Osmanlı Diplomasisi - Tarih | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Etimolojik olarak kaynağı tespit edilen diplomasi kavramının günümüzdeki anlamını kazanması Edmund Burke ile değişmiştir. İngiliz yazar ve devlet adamı Burke, bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı”; yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır. Diplomasi kavramı bugünkü anlamını kaç yılında almıştır?

1756

1764

1775

1787

1796

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 2

Diplomasi kavramının kökeni aşağıdaki dillerden hangisidir?

Grekçe

Latince

İtalyanca

Fransızca

İspanyolca

Açıklama:

Diplomasi kavramının kökeni Grekçedir. Grekçedeki “di-ploma/diplwma”dan türetilen diplomasi, asıl olarak “ikiye katlanmış” anlamına gelmektedir. Fakat diploma, daha sonraları “el yazısıyla yazılmış ve ikiye katlanmış kâğıt, belge” mânâsında kullanılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Kavram olarak diplomasinin ne olduğu konusunda ise, siyaset bilimcileri arasında farklı görüşler ve izahlar bulunmaktadır. Diplomasi kavramını “dış ilişkilerinin yürütülmesi biçimine ilişkin kaidelerin tümüdür”, şeklinde tarif eden siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?

Tayyar Arı

Edmund Burke

Harold Nicolson

Thomas Hobbes

Ömer Kürkçüoğlu

Açıklama:

Diplomasi kavramını “dış ilişkilerinin yürütülmesi biçimine ilişkin kaidelerin tümüdür”, şeklinde tarif eden siyaset bilimci Ömer Kürkçüoğlu’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Tarihî süreçteki bilinen belli başlı bölgeler ve milletlerdeki Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’nin uygulanmasıyla örnekler ilgili çalışmalarda zikredilmektedir. Fakat bunlar öyle homojen bilgiler olmayıp, çok dağınık ve karmaşık olarak geçmektedir. İlgili bilgiler genel olarak hangi coğrafyada yoğunlaşmaktadır?

Asya

Afrika

Avrupa

Amerika

Avustralya

Açıklama:

Tarihî süreçteki bilinen belli başlı bölgeler ve milletlerdeki Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’nin uygulanmasıyla örnekler ilgili çalışmalarda zikredilmektedir. Fakat bunlar öyle homojen bilgiler olmayıp, çok dağınık ve karmaşık olarak geçmektedir. Ayrıca ilgili bilgiler genel olarak Avrupa ile Ortadoğu coğrafyasında yoğunlaşmaktadır. Diğer bölgeleri de içine alan ve genele hitap eden bir bakış açısı sözkonusu değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri olan “proksenos”lar kimler tarafından kullanılmıştır?

Grekler

Çinliler

Hititler

Mısırlılar

Romalılar

Açıklama:

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri olan “proksenos” ların ortaya çıkması Greklerde görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

1280’li yıllarda Kadim Doğu’da yer alan bölge devletleri arasında mektuplaşmaların vuku’ bulduğu da bilinmektedir. Siyasi özellikler de taşıyan bu mektuplara ne ad verilir?

Kotow

Amarna

Proksenos

Fetialis Kurulu

Ad Hoc Diplomasi

Açıklama:

1280’li yıllarda Kadim Doğu’da yer alan bölge devletleri arasında mektuplaşmaların vuku’ bulduğu da bilinmektedir. Siyasi özellikler de taşıyan bu mektuplara Amarna denir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

İki devlet arasında bilinen somut ilk diplomatik temas ve görüşmelere de işaret eden ve diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması olan Kadeş Antlaşması MÖ. 1285 yılında Akadca olarak imzalanmıştır. Bu antlaşma kimler arasında imzalanmıştır?

Grekler - Mısırlılar

Romalılar - Persler

Hititliler - Mısırlılar

Hititliler - Romalılar

Athenalılar - Spartalılar

Açıklama:

Diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması, Hititliler ve Mısırlılar arasında MÖ. 1285 yılında imzalanan Kadeş Antlaşması’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

“Fetialis Kurulu”, diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşmak için kurulmuştur. Bu kurul ilk nerede kurulmuştur?

Mısır

Roma

Sparta

Athena

Hattuşa

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 9

İnsanlık tarihinin en önemli ve etkili imparatorluklarından biri olan Roma İmparatorluğu’nda da (MÖ. 750 MS. 476) diplomasinin var olduğu; fakat Roma’da ki diplomasinin, Greklerdeki kadar ilerlemediği bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunun sebepleri arasında yer almaz?

Roma İmparatorluğu’nun fetihçi bir siyaset takip etmesi

Roma İmparatorluğu’ndaki iktisadî yapının ticarete dayalı olması

Elde edilen ganimetler ve devamında merkeze sürekli olarak akan haraçlar

Roma İmparatorluğu’nun çok kuvvetli ve dinamik bir askerî güce sahip olması

Roma İmparatorluğu’nun geniş bir coğrafyada hâkim güç olarak kendi dilini ve kültürünü dayatmasıydı

Açıklama:

Roma’da diplomasinin gelişmemesindeki nedenlerden biri imparatorluğa hâkim olan iktisadî yapısıyla alakalıdır. Bilindiği gibi, Roma İmparatorluğu’ndaki iktisadî yapı ticaretten daha ziyade tarıma dayalıydı. Grekler örneğinde olduğu gibi, ticaretin yoğun olması diplomasinin gelişmesini olumlu etkilemiştir. Roma İmparatorluğu’nda böyle bir durum söz konusu değildi.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Sürekli diplomasiye geçişle birlikte diplomasi alanında önemli yenilikler yaşanmıştır ve yeni diplomasi türleri ortaya çıkmıştır. 1618-1648 Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren 1648 Westphalia Antlaşması’yla ilk defa uygulanan bu diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Zirve diplomasisi

Protokol Uygulaması

Çok Taraflı Diplomasi

Konferans Diplomasisi

Parlamenter Diplomasi

Açıklama:

Aralarındaki bir sorunu çözmek için bütün tarafların bir araya gelmesiyle yapılan diplomasiye, “Çok Taraflı Diplomasi” denmektedir. 16181648 Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren 1648 Westphalia Antlaşması’yla ilk defa uygulanan bu diplomasinin temel özelliği, Avrupa’da bulunan Protestan ve Katolik bütün devletlerin hemen hemen hepsinin katılmasıyla gerçekleştirilmesi ve Avrupa’nın temel meselelerinin ele alınarak halledilmesidir. Protokol Uygulaması: Sürekli diplomasiye geçişle birlikte protokol uygulaması da başlamıştır. Belli merkezlerde bulunan daimî elçilerin sayısının artması böylesi bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Zirve diplomasisi: Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların doğrudan ilgili devletlerdeki “en üst seviyedeki karar alıcıları” olan hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine “zirve diplomasisi” denmektedir. Avrupalı devletler arasındaki bir takım sorunlarınlar yoluyla çözülmesine, “Konferans Diplomasisi” denmektedir. Bu tür diplomasi daha ziyade 1815 Viyana Kongresi sonrasındaki süreçte uygulanmaya başlanmıştır. Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın kurulmasının ardından oluşan yeni “örgütlü sistem” çerçevesinde, milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine “Parlamenter Diplomasi” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Diplomasi kavramı, XVIII. yüzyıla gelinceye kadar resmi belgelerin bulunduğu devlet arşivlerinin korunması, imzalanan antlaşmaların arşivlenmesi, bunların korunması ve gerektiğinde belgelerin incelenmesini yapan bilim dalını ifade etmeye başlamıştır. Fakat bu durum 1796 yılında değişmiştir. Bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını 'uluslararası ilişkileri yürütme sanatı' olarak ifade eden devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Woodrow Wilson

Vladimir İlyiç Lenin

Edmund Burke

Winston Churchill

Theodore Roosevelt

Açıklama:

Diplomasi kavramı, XVIII. yüzyıla gelinceye kadar resmi belgelerin bulunduğu devlet arşivlerinin korunması, imzalanan antlaşmaların arşivlenmesi, bunların korunması ve gerektiğinde belgelerin incelenmesini yapan bilim dalını ifade etmeye başlamıştır. Fakat bu durum 1796 yılında Edmund Burke ile değişmiştir. Bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını 'uluslararası ilişkileri yürütme sanatı' yani ve devletlerarası ilişkileri görüşmeleri icra etme manasında kul lanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Diplomasi Kavramının kökeni aşağıdakilerden hangisidir?

Latince

Grekçe

Sümerce

Slavca

Türkçe

Açıklama:

Diplomasi kavramının kökeni Grekçe dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıda verilen hangi İngiliz yazar ve devlet adamı bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı”sanatı”; yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır?

Robert Walpole

Edmund Burke

John Locke

Lord Beaconsfield

Edward Said

Açıklama:

İngiliz yazar ve devlet adamı Burke, bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı”; yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Uluslararası siyasetin “resmî yollarla uygulamaya aktarılması sürecine” ne denir?

Siyaset

Bürokrasi

Diplomasi

Kabine

Demokrasi

Açıklama:

Diplomasi, uluslararası siyasetin “resmî yollarla uygulamaya aktarılması sürecine” denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi tarihin en eski dönemlerinde başlayarak ve takriben XV.nyüzyıla kadar devam eden süreçte icra edilen Geçici/Tek Yanlı Diplomasi'nin Latince karşılığıdır?

Ad Hominem

Ad Ignorantiam

Carpe Diem

Et Cetera

Ad Hoc

Açıklama:

Hoc Diplomasi, tarihin en eski dönemlerinde başlayarak ve takriben XV. yüzyıla kadar devam eden süreçte icra edilen Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’nin Latince
karşılığıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahiptir?

Kallias Barışı

Hudeybiye Antlaşması

İli Nehri Antlaşması

Kadeş Antlaşması

Verdun Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örneği olan Proksenos ilk olarak aşağıda verilen hangi uygarlıkta görülmüştür?

Grek Uygarlığı

Dor Uygarlığı

Miken Uygarlığı

Girit Uygarlığı

İyon Uygarlığı

Açıklama:

Proksenos, bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri olarak kadim Greklerde görülmüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Grekler 'in aksine Roma İmparatorluğu'nda aşağıdakilerden hangisinin olmaması diplomasinin gelişmesini olumsuz etkilemiştir?

Tarım

Ticaret

Fetihçi bir siyaset

Askeri güç

Hayvancılık

Açıklama:

Roma’da diplomasinin gelişmemesinin bir nedeni, imparatorluğa hâkim olan iktisadî yapıyla alakalıdır. Bilindiği gibi, Roma İmparatorluğu’ndaki iktisadî yapı ticaretten daha ziyade tarıma dayalıydı. Grekler örneğinde olduğu gibi, ticaretin yoğun olması diplomasinin gelişmesini olumlu etkilemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Diplomasi kavramının kazanmış olduğu anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Daktilo

Yazı yazmak

El yazısıyla yazılmış ve ikiye katlanmış kâğıt, belge

Daktiloyla yazılmış kağıt

Bilgisayar yazısı

Açıklama:

Diplomasi kavramının kökeni Grekçedir. Grekçedeki “di-ploma/diplwma”dan
türetilen diplomasi, asıl olarak “ikiye katlanmış” anlamına gelmektedir. Fakat diploma,
daha sonraları “el yazısıyla yazılmış ve ikiye katlanmış kâğıt, belge” mânâsında
kullanılmaya başlanmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Ad Hoc Diplomasi nedir?

Tarihinen eski dönemlerindebaşlayarak ve takriben XV.yüzyıla kadar devam eden süreçte icra edilen Geçici/Tek
Yanlı Diplomasi’nin Latince karşılığıdır.

Uluslararası siyasetin “resmî yollarla uygulamaya aktarılması sürecine” denir.

Doğu Roma İmparatorluğu’nun diplomaside her şeyi ve her yolu mubah görmesini; düşman devletler arasında
rekabeti kışkırtmak, yabancılara rüşvet vermek, para dağıtmak, entrika planlamak, aldatmak ve yalan söylemek ve suikast yapmak gibi hukukî ve ahlakî olmayan metotların kullanılmasını ifade etmektedir.

Devletler arasındaki diplomatik temasların ve duruma göreyurt dışında sürekli olarak istihdam edilen elçiler tarafından yürütülmesine ve çözülmesine denir.

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların ilgili devletlerin hükümdarlar veya devlet
başkanları tarafından yürütülmesine denir.

Açıklama:

Ad Hoc Diplomasi; tarihin en eski dönemlerinde başlayarak ve takriben XV.yüzyıla kadar devam eden süreçte icra edilen Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’nin Latince karşılığıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Mevcut bilgilere göre, diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın ilk örnekleri nerede görülmüştür?

Kuldara

Mezopotamya

Anadolu

İran

Suriye

Açıklama:

Mevcut bilgilere göre, diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın ilk örnekleri kadim
Mezopotamya’da görülmüştür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

Hudeybiye Antlaşması

Verdun Antlaşması

İli Nehri Antlaşması

Kadeş Antlaşması

Basel Antlaşması

Açıklama:

Diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması, Hititliler ve Mısırlılar arasında MÖ. 1285yılında imzalanan Kadeş Antlaşması’dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Siyasî özellikler taşıyan mektuplara ne denir?

Ad Hoc

Diploma

Diplomasi

Proksenos

Amarna

Açıklama:

Siyasî özellikler taşıyan mektuplara “Amarna” denilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Roma’da diplomasinin gelişmemesindeki nedenlerden değidir?

Roma İmparatorluğu’nun çok kuvvetli ve dinamik bir askerî güce sahip olması,

imparatorluğa hâkim olan iktisadî yapısıyla alakalı olması,

Roma İmparatorluğu’nun geniş bir coğrafyada hâkim güç olarak kendi dilini ve kültürünü dayatması,

Çevresindeki devletleri kendisiyle eşit görmesi,

Fetihçi bir siyaset takip etmesi ve bunu başta komşuları olmak üzere diğer devletlere kabul ettirmesi,

Açıklama:

Roma İmparatorluğu’nun çok kuvvetli ve dinamik bir askerî güce
sahip olması; buna dayanarak fetihçi bir siyaset takip etmesi ve bunu başta komşuları
olmak üzere diğer devletlere kabul ettirmesiydi. Roma’nın hâkimiyetini
doğrudan askerî yolla sağlamasından ve komşularıyla olan meselelerini yine bu
şekilde çözmesinden dolayı; daha da önemlisi, bu üstün askerî gücünden dolayı
çevresindeki devletleri kendisiyle eşit görmediği için diplomasiye ihtiyaç duymamıştır. imparatorluğa hâkim
olan iktisadî yapısıyla alakalıdır. Roma İmparatorluğu’nun geniş bir coğrafyada hâkim güç olarak
kendi dilini ve kültürünü dayatmasıydı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Fetialis Kurulu ilk olarak nerede kurulmuştur?

Çin

Roma

İran

Mısır

Anadolu

Açıklama:

“Fetialis Kurulu”, diplomatik görüşmelerneticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşmak için Roma’da ilk olarak kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

İslâm tarihindeki ilk diplomatik antlaşma hangisidir?

Hudeybiye Antlaşması

Kadeş Antlaşması

Kallias Antlaşması

İli Nehri Antlaşması

Verdun Antlaşması

Açıklama:

Hudeybiye Antlaşması İslâm tarihindeki ilk diplomatik antlaşmadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Siyâsetnâme kimin eseridir?

Harun Reşid

Nizâmülmülk

Şarlman

Abbasi

İstemi Han

Açıklama:

Nizâmülmülk kaleme aldığı meşhur eseri “Siyâsetnâme”de elçilerin görevleri ve özellikleri gibi bazı diplomatik konular hakkında tespitlerde bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi 1818’de imzalanan “Aix-La Chappelle Protokolü”nde diplomatik temsilciler arasında yer almaz?

Büyükelçiler ve Legalar

Ortaelçiler

Mukimelçiler

Maslahatgüzârlar

Başkan

Açıklama:

n imzalanan 1818 “Aix-La Chappelle Protokolü”, bu diplomatik temsilcileri
şu şekilde belirlemiş ve dördüncü bir sınıfı daha eklemiştir:
1. Büyükelçiler ve Legalar
2. Ortaelçiler
3. Mukimelçiler
4. Maslahatgüzârlar
Doğru cevap E 'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yabancı elçilerin Çin İmparatoru’nun huzuruna çıktıklarında giydikleri ve imparatorunun kendisine gelenleri aşağılaması anlamına gelen bir tür kıyafettir?

Tangzhuang

Kotow

Qipao

Cheongsam

Hanfu

Açıklama:

Kotow yabancı elçilerin Çin İmparatoru’nun huzuruna çıktıklarında giydikleri ve imparatorunun kendisine gelenleri aşağılaması anlamına gelen bir tür kıyafettir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahip olan belge aşağıdaki bölge diplomasilerinin hangisinde ortaya çıkmıştır?

Çin Diplomasisi

Grek Diplomasisi

Kadim Doğu Diplomasisi

Roma İmparatorluğu Diplomasisi

Eski Türklerde Diplomasi

Açıklama:

Kadim Doğu’da Diplomasi
Bu genel bilgilerin dışında diplomasi tarihi hakkında en eski belge yine bu bölgeden çıkmıştır. Hititler (MÖ. 1650-MÖ. 1180) ve kadim Mısırlılar (MÖ. 3000-MÖ. 670) arasında MÖ. 1285 yılında cereyan eden Kadeş Savaşı’nı sona Erdiren “Kadeş Antlaşması”, diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Milattan önceki dönemlere rastlayan siyasi içerikli mektuplara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Amarna

Proksenos

Kotow

Ilımgacı

Siyasetname

Açıklama:

Yine bu dönemlerde bölge devletleri arasında mektuplaşmaların vuku’ bulduğu da bilinmektedir. Siyasî özellikler taşıyan bu mektuplara “Amarna” denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Greklerin, Atina ve Sparta gibi çeşitli site/ şehir devletlere sahip olmaları,
Dış ticaret faaliyetleri,
Grek devletleri arasındaki ortak dil, din, kültür ve benzer siyasî sisteme sahip olmaları.

Geçici Diplomasi’nin gelişmesinin ve yeni uygulamaların Greklerde icra edilmesinin nedenleri aşağıdaki seçeneklerinde hangisinde doğru verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birincisi; Greklerin, Atina ve Sparta gibi çeşitli site/ şehir devletlere sahip olmalarıdır. Bölgedeki iktisadî hayatın en önemli araçlarından olan dış ticaret diplomasinin gelişmesini olumlu olarak etkileyen ikinci önemli neden olmuştur. Grek devletleri arasındaki ortak dil, din, kültür ve benzer siyasî sisteme sahip olmaları diplomasinin gelişmesini etkileyen son nedendir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi diplomasi tarihinde Greklerin getirdikleri yenilikler arasında yer almaz?

Amarna denilen siyasi içerikli mektuplar yazılması

Açık Diplomasi’nin uygulanması

Çok Yanlı Diplomasi’nin uygulanması

Diplomatik dokunulmazlık hakkının tanınması

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örneklerinin ortaya çıkması

Açıklama:

Diplomasi tarihinde Greklerin getirdikleri önemli yenilikler ise şu şekilde sıralanabilir: Açık ve Çok Yanlı Diplomasi’nin uygulanması, diplomatik dokunulmazlık hakkının tanınması ve bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri olan “proksenos” ların ortaya çıkması Greklerde görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Roma’daki diplomasinin, Greklerdeki kadar gelişmemesinde;

Kuvvetli ve dinamik bir askeri güce sahip olması,
İktisadi yapı,
Geniş bir coğrafyada hakim güç olarak kendi dil ve kültürünü dayatması

gibi sebeplerden hangisi gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bu durum, ilgili kaynaklarda Roma’nın devlet yapısıyla alakalı şu üç nedenle izah edilmektedir. Birincisi; Roma İmparatorluğu’nun çok kuvvetli ve dinamik bir askerî güce sahip olması. Roma’da diplomasinin gelişmemesindeki ikinci neden, imparatorluğa hâkim olan iktisadî yapısıyla alakalıdır. Son neden ise, Roma İmparatorluğu’nun geniş bir coğrafyada hâkim güç olarak kendi dilini ve kültürünü dayatmasıydı.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşan Fetailis Kurul’u aşağıdakilerden hangisinde ilk olarak kurulmuştur?

Çin

Grek

Roma

İran

Osmanlı

Açıklama:

“Fetialis Kurulu”, diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşmak için Roma’da ilk olarak kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Doruk diplomasisi

Tepe diplomasisi

Zirve diplomasisi

Şahika diplomasisi

Temel diplomasisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Sürekli Diplomasi’deki yenilikler arasında yer almaz?

Parlamenter Diplomasi

Protokol Uygulaması

Zirve Diplomasisi

Çok Taraflı Diplomasi

Tek Yanlı Diplomasi

Açıklama:

Sürekli Diplomasi’deki yenilikler arasında Parlamenter Diplomasi, Protokol Uygulaması, Zirve Diplomasisi ve Çok Taraflı Diplomasi bulunaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi aralarındaki bir sorunu çözmek için bütün tarafların bir araya gelmesiyle yapılan diplomasiye verilen adtır?

Fazla taraflı diplomasi

Yoğun taraflı diplomasi

Mebzul taraflı diplomasi

Geniş taraflı diplomasi

Çok taraflı diplomasi

Açıklama:

Aralarındaki bir sorunu çözmek için bütün tarafların bir araya gelmesiyle
yapılan diplomasiye, “Çok Taraflı Diplomasi” denmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar
vasıtasıyla görüşülmesine verilen adtır?

Parlamenter Diplomasi

Mahiyet Diplomasi

Girişken Diplomasi

Pozitif Diplomasi

Rasat Diplomasi

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın kurulmasının ardından oluşan yeni “örgütlü sistem” çerçevesinde, milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine “Parlamenter Diplomasi” denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Diplomasi kavramının günümüzdeki anlamını aşağıdakilerden hangisi karşılamaktadır?

Belgeleri inceleme bilimi

El yazısıyla yazılmış ve ikiye katlanmış kâğıt, belge

Resmi vesika

Uluslararası ilişkileri yürütme sanatı

Resmi Diploma

Açıklama:

Diplomasi kavramının kökeni Grekçedir. Grekçedeki “di-ploma/διπλωµα”dan türetilen diplomasi, asıl olarak “ikiye katlanmış” anlamına gelmektedir. Fakat diploma, daha sonraları “el yazısıyla yazılmış ve ikiye katlanmış kâğıt, belge” mânâsında kullanılmaya başlanmıştır.
Diplomasi kavramının günümüzdeki anlamını kazanmasında Kadim Grek ve Roma etkili olmuştur. Kadim Grek ve Roma’da resmî vesikalar; bazı imtiyazları ihtiva eden ve yabancı toplumlarla ilişkileri düzenleyen belgelerin katlanmasından dolayı bunlar “diploma” olarak adlandırılmaktaydı. Daha sonraki süreçte bu belgelerle meşgul olacak; bunları koruyacak, düzenleyecek ve duruma göre çözecek kâtiplere ihtiyaç duyulmaya başlamıştır. Bu işlerle uğraşılmasıyla birlikte “diplomasi” ortaya çıkmıştır. Böylece diplomasi kavramı, “belgeleri inceleme bilimi” manasını almıştır. Bu şekilde diplomasi kavramı, XVIII. yüzyıla gelinceye kadar resmî belgelerin bulunduğu devlet arşivlerinin korunması, imzalanan antlaşmaların arşivlenmesi, bunların korunması ve gerektiğinde belgelerin incelenmesini yapan bilim dalını ifade etmeye başlamıştır. Fakat bu durum 1796 yılında Edmund Burke ile değişmiştir. İngiliz yazar ve devlet adamı Burke, bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı”; yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Diplomasi kelimesi ilk defa aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Romalılar

Grekler

Mısırlılar

Hititler

Çinliler

Açıklama:

Diplomasinin işlev olarak ortaya çıkması insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanların toplumlar ve kabileler şeklinde yaşamaya başladıkları en eski dönemlerden beri diplomasi var olagelmiştir. Bu bağlamda elimizde yazılı her hangi bir kayıt bulunmasa ve dolayısıyla kesin bir tarih kaydı düşürülmese de, diplomasinin yeryüzünde var olan ilk iki toplum ve kabile arasındaki ilişkilerle birlikte fonksiyon olarak başladığı söylenebilir. Zira bu kabileler arasında belli anlaşmazlıkların ortaya çıkması, bu anlaşmazlıkların çatışmışlara ve kavgalara neden olması kuvvetle muhtemeldi. İşte bu iki toplum arasındaki mevcut çatışmanın sona erdirilmesi için basit anlamda diplomatik bazı temaslar, görüşmeler ve neticesinde antlaşmalar yapılmıştır. İnsanlık tarihindeki bu ilk basit diplomatik eylemler, ilgili kabileler tarafından görevlendirilen elçileri tarafından icra edildiği muhakkaktır. Kaldı ki diplomasinin başlangıcının tespitinde ille de çatışma veya kavga aramaya gerek yoktur; ilk toplumların birbirlerini tanımak ve ilişkilerini geliştirmek için de diplomasiye müracaat ettikleri söylenilir. Dolayısıyla diplomasinin, insanlık tarihi kadar eski olduğu söylenebilir. Ancak insanlık tarihi kadar eski olan diplomasi kelimesi ilk defa Grekler tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdaki kişilerden hangisi diplomasiyi “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı” olarak tanımlamıştır?

Harold Nicolson

Tayyar Arı

Edmund Burke

Ömer Kürkçüoğlu

Aleksandros Mavrokardatos

Açıklama:

İngiliz yazar ve devlet adamı Edmund Burke, bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı” yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır. Bundan sonra diplomasi kavramı bu içeriği ile bütün dünyada kabul görmüş ve kaynaklara da bu şekliyle geçmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. Ciddi bazı siyasi krizler olmadığı sürece herhangi bir kesinti olmamasıII. Var olan belli sorunların müzakere edilmesiIII. Çeşitli vesilelerle yapılan törenlere iştirak edilmesiIV. Savaş açıldığının ilan edilmesiV. Hükümdar değişikliğinin bildirilmesiYukarıdakilerden hangileri geçici diplomasinin uygulamalarındandır?

I.-II

I.-II.-III.

I.-II.-III.-IV.

II.-III.-IV.-V.

Açıklama:

Geçici diplomaside taraflar arasındaki temas kısa “süreli” ve “geçici”; “tek yönlü” ve “dar” kapsamlıdır. Bu çerçevede bir toplumdan, kabileden veya devletten diğerine var olan belli sorunların müzâkere edilmesi, çeşitli vesilelerle yapılan törenlere iştirak edilmesi, savaş açıldığının ilan edilmesi ve hükümdar değişikliğinin bildirilmesi gibi çeşitli haberlerin iletilmesi için elçi gönderilmesi söz konusudur. Ciddi bazı siyasi krizler olmadığı sürece herhangi bir kesinti olmaması sürekli diplomasi kavramı içinde değerlendirilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Diplomasi tarihinin en eski vesikası olarak kabul edilen Kadeş Antlaşması aşağıdakilerden hangilerinin arasında yapılmıştır?

İran-Selçuklular

Çin-Sasaniler

Romalılar-Sasaniler

Hititler-Mısırlılar

Grekler-Romalılar

Açıklama:

Hititler ve Mısırlılar arasında MÖ. 1285 yılında cereyan eden Kadeş Savaşı’nı sona erdiren “Kadeş Antlaşması”, diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahiptir. MÖ. 1278 yılında imzalanan ve orijinali Akadca olan bu antlaşmanın kil tablete basılmış bir kopyası Hitit İmparatorluğu’nun başşehri Hattuşa’da 1906 yılında bulunmuştur. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Bitikçi, ılımgacı ve tamgacı olarak adlandırılan diplomatik görevliler aşağıdaki devletlerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Sasaniler

Selçuklular

Uygurlar

Romalılar

Bizanslılar

Açıklama:

Göktürklerde (552-744) ve Uygurlarda (742-840) diplomatik temaslar, “bitikçi”, “ılımgacı” ve “tamgacı” diye adlandırılan görevliler tarafından yürütülürdü. Göktürkler bulundukları konum itibarıyla Sasaniler ve Bizanslılarla, karşılıklı olarak gönderdikleri elçilerle diplomatik temaslar yapmaktaydılar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Yapılan diplomatik görüşmelere belli bir zaman kısıtlaması getirilmesi-İran

Düşman devletler arasındaki rekabeti kışkırtmak-Müslüman diplomasisi

Yabancı elçilerin huzura çıkarken kotow adlı giysiyi giymek zorunda olması-Bizans

Hudeybiye Antlaşması ilk diplomatik antlaşmadır-Roma

Siyasetname adlı eserde elçilerin görevleri hakkında bilgiler de yer almaktadır -Selçuklu diplomasisi

Açıklama:

Yapılan diplomatik görüşmelere belli bir zaman kısıtlaması getirilmesi; Roma diplomasisinde, Düşman devletler arasındaki rekabeti kışkırtmak; Bizans diplomasisinde, Yabancı elçilerin huzura çıkarken kotow adlı giysiyi giymek zorunda olması; Çin diplomasisinde, Hudeybiye Antlaşması ilk diplomatik antlaşma; Müslüman diplomasisine aittir. Elçilerin görevleri hakkında bilgilerinde yer aldığı Siyasetname adlı eser Nizamülmülk tarafından kaleme alınmıştır ve Selçuklu diplomasisi içinde yer alır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Sürekli diplomasi aşağıdakilerden hangisi tarafından ilk defa uygulanmıştır?

Ceneviz

Filistin

Mısır

Osmanlı

Avusturya

Açıklama:

Sürekli Diplomasi, XV. yüzyılda bugünkü İtalya üzerinde bulunan Venedik ve Ceneviz gibi şehir devletleri tarafından uygulanmaya başlanmış ve XIX. yüzyıldan itibaren de kademeli olarak bütün devletlere yayılmıştır. İtalyan şehir devletleri XI. yüzyıldan itibaren Filistin’de, Suriye’de, Mısır’da ve İstanbul’da potestas ve bailo denen konsolosluklar açmaya başlamışlardı.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Diplomatik temsilcilerin Büyükelçi ve Legalar, Ortaelçiler, Mukimelçiler ve Maslahatgüzar olarak dört sınıfa ayrılması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleştirilmiştir?

Viyana Kongresi

Aix-La Chappelle Protokolü

Karlofça Kongresi

Westphalia Antlaşması

Islahat Fermanı

Açıklama:

1815 Viyana Kongresi’nde ilgili devletlerin diplomatik temsilcilerinin sınıf ve dereceleri belirlenmiştir. Viyana Kongresi’nde kabul edilen tüzüğe göre diplomatik temsilciler Hükümdarlar yanına gönderilen Büyükelçiler ve Papa’nın elçisi “Legalar”, Hükümdarlar yanına gönderilen Ortaelçiler ve diğer temsilciler, Dışişleri Bakanları yanına gönderilen Maslahatgüzârlar olarak üçe ayrılmıştır. 1818 yılında imzalanan “Aix-La Chappelle Protokolü” ile bu diplomatik temsilcileri şu şekilde belirlemiş ve dördüncü bir sınıfı daha eklemiştir.

Büyükelçiler ve Legalar

Ortaelçiler

Mukimelçiler

Maslahatgüzârlar, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların doğrudan ilgili devletlerdeki en üst seviyedeki karar alıcıları olan hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine … denir.Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Çok taraflı diplomasi

Konferans diplomasisi

Parlamenter diplomasi

Zirve diplomasisi

Ad hoc diplomasi

Açıklama:

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların doğrudan ilgili devletlerdeki en üst seviyedeki karar alıcıları olan hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine zirve diplomasisi adı verilir. Alman İmparatoru’nun Osmanlı Devleti’ne yaptığı 1898 gezisi zirve diplomasisine örnek verilebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Uluslararası siyasetin resmî yollarla uygulamaya aktarılması sürecine ne denir?

Diplomasi

Müzakere

Nota

Görüşme

Antlaşma

Açıklama:

Uluslararası siyasetin resmî yollarla uygulamaya aktarılması sürecine diplomasi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Diplomasi tarihinin birinci dönemi nasıl adlandırılmaktadır?

Geçici/Tek Yanlı Diplomasi

Kalıcı/Tek Yanlı Diplomasi

Geçici/Çift Yönlü Diplomasi

Kalıcı/Çift Yönlü Diplomasi

Barışçıl Kalıcı/Tek Yanlı Diplomasi

Açıklama:

Diplomasi tarihinin birinci dönemi, “Geçici/Tek Yanlı Diplomasi” olarak adlandırılmaktadır. Tarihin en eski dönemlerinde başlayarak ve takriben XV. yüzyıla kadar devam eden süreçte icra edilen Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’ye aynı zamanda Latince karşılığı olan “Ad Hoc Diplomasi” de denmektedir. Türkçe karşılığı “bunun için ve bu amaçla” anlamlarına gelen Ad Hoc, “sürekli olmayıp, sadece belirli bir görevin” yerine getirilmesini ifade eden diplomasi olarak kavramsallaştırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Diplomasi kelimesi ilk olarak hangi dilde kullanılmıştır?

Türkçe

İspanyolca

Grekçe

Fransızca

Farsça

Açıklama:

Diplomasi kelimesi ilk olarak Grekçede kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahip antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Serav Antlaşması

Kadeş Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Segedin Antlaşması

Hotin Antlaşması

Açıklama:

“Kadeş Antlaşması”, diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Kadeş Antlaşması hangi iki ülke arasında imzalanmıştır?

Lidya ve Mısır

Asur ve Mısır

Hitit ve Asur

Hitit ve Mısır

Hitit ve Lidya

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Günümüz konsolosluklarının ilk örnekleri kimlerde ortaya çıkmıştır?

Grekler

Fransızlar

İngilizler

Hititliler

Mısırlılar

Açıklama:

Proksenos, bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri olarak kadim Greklerde görülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 56

I) Diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanmasıII) Protokol sorunlarının çözüme ulaştırılmasıIII) Savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılmasıYukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri Fetialis kurulunun görevleri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Fetialis Kurulu, diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 57

I) Dışarıdan gelen elçi heyetlerin kabul edilmesiII) Hediyelerin ve vergilerin verilmesiIII) Hediyelerin Çin'e geliş gidişlerinin nasıl olması gerektiğine dair ayrıntıları belirlemeYukarıda verilen görevler Çin diplomasisinde aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?

Karşılama Bölümü

Resepsiyon Bölümü

Diplomasi Bölümü

Büyük Kurul Bölümü

Krallık Bölümü

Açıklama:

Çin diplomasisinde kurum olarak dikkatleri çeken “Resepsiyon Bölümü”dür. Bu kurum, dışarıdan gelen elçi heyetlerin kabul edilmesi, hediyelerin ve vergilerin verilmesi, bunların Çin'e geliş gidişlerinin nasıl olması gerektiğine dair ayrıntılar gibi hususlarla ilgilenirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 58

“Bitikçi”, “Ilımgacı” ve “Tamgacı" Göktürklerde ve Uygurlarda hangi görevleri üstlenirdi?

Askeri

Ekonomi

Diplomatik

Vergi işleri

Saray defterleri

Açıklama:

Göktürklerde (552-744) ve Uygurlarda (742-840) diplomatik temaslar, “bitikçi”, “ılımgacı” ve “tamgacı” diye adlandırılan görevliler tarafından yürütülürdü.

Doğru Cevap: C

Soru 59

1815 Viyana Kongresiyle birlikte Avrupalı devletler arasındaki bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözülmesine ne ad verilir?

Anlaşmalı diplomasi

Çoklu diplomasi

Tek yanlı diplomasi

Geniş diplomasi

Konferans diplomasisi

Açıklama:

1815 Viyana Kongresiyle birlikte Avrupalı devletler arasındaki bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözülmesine konferans diplomasisi adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. Belgeleri inceleme bilimi II. Uluslararası ilişkileri yürütme sanatı III. Bir devletin dış siyasette kullandığı çok çeşitli siyasi etkileme yöntemi IV. Uluslararası siyasetin resmi yollar ile uygulamaya aktarılması süreci Yukarıda tanımları verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Amarna

Diplomasi

Etimoloji

Seferatname

Ahidname

Açıklama:

Ahidname: Hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukuki belgedir.
Sefaretname: Elçilerin veya maiyetlerindekilerden birinin yolculuklarını, gözlemlerini ve faaliyetlerine dair bilgileri başta Sultan olmak üzere Sadrazam ve Reisülküttaba bildirmek amacıyla yazdıkları name, risale, takrir, seyahatname ve havadisname gibi raporlara genel olarak sefaretname denilmektedir.
Amarna: Kadim Doğu’da siyasi özellik taşıyan mektuplara denir.
Etimoloji: Bir dildeki sözcüklerin kökenlerini, o dilin diğer diller ile ve o dili konuşan toplulukların geçmişten bugüne diğer topluluklar ile olan kültürel ilişkilerini araştıran bilim dalıdır.
Diplomasi: Kadim Grek ve Roma’da resmi vesikaları, bazı imtyazları ihtiva eden ve yabancı toplumlar ile ilişkileri düzenleyen belgeleri, koruyacak, düzenleyecek ve duruma göre çözecek katiplere ihtiyaç duyulmuş ve diplomasi kavramı ortaya çıkmıştır. Diplomasi, belgeleri inceleme bilimi manasını almıştır. 1796 yılında Edmund Burke, ‘uluslararası ilişkileri yürütme sanatı’ olarak tanımlamıştır. Harold Nicolson’a göre diplomasi bir devletin “dış siyasetinde kullandığı çok çeşitli siyasi etkileme yöntemi ve teknikleri”dir. Diplomasi; uluslararası siyasetin resmi yollar ile uygulamaya aktarılma sürecidir. Ayrıca diplomasiyi, dış ilişkilerin yürütülmesi biçimine ilişkin kaidelerin tümü şeklinde de tanımlayabiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi diplomasi tarihinin ilk vesikası olma özelliğini taşır?

Hudeybiye Antlaşması

Westphalia antlaşması

Kadeş antlaşması

Akad antlaşması

Hitit antlaşması

Açıklama:

Diplomasi tarihinde en eski belge, Hititler ve Kadim Mısırlılar arasında MÖ. 1278 yılında Kadeş Savaş’ını sona erdiren Kadeş Antlaşmasıdır. MÖ. 1278 yılında imzalanan orjinali Akadca olan bu antlaşmanın kil tableti üzerinde bir kopyası Hattuşa’da bulunmuştur. Westphalia antlaşması 1618-1648 Otuz Yıl Savaşları’nı bitiren bir antlaşma olup çok taraflı diplomasinin ilk defa uygulanmasını sağlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. Taraflar arasındaki temas kısa süreli, geçiçi, tek yönlü ve dar kapsamlıdır. II. Diplomasi için elçiler diye adlandırılan özel yetkili kişiler görevlendirilmiştir. III. Diplomatik temaslar ve duruma göre yurt dışında daimi istihdam edilen elçiler tarafından yürütülmektedir. IV. Ilk örneklerine İtalyan şehir devletlerinde rastlanmaktadır. Yukarıdaki verilenlerden hangisi/hangileri diplomasi tarihinin 1. Dönemi için doğrudur?

I ve II

Yalnız I

II ve IV

I, II ve III

II ve IV

Açıklama:

Diplomasi tarihinin 1. Dönemi, geçiçi/tek yanlı diplomasi olarak adlandırılır. Avrupa ve Ortadoğu coğrafyasında yoğunlaşmıştır. Geçici/Tek Yanlı Diplomasi’nin işleyişi şu şekilde izah edilmektedir: Yeryüzündeki ilk kabilelerden itibaren insanlar, kendi aralarında vuku’ bulan çatışmalara son verebilmek; çeşitli sorunlarını çözebilmek amacıyla karşılıklı olarak “elçiler” diye adlandırılan özel yetkili şahıslar görevlendirmişlerdir. Burada ilgili elçi, bu iş için kendi kabilesinin bölge sınırları dışına,; görevlendirildiği sorunu çözdükten sonra tekrar geri dönmüştür. Geçici diplomaside taraflar arasındaki temas kısa “süreli” ve “geçici”; “tek yönlü” ve “dar” kapsamlıdır. III ve IV belirtilen sürekli diplomasi dönemi için geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri için verilen isimdir?

Fetialis Kurulu

Potestas

Bailo

Proksenos

Baylos

Açıklama:

Balyos: Venedik Doçu’nun ve tüccarlarının Osmanlı Devleti’ndeki ticari ve siyasi çıkarlarını korumak ve daha fazla imtiyazlar kopartmak için İstanbul’da açtıkları temsilciliğe ‘balyos’ veya ‘baylos’ adı verildi.İtalya şehir devletlerinde, sürekli diplomasiye geçişin en önemli göstergesi olan daimi temsilcilerin bulundurulmaya başlanmasının ilk örneklerini Filistin, Mısır ve İstanbul’da Bailo ve Potestasdenen konsoloslukları açması ile başlanmıştır. Fetialis kurulu: diplomtik görüşmeler neticesinde imzalan antlaşmların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işler ile uğraşmak için Roma imparatorluğu döneminde kurulmuş bir kuruldur. Proksenos, Kadim Grek’lerin diplomasi tarihine kazandırdığı önemli yeniliklerden biri bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örneklerine verilen isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Fetihçi siyaset uygulaması

Dil ve kültür dayatması

İktisadi yapı tarım olması

Çeşitli şehir devletlere sahip olma

Açık ve çok yanlı diplomasi temasları

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Roma imparatorluğu'nda diplomasinin az ilerlemesinin nedeni olarak görülmektedir?

I, II ve III

II ve V

YALNIZ III

II, IV ve V

I, II, III, IV

Açıklama:

İnsanlık tarihinin en önemli ve etkili imparatorluklarından biri olan Roma İmparatorluğu’nda diplomasinin var olduğu fakat ilerlemediği bilinmektedir. Bunun sebeplerinden birisi çok kuvvetli ve dinamik askeri güce sahip olması; bunu başta komşuları olmak üzere diğer devletlere kabul ettirmesidir. Bir diğer neden imparatorluğa hakim olan iktisadi yapının ticaretten ziyade tarıma dayalı olmasıdır. Ayrıca Roma’nın komşularıyla ilişkisinin gelişmemiş olması diplomasinin zayıf kalmasına neden olmuştur. Roma İmparatorluğu’nda diplomasinin ilerlemesinin az olmasının son nedeni olarak geniş coğrafyada hakim güç olarak kendi dil ve kültürlerini dayatmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıda verilen diplomatik uygulamalar hakkında verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Çin diplomasi uygulamasında yabancı elçiler, Çin İmparatorunun huzuruna çıkmadan önce gelenleri aşağılaması anlamına gelen Kotow adlı giysiyi giymek zorundaydılar.

Grekler’de müzakereler neticesinde imzalanan antlaşmalar levhalar üzerine yazılarak herkesin görebileceği yere asılırdı.

Göktürklerde ve Uygurlarda diplomatik temaslar bitikçi, ılımgacı ve tamgacı olarak adlandırılan görevliler tarafından yürütülürdü.

Selçuklularda diplomatik temaslar kuran elçilerin Kuran-I Kerim’i ezbere bilinmesi istenirdi.

İran dış ilişkilerde istihdam edeceği diplomatları eğitimden geçiren ilk devlettir.

Açıklama:

Kendisini dünyanın kültür merkezi olarak gören Çin, kendi dışındakileri uygarlıktan uzak barbar olarak görmekteydi. Ayrıca Çin’de dini inanışa göre universal krallık ( Çin imparatorunun yeryüzünün tek meşru hükümdarı olarak görmesi) sözkonusudur. Çin diplomasinde yabancı elçilerin Kabul edildiği resepsiyon bölümü vardır. Yabancı elçiler kotow (gelenleri aşağılama anlamına gelen) denen giysi giydirilerek imparatorun karşısına çıkartılmaktaydı. Greklerde açık diplomasi vardır ve gelen elçilerin görüşmeleri önceden ilan edilerek halk arasından isteyenlerin katılımı sağlanırdı. Eski Türklerde diplomasi; bitikçi, ılımgacı ve tamgacı olarak adlandırılan görevliler tarafından yürütülürdü. Selçuklularda elçiler hükümdara hizmet adabını bilen, az ve cesaretle konuşan, çok seyahat eden, Kur’ân-ı Kerim’i ezbere bilen, akıllı, feraset sahibi, olgun ve fizik olarak güzel görünenlerden seçilmekteydi. Dış ilişkilerde istihdam edecği diplomatları eğitimden geçiren ilk devlet İran değil Doğu Roma İmparatorluğu’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi geçici diplomaside taraflar arasında yürütülen temasa ait bir özellik değildir?

Temaslar kısa süreli olarak gerçekleştirilir.

Temas tek yönlü olarak gerçekleştirilir.

Temaslar dar kapsamlıdır.

Temas geçici olarak kurulur.

Temas yurtdışında sürekli olarak istihdam edilen elçiler tarafından yürütülür.

Açıklama:

Geçici diplomaside taraflar arasındaki temas kısa “süreli” ve “geçici”; “tek yönlü” ve “dar” kapsamlıdır. Bir toplumdan, kabileden veya devletten diğerine var olan belli sorunların müzâkere edilmesi, çeşitli vesilelerle yapılan törenlere iştirak edilmesi, savaş açıldığının ilan edilmesi ve hükümdar değişikliğinin bildirilmesi gibi çeşitli haberlerin iletilmesi için elçi gönderilmesi söz konusudur. Bu aşama olay ve gelişme merkezli geçici olduğu için, diplomaside her hangi bir kurumsallaşma ve diplomasi mesleğinde profesyonelleşme söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın örnekleri ilk olarak nerede görülmüştür?

Mezopotamya

Mısır

Çin

Yunanistan

Anadolu

Açıklama:

Mevcut bilgilere göre, diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın ilk örnekleri kadim
Mezopotamya’da görülmüştür. Bu tespiti destekleyen en önemli tarihî bilgi, insanoğlunun yerleşik hayata geçmesinin, tarımla uğraşmaya başlamasının, devamında ilk yerleşim birimlerinin ortaya çıkmasının takriben MÖ. 10 000’de bu bölgede
gerçekleşmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi, geçici diplomasinin Grekler coğrafyasında gelişmiş olmasının nedenleri arasında değildir?

Site/şehir devletlerin varlığı

Gelişmiş demokrasi geleneğinin varlığı

İktisadi hayatta dış ticaretin önemi

Grek devletleri arasında ortak din, kültür, dil gibi öğelerin varlığı

Dış tehditlerin varlığı

Açıklama:

Geçici diplomasinin Grekler coğrafyasında gelişmiş olmasının birçok farklı nedeni bulunmaktadır. Site/şehir devletlerinin varlığı, kendi aralarındaki çekişmelerde ve rekabette etkin olabilmek; birbirlerine karşı varlıklarını sürdürebilmek için diplomasiyi önemli bir araç olarak kullanmalarını sağlamıştır. Dışarıdan gelen daha büyük tehlikelere karşı komşu büyük devletlerle diplomatik temasları sıcak tutmak şehir devletleri için hayatî bir önem arz etmiştir. Yine iktisadi hayatta dış ticaretin önemi komşu devletlerle istikrarlı diplomatik ilişkiler yürütülmesinin önünü açmıştır. Grek şehir devletleri arasındaki ortak dil, din, kültür ve benzer siyasî sisteme sahip olmaları diplomasinin gelişmesini etkileyen son nedendir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Greklerde, müzâkereler neticesinde imzalanan antlaşmaların levhalar üzerine yazılarak herkesin görebileceği yere asıldığı ve bu şekilde kamuoyunun muhtemel gelişmelerden haberdar edildiği diplomasi türüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Çok yanlı diplomasi

Geçici diplomasi

Açık diplomasi

Sürekli diplomasi

Tek yanlı diplomasi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Roma İmparatorluğu'nda diplomasinin ilerlememesinin nedenleri arasında yer almaz?

Kuvvetli ve dinamik bir askerî gücün varlığı

Yetenekli diplomatların yetişmemesi

Tarıma dayalı iktisadi yapı

Fetihçi devlet yapısı

Hâkim güç olarak kendi dilini ve kültürünü dayatması

Açıklama:

Roma İmparatorluğundaki’daki diplomasi, Greklerdeki kadar ilerlememiştir. Bunun nedenleri; devletin askeri ve fetihçi bir niteliğe sahip olması, iktisadi yapının ticaretten çok tarıma dayanması, kuvvetli ve dinamik bir askeri gücün varlığı ve imparatorluğun geniş bir coğrafyada hakim güç olarak kendi dilini ve kültürünü dayatmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Roma İmparatorluğu'nda diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Fetialis Kurulu

Pax Romana

Proksenos

Amarna

Ad Hoc

Açıklama:

Roma İmparatorluğu'nda diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların
saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi
ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşan kurum Fetialis Kuruludur.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sürekli diplomasinin İtalya şehir devletlerinde başlamasının nedenlerinden biri değildir?

Birbirlerini takip etme ihtiyacı duymaları

Savaş tehlikesini ortadan kaldırmak ve barışı sağlamak isteği

Zayıf devletlerin diğer devletlerde sürekli elçi bulundurarak menfaatlerini korumak isteği

Ticarete dayalı iktisadi yapılarının olması

Fetihçi bir siyaset uygulamaları

Açıklama:

Bu şehir devletlerinin birbirlerini takip etme ihtiyacı, birinci nedeni teşkil etmektedir. Zira kuvvet olarak birbirlerine yakın olan bu küçük devletler için aralarındaki dengenin devam ettirilebilmesi, ancak sürekli diplomasi yoluyla olabilirdi. Nedenlerden ikincisi, bu devletlerin varlıklarını devam ettirebilmek için aralarındaki savaş tehlikesini mümkün olduğunca ortadan kaldırabilmek ve barışı devamlı kılabilmek için Sürekli Diplomasi’ye ihtiyaç duymalarıdır. Karşı devlette görev yapacak daimi elçi, çıkabilecek anlaşmazlıkları erken öğrenerek merkeziyle irtibata geçerek, bunlar fazla ilerlemeden ve büyük bir anlaşmazlık nedeni olmadan çözebilirdi. Bu bağlamda zikredilebilecek üçüncü neden, zayıf devletlerin diğer devletler nezdinde sürekli temsilci bulundurması ihtiyacıdır. Sürekli Diplomasi’nin bu devletlerde başlamasının dördüncü nedeni, bunların eskiden beri yapageldikleri aktif dış ticarettir. İtalyan Şehir devletlerinde ticarete dayalı iktisadi yapıda ciddi bir burjuva sınıfı ortaya çıkmış ve bunları oluşturan tüccarlar zamanla diplomasinin en önemli aktörleri olmuşlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Sürekli diplomasiye geçişle birlikte imzalanan Aix-La Chappelle Protokolü‘nde sınıflandırılan diplomatik temsilcilerden hangisi dışişleri bakanlığına gönderilir?

Büyük elçiler

Mukimelçiler

Maslahatgüzarlar

Tamgacı

Orta elçiler

Açıklama:

Sürekli diplomasiye geçişle birlikte protokol uygulaması da başlamıştır. Belli merkezlerde bulunan daimi elçilerin sayısının artması böylesi bir ihtiyacın ortaya çıkmaına neden olmuştur. Daha önceki dönemlerde böylesi protokol sorunlarıyla pek karşılaşılmamıştır. Zira Katolik Kilisesi’nin hakim olduğu yüzyıllarda haneden mensuplarının sıralamasını kendisi yapmaktaydı. Fakat kilisenin kuvvet ve kudretinin azalmaya başlamasıyla birlikte kimin önde olacağı ve dolayısıyla diplomatik sıralamanın nasıl olacağı, tartışma konusu olmuştur. Viyana Kongresi’nde kabul edilen tüzüğe göre diplomatik temsilciler üçe ayrılmıştır: Hükümdarlar yanına gönderilen Büyükelçiler ve Papa’nın elçisi “Legalar”, Hükümdarlar yanına gönderilen Ortaelçiler ve diğer temsilciler,
Dışişleri Bakanları yanına gönderilen Maslahatgüzarlar. 1818’de imzalanan “Aix-La Chappelle Protokolü”ye diplomatik temsilcileri bugünkü şekliyle dört sınıf olarak belirlemiştir. Bu sınıflandırmaya mukimelçiler eklenmiştir. Tamgacılar, diplomasinin ilk dönemlerinde Göktürklerde diplomatik temaslar kuran kişilere verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Avrupalı devletler arasında bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözüldüğü, görüşmelerin dışarı sızmadığı, genellikle karar ile ilgili oylamanın olmadığı diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Konferans diplomasisi

Zirve diplomasisi

Protokol uygulaması

Çok taraflı diplomasi

Parlementer diplomasi

Açıklama:

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların doğrudan ilgili devletlerdeki “en üst seviyedeki karar alıcıları” olan hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine “zirve diplomasisi” denmektedir. Aralarındaki bir sorunu çözmek için bütün tarafların bir araya gelmesiyle yapılan diplomasiye, “Çok Taraflı Diplomasi” denmektedir. Birleşmiş Milletler Teşkilatı’nın kurulmasının ardından oluşan yeni “örgütlü sistem” çerçevesinde, milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine “Parlamenter Diplomasi” denir. Avrupalı devletler arasında bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözüldüğü, görüşmelerin dışarı sızmadığı, genellikle karar ile ilgili oylamanın olmadığı diplomasi türü konferans diplomasisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Devletlerin kendi propagandalarına yaparak dünya kamuoyunu etkilemesi
Veto yetkisi bulunan devletlerin istedikleri kararın çıkmaması durumunda kararı bloke etmeleri
Problemlerin ilgili devletin sorunu olmaktan çıkıp karmaşık ve milletlerarası boyut kazanması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri parlementer diplomasinin uygulamasındaki mevcut sorunlardır?

