. yüzyıldan itibaren askerlik eğitimi için askerî okullar kurulmaya başlandı. Avrupa’da askerî okul denemeleri ilk defa Bohemya’da Wallestain tarafından 1618-1648 Otuz Yıl Savaşları esnasında başlatıldı fakat bu süreklilik arz etmedi. İlk askerî mühendislik okulu 1718’de Viyana’da açıldı, 1752’de ise Maria Theresia devrinde biri Viyana diğeri de Macaristan’da olmak üzere iki askerî akademi açıldı. Rusya’da da 18. yüzyılda askerî modernleşme için önemli adımlar atıldı. Büyük Petro, 1701’de donanma subaylarını eğitmek için Moskova’da Matematik ve Denizcilik Okulu’nu, 1716’da da Deniz Akademisi’ni kurdu. Daha sonraki süreçte ise 1731’de Askerî Lise; 1762’de Mühendislik ve Topçuluk Okulu; 1764’te Deniz Harp Okulu; 1786’da da Kerson’da yine Deniz Harp Okulu kuruldu.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Osmanlı’da orduda modernleşme ihtiyacını gidermek için istihdam edilen Avrupa kökenli komutanlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Humbaracı Ahmed Paşa

Baron François de Tott

Aubert

Poniatowski

Campell

Açıklama:

Modernleşme ihtiyacını gidermek için Avrupa kökenli komutanlar orduda istihdam edildi. Bu uzmanlardan biri de Müslüman olduktan sonra Ahmed adını alan ve tarihimize Humbaracı Ahmed Paşa olarak geçen Claude-Aleksandre Comte de Bonnevale’di. Bonneval, 1731’de Humbaracı Ocağı’nın başına getirildi ve bu ocağı Avrupaî usullerle modernize etmeye çalıştı. Humbaracı Ocağı, doğrudan sadrazamın nezaretine bırakıldı ve Üsküdar’da bir kışla inşa edilerek, ocak askerleri burada eğitilmeye başlandı. Ahmed Paşa’nın humbaracılık sanatındaki eğitim ve öğretimi hesap ve hendeseye dayanmaktaydı. Humbarahane’de geometri dersi de veriliyordu. Buraya hasekilerden ve Boğaziçi bostancılarından da öğrenci seçildi ve böylece Humbarahane bir askerî okul şeklini aldı. Diğer taraftan Humbaracıbaşı Ahmed Paşa bu faaliyetleri esnasında zamanın en ileri tekniğine uygun 100 adet humbara havanı ve 50 bin adet humbara döktürdü. Bu teşebbüsler, Ahmed Paşa 1747’de öldükten sonra giderek terkedildi. 18. yüzyılda Humbaracı Ahmed Paşa’dan sonra Osmanlı ordusundaki ıslahatlar için bir diğer önemli isim Baron François de Tott’tur. Daha önce İstanbul’da bir süre bulunan Baron de Tott, 1769’da İstanbul’a gelerek, Boğaz’ın tahkiminde görev aldı. 1771-1776 yılları arasında toplar döktürdü ve Sürat Topçuları Ocağı’nı kurdu. Boğaz’da kaleler inşa ettirdi. Baron François de Tott’un ülkesine dönmesinden sonra Aubert ve Campell isimli iki Avrupalı subay Sürat Topçuları’nı ve Mühendishane’yi devam ettirdiler. Bir süre sonra Sürat Topçuları Ocağı, yeniçeri baskısıyla dağıtıldı. Cezayirli Gazi Hasan Paşa zamanında da donanmada Avrupa örnek alınarak ıslahatlar yapıldı. Halil Hamid Paşa’nın sadareti döneminde Sürat Topçuları Ocağı tekrar canlandırıldı. Fransız askerî ders kitapları Türkçe’ye çevrildi, mühendishane açıldı, Yeniçeri Ocağı’na çekidüzen verilmeye çalışıldı. Kapanan matbaa yeniden canlandırıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 13

1766 yılında Mısır’da ortaya çıkan isyanı kim başlatmıştır?