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II, III

Yalnız III

Açıklama:

Parlementer diplomasinin uygulamasındaki mevcut sorunlar, Devletlerin kendi propagandalarına yaparak dünya kamuoyunu etkilemesi, Veto yetkisi bulunan devletlerin istedikleri kararın çıkmaması durumunda kararı bloke etmeleri, Problemlerin ilgili devletin sorunu olmaktan çıkıp karmaşık ve milletlerarası boyut kazanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi dış ilişkilerde istihdam edeceği diplomatları eğitimden geçiren ilk devlettir?

Abbasi Devleti

Roma İmparatorluğu

Anadolu Selçuklu Devleti

Doğu Roma İmparatorluğu

Sasani İmparatorluğu

Açıklama:

Dış ilişkilerde istihdam edeceği diplomatları eğitimden geçiren ilk devlet Doğu Roma İmparatorluğudur. İmparatorluk, yurt dışına gönderilecek elçileri, protokol kurallarında
dikkat edilmesi gereken noktalar ve görüşme metotları gibi hususlarda ciddî bir eğitimden geçirirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdaki devletlerin hangisindeki diplomasi geleneği, parçalı devlet yapısına sahip olması bakımından Grek diplomasisi ile benzerlik taşımaktadır?

Doğu Roma İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Anadolu Selçuklu Devleti

İran

Çin

Açıklama:

MÖ. VIII. ve MÖ. V. yüzyıllar arasındaki Çin diplomasi geleneği, eski Grek diplomasi pratiği ile benzer özellikler taşımaktadır. Merkezi bir otoritenin olmadığı bu dönemde, Çin coğrafyasında çok sayıda bağımsız devletler bulunmaktaydı. Bu devletçikler arasındaki iktidar ve güç mücadelesi, tıpkı kadim Grek dünyasında olduğu gibi, diplomasinin kullanılmasına ve dolayısıyla gelişmesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Çevre devletlerin bağlılıklarını bildirmek için Çin’e elçiler gönderdikleri, Çin'in üniversal krallık döneminde uygulanan diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Geçici diplomasi

Çok tek taraflı diplomasi

Sürekli diplomasi

Tek yanlı diplomasi

Çok yanlı diplomasi

Açıklama:

Çevre devletlerin bağlılıklarını bildirmek için Çin’e elçiler gönderdikleri, Çin'in dünyanın merkezi olduğuna inanılan üniversal krallık döneminde uygulanan diplomasi türü, çok tek taraflı diplomasidir. Çevre devletlerden elçiler sık olarak Çin’e gelseler de, Çin’in buralara elçi göndermesi seyrekti. Bundan dolayı buna “çok tek taraflı” diplomasi denmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşüldüğü diplomasi türüne ne ad verilmektedir?

Çok taraflı diplomasi

Konferans diplomasisi

Parlamenter diplomasi

Zirve diplomasisi

Sürekli diplomasi

Açıklama:

Milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşüldüğü diplomasi türüne parlamenter diplomasi adı verilmektedir. Özellikle de İkinci Dünya Savaşı’nın
(1939-1945) ardından ortaya çıkan BM’ye bağlı kuruluşlar ile Avrupa Birliği gibi teşkilatların ilgili kuruluşları bu diplomaside etkin olmaktadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdaki yazarlardan hangisi diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı” manasında kullanmaya başlamıştır?

Harold Nicolson

Thomas Hobbes

Ömer Kürkçüoğlu

Edmund Burke

Chantal Mouffe

Açıklama:

1796 yılında Edmund Burke ile değişmiştir. İngiliz yazar ve devlet adamı Burke, bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını “uluslararası ilişkileri yürütme sanatı”; yani devletlerarası ilişkileri ve görüşmeleri icra etme manasında kullanmaya başlamıştır. bu nedenle cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Hititliler ve kadim Mısırlılar arasında imzalanan ve diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahip Kadeş Antlaşması’nın orjinal dili aşağıdakilerden hangisidir?

Arapça

Hiyoroglif

Akadca

Latince

Hititce

Açıklama:

Hititler (MÖ. 1650-MÖ. 1180) ve kadim Mısırlılar (MÖ. 3000-MÖ.670) arasında MÖ. 1285 yılında cereyan eden Kadeş Savaşı’ nı sona erdiren “Kadeş Antlaşması”, diplomasi tarihinin bugün bilinen ilk vesikası olma özelliğine sahiptir. MÖ. 1278 yılında imzalanan ve orijinali Akadca olan bu antlaşmanın kil tablete basılmış bir kopyası Hitit İmparatorluğu’nun başşehri Hattuşa’da 1906 yılında bulunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 82

I Müzakereler sonucunda imzalanan antlaşmalara halkın da imzalaması,
II Gelen elçilerin önceden halka ilan edilerek halkın katılımın sağlanması,
III İmzalanan antlaşmaların levhalar üzerine yazılarak herkesin görebileceği bir yere asılması,
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi/hangileri Greklerin uyguladığı diplomasinin “Açık Diplomasi” olarak adlandırılmasına neden olmuştur?

I ve II

II ve III

Yalnız I

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Greklerde “Açık Diplomasi” temasları ve görüşmeleri halka açık yapılırdı. Gelen elçilerin görüşmeleri önceden ilan edilerek, halk arasında isteyenlerin bunları takip etmesi sağlanırdı. Müzakereler neticesinde imzalanan antlaşmalar levhalar üzerine yazılarak herkesin görebileceği yere asılır ve bu şekilde kamuoyu muhtemel gelişmelerden haberdar edilirdi. Bundan dolayı bu dönemdeki diplomasiye “Açık Diplomasi” adı verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Roma İmparatorluğu’nda kurulan Fetialis Kurulu’nun gerçekleştirdiği görevlerden birisi değildir?

Barışın yapılması

Ülkelere karşı yapılacak savaşların ilan edilmesi

Protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması

Görüşmeler sonucunda imzalanan antlaşmaların saklanması

Halkın diplomatik görüşmelere katılımının sağlanması

Açıklama:

“Fetialis Kurulu”, diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışların yapılması gibi belli işlerle uğraşırdı. Halkın diplomatik görüşmelere katılımını sağlamak gibi bir görevi bulunmamaktadır. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 84

“Dış ilişkilerde istihdam edeceğimiz diplomatları eğitimden geçiren ilk devlet olacağız” diyen bir kişi aşağıdaki devletlerden hangisinde yaşamıştır?

Doğu Roma İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Grekler

Mısırlılar

Osmanlı Devleti

Açıklama:

Doğu Roma diplomasisinin kurumsal anlamda en önemli yeniliği, dış ilişkilerde istihdam edeceği diplomatlarını eğitimden geçiren ilk devlet olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

“ Kotow giyip hükümdarın karşına çıkmak çok aşağılayıcı” diyen bir elçi aşağıdaki devletlerden hangisine elçi olarak gönderilmiştir?

Osmanlı İmparatorluğu

Çin İmparatorluğu

Sasani İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Açıklama:

Kadim bir Çin diplomasi uygulaması olan yabancı elçilerin huzura çıktıklarında giydikleri ve Çin imparatorunun gelenleri aşağılaması anlamına gelen “Kotow” adlı giysi Avrupalıların tepkisini çekmesine rağmen giymek zorunda kalıyorlardı. Bu nedenle doğru seçenecek B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

İslâm tarihindeki ilk diplomatik faaliyet olarak gösterilebilecek ve bizzat Hz. Muhammed tarafından gerçekleştirilen “Medine Vesikası” antlaşmasına katılan aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Medineli Müşrikler, Mekkeli Müşrikler ve Müslümanlar

Müslümanlar, Mekkeli Müşrikler ve Yahudiler

Müslümanlar, Medineli Müşrikler ve Bizans İmparatorluğu

Medineli Müşrikler, Yahudiler ve Müslümanlar

Bizans İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu ve Müslümanlar

Açıklama:

İslâm tarihindeki ilk diplomatik faaliyetleri bizzat Hz. Muhammed tarafından gerçekleştirilmiştir. Hz. Muhammed, 622 yılında Medineli Müşrikler, Yahudiler ve Müslümanlar arasında yaptığı antlaşma bu bağlamda zikredilecek en önemli ilk örnektir. Medine Vesikası denen bu antlaşmayla, eskiden beri aralarında çatışma bulunan toplumlar barıştırılmış ve yeni bir toplumsal düzen inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

I Mukimelçiler
II Maslahatgüzârlar
III Büyükelçiler ve Legalar
IV Ortaelçiler
1818’de imzalanan “Aix-La Chappelle Protokolü’yle belirlenen ve bugünkü dört sınıflı diplomatik temsilcilerin doğru sıralanışı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I- III- IV- II

III- II- IV- I

III- IV- I- II

I- II- III- IV

IV- II- III- I

Açıklama:

1818’de imzalanan “Aix-La Chappelle Protokolü”yle diplomatik temsilcileri bugünkü şekliyle dört sınıf olarak belirlemiştir:

Büyükelçiler ve Legalar
Ortaelçiler
Mukimelçiler
Maslahatgüzârlar

Bu nedenle doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

- Westphalia Antlaşması
- Karlofça Kongresi
- Viyana Kongresi
Yukarıda örnekleri yer alan devletler arası görüşmelerinin gerçekleştirildiği diplomasi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sürekli Diplomasi

Zirve Diplomasisi

Parlementer Diplomasisi

Konferans Diplomasisi

Çok Taraflı Diplomasi

Açıklama:

Westphalia Antlaşması, Karlofça Kongresi ve Viyana Kongresi’nde çok taraflı diplomasi uygulanmıştır. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

“Filistin’de yaşanan acıların durdurulması için Birleşmiş Milletleri göreve davet ediyorum.” diyen bir lider bu sorunun çözümü için hangi diplomasi türünü önermektedir?

Parlementer Diplomasisi

Sürekli Diplomasi

Zirve Diplomasisi

Çok Taraflı Diplomasi

Konferans Diplomasisi

Açıklama:

Milletlerarası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine “Parlamenter Diplomasi” denir. Özellikle de İkinci Dünya Savaşı›’nın (1939-1945) ardından ortaya çıkan BM’ye bağlı kuruluşlar ile Avrupa Birliği gibi teşkilatların ilgili kuruluşları bu diplomaside etkin olmaktadırlar. Bu nedenle cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını 'uluslararası ilişkileri yürütme sanatı' olarak kullanmaya başlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Edmund Burke

Thomas Hobbes

İbn-i Haldun

John Locke

Jean-Jacques Rousseau

Açıklama:

Bugünkü anlamıyla diplomasi kavramını 'uluslararası ilişkileri yürütme sanatı' olarak kullanmaya başlayan düşünür İngiliz yazar ve devlet adamı Edmund Burke'tür. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Harold Nicolson'a göre geniş anlamıyla diplomasi neyi ifade etmektedir?

Diplomatlar vasıtasıyla karışılıklı haberleşme ve görüşme süreci

devletin dış siyasetinde kullandığı çok çeşitli siyasi etkileme yöntem ve teknikleri

Belgeleri inceleme bilimi

İkiye katlanmış belge

Uluslararası ilişkileri yürütme sanatı

Açıklama:

Harold Nicolson diplomasinin anlamını dar ve geniş olmak üzere ikiye ayırır. Dar anlamıyla diplomasi resmi temsilcileri olan diplomatlar vasıtasıyla hükümetlerin karşılıklı haberleşme ve görüşme sürecidir. Geniş anlamıyla diplomasi ise bir devletin dış siyasetinde kullandığı çok çeşitli siyasi etkileme yöntemi ve teknikleridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi ad hoc diplomasinin özelliklerinden biri değildir?

Süreli olması

Geçici olması

Daimi elçi atanması

Tek yönlü olması

Dar kapsamlı olması

Açıklama:

Ad hoc diplomasi süreli, geçici, tek yönlü ve dar kapsamlıdır. Daimi elçilerin atanması ad hoc diplomasinin değil, sürekli diplomasinin bir özelliğidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın ilk örneklerine hangi medeniyette rastlanmıştır?

Grek uygarlığı

Roma uygarlığı

Batı uygarlığı

Mezopotamya uygarlığı

Çin uygarlığı

Açıklama:

Mevcut bilgilere göre diplomasinin günümüzdeki anlamına yakın ilk örneklerine Mezopotamya'da rastlanmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması olan Kadeş Antlaşması hangi iki devlet arasında imzalanmıştır?

Hitit-Sümer

Hitit- Lidya

Sümer-Mısır

Sümer-Lidya

Hitit-Mısır

Açıklama:

Diplomasi tarihinin bilinen ilk antlaşması olan Kadeş Antlaşması Hititler ve Mısırlılar arasında imzalanmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Selçuklu vezilerinden Nizamülmülk'ün meşhur eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasetname

Kutadgu Bilig

Mukaddime

Divan-ı Hikmet

Divanü Lügati't Türk

Açıklama:

Selçuklu vezilerinden Nizamülmülk'ün meşhur eseri Siyasetname'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Sürekli diplomasi ilk olarak hangi devletlerde uygulanmaya başlanmıştır?

Antik Yunan devletleri

İtalyan şehir devletleri

Hititler

Sümerler

Mısırlılar

Açıklama:

Sürekli diplomasi Venedik ve Ceneviz gibi İtalyan şehir devletlerinde başlamıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi sürekli diplomasiye geçişin ardından ortaya çıkan yeni diplomasi türlerinden biri değildir?

Zirve Diplomasisi

Çok taraflı diplomasi

Ad hoc diplomasi

Konferans diplomasisi

Parlamenter diplomasi

Açıklama:

Sürekli diplomasiye geçişle birlikte ortaya çıkan diplomasi türleri şunlardır: Zirve diplomasisi, çok taraflı diplomasi, konferans diplomasisi ve parlamenter diplomasi. Ad Hoc diplomasi sürekli diplomasinden önce var olan bir türdür. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Birinci Dünya Savaşı'nı sonunda toplanan Paris Barış Konferansı'na çok sayıda devlet katılmıştır. Bu bağlamda Paris Barış Konferası'nın hangi tür diplomasiyi teşkil ettiği belirtilebilir?

Sürekli diplomasi

Ad hoc diplomasi

Parlamenter diplomasi

Çok taraflı diplomasi

İkili diplomasi

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sonunda toplanan Paris Barış Konferansı çok sayıda devletin temsil edilmesi nedeniyle çok taraflı diplomasi örneğini teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi 1818 Aix-La Chappelle Protokolüne göre belirlenen diplomatik temsilci sınıflarından biri değildir?

Büyükelçi

Ortaelçi

Mukimelçi

Maslahatgüzar

Tamgacı

Açıklama:

Aşağıdakilerden hangisi 1818 Aix-La Chappelle Protokolüne göre belirlenen diplomatik temsilci sınıfları şunlardan oluşmaktadır: Büyükelçiler ve legalar; ortaelçiler; mukimelçiler ve maslahatgüzarlardır. Tamgacı ise Göktürk ve Uygurlarda diplomatik temaslar için görevlendirilen kişilere verilen isimlerden biridir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri aşağıdakilerden hangisidir?

Amarna

Proksenos

Fetialis

Pax Romana

Kotow

Açıklama:

Bugünkü konsolosluk kurumunun ilk örnekleri Proksenos'tur.

Doğru Cevap: B

Soru 101

I. Açık ve Çok Yönlü demokrasinin uygulanması
II. Diplomatik dokunulmazlık hakkının sağlanması
III. Proksenosların ortaya çıkması
IV. Fetialis kurulunun kurulması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Greklerin diplomasi tarihine getirdikleri önemli yenilikler arasındadır?

Yalnız I

I, II, III

II, III

III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Fetialis Kurulu Roma döneminde kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Diplomatik görüşmeler neticesinde imzalanan antlaşmaların saklanması, protokol sorunlarının çözüme ulaştırılması ile savaşın ilan edilmesi ve barışın yapılması gibi belli işlerle uğraşmak için kurulan kurul aşağıdakilerden hangisidir?

Amarna

Proksenos

Fetialis

Pax Romana

Kotow

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi yabancı elçilerin Çin imparatorunun huzuruna çıktıklarında giydikleri ve imparatorunun kendisine gelenleri aşağılaması anlamına gelen bir tür kıyafettir?

Amarna

Proksenos

Fetialis

Pax Romana

Kotow

Açıklama:

Kotow yabancı elçilerin Çin imparatorunun huzuruna çıktıklarında giydikleri ve imparatorunun kendisine gelenleri aşağılaması anlamına gelen bir tür kıyafettir

Doğru Cevap: E

Soru 104

Hz. Muhammed, 622 yılında Medineli Müşrikler, Yahudiler ve Müslümanlar arasında yaptığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Medine Vesikası

Hudeybiye Antlaşması

Kadeş Antlaşması

Akad Antlaşması

Mısır Antlaşması

Açıklama:

Hz. Muhammed, 622 yılında Medineli Müşrikler, Yahudiler ve Müslümanlar arasında yaptığı antlaşma Medine Vesikasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

İslam tarihindeki ilk diplomatik antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Medine Vesikası

Kadeş Antlaşması

Akad Antlaşması

Mısır Antlaşması

Hudeybiye Antlaşması

Açıklama:

İslam tarihindeki ilk diplomatik metin Hudeybiye Antlaşmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Dış İşleri Bakanları yanına gönderilen diplomatik temsilcilere ne ad verilir?

Legalar

Ortaelçiler

Maslahatgüzarlar

Mukimelçiler

Büyükelçiler

Açıklama:

Dış İşleri Bakanları yanına gönderilen diplomatik temsilcilere Maslahatgüzarlar adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların ilgili devletlerin hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine ne ad verilir?

Çok Taraflı Diplomasi

Konferans Diplomasisi

Parlamenter Diplomasisi

Zirve Diplomasisi

Sürekli Diplomasi

Açıklama:

Devletler arasındaki ilişkilerin elçilerin yanı sıra, duruma göre bunların ilgili devletlerin hükümdarlar veya devlet başkanları tarafından yürütülmesine Zirve Diplomasisi adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Milletler arası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine ne denir?

Çok Taraflı Diplomasi

Konferans Diplomasisi

Parlamenter Diplomasisi

Zirve Diplomasisi

Sürekli Diplomasi

Açıklama:

Milletler arası sorunların bazı uluslararası kuruluşlar vasıtasıyla görüşülmesine
Parlamenter Diplomasisi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Avrupalı devletler arasındaki bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözülmesine ne denir?

Çok Taraflı Diplomasi

Konferans Diplomasisi

Parlamenter Diplomasisi

Zirve Diplomasisi

Sürekli Diplomasi

Açıklama:

Avrupalı devletler arasındaki bir takım sorunların toplantılar yoluyla çözülmesine
Konferans Diplomasisi denir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Büyük Selçuklu Devleti aşağıdaki devletlerden hangisi ile diplomatik ilişkiler kurmuş olabilir?

Osmanlı İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Akadlar

Sümerler

Açıklama:

Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157), başta Abbasi Devleti olmak üzere Bizans İmparatorluğu ile diplomatik temaslara sahipti. Diğer seçeneklerde verilen devletler ise Büyük Selçuklu Devleti ile aynı devirde yaşamıştır.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Osmanlı Devleti genişleyip geliştikçe dış politikayla ilgili ortaya çıkan en yüksek kurulun adı nedir?

Divan-ı Hümayun

Nişancı

Reisülküttab

Bab-ı Asafi

Hariciye Sekreterliği

Açıklama:

Osmanlıların dış politikaya ilişkin stratejileri ve konuları divanda tartışılır ve karara bağlanırdı. Osmanlı Devleti geliştikçe ve yeni teşrifat kuralları oturdukça Divan ismi Divan-ı Hümayun olarak anılacak ve devletin en yüksek kurulu haline gelecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Osmanlı Döneminde bugünkü Başbakanlık ve Dışişleri Müsteşarı durumunda olan mevki neydi?

Sadrazam

Reisülküttab

Sadaret Kethüdası

Dahiliye Nazırı

Divan-ı Hümayun Tercümanları

Açıklama:

Eskiden beri reisülküttabın bugünkü dışişleri bakanı mevkiinde olduğu düşünülmekle beraber, bakana has yetki ve sorumluluklar çok uzun bir süre esasen sadrazamda bulundu. Reisülküttabın ise bugünkü Başbakanlık ve Dışişleri Müsteşarı durumunda olduğunu söylemek mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Tercümanların Osmanlı dış ilişkileri ve diplomasisindeki üstlendikleri rolleri hangi dönemde özellikle artmıştır?

Osman Bey

Orhan Gazi

Fatih

II. Mahmut

III. Selim

Açıklama:

II. Mahmud döneminde ise uluslararası ilişkilerin artması, tercümanların Osmanlı dış ilişkileri ve diplomasisindeki üstlendikleri rolün önemini artırdı.

Doğru Cevap: D

Soru 4

I. Beylik
II. Tahvil
III. Rüûs
IV. Amedi
Yukarıdakilerden hangileri nişancı ve onun altında olan reisülküttab ‘ın idare ettiği kalemlerdir?

I,II

II,III

I,II,III

III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel 4 birimi vardı ve sırasıyla bunlar: Beylik; Tahvil; Rüûs ve Amedi Kalemleri idi. Bu bürokratik yapının en tepesinde nişancı ve onun altında olan reisülküttab bu kalemleri idare eder ve denetlerlerdi.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Genellikle devletin belirli bir gizlilik ve özellik içeren yazılarından hangi kalem sorumluydu?

Rüus

Tahvil

Amedi

Divan

Beylik

Açıklama:

Amedi Kaleminde genellikle devletin belirli bir gizlilik ve özellik içeren yazıları kaleme alınmaktaydı. Bu yazılar tek bir sahayı kapsamayıp, hem dâhiliye hem de hariciyeyle ilgili çeşitli konuları kapsardı.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Reisülküttab sefere iştirak ettiğinde yerine kim vekalet ederdi?

Rikab Reisi

Sadrazam

Nişancı

Beylikci

Beylerbeyi

Açıklama:

Reisülküttab, sadrazamla birlikte sefere gittiği zaman başkentte padişahın
yanına, rikab reisi unvanıyla bir kaymakam tayin edilirdi. Bu göreve rikab-ı hümayun riyaseti denilirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de hâlâ işlevini sürdüren tarihî bir kurum olan Hariciye Nezareti ne zaman kurulmuştur?

1836

1838

1846

1851

1962

Açıklama:

1836’da kurulan Hariciye Nezareti, zaman içerisinde gerekli yasal düzenlemelere ve bazı değişikliklere uğramasına rağmen Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde de hâlâ işlevini sürdüren tarihî bir kurum olageldi.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi büyük elçilere verilen payedir?

Defterdarlık

Nişancılık

Mekke

Ortaelçi

Anadolu Beylerbeyliği

Açıklama:

Gerek ülke için, gerek gönderildikleri ülkelerin teşrifatı bakımından özel bir önem taşıdığı ve kendilerine, döndüklerinde geri alınmak üzere, kıymetli eşya gibi çeşitli mülkî, askerî ve idarî rütbe, paye ve yetkilerin de verildiği görülmektedir. Genelde Ortaelçilere, Defterdarlık, Nişancılık, Mekke payesi; Büyükelçilere de Rumeli veya Anadolu Beylerbeyliği payeleri verilirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 9

I. Müsteşar-ı sefaret
II. Divan tercümanlarından bazıları
III. Tahrir-i vakayie memur
IV. Name-i hümayun
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlılarda elçilerinin maiyetleri kapsamına girer?

I,II

I,II,III

III,IV

II,III,IV

Sadece IV

Açıklama:

Bazı elçilik heyetlerine müsteşar-ı sefaret veya tahrir-i vakayie memur gibi unvanlarla hükümet tarafından ilave edilen memurların atandıkları görülmektedir. Duruma göre elçilerin maiyetleri arasında Divan tercümanlarından bazılarının da bulunduğu görülmektedir. Osmanlı elçileri görevlendirilmeleri konusuyla ilgili olmak üzere gittikleri ülkenin hükümdarına ve başbakanlarına padişah ve sadrazam tarafından yazılmış mektuplara verilen ad Name-i hümayun ‘dur.Bu durumda Name-i hümayun harici diğerleri doğru seçeneklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda Pera’da sefaret binası olan devletlerden değildir?

Rusya

Fransa

İngiltere

Venedik

Hollanda

Açıklama:

XVII. yüzyılda Pera’da sefaret binası olan devletler Fransa, İngiltere, Venedik, Hollanda ve Cenova idi.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun’ dan çıkan kararların, kanunlar ve yazışma usulleri dâhilinde kaleme alınarak, gerekli yerlere gönderilmesi hususunda görevliydi?

Sadaret Kethüdahgi

Şeyhülislam

Defterdar

Veziriazam

Nişancı

Açıklama:

Divan- ı Hümayun’dan çıkan kararların, kanunlar ve yazışma usulleri dâhilinde
kaleme alınarak, gerekli yerlere gönderilmesi, nişancının görevlerindendi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Hariciye işleri aşağıda verilen hangi tarihte ayrı bir nezaret haline getirilmiştir?

1789

1795

1824

1836

1841

Açıklama:

Reisülküttaplar hariciye işleriyle özellikle XVIII. yüzyıldan itibaren yoğun bir biçimde ilgilenmeye başlamış ve bu görevleri XIX. yüzyılda daha da yoğunluk kazanmıştır. Bundan dolayı hariciye işleri 1836’da ayrı bir nezaret haline getirilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerin hangisinde genellikle devletin belirli bir gizlilik ve özellik içeren yazıları kaleme alınmaktaydı.

Amedi Kaleminde

Beylik Kaleminde

Ehl-i Kaleminde

Divan- ı Hümayun Kaleminde

Reisülküttapta

Açıklama:

Amedi Kaleminde genellikle devletin belirli bir gizlilik ve özellik içeren yazıları
kaleme alınmaktaydı. Bu yazılar tek bir sahayı kapsamayıp, hem dâhiliye
hem de hariciyeyle ilgili çeşitli konuları kapsardı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlılarda XVIII. yüzyıl başlarında her alanda değişime ayak uydurabilecek
yetenekte olan tek zümre aşağıdakilerden hangisiydi?

Seyfiye

İlmiye

Kalemiye

Beraya

Reaya

Açıklama:

Osmanlılarda XVIII. yüzyıl başlarında her alanda değişime ayak uydurabilecek yetenekte olan tek zümre kalemiye sınıfıydı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

1797 yılında dışişleriyle daha profesyonelce uğraşmak amacıyla aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur ?

Has Odası

Mühimme Odası

Doğancılar Odası

Seferli Odası

Arz Odası

Açıklama:

1797 yılında dışişleriyle daha profesyonelce uğraşacak Mühimme Odası kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

İster padişaha ister sadrazama veya reisülküttaba Avrupa devletlerinden gelen yazılar aşağıda verilenlerin hangisinde tercüme edilirdi?

Sadaret Mektubi

Hazine-i Evrak

Arz Odası

Devlet-i Aliye

Divan-ı Hümayun

Açıklama:

İster padişaha isterse de sadrazama ve reisülküttaba Avrupa devletlerinden gelen yazılar Divan- ı Hümayun tercümanları tarafından çevrilirdi. İslam ülkelerinden gelenler Farsça ve Arapça ise Divan- ı Hümayun kaleminde istihdam edilen, bu dilleri bilen kâtiplere tercüme ettirilirdi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

23 Nisan 1821’de tercüman yetiştirmek ve Babıâli memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla Tercüme Odası aşağıdaki hangi Padişah döneminde kurulmuştur?

I. Mahmud

II. Mahmud

III. Osman

Abdülmecid

IV. Mustafa

Açıklama:

II. Mahmud, 23 Nisan 1821’de tercüman yetiştirmek ve Babıâli memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla Tercüme Odası’nı kurdu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

1793 yılında Londra’ya gönderilen ilk daimî ikamet Elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmed Resmi Efendi

Artin Dadyan Paşa

Yusuf Agah Efendi

Damat Gürcü Halil Rıfat Paşa

Vasıf Efendi

Açıklama:

1793 yılında Londra’ya gönderilen ilk daimî ikamet Elçisi Yusuf Ağah Efendi’dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Osmanlı Devleti tarafından yurt dışına tayin olunan elçiler yola çıkmadan önce
padişahın huzuruna çıkararlardı. Burada kendilerine gidilecek olan ülkeye götürmek üzere aşağıdakilerden hangisi verilmekteydi?

Nasihatname

Fetihname

Vasiyetname

Name-i hümayun

Ferman

Açıklama:

Osmanlı Devleti tarafından yurt dışına tayin olunan elçiler yola çıkmadan önce
sadrazam, şeyhülislam ve reisülküttabla birlikte padişahın huzuruna çıkarak
burada hilat giyerlerdi. Burada kendilerine gidilecek olan ülkeye götürecekleri name- i hümayun teslim edilmekteydi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Yeniçağ kurumu olarak gelişen daimî elçilikler ................... devletleri tarafından geliştirilmiştir. Cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?

İspanyol

Hollanda

Almanya

İtalyan

Fransa

Açıklama:

Yeniçağ kurumu olarak gelişen daimî elçilikler İtalyan devletleri tarafından
geliştirilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Hariciye işleri hangi yılda ayrı bir nezaret haline gelmiştir?

1792

1836

1835

1840

1854

Açıklama:

1836 yılında ayrı bir nezaret haline gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Yabancı bir devlet elçisiyle yapılan görüşmelerde
II. İmzalanan antlaşmalarda
III. Dışarıya gönderilen olağanüstü elçilerin yanında
Yukarıdaki durumlardan hangisinde ya da hangilerinde tercüman önemli görev üstlenmekteydi?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün seçeneklerde tercüman önemli görevler üstlenmekteydi.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Beylik
II. Tahvil
III. Rüûs
IV. Amedi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel birimlerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve IV

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün seçenekler Kalemiye kesiminin temel birimlerindendir

Doğru Cevap: E

Soru 24

Devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellef olan ve bu özelliğinden dolayı da “Divan Kalemi” olarak da bilinen birim aşağıdakilerden hangisidir?

Beylik

Amedi

Tahvil

Rüus

Divan-ı Humayun

Açıklama:

Devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellef olan ve bu özelliğinden dolayı da “Divan Kalemi” olarak da bilinen birim beylik kalemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

XVI. yüzyıl sonlarına kadar namelere padişah mührünü basarak son tasdik formalitesini tamamlayan Osmanlı dış politikasında “Dışişleri Bakanlığı” görevini yürüten görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Reisülküttab

Nişancı

Sadrazam

Amedci

Beylerbeyi

Açıklama:

Namelere padişah mührünü basarak son tasdik formalitesini tamamlayan nişancı Osmanlı dış politikasında “Dışişleri Bakanlığı” görevini ifa etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

XV. yüzyıl ortalarında ve XVII. yüzyıl sonlarında hariciye nazırı, yani dışişleri bakanı durumundaki devlet adamı ilk olarak aşağıdakilerden hangisi döneminde görülmüştür?

I Mehmet Çelebi

II Murad

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

İlk olarak Fatih döneminde gördüğümüz nişancı 1453-1650 arasında hariciye nazırı, yani dışişleri bakanı durumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Osmanlı Devleti ile Avrupalılar arasındaki ilişkiyi Divan-ı Hümayun Tercümanları sağlardı. Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’na XVII. Yüzyılın ortalarından başlayarak Fenerli Rum ailelerinden ileri gelen kimseler atandı. Reisülküttab Mehmed Rami Paşa ile birlikte 1699’da Karlofça görüşmelerine katılan tercüman aşağıdaki ailelerden hangisine mensup idi?

Yanokizade

Drakozade

Kalmakizade

İpsilantizade

İskerletzade

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’na XVII. Yüzyılın ortalarından başlayarak Fenerli Rum ailelerinden ileri gelen Kimseler atandı. Bunların en ünlüleri İskerletzadeler’di. Bu aileden Alexandre Mavrekardato uzun süre tercümanlık görevinde kalmış ve Reisülküttab Mehmed Rami Paşa ile birlikte 1699’da Karlofça görüşmelerine katılmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Divan- ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel birimleri arasında yer almaz?

Beylik

Tahvil

Rüus

Defter Emini

Amedi

Açıklama:

Divan- ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel 4 birimi vardı ve sırasıyla bunlar: Beylik; Tahvil; Rüûs ve Amedi Kalemleri idi.

Doğru Cevap: D

Soru 29

“Divan Kalemi” olarak da bilinen ve devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellef Divan-ı Hümayun Kalemiyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Tahvil

Amedi

Beylik

Rüus

Defter Emini

Açıklama:

Beylik Kalemi (Dairesi) devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellefti ve bu özelliğinden dolayı da “Divan Kalemi” olarak da bilinmekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Daimî elçiler ve başka nedenlerden dolayı resmi olarak farklı statülerde atanan diplomatik temsilciler ile haberleşmeyi sağlamak, oralardan gelen raporları sadrazama ve onun talimatıyla padişaha arz etmek görevini gerçekleştiren kalemiye aşağıdakilerden hangisidir?

Tahvil

Amedi

Beylik

Rüus

Defter Emini

Açıklama:

Amedi Kalem görevleri arasında daimî elçiler ve başka nedenlerden dolayı resmi olarak farklı statülerde atanan diplomatik temsilciler ile haberleşmeyi sağlamak, oralardan gelen raporları sadrazama ve onun talimatıyla padişaha arz etmekti.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi klasik dönemde reisülküttabın başlıca görevleri arasında yer almaz?

Elçiler ile görüşülmesi

Dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması

Gelen namelerin tercüme ettirilmesi

İzin ve berat gibi belgelerin tanzimi

Yol emri

Açıklama:

Daha sonraki dönemlerde reisülküttablığın esas görevleri arasına girecek olan elçiler ile görüşme vazifesini de üstlenmişlerdir.
Klasik dönemde reisülküttabın başlıca görevleri arasında dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması, gelen namelerin tercüme ettirilmesi, yol emri, izin ve berat gibi belgelerin tanzimi veya bunların denetimi yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlılarda XVIII. yüzyıl başlarında her alanda değişime ayak uydurabilecek yetenekteki tek zümre olan kalemiye sınıfının başında aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?

Padişah

Sadrazam

Reisülküttap

Nişancı

Şeyhülislam

Açıklama:

Osmanlılarda XVIII. yüzyıl başlarında her alanda değişime ayak uydurabilecek yetenekte olan tek bir zümre kalemiye sınıfıydı ve başında reisülküttab vardı.

Doğru Cevap: C

Soru 33

İlk ikamet elçiliklerinin Avrupa’da açılmasıyla birlikte Babıâli’nin diplomasi faaliyetlerinin yoğunluk kazanması üzerine reisülküttaba bağlı olarak 1797 yılında dışişleriyle daha profesyonelce uğraşacak ………………… kurulmuştur.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Nişancılık

Mühimme Odası

Defterdarlık

Divan-ı Hümayun

Rumeli Kadıaskerliği Payesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 34

Venedik Doçu’nun ve tüccarlarının Osmanlı Devleti’ndeki ticarî ve siyasî çıkarlarını korumak ve daha fazla imtiyazlar kopartmak için İstanbul’da açtıkları temsilciliğe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Balyos

Galebe Divanı

Ad Hoc

Potestas

Bailo

Açıklama:

Venedik Doçu’nun ve tüccarlarının Osmanlı Devleti’ndeki ticarî ve siyasî çıkarlarını korumak ve daha fazla imtiyazlar kopartmak için İstanbul’da açtıkları temsilciliğe ‘balyos’ veya ‘baylos’ adı verildi.

Doğru Cevap: A

Soru 35

1654’den 1836’ya kadar 180 yıla yakın bir süre, reisülküttablar, fiilen hangi bakanlığın görevini üstlenmişlerdir?

Maliye

İçişleri

Dışişleri

Milli Eğitim

Bayındırlık

Açıklama:

1654’den 1836’ya kadar 180 yıla yakın bir süre, reisülküttablar, fiilen hariciye nazırı (dışişleri bakanlığı) görevlerini ifa etmişlerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 36

İlk ikamet elçiliklerinin Avrupa’da açılmasıyla birlikte Babıâli’nin diplomasi
faaliyetlerinin yoğunluk kazanması üzerine reisülküttaba bağlı olarak dışişleriyle daha profesyonelce uğraşacak Mühimme Odası kurulmuştur. Mühimme Odası hangi yılda kurulmuştur?

1796

1797

1798

1799

1800

Açıklama:

Mühimme Odası 1797 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 37

I. İstanbul’daki Avrupalı diplomatik temsilcileri
II. Eflak ve Boğdan voyvodaları
III. Raguza Cumhuriyeti
IV. Kırım Hanları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ilk ikamet elçiliğinin kuruluşuna kadar Osmanlı'nın istihbarat ve diplomasideki bilgi ihtiyacının büyük bir kısmını karşılamaktaydı?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

İlk ikamet elçiliğinin kuruluşuna kadar Osmanlı, istihbarat ve diplomasideki
bilgi ihtiyacının büyük bir kısmını İstanbul’daki Avrupalı diplomatik temsilcileri, Eflak ve Boğdan voyvodaları, Raguza Cumhuriyeti, Kırım Hanları karşılamaktaydı.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Tercüme Odası hangi yılda kurulmuştur?

1816

1817

1878

1820

1821

Açıklama:

Tercüme Odası 1821 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Tercüme Odası'nda eğitimine en çok ağırlık verilen dil aşağıdakilerden hangisidir?

İspanyolca

Fransızca

Portekizce

Farsça

İngilizce

Açıklama:

Tercüme Odası'nda eğitimine en çok ağırlık verilen dil Fransızca idi.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Hariciye Nezareti kurulduğunda nazır olarak ilk atanan kimdir?

Mehmet Akif Efendi

Ahmet Hulusi Paşa

Mustafa Reşid Efendi

Ahmed Vefik Paşa

Sarım Paşa

Açıklama:

İlk atanan nazır Mehmet Akif Efendi'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Divan-ı Hümayun'un genel sekreteri gibi görev yapan, çıkan kararların kanunlar ve yazışma usulleri dâhilinde kaleme alınarak, gerekli yerlere gönderilmesinden sorumlu olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Reisülküttap

Elçi

Nişancı

Beylikçi

Amedci

Açıklama:

Nişancı, Divan-ı Hümayun'un genel sekreteri gibi görev yapmaktaydı. Çıkan kararların kanunlar ve yazışma usulleri dâhilinde kaleme alınarak, gerekli yerlere gönderilmesinden sorumlu olan kişi idi. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Boğdan ve Eflak Voyvodalığı'na atanarak rumların voyvodalıklara atanma sürecini başlatan İskerletzade Nicholos'un görevi aşağıdakilerden hangisiydi?

Tercüman

Nişancı

Reisülküttap

Hariciye nazırı

Beylik kalemi

Açıklama:

1709’da Divan-ı Hümayun Baş Tercümanı olarak görev yapan İskerletzade Nicholos’un önce Boğdan, daha sonra Eflak Voyvodalığına getirilmesiyle Rumların voyvodalıklara atanma süreci de başladı. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun Kalemiye birimlerinden biri değildir?

Beylik

Rüûs

Tahvil

Amedi

Elçilik

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel 4 birimi vardı ve bunlar: Beylik; Tahvil; Rüûs ve Amedi Kalemleri idi. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması
Yol emri belgesinin denetimi
Beraat belgesinin tanzimi
Elçiler ile görüşme

Yukarıdakilerden hangileri klasik dönemde reisülküttabın başlıca görevleri arasındadır?

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Klasik dönemde reisülküttabın başlıca görevleri arasında dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması, gelen namelerin tercüme ettirilmesi, yol emri, izin ve berat gibi belgelerin tanzimi veya bunların denetimi yer almaktadır. XVII. yüzyılın ikinci yarısının ortalarından itibaren ise reisülküttablar Babıâli’nin yabancı elçilikler ile olan bağlantısını sağlama görevini aldıkları gibi daha sonraki dönemlerde reisülküttablığın esas görevleri arasına girecek olan elçiler ile görüşme vazifesini de üstlenmişlerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Reisülküttab, sadrazamla birlikte sefere gittiği zaman başkentte padişahın yanına tayin edilen kaymakama ne ad verilirdi?

Beylerbeyi

Hariciye Nazırı

Kapu Kethüdası

Rikab Reisi

Amedci

Açıklama:

Reisülküttab, sadrazamla birlikte sefere gittiği zaman başkentte padişahın yanına tayin edilen kaymakama Rikab Reisi denilmekteydi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Hariciye Nezareti kaç yılında kurulmuştur?

1821

1836

1841

1834

1823

Açıklama:

1821’de hızlı bir şekilde başlayan Rum isyanını, İstanbul Rum Patriği Gregorius ve istanbul’daki Rum aileler gibi Divan-ı Hümayun Tercümanı Constantine Mourouzi’nin desteklemesi üzerine, bu kişilerin 16 Nisan 1821’de görevinden uzaklaştırılmalarıyla bu kurum kaldırıldı.
1841’de Tercüme Odası’nın kadrosu bir Divan-ı Hümayun tercümanı ile birlikte 30 kişiye erişmiştir.
Osmanlı Devleti 1821-1833 yılları arasında uluslararası çok çetin meselelerle yüzleşti ve bu sorunları diplomatik yollardan bertaraf etmek üzere 1834 yılında yeniden canlandırılan ikamet elçilikleri de reisülküttablığın dışişlerindeki faaliyetlerini artırmıştı.
Yahya Efendi, başlangıçta Tercüme Odası’nda bir kaç gayrimüslim kullanmayı denediyse de bunlar güvenilir olmadıklarından azledildiler. Tercüme Odası’nın ilk yılları, genelde yetişmiş eleman olmadığından pek başarılı geçmemiştir. 1823’de Yahya Efendi’den sonra bu göreve Baş Hoca İshak Efendi atandı ve bu dönemde “Tercüme Odası” ve “Dil Odası” olmak üzere beylikçinin maiyetinde iki oda teşkilatlandırıldı.
1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra her alandaki yeniliklere ilaveten bürokraside gerçekleştirilen ıslahatların devamı mahiyetinde olmak üzere 11 Mart 1836 tarihinde II. Mahmud’un hatt-ı hümayunuyla Hariciye Nezareti kuruldu. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Londra'ya gönderilen ilk daimi ikamet elçisi kimdir?

Seyyid Ali Efendi

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Tatarcık Abdullah

Ruhiddin Efendi

Yusuf Ağah Efendi

Açıklama:

Londra'ya gönderilen ilk daimi ikamet elçisi Yusuf Ağah Efendi olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere elçi göndermesinin başlıca sebeplerinden değildir?

Yabancı bir hükümdarın taç giymesini kutlamak

Kazanılan zaferleri duyurmak

İki ülke arasında ittifak imkanını araştırmak

Muhtelif dillerde gelen ve giden yazışmaları hususi defterlere kaydetmek

Sadrazamın bir mektubunu yabancı devletin başvekiline götürmek

Açıklama:

Osmanlıı Devleti’nin yabancı devletlere göndermiş oldukları elçilerin gönderilme nedenleri olarak başlıca hususlar şunlardır. • Bir kısım Osmanlı Padişahları tahta çıktığında cüluslarını tebliğ etmek, • Yabancı bir hükümdarın taç giymelerini kutlamak, • Kazandıkları zaferleri duyurmak, • Akdedilen bir antlaşmanın (muahadenin) tasdikli metnini onaylamak, • Barış antlaşmalarının akdinden sonra dostluk ilişkilerini yeniden pekiştirmek, • İki ülke arasında bir ittifak imkanını araştırmak, • Bir savaşın barışla sonlandırılması teklif edildiği takdirde görüflmeler yapmak, • Avrupalı devletlerin bilim, teknik ve medeniyetlerine dair gözlem yapmak, • Tarziye vermek, ikraz edilmiş olan devlet alacağını istemek ve tediye şartlarını kararlaştırmak, karşılıklı mukabele ve mübadele olarak elçiler göndermek, • Yabancı hükümdar nezdine nezaket ziyareti yapmak ve yabancı bir devletin talebi üzerine elçi göndermek, • Sadrazamın bir mektubunu yabancı devletin başvekiline götürmek. Tercüme Odası’na bağlı bir şube olarak kurulan Tahrirat-ı Ecnebiye Odası’nın görevi muhtelif dillerde gelen ve giden yazışmaları hususi defterlere kaydederek bunların kayıtlarını takip etmekti. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Osmanlı Devleti'nin ilk ikamet elçiliği kaç yılında kurulmuştur?

1699

1793

1709

1774

1825

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’na XVII. yüzyılın ortalarından başlayarak Fenerli Rum ailelerinden ileri gelen kimseler atandı. Bunların en ünlüleri İskerletzadeler’di. Bu aileden Alexandre Mavrekardato uzun süre tercümanlık görevinde kalmış ve Reisülküttab Mehmed Rami Paşa ile birlikte 1699’da Karlofça görüşmelerine katılmıştı.
1709’da Divan-ı Hümayun Baş Tercümanı İskerletzade Nicholos’un önce Boğdan, daha sonra Eflak Voyvodalığına getirilmesiyle Rumların voyvodalıklara atanma süreci de başladı.
1774 Küçük Kaynarca Barışı ile Rusya’nın Osmanlı Ortodokslarının koruyucusu durumuna gelmesi Divan tercümanlarının bir kısmını Rusya’ya yöneltti.
1836 tarihinde II. Mahmud’un hatt-ı hümayunuyla Hariciye Nezareti kuruldu. Buna göre reisülküttablığın yerini “Umur-ı Hariciye Nezareti” aldı ve bunun başına geçen kişinin unvanı “paşalık” lafzı kullanılmadan vezaret (vezirlik ve müşirlik) rütbesiyle görevliler tayin edildi.
İlk ikamet elçiliği ise 1793 yılında kurulmuştur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yabancı devletlerin Osmanlı Devleti’ne gönderdiği geçici elçilerin katıldıkları etkinliklerden değildir?

Kültürel etkinlikler

Cülus tebriki

Savaş halinde oldukları devlete karşı yardım talebi

Yıllık cizyenin takdimi

Antlaşma şartlarının müzakeresi

Açıklama:

Yabancı devletlerin Osmanlı Devleti’ne gönderdiği geçici elçiler cülus tebriki, savaş halinde oldukları devlete karşı yardım talebi, yıllık cizyenin takdimi, antlaşma şartlarının müzakeresi gibi durumlarda gelirlerdi. İstanbul’daki daimî ikamet elçileri siyasî, ticarî, hukukî ve kültürel pek çok faaliyeti icra ederdi. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Osmanlı Devleti’nde günümüz “Dışişleri Bakanlığı” görevini yürüten nişancı ilk defa hangi padişah zamanında ortaya çıkmıştır?

II. Bayezid

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

II. Selim

Fatih Sultan Mehmed

Açıklama:

İlk olarak Fatih döneminde gördüğümüz nişancı 1453-1650 arasında hariciye nazırı, yani dışişleri bakanı durumundadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

I. Yabancı devletlerle yapılacak antlaşma metinlerini oluşturmak,II. Reisülküttabın elçilerle yaptığı görüşmelerde tercümanlık yapmak,III. Divan veya padişahı ziyarete gelen elçileri karşılamak,IV. Babıâli’ye gelen ve giden yazıları tercüme etmek,Yukarıda yer alan görevlerden hangisi/hangileri Divan-ı Hümayun Tercümanları’nın görevleri arasında değildir?

II ve III

II, III ve IV

Yalnız I

Yalnız III

III ve IV

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Tercümanları dış devletlerden Babıâli’ye gelen her türlü yazıyı Türkçeye, Batılı devletlere gönderilenleri de yabancı dile tercüme eder, yabancı elçilerle reisülküttabın görüşmelerinde tercümanlık yapar ve elçilere rehberlik ederlerdi. Tercümanlar İstanbul’daki elçilerle ilişki içerisindeydiler. Onlarla politika konularını konuşurlar ve bunları sadrazama aktarırlardı. Bunun yanında tercümanların bir görevi de Divan veya padişahı ziyarete gelen elçileri karşılamak ve görüşmelerde tercümanlık yapmaktı.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Reisülküttabın görevinde bulunmadığı zamanlarda reisülküttaba vekalet eden amirin birimi aşağıdakilerden hangisidir?

Tahvil Kalemi

Divan Kalemi

Amedi Kalemi

Beylik Kalemi

Rüûs Kalemi

Açıklama:

Beylik kaleminden beylikçi, reisülküttabın azlinden hemen sonra yeni bir tayin yapılmadığı, hastalık veya uzun süreli görevlendirmeler gibi reisülküttabın görevinde bulunmadığı zamanlarda reisülküttaba en yakın kişi olarak ona vekâlet ederdi.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Osmanlı Devleti’nde; I. Mükâlemelerde görev alan,II. Beylik kaleminin dışişleriyle ilgili birimlerinde çalışarak yabancı devletlerle yapılan anlaşmalara vakıf olan,III. Nameleri kaleme alabilecek kadar tecrübe kazanmış olan bir kişi hangi kadroya getirilebilirdi?

Beylikçi

Reisülküttab

Sadrazam

Nişancı

Amedci

Açıklama:

Genelde XVIII. yüzyıla kadar reisülküttablar iç bürokrasinin gerektirdiği uzmanlık ve bir takım siyasî odaklaşmaların tesiriyle seçilmekte iken dışişlerinin giderek artan önemi reisülküttab olacak kişilerin: mükâlemelerde görev almak, beylik kaleminin dışişleriyle ilgili birimlerinde çalışarak yabancı devletlerle yapılan anlaşmalara vakıf ve nameleri kaleme alabilecek kadar tecrübe kazanmış olmak gibi dışişleriyle ilgili alanlarda yetişmiş kişilerden seçilmeye başlandı.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Nizam-ı Cedid ıslahatlarına paralel olarak reisülküttablığa kimin getirilmesiyle reisülküttabların Osmanlı dış politikasında rolleri artmaya başlamıştır?

Mehmed Raşid Efendi

Osman Rami Efendi

Yahya Efendi

Ruhuddin Efendi

Mahir Eşref Efendi

Açıklama:

Nizam-ı Cedid ıslahatlarına paralel olarak Mehmed Raşid Efendi’nin reisülküttablığıyla beraber reisülküttablar Osmanlı dış politikasının belirlenmesinde ve diplomasi uygulamalarında daha faal rol almaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Osmanlı Devleti’nde Hariciye Nezareti hangi yılda kurulmuştur?

1833

1834

1835

1836

1837

Açıklama:

11 Mart 1836 tarihinde II. Mahmud’un hatt-ı hümayunuyla Hariciye Nezareti kuruldu.

Doğru Cevap: D

Soru 57

İstanbul’da ilk daimî ikamet elçiliği hangi devlet tarafından açılmıştır?

Fransa

Avusturya

Venedik

İngiltere

Lehistan

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî ikamet elçiliği fethi takip eden yıl Venedikliler tarafından kurulmasına karşın, Osmanlı Devleti ilk daimî elçiyi göndermek için takriben 340 yıl kadar bekledi.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Yurt dışına gönderilen büyükelçilere aşağıda yer alan payelerden hangisi verilebilirdi?

Anadolu Beylerbeyliği

Defterdarlık

Nişancılık

Mekke payesi

Anadolu Kadıaskerliği

Açıklama:

Genelde Ortaelçilere, Defterdarlık, Nişancılık, Mekke payesi; Büyükelçilere de Rumeli veya Anadolu Beylerbeyliği payeleri verilirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Elçilerin Divan-ı Hümayun’a kabulü, arkasından padişahın huzuruna çıkabilmeleri için gerekli koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Padişaha sunulmak üzere hediyeler getirmiş olmak

Ülkenin İstanbul’da daimi elçiliğinin bulunması

Elçinin Osmanlıca bilmesi

Elçinin ülkesinde Osmanlının elçiliğinin bulunması

Hükümdarlarından padişaha hitaben yazılmış mektup getirmek

Açıklama:

Elçilerin Divan-ı Hümayun’a kabulü, arkasından padişahın huzuruna çıkarılacaklarından dolayı daha büyük bir merasimle olurdu. Elçinin hükümdarından mektup getirmesi esastı; aksi takdirde huzur-u hümayuna kabul edilmezdi. Padişaha hitaben yazılmış mektubu olmayan elçiler ancak namelerini sadrazama sunarlardı.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. Cülus tebriki,II. Savaş halinde oldukları devlete karşı yardım talebi,III. Antlaşma şartlarının müzakeresiIV. Yıllık cizyenin takdimiYabancı devletler yukarıdaki görevleri yerine getirmek amacıyla Osmanlı Devleti’ne hangi elçiyi gönderirlerdi?

Daimî İkamet Elçisi

Geçici Elçi

Görev Elçisi

Emân Elçisi

Balyos Elçisi

Açıklama:

Yabancı devletlerin Osmanlı Devleti’ne gönderdiği geçici elçiler cülus tebriki, savaş halinde oldukları devlete karşı yardım talebi, yıllık cizyenin takdimi, antlaşma şartlarının müzakeresi gibi durumlarda gelirlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Nişancının emri altında Divan-ı Hümayunun bütün yazı ve evrak işlerinin baş sorumlusu olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam

Reisülküttab

Fener Beyi

Amedci

Rikab reisi

Açıklama:

Nişancının emri altında Divan-ı Hümayunun bütün yazı ve evrak işlerinin baş sorumlusu olan kişi Reisülküttab'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Osmanlı Devletinde Divan-ı Hümayun'un baş sorumlusu durumunda bulunan Reisülküttab'ın görevi günümüze uyarlanırsa aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Dışişleri bakanı

İç işleri bakanı

Başbakan

Meclis başkanı

Devlet bakanı

Açıklama:

Eskiden beri reisülküttabın bugünkü dışişleri bakanı mevkiinde olduğu düşünülmekle beraber, bakana has yetki ve sorumluluklar çok uzun bir süre esasen sadrazamda bulundu. Reisülküttabın ise bugünkü Başbakanlık durumunda olduğunu söylemek mümkündür. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayunun Kalemiye kesiminin temel 4 birimi arasında yer almaz?

Beylik kalemi

Tahvil kalemi

Rüus kalemi

Amedi kalemi

Ehl-i kalem

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin temel 4 birimi vardı ve sırasıyla bunlar: Beylik; Tahvil; Rüûs ve Amedi Kalemleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellef olan birim aşağıdakilerden hangisidir?

Beylik Kalemi

Amedi Kalemi

Ehl-i Kalemi

Rüus Kalemi

Tahvil Kalemi

Açıklama:

Beylik Kalemi (Dairesi) devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellefti.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Dışişleri ile daha profesyonelce ilgilenecek olan Mühimme odası hangi tarihte kurulmuştur?

1780

1797

1798

1785

1795

Açıklama:

Dışişleri ile daha profesyonelce ilgilenecek olan Muhimme odası 1797 yılında kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Osmanlı Devletinde tercüme odası hangi padişah zamanında kurulmuştur?

III.Selim

II.Mahmut

IV.Murat

Fatih Sultan Mehmed

II.Süleyman

Açıklama:

II. Mahmud, 23 Nisan 1821’de tercüman yetiştirmek ve Bab-âli memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla Tercüme Odası’nı kurdu.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Hariciye Nazırı görevine ilk atanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmet Akif Efendi

Ahmed Hulusi Paşa

Mustafa Reşit Efendi

Yusuf Ağah Efendi

Yahya Efendi

Açıklama:

11 Mart 1836 tarihinde II. Mahmud’un hatt-ı hümayunuyla Hariciye Nezareti kuruldu. Buna göre reisülküttablığın yerini “Umur-ı Hariciye Nezareti” aldı 1832 yılından beri reisülküttablık yapan Mehmed Akif Efendi de Hariciye Nazırı olarak atandı.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Osmanlı devletinde ilk daimi ikamet elçisi hangi ülkeye gönderilmiştir?

Fransa

Almanya

İngiltere

Avusturya

Macaristan

Açıklama:

1793 yılında gönderilen ilk daimî ikamet Elçisi Yusuf Ağah Efendi İngiltere'ye gönderilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Osmanlı Devleti'ne elçilik yapma görevi ile gelen daimi elçilerin görev süreleri kaç yıldır?

Açıklama:

Daimî elçi ile muvakkat elçilerin kalma süreleri birbirinden farkıydı. Daimî elçiler genellikle üç yıl civarında ikamet ederlerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Hariciye işleri hangi tarihte ayrı bir nezaret haline getirilmiştir?

1836

1835

1840

1842

1833

Açıklama:

Hariciye işleri 1836'da ayrı bir nezaret haline getirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Divan-ı Hümayun Tercümanlığına atanan en ünlü Fenerli Rum aile aşağıdakilerden hangisidir?

Yanokizade

Drakozade

Kalmakizade

Mikalzade

İskerletzadeler

Açıklama:

Divan-ı Hümayun Tercümanlığına atanan en ünlü Fenerli Rum aile İskerletzadelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Hangi tarihte Avrupa başkentlerinde ikamet elçilikleri kurulmuştur?

1794

1795

1799

1793

1796

Açıklama:

1793'te Avrupa başkentlerinde ikamet elçilikleri kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin birimlerinden biri değildir?

Beylik

Tahvil

Rüus

Amedi

Feneryot

Açıklama:

Feneryot Divan-ı Hümayun Kalemiye kesiminin birimlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellefti ve bu özelliğinden dolayı da “Divan Kalemi” olarak da bilinen Divan-ı Hümayun Kalemiye birimi hangisidir?

Beylik

Tahvil

Rüus

Amedi

Sahh

Açıklama:

Devletin ana kayıtlarını tutmakla mükellefti ve bu özelliğinden dolayı da “Divan Kalemi” olarak da bilinen Divan-ı Hümayun Kalemiye birimi Beylik'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

İlk devirlerde Reisülküttabın birinci derece buyruk altı, bir bakıma özel kalem müdürü niteliğinde olan Divan-ı Hümayun Kalemiye birimi hangisidir?

Beylik

Tahvil

Rüus

Amedi

Sahh

Açıklama:

İlk devirlerde Reisülküttabın birinci derece buyruk altı, bir bakıma özel kalem müdürü niteliğinde olan Divan-ı Hümayun Kalemiye birimi Amedi'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Dış işleriyle daha profesyonelce uğraşacak Mühimme Odası hangi tarihte kurulmuştur?

1798

1797

1795

1799

1796

Açıklama:

Dış işleriyle daha profesyonelce uğraşacak Mühimme Odası 1797 kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Hariciye Nezareti kimin döneminde kurulmuştur?

II. Mahmud

III. Ahmed

III. Selim

I. Mustafa

II. Abdülhamid

Açıklama:

Hariciye Nezareti II. Mahmud döneminde kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 78

İlk ikamet elçisi kimdir?

Ahmed Vasıf Efendi

Çelebi Mehmed

Yusuf Agah

Ahmed Resmi Efendi

Ahmed Azmi Efendi

Açıklama:

İlk ikamet elçisi Yusuf Agah'tır.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Elçilerin veya maiyetlerindekilerden birinin yolculuklarını, gözlemlerini ve faaliyetlerine dair bilgileri başta Sultan olmak üzere Sadrazam ve Reisülküttaba bildirmek amacıyla yazdıkları raporlara genel olarak ne ad verilir?

Name

Sefaretname

Takrir

Havadisname

Risale

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

Divan-ı Hümayunun bütün yazı ve evraklarının işlerini birer kâtipler ve memurlar heyeti yürütmekteydi. Bu heyetin baş sorumlusu kimdi?

Nişancı

Beylikçi

Sadrazam

Reisülküttab

Sadaret kethüdası

Açıklama:

Divan-ı Hümayunun bütün yazı ve evraklarının işlerini birer kâtipler ve memurlar heyeti yürütmekteydi ki bunların baş sorumlusu da Reisülküttab (Reis Efendi) idi.

Doğru Cevap: D

Soru 81

İlk olarak Fatih döneminde 1453-1650 arasında hariciye nazırı, yani dışişleri bakanı durumunda olan görevli kimdir?

Nişancı

Beylikçi

Sadrazam

Reisülküttab

Sadaret kethüdası

Açıklama:

İlk olarak Fatih döneminde gördüğümüz nişancı 1453-1650 arasında hariciye nazırı, yani dışişleri bakanı durumundadır. Reisülküttab da o dönem dışişleri genel sekreteri konumundaydı. 1650 senesinde yapılan bir değişiklikle, nişancı protokolde yine reisülküttabdan önce gelmekle beraber, dış politikaya ait işler tamamen reisülküttaba bağlanmıştır. Nişancı bu tarihten sonra yalnız diğer kanunî işlerle uğraşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Osmanlı dış politikasında “Dışişleri Bakanlığı” görevini 1654’den 1836’ya kim ifa etmiştir?

Nişancı

Beylikçi

Sadrazam

Reisülküttab

Sadaret kethüdası

Açıklama:

1654’den 1836’ya kadar 180 yıla yakın bir süre, reisülküttablar, fiilen hariciye nazırı görevlerini ifa etmişlerdi.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Osmanlı Devleti ile Avrupalılar arasındaki ilişkiyi Divan-ı Hümayun Tercümanları sağlardı. Başlangıçta başta Rumlar olmak üzere diğer Balkan kökenli mühtedi Osmanlı tebaası bu hususta kullanıldı. XVI. yüzyılın ortalarına doğru Divan-ı Hümayun’a yabancı dil bilen, Osmanlı tebaası Rumlar alınmaya başlandı. Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’na XVII. yüzyılın ortalarından başlayarak Fenerli Rum ailelerinden ileri gelen kimseler atandı. Bu ailelerin en ünlüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Drakozade

Yanokizade

İskerletzade

İpsilantizade

Kalmakizade

Açıklama:

Bunların en ünlüleri İskerletzadeler’di. Tercümanlık yapan diğer aileler ise Yanokizade, Drakozade, Kalmakizade, İpsilantizade, Mikalzade ve Sarı- beyzade idi.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Berat

Ferman

Kanunlar

İmtiyaznameler

Gizlilik ve özellik içeren yazılar

Açıklama:

Beylik Kalemi yabancı devletlerle yapılan antlaşmalar, kanunlar, berat ve ferman ile imtiyaznameler, gayrimüslim cemaatlerin hukukî durum belgeleri gibi kayıtlar yazmaktaydı. Ayrıca Divanın diğer üç kaleminden gelen yazıları görmek, üzerlerine kendi “sahh” işaretini koymak ve reisülküttabın isteklerine hazır bir şekilde yürütüp, saklamak beylik kaleminin görevlerindendi.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Reisülküttabın azlinden hemen sonra yeni bir tayin yapılmadığı, hastalık veya uzun süreli görevlendirmeler gibi reisülküttabın görevinde bulunmadığı zamanlarda reisülküttaba en yakın kişi olarak ona kim vekâlet ederdi?

Nişancı

Amedci

Beylikçi

Tercüman

Kapu kethüdası

Açıklama:

Beylikçi, reisülküttabın azlinden hemen sonra yeni bir tayin yapılmadığı, hastalık veya uzun süreli görevlendirmeler gibi reisülküttabın görevinde bulunmadığı zamanlarda reisülküttaba en yakın kişi olarak ona vekâlet ederdi. Bundan dolayı reisülküttablardan bir çoğunun Beylikçilikten geldiği görülmektedir. Beylikçiler hâcegan rütbesinde bulunmaktaydılar.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Name

Ferman

Kanunlar

İmtiyaznameler

Gayrimüslim cemaatlerin hukukî durum belgeleri

Açıklama:

Babıâli’nin ortaya çıkmasına kadar klasik dönemde Osmanlı Devleti’nin yabancı ülkelere göre son derece güçlü olmasının bir sonucu olarak diplomasiye fazla ihtiyaç hissetmemesi bürokrasinin bu kanadının fazla bir gelişme göstermemesine neden olmuştur. Bürokrasi açısından dışişlerinin en ayrıcalıklı işi olan name yazılması diplomasi lisanını bilen ve inşa kabiliyeti ileri seviyede olan, henüz yeni sınıf haline gelmiş olan kalemiye mesleğinin zirvesindeki nişancının görev sahasındayken, XVI. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak bu işin reisülküttablara verilmeye başlandığı görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Reisülküttab, sadrazamla birlikte sefere gittiği zaman başkentte padişahın yanına bir kaymakam tayin edilirdi. Bu kaymakamın ünvanı neydi?

Nişancı

Beylikçi

Sadrazam

Rikab reisi

Sadaret kethüdası

Açıklama:

Reisülküttab, sadrazamla birlikte sefere gittiği zaman başkentte padişahın yanına, rikab reisi unvanıyla bir kaymakam tayin edilirdi. Bu göreve rikab-ı hümayun riyaseti denilirdi. Rikab reisleri mertebeleri göz önünde bulundurularak genelde büyük tezkirecilerden seçilirdi. Rikab-ı Hümayun riyasetinden asaleten reisülküttablığa geçilirdi. Reisülküttab, seferde bulunduğu zamanda sadrazamın dışişlerindeki yetkilerinde herhangi bir sınırlama mevcut olmadığı için hariciyeyle ilgili bütün gelişmeler hakkında mümkün olan en kısa zamanda sadrazamı bilgilendirirdi. Gelişen olaylar hakkında padişah karar vermemiş ise karar sadrazama bırakılır, karar vermiş ise verdiği kararlardan sadrazam ve reisülküttab mutlaka haberdar edilirdi. Sadrazam ile sefere katılan reisülküttab seferin düzenlendiği devlet ile olan diplomatik ilişkilerde daha faal olmasına karşılık, merkezdeki reis vekili üçüncü devletler ile irtibatta daha fazla rol almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

16 Nisan 1821’de Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’nın ilgası sonrasında Osmanlı dış ilişkileri için bir tercüman gerektiğinden II. Mahmud, tercüman yetiştirmek ve Babıâli memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla Tercüme Odası’nı kurmuştur. Tercüme Odası ne zaman kurulmuştur?

1821

1822

1823

1824

1825

Açıklama:

16 Nisan 1821’de Divan-ı Hümayun Tercümanlığı’nın ilgası sonrasında Osmanlı dış ilişkileri için bir tercüman gerektiğinden Mühendishane hocalarından Rum kökenli Müslüman olmuş Yahya Efendi ile oğlu Ruhiddin Efendi Babıâli’deki Rumca ve Fransızca yazışmaları tercüme işinde görevlendirildi. Bu göreve bir kaç Müslüman atandıysa da atananlar bazı kesimlerce küçük görüldüğü için hemen ayrılmışlardı. Bunun üzerine II. Mahmud, 23 Nisan 1821’de tercüman yetiştirmek ve Babıâli memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla Tercüme Odası’nı kurdu. Odanın başına getirilecek olana ayda 500 kuruş maaş verilmesi için talimat verdi. Yahya Efendi’nin, Mühendishane’deki görevinden alınarak asaleten Babıâli Tercümanlığı’na ve Tercüme Odası’nın başına getirilmesiyle Tercüme Odası kurulmuş oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Rüûs Kalemi

Beylik Kalemi

Tahvil Kalemi

Mühimme Odası

Tahrirat-ı Ecnebiye Odası

Açıklama:

Osmanlı Devleti 1821-1833 yılları arasında uluslararası çok çetin meselelerle yüzleşti. 11 Mart 1836 tarihinde II. Mahmud’un hatt-ı hümayunuyla Hariciye Nezareti kuruldu. Hariciye Nezaretinin kurulmasıyla birlikte Avrupa modeline uygun usullerle işleyecek bir diplomasi mekanizması tam anlamıyla kurulmuş ve bu alanda büyük ölçüde birliktelik sağlanmıştır. Nezaretle Osmanlı Elçilikleri arasındaki diplomatik yazışmalar Fransızca olarak yapılmaya başlandı. Hariciye Nezaretine bağlı Divan-ı Hümayun Dairesinde Beylik Kalemi, Tahvil Kalemi, Rüûs Kalemi ve Mühimme Odası’ndan oluşan dört şube olacaktı. Tercüme Odası’na bağlı bir şube olarak kurulan Tahrirat-ı Ecnebiye Odası’nın görevi muhtelif dillerde gelen ve giden yazışmaları hususi defterlere kaydederek bunların kayıtlarını takip etmekti.

Doğru Cevap: E

Soru 90

I. Büyük Selçuklu
II. İlhanlı
III. Anadolu Selçuklu
Yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti’nin dış politika yapılanmasına etki etmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün devletler Osmanlı Devleti'nin dış politika yapılanmasına etki etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Osmanlı devlet işleri saraydaki divanda görüşülürken hangi yıldan itibaren Bab-ı Ali'de görüşülmeye başlanmıştır?

1650

1651

1653

1654

1655

Açıklama:

1654 yılından itibaren Bab-ı Ali'de görüşülmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Alexandre Mavrekardato hangi antlaşmanın görüşmelerine katılmıştır?

Karlofça

Mondros

Sevr

Lozan

Hünkar İskelesi

Açıklama:

Alexandre Mavrekardato 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşmasına katılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

I. Beylik Kalemi
II. Amedi Kalemi
III. Tahvil KAlemi
IV. Rüus Kalemi
Yukarıdaki birimlerden hangisi ya da hangileri Divan-ı Hümayun kalemiyye kesiminin birimlerindendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Hepsi

I ve IV

Açıklama:

Bütün birimler Divan-ı Hümayun kalemiyye kesiminin birimlerindendir

Doğru Cevap: D

Soru 94

Reisülküttaba bağlı olan Mühimme Odası ne zaman kurulmuştur?

1697

1717

1797

1767

1679

Açıklama:

Mühimme odası 1797 yılında kurulmuştur?

Doğru Cevap: C

Soru 95

23 Nisan 1821'de tercüman yetiştirmek ve Bab-ı Ali memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla tercüme odasını kuran padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Genç Osman

II. Mahmut

Sultan Reşat

II. Abdülhamit

II. Selim

Açıklama:

23 Nisan 1821'de tercüman yetiştirmek ve Bab-ı Ali memurlarından dil öğrenmek isteyenlere yabancı dil öğretmek amacıyla tercüme odasını kuran padişah II. Mahmut'tur.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Hariciye Nezareti hangi yıl kuruldu?

1832

1834

1836

1838

1839

Açıklama:

Hariciye Nezareti 11 Mart 1836 tarihinde kuruldu.

Doğru Cevap: C

Soru 97

I. Sefaretname
II. Sefarethane
III. Sefir-i Kebir
IV. Sefir-i Murahhas
Yukarıdaki tabirlerden hangisi ya da hangileri Osmanlı'nın son asırlarında elçilikle ilgili kullanılan tabirlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

Yalnız III

Hepsi

Açıklama:

Bütün tabirler Osmanlı'nın son asırlarında elçilikle ilgili kullanılan tabirlerdendir

Doğru Cevap: E

Soru 98

I. Bir kısım Osmanlı Padişahları tahta çıktığında cüluslarını tebliğ etmek,
II. Yabancı bir hükümdarın taç giymelerini kutlamak
III. Savaş başlatmak
IV. Akdedilen bir antlaşmanın (muahadenin) tasdikli metnini onaylamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti'nin elçi gönderme nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I, II veIII

I, II ve IV

Hepsi

Açıklama:

Elçiler savaş başlatmak için gönderilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

I. Polonya
II. Rusya
III. Avusturya
IV. Fransa
İstanbul'da daimi diplomatik temsilcilikler bulundurmaya başlama sırasına göre ülkeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

IV-III-II-I

II-III-IV-I

I-II-III-IV

I-II-IV-III

III-IV-II-I

Açıklama:

Sıralama; Polonya (1475), Rusya (1497), Fransa (1525), Avusturya (1528) şeklindedir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

İslam hukukunun kavramlarından olan Darü’l-harb’ın anlamı hangisidir?

Şeriatın hüküm sürdüğü İslam toprakları

Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler

Tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler

“Ahde vefa” prensibi temel alan ülkeler

Savaş halinde olan ülkeler

Açıklama:

Osmanlı diplomasisi açısından İslam hukukunun kavramları ve ilkeleri temel önem taşıyordu. Buna göre ülkeler üç kategoride toplanmaktaydı: Darü’l-İslam yani şeriatın hüküm sürdüğü İslam toprakları, Darü’l-harb yani gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler ve Darü’s-sulh yani tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı iyi ilişkiler kurulmasını hedefleyen ……………………………………. denilen bir ilkeyi de uyguladılar.
Yukarıdaki boşluğu hangisi tamamlar?

Darü’s sulh

İstimâlet

Cihad-ı asgar

Cihad-ı ekber

Mâni-yi gazâ

Açıklama:

Savaşılmayan gayrimüslim devletlerle iyi ilişkiler kurulması bütün Müslüman devletlerde gayet olağan bir durumdur. Bu da yukarıda açıklanan ilkelere uygundur. Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır

Doğru Cevap: B

Soru 3

Orhan Gazi döneminde Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevli kimdi?

Padişah

Veziriazam

Nişancı

Kazasker

Şeyhülislam

Açıklama:

Bu dönemde Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevlinin Nişancı olduğu görülmektedir. Divan’daki yazışmaları yürüten kâtiplerin bağlı olduğu nişancı, kısmen dış politikanın belirlenmesinde, daha ağırlıklı olarak ise diplomasinin yürütülmesinde ön plana çıkarmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Teorik olarak, İslam ülkesine gelen ve …………………………… olarak tanımlanan bütün gayrimüslim ülke tebaalarının cezalandırılması ve mallarının yağmalanması meşru idi.
Yukarıdaki boşluğu hangisi tamamlar?

Eman

Müstemin

Harbî

İstimalet

Müdara

Açıklama:

Teorik olarak, İslam ülkesine gelen ve “harbî” olarak tanımlanan bütün gayrimüslim ülke tebaalarının cezalandırılması ve mallarının yağmalanması meşru idi. Sözkonusu kişilerin ülkeye girebilmeleri, ikamet edebilmeleri ve her türlü faaliyette bulunabilmeleri için kendilerine “eman” verilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

I. Ülkesinden nâme getirmiş ama bizzat padişaha hitaben yazılmış mektup getirmeyen elçi de Padişah huzuruna kabul edilmez, sadrazamla görüşürdü.
II.Elçi cevabını alıncaya kadar 4-5 haftaya varan bir süre İstanbul’da kalırdı.
III. Batılı elçiler iskemleye Müslümanlar mindere oturtulurdu.
IV. Elçiler Divan-ı Hümayun’a arz ve ulufe günlerinde kabul edilirdi.
Yukarıda belirtilenlerin hangileri Osmanlıda elçilerin kabulüne ilişkin doğru bilgilerdir?

I,II

II,III

I,II,III

I,III,IV

III,IV

Açıklama:

Batılı elçiler iskemleye Müslümanlar mindere oturtulurdu. Toplantıdan sonra yemek yenir, elçi ve maiyetine kürk ve hil’atler giydirilirdi. Daha sonra padişahın huzuruna çıkarılan elçinin hediyeleri bir gün önceden saraya takdim edilirdi. Ülkesinden nâme getirmiş ama bizzat padişaha hitaben yazılmış mektup getirmeyen elçi de Padişah huzuruna kabul edilmez, sadrazamla görüşürdü. Elçi cevabını alıncaya kadar 4-5 aya varan uzunca bir süre İstanbul’da kalırdı. Bu durumda II. cisi hariç diğerleri doğru bilgilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

I. Yeni başa geçen hükümdarın selefi zamanındaki barışın yenilenmesi, bir savaş sonrası yapılan barış, ticarî imtiyazlar verilmesi gibi sebeplerle bahşedilirdi.
II. Ahidnamenin sonunda şartlara sadık kalınacağına dair yemin edilir.
III. Ahidname bazen karşılıklı anlaşma sonucu varılan şartları, bazen de istenilen imtiyazları içermekle birlikte, tarafların imza koydukları bir belge değildir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Ahidnamelerin niteliğini açıklamaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I,II

I,II,III

Açıklama:

Seçeneklerde belirtilenlerin tümü de Ahidnamenin özelliklerini açıklamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Osman Gazi başa geçtikten sonra “yakın konşı kâfirleriyle …………………………………… başla”mıştır. Bu dostluk ve güven sayesinde Osmanlılar egemenliklerini genişletti.
Yukarıdaki boşluğu en doğru hangisi tamamlar?

Müdârâ

Müstemin

Temessük

Ahidname

Name-i Hümayun

Açıklama:

Burada kullanılan temel kavram müdârâ’dır. Kelime anlamı, görünüşte de olsa dostça geçinmektir. Mesela, Gazi-derviş çevrelerin sözcüsü sayabileceğimiz tarihçi Âşıkpaşazâde’ye göre, Osman Gazi başa geçtikten sonra “yakın konşı kâfirleriyle gayet müdaraya başla”mıştır. Bu dostluk ve güven sayesinde Osmanlılar egemenliklerini genişletti. Akın ve yağmayı uzak yerde yapmak, yakınında bulunanları sakınmak ilkesinden hareketle kendi ülkesini de rahata ve güvenliğe kavuşturdu.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hangi padişah Anadolu ve Balkanlarda Osmanlı egemenliğini tanıyan beylik ve prensliklerin güçlerini de ordusuna katarak Kosova ovasında 28 Haziran 1389’da büyük bir zafer kazanmıştır?

Osman Bey

Orhan Bey

I. Murad

II, Murad

I. Süleyman

Açıklama:

Anadolu ve Balkanlarda Osmanlı egemenliğini tanıyan beylik ve prensliklerin güçlerini de ordusuna katan Murad Hüdavendigar ( I. Murad) , Sırp, Bosna, Arnavut, Macar, Ulah, Leh ve Çeklerden oluşan düşman ordusuna karşı Üsküp ve Priştine arasındaki Kosova ovasında 28 Haziran 1389’da büyük bir zafer kazandı ama savaş sonrasında şehit oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İstanbul fethini müteakip Türkiye’de balyos ismiyle daimî elçi bulunduran hükümet hangisidir?

Ceneviz

Venedik

Macaristan

Milano

Sırbistan

Açıklama:

Venediklilerin devamlı olarak düşmanca tavır almaları ve her tarafta Osmanlılar aleyhine yapılan ittifaklara girmeleri veya yardımcı olmaları, Karamanoğulları, Akkoyunlular, Memlûkler, Trabzon İmparatorluğu, Macar vesairenin Osmanlılar aleyhine ittifaklarında fiilen yer almaları Osmanlıları çok zaman bu devletle düşmanca ilişkilere zorlamıştır. İşte bundan dolayı İstanbul fethini müteakip Türkiye’de balyos ismiyle daimî elçi bulunduran Venedik Cumhuriyeti diğer yabancı devletlere göre bu konuda daha önde gelmekteydi.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hangi Beyliğin topraklarının ilhakı, Osmanlıların Rumeli’ye geçmelerinde çok önemli gelişmeydi?

Karaman

Germiyan

Akkoyunlu

Memluk

Karesi

Açıklama:

Karesi topraklarının ilhakı çok önemli bir gelişme idi, çünkü Osmanlıların Rumeli’ye geçmelerinde mühim roller ifa edecek olan Karesi Beyliği’nin hizmetinde bulunmuş Hacı İlbeyi, Evrenuz Bey, Gazi Fazıl ve Ece Halil gibi tecrübeli devlet adamları Osmanlı hizmetine girdiler.

Doğru Cevap: E

Soru 11

İslam hukukunun kavramları ve ilkeleri üzerine kurulan Osmanlı diplomasisinde ülkeler kategorisinde Darü’s-sulh kelimesi;

Şeriatın hüküm sürdüğü İslam topraklar,
Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler,
Tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler

aşağıdaki seçeneklerden hangisini ifade eder?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Osmanlı diplomasisi açısından İslam hukukunun kavramları ve ilkeleri temel önem taşıyordu. Buna göre ülkeler üç kategoride toplanmaktaydı: Darü’l-İslam yani şeriatın hüküm sürdüğü İslam toprakları, Darü’l-harb yani gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler ve Darü’s-sulh yani tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Osmanlılar sadece kâfir devletlerle savaşlarını değil Müslüman devletler ve beyliklerle savaşlarını da gazâ ilkesiyle meşrulaştırmaktaydı. Osmanlılar bu tür savaşları hangi gerekçe ile gazâ olduğu şeklinde dinî bir argümanla haklılaştırmışlardır?

Mâni- yi gazâ

Farz-ı ayın

Cihad-ı asgar

Cihad-ı ekber

Ceng

Açıklama:

Osmanlılar sadece kâfir devletlerle savaşlarını değil Müslüman devletler ve beyliklerle savaşlarını da gazâ ilkesiyle meşrulaştırmaktaydı. bu tür savaşları Osmanlılar Mâni- yi gazâ İle savaşmanın da gazâ olduğu şeklinde dinî bir argümanla haklılaştırmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

……………….. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Mâni- yi gazâ

Farz-ı ayın

Cihad-ı asgar

İstimalet

Cihad-ı ekber

Açıklama:

Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Beyliğin kuruluş devrinden İmparatorluk aşamasına gelinceye değin Osmanlılar gerek Bizans ve Balkan devletleri gibi Hıristiyan devletlerle gerek Müslüman beylik ve devletlerle hangi diplomasi anlayışı ve uygulaması çerçevesinde diplomatik ilişkiler kurmuş ve geliştirmişlerdir?

Kadim Doğu Diplomasisi

Ad Hoc Diplomasi

Parlamenter Diplomasisi

Sürekli Diplomasi

Zirve Diplomasisi

Açıklama:

Beyliğin kuruluş devrinden İmparatorluk aşamasına gelinceye değin Osmanlılar gerek Bizans ve Balkan devletleri gibi Hıristiyan devletlerle gerek Müslüman beylik ve devletlerle ad hoc diplomasi anlayışı ve uygulaması çerçevesinde diplomatik ilişkiler kurmuş ve geliştirmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Hukukî terim olarak, “İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi” anlamını taşıyan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Ahidname

Eman

Apokrysarion

Müste’men

İtimatname

Açıklama:

Eman, Kelime anlamı olarak emin olmak, güvenmektir. Hukukî terim olarak, “İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi” anlamını taşır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

İstanbul’da ilk daimî elçilik İstanbul’un fethinden bir yıl sonra aşağıdakilerden hangisi tarafından kurulmuştur?

Venedik

Lehistan

Rusya

İngiltere

Fransa

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî elçilik İstanbul’un fethinden bir yıl sonra Venedik tarafından kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Osmanlı’da gelen elçiler, geldikten sonra sadrazam tarafından davet edilerek kabul edilir, Divan-ı Hümayun’da kabul edilir ve padişah huzuruna çıkarlardı. Padişah seferdeyse elçilik heyetinin Padişahla görüşmesi nasıl gerçekleşirdi?

Heyet, Padişah gelene kadar bekletilirdi.

Padişaha haber edilir, heyet, haberi beklerdi.

Heyet, Padişahın bulunduğu yere kadar giderdi.

Padişah seferden gelince heyet tekrar gelirdi.

Padişahın bulunduğu yerdeki heyet ile görüşülürdü.

Açıklama:

Osmanlı’da elçiler, geldikten sonra sadrazam tarafından davet edilerek kabul edilir, Divan-ı Hümayun’da kabul edilir ve padişah huzuruna çıkarlardı. Padişah seferdeyse elçilik heyeti Padişahın bulunduğu yere kadar giderdi.

Doğru Cevap: C

Soru 18

………………., hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgedir. Sözlüklerde “muahede” veya “antlaşma kağıdı” gibi kısa tanımlar yanında “antlaşma şartlarını ve iki tarafın imzasını taşıyan kağıt” biçiminde de tanımlanır.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Ahidname

Eman

Apokrysarion

Müste’men

İtimatname

Açıklama:

Ahidname, hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgedir. Sözlüklerde “muahede” veya “antlaşma kağıdı” gibi kısa tanımlar yanında “antlaşma şartlarını ve iki tarafın imzasını taşıyan kağıt” biçiminde de tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara verilen addır?

İtimatname

Apokrysarion

Name-i hümayun

Balyos

Aman-ı Şerif

Açıklama:

Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara name-i hümayun denir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Taht kavgalarına müdahil olma,
Siyasi evlilikler,
Halka karşı istimalet politikası.

Aşağıdakilerin hangisinde Osmanlı Beyliği’nin devletleşme sürecindeki Rumeli’ye geçişleri bağlamında izlediği diplomatik yol doğru verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Osmanlı Beyliği’nin devletleşmeye geçiş sürecinde diğer beyliklere göre daha başarılı olmasının nedenleri arasında, gerek Anadolu gerekse Balkanlardaki siyasî parçalanmışlık ortamından ustaca istifade etmek için siyasî ve diplomatik yol ve yöntemleri beceriyle kullanmaları önemle belirtilmesi gereken bir husustur. Bu bağlamda Rumeli’ye geçişte şu araçlar kullanıldı: Bizans’taki taht kavgaları ve Bizans’tan ve Balkanlardaki hanedanlardan kız almak.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeleri anlamına gelmektedir?

Darü’l-İslam

Darü’l-Harb

Darü’s-Sulh

Darü'l-Eytam

Darü'l-Bedayi

Açıklama:

Darü’s-sulh yani tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi İslam dininin devletlerarası ilişkilerde barışın devamı için temel aldığı prensiptir?

Mukabele bi’l-misl”

Ahde vefa

Gazâ

Bahrü’l-Fevaid

Ümmet-i Muhammed’i

Açıklama:

Devletlerarası ilişkilerde barışın devamı için “ahde vefa” prensibi temel alınır. Sözünde durmak, yapılan antlaşmalara riayet etmek dinî bir gereklilik olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Osmanlıların özellikle gayrimüslim topluluklara karşı uyguladıkları “kendine meylettirmek” ilkesini karşılayan kavran aşağıdakilerden hangisidir?

İstimâlet

Müstehzi

Muhayyel

Tecessüs

Mütenasip

Açıklama:

Osmanlılar özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinde barış ve savaş gibi konularda karar veren kurumdur?

Divan-ı Muhasebât

Meclis-i Ali Hazâin

Düyun-u Umumiye

Divan- ı Hümayun

Encümen-i Daniş

Açıklama:

Osmanlı Devletinin yönetiminde olduğu gibi diplomatik ilişkilerde de padişah ve
onun mutlak vekili olan Veziriazam en yetkili iki kişidir. Bununla birlikte savaş
ve barış gibi konular Divan- ı Hümayun’da ele alınır ve ayrıca gerekli görülen hallerde, bilhassa Müslüman beylikler ve devletlerle savaş durumunda şeyhülislam fetvasınaihtiyaç duyulurdu. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

İslam ülkesine gelen ve “harbî” olarak tanımlanan bütün gayrimüslim ülke tebaalarının ikamet edebilmeleri ve her türlü faaliyette bulunabilmeleri için kendilerine ....................... verilmesi gerekmektedir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

zaptiye

idadi

eman

ahidname

icazetnâme

Açıklama:

İslam ülkesine gelen ve “harbî” olarak tanımlanan bütün gayrimüslim ülke tebaalarının cezalandırılması ve mallarının yağmalanması meşru idi. Söz konusu kişilerin ülkeye girebilmeleri, ikamet edebilmeleri ve her türlü faaliyette bulunabilmeleri için kendilerine “eman” verilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un fetihten bir yıl sonra ilk daimî elçilik kuran devlettir?

Fransa

Avusturya

Rusya

Lehistan

Venedik

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî elçilik fetihten bir yıl sonra Venedik tarafından kurulmuş,
onu 1475’te Lehistan, 1497’de Rusya, 1525’te Fransa,1528’de Avusturya,
1583’te İngiltere’nin açtığı elçilikler izlemiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "görünüşte de olsa dostça geçinmek" analmına gelmektedir?

Eşbah

Müdârâ

Süveyda

Meyus

Tufeyli

Açıklama:

Müdârâ’nın kelime anlamı, görünüşte de olsa dostça geçinmektir. Gerek müdârâ gerekse Balkan ülkelerine karşı güdülen istimalet (gönül kazanma) siyasetleri
Osmanlıların kuruluş dönemindeki fetih politikalarının en temel ilkeleri olarak
görülmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisinin fethiyle Osmanlılara Orta Avrupa'nın yolu açılmıştır?

Sofya

Prizren

Saraybosna

Belgrad

Dubrovnik

Açıklama:

Belgrad’ın fethiyle Osmanlılara Orta Avrupa’nın yolu açılmıştı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Çocuk bırakmadan vefat eden ve mülkünü Osmanlılara vasiyet ettiğinden ölümünü müteakip ortadan kalkan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Sarıhanoğulları

Karesioğulları

Germiyanoğulları

Aydınoğulları

Candaroğulları

Açıklama:

Çocuk bırakmadan vefat eden Germiyan Beyi II. Yakub mülkünü Osmanlılara vasiyet ettiğinden ölümünü müteakip bu beylik ortadan kalkmıştır (1428). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Segedin Antlaşması aşağıda verilen hangi tarihte imzalanmıştır?

1444

1458

1462

1475

1497

Açıklama:

Balkanlar mücadelesi sonrasında da birçok meydan savaşı, kuşatma ve antlaşmaya da yer verilecekti. Bu tür antlaşmalardan olan Edirne - Segedin Antlaşması da aynı koşulları içermesi ile beraber Osmanlı Devleti’nin 1444 yılında imzalamış olduğu ilk barış antlaşması olarak da tarihe geçmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Osmanlıların, özellikle gayrimüslim topluluklara karşı uyguladığı istimâlet ilkesi nedir?

Kılıçla yapılan küçük savaş

İlim ve bayındırlık ile yapılan büyük savaş

Aynıyla karşılık verme

Saldıran düşmanı uzaklaştırma

Gönül kazanarak hakimiyet kurmak

Açıklama:

Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek”
anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Hangi Osmanlı padişahı döneminde Divan-ı Hümayun’un ve bürokratik bir sınıfın doğuşu sağlanmıştır?

Osman Gazi

Orhan Gazi

I. Murad

I Mehmed

I. Bayezid

Açıklama:

Orhan Gazi döneminde yaşanan kurumsallaşma, Divan-ı Hümayun’un ve bürokratik bir sınıfın (“katip sınıfı” nın) doğuşunu
sağlamıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Osmanlılarda bir ülke ile siyasi ilişki kurulduktan sonra hangi belge ile hukuki olarak tanıma gerçekleşmektedir?

Ahidname

Emanname

İcazet-i Hümayun

Temlikname

Name-i Hümayun

Açıklama:

Bir devletle siyasî ilişki kurulması Divan’da karara bağlanmakta, oradan çıkan bir “icazet-i hümayun” ile hukukî anlamda tanıma
gerçekleştirilmekteydi. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Osmanlılarda yabancı ülkelerden gelen elçi kabulüne ilişkin bilgilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı ülkesine girdikten sonra İstanbul'a varıncaya kadar bir mihmandar tayin edilirdi.

Önce Bab-ı Hümayuna gelir karşılama merasiminin ardından Orta Kapıya, tören yapıldıktan sonra Divan-ı Hümayun’a getirilirdi.

Ülkesinden nâme getirmiş tüm elçiler padişahın huzuruna çıkartılırdı.

Tevkiî kanunnamesine göre elçiler Divan-ı Hümayun’a arz ve ulufe günlerinde kabul edilirdi.

Elçilere Divandan sonra yemekler yedirilir, kürk ve hil’atler giydirilir ve padişahın huzuruna çıkartılırdı.

Açıklama:

C seçeneğinde verilen bilgi yanlıştır çünkü Ülkesinden nâme getirmiş ama bizzat padişaha hitaben yazılmış mektup getirmeyen elçi Padişah huzuruna kabul edilmez, sadrazamla görüşürdü.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanımak üzere düzenlenen hukukî belgeye ne ad verilir?

Temessük

İstimâlet

Name-i hümâyun

Ahidname

Müdârâ

Açıklama:

Ahidname, hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgedir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Osmanlılar haraçgüzârlık rejimini ilk kez hangi ülke ile tesis etmişlerdir?

Venedik

Bizans

Sırbistan

Fransa

İngiltere

Açıklama:

Osmanlıların kuruluş devrinde en yoğun ilişkide bulunduğu devlet hiç şüphesiz Bizanstı. İmparator III. Andronikos kuşatma altındaki İznik’i rahatlatmak için Gebze limanı yakınında Pelekanon (Gebze limanı yakınında Eskihisar) denen yerde Orhan Gazi komutasındaki Osmanlı kuvvetleriyle karşılaşır. Savaş, Osmanlı kuvvetlerinin başarısıyla
sonuçlanır ve İmparator kaçar. İki yıl sonra yapılan bir antlaşma ile İmparator da bu durumu kabullenerek elinde kalan yerler için Orhan Gazi’ye haraç vermeye razı olmuştur. Böylece Osmanlılar Bizans ile diplomatik bir ilişki tesis etmiş ve neticesinde zaman zaman kesintiye uğrasa da bir haraçgüzârlık rejimi kurmuşlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı devletinin XV. ve XVI. yüzyılda gayrimüslim devletlere elçi gönderme nedenleri arasında yer almaz?

Barış Antlaşması

Müslüman halktan alınan vergi artışı

Zafer haberi vermek

Cülus haberi vermek

Yabancı hükümdarların taç giyme törenleri

Açıklama:

Osmanlı devletinin XV. ve XVI. yüzyılda gayrimüslim devletlere Barış Antlaşması, Zafer haberi vermek, Cülus haberi vermek, Yabancı hükümdarların taç giyme törenleri,Kız istemek, gelin getirmek vb, Hediye götürmek gibi nedenlerle elçi göndermiştir fakat müslüman halka uygulanan vergiler iç işlerini ilgilendirdiği için, yabancı ülkelere konu hakkında bilgi vermek için bir elçi gönderilmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Hacı İlbeyi, Evrenuz Bey, Gazi Fazıl ve Ece Halil gibi tecrübeli devlet adamları Osmanlıların hangi beyliği ilhakından sonra Osmanlının hizmetine girmişlerdir?

Karesi Beyliği

Germiyan Beyliği

Karaman Beyliği

Candaroğulları

Dülkadiroğulları

Açıklama:

Osmanlı siyaseti ve diplomasisi açısından Karesi Beyliği’nin ilhakı çok ilginç bir vakadır. Balıkesir ve Bergama çevresine hakim olan Karesi Beyliği’nde taht için mücadele eden kardeşlerden biri yardım isteyince bu fırsatı kaçırmayan Orhan Gazi ordusuyla Karesi topraklarına girdi. Fakat bu sırada yardım isteyen Karesi beyi öldürüldüğünden Karesi toprakları ele geçirildi. Karesi Beyliği’nin hizmetinde bulunmuş Hacı İlbeyi, Evrenuz Bey, Gazi Fazıl ve Ece Halil gibi tecrübeli devlet adamları Osmanlı hizmetine
girdiler. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Sultan II. Murad ile Karamanoğlu II. İbrahim Bey’i barıştırmak için hazırlanan Sevgendnâme kimin tarafından kaleme alınmıştır?

Şeyh Yahya

Kadı (Kara) Mürsel

Mevlânâ Hamza

Mevlânâ Nizâmeddin

Mevlânâ Şemseddin

Açıklama:

Germiyan ve Dulkadiroğluları ileri gelenlerini de önlerine katarak Sultan II. Murad ile Karamanoğlu II. İbrahim Bey’i barıştırması
girişimidir. Neticede iki hükümdar arasında, barış heyetinde bulunan Şeyh Yahya tarafından kaleme alınan Sevgendnâme (ahidnâme) ile barış yapıldı. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

1555 yılında imzalanan Amasya anlaşması Osmanlı ile hangi devlet arasında yapılmıştır?

Memluklular

Akkoyunlular

İlhanlılar

Safeviler

Timurlular

Açıklama:

Osmanlı-Safevî ilişkilerinde siyasî çıkar çatışması dinî mezhebî ihtilaf yüzünden daha da derinleşmiş, uzun bir savaş hali
döneminden sonra ancak 1555 Amasya Antlaşması ile barış yapılmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Osmanlı diplomasisi açısından İslam hukukunun kavramları ve ilkeleri önem taşıyordu. Buna göre ülkeler üç kategoride toplanmaktaydı. Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler aşağıdaki kategorilerin hangisinde bulunmaktadır?

Darü’l-harb

Darü’s-sulh

Darü’l-İslam

Darü’l-kurra

Darü’l-elhan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Osmanlının özellikle gayrimüslim topluluklara karşı uyguladığı ve "Kendine meylettirmek/gönül kazanmak" anlamına gelen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

İstimâlet

Eman

Müdârâ

Balyos

Fevaid

Açıklama:

İslâm dini temelde barışı esas almaktadır. Bu açıdan da gayrimüslimlerin kalplerinin kazanılması hayatî öneme sahiptir. Hz. Muhammed devrinden başlayarak bu yönde çalışılmıştır. Savaşılmayan gayrimüslim devletlerle iyi ilişkiler kurulması bütün Müslüman devletlerde gayet olağan bir durumdur. Bu da yukarıda açıklanan ilkelere uygundur. Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Osmanlı Devletinin yönetiminde olduğu gibi diplomatik ilişkilerde de padişah ve onun mutlak vekili olan en yetkili kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu Beylerbeyi

Rumeli Beylerbeyi

Veziriazam

Kazasker

Kadı

Açıklama:

Osmanlı Devletinin yönetiminde olduğu gibi diplomatik ilişkilerde de padişah ve
onun mutlak vekili olan Veziriazam en yetkili iki kişidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun’un dış ilişkiler bakımından rol ve işlevlerinden biri değildir?

Bir devletle siyasî ilişki kurulması Divan’da karara bağlanmaktaydı.

Divanda alınan “icazet-i hümayun” kararı ile hukukî anlamda tanıma gerçekleşmekteydi.

Yabancı elçilerin ülkede güvenlik içinde seyahat edebilmeleri için alınması gereken tedbirler Divan'da karara bağlanırdı.

Gelen elçilere, geldikleri ülkeye verilen önem ve değer doğrultusunda takınılacak tutum Divan tarafından belirlenirdi.

Tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkelerin haraç miktarı burada görüşülürdü.

Açıklama:

Divan-ı Hümayun’un dış ilişkiler bakımından rolü ve işlevi şu noktalarda toplanmaktadır:
• Bir devletle siyasî ilişki kurulması Divan’da karara bağlanmakta, oradan çıkan bir “icazet-i hümayun” ile hukukî anlamda tanıma gerçekleştirilmekteydi.
• Osmanlı ülkesine gelen yabancı elçilerin ülkede güvenlik içinde seyahat edebilmeleri için alınması gereken tedbirler burada görüşülüp karara bağlanırdı.
• Gelen elçilere, geldikleri ülkeye verilen önem ve değer doğrultusunda takınılacak tutum -bu çerçevede nasıl bir protokole tabi tutulacakları- Divan tarafından belirlenirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 45

İstanbul’da ilk daimî elçilik aşağıdakilerden hangisi tarafından kurulmuştur?

Lehistan

Venedik

Rusya

Fransa

Avusturya

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî elçilik fetihten bir yıl sonra Venedik tarafından kurulmuş, onu 1475’te Lehistan, 1497’de Rusya, 1525’te Fransa, 1528’de Avusturya, 1583’te İngiltere’nin açtığı elçilikler izlemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belge aşağıdakilerden hangisidir?

Temessük

Ahidname

Müste'min

Name-i hümayun

Müdârâ

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 47

Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Eman

Müdârâ

Balyos

İstimâlet

Temessük

Açıklama:

Balyos: Bailos, balyoz imlalarıyla da yazılan, genellikle Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine verilen addır. Zamanla diğer devlet temsilcileri için de konsolos karşılığında kullanılmıştır. Balyos, diplomatik görevinin yanında Osmanlı ülkesindeki Venedik vatandaşlarının her türlü işini yönetme, aralarındaki meselelerde yargılama yapma gibi hak ve yetkilere sahipti.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Taht mücadeleleri dolayısıyla Osmanlı'dan yardım isteyen ancak bu sırada yardım isteyen bey öldürülünce toprakları Osmanlı'ya kalan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Germiyanoğulları Beyliği

Candaroğulları Beyliği

Dulkadiroğulları Beyliği

Eşrefoğulları Beyliği

Karesi Beyliği

Açıklama:

Osmanlı siyaseti ve diplomasisi açısından Karesi Beyliği’nin ilhakı çok ilginç bir vakadır. Balıkesir ve Bergama çevresine hakim olan Karesi Beyliği’nde taht için mücadele eden kardeşlerden biri yardım isteyince bu fırsatı kaçırmayan Orhan Gazi ordusuyla Karesi topraklarına girdi. Fakat bu sırada yardım isteyen Karesi beyi öldürüldüğünden Karesi toprakları ele geçirildi (1345 civarı).

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Murad devrinde Karamanlı tehlikesinden çekinen Germiyan beyinin kızını I. Murad’ın oğlu Bayezid ile evlendirmesi karşılığında Osmanlıların Kütahya, Simav, Emet ve Tavşanlı’yı çeyiz olarak aldığı süreçte ulemadan bir kişinin Osmanlı'ya elçi olarak gönderildiği bilinmektedir. Bu isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kadı Mürsel

Mevlanâ Hamza

Şeyh Yahya

Mevlanâ Şemseddin

İshak Fakih

Açıklama:

I. Murad devrinde Karamanlı tehlikesinden çekinen Germiyan beyinin kızını I. Murad’ın oğlu Bayezid ile evlendirmesi karşılığında Osmanlıların Kütahya, Simav, Emet ve Tavşanlı’yı çeyiz olarak aldığı süreçte de yine ulemadan bir kişinin, İshak Fakihin ismi öne çıkar. Devrin kaynaklarına göre Germiyan beyi Süleyman Şah’ın kızı Devlet Hatun ile I. Murad’ın oğlu Bayezid’in evlenmesi için Osmanlılarla dünür olma isteğini Sultan I. Murad’a bildirmek üzere dönemin tanınmış ulemasından İshak Fakih görevlendirilir. Osmanlı sultanının huzuruna, bakımlı atlardan ve Denizli’nin ak alemli bezlerinden oluşan zengin hediyelerle çıkan İshak Fakih teklifini Sultan Murad kabul eder.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Hangi yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti fiilen Avrupa devletler sisteminin bir parçası haline gelmiştir?

XIII. yüzyıldan itibaren

XIV. yüzyıldan itibaren

XV. yüzyıldan itibaren

XVI. yüzyıldan itibaren

XVII. yüzyıldan itibaren

Açıklama:

XVI. yüzyılın ikinci çeyreğinden itibaren, Osmanlı Devleti fiilen Avrupa devletler sisteminin bir parçası haline gelmiş, Avrupalı devletler de, Osmanlı İmparatorluğu’nu kendi aralarındaki güç mücadelelerinde önemli bir aktör olarak görmeye başlamışlardır. Bunun temel sebepleri, Avrupa’da feodalizmin çöküşüyle beraber laik temellere dayalı millî monarşilerin ortaya çıkışı ve Protestanlığın ortaya çıkışıyla Hıristiyan dünyasının bir kez daha bölünmesidir. Böylece, Batı dünyasının genelinde Türklere ve Müslümanlara karşı ön yargılar devam etmekle birlikte, siyasî ve diplomatik arenada, Osmanlılara karşı salt dine dayalı bir Haçlı politikası izlenmesi konusunda farklı yaklaşımlar ortaya çıkmaya başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdaki tanımlardan hangisi "Darü'l-harb" kavramını açıklamaktadır?

Şeriatın hüküm sürdüğü İslam toprakları.

Tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler.

Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler.