Karaosmanoğulları

Arapoğulları

Silahdar Çil Osman Ağa

Tabanlı Halil

Bulutkapan Ali Bey

Açıklama:

Bâbıâli’yi uzun bir süre uğraştıran bir diğer önemli isyan da 1766’da Mısır’da ortaya çıktı. Bulutkapan Ali Bey’in muhaliflerinin başlattığı isyan kısa sürede Kahire’ye yayıldı ve şehir asiler tarafından ele geçirildi. Bunun üzerine kaçmak zorunda kalan Ali Bey Kubbetü’z-Zehra adlı köye sığındı ama orada da asiler tarafından kuşatıldı. Kurtuluş çaresi kalmayan Bulutkapan, para ödeyerek canını kurtardı ve Suriye’deki Şeyh Tahir’e iltica etti.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Vehhâbilik nerede ortaya çıkmıştır?

Kahire

Necip

Cidde

Mısır

İstanbul

Açıklama:

Vehhâbilik, 18. yüzyılda Necip’de ortaya çıktı. Necip, daha İslamiyet’in ilk dönemlerinden itibaren farklı görüş ve akımların sıkça ortaya çıktığı bir bölge idi.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Laleli Camii hangi Osmanlı Padişahı döneminde yapılmıştır?

III. Murad

III. Mustafa

Kanunî Sultan Süleyman

IV. Mehmed

I. Mahmud

Açıklama:

III. Mustafa döneminde imar-inşa faaliyetlerine önem verildi. Bunlardan biri de bugün Laleli Cami olarak bilinen caminin inşası idi. Laleli Camii’nin temelleri 10 Nisan 1760’da devlet ricalinin ve halkın katılımıyla, dualar eşliğinde atıldı. Cami, 9 Mart 1764 Cuma günü yine törenler eşliğinde ve bizzat III. Mustafa’nın iştirakiyle ibadete açıldı. Bir külliye olarak inşa edilen bu caminin yanında bir imarethane, medreseler ve sebil bulunmaktadır. Bugün burada III. Mustafa ile oğlu III. Selim’in türbeleri de yer alır. Cami, ismini bazı rivayetlerin aksine, buradaki Laleli Çeşme’den alır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Haliç’in tamamı, İstanbul Boğazı’nın da önemli bir bölümünü donduran kış hangi yılda yaşanmıştır?

1739

1754

1755

1741

1752

Açıklama:

İstanbul tarihinde şehre zarar veren üç çeşit büyük felaket vardır. Bunlardan birincisi salgın hastalıklar, ikincisi yangınlar ve üçüncüsü de depremler. Birincisi binlerce insanın ölümüne neden olmuş, yangınlar ve depremler şehri her defasında harabeye çevirmiştir. Bu üçü kadar etkili olmasa da bazı dönemlerde şiddetli soğuklar da şehir hayatını felç etmiştir. Ele aldığımız dönemde özellikle 1755 kışındaki soğuklar tarihte ender rastlanan türdendir. Zira 11 Ocak 1755’te Haliç’in tamamı, İstanbul Boğazı’nın da önemli bir bölümü dondu. Şehir halkı, Haliç’te Defterdar ile Sütlüce iskeleleri arasında denizi yürüyerek geçti. Bu kış yalnız İstanbul’da değil, bütün Osmanlı ülkesinde oldukça şiddetli geçmişti. Dönemin tarihçileri Edirne’de yağan karın yirmi karış olduğunu yazarlar. Halk gıda bulmakta zorlandı, temiz içme sularının çoğu donduğu için ciddi sıkıntılar çekildi. Boğaz donduğu ve deniz yoluyla ulaşım imkânsız hâle geldiği için şehirde yakacak sıkıntısı had safhaya ulaştı. Soğuklar ilerleyen günlerde etkisini azalttı ve şehirde günlük hayat giderek normale döndü.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Kaynaklarda o zamana kadar misli görülmemiş bir felaket olarak nitelendirilen Cibali Kapısı haricinde çıkıp, dört kol hâlinde şehre yayılan büyük yangın hangi yılda çıkmıştır?