Elçi kabullerinde sultanın mutlak hakimiyeti.

Devletlerarası ilişkilerin esası barıştır ama belirli şartlarda savaşa izin verilir.

Açıklama:

Osmanlı diplomasisi açısından İslam hukukunun kavramları ve ilkeleri temel önem taşıyordu. Buna göre ülkeler üç kategoride toplanmaktaydı: Darü'l-İslam yani şeriatın hüküm sürdüğü İslam toprakları, Darü'l-harb yani gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler ve Darü's-sulh yani tâbi devletler ve diğer haraç ödeyen ülkeler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevli aşağıdakilerden hangisidir ?

Nişancı

Seyfiye

Şeyhülislam

Vezir

Kalemiye

Açıklama:

Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevlinin Nişancı olduğu görülmektedir. Divan'daki yazışmaları yürüten kâtiplerin bağlı olduğu nişancı, kısmen dış politikanı belirlenmesinde, daha ağırlıklı olarak ise diplomasinin yürütülmesinde ön plana çıkmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

haraç

eman

müdârâ

ahde

küfr'ün

Açıklama:

İslam ülkesine gelen ve "harbî" olarak tanımlanan bütün gayrimüslim ülke tebaalarının cezalandırılması ve mallarının yağmalanması meşru idi. Söz konusu kişilerin ülkeye girebilmeleri, ikamet edebilmeleri ve her türlü faaliyette bulunabilmeleri için kendilerine "eman" verilmesi gerekmekteydi. Bu ise, bir izin beratı (ahidname) ile yapılmaktadır. "Eman" kelime anlamı "emin olmak, güvenmek" tir. Hukuki terim olarak, "İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi" anlamını taşır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

temessük

icazetnâme-i hümayun

gazâ-vat-nâme

name-i hümayun

ahidname

Açıklama:

Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara name-i hümayun denirdi. Osmanlı hükümdarlarını yabancı hükümdarlarla mektuplaşmaları dönemin diplomasisinin en önemli araçlarından birisidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Osmanlıların kuruluş devrinde en yoğun ilişkide bulunduğu devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Macaristan

Eflak

Boğdan

Avusturya

Bizans

Açıklama:

Osmanlıların kuruluş devrinde en yoğun ilişkide bulunduğu devlet Bizansdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

"Cülus" sözcüğünün anlamını aşağıdakilerden hangisi vermektedir?

Osmanlı Devleti'nde, bir padişahın ölümü ya da padişahlıktan çekilmesi üzerine yerine seçilen şehzadenin padişahlığının ilân edilmesi dolayısıyla yapılan tören.

Osmanlı devletinin yabancı hükümdarlara karşı yaptıkları savaşların başarı ile sonuçlanması.

Osmanlı Devletinin fiilen Avrupa devletler sisteminin bir parçası haline gelmesi.

Osmanlıların kuruluş dönemindeki fetih politikalarından gönül kazanma siyaseti.

Osmanlıların elçi kabullerinde sultanın mutlak hakimiyetini vurgulaması.

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nde, bir padişahın ölümü ya da padişahlıktan çekilmesi üzerine yerine seçilen şehzadenin padişahlığının ilân edilmesi dolayısıyla yapılan törene "cülus" denmekteydi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Çocuk bırakmadan vefat eden ve mülkünü Osmanlılara vasiyet ettiğinden II. Yakup'un ölümünden sonra ortadan kalkan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Karamanoğulları

Hamidoğulları

Germiyanlılar

Aydınoğlları

Saruhanlılar

Açıklama:

Çocuk bırakmadan vefat eden Germiyan Beyi II. Yakub mülkünü Osmanlılara vasiyet ettiğinden ölümünü müteakip bu beylik ortadan kalkmıştır (1428). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Karaman Beyliği'nin ilhakı Osmanlıları aşağıda verilen hangi beyliklerle doğrudan temasa getirdi ve çatışma içine soktu?

Dulkadiroğulları / Karesioğulları

Candaroğulları / Hamidoğulları

Memluklular / Akkoyunlular

Aydınoğulları / Menteşe

Karakoyunlular / Karamanoğulları

Açıklama:

Karaman Beyliği'nin ilhakı Osmanlıları Memluklular ve Akkoyunlularla doğrudan temasa getirdi ve sonuçta da çatışma içine soktu.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Osmanlıların genel olarak dostça ilişkiler içinde bulundukları Memlüklülerle araları, görünüşte, Fatih'in Dulkadir Beyliği'ni himaye altına almak istemesi ile bozulmuştur. Hicaz su yollarının tamiri meselesi bir başka anlaşmazlık kaynağı olmuştur. Memlüklüler bu iş için gelen Osmanlı ustalarını iyi karşılamamışlardır.Bütün bunların ardında yatan asıl sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Önemli ticaret yollarının himaye altına alınmak istenmesi.

İslam dünyasının liderliği mücadelesi.

Batılı güçlerin desteğini alma mücadelesi.

Balkanlarda Osmanlı egemenliğini zayıflatma girişimleri.

Anadolu'nun tümüne hâkim olama rekabeti.

Açıklama:

Osmanlıların genel olarak dostça ilişkiler içinde bulundukları Memluklularla araları, görünüşte, Fatih'in Dulkadir Beyliği'ni himaye altına almak istemesi ile bozulmuştur. Hicaz su yollarının tamiri meselesi bir başka anlaşmazlık kaynağı olmuştur. Memluklular bu iş için gelen Osmanlı ustalarını iyi karşılamamışlardır. Bütün bunlarınardında yatan asıl sebep İslam dünyasının liderliği mücadelesiydi. Memluklular Abbasi halifesini ve Kutsal şehirleri himayeleri altında bulunduruyor, Fatih ise İstanbul'un fethiyle birlikte kendisini İslam aleminin lideri olarak görüyordu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

İran ile Osmanlı Devleti arasında 1555 yılında gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir?

Gorigos Seferi

Segedin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Otlukbeli Savaşı

Amasya Antlaşması

Açıklama:

İranla yapılan uzun savaş döneminin sonlarında Osmanlı ordusu kışlamak üzere Amasya'ya çekilirken Şah'ın elçileri sürekli barış istemek için müracaat ediyordu. Zira Sultanın tehditlerinin ciddi olduğunu anlamışlardı. nihayet 1555 yılında iki devlet arasında ilk barış antlaşması olan Amasya Antlaşması yapıldı. Böylece iki devlet arasında yaklaşık kırk yıldır aralıklarla devam eden savaş dönemi sona erdei. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Osmanlıların özellikle gayrimüslim topluluklara, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurma manasında uyguladıkları “Kendine meylettirmek” anlamına gelen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Cihad-ı asgar

İstimâlet

Gazâvat-nâme

Mukabele bi’l-misl

Eman

Açıklama:

Osmanlılar ayrıca özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim manası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hâkimiyetini kurmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Osmanlı diplomasisinde Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevli kimdir?

Nişancı

Katipler

Şehzade

Şeyhulislam

Elçi

Açıklama:

Divan içinde diplomatik faaliyetlerin yürütülmesinden sorumlu en önemli görevlinin Nişancı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgeye ne ad verilir?

Temessükler

Name-i hümayun

Müdârâ

İstimalet

Ahidname

Açıklama:

Ahidname, hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgedir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

İstanbul fethini müteakip Türkiye’de Balyos ismiyle daimî elçi bulunduran yabancı devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Ceneviz

Milano

Venedik

Avusturya

Fransa

Açıklama:

İstanbul fethini müteakip Türkiye’de Balyos ismiyle daimî elçi bulunduran Venedik Cumhuriyeti diğer yabancı devletlere göre bu konuda daha önde gelmekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Papalık ve Avrupa devletleri tarafından Osmanlı Devleti’ne karşı siyasî bir koz olarak kullanılan vaka aşağıdakilerden hangisidir?

Fransızlarla Osmanlıların yakınlaşması

Şehzade Cem vakası

Şehzade Mustafa vakası

Kral Şişmanın idam edilmesi

Karesi Beyliği’nin ilhak vakası

Açıklama:

Papalık ve Avrupa devletleri tarafından Osmanlı Devleti’ne karşı siyasî bir koz olarak kullanılan şehzade Cem vakasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Osmanlılara Orta Avrupa’nın yolunun açılması nerenin fethiyle gerçekleşmiştir?

Macaristan

Bosna

Edirne

Belgrad

Arnavutluk

Açıklama:

Belgrad’ın fethiyle Osmanlılara Orta Avrupa’nın yolu açılmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin XV-XVI. yüzyıllarda bazı gayrimüslim devletlere gönderdiği elçilerin gönderilme maksatlarından değildir?

Barış Antlaşmasının nüshasını götürmek

Zafer haberini vermek

Hediye götürmek ve diğer çeşitli vesileler

Kız istemek, gelin getirmek vb

İşgal haberini vermek

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin XV-XVI. yüzyıllarda bazı gayrimüslim devletlere gönderdi-
ği elçilerin hangi ülkelere ve ne maksatla gönderildiği hakkındaki bilgiler:
* Barış Antlaşması
* Zafer haberi vermek
* Cülus haberi vermek
* Yabancı hükümdarların taç giyme törenleri
* Kız istemek, gelin getirmek vb.
* Hediye götürmek ve diğer çeşitli vesileler

Doğru Cevap: E

Soru 68

I. Murad devrinde Germiyan beyinin kızını I. Murad’ın oğlu Bayezid ile evlendirmesi karşılığında hangi seçenek Osmanlıların çeyiz olarak aldığı yerlerden değildir?

Kütahya

Eskişehir

Simav

Emet

Tavşanlı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 69

Hangi Padişah Memluk Devletini ortadan kaldırmıştır?

Fatih Sultan Mehmet

II.Beyazıd

I.Murad

I.Beyazıd

I.Selim

Açıklama:

I. Selim’in Mısır seferi sonunda ise Memluk Devleti ortadan kaldırılacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

1555 yılında ilk barış antlaşması olan Amasya Antlaşması hangi iki devlet arasında yapıldı?

Osmanlı-İran

Osmanlı-Mısır

Osmanlı-Memluklular

Karamanoğulları-Dulkadiroğulları

Osmanlı-Bizans

Açıklama:

1555 yılında Osmanlı ve İran arasında ilk barış antlaşması olan Amasya Antlaşması yapıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 71

“İslam ülkesine girmek veya islam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi” ne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Eman

İcazet

İzin

Müsade

Destur

Açıklama:

Eman, Kelime anlamı “emin olmak, güvenmek”tir. Hukukî terim olarak, “islam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi” anlamını taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgeye ne ad verilmektedir?

Ahidname

İmtiyazname

Kapütilasyon

kıdem belgesi

Padişah izni

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 73

Osmanlılar ile Karamanoğulları arasındaki savaş sonucunda imzalanan Sevgendnâme aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından kaleme alınmıştır?

Şeyh Yahya

Fuzuli

Şeyh Yakup

Mevlana

Baki

Açıklama:

Sultan II. Murad ile Karamanoğlu II. İbrahim Bey’i barıştırması girişimidir. Neticede iki hükümdar arasında, barış heyetinde bulunan Şeyh Yahya tarafından kaleme alınan Sevgendnâme (ahidnâme) ile barış yapıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Darü'l-Harb

Darü'l-islam

Darü’s-sulh

Darü'l-Gayrimülsim

Darü'l-iman

Açıklama:

Gayrimüslimlerin yönetimi altında bulunan ve cihada açık ülkeler Darü’l-harb adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Osmanlılar'ın gayriüslüm topluluklara karşı uyguladıkları, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurma kavramına ne ad verilmektedir?

istimalet

Darü's-saade

Bahrü'l Fevaid

Mani-yi Gaza

Emanname

Açıklama:

özellikle gayrimüslim topluluklara karşı istimâlet denilen bir ilkeyi de uyguladılar. “Kendine meylettirmek” anlamına gelen bu kelimenin terim mânası, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Eman isteyen kimseye ne ad verilir?

Müste'min

Müste'men

Balyos

Gayrimüslim

Elçi

Açıklama:

Kelime anlamı “emin olmak, güvenmek”tir. Hukukî terim olarak, “İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi” anlamını taşır. Eman isteyen
kimseye müste’min, eman verilene müste’men denir. Kelime Türkçede daha çok aman (“aman dilemek”) şeklinde kullanılmıştır. Yabancı ülke elçileri Osmanlı topraklarına girdikleri andan itibaren İslamî eman telakkisine göre misafir kabul edilir, can güvenlikleri, her türlü iaşe ve ibateleri devletçe karşılanırdı.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Venedik, Roma Elçiliğini kaç yılında kurmuştur?

1431

1432

1433

1434

1435

Açıklama:

Klasik dönemde elçilerin görevleri gittikleri yerlerde ülkelerini temsil değil, kendilerine verilen görevi yerine getirip geri dönmektir. Sürekli ve yerleşik elçilikler Batıda ortaya çıktı. Venedik 1431’de Roma elçiliğini kurmuştu.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Osmanlı 1503'te Venedik'e aşağıdaki isimlerden hangisini göndrmiştir?

Ali Bey

Ahmet Bey

Orhan Bey

Ömer Bey

Bekir Bey

Açıklama:

Venedik ile 1503’de imzalanan bir kapitülasyon antlaşması üzerine Venedik’e gönderilen Ali Bey için gönderilen Osmanlıca mektupta (itimatname) kendisi için “adamım, kulum” ifadesi, Venedik elçisi içinse “elçi” kelimesi kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

İstanbul'da ilk daimi elçilik hangi ülke tarafından açılmıştır?

Venedik

Rusya

İngiltere

Fransa

Avusturya

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî elçilik İstanbul'un fethinden bir yıl sonra Venedik tarafından kurulmuş, onu 1475’te Lehistan, 1497’de Rusya, 1525’te Fransa, 1528’de Avusturya ve 1583’te İngiltere’nin açtığı elçilikler izlemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

I) Zafer haberi vermek II) Hediye götürmek III) Barış yapmak yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devletinde elçinin görevleri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Osmanlı Devletinde elçilerin barış yapmak, zafer haberi vermek, cülus haberi vermek, yabancı hükümdarların taç giyme törenlerine katılmak, kız istemek, gelin getirmek, fetihname iletmek, ittifak kurmak gibi görevleri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Osmanlılar Müslüman beyliklerle savaşlarını hangi ilke ile meşrulaştırmışlardır?

Mani-yi gaza

Cihad

Cihad-ı ekber

Cihad-ı asgar

İstimalet

Açıklama:

Osmanlılar Müslüman beyliklerle savaşlarını mani-yi gaza ilkesi ile meşrulaştırmışlardır. Osmanlılar Müslüman devlet ve beyliklere karşı giriştikleri savaşları meşrulaştırmak için şeyhülislamlardan fetva almışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Osmanlılar tarafından özellikle gayrimüslim topluluklara karşı uygulanan, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurma kavramına ne ad verilmektedir?

Darü's Sulh

İstimalet

Mukabele bi'l-misl

Müdara

Eman

Açıklama:

Osmanlılar tarafından özellikle gayrimüslim topluluklara karşı uygulanan, insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurma kavramına istimalet adı verilmektedir. Osmanlılar daha küçük bir beylik iken komşu gayrimüslim topluluklarla, bilahare Bizans ve bazı Balkan devletleriyle zaman zaman bu yönde dostane ilişkiler kurmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı diplomatik ilişkilerinin unsurlarından biri değildir?

Padişah

Veziriazam

Yeniçeri Ocağı

Şeyhülislam

Divan-ı Hümayun

Açıklama:

Osmanlı Devletinin diplomatik ilişkilerinde padişah ve onun mutlak vekili olan Veziriazam en yetkili iki kişidir. Bununla birlikte savaş ve barış gibi konular Divan-ı Hümayun’da ele alınır ve ayrıca gerekli görülen hallerde, bilhassa Müslüman beylikler ve devletlerle savaş durumunda şeyhülislam fetvasına ihtiyaç duyulurdu.

Doğru Cevap: C

Soru 84

İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesine ne ad verilmektedir?

Ahidname

Müdara

İcazetname-i Hümayun

Eman

Name-i Hümayun

Açıklama:

İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesine eman adı verilmektedir. Yabancı ülke elçileri Osmanlı topraklar›na girdikleri andan itibaren İslamî eman telakkisine göre misafir kabul edilir, can güvenlikleri, her türlü iaşe ve ibateleri
devletçe karşılanırdı. Eman isteyen kimseye müste’min, eman verilene müste’men denirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 85

İstanbul'da ilk daimi elçilik hangi tarihte kurulmuştur?

1454

1475

1497

1525

1583

Açıklama:

İstanbul’da ilk daimî elçilik 1454 yılında Venedik tarafından kurulmuş, onu 1475’te Lehistan, 1497’de Rusya, 1525’te Fransa, 1528’de Avusturya, 1583’te İngiltere’nin açtığı elçilikler izlemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Osmanlı Devletinde hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak
üzere düzenlenen hukukî belgeye ne ad verilmektedir?

Emanname

Aman-ı şerif

İcazetname-i hümayun

Name-i hümayun

Ahidname

Açıklama:

Osmanlı Devletinde hükümdarların emriyle bazı devlet, zümre ve kişilere özel haklar tanınmak üzere düzenlenen hukukî belgeye ahidname denirdi. Ahidnameler yeni başa geçen hükümdarın selefi zamanındaki barışın yenilenmesi, bir savaş sonrası yapılan barış, ticarî imtiyazlar verilmesi gibi sebeplerle bahşedilirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Bizans ilk olarak hangi tarihte Osmanlılara haraç vermeye başlamış ve sonrasında iki devlet arasında bir haraçgüzarlık rejimi kurulmuştur?

1290

1320

1333

1389

1453

Açıklama:

Osmanlıların İznik şehrini 1331'de teslim almalarından iki yıl sonra yapılan bir antlaşma ile Bizans İmparatoru bu durumu kabullenerek elinde kalan yerler için Orhan Gazi’ye haraç vermeye razı olmuştur. Böylece Osmanlılar Bizans ile diplomatik bir ilişki tesis etmiş ve neticesinde zaman zaman kesintiye uğrasa da bir haraçgüzârlık rejimi kurmuşlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi I. Murad devrinde Germiyan beyinin kızını I.Murad’ın oğlu Bayezid ile evlendirilmesi karşılığında Osmanlıların çeyiz olarak aldığı topraklar arasında değildir?

Kütahya

Simav

Emet

Tavşanlı

Eskişehir

Açıklama:

Osmanlılar kuruluş ve geçiş dönemlerinde Müslüman beylik ve devletlerin yöneticisi hanedanlarla kız alıp verme şeklinde tezahür eden bir ilişkiyi zaman zaman gerçekleştirmişlerdir. I. Murad devrinde Karamanlı tehlikesinden çekinen Germiyan beyinin kızını I. Murad’ın oğlu Bayezid ile evlendirmesi karşılığında Osmanlılar, Kütahya, Simav, Emet ve Tavşanlı’yı çeyiz olarak topraklarına katmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Osmanlı ile Safevi Devleti arasındaki ilk barış antlaşması olan Amasya Antlaşması hangi olay sonrasında imzalanmıştır?

Şehzade Bayezid vakası

Memluk Devleti'nin yıkılması

Elkas Mirza olayı

Otlukbeli Savaşı

Karesi Beyliği topraklarının ilhakı

Açıklama:

İran şahının kardeşi Elkas Mirza’nın taht çekişmesi yüzünden Osmanlılara sığınması, aynı zamanda Özbeklerin Safevîlere karşı yardım istemesi üzerine Osmanlı-Safevî çatışması yeniden gündeme gelmiştir. Uzun savaş döneminin sonunda Şah’ın elçileri barış istemişler ve 1555 yılında iki devlet arasındaki ilk barış antlaşması olan Amasya Antlaşması imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Osmanlı Devleti nezdinde hangi ülke temsilcilerine Balyos adı verilmiştir?

Venedik

Rusya

Fransa

Lehistan

Avusturya

Açıklama:

Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine balyos adı verilmektedir. Bu kelime zamanla diğer devlet temsilcileri için de konsolos karşılığında kullanılmıştır. Balyos, diplomatik görevinin yanında Osmanlı ülkesindeki Venedik vatandaşlarının her türlü işini yönetme, aralarındaki meselelerde yargılama yapma gibi hak ve yetkilere sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

“Kendine meylettirmek” ve insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini
kurmak anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Gaza

Cihad

Ahde

Adalet

İstimalet

Açıklama:

İstimalet, “Kendine meylettirmek” ve insanların gönüllerini kazanarak kendi hakimiyetini kurmak anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Osmanlı Devletinin yönetiminde diplomatik ilişkilerde padişah dışında en yetkili ikinci kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Veziriazam

Vezir

Kazasker

Defterdar

Nişancı

Açıklama:

Osmanlı Devletinin yönetiminde diplomatik ilişkilerde de padişah ve
onun mutlak vekili olan Veziriazam en yetkili iki kişidir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Osmanlı Devletinde savaş ve barış ile ilgili konular nerede görüşülürdü?

Seyfiye

İlmiye

Divan-ı Hümayun

Kalemiye

Toplantı salonu

Açıklama:

Osmanlı Devletinde savaş ve barış ile ilgili konular Divan-ı Hümayun’da ele alınır ve ayrıca gerekli görülen hallerde, bilhassa Müslüman beylikler ve devletlerle savaş durumunda Şeyhülislam fetvasına ihtiyaç duyulurdu.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun’un dış ilişkiler bakımından işlevleri arasında değildir?

Bir devletle siyasî ilişki kurulması Divan-ı Hümayunda görüşülürdü

Osmanlı Devletine gelen elçilerle ilgili kararlar önce padişah ve veziriazam arasında alınır, sonra Divan-ı Hümayunda görüşülürdü

Divan-ı Hümayundan çıkan bir “icazet-i hümayun” ile hukukî anlamda tanıma gerçekleştirilmekteydi

Osmanlı ülkesine gelen yabancı elçilerin ülkede güvenlik içinde seyahat
edebilmeleri için alınması gereken tedbirler Divan-ı Hümayun'da görüşülüp karara bağlanırdı.

Gelen elçilere, geldikleri ülkeye verilen önem ve değer doğrultusunda takınılacak tutum Divan tarafından belirlenirdi

Açıklama:

Divan-ı Hümayun’un dış ilişkiler bakımından rolü ve işlevi şu noktalarda toplanmaktadır:
• Bir devletle siyasî ilişki kurulması Divan’da karara bağlanmakta, oradan çıkan
bir “icazet-i hümayun” ile hukukî anlamda tanıma gerçekleştirilmekteydi.
• Osmanlı ülkesine gelen yabancı elçilerin ülkede güvenlik içinde seyahat
edebilmeleri için alınması gereken tedbirler burada görüşülüp karara bağlanırdı.
• Gelen elçilere, geldikleri ülkeye verilen önem ve değer doğrultusunda takınılacak tutum -bu çerçevede nasıl bir protokole tabi tutulacakları- Divan tarafından belirlenirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Hristiyan ülkelerle yapılan barış antlaşmalarına ne ad verilirdi?

Eman

Cihad

İstimalet

Ahidname

Gaza

Açıklama:

Hristiyan ülkelerle yapılan barış antlaşmalarına ahidname denilmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Eman sözcüğünün hukuki terim olarak anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesi

Hristiyan ülkelerde yapılan barış antlaşmaları

Savaşın bitiminde yapılan mal dağılımı

Saldıran düşmanı uzaklaştırmak için kullanılan terim

Savaşılan ülkeyle müzakere yapmak

Açıklama:

Eman: İslam ülkesine girmek veya İslam ordusuna teslim olmak isteyen bir yabancıya verilen can ve mal güvencesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara ne ad verilir?

Müstemin

Name-i Hümayun

Temessük

Müdara

İstimalet

Açıklama:

Osmanlı hükümdarlarının yabancı hükümdarlara gönderdiği mektuplara name-i hümayun denirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıların kuruluş dönemindeki fetih politikalarının en temel ilkelerindendir?

Taktik

Hırs

Kurnazlık

Gönül kazanma

Af dileme

Açıklama:

Gönül kazanma (istimalet) ve müdara (dostça geçinme) Osmanlıların kuruluş dönemindeki fetih politikalarının en temel iki ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine ne ad verilir?

İstimalet

Müdara

Temessük

Müstemin

Balyos

Açıklama:

Balyos: Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Amasya Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?

1553

1554

1555

1556

1557

Açıklama:

Amasya Antlaşması 1555'te yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlıların kuruluş dönemi fetih politikalarının temel ilkelerinden olan müdaranın uygulandığı devletlerden biridir?

Bizans

Eflak

Karesi Beyliği

Safeviler

Memluklular

Açıklama:

Osmanlılar kuruluş aşamasında İslâm hukukunun temel ilkelerini esas almakla birlikte çevrelerindeki Bizans tekfurlarıyla çoğunlukla dostluk ilişkileri içinde olmuş bazen de çatışmaya girerek etki alanlarını genişletmişlerdir. Burada kullanılan temel kavram müdârâ’dır. Kelime anlamı, görünüşte de olsa dostça geçinmektir. Gerek müdârâ gerekse Balkan ülkelerine karşı güdülen istimalet (gönül kazanma) siyasetleri Osmanlıların kuruluş dönemindeki fetih politikalarının en temel ilkeleri olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Balyos

Konsolos

Müste’min

Müste’men

Eman

Açıklama:

Venedik Cumhuriyeti’nin Osmanlı Devleti nezdindeki daimî temsilcilerine Balyos adı verilmektedir. Balyos, diplomatik görevinin yanında Osmanlı ülkesindeki Venedik vatandaşlarının her türlü işini yönetme, aralarındaki meselelerde yargılama yapma gibi hak ve yetkilere sahiptir. İstanbul fethini müteakip Türkiye’de balyos ismiyle daimî elçi bulunduran Venedik Cumhuriyeti diğer yabancı devletlere göre bu konuda daha önde gelmekteydi.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Osmanlıların fetih politikaları ne zaman sona ermeye başlamıştır?

1510

1520

1530

1540

1550

Açıklama:

XVI. yüzyılın ikinci yarısı bir bakıma Osmanlıların fetih politikalarının sona erdiğini gösteren önemli değişikliklere de tanıklık etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Zitvatorok Antlaşması’yla artık yeni şartların ortaya çıktığının ilk işaretleri verilmişti. Meşhur tarihçi Hammer’den başlayarak, Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen Antlaşma, bazı açılardan önem taşımaktadır. Bu bağlamda aşağıda verilenlerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Antlaşma tarafsız bir yer olan Macaristan’da imzalanmıştır.

Habsburglarla Osmanlıların eşitliği ve denkliği kabul edilmiştir.

Osmanlıların şartlarını bildirmek üzere bu defa müzakere için yetkilendirilen bir heyet gönderilmiştir.

Osmanlı padişahları Avusturya İmparatoru’nun “kayzer/ çasar” unvanını kullanmasını ilk defa kabul etmişlerdi.

Osmanlı İmparatorluğu’yla diğer ülkeler arasındaki daha önceki antlaşmalar ya kısa süreliydi. Buna mukabil, Zitvatorok Antlaşması 10 yıl gibi uzun bir süre için imzalanmıştır.

Açıklama:

Buna mukabil, Zitvatorok Antlaşması 20 yıl gibi uzun bir süre için imzalanmıştır. Dolayısıyla, Osmanlıların Hıristiyan güçlere ihsan ettiği “geçici” bir ateşkes değil, bir barış antlaşması niteliği taşır. Ayrıca, antlaşma gerçekte 20 yıl değil yaklaşık 60 yıl yürürlükte kalmıştır. Bu ise Osmanlı dış politikasında dikkate değer bir değişimin ortaya çıktığını göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda kurumsal alanda meydana gelen önemli değişikliklerden biridir?

Devlet işleri Paşakapısı’nda halledilmeye başlanmıştır

Yabancı elçilerin kendi binalarına taşınmalarına izin verilmiştir

Teşrifat işleri, ilk defa çok açık bir biçimde kurallara bağlanmıştır

Osmanlılar da değişik ülkelere ad hoc elçilik heyetleri göndermiştir

Avrupa devletleri ikamet elçilikleri açmışlar ve ad hoc elçilik heyetleri göndermişlerdir

Açıklama:

XVII. yüzyılda kurumsal alandaki önemli bir değişiklik ise yüzyıl ortalarından itibaren devlet işlerinin Paşakapısı’nda halledilmeye başlanması, diplomatik ilişkiler dahil yönetim ve danışma açısından en önemli organ olan Divan-ı Hümayun’un bu önemini yitirmesidir. Yabancı elçilerin kendi binalarına taşınmalarına izin verilmesi, o devirde Avrupa’da da benimsenen “elçilik hakkı”, “elçilik binalarının dokunulmazlığı” gibi ilkelerin Osmanlı yöneticileri tarafından da benimsendiğini göstermesi açısından önemlidir. “Kanun-ı Elçiyan” olarak da adlandırılan 1657 tarihli Tevkii Abdurrahman Paşa Kanunnamesi’nde yabancı elçilere uygulanacak protokol ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Daha önce teamüller çerçevesinde yürütülen teşrifat işleri, ilk defa çok açık bir biçimde kurallara bağlanır. Osmanlıların nispî barışçı siyasetlerinin yanında Avrupa devletlerinin açtıkları ikamet elçilikleri ve gönderdikleri ad hoc elçilik heyetleri diplomatik faaliyetleri yoğunlaştırdı. Osmanlılar da değişik ülkelere ad hoc elçilik heyetleri göndermekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Diplomatik ilişkiler dahil yönetim ve danışma açısından en önemli organ olan Divan-ı Hümayun önemini yitirmiş ve bu gelişmeye paralel olarak Sadrazamların ve Paşakapısı’ndaki görevlilerin diplomasideki ağırlıkları da artmıştır. Reisülküttablar name yazma işinde daha faal hale gelmişler ve daha sonrasında Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek görevini üstlenmişler ve böylece dış politikadaki önemleri artmıştır. Reisülküttapların dış politikadaki önemleri hangi yüzyılda artmıştır?

XVI

XVII

XVIII

XIX

Açıklama:

XVII. yüzyılda kurumsal alandaki önemli bir değişiklik ise yüzyıl ortalarından itibaren devlet işlerinin Paşakapısı’nda halledilmeye başlanması, diplomatik ilişkiler dahil yönetim ve danışma açısından en önemli organ olan Divan-ı Hümayun’un bu önemini yitirmesidir. Bu gelişmeye paralel olarak Sadrazamların ve Paşakapısı’ndaki görevlilerin diplomasideki ağırlıkları da arttı. XVII. yüzyılda nişancı ferman yazma işinden giderek uzaklaşır, reisülküttablar name yazma işinde daha faal hale gelir. XVII. yüzyılda reisülküttabın diplomasi alanındaki başlıca görevleri dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması, gelen namelerin tercüme ettirilmesi, yol emri, izin, berat vb.nin tanziminin yanında; kendisine bağlı kalemde saklanan ahidnâmelere ihtiyaç duyuldukça bunlarla ilgili sorulara cevap vermek, bunlar hakkında ilgililere bilgi vermektir. XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ise reisülküttablar Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek görevini üstlenir ve böylece dış politikadaki önemleri artar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

1590’da Osmanlılarla Şah Abbas arasında imzalanan antlaşmanın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Vasvar

Karlofça

Zitvatorok

Kasr-ı Şirin

Ferhad Paşa (İstanbul)

Açıklama:

1590’da Osmanlılarla Şah Abbas arasında imzalanan antlaşmanın adı Ferhad Paşa (İstanbul) Antlaşması’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Osmanlılarla İranlılar arasında imzalanan Serav Antlaşması kaç tarihinde imzalanmıştır?

1616

1618

1620

1622

1624

Açıklama:

Osmanlı kuvvetlerinin Serav ovasında Azerbaycan Valisi Karçakay Han tarafından mağlup edilmesine rağmen Halil Paşa emrindeki ordunun Erdebil istikametinde yürüyüşe geçmesi üzerine Şahın elçisi barış talebiyle geldi ve neticede 1612 Antlaşması temelinde imzalanan bir barış antlaşması ile savaş sona erdi (Serav Antlaşması, 1618).

Doğru Cevap: B

Soru 7

Osmanlılarla İranlılar arasında imzalanan Serav Antlaşması’na göre aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Ahıska Osmanlılarda kalacak

Kanunî zamanındaki sınır esas olacak

İranlılar ilk üç halife ile Hz. Ayşe’ye sebb ü şetm etmeyecek

Bağdat eyaletinin Derne ve Dertenk sancakları İran’a bırakılacak

Her yıl, daha önceki miktarın yarısı olan iki yüz yük ipek vs. kıymetli kumaşı haraç olarak gönderecekler

Açıklama:

Her yıl, daha önceki miktarın yarısı olan yüz yük ipek vs. kıymetli kumaşı haraç olarak göndereceklerdi.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Osmanlılar ile Venedikliler arasında XVII. yüzyılın ilk yarısında 1645'te başlayan Girit Savaşı ne zaman sona ermiştir?

1663

1665

1667

1669

1671

Açıklama:

Osmanlılar ile Venedikliler arasında meydana gelen Girit Savaşı XVII. yüzyılın ilk yarısında, 1645’de başlamıştır 1669 da sona ermiştir

Doğru Cevap: D

Soru 9

Askerler şehri terk edecek

Üç palanka Venedik’te kalacak

Halk gidip gitmemekte serbest olacak

Galata’daki Venedik balyosu orada oturacak

Venedikliler diğer iskelelerde balyos bulunduramayacak

Açıklama:

Venediklilerin teslim olmayı kabul edeceklerini bildirmeleri üzerine 6 gün süren müzakerelerden sonra 5 Eylül 1669’da imzalanan on sekiz maddelik bir antlaşma ile Girit’in fethi tamamlanmış oldu. Antlaşmaya göre Kandiye kalesi bütün top ve cephanesi ile teslim edilecek; askerler şehri terk edecek, halk gidip gitmemekte serbest olacak; üç palanka Venedik’te kalacak; Galata’daki Venedik balyosu orada oturacak, Venedikliler diğer iskelelerde balyos bulundurabilecek, Venedikliler Akdeniz’deki Osmanlı adalarına saldırmayacaktı.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Osmanlıların XVI. yüzyıldaki tavrı askerî gücünden kaynaklanmaktaydı. Bu dönemde darülharp ile daimî savaş hali Osmanlı Devleti’nin varlık sebebiydi. Osmanlıların bu üstün pozisyonları 1697 Zenta yenilgisiyle hemen tamamen tersine çevrildi. Uzun savaşta yıpranan Osmanlılar için savaşın yeniden başlaması daha büyük bir felakete ve ağır barış şartlarının dikte edilmesine yol açabileceğinden Osmanlı sarayı, zayıf bir pozisyondan barış görüşmelerine başlamayı kabul etmek durumunda kaldı." Karlofça Antlaşmasının Avusturya ile ilgili kısmı ele alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?

Belgrad Osmanlılarda kaldı

Mora ve Dalmaçya Avusturya’da bırakıldı

Çete faaliyetleri karşılıklı olarak yasaklandı

Osmanlı topraklarında yaşayan Katoliklere din özgürlüğü tanındı

Osmanlılar, Temeşvar hariç Erdel ve Macaristan’daki Habsburg egemenliğini kabul ettiler.

Açıklama:

Antlaşmanın Avusturya ile ilgili kısmı yirmi maddelik olup Osmanlılar, Temeşvar hariç Erdel ve Macaristan’daki Habsburg egemenliğini kabul ettiler. Belgrad Osmanlılarda kaldı. Antlaşmada sınırların belirlenmesi dışında, çete faaliyetlerinin karşılıklı olarak yasaklanması, Osmanlı topraklarında yaşayan Katoliklerin din özgürlüğü, kiliselerin tamirine izin verilmesi, her iki ülke tüccarlarının karşılıklı olarak serbestçe ticaret yapmaları, savaş esirlerinin makul fidyelerle serbest bırakılması, iki devlet arasında elçilerin teatisi, uygulamada çıkacak anlaşmazlıkların komisyonlar marifetiyle çözümü gibi hususlar da yer almıştır. Venedik’le ilgili kısım 16 maddelik olup Mora ve Dalmaçya Venedik’e bırakıldı. Sınırlarda yeni kale yapılmaması ve savaş öncesinde yapılmış ticarî ahidnâmelerin yine geçerli olması gibi hususlar da antlaşmada yer aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Zitvatorok Antlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nin mutlak üstünlüğünü simgeleyen bir antlaşmadır.

Avusturya İmparatoru için "Nemçe Kralı" unvanı kabul edilmiştir.

Antlaşma kısa süreliğine imzalanmıştır ve ateşkes hükmündedir.

Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma olarak nitelenmektedir.

Antlaşma İstanbul'da imzalanmıştır.

Açıklama:

Zitvatorok Antlaşması 20 yıl gibi uzun bir süre için tarafsız bir yer olan Macaristan’da imzalanmıştır. Habsburglarla Osmanlıların eşitliği ve denkliği kabul edilmiştir. Nitekim Osmanlı padişahları Zitvatorok Antlaşması’yla Avusturya İmparatoru’nun “kayzer/ çasar” unvanını kullanmasını ilk defa kabul etmişlerdi. Meşhur tarihçi Hammer’den başlayarak, Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenmiştir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

17. YY'da elçilere ikamet izni verilmesi aşağıdakilerin hangisinin göstergesidir?

Osmanlı'nın zayıfladığının.

Yabancı devletlerin Osmanlı'nın iç işlerine karıştığının.

Avrupa'da ortaya çıkan diplomatik teamüllerin benimsendiğinin.

Osmanlı'nın Avrupa'nın bir parçası olduğunun.

Osmanlı'da modern bir diplomasi sisteminin bulunduğunun.

Açıklama:

Avrupa’da ortaya çıkan diplomatik kurallar ve teamüllerin benimsenmeye başlanmasıyla yabancı elçilerin ikametiyle ilgili yeni düzenlemeler yapılmıştır. Daha önce yabancı elçiler Elçi Hanında ikamet ederken 1646 yılından itibaren Galata’ya yerleşmelerine ve burada elçilik binaları yapmalarına izin verilmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Bağdat'ın tekrar Osmanlı yönetimine girmesi hangi padişah döneminde olmuştur?

IV. Murad

Kanuni Sultan Süleyman

Genç Osman

Sultan İbrahim

I. Mustafa

Açıklama:

IV. Murad Bağdat seferine çıkmıştır. Sefer hazırlıkları döneminde İran Şahı Maksud Hanı elçi göndermiş, ancak sefere karar verildiği için elçiye cevap verilmeyerek Davud Paşa sarayına kapatılmıştı. 1638 yılı Ekim ayındaki bu kuşatma sırasında veziriâzam Tayyar Mehmed Paşa şehit düşmüş ve yerine Kara Mustafa Paşa getirilmiştir. Kuşatmanın şiddetine dayanamayan Safevî komutan kaleyi teslim etmek zorunda kalmış ve Bağdat yeniden Osmanlı yönetimine girmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

17. YY'da İngiltere elçilerinin Osmanlı'da bulunmalarının birincil nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Askeri ittifaklar yapmak.

Ekonomik çıkarları korumak.

Misyonerlik faaliyetleri.

İngiliz kültürünü yaymak.

Osmanlıdaki azınlıkların koruyuculuğunu yapmak.

Açıklama:

William Harborne’un başkanlığında Kraliçe Elizabeth’in gönderdiği heyetle yapılan görüşmelerden sonra İngilizlere serbest ticaret hakkı verilmesiyle başlayan Osmanlı-İngiliz ilişkileri XVII. yüzyıl boyunca dostane bir şekilde gelişti ve Karlofça sürecinde barışa aracılık etmeleriyle zirveye çıktı. Harborne İstanbul’da ilk İngiliz elçisi olmuş, İngiliz elçileri Osmanlılara siyasî alanda moral desteği vermekle birlikte esas itibariyle ülkelerinin ticarî çıkarları doğrultusunda çalışmışlardır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdaki hükümlerden hangisi Bucaş Antlaşması içerisinde bulunmaz?

Lehistan’ın Osmanlılara yıllık olarak 20 bin altın ödeyecek.

Podolya Osmanlılara terk edilecek.

Ukrayna Osmanlı himayesindeki Kazaklara verilecek.

Osmanlı valileri ve bağlı beylikleri Lehistan’a tecavüzde bulunmayacak.

Osmanlılar Lehistanla savaşan Avrupa devletlerinin yanında yer almayacak.

Açıklama:

Müzakereler sonucu yapılan dört maddelik Bucaş Antlaşması’na göre, Lehistan’ın Osmanlılara yıllık pişkeş olarak 20 bin altın ödeyecek, Podolya Osmanlılara terk edilecek, Ukrayna Osmanlı himayesindeki Kazaklara verilecek, Osmanlı valileri ve bağlı beylikleri Lehistan’a tecavüzde bulunmayacak, Lehistan Osmanlılarla savaşan Avrupa devletlerinin yanında yer almayacaktı. İttifak yasağı Osmanlılara değil Lehistan'a yönelik bir şarttı. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Kanuni Sultan Süleyman döneminden sonra terk edilen sultanın ordunun başında sefere çıkma geleceğini yeniden canlandıran padişah kimdir?

III. Murat

III. Mehmet

II. Selim

I. Ahmet

I. Mustafa

Açıklama:

Sultan III. Mehmed (1595-1603), yakınlarının teşviki ve yeniçerilerin ısrarıyla, büyük dedesi Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra terk edilen bir geleneği, Sultanın ordunun başında sefere gitmesi geleneğini yeniden canlandırarak durumu düzeltmeye çalıştı ve 1596’da Macaristan’ın kuzeydoğusundaki Eğri kalesini aldı ve ardından da Haçova’da Habsburg ordusunu büyük bir bozguna uğrattı (24-26 Ekim).

Doğru Cevap: B

Soru 17

Meşhur tarihçi Hammer’den başlayarak, Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Karlofça Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Ferhad Paşa Antlaşması

Açıklama:

Meşhur tarihçi Hammer’den başlayarak, Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen Antlaşma, Zitvatorok Antlaşmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Osmanlıların Habsburglara karşı üstünlük iddialarının sona ermesi hangi antlaşma ile ortaya konmuştur?

İstanbul Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Açıklama:

XVI. yüzyılda Osmanlıların İslâm dünyasındaki konumu, Şiî Safevîlere karşı siyasetleri ve Haremeyn’i denetimleri altına almaları dikkate alındığında bu yönün daha da belirgin hale gelmesi olağandı. Bununla birlikte İslâm dinini yayma ve cihad siyaseti açısından XVI. yüzyıl sonlarında gelinen nokta, diplomatik ilişkilerin teorik yönünde de bazı tadilata yol açabilecektir. Özellikle Zitvatorok Antlaşması’yla Osmanlıların Habsburglara karşı üstünlük iddialarının sona ermesi önemli bir gelişmedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Venedik ile Osmanlı Devleti arasındaki diplomatik ilişkilerin azalmasının sebepleri arasında yer almaz?

Girit Savaşı.

Venedik'in Akdenizde azalan ekonomik gücü.

Venedik'in azalan askeri gücü.

Osmanlı Devleti'nin ağırlığını doğu fetihlerine vermesi.

Osmanlı Devleti içerisinde Venedik'in ekonomik ağırlığının azalması.

Açıklama:

Girit Savaşıyla birlikte Venedik’le yapılan yoğun diplomatik misyon dönemi kapanacaktır. Gerçi savaş diplomatik ilişkilerin tam anlamıyla durmasına yol açmamış, barış önerileri için Osmanlı görevlileri Venedik’e gitmiştir. Bununla birlikte, artık Venedik’in Akdeniz ticaretinde azalan ağırlığı da dikkate alınarak ilişkiler azaltılmıştır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan Kutsal İttifak'a en geç katılan devlettir?

Avusturya

Lehistan

Venedik

Malta

Rusya

Açıklama:

1684’te Avusturya, Lehistan, Malta ve Venedik’le kutsal ittifak yaptı ve Osmanlılar dört cephede savaşmak zorunda kaldı. Venedik Dalmaçya kıyıları ve Bosna’ya, Avusturya Budin’e, Lehistan Kamaniçe’ye saldırdı. Venedik ve Lehistan’a karşı direnildiyse de Avusturya’nın 1686’da Budin’i ele geçirmesi engellenemedi. Daha sonra Venedik Mora’yı, Avusturya Belgrad’a kadar Macar topraklarını ele geçirdi. Kutsal İttifaka 1686’da katılan Rusya Azak’a saldırdı. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Osmanlı Devleti Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile büyük toprak kayıplarını tanımak zorunda kalmıştır?

Zitvatorok Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Açıklama:

Osmanlılar ilk kez, barış görüşmelerinde büyük toprak kayıplarını tanımak durumundaydı. 26 Ocak 1699 günü imzalanan Karlofça Antlaşması ile Banat ve Temeşvar hariç, bütün Macaristan ve Erdel Prensliği Avusturya'ya, Ukrayna ve Podolya Lehistan'a, Mora ve Dalmaçya kıyıları Venediklilere bırakıldı. Ruslar ayrıca ele geçirdikleri Azak Kalesi'nin dışında, ele geçirmeyi düşündükleri Kerç Kalesi'ni de istediklerinden, Karlofça'da Ruslar ile bir barış antlaşması imzalanamadı. Ancak Ruslarla da iki yıllık bir ateşkes üzerinde mutabakata varıldı. Barış antlaşması, ertesi yılimzalandı. Ayrıca barışın süresi 25 yıl olarak belirlenirken, antlaşmanın garantör devleti de Avusturya olmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'ni Viyana kuşatmasına iten sebepler arasında değildir?

Osmanlı Devleti'nin kazandığı askeri başarılar.

Orta Macar Krallığı'nın teşvikleri.

Kara Mustafa Paşa'nın zaferle üne kavuşmak istemesi.

Avusturya İmparatorluğu'nun Fransa ile savaşta olması.

IV. Mehmed'in savaş yanlısı tutumu.

Açıklama:

Fransa ile uğraşmakta olan İmparator Leopold Osmanlılarla savaş istemiyor ve Vasvar Antlaşması’nın yenilenmesine çalışıyordu. Esasen Sultan IV. Mehmed Habsburglara karşı büyük bir savaşa girilmesine pek taraftar gözükmüyordu. Kırım Hanı Murad Giray da müteredditti. Ancak, büyük bir zafer kazanarak üne ulaşmak isteyen Kara Mustafa Paşa barış girişimlerini birtakım şartlar (savaş hazırlıkları için yapılan masrafların karşılanması, Raab (Yanıkkale)’ın teslimi ve mezhep hürriyeti) ileri sürerek ve sınır boylarından sahte şikayetnameler getirterek engelliyordu. Doğru Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Zitvatorok Antlaşması'ndan sonra Osmanlı-Avusturya ilişkilerini boza gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Erdel’de ortaya çıkan bağımsızlık hareketleri.

Viyana Kuşatması

Girit savaşı

Dinyeper'in batısındaki Kazakların Osmanlı himayesine girmeleri

Osmanlı-Lehistan savaşları

Açıklama:

Osmanlılar Zitvatorok’tan sonra Habsburglarla barışı uzun yıllar sürdürdüler. Erdel’de II. Rakozci önderliğinde bağımsızlık eğilimleri ortaya çıkmıştı. Bu sırada Osmanlıların en çok önem verdiği mesele Girit savaşı idi ve bu defa Venedik’e karşı Bosna tarafından bir kara harekatı tasarlanıyordu. Ancak, Avusturyalıların Erdel işlerini bahane ederek giriştikleri bazı hareketler üzerine bu harekattan vazgeçilip Avusturya’ya sefer açıldı. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

XVI. yüzyılın ikinci yarısı bir bakıma Osmanlıların fetih politikalarının sona erdiğini gösteren önemli değişikliklere de tanıklık etmiştir. Orta Avrupa’da Habsburglar, doğuda Safevîler Osmanlıların bu yönlerdeki yayılmasına büyük ölçüde set çekerken, Kıbrıs’ın ................ Tunus’un da İspanya’dan alınması dışında Akdeniz’deki faaliyet de duraklamıştı.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Venedik’ten

Ceneviz'den

Fransa'dan

Yunanistan'dan

İspanya'dan

Açıklama:

İlgili kitabın 81. sayfasındaki bilgilere göre Kıbrıs Venedik’ten alınmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Venedik’e yardım maksadıyla oluşturulan Haçlı donanması Kıbrıs'ın Osmanlılar tarafından fethini engellemek için gecikti ama 1571’de Osmanlı donanmasını büyük bir bozguna uğrattı (İnebahtı Savaşı). Bundan kısa bir süre sonra yeniden oluşturulan Osmanlı deniz gücü Tunus’u fethetti. Tunus hangi yılda fethedildi?

1571

1569

1574

1566

1575

Açıklama:

İlgili kitabın 81. sayfasındaki sayfasındaki bilgilere göre doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen Antlaşma hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

Edirne-Segedin Antlaşması

Bucaş Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Açıklama:

Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen Antlaşma Zitvatorok Antlaşmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

“Daima muzaffer olan padişah tarafından daima mağlup olan Viyana dinsizine lutfen ihsan olunan” diye yazılan sözlerle Osmanlılar aşağıdakilerden hangisine hitap etmiştir?

Almanya

Macaristan

Rusya

Sırbistan

Avusturya

Açıklama:

Osmanlı padişahları Zitvatorok Antlaşması’yla Avusturya İmparatoru’nun “kayzer/ çasar” unvanını kullanmasını ilk defa kabul etmişlerdi. Oysa, Osmanlılar, o tarihe kadar Avusturya İmparatoru için sadece “Nemçe Kralı” unvanını kabul etmekte ve resmî yazışmalarda da bu unvanı kullanmaktaydılar. Halbuki XVI. yüzyılda Avusturya ile yapılan ve sekiz yılda bir uzatılan antlaşmada dahi “daima muzaffer olan padişah tarafından daima mağlup olan Viyana dinsizine lutfen ihsan olunan” tarzında ifadeler yer alırdı.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Zitvatorok Antlaşması'nın geçerlilik süresi ne kadardı?

Avusturya ateşkesi ihlal edene kadar

Osmanlı ateşkesi ihlal edene kadar

20 yıllık süre ile

60 yıllık süre ile

40 yıllık süre ile

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’yla diğer ülkeler arasındaki daha önceki antlaşmalar ya kısa süreliydi ya da, Osmanlı’nın üstünlüğünü gösterir biçimde, “karşı taraf ateşkesi ihlal edene kadar” hükmü yer almaktaydı. Buna mukabil, Zitvatorok Antlaşması 20 yıl gibi uzun bir süre için imzalanmıştır. Dolayısıyla, Osmanlıların Hıristiyan güçlere ihsan ettiği “geçici” bir ateşkes değil, bir barış antlaşması niteliği taşır. Ayrıca, antlaşma gerçekte 20 yıl değil yaklaşık 60 yıl yürürlükte kalmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Osmanlı Devleti'nde yabancı elçiler daha önceleri Elçi Hanında otururken daha sonraları 1646 yılından itibaren nereye yerleşip elçilik yapmalarına izin verildi?

Bakırköy

Galata

Üsküdar

Kadıköy

Büyük Ada

Açıklama:

17. yüzyılda Osmanlı'da yabancı elçilerin ikametiyle ilgili yeni düzenlemeler yapılmış, daha önce yabancı elçiler Elçi Hanında ikamet ederken 1646 yılından itibaren Galata’ya yerleşmelerine ve burada elçilik binaları yapmalarına izin verilmiştir. XVII. yüzyıl ortalarında pek çok elçilik Pera’ya (Beyoğlu) taşındı.

Doğru Cevap: B

Soru 30

XVII. yüzyılda bazı diplomatik ilişkiler yaşandı. Mesela Fransa elçisinin engelleme çabalarına rağmen Osmanlılar dostane ilişki kurmak üzere Ahmed Ağa’yı bir Avrupa ülkesine elçi olarak gönderdiler. Bahsedilen Ahmed Ağa hangi ülkeye gönderildi?

İtalya

İngiltere

İspanya

Almanya

Hollanda

Açıklama:

XVII. yüzyılda önceki önemini kaybeden İspanya ve Portekiz ile de bazı diplomatik ilişkiler yaşandı. Mesela Fransa elçisinin engelleme çabalarına rağmen Osmanlılar İspanya ile dostane ilişki kurmak üzere Ahmed Ağa’yı Madrid’e gönderdi. İspanya kralı da bir memur gönderip bazı taleplerde bulunduysa da Osmanlı Devleti buna sadece dostluktan bahseden bir name ile cevap verdi (1650).

Doğru Cevap: C

Soru 31

6 gün süren müzakerelerden sonra 5 Eylül 1669’da imzalanan on sekiz maddelik bir antlaşma ile Girit’in fethi Osmanlılarca tamamlanmıştır. Osmanlı Girit'i hangi devletten almıştır?

İspanya

Portekiz

Hollanda

Ceneviz

Venedik

Açıklama:

Osmanlılar Girit'i Venedik'ten almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Karlofça antlaşmasına giden süreçte Osmanlı ve galip devletler arasında barış görüşmeleri için 27 Ocak 1698'de bir protokol imzalanmıştır. Bu protokolün adı nedir?

Edirne Protokolü

İstanbul Protokolü

Zenta Protokolü

Viyana Protokolü

Belgrad Protokolü

Açıklama:

Karlofça için resmî görüşmeler 13 Kasım 1698’de İngiliz elçisi Paget’nin nutkuyla başladı. Avusturya heyetinin yanında Lehistan, Venedik ve Rusya temsilcilerinin katıldığı müzakerelerde Rus elçisi Türk taleplerini kabul etmek konusunda yetkisi olmadığını belirttiğinden Rusya ile ateşkes antlaşması yapılır, akabinde diğer devletlerle 26 Ocak 1699’da muahede imzalanır. Rusya ile bilahare İstanbul’da yapılan görüşmeler sonucunda antlaşma imzalanır (15 Temmuz 1700). Bu süreçte, resmî görüşmeler öncesinde, barışın hangi esaslar dahilinde yapılacağının protokole bağlanması (Edirne Protokolü, 27 Ocak 1698), barış müzakerelerinin yapılacağı Karlofça’ya gelindiğinde görüşme çadırını kimin kuracağı, çadırın kapıları vb. dahil protokol tartışmaları da epeyce zaman almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Uyvar kuşatması sırasında Uyvar kalesinde bulunanlar, eman bayrağını çekmiş, kaleden gönderilen heyet mal ve can güvenlikleri garanti edilmesi, mallarını nakle izin verilmesi, kaleyi savunanların gereken gayreti gösterdiğine dair İmparatora gösterecekleri bir mektubun verilmesi, kendilerine yeterli zahire verilmesi, kaleden bayrak açıp trampet çalarak çıkmaları şartlarını öne sürmüştü. Buna karşılık Fazıl Ahmet Paşa ne demiş nasıl hareket etmiştir?

Sinirlenmiş ve bunu diyenleri idam ettirmiştir.

Bu talepleri kabul etmemiş ve karşısındakileri esir almıştır.

Ne yapması gerektiğini padişaha sormuştur.

Utanmazsanız böyle yapmaya devam edin, borularınızı çalın, bayraklarınızı açın demiştir.

Sinirlenerek kaleye top atışı yaptırmıştır.

Açıklama:

1663 Uyvar kuşatması esnasında Uyvar kalesinde bulunanlar, eman bayrağını çekmiş, kaleden gönderilen heyet mal ve can güvenlikleri garanti edilmesi, mallarını nakle izin verilmesi, kaleyi savunanların gereken gayreti gösterdiğine dair İmparatora gösterecekleri bir mektubun verilmesi, kendilerine yeterli zahire verilmesi, kaleden bayrak açıp trampet çalarak çıkmaları şartlarını öne sürmüştü. Ancak Fazıl Ahmed Paşa “Utanmazsanız böyle yapmaya devam edin, tablhanenizi döğün, borularınızı çalın, bayraklarınızı açın” diyerek bir günlük zahire ile mallarının nakli için dört yüz araba verileceğini bildirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

I. Kanuni zamanındaki sınırlar esas olacak.
II. Ahıska Osmanlılar'da kalacak.
III. Derne ve Dertenk sancakları İran'a bırakılacak.
IV. İranlılar ilk üç halife ile Hz. Ayşe’ye sebb ü şetm etmeyecek.
V. İranlılar her yıl, daha önceki miktarın yarısı olan yüz yük ipek vs. kıymetli kumaşı haraç olarak gönderecekler.
Yukarıda belirtilen maddeler aşağıdaki antlaşmalardan hangisinde belirlenmiştir?

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Ferhad Paşa Antlaşması

Serav Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Açıklama:

Osmanlıların İran cephesindeki yeni durumdan memnun olmamaları gayet doğaldı, zira 1612 antlaşması ile kaybedilen Azerbaycan ve Kafkas toprakları Osmanlıların doğu sınırlarının güvenliği bakımından hayatî önemi haizdi. İran’ın yıllık ipek gönderme taahhüdünü yerine getirmemesi ve Gürcistan’a asker sevki barışın ihlali anlamına geliyordu. Bundan dolayıdır ki Osmanlılarla İran arasında en kısa zaman içinde yeniden savaş başladı ve 1615’te başlayan çatışmalar uzadı; veziriâzam Halil Paşa’nın karşısına çıkmadan geri çekilen İran kuvvetlerine karşı Erdebil yönünde ileri gönderilen Kırım hanı ile diğer Osmanlı kuvvetlerinin Serav ovasında Azerbaycan Valisi Karçakay Han tarafından mağlup edilmesine rağmen Halil Paşa emrindeki ordunun Erdebil istikametinde yürüyüşe geçmesi üzerine Şahın elçisi barış talebiyle geldi ve neticede 1612 Antlaşması temelinde imzalanan bir barış antlaşması ile savaş sona erdi (Serav Antlaşması, 1618). Buna göre, Kanunî zamanındaki sınır esas olacak, ancak Ahıska Osmanlılarda kalırken Bağdat eyaletinin Derne ve Dertenk sancakları İran’a bırakılacaktı; İranlılar ilk üç halife ile Hz. Ayşe’ye sebb ü şetm etmeyecek, her yıl, daha önceki miktarın yarısı olan yüz yük ipek vs. kıymetli kumaşı haraç olarak göndereceklerdi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

İran ve Osmanlı arasında nihai sınırların çizildiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Zitvatorok Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Uşi Antlaşması

Serav Antlaşması

Açıklama:

Kasr-ı Şirin Antlaşması’yla (17 Mayıs 1639) iki ülke arasındaki nihaî sınır çizildi. Sınırın çizilmesinde daha çok son savaşlar sonunda ortaya çıkan durum esas alınmıştır. Bundan sonra her iki ülke de uzun süreli savaşlara girmekten kaçındılar ama Osmanlılar batı ve kuzeyde meşgul oldukları dönemlerde, doğuda potansiyel bir tehdidin sürekli varlığını hiçbir zaman göz ardı etmediler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

17. yüzyılda Osmanlı-İngiliz dostluğu aşağıdakilerin hangisiyle başlamıştır?

Osmaniı Şehzadesinin İngiliz prensesiyle evlenmesiyle

İngilizlere toprak verilmesiyle

İngilizlere serbest ticaret hakkı verilmesiyle

Karlofça antlaşmasıyla

İstanbul'da elçilik açılmasıyla

Açıklama:

William Harborne’un başkanlığında Kraliçe Elizabeth’in gönderdiği heyetle yapılan görüşmelerden sonra İngilizlere serbest ticaret hakkı verilmesiyle başlayan Osmanlı-İngiliz ilişkileri XVII. yüzyıl boyunca dostane bir şekilde gelişti ve Karlofça sürecinde barışa aracılık etmeleriyle zirveye çıktı. Harborne İstanbul’da ilk İngiliz elçisi olmuş, İngiliz elçileri Osmanlılara siyasî alanda moral desteği vermekle birlikte esas itibariyle ülkelerinin ticarî çıkarları doğrultusunda çalışmışlardır. XVII. yüzyılda, 1622-1631 arasında elçilik yapan Sir Thomas Roe İstanbul’daki elçilerin en itibarlısı idi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Osmanlı sarayına gönderilen ilk İsveç elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ralamb

William Harborne

De Lahey

Guillaagues

Thomas Roe

Açıklama:

Osmanlı sarayına gönderilen ilk İsveç elçisi Ralamb’ın görevi İsveç’in Lehistan, Erdel ve Rusya’ya yönelik stratejisini Osmanlılara anlatmak ve dostluk kurmaktı. Babıâli İsveç’in niyetlerine kuşkulu yaklaşmakla birlikte elçiyi nezaketle karşılamış ve ağırlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

III. Murad döneminde samur vergisine bağlanan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

Avusturya

Lehistan

İngiltere

Rusya

Açıklama:

II. Osman devrinin dış politika açısından en önemli gelişmelerinden birisi Lehistan seferidir. III. Murad döneminde samur vergisine bağlanan Lehistan ile Osmanlı Devleti arasında dostane ilişkilerin bozulmasındaki görünür sebepler Kırım Hanının Lehistan’a akınları ve buna karşılık Lehistan’ın, denetimindeki Kazakların Osmanlı sahillerini vurmalarına göz yummasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Osmanlıların ilk kez barış görüşmelerinde büyük toprak kayıplarını tanımak durumunda oldukları antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Karlofça Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Ferhad Paşa Antlaşması

Serav Antlaşması

Açıklama:

Karlofça’ya kadar Osmanlılar barış yaptıkları ülkeye adeta isteklerini dikte ettirirlerdi. Osmanlılar ilk kez, barış görüşmelerinde büyük toprak kayıplarını tanımak durumundaydı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Fazıl Ahmet'in ölümünden sonra veziriazamlığa aşağıdakilerden hangisi getirilmiştir?

Kuyucu Murad Paşa

Koca Sinan Paşa

Amcazade Hüseyin Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Sokullu Mehmet Paşa

Açıklama:

Fazıl Ahmed’in ölümünden sonra (1676) veziriâzamlığa aynı aileden, Köprülü Mehmed Paşa’nın damadı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa getirilmiş, Ukrayna meselesi onun döneminde sonuca ulaştırılmıştı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Venedik'e yardım maksadıyla oluşturulan Haçlı donanmasının Kıbrıs'ın Osmanlılar tarafından fethini engellemek için 1571'de Osmanlı donanmasını büyük bir bozguna uğrattığı savaş aşağıdakilerden hangisidir?

İnebahtı Savaşı

Çehrin Kuşatması

II. Viyana Kuşatması

Girit Savaşı

Zenta Yenilgisi

Açıklama:

Don-Volga kanalı projesinin uygulamaya konmaya çalışıldığı sırada (1569) Osmanlı Devleti'nin esasen bütün dikkatini Akdeniz'in siyasi ve ticari açıdan stratejik önemi haiz bir adası olan Kıbris'a çevirmiştir. Venedik'e yardım maksadıyla oluşturulan haçlı dnanması adanın Osmanlılar tarafından fethini engellemek için gecikti ama 1571'de Osmanlı donanmasını büyük bir bozguna uğrattı (İnebahtı Savaşı). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

1606 yılında Osmanlı Devleti ve Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu arasında imzalanan ve bir anlamda Orta Avrupa'daki Osmanlı yayılmasının sona erdiğini de ilan eden Antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Serav Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Bucas Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Açıklama:

III. Mehmed 1595 yılında, Osmanlı Devleti’nin Habsburg İmparatorluğu’na karşı çetin bir savaşı sürdürdüğü ve Anadolu’da Celâlî karışıklıklarının giderek şiddetini arttırmakta olduğu bir dönemde babası III. Murad’ın yerine Manisa’dan İstanbul’a gelerek Osmanlı tahtına oturmuştu. Balkanlar’da durumun giderek kötüleşmesi üzerine Sultan III. Mehmed (1595-1603), yakınlarının teşviki ve yeniçerilerin ısrarıyla, büyük dedesi Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra terk edilen bir geleneği, Sultanın ordunun başında sefere gitmesi geleneğini yeniden canlandırarak durumu düzeltmeye çalıştı ve 1596’da Macaristan’ın kuzeydoğusundaki Eğri kalesini
aldı ve ardından da Haçova’da Habsburg ordusunu büyük bir bozguna uğrattı (24-26 Ekim). Eğri ve Haçova civarında denetim kurulmak suretiyle Erdel ile Avusturya arasındaki bağlantı kesilmek istenmişti. Ancak buna rağmen bağlı beyliklerdeki başkaldırı yatışmadı. Bu savaş sırasında fethedilen Kanije kalesinin Tiryaki Hasan Paşa komutasında Avusturya ordusu karşısında gösterdiği parlak savunma ve
düşman ordusunun dağıtılması kayda değer. Zamanla Protestan Erdelliler ile Habsburglar arasında anlaşmazlık baş göstermiş ve Eşak meselesini 1601’de halleden Osmanlılar Lala Mehmed Paşa’nın serdarlığı döneminde Erdel meselesini hal yoluna koymuşlardı (1605); ama öte yanda da İran Şahı Abbas’ın doğudaki faaliyetleri Osmanlıları huzursuz etmeye başlayacaktı. Bu sebeplerin de etkisiyle, her iki tarafın bazı geçici başarılarıyla uzayan savaşa 1606 yılında imzalanan ve bir anlamda Orta Avrupa’daki Osmanlı yayılmasının sona erdiğini de ilân eden Zitvatorok Antlaşması ile sona erdi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Zitvatorok Antlaşması aşağıda verilen ülkelerden hangisinde imzalanmıştır?

Avusturya

İsveç

Macaristan

Osmanlı

Fransa

Açıklama:

Antlaşma tarafsız bir yer olan Macaristan'da imzalanmıştır. Söz konusu Antlaşmaya kadar bütün antlaşmalar, karşı tarafın gönderdiği elçilerle yapılan görüşmeler sonucunda, İstanbul'da imzalanmaktaydı. Yenilen taraf, İstanbul'a gelerek padişahtan barış ihsan etmesini dilemeliydi. Zitvatorok Antlaşması'nın tarafsız bir yerde imzalanması, bu anlayışın geçerliliğini yitirdiğini göstermesi açısından çok önemliydi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

IV. Mehmed devrinde İstanbul'a gelen ilk İsveç elçisi aşağıdakilerden hangsisidir?

Mavrokordato

Leopold

Roe

Ralamb

Harborne

Açıklama:

IV. Mehmed devrinde İstanbul'a gelen ilk İsveç elçisi Ralamb'dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Kasr-Şirin Antlaşması aşağıda verilen hangi devletler arasında imzalanmıştır?

Osmanlı / Ceneviz

Osmanlı / Fransa

Osmanlı / Avusturya

Osmanlı / Macaristan

Osmanlı / İran

Açıklama:

Kasr-ı Şirin Antlaşması (17 Mayıs 1639) İran ve Osmanlı Devletleri arasında imzalanmıştır. Kasr-ı Şirin Antlaşması’yla iki ülke arasındaki nihaî sınır çizilmiştir. Sınırın çizilmesinde daha çok son savaşlar sonunda ortaya çıkan durum esas alınmıştır.
Bundan sonra her iki ülke de uzun süreli savafllara girmekten kaçınışlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Kanuni Sultan Süleyman’dan sonra terk edilen Sultanın ordunun başında sefere gitmesi geleneğini hangi Osmanlı sultanı yeniden canlandırmıştır?

III. Murad

IV. Murad

I. Ahmed

III. Mehmed

II. Mustafa

Açıklama:

Balkanlar’da durumun giderek kötüleşmesi üzerine Sultan III. Mehmed (1595-1603), yakınlarının teşviki ve yeniçerilerin ısrarıyla, büyük dedesi Kanunî Sultan Süleyman’dan sonra terk edilen bir geleneği, Sultanın ordunun başında sefere gitmesi geleneğini yeniden canlandırarak durumu düzeltmeye çalıştı ve 1596’da Macaristan’ın kuzeydoğusundaki Eğri kalesini aldı ve ardından da Haçova’da Habsburg ordusunu büyük bir bozguna uğrattı (24- 26 Ekim). Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Güney Anadolu ve Suriye’de isyan eden Maanoğlu'na destek veren ülke aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?

Venedik

Ceneviz

Floransa

Fransa

Avusturya

Açıklama:

XVI. asırda iyi ilişkiler olan Floransa’nın korsanlık faaliyetlerini desteklemesi üzerine ticarî ilişkiler zarar görmüş, Malta şövalyeleriyle ortak hareket eden Floransa Güney Anadolu ve Suriye’de isyan eden Maanoğlu’na destek vermiştir. Neticede Osmanlı Devleti bu dönemde Maanoğlu’nu tasfiye ederken Akdeniz’de sükunu temin için Floransa ile ilişkileri de düzeltmeyi uygun bulmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda reisülküttabın diplomasi alanındaki başlıca görevlerinden biri değildir?

Yapılacak antlaşmalarda görüşmeleri yürütmek

Dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması

Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek

İhtiyaç duyuldukça ahidnâmelerle ilgili sorulara cevap vermek

Yol emri, izin, berat vb.nin tanzimini yapmak

Açıklama:

XVII. yüzyılda reisülküttabın diplomasi alanındaki başlıca görevleri dışarıya gönderilecek namelerin hazırlanması, gelen namelerin tercüme ettirilmesi, yol emri, izin, berat vb.nin tanziminin yanında; kendisine bağlı kalemde saklanan ahidnâmelere ihtiyaç duyuldukça bunlarla ilgili sorulara cevap vermek, bunlar hakkında ilgililere bilgi vermektir. XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ise reisülküttablar Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek görevini üstlenir ve böylece dış politikadaki önemleri artar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Osmanlı Devleti’yle İran arasındaki nihai sınırların çizildiği Kasr-ı Şirin Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

21 Mart 1677

20 Kasım 1612

24 Ekim 1596

27 Ocak 1698

17 Mayıs 1639

Açıklama:

Sultan III. Mehmed 1596’da Macaristan’ın kuzeydoğusundaki Eğri kalesini aldı ve ardından da Haçova’da Habsburg ordusunu büyük bir bozguna uğrattı (24- 26 Ekim). 21 Mart 1677 tarihinde imzalanan antlaşma Lehler ile Osmanlı arasındadır. 20 Kasım 1612 tarihinde imzalanan antlaşma İran ve Osmanlı arasındadır ancak bu antlaşma Kasr-ı Şirin Anlaşması değildir. 27 Ocak 1698 tarihinde Edirne Protokolü imzalanmıştır. Kasr-ı Şirin Antlaşması 17 Mayıs 1639 imzalanmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Karlofça Antlaşması için resmi görüşmeler hangi elçinin nutku ile başlamıştır?

Harborne

Paget

Ralamb

Novantel

Roe

Açıklama:

Resmî görüşmeler 13 Kasım 1698’de İngiliz elçisi Paget’nin nutkuyla başladı. Avusturya heyetinin yanında Lehistan, Venedik ve Rusya temsilcilerinin katıldığı müzakerelerde Rus elçisi Türk taleplerini kabul etmek konusunda yetkisi olmadığını belirttiğinden Rusya ile ateşkes antlaşması yapılır, akabinde diğer devletlerle 26 Ocak 1699’da muahede imzalanır. Rusya ile bilahare İstanbul’da yapılan görüşmeler sonucunda antlaşma imzalanır (15 Temmuz 1700). Bu süreçte, resmî görüşmeler öncesinde, barışın hangi esaslar dahilinde yapılacağının protokole bağlanması (Edirne Protokolü, 27 Ocak 1698), barış müzakerelerinin yapılacağı Karlofça’ya gelindiğinde görüşme çadırını kimin kuracağı, çadırın kapıları vb. dahil protokol tartışmaları da epeyce zaman almıştır. Osmanlılar barış için genel şartlar ileri sürüyor, Avusturyalılar ise sınır meselelerinin halli üzerinde duruyordu. Görüşmeler 120 gün kadar sürdü. En uzun ve çetin müzakereler, savaşın mağlubu olan 98 Osmanlı Diplomasisi Osmanlıların barış masasındaki başarılarından hayal kırıklığına uğrayan Venedik delegasyonu ile yapılmıştır. Venedik Avusturya’nın işin uzamaması yönündeki tavrı ve Osmanlı tarafının direnci yüzünden istediklerini kabul ettirmeden barışı imzalamak durumunda kalmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Osmanlı Devleti ile Lehistan arasında imzalanan ve iki devlet arasında barışı kesinleştiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Karlofça Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Bucaş Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Açıklama:

1672’de, IV. Mehmed ordunun bizzat başında olmak üzere Polonya’ya yürüyen Osmanlılar Kamaniçe’yi aldılar. Lehistan içlerine doğru bazı kale ve palankaların alınmasıyla devam eden Osmanlı ilerlemesi karşısında Lehistan Kırım Hanı aracılığıyla barış istedi ve Bucaş Antlaşması imzalandı (1672). Osmanlı-Lehistan ve Osmanlı-Rusya iliflkilerinde Kırım Hanının aracı rolü Osmanlıların bu devletleri nasıl konumlandırdığının ve onlara bunu kabul ettirdiğinin bir göstergesiydi. Bucaş Antlaşması’yla barış kesinleşir (21 Mart 1677).

Doğru Cevap: D

Soru 52

Osmanlı Devleti ile Venedik arasındaki yoğun diplomatik ilişkiler dönemini kapatan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Girit’in Avusturya himayesine geçmesi

Girit Savaşı’nın kazanılması

Vasvar Antlaşması'nın imzalanması

Deli Hüsayin Paşa’nın idam edilmesi

Venedik Elçiliği’nin kapatılması

Açıklama:

Girit Savaşıyla birlikte Venedik’le yapılan yoğun diplomatik misyon dönemi
kapanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Osmanlı Devleti’nin II. Viyana Kuşatması sırasında Fransa’nın göstermiş olduğu tutum aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Osmanlı’yı barış görüşmelerine ikna etmiştir

Haçlı Birliği’ne asker desteği vermiştir

Belgrad’ı işgal etmiştir

Osmanlı’ya karşı savaş başlatmıştır

Oluşturulan Haçlı Birliği’ne tarafsız kalmıştır

Açıklama:

Habsburglar Osmanlı tehdidine karşı, başta Papalık olmak üzere Lehistan, Venedik, Alman devletleri vb.den oluşan bir Haçlı bloğu oluşturmak üzere harekete geçti ve düşmanları Fransa bile bu ortamda tarafsız kalarak bir nevi destek verdi.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Karlofça Antlaşması ile sonuçlanacak barış görüşmelerini yapmak üzere Sultan II. Mustafa tarafından tam yetkili olarak kim görevlendirmiştir?

Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa

Mehmed Rami Efendi

İskerletzade Aleksandr Mavrokordato

Köprülü-zâde Fazıl Mustafa Paşa

Kara Mustafa Paşa

Açıklama:

Avusturya’nın barış delegasyonunun tayin edildiği haberi üzerine Sultan II. Mustafa, Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa’yı tam yetkili olarak barış görüşmeleri yapmak üzere görevlendirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Karlofça Antlaşması’nın Avusturya ile ilgili kısmının imzalanmasıyla birlikte Osmanlı’ya kalan şehir aşağıdakilerden hangisidir?

Kamaniçe

Podolya

Belgrad

Kırım

Mora

Açıklama:

Antlaşmanın Avusturya ile ilgili kısmı yirmi maddelik olup Osmanlılar, Temeşvar hariç Erdel ve Macaristan’daki Habsburg egemenliğini kabul ettiler. Belgrad Osmanlılarda kaldı.

Doğru Cevap: C

Soru 56

III. Murat döneminde Lehistan Osmanlıya aşağıdaki vergilerden hangisini ödemek zorundaydı?

Samur vergisi

Öşür vergisi

Resm-i Çift vergisi

Adet-i Ağnam vergisi

Avarız vergisi

Açıklama:

III. Murad döneminde Lehistan samur vergisine bağlanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

1681'de Bahçesaray'da imzalanan Osmanlı-Rus Antlaşması ile aşağıda verilen topraklardan hangisinin Osmanlı'ya bağlı olduğu kabul edildi?

Kuzey Maceristan

Erdel

Girit

Lehistan

Batı Ukrayna

Açıklama:

1681'de Bahçesaray'da imzalanan Osmanlı-Rus Antlaşması ile Batı Ukrayna'nın Osmanlı'ya bağlı olduğu kabul edildi. Özi nehri sınır olacak, Kiev ve bağlı palankalar Ruslara kalacak, Kırım hanına olağan vergisi ödenecek, Zaporog kazakları Ruslara tâbi olacak, sultan ve Kırım Hanı Çarın düşmanlarına yardım etmeyecekti. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

1687 yılında cephede çıkan bir isyan sonrasında isyancı askerlerin İstanbul'a yürümesi üzerine hal' edilen Sultan IV. Mehmed'in yerine aşağıdakilerden hangisi tahta geçirilmiştir?

II. Beyazid

II. Selim

Genç Osman

II. Süleyman

II. Mustafa

Açıklama:

1687 yılında cephede çıkan bir isyan sonrasında isyancı askerlerin İstanbul'a yürümesi üzerine hal' edilen Sultan IV. Mehmed'in yerine kardeşi II. Süleyman tahta geçirilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Karlofça Antlaşması, 26 Ocak 1699 tarihinde Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri olan ............., ............. ve .............. arasında imzalanmış olan bir barış antlaşmasıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Rusya, Avusturya ve Fransa

Avusturya, Venedik ve Lehistan

İngiltere, Lehistan ve Avusturya

Avusturya, Boğdan ve Eflak

Lehistan, Polonya, Avusturya

Açıklama:

Karlofça Antlaşması, 26 Ocak 1699 tarihinde Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri olan Avusturya, Venedik ve Lehistan arasında imzalanmış olan bir barış antlaşmasıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Karlofça Antlaşmasına göre Osmanlı Devleti aşağıdaki hangi yerleri Venedik'e bırakmıştır?

Kamaniçe ve Podolya

Temeşvar ve Erdel

Mora ve Dalmaçya

Belgrad ve Boğdan

Yanova ve Varad

Açıklama:

Karlofça Antlaşmasında Venedik'le ilgili kısım 16 maddelik olup Mora ve Dalmaçya Venedik'e birakldı. Sınırlarda yeni kale yapılmaması ve savaş öncesinde yapılmış ticari ahidnamelerin yine geçerli olması gibi hususlar da antlaşmada yer aldı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Babası III. Murad’ın yerine Manisa’dan İstanbul’a
gelerek Osmanlı tahtına oturan Padişah kimdir?

IV.Murat

III.Selim

II.İbrahim

III.Mehmed

II.Osman

Açıklama:

Babası III. Murad’ın yerine Manisa’dan İstanbul’a
gelerek Osmanlı tahtına oturmuştu.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Zitvatorok Antlaşması'nın maddeleri arasında yer almamaktadır?

Ahıska Osmanlılarda kalırken Bağdat eyaletinin Derne ve Dertenk sancakları İran’a bırakılacak

Avusturya imparatoruna artık ‘kral’ olarak değil ‘Roma Çasarı’ diye hitap edilecek

Her iki taraf birbirine zarar vermeyecek

Esirler karşılklı olarak bedelleri ödenmek suretiyle değiş tokuş edilecek

Çetecilik faaliyetleri karşılıklı olarak engellenecek

Açıklama:

Bu antlaşmanın 17 maddesinin en önemlileri kısaca şöyle özetlenebilir: Avusturya imparatoruna artık ‘kral’ olarak değil ‘Roma Çasarı’ diye hitap edilecek; her iki taraf birbirine zarar vermeyecek; çetecilik faaliyetleri karşılıklı olarak engellenecek; esirler karşılıklı olarak bedelleri ödenmek suretiyle değiş tokuş edilecek; padişaha gönderilmesi kararlaştırılan pişkeşten sonra 20 yıl içinde üç yıl süreyle bir şey gönderilmeyecek ve daha sonraki pişkeşin mahiyeti de tayin olunmayacak; sınır kaleleri tamir edilecek ama yeni kaleler inşa edilmeyecek; sınır boylarındaki
köylerin barıştan önceki fiilî durumu devam edecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Yabancı elçilere uygulanacak protokolün ayrıntılı olarak düzenlendiği “Kanun-ı Elçiyan” hangi tarihte kabul edilmiştir?

1658

1662

1659

1657

1651

Açıklama:

“Kanun-ı Elçiyan” olarak da adlandırılan 1657 tarihli Tevkii Abdurrahman Paşa Kanunnamesi’nde yabancı elçilere uygulanacak protokol ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Daha önce teamüller çerçevesinde yürütülen teşrifat
işleri, ilk defa çok açık bir biçimde kurallara bağlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

IV. Mehmed devrinde İstanbul’a gelen ilk İsveç elçisi kimdir?

Adam

Mikael

Ralamb

Johan

Bengt

Açıklama:

IV. Mehmed devrinde İstanbul’a gelen ilk İsveç elçisi Ralamb olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Osmanlılar 1612 antlaşması ile hangi toprakları kaybetmişlerdir?

Balkan toprakları

Azerbaycan ve Kafkas toprakları

Gürcistan

Mısır

Eritre

Açıklama:

Osmanlılar 1612 antlaşması ile Azerbaycan ve Kafkas topraklarını kaybetmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Osmanlı Devleti XVII. yüzyılda hangi devletler ile çeşitli münasebetleri olmuştur?

Japonya,İtalya,Hırvatistan

Almanya Bulgaristan İtalya

Macaristan Rusya Kore

Papalık, Venedik, Ceneviz, Floransa, Avusturya,
Fransa, Felemenk, ingiltere, Lehistan, isveç, Rusya, ispanya ve Portekiz

Yunanistan Belçika Rusya

Açıklama:

Osmanlı Devleti XVII. yüzyılda Papalık, Venedik, Ceneviz, Floransa, Avusturya,
Fransa, Felemenk, ingiltere, Lehistan, isveç, Rusya, ispanya ve Portekiz gibi ülkeler
ile çeşitli münasebetleri olmuştur

Doğru Cevap: D

Soru 67

1622-1631 arasında İstanbul'da elçilik yapan ve en itibar edilen elçi kimdir?

Sır Macmillan Denis

Sir Thomas Roe

Sır William Trumbull

Lord Paget

Henry Elliot

Açıklama:

İstanbul’da XVII. yüzyılda, 1622-1631 arasında elçilik yapan Sir Thomas Roe İstanbul’daki
elçilerin en itibarlısı idi.

Doğru Cevap: B

Soru 68

1672’de, IV. Mehmed ordunun bizzat başında olmak üzere Polonya’ya yürüyen Osmanlılar hangi şehri aldılar.

Aluşta

Lviv

Odessa

Kamaniçe

Rakhiv

Açıklama:

1672’de, IV. Mehmed ordunun bizzat başında olmak üzere Polonya’ya yürüyen Osmanlılar hangi şehri Kamaniçe’yi aldılar.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Bucaş Antlaşması’na göre, Lehistan Osmanlılara yıllık pişkeş olarak kaç bin altın ödeyecektir?

10 bin

12 bin

15 bin

18 bin

20 bin

Açıklama:

1672 yılında imzalana Bucaş Antlaşması’na göre, Lehistan Osmanlılara yıllık pişkeş olarak 20 bin altın ödeyecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Edirne Protokolü hangi tarihte yapılmıştır?

25 Ocak 1692

27 Ocak 1698

22 Ocak 1696

20 Ocak 1693

29 Ocak 1697

Açıklama:

Rusya ile barışın hangi esaslar dahilinde yapılacağı 27 Ocak 1698 tarihinde yapılan Edirne Protokolü ile karar bağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Kasr-ı Şirin Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1639

1638

1637

1636

1635

Açıklama:

Kasr-ı Şirin Antlaşması 1639 yılında İran ile imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

III. Mehmed kaç yılında tahta geçmiştir?

1595

1596

15967

1598

1599

Açıklama:

III. Mehmed 1595 yılında, Osmanlı Devleti’nin Habsburg imparatorluğu’na karşı çetin bir savaşı sürdürdüğü ve Anadolu’da Celâlî karışıklıklarının giderek şiddetini arttırmakta olduğu bir dönemde babası III. Murad’ın yerine Manisa’dan İstanbul’a gelerek Osmanlı tahtına oturmuştu.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Zitvatorok Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1606

1607

1608

1609

1610

Açıklama:

bir anlamda Orta Avrupa’daki Osmanlı yayılmasının sona erdiğini de ilân eden Zitvatorok Antlaşması 1606 yılında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

“Kanun-i Elçiyan” kaç yılında belirlenmiştir?

1657

1658

1659

1660

1661

Açıklama:

yabancı elçilerle ilgili düzenlemeleri içeren bir kanunnamenin çıkarılması da diplomasinin kurumsal ve kuramsal yönlerine verilen önemin artışının bir göstergesidir. “Kanun-i Elçiyan” olarak da adlandırılan 1657 tarihli Tevkii Abdurrahman Paşa Kanunnamesi’nde yabancı elçilere uygulanacak protokol ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Lehistan hangi padişah döneminde samur vergisine bağlanmıştır?

II. Murad

III. Murad

Fatih Sultan Mehmed

Yıldırım Beyazıd

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

Lehistan, III. Murad döneminde samur vergisine bağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Bucaş Antlaşması hagi ülkeler arasında yapılmıştır?

Osmanlı-Lehistan

Osmanlı-Venedik

Osmanlı-Fransa

Lehistan-Rusya

Rusya-İngiltere

Açıklama:

Bucaş Antlaşması Osmanlı ile Lehistan arasında yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Girit Savaşı kaç yılında hangi devletle yapılmıştır?

1645-Venedik

1645-İspanya

1655-Venedik

1655-İspanya

1655-Rusya

Açıklama:

Girit savaşı 1645 yılında Venedik ile yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Edirne Protokolü Kaç yılında yapılmıştır?

27 Ocak 1698

27 Ocak 1688

27 Mart 1698

27 Mart 1688

27 Mart 1678

Açıklama:

Edirne Protokolü 27 Ocak 1698 yılında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

İnebahtı Savaşı Kaç yılında yapılmıştır?

1571

1572

1573

1574

1575

Açıklama:

İnebahtı savaşı 1571 yılında yapılmış ve Osmanlı Devlet savaşı kaybetmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Ferhad Paşa Anlaşması kaç yılında yapılmıştır?

1590

1591

1592

1593

1594

Açıklama:

Ferhad Paşa Anlaşması 1590 yılında Şah Abbas ile yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” aşağıdakilerden hangisidir?

Zitvatorok Antlaşması

Bucaş Antlaşması

Amasya Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Meşhur tarihçi Hammer’den başlayarak, Avrupa devletleriyle Osmanlılar arasında “Devletler Hukuku’na uygun olarak yapılan ilk antlaşma” diye nitelenen antlaşma, Osmanlı- Avusturya Savaşını bitiren 1606 tarihli Zitvatorok Antlaşmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Osmanlı İmparatorluğunda XVII. yüzyıl sonlarından itibaren Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek görevini üstlenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazamlar

Reisülküttablar

Divan-ı Hümayun

Nişancılar

Şeyhülislam

Açıklama:

XVII. yüzyıl sonlarından itibaren reisülküttablar Babıâli’nin elçiliklerle bağlantısını tesis etmek görevini üstlendiklerinden dış politikadaki önemleri artmıştır. Özellikle Karlofça süreci ve sonrasında diplomasinin artan önemine paralel olarak kalemiye zümresi ve onların başı olarak reisülküttab daha da öne çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Osmanlıların barış görüşmelerinde büyük toprak kayıplarını tanımak durumunda kaldıkları ilk antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Karlofça Antlaşması

Edirne Protokolü

Bucaş Antlaşması

Zitvatorok Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Açıklama:

Osmanlıların barış görüşmelerinde büyük toprak kayıplarını tanımak durumunda kaldıkları ilk antlaşma Karlofça Antlaşmasıdır. Karlofça’ya kadar Osmanlılar barış yaptıkları ülkeye adeta isteklerini dikte ettirirlerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Venedik’le yapılan yoğun diplomatik misyon dönemi hangi olay sonrasında kapanmıştır?

1645 Girit Savaşı

1672 Bucaş Antlaşması

1698 Edirne Protokolü

1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması

1590 İstanbul Antlaşması

Açıklama:

XVII. yüzyılın ilk yarısında, 1645’de Girit savaşı başlayana dek Osmanlılar Venedik’le yoğun bir diplomatik ilişki içinde olmuşlardır. Bu dönemde Venedik’le ticarette de gözle görülür bir gelişme olmuşsa da savaş ile birlikte bu yoğun diplomatik misyon dönemi sona ermiştir. Savaş diplomatik ilişkilerin tam anlamıyla durmasına yol açmamış, barış önerileri için Osmanlı görevlileri Venedik’e gitmiştir. Bununla birlikte, artık Venedik’in Akdeniz ticaretinde azalan ağırlığı da dikkate alınarak ilişkiler azaltılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

I. Basra Körfezi
II. Kızılden
III. Hint Okyanusu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekizlilere karşı mücadele ettiği yerlerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

Hepsi

Açıklama:

Bütün seçenekler Osmanlı Devleti'nin 16. yüzyılda Portekizlilere karşı mücadele ettiği yerlerdendir

Doğru Cevap: E

Soru 86

1595 yılında, Osmanlı Devleti’nin Habsburg İmparatorluğu’na karşı çetin bir savaşı sürdürdüğü ve Anadolu’da Celâlî karışıklıklarının giderek şiddetini arttırmakta olduğu bir dönemde babası III. Murad’ın yerine Manisa’dan İstanbul’a gelerek Osmanlı tahtına oturmuştur. Bahsedilen padişah aşağıdakilerden hangisidir?

III. Mehmet

II. Mehmet

Genç Osman

IV. Murat

II. Selim

Açıklama:

Bahsedilen padişah III. Mehmet'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

İran'la yapılan Kasr-ı Şirin Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?

1636

1637

1638

1639

1640

Açıklama:

1639 yılında imzalanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. Vedenik
II. ABD
III. Avusturya
IV. Fransa
Osmanlı Devleti'nin 17. yüzyılda yukarıdaki devletlerden hangisi ya da hangileriyle münasebeti olmuştur?

Yalnız I

I ve II

I,III ve IV

I,II ve IV

Hepsi

Açıklama:

17. yüzyılda ABD ile münasebeti olmamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

I. Ermeniler,
II. Melkîler
III. Yakubîler
IV. Keldanîler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri papalığın üzerinde nüfuz elde etmeye çalıştığı topluluklardandır?

Yalnız I

II ve III

I ve III

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün topluluklar papalığın nüfuz elde etmek istediği topluluklardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Bucaş Antlaşması hangi yılda imzalandı?

1670

1671

1672

1673

1674

Açıklama:

1672 yılında imzalanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 91

I. Şişman İbrahim Paşa
II. Zülfikar Ağa
III. Ahmed Ağa
IV. Payanot Efendi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 5 Eylül1669'da imzalanan Girit'in fetih antlaşması müzakerelerine katılan heyette yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Hepsi

I, II ve III

Açıklama:

Bütün isimler müzakerelere katılmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 92

Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Vasvar Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?

1661

1662

1663

1664

1665

Açıklama:

1664 yılında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

I. Savaşta kullanılan topların yetersiz olması
II. Kırım Hanı'nın görevinde başarısızlık göstermesi
III. Viyana'ya gelen yardıma engel olunamaması
IV. Şehrin tahrip ve yağma yerine vire ile teslim alınmak istenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Viyana Kuşatması'nın başarısız olma nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve III

Hepsi

I, II ve IV

II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler Viyana Kuşatması'nın başarısız olma nedenlerindendir

Doğru Cevap: C

Soru 94

Karlofça Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?

1698

1699

1700

1701

1702

Açıklama:

1699 yılında imzalanmıştır

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

I- Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını vermiştir.
II- Devlet kurumlarının ve toplumsal yapının değiştirilmesi ihtiyacı, belirgin bir şekilde, devlet erkânı tarafından da kabul görmeye başlamıştı.
III- XVIII. yüzyıl Osmanlı diplomatlarının da ön plana çıkmaya başladığı bir dönem oldu.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Ziştovi Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği Karlofça Antlaşması sonrası uğradığı bunalımdan kurtulma gayreti içerisine girdi. Devlet kurumlarının ve toplumsal yapının değiştirilmesi ihtiyacı, belirgin bir şekilde, devlet erkânı tarafından da kabul görmeye başlamıştı. Bu değişimin ilk emaresi Karlofça’dan sonra askerî unsurlar kadar kalem ehlinin de devletin hem iç hem de dış politikalarının belirlenmesinde etkin olmasıdır. Osmanlılar XVIII. yüzyılın ilk yıllarından itibaren kaybedilen toprakları kazanmak arzusundaydılar. Osmanlı devlet yönetiminde savaşlardaki başarısızlıklar üzerine yavaş yavaş silah ehli paşaların yerine kalem ehli ve bürokrasinin hâkimi olan efendiler ön plana çıkmaya başladı. XVIII. yüzyılın ilk yıllarında bürokrasinin temel taşları olan kalem ehlinin öne çıkmasında, başarılı bir murahhas olarak Karlofça’da Avrupalı kurt diplomatlarla masa başında Osmanlıyı temsil eden dönemin Reisülküttabı Mehmed Rami Efendi’nin önemli bir rolü vardır. Böylece Osmanlılarda dış politika alanında başarılı olan devlet çalışanlarının en üst seviyelere kadar çıkabilmelerinin önü açıldı. Karlofça’dan hemen sonra Mehmed Rami’nin Reisülküttablıktan Sadrazamlığa getirilmesiyle bu süreç giderek güçlenmeye başlamış ve bundan sonra birçok reisülküttabın sadrazamlığa getirilmesinin yolu açılmış oldu. Böylece XVIII. yüzyıl Osmanlı diplomatlarının da ön plana çıkmaya başladığı bir dönem oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Karlofça Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı Devleti’nin Hıristiyan Avrupa dünyasıyla olan ilişkilerinde bir dönüm noktasıdır.

Duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlangıcıdır.

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını vermiştir.

Osmanlı Devleti’nin sınırlarının çok açık ve ayrıntılı bir biçimde düzenlenmesine etki etmiştir.

Başarısızlıklar üzerine silah ehli paşaların daha çok ön plana çıkması ihtiyacı doğmuştur.

Açıklama:

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği Karlofça Antlaşması sonrası uğradığı bunalımdan kurtulma gayreti içerisine girdi. Devlet kurumlarının ve toplumsal yapının değiştirilmesi ihtiyacı, belirgin bir şekilde, devlet erkânı tarafından da kabul görmeye başlamıştı. Bu değişimin ilk emaresi Karlofça’dan sonra askerî unsurlar kadar kalem ehlinin de devletin hem iç hem de dış politikalarının belirlenmesinde etkin olmasıdır. Osmanlılar XVIII. yüzyılın ilk yıllarından itibaren kaybedilen toprakları kazanmak arzusundaydılar. Osmanlı devlet yönetiminde savaşlardaki başarısızlıklar üzerine yavaş yavaş silah ehli paşaların yerine kalem ehli ve bürokrasinin hâkimi olan efendiler ön plana çıkmaya başladı. Karlofça, Osmanlı Devleti’nin sadece Hıristiyan Avrupa dünyasıyla olan ilişkilerinde bir dönüm noktası değil, içerde duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlangıcı olarak görülür. Karlofça sonrasında devletin ayrılmaz parçaları olan geniş toprakların kaybedilmesi, Osmanlıların maneviyatını menfi bir şekilde etkiledi. ilk defa Karlofça ile Osmanlı Devleti’nin sınırlarının çok açık ve ayrıntılı bir biçimde düzenlendiği görülür. Daha önceki antlaşmalarda sınırlar çok daha muğlak bir biçimde belirlenirken, Karlofça’da ayrıntılı düzenlemeler yapıldığından Osmanlı ve Avusturya delegelerinden oluşan ortak bir komisyon daha sonra sınırların belirlenmesi için toplandı.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa 23 Temmuz 1711’de hangi antlaşmayı imzalayarak modern Rusya’nın kurucusunu ve ordusunu yok etme gibi tarihi bir fırsatı kaçırmıştır?

Prut Antlaşması

Yaş Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Karlofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Açıklama:

I. Petro, Boğdan Voyvodası Kantemir’in yardımıyla Prut Nehri’ni izleyerek güneye sarkarken, 20 Temmuz’da Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa’nın idaresindeki ordu Rusları kuşatma altına aldı. Baltacı Mehmed Paşa, modern Rusya’nın kurucusunu ve ordusunu yok etme gibi yakaladığı bu tarihi fırsatı değerlendirecek kapasitede olmadığını gösterdi ve Rusların barış istekleri karşısında fazla dayanamadı. Neticede Baltacı Mehmed Paşa, Osmanlılar için çok uygun bir durumda, şaşılacak kadar hafif şartlarda 23 Temmuz 1711’de Prut Antlaşması’nı imzaladı. Bu antlaşma çerçevesinde Ruslar işgal etmiş oldukları tüm topraklar ile İstanbul Antlaşması’yla kaybedilen yerleri Osmanlılara geri verip, sınır kale ve istihkâmlarını yıkacaktılar. Rus tüccarların, Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapmalarına izin verildi. Babıâli, Rusya ile İsveç arasında barış için arabuluculuk yapılıp İsveç Kralı XII. Şarl’ın ülkesine serbestçe dönmesini kararlaştırdı.

Doğru Cevap: A

Soru 4

5 Haziran 1713’te yeniden imzalanmasıyla Rusların Lehistan’ı terk etmelerinin, XII. Şarl’ın ülkesine dönmesinin ve Karadeniz kıyılarındaki işgal ettikleri toprakları terk etmelerinin sağlanıp Rus sorununun kapanmış olduğu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Yaş Antlaşması

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Prut Osmanlılar için Karlofça’dan beri süre gelen bezginliğin kaybolmasına ve sarsılmış olan kendine güvenin yeniden sağlanmasına da yol açtı. Nitekim Prut cehenneminden kurtulan I. Petro antlaşma şartlarına uymakta gecikince III. Ahmed bizzat Ruslara karşı
yeni bir sefer hazırlamak üzere Edirne’ye hareket etti ancak İngiliz ve Hollanda
elçilerinin aracılığıyla Rusların şartlara uyacaklarını belirtmeleri üzerine 17 Nisan 1712’de antlaşma yenilendi. Ancak 5 Haziran 1713’te imzalanan yeni bir antlaşmayla Rusların hemen Lehistan’ı terk etmeleri, XII. Şarl’ın ülkesine dönmesi ve Karadeniz kıyılarındaki işgal ettikleri toprakları terk etmeleri sağlanıp Rus sorunu kapanmış oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Osmanlı devleti Karlofça kayıplarını geri alma girişimlerinde hangi devlet karşısında yenilgiye uğrayarak çok önemli lojistik ve stratejik merkezleri kaybetmek zorunda kalmıştır?

Rusya

Venedik

Hırvatistan

Avusturya

Fransa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 6

I- Belgrad dâhil Kuzey Sırbistan ve Kuzey Bosna, Temeşvar ile Batı Eflak gibi önemli toprak kayıplarının yanında Katolik papazlara Osmanlı topraklarında geniş ayrıcalıklar veriliyordu.
II- Ticarî imtiyazlarla Avusturya yabancı tüccarları koruyacak, imparatorluğun dilediği yerinde konsolosluklar açabilecekti.
III- Osmanlılar yalnız toprak ve insan kaybetmemişler, saygınlık ve morallerine de büyük bir darbe inmişti. Pasarofça’dan sonra artık Avrupa’ya karşı izlenecek dış politikada fütuhat yerine savunmaya yönelik bir diplomatik anlayış edinilmeye başlandı.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Karlofça Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Osmanlıların Karlofça kayıplarını geri alma girişimleri ayrı ayrı girdiği savaşlarda Rusya ve Venedik’e karşı başarılı olmuştu, ama devlet Avusturya-Venedik ikilisiyle giriştiği savaşlarda Avusturya cephesinde başarısız olup çok önemli lojistik ve stratejik merkezleri kaybetmek zorunda kalmıştır. Belgrad dâhil Kuzey Sırbistan ve Kuzey Bosna, Temeşvar ile Batı Eflak gibi önemli toprak kayıplarının yanında Katolik papazlara Osmanlı topraklarında geniş ayrıcalıklar veriliyordu. Ticarî imtiyazlarla Avusturya yabancı tüccarları koruyacak, imparatorluğun dilediği yerinde konsolosluklar açabilecekti. Pasarofça Antlaşması gösterdi ki yenilgi çok büyük değilse de önemliydi. Osmanlılar yalnız toprak ve insan kaybetmemişler, saygınlık ve morallerine de büyük bir darbe inmişti. Pasarofça’dan sonra artık Avrupa’ya karşı izlenecek dış politikada fütuhat yerine savunmaya yönelik bir diplomatik anlayış edinilmeye başlandı. Pasarofça sonrası, Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı politikaları daha belirgin bir biçimde benimsemeye başlamışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayıları ve icraatlarında artışlar görülmüştür. Bu elçilerden Osmanlı Devleti’nin aydınlanmasında en tesirli raporu sunan Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi söz konusu politikalar çerçevesinde hangi ülkeye gönderilmiştir?

Rusya

Lehistan

Avusturya

Fransa

İsveç

Açıklama:

XVIII. yüzyıl başlarından itibaren Osmanlılar Avrupalılar ile karşılıklı olarak çok yakından tanışır oldular. Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayıları ve icraatlarında artışlar görüldü. Fransa, Avusturya, Lehistan ve Rusya’ya giden bu elçiler yalnızca diplomatik ve ticarî görüşmelerde değil Avrupa diplomasisi, kültürü, sanatı, sanayisi, tarımıyla birlikte askerî ve teknolojik gücü hakkında bilgi edinmeye ve bunları birer rapor halinde sunmaya başladılar. Bu ülkelere giden elçilerden Osmanlı Devleti’nin aydınlanmasında en tesirli rapor Paris’e (1720-1721) giden Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi’ninkidir. Damat İbrahim Paşa, Osmanlıların Avrupa’daki iç sorunlara müdahil olmaması yolunda bir politika izlese de, Avrupa’daki gelişmeleri de yakından takip etmek istemekteydi. Yirmisekiz Çelebi Mehmed de sadrazamın söz konusu politikası çerçevesinde Fransa’ya görevlendirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Avusturya 18 Eylül 1739’da Osmanlıyla imzaladığı hangi antlaşmayla Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiştir?

Ziştovi Antlaşması

Yaş Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Prut Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

1736'da Osmanlılar Ruslar arasında başlayan üç yıl sürecek olan savaşa 1737’de Avusturya da katılacaktır. Osmanlıların özellikle Avusturya cephesinde üstünlük kurması
üzerine Tuna boyunda Belgrad, Semendire ve Orsova gibi 20 yıl önce kaybedilen
yerler geri alınıp Tuna savunma hattı tekrar kurulmuştu. Diğer taraftan Avusturya
idaresindeki Berg Düklüğü’nün Prusya tarafından işgalini tanıyacağına dair Mart
1739’da Prusya Kralı I. Friedrick William ile Fransa Başbakanı Kardinal Fleury arasında gerçekleştirilen bir gizli antlaşma yapıldı. Ayrıca Avusturyalıların savaşın ancak Ruslara yarayacağını anlamaları sebebiyle, 18 Eylül 1739’da Osmanlıyla imzaladığı Belgrad Antlaşması’yla Avusturya Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiş oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Avrupa diplomasi tarihinde Diplomatik ihtilal olarak da adlandırılan, Mayıs 1756’da Osmanlı Devleti’nin kadim dostu Fransa’nın Versailes Antlaşması imzalayarak hangi ortak düşman ile ittifak yapması Osmanlı cephesinde endişe ile karşılanmıştır?