1754

1755

1756

1765

1782

Açıklama:

Kaynaklarda o zamana kadar misli görülmemiş bir felaket olarak nitelendirilen 4/5 Temmuz 1756’daki yangın ise Cibali Kapısı haricinde çıkıp, yine dört kol hâlinde şehre yayıldı. Bu yangında 8 bin bina kül olmuştu. Bu binaların 580’i değirmen ve fırın, 70’i hamam, bir han, 200’ü cami ve 1.000 kadarı da dükkândı.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Kırım’ın bağımsız bir bölge olduğu ve Türk tarafının ödeyeceği tazminat ile ilgili maddeleri kapsayan antlaşmadır?

İstanbul Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Yaş Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

1768-1774 Savaşı aralıksız devam eden bir mücadele değildi. Birkaç defa savaşı sona erdirmek üzere barış görüşmeleri başlatıldı, ancak bu Rus istekleri ve Türk tarafının kararsızlığı yüzünden mümkün olmadı. Yergöğü, Bahr-i Sefid mütarekeleri yapıldı, ayrıca Fokşan ile Bükreş’de müzakereler oldu. Barış, Kozluca’da 1774’de kesin bir mağlubiyet yaşanması ve Şumnu’daki Türk ordugâhının Ruslar tarafından kuşatılmasından sonra yeniden gündeme geldi. 21 Temmuz 1774’te I. Abdülhamid’in onayından sonra Küçük Kaynarca’da imzalanan antlaşma Osmanlı tarihinin en ağır maddelerini ihtiva eden bir antlaşma idi. Yirmi sekiz maddeden oluşan antlaşmanın en ağır şartları Kırım’ın bağımsız bir bölge olduğu ve Türk tarafının ödeyeceği tazminat ile ilgili maddelerdi. Antlaşma ile Ruslar’a, İstanbul’da bir kilise inşası, Boğazlar’dan ticaret gemilerini serbestçe geçirme, İstanbul’da daimi bir orta elçi bulundurma gibi haklar da verildi. Bunun yanında kapitülasyonlardan istifadeye başlayacak olan Rusya’ya üç sene içerisinde 4.5 milyon ruble savaş tazminatı da ödenecekti.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Küçük Kaynarca antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

4 Ocak 1740

4 Eylül 1746

21 Temmuz 1774

8 Ocak 1784

7 Nisan 1740

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 20

Tarih yazımında “diplomatik devrim ve karşı devrim” dönem hangi yıllar arasındadır?

1618-1648

1736-1739

1771-1776

1755-1762

1764-1766

Açıklama:

1755-1762 tarihleri arası Avrupa’da güç dengelerinin değiştiği, daha önce kurulan ittifakların yeni bir şekil aldığı dönemdi. Bu yüzden tarih yazımında bu döneme “diplomatik devrim ve karşı devrim” adı verilmiştir. Bu dönemin en önemli olaylarından biri 16 Ocak 1756’da İngiltere ile Prusya’nın Westminster Antlaşması’nı imzalamasıdır. Bu antlaşma ile klasik Avrupa devletleri kamplaşması köklü bir değişikliğe uğradı ve buna bir tepki olarak Fransa ile Avusturya da 1 Mayıs 1756’da Birinci Versay Antlaşması’nı imzaladılar. Böylece 1756-1763 tarihleri arasında devam edecek olan Yedi Yıl Savaşları’na giden süreç de başladı. Savaş, Prusya Kralı II. Friedrich’in Ağustos 1756’da Saksonya’yı kuşatması ile fiilen başladı ve 1762’ye kadar şiddetini arttırarak devam etti.

Doğru Cevap: D

Soru 21

“Hâlâ meşru padişaha karşı başkaldıran birkaç
melunun asılsız ve esassız sözlerine kapılıp neden dükkânlarınızı kapatıyorsunuz? Eğer bana yardım ederseniz bunları tepelemek pek kolaydır”, sözleriyle esnafı da yanına çekerek isyanın bastırılmasında etkisi olan ve o bölgenin asayişinden sorumlu olan ağa aşağıdakilerden hangisidir ?

Çorbacı Hasan Ağa

Sadrazam Hacı İvaz Mehmed Paşa

Vezir Ahmet Paşa

Nişancı Ahmet Paşa

Silahtar Çil Osman Ağa

Açıklama:

Çorbacı Hasan Ağa’nın “Hâlâ meşru padişaha karşı başkaldıran birkaç
melunun asılsız ve esassız sözlerine kapılıp neden dükkânlarınızı kapatıyorsunuz?
Allah’dan korkmayıp böyle fitneler çıkaranların sonu daima hüsrandır. Eğer bana
yardım ederseniz bunları tepelemek pek kolaydır” sözleri üzerine esnaf da ağanın safına katıldı. Kısa sürede asilerin etrafı yeniçeriler ve halk tarafından sarıldı. Asiler başta direnmeye çalıştılarsa da, kalabalık karşısında daha fazla tutunamadılar
ve içlerinden birkaç kişinin öldürülmesi üzerine dağıldılar.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Modernleşme ihtiyacını gidermek için Avrupa kökenli komutanlar orduda istihdam edildi. Bu uzmanlardan biri de Müslüman olmadan önceki adı Claude-Aleksandre Comte de Bonnevale olan uzman aşağıdakilerden hangisidir ?

Damat Ferit Paşa

Humbaracı Ahmed Paşa

İvaz Mehmed Paşa

Vezir Ahmet Paşa

Bâhir Mustafa Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi I. Mahmud'a karşı yapılan isyanın sebepleri arasında sayılamaz ?

Barış antlaşmaları imzalandıktan sonra terhis olan askerlerin büyük bir kısmının İstanbul'a göç etmesi

Savaşta zarar görenlerin de şehre göç etmesiyle nüfusta artışın olması

Göç yüzünden kışın da İstanbul'un gıda ihtiyacını karşılamakta sıkıntıların ortaya çıkması

Alınan tedbirlere rağmen her geçen gün sıkıntıların artması ve gıda ürünlerinin karaborsaya düşmesi

Belgrad'ın fethi ile toprak alanlarının genişlemiş olması

Açıklama:

Barış antlaşmaları imzalandıktan sonra terhis olan askerlerin büyük bir kısmı İstanbul’a akın etti. Ayrıca savaşta zarar görenler de şehre
göçtüğünden İstanbul’daki nüfusta büyük bir artış yaşandı. Göç yüzünden 1739
kışında İstanbul’un gıda ihtiyacını karşılamakta sıkıntılar ortaya çıktı. Kışın şiddetinden dolayı yollar kapandı ve bu da zahire naklini daha da zorlaştırdı. Alınan
tedbirlere rağmen her geçen gün sıkıntının artması, gıda ürünlerinin büyük bir
kısmının karaborsaya düşmesi üzerine şehirde kundaklamalar hızla arttı. Sıkıntının 1740 Haziran’ına kadar giderilememesi üzerine 6 Haziran 1740’da İstanbul’da
büyük bir isyan başladı.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Osmanlı İmparatorluğu'unda bilinen ilk kağıt imalathanesi kimin döneminde açılmıştır ?

I. Selim

II.Selim

I.Mahmud

II.Mahmud

II.Abdülhamit

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda bilinen ilk kâğıt imalathanesi de I. Mahmud döneminde açıldı. 1729’da ilk Türk matbaası faaliyete geçince ciddi olarak kâğıda ihtiyaç duyuldu.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Döneminde imar-inşâ faaliyetlerine önem vermiştir. Laleli Camii'nin temellerinin atılıp ibadete açılması ve aynı zamanda Kadıköy'de bugün İskele Camii'olarak bilinen ve Paşabahçe'de kendi adını taşıyan camiyi yaptıran padişah aşağıdakilerden hangisidir ?

II.Selim

III.Selim

II. Mustafa

III.Mustafa

II.Mahmud

Açıklama:

III. Mustafa, Kadıköy’de de bugün İskele Camii olarak bilinen III. Mustafa,
İskele Camii ile Paşabahçe’de adını taşıyan camiyi de yaptırdı.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bâbıâli’nin Yedi Yıl Savaşları’nı yakından takip etmesinin en önemli nedenlerinden biri aşağıdakileden hangisidir ?