İngiltere

Prusya

Avusturya

Rusya

İspanya

Açıklama:

Avrupa’da güçler dengesinin değişmesinin ilk sinyalini orta Avrupa’da Prusya’nın yayılmacı siyaseti verdi. Avusturya Veraset Savaşı sonucunda Prusya’nın Silezya’nın işgalini 1748 Aix-la-Chapple Antlaşması’yla kabul etmek zorunda kalan Avusturya İmparatoriçesi Maria Theressa, Prusya’dan intikam almak için Rusya ve Fransa ile diplomatik alanda işbirliği yaptı. Fransızlarla kolonilerde 1754’den beri savaşan İngiltere de kıta Avrupa’sında yalnız kalmamak için Prusya ile ittifak yapmaya yöneldi. Neticede Ocak 1756’da İngiltere ile Prusya arasında Westminster Antlaşması ve Mayıs 1756’da Fransa ile Avusturya arasında Versailes Antlaşması yapıldı ki, bu hadise Avrupa diplomasi tarihinde ‘Diplomatik İhtilâl’ olarak adlandırıldı. Babıâli Avrupa’da değişen hızlı diplomatik gelişmeler karşısında şaşkın kalmış ve çekinmeye başlamıştı. Zira Osmanlı Devleti’nin kadim dostu Fransa’nın ortak düşman olan Avusturya ile ittifak yapması endişe ile karşılandı.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Hukuk, ticaret ve diplomasi alanında Osmanlı tarihinin en ağır belgesi niteliğini taşıyan ve Osmanlıların Karlofça’dan sonra Rusya ile imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Küçük Kaynarca Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Yaş Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Küçük Kaynarca Antlaşması Osmanlıların Karlofça’dan sonra imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşmadır. Bu antlaşma Karlofça Antlaşması’na göre toprağa ilişkin maddeleri pek kısıtlı olmasına nazaran hukuk, ticaret ve diplomasi alanında Osmanlı tarihinin en ağır belgesidir. Bu antlaşmaya göre, Aksu (Buğ) nehri iki devlet arasındaki yeni sınırı teşkil edip Kırım, Bucak ve Kuban yalnızca dinî konularda Rusların, padişahı “halife” unvanıyla tanıyarak buralardaki Müslüman halkın dini lideri olmasını kabul etmesiyle siyasî bakımdan devletin bünyesinden ayrılıp müstakil bir hale getirildi. Ruslar işgal ettikleri Aksu ile Kuban nehirleri arasındaki bölgeleri alıp Azak, Yenikale ve Kılburun gibi önemli limanlara sahip olmasıyla artık Karadeniz’de sağlam bir şekilde yerleştiler. Ruslar Eflak, Boğdan, Kafkasya ve Ege’de işgal ettiği adalardan çekilecekti. Antlaşmanın bir başka önemli konusuda Osmanlı topraklarındaki Ortodoks tebaanın haklarının koruyuculuğunun Ruslara verilmiş olması şeklinde yorum bulan maddeleriydi. Buna göre Ruslara İstanbul’da bir Ortodoks kilisesi kurma ve koruma hakkı tanınmaktaydı
ki daha sonraları Rusya bu maddelere dayanarak Osmanlı Devleti’nin iç işlerine müdahale etme hakkını kendinde görmüştü. Ayrıca Ruslar İstanbul’da daimi bir elçilik açıp diledikleri şehir ve kasabalarda konsolosluk açacaktı ve Boğazlardan Rus ticaret gemilerinin serbestçe geçişine de müsaade edilmekteydi. Diğer bir maddede ise Rus hükümdarlarına gönderilecek namelerde ‘Rusyalıların padişahı’ diye hitap edileceği kabul olunmuştu. Son olarak da Osmanlılar Rusya’ya üç yılda on beş bin kese (4 milyon) ruble savaş tazminatı ödeyecekti.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Karlofça'dan sonra devlet kurumlarının ve toplumsal yapının değiştirilmesi ihtiyacı, belirgin bir şekilde, devlet erkânı tarafından da kabul görmeye başlamıştı. Bu değişimin ilk emaresi askerî unsurlar kadar ........ ehlinin de devletin hem iç hem de dış politikalarının belirlenmesinde etkin olmasıdır.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Kalem

İbadet

Padişah

Halife

Seyfiye

Açıklama:

Kitabın 105. sayfasındaki bilgilere göre boşluğa kalem getirilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

XVIII. yüzyılın ilk yıllarında bürokrasinin temel taşları olan kalem ehlinin öne çıkmasında, başarılı bir murahhas olarak Karlofça’da Avrupalı kurt diplomatlarla masa başında Osmanlıyı temsil eden dönemin Reisülküttabının önemli bir rolü vardır. Bu kişi kimdir?

Kara Mustafa Paşa

Mehmed Rami Paşa

Koca Mehmed Ragıb Paşa

Mehmed Said Efendi

Yirmisekiz Mehmed Çelebi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma ........... döneminde başladı. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

II. Ahmed

II. Mahmud

III. Selim

III. Ahmed

I. Mahmud

Açıklama:

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma III. Ahmed döneminde başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 14

1702 yılında başlayan İspanya Veraset Savaşı sırasında Avusturya ordularının Batı Almanya’da, Ren havzasında Fransızlarla savaşmaya başlamalarından itibaren Macarlar Ferenc Rakoczi’nin liderliğinde Macaristan’da direnmeye başlayıp Osmanlılardan yardım talep ettiler. Osmanlılar bu durum karşısında ne yapmışlardır?

Macarları sözlü olarak desteklemişlerdir.

Avusturyalıları sözlü olarak desteklemişlerdir.

Macarlara fiili yardım göndermişlerdir.

Avusturyalılara fiili yardım göndermişlerdir.

Osmanlılar hadiseye seyirci kalmıştır.

Açıklama:

1702 yılında başlayan İspanya Veraset Savaşı sırasında Avusturya ordularının Batı Almanya’da, Ren havzasında Fransızlarla savaşmaya başlamalarından itibaren Macarlar Ferenc Rakoczi’nin liderliğinde Macaristan’da direnmeye başlayıp Osmanlılardan yardım talep etmelerine rağmen Osmanlılar hadiseye seyirci kalmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

1711 yılında Ruslara karşı zafer kazanılmışken, Prut antlaşması ile ile zafer yeterli derecede kazanıma dönüştürülememiştir. Bunun sorumlusu görülerek azledilen Osmanlı sadrazamı kimdir?

Fazıl Mustafa Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Baltacı Mehmed Paşa

Damat İbrahim Paşa

Pargalı İbrahim Paşa

Açıklama:

Prut antlaşmasını imzaladıktan sonra azledilen sadrazam Baltacı Mehmed Paşa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayıları ve icraatlarında artışlar görüldü. Giden bu elçiler yalnızca diplomatik ve ticarî görüşmelerde değil Avrupa diplomasisi, kültürü, sanatı, sanayisi, tarımıyla birlikte askerî ve teknolojik gücü hakkında bilgi edinmeye ve bunları birer rapor halinde sunmaya başladılar.
Bu ilk elçilerin gittiği ülkeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Fransa

Avusturya

Lehistan

Rusya

Venedik

Açıklama:

Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayıları ve icraatlarında artışlar görüldü. Fransa, Avusturya, Lehistan ve Rusya’ya giden bu elçiler yalnızca diplomatik ve ticarî görüşmelerde değil Avrupa diplomasisi, kültürü, sanatı, sanayisi, tarımıyla birlikte askerî ve teknolojik gücü hakkında bilgi edinmeye ve bunları birer rapor halinde sunmaya başladılar.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Lale devrinde Osmanlının Avrupa'ya gönderdiği elçiler arasında Fransa'ya giden ve en tesirli raporu yazan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Silahdar Ali Paşa

Müteferrika İbrahim Efendi

Ahmed Resmi Efendi

Ebubekir Ragıp Efendi

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Açıklama:

Giden elçilerden Osmanlı Devleti’nin aydınlanmasında en tesirli rapor Paris’e (1720-1721) giden Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi’ninkidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Osmanlı diplomasisi üslup boyutunda önemli bir değişim geçirmiştir.
Osmanlıların mutlak üstünlüğü söylemine dayanan kadim diplomasi geleneğinin ve bu gelenek çerçevesindeki diplomasi uygulamalarının tedrici bir değişime uğradığı görülmektedir.

Bu bahsedilenler hangi devirde olmuştur?

IV. Murad devrinden itibaren

Fetret devrinden itibaren

Lale Devrinden itibaren

III. Selim devrinden itibaren

I. Mahmud devrinden itibaren

Açıklama:

Lale devrinden itibaren Osmanlı diplomasisi üslup boyutunda önemli bir değişim geçirmiştir. Osmanlıların mutlak üstünlüğü söylemine dayanan kadim diplomasi geleneğinin ve bu gelenek çerçevesindeki diplomasi uygulamalarının tedrici bir değişime uğradığı görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Sadece üst düzeyde değil aynı zamanda Osmanlıların önemli ticaret merkezi olan Avrupa şehirlerinde de konsoloslukların açılması bu sadrazam devrinde kararlaştırıldı ve Kazazcızade Ömer Efendi 1725’te Avrupa'da bir şehre elçi olarak gönderildi. Kazazcızade Ömer Efendi hangi şehre gönderildi?

Paris

Londra

Roma

Viyana

Berlin

Açıklama:

Doğru cevap Viyana'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Osmanlı'nın 1739-1739 savaşlarında Rusya ve Avusturya'ya karşı başarılı olmasından sonra Mehmed Emnî Efendi nereye elçi olarak gönderilmiştir?

Viyana

Petersburg

Paris

Londra

Roma

Açıklama:

Doğru cevap Petersburg'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça

Ayastefanos

Paris

İstanbul

Karlofça

Açıklama:

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği antlaşma Karlofçadır

Doğru Cevap: E

Soru 22

Osmanlı Devletinin sınırlarının çok açık ve ayrıntılı bir biçimde düzenlenmesinde kendini göstermesi
Osmanlılar, barışın korunması doğrultusunda bir dış politikayı çok daha belirgin bir biçimde takip etmesi
İçeride duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlaması

Yukarıdaki iadelerden hangisi/hangileri Karlofça Antlaşmasının Osmanlı üzerindeki etkileri arasında sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin sınırlarının çok açık ve ayrıntılı bir biçimde düzenlenmesinde kendini göstermesi
Osmanlılar, barışın korunması doğrultusunda bir dış politikayı çok daha belirgin bir biçimde takip etmesi
İçerde duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlaması Karlofça Antlaşmasının Osmanlı üzerindeki etkileri arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Hangisi Büyük Kuzey Savaşının taraflarından birisi değildir?

Danimarka

Polonya

İsveç

Osmanlı Devleti

Rusya

Açıklama:

Osmanlı Devleti Büyük Kuzey Savaşının taraflarından birisi değildir

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hangisi Osmanlılarda fetihçi ruhu yeniden canlandırdı ve Karlofça’da kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesinin taraftar kazanmasına yol açmıştır?

Pasarofça

Prut

Utrech

Paris

İstanbul

Açıklama:

Prut Osmanlılarda fetihçi ruhu yeniden canlandırdı ve Karlofça’da kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesinin taraftar kazanmasına yol açmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 25

Ayrı ayrı girdiği savaşlarda Rusya ve Venedik’e karşı başarılı olmuştur
Avusturya-Venedik ikilisiyle giriştiği savaşlarda Avusturya cephesinde başarılı olmuştur
Katolik papazlara Osmanlı topraklarında geniş ayrıcalıklar verilmiştir

Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri Osmanlıların Karlofça kayıplarını geri alma girişimleri ile ilgili doğru bir bilgidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Ayrı ayrı girdiği savaşlarda Rusya ve Venedik’e karşı başarılı olmuştur ve Katolik papazlara Osmanlı topraklarında geniş ayrıcalıklar verilmiştir ancak Avusturya-Venedik ikilisiyle giriştiği savaşlarda Avusturya cephesinde başarısız olmuştur

Doğru Cevap: D

Soru 26

Hangisinden sonra Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı politikaları daha belirgin bir biçimde benimsemeye başlamışlardır?

Pasarofça

Ayastefanos

Paris

İstanbul

Karlofça

Açıklama:

Pasarofçadan sonra Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı politikaları daha belirgin bir biçimde benimsemeye başlamışlardır

Doğru Cevap: A

Soru 27

Hangisi Pasarofça Antlaşması’nın imzalanmasını sağladıktan sonra kuzeyde Rus-İsveç savaşına karışmayacağına dair I. Petro’ya güvence vermiştir?

III.Ahmed

Damat İbrahim Paşa

Silahdar Ali Paşa

Baltacı Mehmed Paşa

Çorlulu Ali Paşa

Açıklama:

Damat İbrahim Paşa Pasarofça Antlaşması’nın imzalanmasını sağladıktan sonra kuzeyde Rus-İsveç savaşına karışmayacağına dair I. Petro’ya güvence vermiştir

Doğru Cevap: B

Soru 28

İran Mukasemenamesi Antlaşması hangi ülke arasında imzalanmıştır?

Osmanlı- İran

İran-Rusya

Osmanlı-Rusya

Osmanlı- Fransa

Rusya-Fransa

Açıklama:

İran Mukasemenamesi Antlaşması Osmanlı-Rusya arasında imzalanmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 29

Hangi ülke 1733’te Rusya ile gizli bir antlaşma yapmış ve bir Rus-Osmanlı savaşına katılmayı ve savaş sonunda elde edilecek toprakların yarı yarıya bölünmesini kabul etmiştir?

Fransa

İngiltere

Avusturya

İran

İsveç

Açıklama:

Avusturya 1733’te Rusya ile gizli bir antlaşma yapmış ve bir Rus-Osmanlı savaşına katılmayı ve savaş sonunda elde edilecek toprakların yarı yarıya bölünmesini kabul etmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 30

Avusturya Veraset ile Yedi Yıl Savaşı sürecinde Avusturya’ya güven vermesi
Nadir Şah’ın öldürülmesiyle başlayan karışıklık dönemi sürecinin değerlendirilmemesi
Avusturya ve Rusya ile Belgrad antlaşmalarının imzalanması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri I. Mahmud’un hükümdarlığının dış politikadaki yanlışları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Avusturya Veraset ile Yedi Yıl Savaşı sürecinde Avusturya’ya güven vermesi
Nadir Şah’ın öldürülmesiyle başlayan karışıklık dönemi sürecinin değerlendirilmemesi I. Mahmud’un hükümdarlığının dış politikadaki yanlışları arasındadır

Doğru Cevap: D

Soru 31

Osmanlı diplomatlarının da ön plana çıkmaya başladığı yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

XV. Yüzyıl

XVI. Yüzyıl

XVII. Yüzyıl

XVIII. Yüzyıl

XIX. Yüzyıl

Açıklama:

Karlofça’dan
hemen sonra Mehmed Rami’nin Reisülküttablıktan Sadrazamlığa getirilmesiyle bu
süreç giderek güçlenmeye başlamış ve bundan sonra birçok reisülküttabın sadrazamlığa getirilmesinin yolu açılmış oldu. Böylece XVIII. yüzyıl Osmanlı diplomatlarının da ön plana çıkmaya başladığı bir dönem oldu.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ve diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma aşağıdakilerden hangisinin döneminde gerçekleşmiştir?

II. Süleyman

II. Ahmed

II. Mustafa

III. Ahmed

I. Mahmud

Açıklama:

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında
ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma III.
Ahmed döneminde başladı. Avrupa tarzında yenileşme de büyük ölçüde Osmanlı
diplomasisi kanalıyla gerçekleşmeye başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Prut Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1710

1711

1712

1713

1714

Açıklama:

Neticede Baltacı Mehmed Paşa, Osmanlılar için çok uygun
bir durumda, şaşılacak kadar hafif şartlarda 23 Temmuz 1711’de Prut Antlaşması’nı
imzaladı. Bu antlaşma çerçevesinde Ruslar işgal etmiş oldukları tüm topraklar ile
İstanbul Antlaşması’yla kaybedilen yerleri Osmanlılara geri verip, sınır kale ve istihkâmlarını yıkacaktılar. Rus tüccarların, Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapmalarına izin verildi.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Prut zaferi sonrasında Rusların Balkanlarda boşalttıkları yeri aşağıdakilerden hangisi doldurmuştur?

İngiltere

Avusturya

Fransa

Venedik

Prusya

Açıklama:

Prut Osmanlılarda fetihçi ruhu yeniden canlandırdı ve Karlofça’da kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesinin taraftar kazanmasına yol açtı. Söz
konusu düşünceyi savunan grubun önde gelen ismi Silahdar Damat Ali Paşa sadrazamlığa getirildi. Diğer taraftan Ruslarla işbirlikçilik yapan Eflak ve Boğdan’ın
yerli voyvodaları yerine 110 yıl sürecek olan İstanbul’un Fenerli tüccar Rum ailelerinden seçilen idareciler buralara voyvoda olarak atanmaya başlandı. Bu durum
Balkanlardaki Ortodoks Hıristiyan tebaanın Ruslar ile aralarındaki duygusal ve
kültürel bağların kesin hatlarıyla ayrılmasına yol açtı. Bu gelişmeler Rusların Balkanlardaki nüfuzunu azaltmış ve Balkanlarda çıkartmak istedikleri isyan çabalarına büyük darbe vermiştir. Ancak Rusların Balkanlarda boşalttıkları yeri bu kez
hemen Avusturya doldurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Osmanlıların Avrupa’ya karşı izlenecek dış politikada fütuhat yerine savunmaya yönelik bir diplomatik anlayış benimsemesi aşağıdaki antlaşmalardan hangisi sonrasında gerçekleşmiştir?

Karlofça Antlaşması

Prut Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Açıklama:

Pasarofça’dan sonra artık Avrupa’ya karşı
izlenecek dış politikada fütuhat yerine savunmaya yönelik bir diplomatik anlayış
edinilmeye başlandı. Pasarofça sonrası, Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı
politikaları daha belirgin bir biçimde benimsemeye başlamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Babıâli'nin Avrupa cephelerinde genişleme siyasetini bırakıp Osmanlılar aleyhine genişlemelere set
vuracak savunma tedbirleri alması aşağıdakilerden hangileri karşısında benimsenmiş bir stratejidir?

İngiltere-Fransa

İngiltere-Avusturya

Fransa-Rusya

Rusya-Avusturya

Avusturya-Fransa

Açıklama:

Damat İbrahim Paşa Pasarofça Antlaşması’nın imzalanmasını sağladıktan sonra kuzeyde Rus-İsveç savaşına karışmayacağına dair I. Petro’ya güvence verdi.
Kırım Tatarlarının Lehistan topraklarına saldırmayacağına dair de Lehistan ve
Avusturya ile antlaşmalar yaptı. Öte yandan Kırım Tatarlarını da Rusya ile savaşa yol açacak hareketlerde bulunmamaları için baskı altında tuttu. Pasarofça sonrası Osmanlıların Batı sınırlarında yeni bir denge oluşturduğu kanaati
hâkim oldu. Böylece, Babıâli Avrupa cephelerinde genişleme siyasetini bırakıp
başta Avusturya, daha sonra Rusya’nın Osmanlılar aleyhine genişlemelerine set
vuracak savunma tedbirleri almaya başlamıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Avrupa’yı tanımanın Osmanlı dış politikası ve ticareti için önemli olduğuna inanan ve fiilen adımları atan ilk Osmanlı sadrazamı aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Rami Paşa

Koca Mehmed Ragıb Paşa

Ebubekir Ratib Efendi

Çorlulu Ali Paşa

Damat İbrahim Paşa

Açıklama:

Osmanlı erkânı tarihinde ilk defa savaştan çok barışı kurmak ve korumak amacıyla Avrupa siyasetiyle yakından ilgilenmekteydi.
Özellikle de, Damat İbrahim Paşa, Avrupa’yı tanımanın Osmanlı dış politikası
ve ticareti için önemli olduğuna inanan ve fiilen adımları atan ilk sadrazamıydı.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Yirmisekiz Çelebi Mehmed aşağıdaki ülkelerden hangisine elçi olarak gönderilmiştir?

Rusya

Lehistan

Avusturya

Venedik

Fransa

Açıklama:

XVIII. yüzyıl başlarından itibaren Osmanlılar Avrupalılar ile karşılıklı olarak
çok yakından tanışır oldular. Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde
eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayıları ve icraatlarında artışlar görüldü. Fransa, Avusturya, Lehistan ve Rusya’ya giden bu elçiler
yalnızca diplomatik ve ticarî görüşmelerde değil Avrupa diplomasisi, kültürü, sanatı, sanayisi, tarımıyla birlikte askerî ve teknolojik gücü hakkında bilgi edinmeye
ve bunları birer rapor halinde sunmaya başladılar. Bu ülkelere giden elçilerden
Osmanlı Devleti’nin aydınlanmasında en tesirli rapor Paris’e (1720-1721) giden
Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi’ninkidir. Damat İbrahim Paşa, Osmanlıların
Avrupa’daki iç sorunlara müdahil olmaması yolunda bir politika izlese de, Avrupa’daki gelişmeleri de yakından takip etmek istemekteydi. Yirmisekiz Çelebi
Mehmed de sadrazamın söz konusu politikası çerçevesinde Fransa’ya görevlendirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Yedi Yıl Savaşları’na son veren Hubertsburg Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1763

1765

1767

1769

1771

Açıklama:

Mehmed Ragıb Paşa gibi yetenekli bir sadrazamın 7 Nisan 1763’de vefatıyla,
Osmanlıların izlediği dış politikada değişiklikler olmaya başladı. III. Mustafa devlet idaresinde ve dış politikada tek başına söz sahibi olmaya başladı. Zaten 15 Şubat
1763’de Yedi Yıl Savaşları’na son veren Hubertsburg Barış Antlaşması II. Friedrich
için büyük bir başarı sayılmakla birlikte dostu III. Petro’nun Alman kökenli karısı II. Katerina tarafından devrilmesinden sonra II. Friedrich Rusya’nın Polonya
üzerindeki emellerinden endişelenmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Osmanlıların Karlofça’dan sonra imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Edirne Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 41

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

Prut Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti tarihinin ilk ve en büyük toprak kayıplarını verdiği antlaşma Karlofça Antlaşması'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma hangi dönemde başladı?

III. Ahmed

IV. Murad

III. Mehmed

IV. Mehmed

II. Osman

Açıklama:

Osmalı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma III. Ahmed döneminde başladı.

Doğru Cevap: A

Soru 43

1720 yılında Paris'e giden Osmanlı elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kazazcızade Ömer Efendi

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Canibi Ali Paşa

Mehmed Emnî Efendi

Ebubekir Ratib Efendi

Açıklama:

Pasarofça sonrası Damat İbrahim Paşa sadaretinde eskiye nazaran dışarıya gönderilen elçilerin ve temsilcilerin sayılıları ve icraatlarında artışlar görüldü. Fransa, Avusturya, Lehistan ve Rusya'ya giden bu elçiler yalnızca diplomatik ve ticari görüşmelerde değil Avrupa diplomasisi, kültürü, sanatı, sanayisi, tarımıyla birlikte askeri ve teknolojik gücü hakkında bilgi edinmeye ve bunları birer rapor halinde sunmaya başladılar. 1720 yılında Paris'e giden Osmanlı elçisi Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Osmanlılar hangi antlaşma ile daha önceki savaşlarda kaybettiği prestiji kazanarak Avrupa'da itibar kazanmıştır?

Prut Antlaşması

Yaş Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Belgrad Antlaşmaları

Açıklama:

Osmanlılar Belgrad Antlaşması ile daha önceki savaşlarda kaybettiği prestiji kazanarak Avrupa'da itibar kazanmıştır. Belgrad Antlaşmalarıyla Osmanlılar 1699’daki Karlofça sonrası ilk defa iki güçlü devletle başa çıkabilmiş ve onları geri çekilmeye mecbur etmişti. Bu durum Karlofça ve Pasarofça Antlaşmaları ile kaybedilen zararlar›n bir kısmının telafisi anlamına gelip Osmanlı halkı tarafından sevinçle karşılanmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Yedi Yıl Savaşları'na katılmamıştır?

İngiltere

Osmanlı Devleti

Avusturya

Rusya

İsveç

Açıklama:

Yedi Yıl Savaşları Prusya-İngiltere ile Avusturya, Rusya, Fransa, İspanya ve Isveç arasında olmuştur. Osmanlı Devleti bu savaşa karşı tarafsızlık politikası izlemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa diplomasi tarihinde "Diplomatik İhtilal"olarak adlandırılan antlaşmalardan biridir?

Hubertsburg Barış Antlaşması

Aix-la-Chapple Antlaşması

Westminster Antlaşması

Ziştovi Antlaşması

Werela Barış Antlaşması

Açıklama:

Ocak 1756'da İngiltere ile Prusya arasında Westminster Antlaşması ve Mayıs 1756'da Fransa ile Avusturya arasında Versailles Antlaşması yapıldı. Bu olay Avrupa diplomasi tarihinde "Diplomatik İhtilal" olarak adlandırıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aynalıkavak Tenkihnamesi görüşmelerinde Osmanlı tarafını kim temsil etmiştir?

Abdürrezzak Bahir Efendi

Ahmed Resmi Efendi

İbrahim Münib Efendi

Yasinzade Osman Efendi

Mehmed Rami Efendi

Açıklama:

Aynalıkavak Tenkihnamesi görüşmelerinde Osmanlı tarafını Abdürrezzak Bahir Efendi temsil etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

1788 yılında yapılan Üçlü Birlik (Triple Alliance) hangi devletler arasında olmuştur?

Fransa-Hollanda-Rusya

Avusturya-Fransa-İsveç

Rusya-Avusturya-Fransa

İsveç-İngiltere-Prusya

Prusya-Hollanda-İngiltere

Açıklama:

1788'de Prusya, Hollanda ve İngiltere arasında Üçlü Birlik yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Ebubekir Ratip Efendi Avrupa ülkeleri hakkında bilgi almak için hangi şehre elçi olarak gönderilmiştir?

Berlin

Viyana

Paris

Petersburg

Belgrad

Açıklama:

Ebubekir Ratip Efendi Avrupa ülkeleri hakkında bilgi almak için Viyana'ya elçi olarak gönderilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

1789 yılının sonlarına kadar Ruslar'ın bütün Boğdan ve Eflak'ı, Avusturya'da Belgrad ve Niş'i işgal etmesi üzerine III. Selim Kasım 1789'da kimi Sadrazam olarak atadı?

Gazi Hasan Paşa

Koca Yusuf Paşa

Muhsinzade Mehmed Paşa

Damat İbrahim Paşa

Mehmed Emin Ali Paşa

Açıklama:

1789 yılının sonlarına kadar Ruslar'ın bütün Boğdan ve Eflak'ı, Avusturya'da Belgrad ve Niş'i işgal etmesi üzerine III. Selim Kasım 1789'da Cezayirli Gazi Hasan Paşa'yı Sadrazam olarak atadı.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Karlofça'da Avrupalı diplomatların karşısında Osmanlıyı temsil eden isim aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı Mehmed Paşa

Daltaban Mustafa Paşa

Mehmed Rami Efendi

Feyzullah Efendi

Arabacızâde Ahmed Efendi

Açıklama:

Karlofça’da Avrupalı kurt diplomatlarla masa başında Osmanlıyı temsil eden isim dönemin Reisülküttabı Mehmed Rami Efendi’dir. Mehmed Rafi Efendi'nin gösterdiği diplomasi, Osmanlılarda dış politika alanında başarılı olan devlet çalışanlarının en üst seviyelere kadar çıkabilmelerinin önünü açmıştır. Karlofça’dan hemen sonra Mehmed Rami’nin Reisülküttablıktan Sadrazamlığa getirilmesiyle bu süreç giderek güçlenmeye başlamış ve bundan sonra birçok reisülküttabın sadrazamlığa getirilmesinin yolu da açılmış oldu. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. Avrupalıların askeri düzenleri ve silah teknolojileri benimsenmek istenmiştir.
II. Fransa ile birlikte, İngiltere, İsveç, Prusya ve Hollanda gibi batılı güçlerle siyasi alandaki ilişkilere daha fazla önem verilmeye başlanmıştır.
III. “Dar-ül İslam - Dar-ül Harb” anlayışı teoride ve pratikte devam etmiştir.
IV. Devlet duraklama döneminden çöküş dönemine geçmiştir.
Karlofça anlaşması sonrası Osmanlı Devleti ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,IV

I,II,III

I,II,IV

II,III,IV

Açıklama:

I, II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü Karlofça'dan sonra “Dar-ül İslam - Dar-ül Harb” ayrımına dayanan ve Avrupalı güçlerle mutlak bir savaş durumunu içeren dış politika ilkeleri teoride değişmese de, artık, uygulamada bir savunma durumu hakim olmuş,aktif bir savaş durumu ve anlayışı geçerliliğini kaybetmiştir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Prut anlaşmasıyla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

1711 yılında imzalanmıştır

Anlaşmanın şartları Ruslar için çok ağır maddeler içermekte ve Osmanlı Devleti için diplomasi başarısı olarak görülmektedir

Osmanlı Devleti adına anlaşmayı Baltacı Mehmed Paşa imzalamıştır

Anlaşmaya göre Ruslar işgal ettikleri tüm toprakları Osmanlılara geri vereceklerdir

Anlaşma ile Rus tüccarların Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapmalarına izin verilmiştir

Açıklama:

A,C,D ve E şıklarında verilen ifadeler doğru iken B şıkkında verilen ifade yanlıştır. Çünkü 20 Temmuz’da Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa’nın idaresindeki ordu Rusları kuşatma altına almıştı. Ne yazık ki Baltacı Mehmed Paşa, modern Rusya’nın kurucusunu ve ordusunu yok etme gibi yakaladığı bu tarihi fırsatı değerlendirecek kapasitede olmadığını gösterdi ve Rusların barış istekleri karşısında fazla dayanamadı. Neticede Baltacı Mehmed Paşa, Osmanlılar için çok uygun bir durumda, şaşılacak kadar hafif şartlarda 23 Temmuz 1711’de Prut Antlaşması’nı imzaladı. Büyük bir fırsat kaçırıldığına inanan bir kısım devlet erkanı ile Kırım Hanı ve XII. Şarl’ın Prut Antlaşması’na büyük tepkiler göstermesi üzerine III. Ahmed Baltacı Mehmed Paşa’yı 20 Kasım 1711’de azletti. Sonuç olarak, Prut anlaşması Ruslar için ağır şartlar içermemekte, Osmanlı açısından fırsat varken değerlendirilemediği için diplomatik zayıflık olarak görülmektedir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Avrupa’yı tanımanın Osmanlı dış politikası ve ticareti için önemli olduğuna inanan ve fiilen adımları atan ilk sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

Baltacı Mehmed Paşa

Damat Ali Paşa

Nişancı Mehmed Paşa

Hoca İbrahim Paşa

Damat İbrahim Paşa

Açıklama:

Avrupa’yı tanımanın Osmanlı dış politikası ve ticareti için önemli olduğuna inanan ve fiilen adımları atan ilk sadrazam Damat İbrahim Paşa'dır. Bu doğrultuda İstanbul'daki Avrupa ülkelerinin diplomatik temsilcileriyle düzenli bir ilişki kurmuştur. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Osmanlılar gönderecekleri elçileri düşük rütbeliler arasından seçiyor iken, ilk defa yüksek rütbeliler arasından seçilip gönderilen elçi aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmisekiz Çelebi Mehmed

Nişli Mehmed Ağa

İbrahim Paşa

Yusuf Agah Efendi

Kazazcızade Ömer Efendi

Açıklama:

Damat İbrahim Paşa, Osmanlıların Avrupa’daki iç sorunlara müdahil olmaması yolunda bir politika izlese de, Avrupa’daki gelişmeleri de yakından takip etmek istemekteydi. Yirmisekiz Çelebi Mehmed de sadrazamın söz konusu politikası çerçevesinde Fransa’ya görevlendirilmiştir. Dönemin Fransız Büyükelçisi Bonnac ile Sadrazam yakın dostluk kurmuştu. Bonnac padişahın Fransa’ya bir elçi göndermesinin iki ülke arasındaki ilişkilerin daha çok gelişeceği telkininde bulunmuştu. İbrahim Paşa’nın Yirmisekiz Çelebi Mehmed’i seçmesinde kendisinin hacegan mensubu olması ve Pasarofça Antlaşması görüşmelerinde ikinci delege olarak görev yapması nedeniyle diplomasi deneyiminin olmasının etkisi bulunmaktaydı. Daha önceleri genelde, Osmanlıların yabancı ülkelere gönderdikleri elçiler çavuş, müteferrika ve kapıcıbaşı gibi düşük rütbeli devlet görevlilerinden seçilmekteydi. Böylece, bu tarihten itibaren Osmanlıların gönderdikleri elçiler yüksek rütbeli kişilerden seçilmeye başlanmıştır. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Belgrad Anlaşmaları hangi devletler ile imzalanmıştır?

Avusturya-Prusya

Rusya-Lehistan

Avusturya-Rusya

Macaristan-Avusturya

Rusya-Sicilya

Açıklama:

Rusya, Osmanlıların Kırım Tatarlarının akınlarını önleyemediğini bahane ederek I. Mahmud’a bir ültimatom göndererek Prut Antlaşması’nı tanımadığını bildirip bazı ağır taleplerde bulundu. Osmanlılar ne kadar savaştan sakınmak istediyseler bile, kendilerini korumak için savaştan kaçınmayacaklarını bildirdiler. Rusların Azak kalesine taarruzları ve Kırım’a yönelik saldırılarının başladığı haberlerini alan Babıâli de 2 Mayıs 1736’da savaş ilan etti. 1736 da Osmanlılar Ruslar arasında başlayan üç yıl sürecek olan savaşa 1737’de Rusya ile daha önce yaptığı gizli anlaşmaya binaen Avusturya da katıldı. Osmanlıların özellikle Avusturya cephesinde üstünlük kurdular. Ayrıca Avusturyalıların savaşın ancak Ruslara yarayacağını anlamaları sebebiyle, 18 Eylül 1739’da Osmanlıyla imzaladığı Belgrad Antlaşması’yla Avusturya Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiş oldu. Osmanlıların Avusturya ile Belgrad Antlaşması haberi Rusların bütün planlarını alt üst ederek korku ve paniğe sebep oldu. Zira bu sıralarda İsveç-Fransa ittifakı, Osmanlılar ile Prusya arasında antlaşma müzakerelerinin yürütülmesi ve Osmanlılarla İsveç arasında ticaret antlaşmaları için yapılan müzakereler Rusları tedirgin etmekteydi. 3 Ekim 1739’da Rusların da Fransızların aracılığını ve barış teklifini kabul etmesiyle Belgrad’a temsilci gönderilip İkinci Belgrad Antlaşması da Ruslarla imzalandı. Neticede Ruslar bütün isteklerinden vazgeçmiş oldular. Dolayısıyla Belgrad anlaşmaları Avusturya ve Rusya ile imzalanmıştır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

I. Barış siyasetini benimsemiştir
II. Yediyıl savaşlarında tarafsızlık politikasını gütmüştür
III. İlerleyen günlerde Reisülküttablığa getirilmiştir
IV. Prusya kralının teklifi üzerine iki devlet arasında askeri anlaşma imzalanmıştır
V. Kârlı çıkma olasılığının yüksek olmasına karşın Rusya ile savaşa girmeme konusundaki çekingen tutumu ileride pahalıya mal olmuştur
Mehmed Ragıp Paşa ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,V

I,II,III,IV

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

I,II,III ve V. ifadeler doğru iken IV. ifade yanlıştır. Çünkü Mehmed Ragıb Paşa Avrupalı devletlerin kendi çıkarları lehine Osmanlıları kullanmak istediklerini anladığından Prusya ile müzakereler neticesinde 22 Mart 1761’de askerî antlaşmadan ziyade iki devlet arasında dostluk ve ticaret antlaşması yapılmıştır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Osmanlıların Karlofça’dan sonra imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Pasarofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Bükreş Antlaşması

Vasvar Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 59

Küçük Kaynarca antlaşmasındaki hangi maddeye dayanarak Ruslar, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdehale etme hakkını kendinde görmüştür?

Ruslara verilen İstanbul’da daimi bir elçilik açıp diledikleri şehir ve kasabalarda konsolosluk açma hakkı

Ruslara verilen İstanbul'da bir ortodoks kilisesi kurma ve koruma hakkı

Boğazlardan Rus ticaret gemilerinin serbestçe geçiş yapabilmesi hakkı

Osmanlılar'ın Rusya'ya üç yılda on beş bin kese (4 milyon) ruble savaş tazminatı ödemesi hükmü

Rus hükümdarlarına gönderilecek namelerde ‘Rusyalıların padişahı’ diye hitap edileceğinin kabulü

Açıklama:

Küçük Kaynarca Antlaşması’ nda Osmanlı topraklarındaki Ortodoks tebaanın haklarının koruyuculuğunun Ruslara verilmiş olması şeklinde yorum bulan maddeye göre Ruslara İstanbul’da bir Ortodoks kilisesi kurma ve koruma hakkı tanınmaktaydı ki daha sonraları Rusya bu maddelere dayanarak Osmanlı Devleti’nin iç işlerine müdahale etme hakkını kendinde görmüştü. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Rusya'nın 1788'de işgal ederek 25.000 masum ve müdafaasız sivil halkı öldürdüğü, 18.yy Avrupa'sının en büyük katliamlarından birini gerçekleştirdiği Osmanlı toprağı aşağıdakilerden hangisidir?

Hotin

Yaş

Özi

Boğdan

Eflak

Açıklama:

Rusya'nın 1788'de işgal ederek 25.000 masum ve müdafaasız sivil halkı öldürdüğü, 18.yy Avrupa'sının en büyük katliamlarından birini gerçekleştirdiği Osmanlı toprağı Özi'dir. Rus barbarlığı ve vahşeti Avrupa'da da esefle karşılandı ve özellikle de İsveç ile İngilizler bu hadiseden sonra Rusya’ya karşı ciddi tepkiler gösterdiler. I. Abdülhamid bu gelişmeden dolayı felç oldu. Doğru yanıt "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Karlofça'da Osmanlı Devleti'ni temsil eden devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Reisülküttap Mehmed Rami Efendi

Mithat Paşa

Cevdet Paşa

Yusuf Agah Efendi

Köprülü Mehmed Paşa

Açıklama:

Karlofça'da Osmanlı Devleti'ni Avrupalılar karşısında Reisülküttap Mehmed Rami Efendi temsil etmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

I- Avrupa ile ilişkilerinde bir dönüm noktası oluşturur. II- Duraklama dönemi sona ermiştir. III- Geniş toprak parçaları kaybedilmiştir. Yukarıdakilerden hangisi/leri Karlofça Antlaşması'nın Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

1699 Karlofça Antlaşmasının Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri şu şekilde sıralanabilir: Avrupa ile ilişkilerinde bir dönüm noktası oluşturmuştur. Duraklama dönemi sona ermiştir. Geniş toprak parçaları kaybedilmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdaki hangi gelişmenin ardından Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı politikaları daha belirgin şekilde benimsemeye başlamıştır?

Karlofça Antlaşması

Pasaforça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Prut Antlaşması

Paris Antlaşması

Açıklama:

1718'de imzalanan Pasarofça Antlaşması ile Osmanlılar sadece toprak ve insan kaybetmiş aynı zamanda saygınlık ve morallerine büyük bir darbe inmiştir. Pasarofça sonrası dış politikada Avrupa'ya karşı futuhat yerine savunmaya yönelik bir diplomatik anlayış edinilmeye başlanmıştır. Osmanlı yöneticileri statükocu ve barışçı politikaları daha belirgin bir biçimde benimsemeye başlamıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Damat İbrahim Paşa tarafından Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip ederek bunları birer rapor olarak sunmak üzere 1720 yılında Paris'e gönderilen elçi aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Reisülküttap Mehmed Rami Efendi

Yusuf Agah Efendi

Cevdet Paşa

Mithat Paşa

Açıklama:

Damat İbrahim Paşa Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmek istemekteydi. Bu çerçevede 1720 yılında Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Paris'e gönderilmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin 1739 yılında Avusturya ve Rusya ile imzaladığı Belgrad Antlaşması'nın sonuçlarından biri değildir?

Karlofça sonrası ilk defa iki güçlü devleti geri çekilmeye mecbur kılmıştır.

Avusturya Pasarofça'daki tüm kazançlarını kaybetmiştir.

Ruslar Azak ve diğer işgal ettiği yerleri geri vermiştir.

Osmanlıların Avrupa'daki itibar ve kredisi artmıştır.

Prusya ve Fransa arasında gizli bir ittifak kurulmuştur.

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin Avusturya ve Rusya karşısında kazandığı savaşlar sonucunda 1739 yılında imzalanan Belgrad Antlaşmalarının sonuçları şu şekilde sıralanabilir. 1699 Karlofça sonrası Osmanlı devleti ilk defa iki güçlü devletle başa çıkmış ve onları geri çekilmeye mecbur kılmıştır. Avusturya Pasarofça'daki tüm kazançlarını yitirmiştir. Ruslar Azak ve diğer işgal ettikleri toprakları geri vermiştir. Osmanlıların Avrupa'daki itibar ve kredisi artmıştır. Ancak Prusya ile Fransa arasındaki gizli antlaşma bu antlaşmanın sonuçları arasında gösterilemez. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Osmanlı Devleti'nin 1756-1763 yılları arasındaki Yedi Yıl Savaşları'nda tarafsızlık politikası izlemesini sağlayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Damat İbrahim Paşa

Ahmet Cevdet Paşa

Mehmed Ragıp Paşa

Mehmed Said Paşa

Mehmed Emin Paşa

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin 1756-1763 yılları arasındaki Yedi Yıl Savaşları'nda tarafsızlık politikası izlemesini sağlayan devlet adamı Sadrazam Mehmed Ragıp Paşa'dır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Küçük Kaynarca Antlaşması'nda yer alan aşağıdaki konulardan hangisi hukuk alanına ilişkindir?

Toprak kayıpları

Daimi elçilik ve konsolosluk açılması

Rusya'nın Ortodoks tebaanın haklarının koruyuculuğunu üstlenmesi

Rus ticaret gemilerinin boğazlardan serbestçe geçmesi

Rusların Azak, Yenikale ve Kılburun limanlarına sahip olması

Açıklama:

Küçük Kaynarca Antlaşması Karlofça sonrası imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşmadır. Toprağa ilişkin düzenlemeler az olmakla birlikte hukuk, ticaret ve diplomasi alanında Osmanlı'nın en ağır belgesidir. Hukuk alanına giren konularda Rusya Osmanlı topraklarındaki Ortodoks tebaanın haklarının koruyuculuğunu Ruslara verildiği şeklinde yorumlanan maddeler yer almaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Osmanlıların Karlofça'dan sonra 18. yüzyılda imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşma olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin Karlofça'dan sonra 18. yüzyılda imzalamak zorunda kaldığı en ağır antlaşma Küçük Kaynarca Antlaşması'dır. Bu antlaşma hukuk, ticaret ve diplomasi alanın Osmanlı tarihinin en ağır antlaşmasıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

1788 yılında kurulan Üçlü Birlik (Triple Alliance) hangi devletler arasında kurulmuştur?

Prusya, Hollanda ve İngiltere

Fransa, Prusya ve Rusya

Avusturya, Fransa ve Rusya

Avusturya, Prusya ve Rusya

Fransa, İngiltere ve Prusya

Açıklama:

1788'de kurulan Üçlü Birlik (Triple Alliance) Prusya, Hollanda ve İngiltere arasında kurulmuştur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

III. Ahmed'in tahta çıktığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?

1690

1696

1699

1702

1703

Açıklama:

III. Ahmed 1703 yılında tahta çıkmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Kırım'ın kurtarılması faaliyetlerine son verilmiştir.
Dış politikada statükoculuk esas alınmıştır.
İttifak politikası ve denge arayışları temel araçlar haline gelmiştir.
Diplomatik temas ve faaliyetler ciddi oranda artmıştır.
İki taraflılık ve süreklilik fikrine dayalı diplomasi anlayışı ortaya çıkmıştır.

Yukarıdakilerden hangisi/leri Ziştovi ve Yaş Antlaşmaları'ndan sonra Osmanlı dış politikası ve diplomasisinde gözlenen köklü değişimler arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Ziştovi ve Yaş Antlaşmaları'ndan sonra Osmanlı dış politikası ve diplomasisinde gözlenen köklü değişimler şu şekilde sıralanabilir: Kırım'ın kurtarılması faaliyetlerine son verilmiştir. Dış politikada statükoculuk esas alınmıştır. İttifak politikası ve denge arayışları temel araçlar haline gelmiştir. Diplomatik temas ve faaliyetler ciddi oranda artmıştır. İki taraflılık ve süreklilik fikrine dayalı diplomasi anlayışı ortaya çıkmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

.........., Osmanlı Devleti’nin sadece Hristiyan Avrupa dünyasıyla olan ilişkilerinde bir dönüm noktası değil, içerde duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlangıcı olarak görülür. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Karlofça Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Açıklama:

Karlofça Antlaşması , Osmanlı Devleti’nin sadece Hristiyan Avrupa dünyasıyla olan ilişkilerinde bir dönüm noktası değil, içerde duraklama ve bozukluklar devrinin sona ermesi ve çöküş döneminin başlangıcı olarak görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Büyük Kuzey Savaşı hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?

1690-1715

1695-1720

1700-1721

1700-1725

1705-1725

Açıklama:

Büyük Kuzey Savaşı 1700-1721 yılları arasında devam etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Karlofça sonrası Osmanlıların izlemiş olduğu pasif diplomatik süreç hangi yıl sona ermiştir?

1699

1700

1705

1709

1712

Açıklama:

1709 yılında sona ermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

....... Osmanlılarda fetihçi ruhu yeniden canlandırdı ve Karlofça’da kaybedilen
toprakların geri alınabileceği düşüncesinin taraftar kazanmasına yol açtı. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Küçük Kaynarca Antlaşması

Prut Antlaşması

Pasarofça Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Prut Antlaşması, Osmanlılarda fetihçi ruhu yeniden canlandırdı ve Karlofça’da kaybedilen toprakların geri alınabileceği düşüncesinin taraftar kazanmasına yol açtı.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Pasarofça Antlaşması imzalanmasında hangi ülkelerin elçileri yardımı olmuştur?

Hollanda- Almanya

Almanya-Avusturya

Avusturya-Hollanda

İngiltere-Hollanda

İngiltere-Avusturya

Açıklama:

İngiltere- Hollanda elçileri yardımıyla imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Patrona Halil İsyanı sonrası hangi padişah tahta çıkmıştır?

III. Ahmed

II. Mustafa

I. Mahmud

III. Selim

Açıklama:

I. Mahmut tahta çıkarılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Avusturya hangi antlaşma ile Pasorofça Antlaşmasında kazandıklarını kaybetmiştir?

Belgrad Antlaşması

İstanbul Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Paris Antlaşması

Yaş Antlaşması

Açıklama:

Belgrad Antlaşmasıyla Avusturya Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiş oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma kimin döneminde gerçekleşmiştir?

Mehmed Rami

II. Mustafa

III. Ahmed

Ali Paşa

İbrahim Paşa

Açıklama:

Osmanlı tarihinde Avrupa tarzında ilk yenileşme hareketi ile birlikte diplomasi alanında Avrupa ile yakınlaşma III. Ahmed döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Hangi Antlaşmanın en ağır maddesi Kırımın kaybedilmesi olup artkı
Osmanlıların kuzey Avrupa politikasının beyni olan ve çok uzun süreden beri
devam eden Kırım askerî yardımı sona ermişti?

Pasarofça Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Yas Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Küçük Kaynarca Antlaşması'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi 1700-1721 yılları arasında süren Büyük Kuzey Savaşının liderleri arasında yer almaz?

Rusya

Danimarka

Avusturya

Prusya

İngiltere

Açıklama:

İngiltere Büyük Kuzey Savaşının taraflarından değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Yaş Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

8 Mart 1790

8 Ocak 1792

8 Şubat 1792

8 Ocak 1798

15 Ocak 1805

Açıklama:

8 Ocak 1792 tarihinde imzalanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 83

Ruslar’ın işgal etmiş oldukları tüm topraklar ile İstanbul Antlaşması’yla kaybedilen yerleri Osmanlılara geri verip, sınır kale ve istihkâmlarını yıkacakları hangi antlaşma ile belirlenmiştir?

Prut

Karlofça

Utrech

Pasarofça

Belgrad

Açıklama:

Ruslar’ın işgal etmiş oldukları tüm topraklar ile İstanbul Antlaşması’yla kaybedilen yerleri Osmanlılara geri verip, sınır kale ve istihkâmlarını yıkacakları Prut antlaşmasıyla belirlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 84

XII. Şarl Döneminde Rus sorununun kapanmasını sağlayan antlaşma hangi tarihte imzalanmıştır?

20 Temmuz 1712

23 Temmuz 1711

20 Kasım 1711

17 Nisan 1712

5 Haziran 1713

Açıklama:

XII. Şarl Döneminde Rus sorununun kapanmasını sağlayan antlaşma 5 Haziran 1713 tarihinde imzalanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Pasarofça Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

21 Temmuz 1718

20 Temmuz 1715

19 Mart 1718

5 Haziran 1713

23 Temmuz 1711

Açıklama:

Pasarofça Antlaşması 21 Temmuz 1718 tarihinde imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Osmanlının Gürcistan, Şirvan ve Azerbaycan’ı ellerinde tutmasını sağlayan Rusya ile imzalanan antlaşma hangisidir?

Prut Antlaşması

Karlofça Antlaşması

İran Mukasemenamesi

Pasarofça Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Osmanlının Gürcistan, Şirvan ve Azerbaycan’ı ellerinde tutmasını sağlayan Rusya ile imzalana antlaşma İran Mukasemenamesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Hangi antlaşmayla Avusturya Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiştir?

Prut Antlaşması

Karlofça Antlaşması

İran Mukasemenamesi

Utrech Antlaşması

Belgrad Antlaşması

Açıklama:

Belgrad antlaşmayla Avusturya Pasarofça’da kazandıkları tüm kazançları kaybetmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Versailes Antlaşması hangi ülkeler arasında imzalanmıştır?

Osmanlı-Avusturya

İngiltere-Fransa

Fransa- Avusturya

Osmanlı-İngiltere

Osmanlı-Fransa

Açıklama:

Versailes Antlaşması Fransa- Avusturya arasında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

En ağır maddesi Kırım’ın kaybedilmesi olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Küçük Kaynarca

Karlofça

Utrech

Pasarofça

Belgrad

Açıklama:

En ağır maddesi Kırım’ın kaybedilmesi olan antlaşma Küçük Kaynarcadır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

13 Haziran 1788’de yapılan Üçlü Birlik hangi ülkeler arasında kuruldu?

Prusya, Hollanda, İngiltere

Prusya, Avusturya, İngiltere

Avusturya, Hollanda, Prusya

Avusturya, İngiltere, Hollanda

Prusya, Fransa, İngiltere

Açıklama:

13 Haziran 1788’de yapılan Üçlü Birlik Prusya, Hollanda, İngiltere arasında kurulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Reisülküttablıktan Sadrazamlığa yükselen ilk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Rami Paşa

Mehmed Said Paşa

Merzifonlu Kara Mustafa Paşa

Koca Mehmed Ragıb Paşa

Damat İbrahim Paşa

Açıklama:

Mehmed Rami Paşa

Doğru Cevap: A

Soru 92

Karlofça Antlaşması’ndaki aşağıdaki konulardan hangisi diplomasi alanına aittir?

Ticari imtiyazların verilmesi

Sınır güvenliği

Konsoloslukların açılması

Katolik papazlara imtiyazların verilmesi

Toprak kaybı

Açıklama:

Konsoloslukların açılması

Doğru Cevap: C

Soru 93

Avrupa’yı tanımanın Osmanlı dış politikası ve ticareti için önemli olduğuna inanan ve fiilen adımları atan ilk devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Müteferrika İbrahim Efendi

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi

Baltacı Mehmed Paşa

Damat İbrahim Paşa

Silahdar Ali Paşa

Açıklama:

Damat İbrahim Paşa

Doğru Cevap: D

Soru 94

Avrupa’da diplomasi alanında kaygan bir zemin üzerinde kendisini bulan Sadrazam Mehmed Ragıb Paşa, Avrupa ülkeleri arasında çıkan hangi savaşta tarafsızlık politikası izlemiştir?

Büyük Kuzey Savaşı

Lehistan Veraset Savaşı

Avusturya Veraset Savaşı

İspanya Veraset Savaşı

Yedi Yıl Savaşı

Açıklama:

Yedi Yıl Savaşı

Doğru Cevap: E

Soru 95

1755 ve 1757 yıllarında İstanbul’a gelerek Osmanlı Prusya ittifakı çalışmalarında bulunan Prusya elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Rexin

Ainslie

Nepluyeff

Bonnac

Diez

Açıklama:

Rexin

Doğru Cevap: A

Soru 96

Küçük Kaynarca Antlaşması’nın hangi maddesi sonraki dönemde uluslararası bir soruna temel teşkil edecektir?

Rusya’nın diledikleri şehir ve kasabalarda konsolosluk açması

Rus hükümdarlarına nameler de ‘Rusyalıların padişahı’ diye hitap edilmesi

Boğazlardan Rus ticaret gemilerinin serbestçe geçişi

Rusya’nın Ortodoks tebaanın hamiliğini üstlenmesi

Rusya’nın İstanbul’da daimî elçilik bulundurması

Açıklama:

Boğazlardan Rus ticaret gemilerinin serbestçe geçişi

Doğru Cevap: C

Soru 97

Osmanlıların hangi devletle olan ittifakı Osmanlı modern diplomasisinde bir dönüm noktası olmuştur?