Bâbıâli’nin savaşta denge polistikası uygulaması

Avrupa'yı sarsan bu savaşa bir an önce dur deme isteği

Savaşın önemli bir ayağının Lehistan topraklarında devam etmesi

Bâbıâli’nin batıda barışa dayalı bir dış politika takip etmesi

Antlaşma yaptığı Fransa ile ters düşmeme isteği

Açıklama:

Bâbıâli’nin Yedi Yıl Savaşları’nı yakından takip etmesinin en önemli nedenlerinden biri savaşın önemli bir ayağının da Lehistan topraklarında devam etmesiydi. Lehistan, Karlofça Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu’nun garantörlüğüne
alındığından buradaki gelişmeler Bâbıâli’yi de yakından ilgilendiriyordu. Osmanlı devlet adamlarının Avrupa savaşını takip etmelerinin bir diğer nedeni de kendi
sınırına yakın bölgelerde Avusturya ve Rusya’nın askerî yığınaklar yapmasıydı.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Hotin’i kuşatan Prens Galitzin idaresindeki Rus kuvvetleri, yardıma yetişen Osmanlı askerleriyle yaptığı savaşı kaybetti (1 Mayıs 1769). Galitzin karşısında Hotin önlerinde kazanılan bu zafer üzerine hangi padişaha hutbelerde “Gazi” denmeye başlandı ?

I.Mahmud

II.Mahmud

II.Mustafa

III.Mustafa

I.Abdülhamit

Açıklama:

Hotin’i kuşatan Prens Galitzin idaresindeki Rus kuvvetleri,
yardıma yetişen Osmanlı askerleriyle yaptığı savaşı kaybetti (1 Mayıs 1769). Galitzin karşısında Hotin önlerinde kazanılan bu zafer üzerine Sultan III. Mustafa’ya
hutbelerde “Gazi” denmeye başlandı.

Doğru Cevap: D

Soru 28

21 Temmuz 1774’te I. Abdülhamid’in onayından sonra Ruslarla imzalanan ve Osmanlı tarihinin en ağır maddelerini ihtiva eden antlaşma aşağıdakilerden hangisidir ?

Küçük Kaynarca

Yaş

Karlofça

Aynalıkavak

Hotin

Açıklama:

21 Temmuz 1774’te
I. Abdülhamid’in onayından sonra Küçük Kaynarca’da imzalanan antlaşma Osmanlı tarihinin en ağır maddelerini ihtiva eden bir antlaşma idi. Yirmi sekiz
maddeden oluşan antlaşmanın en ağır şartları Kırım’ın bağımsız bir bölge olduğu
ve Türk tarafının ödeyeceği tazminat ile ilgili maddelerdi. Antlaşma ile Ruslar’a,
İstanbul’da bir kilise inşası, Boğazlar’dan ticaret gemilerini serbestçe geçirme,
İstanbul’da daimi bir orta elçi bulundurma gibi haklar da verildi. Bunun yanında
kapitülasyonlardan istifadeye başlayacak olan Rusya’ya üç sene içerisinde 4.5 milyon ruble savaş tazminatı da ödenecekti.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Rusya'yı yanına alarak Kırım Hanı olan ve yaptığı hatalar ile Kırım'ın, Rusya'nın eline geçmesinde önemli rolü olan Kırım Hanı kimdir ?

Şahin Giray Han

Kırım Giray Han

Gazi Giray Han

Halim Giray Han

Selim Giray Han

Açıklama:

1777’de Şahin Giray’ın Çariçe II. Katerina’nın desteğiyle han olmasından itibaren
Kırım daha çok Rusya’ya yakınlaştı. Şahin Giray, Kırım’da birtakım askerî ve idarî
değişikliklere imza attı.
Şahin Giray, 1778 Şubat’ında Kırım’da Rus askerinin desteğiyle büyük bir isyan
başlattı, silah zoruyla ve binlerce Kırımlı’nın kanı pahasına, ikinci defa han oldu.
1782’de Halim Giray liderliğinde başlatılan isyan ise beklenenden
daha fazla destek buldu ve Şahin Giray, ancak Ruslar’a sığınarak canını kurtarabildi. Fakat General Potemkin komutasındaki Rus ordusunun desteğiyle 1782 yazında üçüncü defa Kırım hanlığına getirildi.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Ziştovi Antlaşması hangi ülkeler arasında imzalanmıştır ?

Osmanlı-Avusturya

Osmanlı-Rusya

Rusya-Avusturya

Osmanlı-Prusya

Osmanlı-Lehistan

Açıklama:

Avusturya ile barış görüşmelerine başlanıldı ve 3 Ağustos 1791’de
14 maddelik Ziştovi Antlaşması imzalandı

Doğru Cevap: A

Soru 31

Avrupa’da askerî okul denemeleri ilk defa kim tarafından başlatılmıştır?

II. Gustaf Adolf

Albrecht von Wallenstein

Friedrich Forster

Oliver Cromwell

Johann Tserclaes

Açıklama:

Avrupa’da askerî okul denemeleri ilk defa Bohemya'da Albrecht von Wallenstein tarafından başlatılmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Halil Hamid Paşa’nın sadareti döneminde gerçekleştirilmemiştir?

Sürat Topçuları Ocağı tekrar canlandırılması

Fransız askerî ders kitapları Türkçe’ye çevrilmesi

Mühendishanenin açılması

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması

Kapanan matbaa yeniden canlandırılması

Açıklama:

Halil Hamid Paşa’nın sadareti döneminde Sürat Topçuları Ocağı tekrar canlandırıldı. Fransız askerî ders kitapları Türkçe’ye çevrildi, mühendishane açıldı, Kapanan matbaa yeniden canlandırıldı. Ancak Yeniçeri Ocağı kaldırılmamış, çekidüzen verilmeye çalışılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Lale Devri’nde artan Batı kültürünü tanıma ve bunu kendi geleneği içinde özümseme eğilimlerinin mimarî alandaki en büyük yansımalarından birisi ve adeta Osmanlı tarihinde yeni bir dönemin abidevî habercisi olan Nuruosmaniye Külliyesi’nin inşası hangi padişah döneminde başlamıştır?

I. Mahmud

II. Mustafa

III. Ahmed

I. Abdülhamid

III. Selim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 34

Yangınlar
Hastalıklar
Depremler

Yukarıdakilerden hangileri İstanbul tarihinde şehre zarar veren büyük felaketler arasında gösterilmektedir?

Yalnız I

I ve III

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 35

Hangi padişah döneminde çıkan yangınlar ağırlıklı olarak kundak, sabotaj sebebiyle çıkmıştır?

III. Osman

IV. Mustafa

III. Selim

I. Abdülhamit

III. Mustafa

Açıklama:

I. Abdülhamid dönemi yangınları, daha da önemlisi yangınların çıkış şekilleriyle meşhurdur. Zira bu dönemde artış gösteren yangınların başlıca sebebi kundak, yani sabotajdı. Bu sebeple doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Osmanlı Devletinin tarihte ilk kez savaş tazminatı ödediği ve Karadeniz'in artık Türk gölü olmaktan çıktığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Prut Antlaşması

Karlofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devletinin tarihte ilk kez savaş tazminatı ödediği ve Karadeniz'in artık Türk gölü olmaktan çıktığı antlaşma Küçük Kaynarca Antlaşmasıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Hükümdarlık döneminde imar-inşa faaliyetlerine önem veren, Laleli Cami olarak bilinen caminin inşasını yaptıran Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Mahmut

III. Mustafa

III. Selim

III. Ahmed

IV. Mehmed

Açıklama:

III. Mustafa döneminde imar-inşa faaliyetlerine önem verildi. Bunlardan biri de bugün Laleli Cami olarak bilinen caminin inşası idi. Bu sebeple doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Haliç’in tamamının, İstanbul Boğazı’nın da önemli bir bölümünün donduğu "Boğazı donduran kış" hangi yıl yaşanmıştır?