1740 Fransa

1789 İsveç

1740 Sicilya

1790 Prusya

1739 İsveç

Açıklama:

1790 Prusya

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi 1772’de Fokşani kasabasındaki barış görüşmelerinin kilitlenmesine neden olmuştur?

Kazak

Kuban

Eflak

Boğdan

Kırım

Açıklama:

Kırım

Doğru Cevap: E

Soru 99

1780 Haziran’ında II. Joseph ile II. Katerina’nın, Osmanlıların paylaşılmasını ele aldıkları şehir aşağıdakilerden hangisidir?

Mohilev

Moskova

Herson

Viyana

St. Petersburg

Açıklama:

Mohilev

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

I. Sır-kâtibi (chief secretary)
II.İki tane Rum tercüman
III. Hazinedar
IV. Ateşe ve diğer maiyet memurları
Yukarıdakilerden hangileri İkamet elçilerinin beraberinde götürdüğü maiyetidir?

I,II

I,II,III

II,III,IV

I,II,III,IV

III,IV

Açıklama:

İkamet elçilerinin vazife süreleri ve maiyetleri hakkında da önemli düzenlemeler getirildi. Buna göre ikamet elçileri üçer yıllığına yurt dışında görev yapacaklar ve bu sürenin sonunda yerlerine başkaları tayin edilip görev devir teslimi yapıldıktan sonra yurda döneceklerdi. Beraberlerinde sır-kâtibi (chief secretary), iki tane Rum tercüman, hazinedar, ateşe ve diğer maiyet memurları ve hizmetlilerle birlikte çoğunluğu Müslüman olan kişizadeler olarak adlandırılan gençler de götürülecekti.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Babıâli Avrupa’da kuracağı ilk daimî elçilik için hangi ülkeyi seçmiştir?

Fransa

İngiltere

Rusya

Sırbistan

İtalya

Açıklama:

Babıâli Avrupa’da kuracağı ilk daimî elçilik için eskiden beri çok iyi ilişkiler kurduğu İngiltere’yi seçti.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yusuf Agâh, hangi padişah döneminde İngiltere’de ikamet elçiliği yapmıştır?

II. Mehmed

III. Mehmed

II. Selim

III. Selim

II. Mahmud

Açıklama:

Yusuf Agâh, kendinden önceki bütün elçilerin yaptığı gibi, döndükten sonra Sadrazam ve Reisülküttab’ında bulunduğu bir kabulde, III. Selim’e III. George’un göndermiş olduğu mektubu sundu ve elçiliği hakkında da şifahen bilgi vererek görevini tamamlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Rusya’nın Balkanlar ve Kafkaslardaki faaliyetlerinden çok rahatsız olan Babıâli, hangi ülkeyle ilişkilerini geliştirerek, ittifak antlaşmalarıyla bağlı olduğu Rusya ve İngiltere’ye karşı elini güçlendirmek istemekteydi?

Fransa

Avusturya

Mısır

Yunanistan

Sırbistan

Açıklama:

Babıâli gücünün zirvesinde olan Napolyon Fransa’sına özel bir önem vermekteydi. Ayrıca Babıâli, Fransa’yla ilişkilerini geliştirerek, ittifak antlaşmalarıyla bağlı olduğu Rusya ve İngiltere’ye karşı elini güçlendirmek istemekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Hangi yıldan itibaren Osmanlı Devleti’nin yurtdışında görev yapan hiçbir büyükelçisi kalmamıştır?

1800

1811

1821

1831

1841

Açıklama:

Abdurrahim Muhib Efendi’nin 1811’de görevini tamamlayarak Paris’ten ülkeye dönmesinden sonra, Osmanlı Devleti’nin yurtdışında görev yapan hiçbir büyükelçisi kalmadı. Bütün elçiliklerde diplomatik temsilcilik görevi maslahatgüzarlara bırakıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 6

1821 de Mora’da çıkan Yunan İsyanına kadar sürecek olan diplomatik temsilin Londra, Viyana ve Berlin’de yaklaşık 20, Paris’te ise 10 yıl ……………………………….. yürütüldüğü dönemdir.
Yukarıda verilen boşluk en doğru nasıl tamamlanır?

Maslahatgüzarlarla

Fenerli Rum Tercümanlarla

Sir- Katibleriyle

Sadrazamlarla

Valilerle

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

1812’de yapılan hangi antlaşmayla Osmanlı ve Rusya arasında altı yıldan beri süre gelen savaş sona erdirilmiştir?

Tilsit

Kale-i Sultaniye

Bükreş

Hünkar İskelesi

Balta Limanı

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin Rusya ile 1806’dan beri süren savaş hali ise 24 Ağustos 1807’de Slobosia’da ateşkes antlaşmasından sonra Yaş’ta yürütülen barış müzakereleri, Rus temsilcilerinin Osmanlılardan Baserabya ile Kafkasya’daki önemli kaleleri istemeleri üzerine kesildi. Bilahare yapılan savaşlarda Osmanlı kuvvetlerinin yenilgiler alması üzerine 28 Mayıs 1812’de Bükreş Antlaşması’yla altı yıldan beri süre gelen savaş sona erdirilmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki hangi antlaşma ile Osmanlı Devleti dağılma ve parçalanma sürecine girmeye başlamıştır?

Balta Limanı

Edirne

Kale-i Sultaniye

Kütahya

Tilsit

Açıklama:

Edirne Antlaşması ile artık Osmanlı Devleti dağılma ve parçalanma sürecine girmeye başlamış oldu. Belki de Osmanlı tarihinin en ağır antlaşması niteliğinde olan bu hadiseyi artık bir dönüm noktası olarak addedebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 9

1805’den beri Mehmed Ali’nin Mısır’da modern devlet olarak büyümesinde en büyük pay sahibi olan devlet hangisiydi?

Prusya

İtalya

İngiltere

Fransa

Rusya

Açıklama:

Osmanlıların Mısır kuvvetleri karşısındaki hezimeti bir Avrupa meselesi haline geldi. Fransa, 1805’den beri Mehmed Ali’nin Mısır’da modern devlet olarak büyümesinde en büyük pay sahibiydi ve Mısır ile siyasî, askerî ve ticarî bağları çok güçlü bir durumda olduğundan son gelişmelerden memnuniyet duymaktaydı. Mısır’ın Suriye ile diğer yerleri eline geçirmesi bölgede dengeleri Fransa’nın lehine değiştirmekteydi. İngiltere ise Fransız güdümlü modern ve gelişmiş bir Mısır’dan rahatsızlık duymaktaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Hangi Antlaşma gereğince Rusların Kafkasya’da hâkimiyetleri kabul ediliyor ve Rus ticaret gemilerine Boğazlar da içinde olmak üzere bütün Osmanlı sularından serbestçe geçme hakkı veriliyordu?

Akkerman

Hünkâr İskelesi

Yaş

Bükreş

İstanbul

Açıklama:

Mahmud, İngilizlerden gelen baskının da etkisiyle Rusların isteklerini kabul edip 7 Ekim 1826’da Akkerman Antlaşması’nı imzaladı. Bu antlaşma gereğince Rusların Kafkasya’da hâkimiyetleri kabul ediliyor, Rus ticaret gemilerine Boğazlar da içinde olmak üzere bütün Osmanlı sularından serbestçe geçme hakkı veriliyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Öncelikle askerî ıslahatlarla ordunun Avrupaî tarzda yeniden düzenlenmesi gerektiğine inanmaktaydı
II. İshak Efendi’yi Fransa’ya göndererek Fransız Kralı XVI. Louise ile yazışmalar yapmıştı
III. Islahatlarının en orjinallerinden birisi kuşkusuz diplomasi alanında yaptığı yeniliklerdir
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri III. Selim ile ilgili doğru bilgidir?

Yalnız I

II ve III

Yalnız II

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Bütün bilgiler doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

I. Avrupa devletleri ile olan ilişkilerde devletlerarası hukukun benimsenmesi ve Avrupa’nın önemli merkezlerinde daimî ikamet elçiliklerinin açılması
II. Avrupalı devletlerle olan ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması ve tayinât usulünün kaldırılması
III. Dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ile güçler dengesinin göz önüne alınması ve Protestan Kuzey-Batı Avrupa devletleriyle ilişkilerin en üst seviyede geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan ve etkileri günümüze kadar tesir eden yeniliklerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan ve etkileri günümüze kadar tesir eden
yeniliklerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Avrupa devletlerinin hangi tarihten itibaren fiilen İhtilal rejimine karşı Fransa ile mücadeleye girişmişlerdir?

1790

1791

1792

1793

1794

Açıklama:

1792 tarihinden itibaren

Doğru Cevap: C

Soru 14

23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Raşid Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Mahmud Raif Efendi

Mehmed Derviş Efendi

Mehmed Tahir Efendi

Açıklama:

23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edilen devlet adamı Yusuf Agâh Efendi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

I. Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.
II. Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırarak bunları hem Osmanlı bürokrasisinde kullanmak hem de geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman yetiştirmek.
III. Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.
IV. Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile Osmanlı donanması ve kara ordusunda kullanılmak için gerekli hammaddeyi sağlamak.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bütün seçenekler Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler arasında yer almaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 16

Paris'e ilk kim büyükelçi olarak atanmıştır?

Ali Aziz Efendi

Seyyid Ali Efendi

Yusuf Agâh Efendi

İbrahim Afif Efendi

Mahmud Raif Efendi

Açıklama:

Paris ilk olarak Seyyid Ali Efendi atanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Berlin'e ilk kim büyükelçi olarak atanmıştır?

Mahmud Raif Efendi

İbrahim Afif Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Ali Aziz Efendi

Seyyid Ali Efendi

Açıklama:

Berlin'e ilk Ali Aziz Efendi atanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Viyana'ya ilk kim büyükelçi olarak atanmıştır?

Ali Aziz Efendi

İbrahim Afif Efendi

Mahmud Raif Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Seyyid Ali Efendi

Açıklama:

Viyana'ya ilk İbrahim Afif Efendi atanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 19

Paris’te elçi olarak atandı. Mora’lı bir aileye mensup olup, Yusuf Agâh ile akrabaydı. 1797 Mart’ında İstanbul’dan yola çıkarak 28 Temmuz da görkemli bir törenle Direktuvar Hükümeti’ne güven mektubunu sunmasından sonra Paris büyükelçilik görevine resmen başladı.
Yukarıda bahsedilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Aziz Efendi

Mahmud Raif Efendi

Seyyid Ali Efendi

İbrahim Afif Efendi

İsmail Ferruh Efendi

Açıklama:

Bahsedilen kişi Seyyid Ali Efendi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bükreş Antlaşması hangi yılda imzalanmıştır?

1810

1811

1812

1813

1814

Açıklama:

Bükreş Antlaşması 1812 yılında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol kime aittir?

Mehmed Raşid Efendi

Ferruh Efendi

Namık Paşa

2. Mahmud

Mehmed Ali Efendi

Açıklama:

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol Reisülküttab Mehmed
Raşid Efendi’ye aitti. Mehmed Raşid Osmanlı Devleti’nin en zor dönemlerinden biri
olan 1788-1791 yılları arasında Osmanlı dış politikasında yaptığı faaliyetler sebeYeniden
Yapılanma Dönemi
Osmanlı Diplomasisi:
Nizam-ı Cedid’ten
Tanzimat’a (1792-1839)
132 Osmanlı Diplomasisi
biyle III. Selim’in takdirini kazandı. Bundan dolayı padişah, yenilikçi görüşe sahip
olan Mehmed Raşid’i 6 Eylül 1792 tarihinde ikinci kez olarak Reisülküttablığa getirdi.
Bu ona Türk dış politikasında köklü bir ıslahat yapma fırsatını vermişti. Artık
bu tarihten itibaren Mehmed Raşid, çok aktif bir halde Türk diplomasisinin şekillenmesinde
birinci derecede Sultan ile birlikte Babıâli’nin politikalarına tesir etmeye
başladı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan yenikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Avrupa devletleri ile olan ilişkilerde devletlerarası hukukun benimsenmesi,

Avrupa’nın önemli merkezlerinde daimî ikamet elçiliklerinin açılması,

Avrupa devletlerine bağımlı olmak,

Avrupalı devletlerle olan ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması ve tayinât
usulünün kaldırılması,

Dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ile güçler dengesinin göz önüne alınması
ve Protestan Kuzey-Batı Avrupa devletleriyle ilişkilerin en üst seviyede geliştirilmesi,

Açıklama:

Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan ve etkileri günümüze kadar tesir eden
yenilikleri 3 grupta toplayabiliriz:
a) Avrupa devletleri ile olan ilişkilerde devletlerarası hukukun benimsenmesi
ve Avrupa’nın önemli merkezlerinde daimî ikamet elçiliklerinin açılması
b) Avrupalı devletlerle olan ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması ve tayinât
usulünün kaldırılması
c) Dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ile güçler dengesinin göz önüne alınması
ve Protestan Kuzey-Batı Avrupa devletleriyle ilişkilerin en üst seviyede geliştirilmesi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

İlk daimî elçilik heyetini oluşturan kişiler arasında olan Yusuf Agah Efendinin görevi aşağıdakilerden hangsiydi?

Büyükelçi

Sır Kâtibi

Hazinedar ve Ataşe

Ehl-i İslam kişizadesi

Tercüman-ı Evvel

Açıklama:

Babıâli, Yusuf Agâh’ı 6 Ağustos tarihinden itibaren İngiliz elçisinin geçerli rütbe ve statüsü olan Büyükelçi (Ambassador) rütbesiyle payelendirdi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler arasında yer almaz?

Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.

Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.

Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek.

Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi dili olan Fransızcayı öğrenmek.

Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında kurallara uymak ve sorgulamamak.

Açıklama:

Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere
daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler şöyledir:
a) Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.
b) Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırarak bunları hem Osmanlı
bürokrasisinde kullanmak hem de geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman
yetiştirmek.
c) Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.
d) Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve
diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile
Osmanlı donanması ve kara ordusunda kullanılmak için gerekli hammaddeyi
sağlamak.
e) Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek, özelikle de basını
yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli
olarak İstanbul’a göndermek,
f) Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek,
g) Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi
dili olan Fransızcayı öğrenmek,
h) Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek Osmanlı Devleti’nin
dış dünyaya tam olarak açılmasını sağlamak, arabuluculuk yapmak ve onların
Türkiye aleyhindeki propagandalarını çürütmek için karşı tezler üretmek,
ı) Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında gerektiğinde
tenkit ve uyarı babında görüş ve düşüncelerini iletmek,
j) Elçiye veya maiyet memurlarından birine yolculuklarına, bulundukları ülkenin
siyasî, askerî, idarî, malî, sosyo- ekonomik ve kültürel sistem ve kurumları
ile hatta başkentlerine dair edindikleri bilgi ve tecrübelerini toplu
olarak gösteren sefaretname hazırlatmak. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Osmanlılar 1792’den beri izlemeye çalıştığı denge ve tarafsızlık politikasıyla savaşa katılmama durumunu terk etmek zorunda kaldı. Kendi inisiyatifi dışında gelişen gelişmeler karşısında Osmanlı Devleti, hangi ülkeye karşı Rusya ve İngiltere ile ittifak antlaşması imzalamıştır?

Yunanistan

Fransa

Almanya

İtalya

Sırbistan

Açıklama:

Fransız ordusunun Mısır’ı işgali nedeniyle ortaya çıkan gelişmelerle
ilgili oldu. Osmanlılar 1792’den beri izlemeye çalıştığı denge ve tarafsızlık
politikasıyla savaşa katılmama durumunu terk etmek zorunda kaldı. Kendi inisiyatifi
dışında gelişen gelişmeler karşısında Osmanlı Devleti, Fransa’ya karşı önce 23
Aralık 1798’de Rusya’yla, daha sonra 5 Ocak 1799’da İngiltere’yle ittifak antlaşmaları
imzaladı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Nizam-ı Cedid döneminin en önemli diplomasi stratejilerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa devletleri arsında taraf tutmak.

Sorgulamamak.

Olayları dışarıdan izlemek.

Avrupa devletleri arasında çıkan ihtilaflarda tarafsız olmak.

Olayları gizlice araştırmak

Açıklama:

Nizam-ı Cedid döneminin en önemli diplomasi stratejilerinden birisi de Avrupa devletleri arasında çıkan ihtilaflarda tarafsızlık (Neutrality) politikası izlenmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Mısır Meselesi Osmanlıları hangi ülke ile antlaşmaya itti?

Almanya

Fransa

Rusya

İngiltere

İtalya

Açıklama:

Mısır Meselesi Osmanlıları düşmanı Rusya ile 23 Aralık
1798’de ittifak antlaşması yapmaya itti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Mısır meselesi çözüme ulaşmıştır?

Zitvatorok Antlaşması

Amiens Antlaşması

Serav Antlaşması

Hotin Antlaşması

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Açıklama:

7 Mart 1802’de yapılan Amiens Antlaşması’yla İngiltere, Fransa ve Osmanlılar
arasındaki Mısır Meselesi çözülmüş oldu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Edirne Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

14 Eylül 1829

14 Eylül 1850

25 Şubat 1829

12 Kasım 1830

30 Eylül 1835

Açıklama:

Kısa süren görüşmeler sonucunda 14 Eylül 1829’da Edirne Antlaşması imzalandı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Hünkar İskelesi’ndeki Rus kampında imzalanan Osmanlı-Rus antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

17 Temmuz 1833

8 Temmuz 1833

12 Ağustos 1830

1 Ekim 1831

21 Şubat 1829

Açıklama:

8 Temmuz 1833’de Hünkar İskelesi’ndeki Rus kampında imzalanan Osmanlı-Rus antlaşması Rusların emellerinin büyük bir bölümünü kapsıyordu. Bu antlaşma savunma ittifakı olup iki devletten biri saldırıya uğrarsa, diğeri ona her türlü yardımı yapacaktı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol aşağıdakilerden hangisine aittir?

Reisülküttab Mehmed Raşid Efendi

III. Selim

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Mahmud Raif Efendi

Açıklama:

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol Reisülküttab Mehmed Raşid Efendi’ye aitti.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Babıâli’nin Avrupa’daki ilk daimi elçiliği aşağıdaki ülkelerden hangisinde kurulmuştur?

İngiltere

Almanya

Fransa

Rusya

İtalya

Açıklama:

Babıâli Avrupa’da kuracağı ilk daimî elçilik için eskiden beri çok iyi ilişkiler kurduğu İngiltere’yi seçti.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi 23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edilmiştir?

Mahmud Raif Efendi

Reisülküttab Mehmed Raşid Efendi

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Mehmed Tahir Efendi

Açıklama:

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi 23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Yusuf Agah Efendi ile başlatılan yabancı ülke temsilcilerine verilen tayinatın kaldırılması, yabancı elçilik heyetleri arasında ilk defa aşağıdakilerden hangisine tesadüf eder?

İngiliz Elçisi Sir Robert Ainslie

İngiliz Elçisi Sir Robert Liston

Danimarka Elçisi Count de Wadel Jerlsberg

İsveç Elçisi M. de Asp

İsveç Elçisi Mouradgea d’Ohsson

Açıklama:

Yusuf Agâh ile başlatılan bu usul, yabancı elçilik heyetleri arasında ilk defa, Ainslie’nin yerine büyükelçi tayin edilen ve 19 Mayıs 1794’de İstanbul’a ulaşan Sir Robert Liston’a tesadüf etmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Yusuf Agâh Efendi’nin Londra’da yaptığı elçilik süresince onun baş danışmanı ve yardımcısı olarak görev yapan Mahmud Raif Efendi, Türk diplomasi ve kültür tarihi açısından çok büyük öneme sahip sefaretnamesini hangi dilde yazmıştır?

Osmanlıca

Türkçe

İngilizce

Fransızca

Arapça

Açıklama:

Yusuf Agâh ilk ikamet elçisi olması sebebiyle birçok görev, hizmet ve işlerle bizzat ilgilenerek bu işleri yürütürken Babıâli le koordineli çalışmıştır. Mahmud Raif her alanda elçinin baş danışmanı ve yardımcısı olarak Yusuf Agâh’ın başarısında birinci derecede katkıda bulundu. Mahmud Raif ’in, Yusuf Agâh adına Fransızca olarak yazdığı sefaretname Türk diplomasi ve kültür tarihi açısından çok önemli bir yer işgal eder. Zira bu bir Türk’ün Osmanlı devlet adamı ve diplomatı olarak Batı lisanıyla yazdığı ilk eserdir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Londra’daki ilk ikamet elçiliği hizmetini başarılı yürütmesi üzerine 1795 - 1796 yıllarında yapılan elçilik atamalarında;

İsmail Ferruh Efendi - Londra
İbrahim Afif Efendi - Berlin
Seyyid Ali Efendi - Viyana

eşleşmelerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Londra’daki ilk ikamet elçiliği hizmetini başarılı yürütmesi üzerine 1795’de; İbrahim Afif Efendi’nin Viyana’ya, Seyyid Ali Efendi’nin de Berlin’e ikamet elçileri olarak atanmaları kararlaştırıldı. Babıâli, İsmail Ferruh Efendi’yi Kasım 1796’da Londra’ya elçi olarak atamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Osmanlı Diplomasisi yeni yapılanma döneminde (1792- 1832) Paris’e aşağıdakilerden hangisi elçi olarak atanmıştır?

Ali Aziz Efendi

İbrahim Afif Efendi

İsmail Ferruh Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Seyyid Ali Efendi

Açıklama:

Yapılan istişare sonucunda daha önce Berlin’e tayin edilmiş bulunan Seyyid Ali Efendi’nin Paris’e atanması kararlaştırılırken Berlin’e ise Ali Aziz Efendi tayin edildi.

Doğru Cevap: E

Soru 38

…………….., Avrupa’ya gönderilen ilk Osmanlı ikamet elçileri içinde, Avrupa medeniyeti hakkında en olumsuz görüşlere sahip olup, gönderdiği raporlarda genelde Avrupa medeniyetini sürekli biçimde eleştirmiştir.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Yusuf Agâh Efendi

Mehmet Said Halet Efendi

Muhib Efendi

Seyyid Ali Efendi

İbrahim Afif Efendi

Açıklama:

Halet Efendi, Avrupa’ya gönderilen ilk Osmanlı ikamet elçileri içinde, Avrupa medeniyeti hakkında en olumsuz görüşlere sahip olup, gönderdiği raporlarda genelde Avrupa medeniyetini sürekli biçimde eleştirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

……………’yi diğer ikamet elçilerinden ayıran temel husus, büyükelçilik dönemini siyasî faaliyetlerden çok edebî ve akademik faaliyetlerle geçirmesidir. Berlin’de bulunduğu sırada Prusya’nın eski İstanbul Büyükelçisi ve aynı zamanda büyük bir şarkiyatçı olan Von Diez’le yazışmalar yaparak Doğu Edebiyatı hakkında fikir alış verişinde bulunmuştur.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Ali Aziz Efendi

Mehmet Said Halet Efendi

Muhib Efendi

Seyyid Ali Efendi

İbrahim Afif Efendi

Açıklama:

Ali Aziz’i diğer ikamet elçilerinden ayıran temel husus, büyükelçilik dönemini siyasî faaliyetlerden çok edebî ve akademik faaliyetlerle geçirmesidir. Berlin’de bulunduğu sırada Prusya’nın eski İstanbul Büyükelçisi ve aynı zamanda büyük bir şarkiyatçı olan Von Diez’le yazışmalar yaparak Doğu Edebiyatı hakkında fikir alış verişinde bulunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Fransızların Mısır’ı işgale başlaması ile Babıâli, İstanbul’da 21 Ocak 1799’da aşağıdakilerden hangisi ile savunma ittifak antlaşmasını imzalamıştır?

Rusya

Fransa

İngiltere

Napoli Krallığı

Avusturya

Açıklama:

Babıâli, benzer şartlarda İstanbul’da 21 Ocak 1799’da Sicilyateyn (Napoli) Krallığı ile savunma ittifak antlaşmasını imzaladı.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi III. Selim döneminde ıslahat gerçekleştirilen alanlar arasında gösterilemez?

Ordu

Siyaset

İktisat

Diplomasi

Din

Açıklama:

III. Selim öncelikle askerî ıslahatlarla ordunun Avrupaî tarzda yeniden düzenlenmesi gerektiğine inanmaktaydı. Askerî alanların dışında siyasî, idarî, iktisadî, ticarî, toplumsal ve diplomasi alanlarında yapılan yenilikler bu dönemin kendine has özelliğiydi. Devlet bünyesindeki bütün kuruluşların gözden geçirilerek zamanın ihtiyaç ve gereksinimlerine göre düzenlenip yenilenmesi “Nizam-ı Cedid” hareketinin geniş hedefini ve kapsamını teşkil etmekteydi.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Nizam-ı Cedid Islahatları hangi tarihte uygulamaya konulmuştur?

1790

1791

1792

1793

1794

Açıklama:

1792 tarihinde uygulamaya konulan Nizam-ı Cedid ıslahatları ile birlikte Avrupa’nın önemli merkezlerinde diplomatik temsilci bulundurulması kararı alındı.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Babıâli Avrupa'da kuracağı ilk daimi elçilik için hangi ülkeyi seçmiştir?

İngiltere

Fransa

Rusya

Avusturya

Prusya

Açıklama:

Babıâli Avrupa’da kuracağı ilk daimî elçilik için eskiden beri çok iyi ilişkiler kurduğu İngiltere’yi seçti. Her ne kadar uzun bir süreden beri Fransa ile iyi ilişkiler mevcut idiyse de bu sırada Avrupa devletlerinin 1792 tarihinden itibaren fiilen İhtilal rejimine karşı Fransa ile mücadeleye girişmeleri, Babıâli’yi Londra’yı tercihe yöneltti.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetlerden birisi olarak gösterilemez?

Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek

Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırmak

Geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman yetiştirmek

Bulundukları ülkelerdeki Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak

Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi dili olan Almancayı öğrenmek

Açıklama:

Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere
daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler şöyledir:
a) Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.
b) Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırarak bunları hem Osmanlı
bürokrasisinde kullanmak hem de geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman
yetiştirmek.
c) Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.
d) Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve
diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile
Osmanlı donanması ve kara ordusunda kullanılmak için gerekli hammaddeyi sağlamak.
e) Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek, özelikle de basını yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli
olarak İstanbul’a göndermek,
f) Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek,
g) Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi
dili olan Fransızcayı öğrenmek,
h) Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek Osmanlı Devleti’nin dış dünyaya tam olarak açılmasını sağlamak, arabuluculuk yapmak ve onların Türkiye aleyhindeki propagandalarını çürütmek için karşı tezler üretmek,
ı) Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında gerektiğinde tenkit ve uyarı babında görüş ve düşüncelerini iletmek,
j) Elçiye veya maiyet memurlarından birine yolculuklarına, bulundukları ülkenin siyasî, askerî, idarî, malî, sosyo- ekonomik ve kültürel sistem ve kurumları ile hatta başkentlerine dair edindikleri bilgi ve tecrübelerini toplu
olarak gösteren sefaretname hazırlatmak.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler arasında gösterilemez?

Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve
diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile
Osmanlı donanması ve kara ordusunda kullanılmak için gerekli hammaddeyi sağlamak

Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek

Avrupa basınını yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli olarak İstanbul’a göndermek

Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek

Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek gayrimüslüm unsurları kışkırtmak

Açıklama:

Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere
daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler şöyledir:
a) Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.
b) Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırarak bunları hem Osmanlı
bürokrasisinde kullanmak hem de geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman
yetiştirmek.
c) Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.
d) Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve
diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile
Osmanlı donanması ve kara ordusunda kullanılmak için gerekli hammaddeyi sağlamak.
e) Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek, özelikle de basını yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli
olarak İstanbul’a göndermek,
f) Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek,
g) Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi
dili olan Fransızcayı öğrenmek,
h) Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek Osmanlı Devleti’nin dış dünyaya tam olarak açılmasını sağlamak, arabuluculuk yapmak ve onların Türkiye aleyhindeki propagandalarını çürütmek için karşı tezler üretmek,
ı) Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında gerektiğinde tenkit ve uyarı babında görüş ve düşüncelerini iletmek,
j) Elçiye veya maiyet memurlarından birine yolculuklarına, bulundukları ülkenin siyasî, askerî, idarî, malî, sosyo- ekonomik ve kültürel sistem ve kurumları ile hatta başkentlerine dair edindikleri bilgi ve tecrübelerini toplu
olarak gösteren sefaretname hazırlatmak.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Napolyon komutasındaki Fransız ordusunun Mısır’ı işgal ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

1795

1796

1797

1798

1799

Açıklama:

Ancak
bu dönem elçilerinin en önemli diplomatik faaliyetleri Temmuz 1798’de Napolyon
komutasındaki bir Fransız ordusunun Mısır’ı işgali nedeniyle ortaya çıkan gelişmelerle ilgili oldu. Osmanlılar 1792’den beri izlemeye çalıştığı denge ve tarafsızlık
politikasıyla savaşa katılmama durumunu terk etmek zorunda kaldı.

Doğru Cevap: D

Soru 47

l802’de Fransa’yla Paris’te yapılacak barış görüşmelerinde Osmanlıları temsil etmek üzere “fevkalade büyükelçi” olarak Paris’e gönderilen diplomat aşağıdakilerden hangisidir?

Amedi Galib Efendi

Seyyid Ali Efendi

Yusuf Agâh Efendi

İsmail Ferruh

Mehmed Said Halet Efendi

Açıklama:

Seyyid Ali baş tercümanı Codrika’nın Fransa hesabına casusluk yaptığını sezememiş ve bunu Babıâli tarafından öğrenmişti. l802’de Fransa’yla Paris’te
yapılacak barış görüşmelerinde Osmanlıları temsil etmek üzere Amedi Galib Efendi “fevkalade büyükelçi” olarak Paris’e gönderildi.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ilk dönem Osmanlı ikamet elçileri arasında en başarısızı olarak ele alınmaktadır?

Seyyid Ali Efendi

Amedi Galib Efendi

Muhib Efendi

Mehmed Said Halet Efendi

Ali Aziz Efendi

Açıklama:

Seyyid Ali, iyi niyetli, yenilik
yanlısı ve Batı’ya olumlu gözle bakan bir kişi olmasına rağmen, diplomatlık için
gerekli yeteneğe haiz olmamasıyla ilk dönem Osmanlı ikamet elçileri içindeki en
başarısızı oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Mısır’ın Fransızlar tarafından işgaliyle ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Emperyalizmi

Batı Sömürgeciliği

Doğu Barışı

Doğu Meselesi

Doğu İşbirliği

Açıklama:

Mısır’ın Fransızlar tarafından işgaliyle Doğu Meselesi (Eastern
Question) başlamış oldu ve unutulmaya yüz tutmuş olan Doğu Akdeniz havzası
tekrar dünya gündemine gelerek İngiltere başta olmak üzere büyük güçler tarafından tepkiyle karşılandı ve yakın takibe alınmaya başlandı.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Osmanlılar aşağıdaki devletlerden hangisinin gerçekleştirdiği işgal sonrasında tarihlerinde ilk kez topraklarını savunabilmek için yabancı güçlerle işbirliği ve ittifak yolunu seçmişlerdir?

İngiltere

Fransa

Prusya

Avusturya

Rusya

Açıklama:

Tarihinde ilk defa Osmanlılar kendi topraklarını işgal eden bir ülkeye karşı
diğer Avrupalı devletlerle işbirliğine girerek ittifak yapıyordu. Gerçi Avrupalı bir
güç olan Prusya ile 1790 yılında ittifak antlaşması yapılmıştı, fakat bu esnada Osmanlı Devleti, Rusya ve Avusturya ile zaten savaş halinde bulunuyordu. 1799 baharında Napolyon’un Suriye’ye geçme planı Akka’da yenilgiyle sonuçlandı ve Napolyon yerine General Kleber’i bırakarak Fransa’ya gitti. Osmanlı-İngiliz ve Rus
askerî işbirliği neticesinde 1801 yazında Fransızlar El-Ariş sözleşmesi esas kabul
edilerek Mısır’dan tahliye edilmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan düzenlemelere göre daimi elçilik heyetini oluşturan kişilerden değildir?

Sır Kâtibi

Hazinedar

Ataşe

Kişizadeler

İki tane İngiliz tercüman

Açıklama:

Mehmed Raşid zamanında diplomasi alanında yapılan düzenlemelere göre daimi elçi heyeti büyükelçi, sır kâtibi, hazinedar, ataşe ve diğer maiyet memurları, hizmetliler ile birlikte çoğunluğu Müslüman olan kişizadeler ve iki Rum tercümandan oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi 23 Temmuz 1793 tarihinde ilk ikâmet elçisi olarak hangi şehre tayin edilmiştir?

Londra

Paris

Viyana

Cantebury

Bükreş

Açıklama:

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi 23 Temmuz 1793 tarihinde ilk ikâmet elçisi olarak Londra'ya tayin edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Yusuf Agâh ve Mahmud Raif bir diplomat olarak İngiliz erkânı ve diğer heyetler ile görüştükleri zaman hangi dili kullanmışlardır?

İngilizce

Fransızca

Farsça

Türkçe

Arapça

Açıklama:

Yusuf Agâh ve Mahmud Raif bir diplomat olarak İngiliz erkânı ve diğer heyetler ile görüştükleri zaman Türkçe'nin dışında hiçbir dil kullanmamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Babıâli Yusuf Agâh'tan sonra Londra'ya elçi olarak kimi atamıştır?

İbrahim Afif Efendi

Seyyid Ali Efendi

İsmail Ferruh Efendi

Mehmed Said Halet Efendi

Abdulrahim Muhib Efendi

Açıklama:

Babıâli Yusuf Agâh'tan sonra Londra'ya elçi olarak İsmail Ferruh Efendi'yi atamıştır. İbrahim Afif Efendi Viyana'ya, Seyid Ali Efendi Berlin'e, Mehmed Said Halet Efendi ve Abdulrahim Muhib Efendi Paris'e elçi olarak atanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Osmanlılar'ın takip ettiği tarafsızlık politikası Napolyon komutasındaki Fransızların nereyi işgal etmesi ile sona ermiştir?

Dalmaçya kıyıları

Mısır

Suriye

Yediada

Hindistan

Açıklama:

Osmanlılar'ın takip ettiği tarafsızlık politikası Napolyon komutasındaki Fransızların Temmuz 1798'de Mısır'ı işgal etmesiyle sona ermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Mısır meselesi hangi antlaşma ile çözülmüştür?

Campo Formio Antlaşması

Yaş Antlaşması

Tilsit Antlaşması

Amiens Antlaşması

Utrech Antlaşması

Açıklama:

7 Mart 1802'de yapılan Amiens Antlaşması ile İngiltere, Fransa ve Osmanlılar arasındaki Mısır meselesi çözülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Diplomatik temsilcilikleri bir müddet kapattıktan sonra, Avrupa ve dünyadan soyutlanmamak için Tercüme Odası'nı kim kurmuştur?

III. Selim

I. Abdülmecid

II. Abdülhamid

III. Ahmed

II. Mahmud

Açıklama:

Diplomatik temsilcilikleri bir müddet kapattıktan sonra, Avrupa ve dünyadan soyutlanmamak için Tercüme Odası'nı II. Mahmud kurmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Osmanlı Devleti hangi antlaşma ile dağılma ve parçalanma sürecine girmiştir?

Edirne Antlaşması

Akkerman Antlaşması

Hünkâr İskelesi Antlaşması

Bükreş Antlaşması

Kütahya Antlaşması

Açıklama:

Edirne Antlaşması ile Osmanlı Devleti dağılma ve parçalanma sürecine girmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

II. Mahmud, Avrupa başkentlerinde ikamet elçiliklerinin faaliyetlerinin artmasıyla, içerideki ve dışarıdaki icraatlarda daha etkin olabilmeleri amacıyla, hangi yılda Reissülküttablık makamını Hariciye Nezareti'ne çevirdi?

1821

1824

1830

1836

1838

Açıklama:

II. Mahmud, Avrupa başkentlerinde ikamet elçiliklerinin faaliyetlerinin artmasıyla, içerideki ve dışarıdaki icraatlarda daha etkin olabilmeleri amacıyla, 1836'da Reissülküttablık makamını Hariciye Nezareti'ne çevirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 60

II. Mahmud döneminde İstanbul'da hangi devletin diplomatik temsilcisi bulunmamaktaydı?

İran

Yunan

Mısır

Portekiz

Danimarka

Açıklama:

II. Mahmud döneminde İstanbul'da İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya, Prusya, Hollanda, İspanya, Sardunya, Danimarka, Sicilyateyn, Portekiz, Yunan, ABD ve İran diplomatik temsilcilikleri bulunmaktaydı. Mısır'ın diplomatik temsilciliği bulunmamaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük role sahip olan Reisülküttab Mehmed Raşid Efendi hangi Osmanlı padişahı döneminde görev almıştır?

III. Murad

III. Selim

IV. Murad

IV. Mustafa

II. Mahmud

Açıklama:

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol Reisülküttab MehmedRaşid Efendi’ye aitti. Mehmed Raşid Osmanlı Devleti’nin en zor dönemlerinden biri olan 1788-1791 yılları arasında Osmanlı dış politikasında yaptığı faaliyetler sebebiyle III. Selim’in takdirini kazandı.

Doğru Cevap: B

Soru 62

I. Fransa ile olan ilişkilere belli bir mesafe konulması
II. İngiliz Elçisi Sir Robert Ainslie’nin Babıâli ile olan ilişkilerinin iyi seviyede olması
III.İngiliz hükümetinin elçilik açması konusunda Osmanlı Devletine para yardımı sağlaması
IV. İngiliz Hükümeti tarafından İkamet elçisinin iyi bir şekilde karşılanacağının teminatının verilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Osmanlı Devleti’nin İngiltere’de ilk daimi temsilcilik açmasına neden olmuştur?

I ve II

II, III ve IV

I ve III

I, II ve IV

Yalnız II

Açıklama:

Fransa ile olan ilişkilere belli bir mesafe konulması, İngiliz Elçisi Sir Robert Ainslie’nin Babıâli ile olan ilişkilerinin iyi seviyede olması, İngiliz Hükümeti tarafından İkamet elçisinin iyi bir şekilde karşılanacağının teminatının verilmesi İngiltere'de ilk daimi temsilcilik açılmasına neden olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi ilk ikamet elçilerinin diplomatik başarılarının olmamasındaki en önemli nedendir?

Ülkelerin görüşmeleri kendi elçilikleri yoluyla Babıâli ile yapmaları

Elçilerin yabancı dil bilmemeleri

Babıâli tarafından para yardımının yetersiz yapılması

Babıâli’nin elçilere bu konuyla ilgili yetkilendirme yapmaması

Ülkelerin ikamet elçilerine güvenmemesi

Açıklama:

Genelde ilk ikamet elçilikleri, bulundukları ülkeler tarafından önemli görüşmeler ve antlaşma müzakerelerinden uzak tutulmuş olup, bunu, kendilerinin İstanbul’daki elçilikleri vasıtasıyla Babıâli ile yapmayı tercih etmişlerdir. Bu yüzden ilk ikamet elçilerinin çok büyük diplomatik başarıları görülmemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Avrupa’ya gönderilen ilk Osmanlı ikamet elçileri içinde Avrupa medeniyeti hakkında en olumsuz görüşlere sahip olan elçi kimdir?

İbrahim Afif Efendi

Ali Aziz Efendi

Muhib Efendi

Seyyid Ali Efendi

Halet Efendi

Açıklama:

Halet Efendi, Avrupa’ ya gönderilen ilk Osmanlı ikamet elçileri içinde, Avrupa medeniyeti hakkında en olumsuz görüşlere sahip olup, gönderdiği raporlarda genelde Avrupa medeniyetini sürekli biçimde eleştirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Osmanlının sürdürdüğü tarafsızlık politikası hangi olayla birlikte sona ermiştir?

Fransa’nın 1797 Campo Formio Antlaşması’yla Dalmaçya kıyılarını alması

İç ayaklanmaların artması

Fransızların 1798’de Mısır’ı işgal etmesi

Avusturya’nın Fransız ordularına yenilmesi

III. Selim’in tahttan indirilmesi

Açıklama:

Osmanlıların takip ettiği tarafsızlık politikası Napolyon komutasında Fransızların Temmuz 1798’de Mısır’ı işgal etmesiyle sona ermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

7 Mart 1802’de yapılan Amiens Antlaşması hangi devletler arasında Mısır Meselesinin çözümünü sağlamıştır?

İngiltere, Osmanlılar ve Rusya

Fransa, Osmanlılar ve Rusya

Fransa, Avusturya ve Osmanlılar

İngiltere, Fransa ve Osmanlılar

İngiltere, Fransa ve Rusya

Açıklama:

7 Mart 1802’de yapılan Amiens Antlaşması’yla İngiltere, Fransa ve Osmanlılar arasındaki Mısır Meselesi çözülmüş oldu

Doğru Cevap: D

Soru 67

Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 28 Mayıs 1812’de imzalanan Bükreş Antlaşması’yla Ruslar;
I. Osmanlı topraklarındaki Hıristiyanları koruyabilecekler,
II. Konsolosluk açabilecekler,
III. Eflak-Boğdan’ı kendi topraklarına katabilecekler,
IV. Baserabya’yı Osmanlı’ya geri verecekler,
maddelerinden hangi(ler)sini elde etmişlerdir?

III ve IV

I ve II

I ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

28 Mayıs 1812’de Bükreş Antlaşması’yla altı yıldan beri süre gelen savaş sona erdirilmişti Buna göre Ruslar, Eflak-Boğdan’ı verip Baserabya’nın işgalini onaylatıp, Karadeniz’in kuzeyinde ve Kafkasya’da işgal etmiş olduğu bütün toprakları da iade etmekteydi. Ruslar ticarî durumlarını yeniden elde edip Osmanlı topraklarındaki Hıristiyanları koruyacaklar ve konsolosluklar açabileceklerdi.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Osmanlı Devleti’nin dağılma ve parçalanma sürecine girmesini başlatan ve Osmanlı tarihinin en ağır antlaşması olarak nitelendirilebilecek antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Akkerman Antlaşması

Kütahya Antlaşması

Edirne Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Petersburg Antlaşması

Açıklama:

Edirne Antlaşması ile artık Osmanlı Devleti dağılma ve parçalanma sürecine girmeye başlamış oldu. Belki de Osmanlı tarihinin en ağır antlaşması niteliğinde olan bu hadiseyi artık bir dönüm noktası olarak addedebiliriz.

Doğru Cevap: C

Soru 69

1805 yılından itibaren izlediği politikalarla Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’da modern bir devlet olarak büyümesinde en büyük pay sahibi aşağıdaki ülkelerden hangisidir?

Fransa

İngiltere

Rusya

Avusturya

Yunanistan

Açıklama:

Fransa, 1805’den beri Mehmed Ali’nin Mısırr’da modern devlet olarak büyümesinde en büyük pay sahibiydi.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ikinci dönem ikamet elçilerinin başarılarının altında yatan sebeplerden biri değildir?

Tercüme Odası’nda yetişen diplomat kimlikli kişilerin yer alması

Elçilerin yabancı dil bilmeleri

İkamet elçilerinin maliyeden gelen bürokratlardan seçilmesi

Devletlerarası siyaset ve Avrupa ahvali hakkında daha bilgili olmaları

İkamet elçilerine ciddi görevler verilerek temsil yetenekleri üst seviyeye çıkarılması

Açıklama:

İkinci dönem ikamet elçileri, devletlerarası siyaset ve Avrupa ahvali hakkında daha bilgiliydiler. Ayrıca bunlar genellikle dil bildiklerinden her işte tercümanları kullanmıyorlardı. Bu dönemde ikamet elçilerine ciddi görevler verilerek temsil yetenekleri üst seviyeye ç›karılmış, çoğu maliyeden gelen bürokratlar dönemi kapanmıştır. Bunların tamamı Osmanlı dışişlerini yürüten Reisülküttablık kalemlerinde tecrübe kazanan kimseler ile modern Osmanlı Dışişleri’nin doğuşunu hazırlayan Tercüme Odası’nda yetişen diplomat kimlikli kişilerdi.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edilen kişi kimdir?

Mehmed Raflid Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Mehmed Tahir Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Mahmud Raif Efendi

Açıklama:

Bu müzakerenin sonucunda,Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi 23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak tayin edildi ve sonraki gün akşam Sultan’ın huzurunda kaftan
giydi.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Şıklardan hangisi Yusuf Agâh’ın elçiliğinin ingiltere’deki faaliyetlerinden değildir?

Osmanlı Devleti ile ingiltere arasındaki diplomatik ilişkilerin yürütülmesi.

İngiltere ve Avrupa ile ilgili haberlerin Babıâli’ye iletilmesi

Osmanlı Devleti’nin askerî alanda ihtiyaç duyduğu
hammaddelerin ve uzman ve teknisyenlerin temin edilmesi

Londra’da bulunan diğer diplomatlarla temas kurulması

Dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ile güçler dengesinin göz önüne alınması
ve Protestan Kuzey-Batı Avrupa devletleriyle ilişkilerin en üst seviyede geliştirilmesi

Açıklama:

Yusuf Agâh’ın elçiliğinin ingiltere’deki faaliyetleri genel anlamda: Osmanlı Devleti ile ingiltere
arasındaki diplomatik ilişkilerin yürütülmesi; ingiltere ve Avrupa ile ilgili haberlerin
Babıâli’ye iletilmesi; Osmanlı Devleti’nin askerî alanda ihtiyaç duyduğu
hammaddelerin ve uzman ve teknisyenlerin temin edilmesi; Londra’da bulunan di-
ğer diplomatlarla temas kurulması

Doğru Cevap: E

Soru 73

Şıklardan hangisi daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetlerinden değildir?

Dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ile güçler dengesinin göz önüne alınması
ve Protestan Kuzey-Batı Avrupa devletleriyle ilişkilerin en üst seviyede geliştirilmesi.

Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek

Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak

Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek, özelikle de basını
yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli
olarak istanbul’a göndermek

Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek,

Açıklama:

Yusuf Agâh’ın elçiliği başta olmak üzere daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetler şöyledir:
a) Babıâli’yi diplomatik olarak temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmek.
b) Maiyet memurlarının görgü ve bilgilerini artırarak bunları hem Osmanlı bürokrasisinde
kullanmak hem de geleceğin Osmanlı hariciyesine eleman yetiştirmek.
c) Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak.
d) Osmanlı Devleti’nin hizmetinde çalıştırılmak üzere, bulundukları ülke ve diğer Avrupa ülkelerindeki uzman mühendisler ve askerî teknisyenleri ile Osmanlı
donanması ve kara ordusunda kullanlmak için gerekli hammaddeyi
sağlamak.
e) Bulundukları ülkedeki ve Avrupa’daki gelişmeleri gözlemek, özelikle de basını
yakından takip ederek, haberlerin ve söylentilerin çevirilerini düzenli
olarak istanbul’a göndermek,
f) Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek,
g) Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi dili
olan Fransızcayı öğrenmek,
h) Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek Osmanlı Devleti’nin
dış dünyaya tam olarak açıılmasını sağlamak, arabuluculuk yapmak
ve onların Türkiye aleyhindeki propagandalarını çürütmek için karşı tezler
üretmek,
ı) Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında gerektiğinde
tenkit ve uyarı babında görüş ve düşüncelerini iletmek,
j) Elçiye veya maiyet memurlarından birine yolculuklarına, bulundukları ülkenin
siyasî, askerî, idarî, malî, sosyo- ekonomik ve kültürel sistem ve kurumları
ile hatta başkentlerine dair edindikleri bilgi ve tecrübelerini toplu olarak
gösteren sefaretname hazırlatmak

Doğru Cevap: A

Soru 74

Amiens Antlaşması hangi tarihte yapılmıştır?

5 Nisan 1802

9 Mayıs 1805

7 Mart 1802

4 Ağustos 1803

3 Şubat 1801

Açıklama:

7 Mart 1802’de yapılan Amiens Antlaşmasıyla ingiltere, Fransa ve Osmanlılar arasındaki
Mısır Meselesi çözülmüş oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 75

29 Mayıs 1807 de III. Selim yerine kim tahta çıkmıştır?

IV.Murat

IV. Mustafa

I.İbrahim

II.Mahmut

II.Mehmet

Açıklama:

III. Selim 29 Mayıs 1807’de tahtan indirilip yerine yenileşme
yanlısı olmayan IV. Mustafa tahta çıktı.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Balkanlardaki ilk millî nitelikteki isyan hareketi nerde ortaya çıkmıştır?

Almanyada

Belçikada

Fransada

İtalyada

Sırbistanda

Açıklama:

Balkanlardaki ilk millî nitelikteki isyan hareketi Sırbistan’da
1804’de Kara Yorgi’nin liderliği altında ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdaki şıklardan hangisi II. Mahmut döneminde İstanbul'da diplomatik temsilcilikleri bulunan ülkelerden değildir?

Avusturya

Portekiz

Brezilya

Rusya

Hollanda

Açıklama:

II. Mahmud döneminde İstanbul’da İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya, Prusya,
Hollanda, İspanya, Sardunya, Danimarka, Sicilyateyn, Portekiz, Yunan, ABD ve
İran diplomatik temsilcilikleri bulunmaktaydı

Doğru Cevap: C

Soru 78

Balta Limanı Antlaşması hangi ülkeler arasında imzalanmıştır?

İngiltere-Fransa

Rusya-Türkiye

Avusturya-Hollanda

Türkiye-İngiltere

İngiltere-Rusya

Açıklama:

Balta Limanı Antlaşması (Türk-‹ngiliz Ticaret Antlaşmas›) 16 Ağustos 1838’de Mustafa Reflid ve İngiliz elçisi Ponsonby tarafından imzalandı.

Doğru Cevap: D

Soru 79

II. Mahmud Paris, Londra ve Viyana’da elçiliklerini hangi tarihte açmıştır?

1836

1839

1831

1840

1834

Açıklama:

Osmanlıların davasını Avrupa nezdinde savunmak amacıyla ikamet elçiliklerini 1834’te tekrar faaliyete geçiren II. Mahmud Paris, Londra ve Viyana’da elçilikler açtı.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Osmanlı-Rus antlaşması hangi ittifakı kapsamaktaydı?

Bu antlaşma savunma ittifakı olup iki devletten biri saldırıya uğrarsa, diğeri ona her türlü yardımı yapacaktı.

Mora ve çevresi ile Kiklat adalarından meydana gelecek küçük fakat özerk bir Yunan devleti kurulacaktı

Devletin başında padişahın seçtiği bir prens bulunacaktı

Ruslar, Balkanlarda ve Kafkaslarda işgal ettikleri önemli yerlerin büyük bir kısmından çekilecekti.

Rus ticaret gemilerine Boğazlar da içinde olmak üzere bütün Osmanlı sularından
serbestçe geçme hakkı verilecekti

Açıklama:

8 Temmuz 1833’de Hünkar iskelesi’ndeki Rus kampında imzalanan Osmanlı-Rus antlaşması Rusların emellerinin büyük bir bölümünü kapsıyordu. Bu antlaşma savunma ittifakı olup iki devletten biri saldırıya uğrarsa, diğeri ona her türlü yardımı yapacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol oynayan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

III. Selim

Reisülküttap Mehmed Raşid Efendi

Sultan Abdülaziz

Yusuf Agah Efendi

İbrahim Afif Efendi

Açıklama:

Modern Türk diplomasisinin kurulmasında en büyük rol oynayan devlet adamı Reisülküttap Mehmed Raşid Efendi'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Avrupalı devletlerle olan ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması ve tayinât usulünün kaldırılması hangi padişah döneminde gerçekleştirilmiştir?

III. Selim

Abdülaziz

I. Abdülmecit

II. Abdülhamid

I. Abdülhamid

Açıklama:

Avrupalı devletlerle olan ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması ve tayinât usulünün kaldırılması III. Selim döneminde, Mehmed Raşid Efendi'nin Reisülküttab olması ile birlikte Türk dış politikasında yapılan ıslahatlar sonucunda olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Babıâli'nin Avrupa’da kurduğu ilk daimî elçilik hangi ülkededir?

Fransa

Prusya

İngiltere

İtalya

Avusturya

Açıklama:

Babıâli Avrupa’da kuracağı ilk daimî elçilik için eskiden beri çok iyi ilişkiler kurduğu İngiltere’yi seçmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Fransa'da görev yapmak üzere atanan ilk ikamet elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf Agah Efendi

İsmail Ferruh Efendi

İbrahim Afif Efendi

Seyyid Ali Efendi

Mehmed Raşid Efendi

Açıklama:

Londra’daki ilk ikamet elçiliğinin hizmetini başarılı yürütmesi üzerine 1795’de, İbrahim Afif Efendi’nin Viyana’ya, Seyyid Ali Efendi’nin de Berlin’e ikamet elçileri olarak atanmaları kararlaştırılmış, sonrasında Fransa'nın büyükelçi ataması talebi üzerine daha önce Berlin’e tayin edilmiş bulunan Seyyid Ali Efendi’nin Paris’e atanmasına karar verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Osmanlılar hangi olay sonrasında 1792'den beri izlemeye çalıştıkları denge ve tarafsızlık politikasıyla savaşa katılmama durumunu terk etmek zorunda kalmıştır?

Napolyon'un Rusya seferi

Mora isyanı

Fransa'nın Dalmaçya kıyılarını alması

Osmanlı-Rus Savaşı

Napolyon'un Mısır'ı işgali

Açıklama:

1798’de Napolyon komutasındaki bir Fransız ordusunun Mısır’ı işgali nedeniyle ortaya çıkan gelişmeler sonucunda Osmanlılar, 1792’den beri izlemeye çalıştıkları denge ve tarafsızlık politikasıyla savaşa katılmama durumunu terk etmek durumunda kalmışlardır. Kendi inisiyatifi dışında gelişen gelişmeler karşısında Osmanlı Devleti, Fransa’ya karşı önce Rusya’yla, daha sonra da İngiltere’yle ittifak antlaşmaları imzalamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

1802'de Fransa'yla yapılan barış görüşmelerinde Osmanlıları temsil etmek üzere "fevkalade büyükelçi" olarak görevlendirilen devlet adamı kimdir?

Muhib Efendi

Ali Aziz Efendi

Seyyid Ali Efendi

Amedi Galip Efendi

Mehmet Said Halet Efendi

Açıklama:

l802’de Fransa’yla Paris’te yapılacak barış görüşmelerinde Osmanlıları temsil etmek üzere Amedi Galib Efendi “fevkalade büyükelçi” olarak Paris’e gönderilmiştir. Amedi Galib’in gelişinden sonra, daha önce Osmanlıları temsil eden Seyyid Ali Efendi Paris’ten ayrılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Osmanlı Devleti, Fransa'nın Mısır'ı işgali karşısında ilk olarak hangi devlet ile ittifak antlaşması yapmıştır?

Rusya

İngiltere

Prusya

Avusturya

Lehistan

Açıklama:

Mısır Meselesi Osmanlıları düşmanı Rusya ile 1798’de ittifak antlaşması yapmaya itmiştir. 1799’da ise benzer şartlarda İngiltere ile ittifak antlaşması yapılmıştır. Böylelikle tarihinde ilk defa Osmanlılar kendi topraklarını işgal eden bir ülkeye karşı diğer Avrupalı devletlerle işbirliğine girerek ittifak yapmış oldu.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Reisülküttaplık makamı hangi tarihte Hariciye Nezareti'ne çevrilmiştir?

1830

1836

1838

1876

1880

Açıklama:

II. Mahmud, Avrupa başkentlerinde ikamet elçiliklerinin faaliyetlerinin artmasıyla, içerideki ve dışarıdaki icraatlarda daha etkin olabilmeleri amacıyla, 1836’da, Reisülküttablık makamını Hariciye Nezareti’ne çevirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

İkamet elçilikleri hangi tarihte yeniden faaliyete geçirilmiştir?

1815

1829

1834

1836

1838

Açıklama:

Büyüyen Mısır Meselesi’yle mücadele etmek ve Osmanlıların davasını Avrupa nezdinde
savunmak amacıyla ikamet elçiliklerini 1834’te tekrar faaliyete geçirilmiş ve II. Mahmud Paris, Londra ve Viyana’da elçilikler açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Osmanlı devleti hangi antlaşma ile dağılma ve parçalanma sürecine girmiştir?

Amiens Antlaşması

Campo Formio Antlaşması

Londra Protokolü

Edirne Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı devleti Edine Antlaşması ile dağılma ve parçalanma sürecine girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

I) Mehmed Raşid Efendi
II) Tatarcık Abdullah Efendi
III) G. Konstantin Morozi
yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 13 Temmuz 1793 Tarihinde Bebek’teki Müzakereye Türk heyeti adına katılan isimler arasındadır?

yalnız I

yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

13 Temmuz 1793 Tarihinde Bebek’teki Müzakereye Türk heyeti adına katılan isimler
I) Mehmed Raşid Efendi
II) Tatarcık Abdullah Efendi
III) G. Konstantin Morozi dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

I) ReisülKütap
II) Oturum Başkanı
III) Baş Tercüman
yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 13 Temmuz 1793 Tarihinde Bebek’teki Müzakereye Türk heyeti adına katılan kişilerin ünvanlarıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 13 Temmuz 1793 Tarihinde Bebek’teki Müzakereye Türk heyeti adına katılan kişilerin ünvanları
I) ReisülKütap
II) Oturum Başkanı
III) Baş Tercümandır.

Doğru Cevap: E

Soru 93

I) Yusuf Agâh Efendi
II) Mahmud Raif Efendi
III) Mehmed Derviş Efendi
yukarıda verilen isimlerden hangisi ya da hangileri ilk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişiler arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

ilk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişiler; Yusuf Agâh Efendi, Mahmud Raif Efendi, Mehmed Derviş Efendi, Mehmed Tahir Efendi, Emanuel Persiany, Gregorio Valeria ve Yanko Savruddur.

Doğru Cevap: E

Soru 94

I) Sır Katibi
II) Zimmî kişizadesi
III) Tercüman-ı Evvel
yukarıda verilen görevlerden hangisi ya da hangileri ilk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişilerin görevleri arasındadır?

yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

ilk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişilerin görevleri; Büyükelçi, Sır Kâtibi, Hazinedar ve Ataşe, Ehl-i islam kişizadesi, Tercüman-ı Evvel, Tercüman-ı Sani ve Zimmî kişizadesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

İlk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişilerin maaşları ne kadardır?

1500 kuruş-15000 kuruş

1000 kuruş-10000

500 kuruş-5000 kuruş

400 kuruş - 4000 kuruş

2500 kuruş - 25000 kuruş

Açıklama:

İlk Daimî Elçilik Heyetini Oluşturan Kişilerin maaşları 15000 kuruş ve 15000 kuruş arasında değişmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Bükreş Antlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

28 mayıs 1812

28 mayıs 1811

28 nisan 1812

28 nisan 1811

28 nisan 1810

Açıklama:

Osmanlı kuvvetlerinin yenilgiler alması üzerine 28 Mayıs 1812’de Bükreş Antlaşması’yla altı yıldan beri süre gelen savaş sona erdirilmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Akkerman Antlaşması hangi devletle kaç tarihinde imzalanmıştır?

7 Ekim 1826 - Rusya

7 Ekim 1826 - Avusturya

7 Ekim 1826 - Fransa

7 Ekim 1825 - Rusya

7 Ekim 1825 - Avusturya

Açıklama:

II. Mahmud, İngilizlerden gelen baskının da etkisiyle Rusların isteklerini kabul edip 7 Ekim 1826’da Akkerman Antlaşması’nı imzaladı.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Londra Protokolü hangi tarihte imzalanmıştır?

6 Temmuz 1827

6 Temmuz 1828

6 Temmuz 1829

6 Temmuz 1830

6 Temmuz 1831

Açıklama:

Osmanlıların Mısır’dan gelen destekle Mora’daki başarılı harekâtı ve isyanı bitirmek üzere olması, İngiltere ve Rusya arasında 4 Nisan 1727’de Petersburg Protokolü arkasından da Fransa’nın da bu protokole dâhil olmasıyla 6 Temmuz 1827’de Londra Protokolü adı altında yeni bir antlaşma imzalandı.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Ruslar Edirne'yi hangi tarihte işgal etmiştir?

22 Ağustos 1829

22 Ağustos 1830

22 Ağustos 1831

22 Ağustos 1832

22 Ağustos 1833

Açıklama:

Rusların 8 Temmuz 1829’da Erzurum’u alıp Trabzon’a doğru ilerlemeye başlaması ve 22 Ağustos 1829’da üç gün süren kuşatmadan sonra Edirne’yi işgal etmeleri üzerine Osmanlılar daha önce reddettiği Akkerman Sözleşmesi’nin hükümlerini yerine getireceğini ve Londra Protokolü’nü de kabul etmeye hazır olduğunu bildirerek Rusya’dan barış istedi.

Doğru Cevap: A

Soru 100

II. Mahmud'dan sonra tahta kim geçmiştir?

I. Abdülmecid

III. Selim

IV. Mustafa

Abdülaziz

II. Abdülhamid

Açıklama:

II. Mahmud 1 Temmuz 1839’da vefat etmiş, yerine 16 yaşındaki oğlu I. Abdülmecid Padişah olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdaki hükümdarlardan hangisi zamanında Avrupa’da ilk diplomatik temsilcilik açılmıştır?

II. Mahmut

III. Selim

II. Abdülhamit

V. Mehmet Reşat

Abdülmecit

Açıklama:

III. Selim ıslahatları arasında diplomasi alanında yaptığı yenilikler de bulunmaktadır. Böylece Osmanlı Avrupa’daki ilk temsilciliğini 1793’te Londra’da açtı. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Avrupa ile ilişkilerde devletlerarası hukukun benimsenmesi
Avrupa’nın önemli merkezlerinde daimi ikamet elçiliklerinin açılması
III. Protestan Kuzey-batı Avrupa ile ilişkilerin en üst seviyede gerçekleştirilmesi
Tayinat usulünün başlatılması
Avrupalı devletler ile ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması

Yukarıdakilerden hangi/leri Reisülküttap Mehmet Raşid döneminde diplomasi alanında yapılan ve etkileri günümüze kadar tesir eden yenilikler arasındadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve V

Açıklama:

Mehmet Raşid döneminde yapılan yenilikler şöyledir: Avrupa ile ilişkilerde devletlerarası hukukun benimsenmesi, Avrupa’nın önemli merkezlerinde daimi ikamet elçiliklerinin açılması, dış ilişkilerde tarafsızlık politikası ve güçler dengesinin göz önüne alınması ve Protestan Kuzey-batı Avrupa ile ilişkilerin en üst seviyede gerçekleştirilmesi, Avrupalı devletler ile ilişkilerde mütekabiliyet esasına uyulması, tayinat usulünün kaldırılması.Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Londra’daki ilk diplomatik heyetin diplomatik faaliyetlerinden biri değildir?

İngiltere’nin askeri alanda ihtiyaç duyduğu uzman ve teknisyenin sağlanması

Osmanlı ile İngiltere arasındaki diplomatik ilişkilerin yürütülmesi

Osmanlı’nın askeri alanda duyduğu hammaddenin temin edilmesi

Londra’daki diğer diplomatlarla temas kurulması

Yarı- diplomatik faaliyetler gerçekleştirmek

Açıklama:

Osmanlı Devleti, askeri alanda uzman ve teknik destek ihtiyacı duymaktadır. Yusuf Agah elçiliğinin İngiltere’deki faaliyetleri arasında Osmanlı’ya bu ihtiyacı sağlamak da yer almaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Osmanlı’nın Fransa’ya karşı sürdürdüğü tarafsızlık politikası hangi olaydan sonra sona ermiştir?

Fransa’nın Dalmaçya kıyılarını alması

Fransız İhtilali

Mısır’ın işgali

Nizam-ı Cedid ıslahatlarının başlaması

Fransa’da cumhuriyetin ilanı

Açıklama:

Osmanlı’nın takip ettiği tarafsızlık politikası Napolyon komutasında Fransızların 1798’de Mısır’ı işgal etmesi ile sona ermiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 105

Atandıkları ülkenin idari, mali, askeri, siyasi, sosyal ve kültürel sistem ve kurumlarını incelemek
Edindikleri bilgi ve tecrübelerini toplu olarak gösteren sefaretname hazırlatmak
III. Osmanlı’nın dış dünyaya açılmasını sağlamak
Osmanlıcanın yabancı ülkelerde konuşulmasını sağlamak
Babıali’nin izlediği harici ve dahili politikalar hakkında gerektiğinde tenkit ve uyarılarda bulunmak

Yukardakilerden hangi/leri daimi ikamet elçilerinin amaçlanan görevleri ve hizmetleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve IV

II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Daimi ikamet elçilerinden aynı zamanda Babıali’yi temsil ederek mutad elçilik işlerini yürütmesi, Osmanlı hariciyesine adam yetiştirmesi, bulundukları ülkelerdeki Osmanlı tebaası tacirlerinin haklarını koruması, bulundukları ülkenin dilini ve diplomasi dili olan Fransızcayı öğrenmeleri beklenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi tarihinde ilk defa Osmanlılar kendi topraklarını işgal eden bir ülkeye karşı diğer Avrupalı devletlerle işbirliğine giderek ittifak yapmışlardır?

Fransa’nın Mısır’ı işgalinde

Rusya’nın Eflak ve Boğdan’ı işgalinde

Fransa’nın Dalmaçya kıyılarını alması

Moro’daki Yunan isyanı

Balkan Savaşı

Açıklama:

Mısır’ı işgale giden Fransızlara karşı İngiliz Amiral Nelson büyük darbe vurdu. Osmanlı Fransa ile tek başına mücadele edemeyeceğinden Nelson’un bu başarısı Türklerin kiminle ittifak yapacağını da belirlemiş oldu. Böylece Osmanlılar tarihinde ilk defa Avrupalı güçleri kendiliğinden siyasi, askeri ve diplomatik olarak yanında gördü. Osmanlılar kendi topraklarını işgal eden bir ülkeye karşı diğer Avrupalı devletlerle ilk defa işbirliği yapmış oldu. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi II. Mahmud zamanında diplomatik temsilcilikler bir müddet kapandıktan sonra, Avrupa ve dünyadan soyutlanmamak için kurulmuştur?

Nizam-ı Cedid ordusu

Hariciye Nezareti

Reisülküttap

Tercüme Odası

Darülfünun

Açıklama:

II. Mahmud, Avrupa devletleri nezdinde faaliyette bulunan maslahatgüzarlıkları 1821’e kadar muhafaza etti. Ancak Yunan İsyanı’nda Babıali’ye yanlış haber gönderildiğini fark etmesi üzerine Rum maslahatgüzarların hepsini azledince ilk ikamet elçilikleri dönemi kesintiye uğramış oldu. Avrupa ve dünyadan soyutlanmamak için Tercüme Odası kuruldu. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangileri Balkanlardaki ilk milli nitelikli isyan hareketidir?

Yunan İsyanı

Bulgar ayaklanması

Karadağ isyanı

Sırp isyanı

Mora isyanı

Açıklama:

Balkanlardaki ilk milli nitelikli isyan hareketi Sırbistan’da 1804’te Kara Yorgi’nin liderliği altında ortaya çıkmıştır. 1806-1812 Osmanlı- Rus Savaşı sırasında Rusların askeri yardımlarıyla daha da güçlenmiştir. Osmanlılar 1813’te isyancı birlikleri kontrol altına alarak isyanı kontrol altına almıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Yabancı dil biliyorlardı.
Ciddi görevler verilerek temsil yetenekleri üst seviyeye çıkarılmıştı.
III. Avrupa ahvali hakkında daha bilgisizdiler.
Osmanlı diplomasisinde karar almada birinci derecede rol almışlardır.
Diplomatik tecrübeleri daha azdı.

Yukardakilerden hangi/leri ikinci dönem ikamet elçilerini birinci dönem ikamet elçilerinden ayıran özelliklerdendir?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I,III ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

İkinci dönem ikamet elçileri devletlerarası siyaset ve Avrupa ahvali hakkında daha bilgiliydi. Genellikle dil biliyorlardı. Ciddi görevler verilerek temsil yetenekleri üst seviyeye çıkarılmıştı. Reisülküttaplık kaleminde ve Tercüme Odası’nda yetişen diplomat kimlikli kişilerdi. Osmanlı diplomasisinde karar alma ve yönlendirmede birinci derecede rol almaya başlayacaklardı. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Mehmet Ali Paşa Anadolu’dan çekilmeyi garanti etti.
Osmanlı savaş sırasında Çanakkale Boğazı’nı düşman gemilerine kapatacak.
III. İki devletten biri saldırıya uğrarsa, diğeri ona her türlü yardımı yapacak.
Mısır ve Suriye Mehmed Ali Paşa idaresine terk edildi.
Şam valiliği Mehmet Ali Paşa’ya verildi.

Yukardakilerden hangi/leri Hünkar İskelesi Anlaşması’nın hükümlerinden biridir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II, IV ve V

Açıklama:

Hünkar İskelesi Antlaşması 1833’te Osmanlı ile Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma savunma ittifakı olup iki devletten biri saldırıya uğrarsa, diğeri ona her türlü yardımı yapacaktı. Osmanlı savaş sırasında Çanakkale Boğazı’nı düşman gemilerine kapatacaktı. Böylece Rusya Boğazları düşmanlarına kapatıp kendisine açık tutmayı başarmıştır. Bu durum Avrupa’yı büyük bir huzursuzluğa sevk etmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk ikamet elçisi olarak kim tayin edilmiştir?

Mehmed Tahir Efendi

Mahmud Raif Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Mehmed Raşid Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Açıklama:

Kalyonlar Kâtibi Yusuf Agâh Efendi 23 Temmuz 1793 tarihinde Londra’ya ilk
ikamet elçisi olarak tayin edildi.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi ilk Daimî Elçilik Heyetini oluşturan kişiler arasına girmez?

Tatarcık Abdullah Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Mahmud Raif Efendi

Mehmed Derviş Efendi

Mehmed Tahir Efendi

Açıklama:

Tatarcık Abdullah Efendi ilk Daimî Elçilik Heyetini oluşturan kişiler arasında değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Yabancı ülke temsilcilerine verilen “tayinâtın” kaldırılması kim tarafından gerçekleştirilmiştir?

Mahmud Raif Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Mehmed Derviş Efendi

Mehmed Tahir Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Açıklama:

Yusuf Agâh Efendi’nin Londra’ya atanmasıyla birlikte Osmanlı Devleti dışişlerinde Avrupa devletleri arasında geçerli olan kuralları uygulamaya başladı. Eskiden uyguladığı bazı usulleri bu dönemde terk etti. Bu usullerden biri yabancı ülke temsilcilerine verilen “tayinâtın” kaldırılmasıydı.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi ikamet elçilerinden beklenen görevler ve hizmetlerden değildir?

Atandıkları ülkenin idarî, malî, iktisadî, ticarî, askerî, siyasî, sosyal, kültürel
ve eğitim sistem ve kurumlarını incelemek

Bulundukları ülkenin dilini öğrenmekle birlikte milletlerarası diplomasi dili
olan Fransızcayı öğrenmek

Babıâli’nin izlemiş olduğu haricî ve dahilî politikalar hakkında gerektiğinde
tenkit ve uyarı babında görüş ve düşüncelerini iletmek

Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkileri keserek, Osmanlı Devleti’nin dış dünyayla ilişkisini azaltmak

Batılıların Osmanlı ülkesinde uyguladıkları gibi, bulundukları ülkelerdeki
Osmanlı tebaası tacirlerin haklarını korumak

Açıklama:

Bulundukları ülkedeki diğer misyon şefleriyle ilişkiye geçerek Osmanlı Devleti’nin
dış dünyaya tam olarak açılmasını sağlamak, arabuluculuk yapmak ve onların Türkiye aleyhindeki propagandalarını çürütmek için karşı tezler üretmek beklenen hizmetler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetleri tam anlamıyla gerçekleştiren ilk ve tek kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Mehmed Tahir Efendi

Tatarcık Abdullah Efendi

Yusuf Agâh Efendi

Mahmud Raif Efendi

Mehmed Derviş Efendi

Açıklama:

Daimî ikamet elçilerinden amaçlanan görev, beklentiler ve hizmetleri tam anlamıyla gerçekleştiren ilk ve tek kişi Yusuf Agâh Efendi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

III. Selim'den sonra tahta kim geçmiştir?

II. Mahmud

IV. Mustafa

İbrahim Paşa

Mehmed Ali Paşa

Ahmed Cevdet Paşa

Açıklama:

III. Selim 29 Mayıs 1807’de tahtan indirilip yerine IV. Mustafa geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

IV. Mustafa'dan sonra tahta kim geçmiştir?

III. Selim

IV. Murad

II. Selim

I. Mustafa

II. Mahmud

Açıklama:

IV. Mustafa'dan sonra tahta II. Mahmud geçmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Edirne Antlaşması hangi devletler arasında olmuştur?

Rusya-Fransa

Fransa-Almanya

Osmanlı-Rusya

Osmanlı-Fransa

Osmanlı-Almanya

Açıklama:

Osmanlı-Rusya arasında 14 Eylül 1829’da Edirne Antlaşması imzalandı.

Doğru Cevap: C

Soru 119

II. Mahmud'tan sonra tahta kim geçmiştir?

III. Selim

IV. Murad

I. Abdülmecid

İbrahim Paşa

Ahmed Fevzi Paşa

Açıklama:

II. Mahmud'tan sonra tahta I. Abdülmecid geçmiştir.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Osmanlı Devletinin Klasik Dönemde takip ettiği aktif ve tek yönlü diplomasisi hangi olay sonrasındaki yeni süreçle birlikte değişmeye başlamıştır?

Kırım’ın Ruslara terkedilmesi

Nizam-ı Cedid Projesi

Başarısız Viyana Kuşatması

Osmanlı-Rus Harbi

Yeniçeri Ocağının kaldırılması

Açıklama:

Başta yabancı elçi kabul kuralları olmak üzere, daimî elçiliklerin açılmayarak geçici elçilerin gönderilmesi, diplomatik belgelerde geçen mutlak üstünlüğü vurgulayan ve muhatapları küçük gören ifadeler, klasik dönemdeki bu askerî ve siyasî başarının; kendine duyulan özgüvenin bir sonucuydu. Fakat bu durum, 1683 II. Viyana Kuşatması sonrasındaki yeni süreçle birlikte değişmeye başlamıştır. Başarısız Viyana Kuşatması, Avrupa’nın Osmanlı karşısındaki içe kapanma ve geri çekilme hâlinin gözden geçirilmesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Hangi padişah 1836 yılında klasik hâriciye teşkilatını yeniden şekillendirerek bugünkü anlamda Dışişleri Bakanlığı’nı kurmuştur?

III.Selim

II.Mahmud

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

II. Abdülhamid

Açıklama:

II. Mahmud (1808-1839), III. Selim’in başlattığı modernleşme faaliyetlerini devam ettirmiştir. Devam ettirmekten öte, yaptığı yeniliklerle Osmanlı diplomasinin modernize edilmesini sağlamıştır. Öncelikle 1821’de açtığı ve sonrasında kademeli olarak geliştirdiği Tercüme Odası ile Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamıştır. Daha da önemlisi 1836 yılında klasik hâriciye teşkilatını yeniden şekillendirerek bugünkü anlamda Dışişleri Bakanlığı’nı kurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Hâriciye Müsteşarlığı
II. Babıâli Tercüme Odası
III. Tahrirât-ı Hariciye Kalemi Müdüriyeti
IV. Tabiyyet Kalemi ve Hâriciye Matbuat Kalemi
Yukarıdakilerden hangileri 1871 yılında Dışişleri Bakanlığı ve bakanlığa bağlı birimlerdir?

I,II

II,III

I,II,III

I,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

1871 yılında Dışişleri Bakanlığı teşkilatı ve ilgili önemli kurumlar daha da zenginleşmiştir. Bakanlık ve bakanlığa bağlı birimler şunlardan oluşmaktaydı: Hâriciye Nezâreti, Hâriciye Müsteşarlığı, Babıâli Tercüme Odası, Hâriciye Kâtibliği, Mektubî-i Hâriciye Kalemi Müdüriyeti (Türkçe yazışmalar), Tahrirât-ı Hariciye Kalemi Müdüriyeti (yabancı dillerde yazışmalar), Tabiyyet Kalemi ve Hâriciye Matbuat Kalemi.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Dış temsilcilikler teşkilatın bir parçası olan Sefâret-i Kübra anlam olarak aşağıdakilerden hangisidir?

Büyükelçilik

Elçilik

Baş Konsolosluk

Konsolosluk

Hâriciye Kâtibliği

Açıklama:

Hâriciye Nezâreti, Hâriciye Müsteşarlığı, Maruzât-ı Hâriciye Kâtibliği, Mektubîi Hâriciye, Divân-ı Hümayûn Kalemi, Babıâli Tercüme Odası. Dışişleri Bakanlığı’nın dış teşkilatı bu süreçten nasibini almıştır. İlgili dış temsilcilikler teşkilat olarak söyle belirlenmiştir: Sefâret-i Kübra (Büyükelçilik), Sefâret (Elçilik), Başşehbenderlik (Baş Konsolosluk), Şehbenderlik (Konsolosluk), Şehbender Vekâleti ve Tüccar Vekâleti.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Tercüme Odası’ndan yetişen yabancı dil bilen diplomatların önemli oranda istihdam edilmeye başlanması ve Avrupa’da daimî elçiliklerin açılmasının hemen hemen tamamlanarak her şeyi ile oturmuş diplomatik temsilcilikler oluşturulmasıyla Osmanlı modern diplomasisinin uygulanmasının bir hayli kolaylaştırılması kimin döneminde gerçekleşmiştir?

III. Selim

II. Mahmud

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

II. Abdülhamid

Açıklama:

Sultan Abdülmecid (1839-1861) döneminde modern diplomasinin uygulanmasını kolaylaştıran iki önemli gelişme kayıt edilmiştir: Öncelikle Tercüme Odası’ndan yetişen yabancı dil bilen diplomatlar önemli oranda istihdam edilmeye başlanmıştır. İkinci olarak ise, Avrupa’da daimî elçiliklerin açılması hemen hemen tamamlanmış ve daha da önemlisi artık buralarda her şeyi ile oturmuş diplomatik temsilcilikler oluşturulmuştur. Avrupa’nın başşehirlerinde ve diğer önemli kentlerinde yerleşik dış temsilcilik ağının kurulması, Osmanlı modern diplomasisinin uygulanmasını bir hayli kolaylaştırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi sayılan, İngiltere siyasetine yakınlığıyla bilinen isim kimdir?

Cevdet Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Mehmed Emin Âlî Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Açıklama:

Dış siyasetin yürütülmesinde diplomasinin kurumsallaşması kadar, bu kurumları
yürütecek modern diplomasi anlayışına sahip ve yabancı dil bilen devlet adamları
ile diplomatların varlığı da önemli unsurlardan biridir. Bu bakımdan Tanzimat, Avrupalı Büyük Devletlerle yoğun bir ilişkiye girildiği; modern diplomasiyi yürütecek Osmanlı devlet adamlarının ve diplomatlarının yetiştiği ve göreve geldikleri; devletin dış siyasetini ve diplomasisini üstlendikleri bir dönem olmuştur. Bu devlet adamlarından özellikle de Mustafa Reşid Paşa (1800-1858), Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa (1815-1871), Keçecizâde Fuad Paşa (1814-1868) ve Mahmud Nedim Paşa (1818-1883) sembol isimlerdir. Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi olan Mustafa Reşid Paşa, İngiltere siyasetine meyilli olduğu genel bir kanaat olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Fuad Paşa'nın Doğu’ya doğru genişleme siyasetinin olduğunu ve buna karşı devletin kuvvetli olması gerektiğini ifade ederek "devletimizin doğal düşmanı" olarak nitelendirdiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Fransa

İngiltere

Rusya

Avusturya

Açıklama:

Fuad Paşa vasiyetnâmesinde Osmanlı’nın denge siyaseti ve muhtemel müttefikler için çok net tavsiyelerde bulunmaktaydı. Her ne kadar Fuad Paşa’nın Batı siyasetinin merkezinde ağırlıklı olarak daha ziyade Fransa’nın olduğu zikredilse de, vasiyetnamesinde devlet için mutlaka bir müttefik aranması gerektiğini ve ecnebi müttefikler arasında İngiltere’nin birinci mertebede müttefik olduğuna inanmaktadır. Fuad Paşa, Avusturya’nın Avrupa’daki menfaatlerinin karmaşıklığından dolayı Doğu’daki siyasetini tahdide mecbur olduğunu belirttikten sonra, Rusya’yı, “devletimizin doğal düşmanı” olarak nitelendirmektedir. Devamında Rusya’nın Doğu’ya doğru genişleme siyasetinin olduğunu ve buna karşı devletin kuvvetli olması gerektiğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın isyanı üzerine Osmanlı aşağıdaki devletlerden hangisinin desteğini almak için Baltalimanı Ticaret antlaşmasını imzalamıştır?

Almanya

Fransa

Rusya

İngiltere

Avusturya

Açıklama:

Mehmed Ali Paşa tehlikesini Osmanlı askerî gücüyle bertaraf edemeyeceklerini, dolayısıyla Avrupalı Büyük Devletlerin diplomatik ve askerî yardımına ihtiyaç gördükleri için bu desteğin sağlanabilmesi için iki önemli diplomatik hamle yapmışlardır:
Öncelikle İngiltere’nin desteğini alabilmek için 16 Ağustos 1838 tarihinde Balta Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I- Rusya II- İngiltere III- Fransa IV- Avusturya
15 Temmuz 1840’da Londra’da yukarıdaki devletlerden hangilerinin katılımıyla gerçekleştirilen konferansta Londra Antlaşması imzalanarak Mehmed Ali Paşa’nın işgal ettiği toprakları boşaltıp Mısır Valiliği ile yetinmesi istenmiştir?

I ve II

III ve IV

I, II, III

II, III, IV

I, II, IV

Açıklama:

Öncelikle İngiltere’nin desteğini alabilmek için 16 Ağustos 1838 tarihinde Balta Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. Bununla sadece İngiltere’ye önemli iktisadî tavizler verilmiş, daha sonraki günlerde antlaşma Avrupa’nın birçok devletine de teşmil edilmiştir. Mehmed Ali Paşa tehlikesinin devam etmesi üzerine bu kez 3 Kasım 1839’da Tanzimat Fermanı ilan edilerek Modernleşme devlet siyaseti hâline getirilmiştir. Mustafa Reşid Paşa, Tanzimat’ın neden ilan edilmesi gereğini Sultan Abdülmecid’e izah ederken kullandığı “Avrupa’nın teveccühünü” kazanmak ifadesi önemli olsa gerekir. Nitekim bu şekilde yapılan ticarî ve kültürel iki hamle olumlu sonuç vermiş; 15 Temmuz 1840’da Londra’da İngiltere, Rusya ve Avusturya’nın katılımıyla gerçekleştirilen konferansta Londra Antlaşması’nı imzalayarak Mehmed Ali Paşa’nın işgal ettiği toprakları boşaltarak Mısır Valiliği ile yetinmesi istenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Kutsal Yerler Meselesi ile Osmanlı vatandaşı Ortodoksların hâmiliği için Osmanlı Devleti’ni sıkıştırmaya başlayan ve Osmanlı topraklarının paylaşılmasını isteyerek girişimlerde bulunan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya

Fransa

Almanya

Avusturya

İngiltere

Açıklama:

Rusya Kutsal Yerler Meselesi ile Osmanlı vatandaşı Ortodoksların hâmiliği için Osmanlı Devleti’ni iyice sıkıştırmaya başlamıştır. Aslında Rusya’nın bu hamlesi, sadece dinî amaçlar ve endişelerden; din ve ırk dayanışmasından kaynaklanmıyordu. Rusya’nın bu talepler üzerinden başka amaçları güttüğünü gösteren en somut delil 9 Ocak 1853
tarihinde St. Petersburg’ta Çar I. Nikola ile İngiltere Büyükelçisi George Hamilton
Seymour (1797-1880) arasında geçen görüşmedir. I. Nikola, Seymour’a Osmanlı Devleti’nin kendi aralarında doğrudan paylaşılmasını şu şekilde teklif etmişti:
“Kollarımız arasında hasta bir adam var. Çok hasta. Size açıkça söylemeliyim ki, gereken bütün tedbirleri almadan önce onu günün birinde kaybetmemiz büyük felaket
olacaktır. Türkiye ansızın ölebilir.” Seymour ise bu teklif karşısında, “hastayı tedavi
etmeyi” niçin düşünmediklerini söyleyerek Osmanlı Devleti’nin bütünlüğünün devam etmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu ifadelerden de anlaşıldığı üzere, Rusya burada Osmanlı mirasının paylaşılmasını tartışmaya açmış ve bunu öncelikle İngiltere’ye teklif etmiştir. İngiltere ise 1798 yılında Mısır’ın Fransa tarafından işgal edilmesinden beri takip ettiği Osmanlı toprak bütünlüğünün korunması siyasetini devam ettirerek bu teklifi reddetmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Rus Ordusu’nun girişiyle 22 Haziran 1853’te fiilî olarak başlayan, Osmanlı ve Avrupa tarihinin en önemli askerî, siyasî ve diplomasi gelişmelerinden olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Kutsal yerler sorunu

Kırım harbi

Lübnan olayları

Girit isyanı

Selanik olayı

Açıklama:

Osmanlı ve Avrupa tarihinin en önemli askerî, siyasî ve diplomasi gelişmelerinden olan 1853-1856 Kırım Harbi, Rus Ordusu’nun Eflak-Boğdan’a girmesiyle 22 Haziran 1853’te fiilî olarak başlamıştır. Bu arada Rusya, Avrupa diplomatik çevrelerine ve kamuoyuna bu savaşın gerekçesini izah etme ihtiyacını duymuş ve Avrupalı devletlere gönderdiği beyannamede, amacının aslında savaş olmadığı; anlaşmalarla “kendisine tanınan haklara saygıyı” temin etmek ve Ortodoks inancını “korumak” olduğunu iddia etmiştir. Rusya burada savaşın nedeni olarak dinî gündeme getirerek, siyasî amaçlarını gizlemek istemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Kırım harbi ile ilgili yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Osmanlı devletinin ilk dış borç antlaşması imzalaması

Islahat fermanının hazırlanmasına zemin oluşturması

Askeri olarak kazanan Osmanlı'nın savaş tazminatı elde etmesi

Eflak-Boğdan ve Sırbistan Avrupalı Büyük Devletlerin toplu himayesinde olması

Avrupalı Büyük Devletlerin dış müdahalelerinin kolaylaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti, savaştan dolayı ortaya çıkan malî sıkıntının giderilmesi için 24 Ağustos
1854 tarihinde İngiliz ve Fransız bankalarıyla Osmanlı tarihindeki ilk dış borç anlaşmasını imzalanmıştır. Bu tür dış borç anlaşmaları daha sonraki yıllarda artarak devam etmiştir. Bu durum Osmanlı Devleti’nin hem malî hem de diplomasi alanında daha da zayıflatmış ve Avrupalı Büyük Devletlerin dış müdahalelerini de kolaylaştırmıştır. Bu sonucun alınmasında Kırım Harbi etkili olmuştur. Rusya’nın 22 Temmuz tarihli İngiliz ve Fransız notasını reddetmesi üzerine müttefik devletler, 13 Eylül’de 120 000 kişilik ordu ile Kırım’a çıkartma yapmışlardır. Fakat istenilen sonucun bir türlü alınamamasından dolayı bu kez Avusturya ve Piyemonte de Rusya’ya karşı müttefik kuvvetlere katılmıştır. Nihayet 9 Eylül 1855 tarihinde Sivastopol’ün düşmesi üzerine 16 Aralık’ta Rusya verilen bir ültimatom ile savaşa son vermesi istemiştir. Bu ültimatomda yapılacak barışa esas olacak dört önemli madde yer almaktadır. Buna göre Eflak-Boğdan ve Sırbistan Avrupalı Büyük Devletlerin toplu himayesinde olacak, Karadeniz tarafsız hâle getirilecek ve Osmanlı Devleti sınırları içinde bulunan bütün Hıristiyanlara ve Müslümanlara Avrupa garantisi altında yeni haklar verilmesini taahhüt edecektir. Rusya, bazı ufak itirazlar dışında bu maddeleri kabul ettiğini ilan ederek savaşı sona erdirmiştir. Osmanlı Devleti, bu şekilde Kırım Harbi’ni askerî olarak kazanmasına rağmen, bu galibiyetin sonuçlarından istifade edememiştir. Toprak kazanamamış ve savaş tazminatı alamamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Gayr-i Müslim Osmanlı vatandaşlarının Paris Kongresinde antlaşmaya imza atan devletlerin ortak koruması ve gözetimi altına girmeleri ile ilgili madde aşağıdakilerden hangisidir?

3. madde

7. madde

9. madde

12. madde

23. madde

Açıklama:

18 Şubat 1856 tarihinde ilan edilen Islahat Fermanı hakkındaki memnuniyeti
dile getiren 9. madde ise şöyledir:
“Haşmetli Osmanlı padişahı din ve ırk farkı gözetmeksizin tebaasının refahını yükseltecek bir ferman zaten ilan etmiş ve Hıristiyan tebaasına karşı iyi niyetlerini belirtmiş olduğundan, tamamen irade-i şahaneye dayanan bu fermanı Barış Antlaşmasını imzalayan devletlere de bildirmeye karar vermiştir. Bu antlaşmayı imza eden devletler bu fermanın kendilerine verilmesinin yüksek kıymetini takdir ederler. Ferman yukarıda adları geçen devletlerin ne beraberce ne de tek başlarına Haşmetli Sultanla tebaasın arasındaki münasebetlere ve Osmanlı Devletinin iç idaresine hiçbir şekildemüdahale etme hakkı olmadığını teyit eder.”
9. madde ile Gayr-i Müslim Osmanlı vatandaşları bu antlaşmaya imza atan devletlerin ortak koruması ve gözetimi altına girmişlerdi. Bu durum ilgili devletlerin Osmanlı iç işlerine müdahale etme imkânı ve fırsatı vermiştir. Düvel-i Muazzama, bu fırsatı sonuna kadar kullanmasını bilmiş; Osmanlı Devleti’nin gerekli reformlar yapılmadığı iddiasıyla veya başka gerekçelerle bu maddeye istinaden içişlerine doğrudan müdahale etmiştir. Bu müdahaleler, Osmanlı Devleti’nin lehine asayişin yeniden sağlanmasından daha ziyade, Gayr-i Müslimlerin bağımsızlık mücadelelerine yardım edecek ve bunların yolunu açacak bir şekilde kolaylaştırmıştır. Hatta bağımsızlıklarını kazanmalarıyla yetinmemişler, bu kez daha sonraki süreçte bunların topraklarını genişletmek için benzer diplomatik destekleri hep vermişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati olma özelliği ile Osmanlı tarihindeki yerini alan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

III. Selim

II. Mahmud

Abdülmecid

II. Abdülhamid

Abdülaziz

Açıklama:

Osmanlı diplomasisindeki en önemli gelişmelerden biri Sultan Abdülaziz’in gerçekleştirdiği Avrupa Seyahati’dir. Fransa İmparatoru III. Napolyon’un Paris Sergisi’nin açılışı için davetiyle 21 Haziran-17 Ağustos 1867 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu seyahat sırasında Abdülaziz, 10 gün Paris ve 11 gün Londra’da kalmış; dönüşte Belçika, Almanya ve Avusturya’ya uğramıştır. Seyahatte kendisine Hâriciye Nâzırı Fuad Paşa, Şehzâde Murad ve Şehzâde Abdülhamid gibi daha sonra tahta çıkacak olan müstakbel iki hükümdar da iştirak etmiştir. Böylece iki kadim müttefiki Fransa ve İngiltere olmak üzere dört Avrupa devletini kapsayan bu seyahat, Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati olma özelliği ile Osmanlı tarihindeki yerini almakla birlikte, diplomasi tarihindeki önemi çok daha dikkat çekicidir. Gerek yapılan modernleşme faaliyetlerine göre kültürel olarak ve gerekse Paris Kongresi’nin kararlarına göre hukukî olarak bir Avrupa devleti olan Osmanlı Devleti’nin hükümdarı ile kendisinden sonra tahta çıkacak iki şehzâdesinin Paris ve Londra gibi iki merkezi ziyaret etmeleri, siyasî ve diplomatik olarak Avrupa’nın vazgeçilmez bir merkez hâline geldiğini bir kez daha göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

II. Viyana kuşatması hangi yıl yapılmıştır?

1681

1682

1683

1684

1685

Açıklama:

1683 yılında yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

“Nizâm-ı Cedîd” projesi hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?

II. Selim

II. Osman

IV. Murat

III. Selim

II. Abdülhamit

Açıklama:

III. Selim döneminde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Tercüme Odası hangi padişah zamanında açılmıştır?

II. Mahmut

I. Abdülmecit

III. Selim

II. Osman

II. Abdülhamit

Açıklama:

Tercüme odası II. Mahmut zamanında açılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

3 Kasım 1839 tarihinde ilan edilen “Tanzimat Fermanı”, Osmanlı modernleşmesinin en önemli gelişmelerinden bir tanesidir. Tanzimat’la birlikte modernleşme veya yenileşme Osmanlı Devleti’nin resmî siyaseti şeklini almıştır. 3 Kasım
öncesinde Osmanlı yenileşmesinde çok önemli ve radikal faaliyetlerin yapıldığı
vakıadır, fakat bunların hepsi dönemin hükümdarlarının iradeleri ve istekleriyle
olmaktaydı. Tanzimat Fermanı, bu faaliyetleri şahsî tercih veya irade olmaktan
çıkarıp, devletin vazgeçilmez bir siyaseti hâline getirmiştir. Nitekim bundan sonraki yıllarda modernleşme faaliyetleri hem süreklilik kazanmış hem de devletin
ve toplumun her alanını ve kesimini kapsayacak resmî bir boyuta sahip olmuştur. Tanzimat Fermanı hangi padişah zamanında ilan edilmiştir?

III. Selim

II. MAhmut

Abdülmecid

II. Abdülhamit

Abdülaziz

Açıklama:

Tanzimat fermanı Sultan Abdülmecid zamanında ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Sefâret-i Kübra - Büyükelçilik
II. Sefâret - Elçilik
III. Başşehbenderlik - Baş Konsolosluk
IV. Şehbenderlik - Konsolosluk
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Bütün eşleştirmeler doğrudur

Doğru Cevap: E

Soru 20

I. Paris Büyükelçiliği
II. Viyana Büyükelçiliği
III. Berlin Ortaelçiliği
IV. Londra Ortaelçiliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu dönemde açılan elçiliklerdendir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Hepsi

I, II ve III

Açıklama:

Bütün seçenekler bu dönemde açılan elçiliklerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Mustafa Reşid Paşa
II. Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa
III. Keçecizâde Fuad Paşa
IV. Mahmud Nedim Paşa
Yukarıdaki devlet adamlarından hangisi ya da hangileri modern Osmanlı diplomasisinde sembol isimlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve IV

Hepsi

Açıklama:

Bütün seçenekler bu dönemdeki sembol isimlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Paris Kongresi hangi yılda toplanmıştır?

1854

1855

1856

1857

1858

Açıklama:

1856 yılında toplanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Osmanlı Devleti, İngiltere, Rusya ve Avusturya gibi devletlerin teşebbüsüyle ortaya çıkmıştır. 3 Temmuz 1841 tarihinde imzalanmıştır. Boğazlar’dan geçiş şartları, barış durumunda yabancı devletler ait savaş gemilerinin boğazlardan geçişine
kapatılması ilkesiyle tespit edilmiştir.
Yukarıda bahsedilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Londra Antlaşması

Karlofça Antlaşması

Hünkâr İskelesi İttifak Antlaşması

Balta Limanı Ticaret Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Açıklama:

Bahsedilen antlaşma Londra Antlaşmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Islahat Fermanı hangi padişah döneminde ilan edilmiştir?

II. Mahmut

Abdülmecid

II. Abdülhamit

III. Selim

Abdülaziz

Açıklama:

Sultan Abdülmecid zamanında ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Hangi ülkenin büyükelçisinin (1825-1858) Saray ve Babıâli üzerindeki etkisi ve tasarrufları önem kazanmıştır?

Fransa

İngiltere

Rusya

İran

Yunanistan

Açıklama:

Özellikle de İngiltere Büyükelçisi Stratford Canning’in (1825-1858) Saray ve Babıâli üzerindeki etkisi ve tasarrufları dönemin kaynaklarında fazlasıyla gündeme gelmektedir. Başta Abdülmecid olmak üzere duruma göre Sadrazam veya Hâriciye Nâzırları’yla her türlü meseleyi görüşebilme, istemediği bürokratları görevden alma veya başka yere tayin edilmesi noktasında sözü dinlenen ve İstanbul’daki en etkili diplomat olarak tarihe geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Hangi Antlaşma “Boğazlar Sorunu”na neden olmuştur?

Londra

Hünkâr İskelesi İttifak

Küçük Kaynarca

Edirne

Balta Limanı Ticaret

Açıklama:

İstanbul’un Mehmed Ali Paşa tarafından tehdit edilmesi üzerine Rusya’nın donanmasını İstanbul’a göndermesi, Rus askerinin karaya çıkması ve bu devletle Hünkâr İskelesi İttifak Anlaşması’nın imzalanması, bu kez bambaşka bir diplomatik sorunun patlak vermesine yol açmıştır: Boğazlar Sorunu.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Osmanlı Devleti için " Hasta Adam" yakıştırması ilk defa kimin tarafından kullanılmıştır?

Rus Alexander Sergejewitsch Menschikow

İngiliz Canning

Napolyon Bonaparte

Rus Çarı I. Nikola

İngiltere Büyükelçisi George Hamilton Seymour

Açıklama:

Hasta Adam, Rus Çarı I. Nikola tarafından Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu kötü durumu ifade etmek için ilk defa kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Kırım Harbini engellemek isteyen ülke hangisidir?

Avusturya

İngiltere

Fransa

Prusya

Yunanistan

Açıklama:

Rusya’nın dinî amaçlı bu izahına rağmen muhtemel bir Osmanlı-Rus savaşından en fazla rahatsızlık duyan Avusturya olmuştur. Zira savaşı kazanma ihtimali yüksek olan Rusya’nın Balkanlar’a kadar inmesi Avusturya için büyük bir tehlike olabilirdi. Bundan dolayı Avusturya, bu savaşın önüne geçebilmek için Viyana’da kongrenin toplanmasını sağlamış ve Gayr-i Müslimler için istenen dinî imtiyazların garanti edilmesini sağlamaya çalışarak, Rusya’nın savaş mazeretini elinden almak ve önünü kesmek istemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Islahat Fermanın, alt yapısı hazırlanmıştır.
II. Eflak-Boğdan ve Sırbistan Avrupalı Büyük Devletlerin toplu himayesinde olması kararı alınmıştır.
III. İngiliz ve Fransız bankalarıyla Osmanlı tarihindeki ilk dış borç anlaşmasını imzalanmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Kırım Harbi’nin sonuçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I,II, III

I,II

II,III

Açıklama:

Seçeneklerde belirtilenlerin tümü Kırım Harbinin sonuçlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

1877-1878 Rus Harbi hangi Antlaşmayla sona ermiştir?

Tersane

Ayastefanos

Edirne

Paris

İstanbul

Açıklama:

Ayastefanos’a gelen Ruslarla barış görüşmelerinin yapılması için Hâriciye Nâzırı Safvet Paşa birinci ve Berlin Büyükelçisi Sadullah Paşa ikinci temsilci olarak
görevlendirilmiştir. Görüşmeler neticesinde 3 Mart 1878’te ise Ayastefanos Barış
Antlaşması yapılmıştır. Bu şekilde Ayastefanos, Osmanlı tarihinin en ağır barış anlaşmalarından bir olarak tarihe geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Avrupa'da ilk daimi temsilciliklerin açılması hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?

I. Abdülhamid

III. Selim

IV. Mustafa

II. Mahmud

Sultan Abdülmecid

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin dış teşkilatı arasında yer almaz?

Sefâret-i Kübra

Sefâret

Sefâret Vekâleti

Şehbenderlik

Tüccar Vekâleti

Açıklama:

Dış temsilcilikler teşkilat olarak söyle belirlenmiştir: Sefâret-i Kübra (Büyükelçilik), Sefâret (Elçilik), Başşehbenderlik (Baş Konsolosluk), Şehbenderlik (Konsolosluk), Şehbender Vekâleti ve Tüccar Vekâleti. Sefâret Vekâleti makamı teşkilat yapısında bulunmamaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Rusya ile olan yakın ilişkileri dolayısıyla eleştirilmiş Tanzimat dönemi sadrazamı kimdir?

Mustafa Reşid Paşa

Mehmed Emin Âlî Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Cevdet Paşa

Açıklama:

Mahmud Nedim Paşa bir şekilde kendi istikbâlini ve devletin menfaatini Rusya’da görmüş ve Rus yanlısı siyaset takip etmiştir. Mahmud Nedim Paşa Rusya ile münasebetlerini öylesine ilerletmişti ki, Rus Büyükelçisi Nikolai Pawlowitsch İgnatijew’e (1832-1908) danışarak iş yapmasından dolayı; hatta daha da ileri giderek “bir Moskof dostu olarak tanındığı için halk tarafından -hakaret anlamında-Nedimof diye anılan” bir devlet adamı olmuştur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı sebebiyle İngiltere'ye büyük iktisadi imtiyazlar veren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Balta Limanı Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Londra Boğazlar Antlaşması

Küçük Kaynarca Antlaşması

Edirne Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı karşısında İngiltere’nin desteğini alabilmek için 16 Ağustos 1838 tarihinde Balta Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. Bununla sadece İngiltere’ye önemli iktisadî tavizler verilmiş, daha sonraki günlerde antlaşma Avrupa’nın birçok devletine de teşmil edilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

1853-56 Kırım Savaşı'nda Rusya'ya karşı Osmanlı Devleti ile ittifaka giren devletler hangileridir?

Avusturya-İspanya

Fransa-Prusya

İspanya-Fransa

Prusya-Avusturya

İngiltere-Fransa

Açıklama:

12 Mart 1854’te İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti’yle ittifak antlaşması imzalamışlardır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Islahat Fermanı hangi önemli gelişme öncesi ilan edilmiş ve Avrupa'ya duyurulmuştur?

Kırım Savaşı

Paris Kongresi

Viyana Kongresi

Berlin Kongresi

1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı

Açıklama:

Kırım Savaşı sonrası barış şartlarının görüşüleceği Paris Kongresi öncesinde Osmanlı Devleti antlaşmaya gayrimüslimlerin hakları ile ilgili bir maddenin girmesini önlemek için Islahat Fermanı'nı hazırlamış ve ilan etmiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Osmanlı Devleti'nde ilk yurt dışı gezisine çıkan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

II. Mahmut

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

V. Murad

II. Abdülhamid

Açıklama:

Fransa İmparatoru III. Napolyon’un Paris Sergisi’nin açılışı için davetiyle 21 Haziran-17 Ağustos 1867 tarihleri arasında gerçekleştirilen seyahat sırasında Sultan Abdülaziz, 10 gün Paris ve 11 gün Londra’da kalmış; dönüşte Belçika, Almanya ve Avusturya’ya uğramıştır. Seyahatte kendisine Hâriciye Nâzırı Fuad Paşa, Şehzâde Murad ve Şehzâde Abdülhamid gibi daha sonra tahta çıkacak olan müstakbel iki hükümdar da iştirak etmiştir. Bu seyahat, Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati olma özelliği ile Osmanlı tarihindeki yerini almıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Ayestefenos Antlaşması'na göre Osmanlı Devleti'nden ayrılan topraklardan/yerlerden biri değildir?

Romanya

Sırbistan

Karadağ

Bulgaristan

Yunanistan

Açıklama:

3 Mart 1878’te ise Ayastefanos Barış Antlaşması yapılmıştır. 29 madde ve bir ek maddeyi ihtiva eden barış antlaşması, Osmanlı için oldukça olumsuz maddeleri ihtiva etmekteydi. Buna göre Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlıklarını kazanmışlardır. Akdeniz’e kadar açılan büyük Bulgaristan Prensliği kurulmuştur. Doğru Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Meşrutiyet'in ilanı aşağıdaki olayların hangisi sırasında gerçekleşmiştir?

Tershane Konferansı

Paris Konferansı

Berlin Konferansı

Kırım Savaşı

Viyana Konferansı

Açıklama:

11-23 Aralık 1876 İngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya, Almanya ve İtalya’nın katılmasıyla İstanbul