1675

1690

1717

1755

1785

Açıklama:

1755 kışındaki soğuklar tarihte ender rastlanan türdendir. Zira 11 Ocak 1755’te Haliç’in tamamı, İstanbul Boğazı’nın da önemli bir bölümü donmuştur. Şehir halkı, Haliç’te Defterdar ile Sütlüce iskeleleri arasında denizi yürüyerek geçmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Osmanlı Devleti Belgrad Antlaşması'nı hangi iki devlet ile imzalamıştır?

Almanya - Rusya

İngiltere - Sırbistan

Avusturya - Rusya

Fransa- Rusya

Fransa - Avusturya

Açıklama:

Belgrad Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin 18 Eylül 1739 tarihinde Avusturya, 3 Ekim 1739 tarihinde de Rusya'yla imzalamış olduğu barış antlaşmalarıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Hangi antlaşma sebebi ile klasik Avrupa devletleri kamplaşması köklü bir değişikliğe uğramış ve buna bir tepki olarak Fransa ile Avusturya da 1 Mayıs 1756’da Birinci Versay Antlaşması’nı imzalamışlardır?

Brest Litovsk Barış Antlaşması

Trianon Antlaşması

Saint-Germain Antlaşması

Neuilly Antlaşması

Westminster Antlaşması

Açıklama:

16 Ocak 1756’da İngiltere ile Prusya’nın Westminster Antlaşması’nı imzalamışlardır. Bu antlaşma ile klasik Avrupa devletleri kamplaşması köklü bir değişikliğe uğramış ve buna bir tepki olarak Fransa ile Avusturya da 1 Mayıs 1756’da Birinci Versay Antlaşması’nı imzalamışlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

1739-1768 yılları arasında Batı’da barışa dayalı bir politika uygulayan Osmanlı İmparatorluğu’nun bu uzun barış dönemi askeri açıdan bakıldığında aşağıdaki hangi kavramla ifade edilebilir ?

Duraklama

İlerleme

Gerileme

Yenilenme

Güç toplama

Açıklama:

Bu uzun barış dönemi, birkaç teşebbüs dışında Osmanlı askeri tarihinde bir gerileme devrini ifade eder. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Avrupa'daki ilk askeri mühendislik okulu hangi yılda ve nerede açılmıştır ?

1718 Viyana

1618 Bohemya

1648 Münih

1752 Macaristan

1701 Moskova

Açıklama:

Avrupa'daki ilk askeri mühendislik okulu 1718 yılında Viyana'da açılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

6 Haziran 1740 yılında I. Mahmud’a karşı başlatılan ve aynı günün gecesinde büyümeden bastırılan isyanda gerekli tedbirleri almadığı gerekçesiyle görevinden azledilen Sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Nişancı Ahmed Paşa

Damad Silahdar Mehmed Paşa

Karahisarlı Kabakulak İbrahim Paşa

Hacı İvaz Mehmed Paşa

Konyalı Topal Osman Paşa

Açıklama:

6 Haziran 1740 yılında I. Mahmud’a karşı başlatılan ve aynı günün gecesinde büyümeden bastırılan isyanda gerekli tedbirleri almadığı gerekçesiyle 23 Haziran 1740’da Sadrazam Hacı İvaz Mehmed Paşa azledilmiş ve yerine Nişancı Ahmed Paşa tayin edilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

1766 yılında Arabistan’da meydana gelen iç karışıklığa sebep olan, Medine’nin önde gelen iki büyük kabilesi aşağıdakilerden hangileridir ?

Cürhüm- Huzâa

Beni Ali- Beni Sefer

Mudar- Abdumenaf

Beni Bekr- Beni Kinâne

Mürre- Sehm

Açıklama:

1766’da Arabistan’da da büyük bir iç karışıklık meydana geldi. Medine’nin önde gelen iki kabilesinden Beni Ali ve Beni Sefer kabileleri arasındaki anlaşmazlık şehirde çatışmaların yaşanmasına kadar ileri gitti. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Vehhâbilik ilk olarak hangi yüzyılda ve nerede ortaya çıkmıştır ?

16. yüzyıl Medine

15. yüzyıl Şam

17. yüzyıl Mekke

17. yüzyıl Tebriz

18. yüzyıl Necip

Açıklama:

Vehhâbilik, 18. yüzyılda Necip’de ortaya çıkmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Lale Devri’nde artan Batı kültürünü tanıma ve özümseme eğilimlerinin mimarideki en önemli yansımalarından biri olarak kabul edilen ve 1755 yılında bitirilen külliye aşağıdakilerden hangisidir?

Nuruosmaniye Külliyesi

Eminönü Yeni Cami Külliyesi

Sultan Ahmed Külliyesi

Kuyucu Murad Paşa Külliyesi

Damat İbrahim Paşa Külliyesi

Açıklama:

Lale Devri’nde artan Batı kültürünü tanıma ve özümseme eğilimlerinin mimarideki en önemli yansımalarından biri olarak kabul edilen ve 1755 yılında bitirilen külliye Nuruosmaniye Külliyesi’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

İstanbul’da meydana gelen yangınlar içerisinde kaynaklarda o zamana kadar benzeri görülmemiş bir felaket olarak nitelendirilen yangın hangi tarihte ve hangi semtte başlamıştır?

Hocapaşa- 1755

Sultanhamam- 1757

Demirkapı- 1777

Cibali Kapısı- 1756

Eminönü- 1762

Açıklama:

Kaynaklarda o zamana kadar misli görülmemiş bir felaket olarak nitelendirilen 4/5 Temmuz 1756’daki yangın Cibali Kapısı haricinde çıkıp, dört kol hâlinde şehre yayılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

İran Şahı Nadir Şah’ın Caferî Mezhebi’nin beşinci mezhep olarak kabul edilmesi talebi için İstanbul’a 1742’de gönderdiği elçilik heyeti toplam kaç kişiden oluşmaktaydı ?

180

3000

570

Açıklama:

İran Şahı Nadir Şah 1742'de Caferî Mezhebi’nin beşinci mezhep olarak kabul edilmesi talebi için İstanbul’a üç bin kişilik kalabalık bir elçi heyeti göndermiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

1761 yılında Prusya Kralı II. Friedrich’in Osmanlı İmparatorluğu ile ittifak antlaşması imzalamak istemesine rağmen bu antlaşmanın imzalanmasını temkinli dış politika tutumu yüzünden engelleyen dönemin sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?

İzzet Mehmed Paşa

Hamit Paşa

Bahir Mustafa Paşa

Halil Paşa

Ragıp Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. Antlaşma 21 Temmuz 1774'te I. Abdülhamid'in onayı ile imzalanmıştır. II. Bu antlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu savaş tazminatı ödemek zorunda kalmıştır. III. Osmanlı tarihinde imzalanmış en ağır maddeleri içeren antlaşmalardan biridir. IV. Antlaşma 28 maddeden oluşmaktadır. V. Antlaşma ile Kırım bağımsız bir bölge haline gelmiştir. Yukarıda verilen bilgiler Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında yapılan hangi antlaşmanın maddeleri arasında yer alır?

İstanbul Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Yaş Antlaşması

Prut Antlaşması

Bahçesaray Antlaşması

Açıklama:

21 Temmuz 1774’te I. Abdülhamid’in onayından sonra Küçük Kaynarca’da imzalanan antlaşma Osmanlı tarihinin en ağır maddelerini ihtiva eden bir antlaşma idi. Yirmi sekiz maddeden oluşan antlaşmanın en ağır şartları Kırım'ın bağımsız bir bölge olduğu ve Türk tarafının ödeyeceği tazminat ile ilgili maddelerdi. Antlaşma ile Ruslar’a, İstanbul’da bir kilise inşası, Boğazlar’dan ticaret gemilerini serbestçe geçirme,
İstanbul’da daimi bir orta elçi bulundurma gibi haklar da verildi. Bunun yanında kapitülasyonlardan istifadeye başlayacak olan Rusya’ya üç sene içerisinde 4.5 milyon ruble savaş tazminatı da ödenecekti. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Osmanlı Tarihi (1566-1789) - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler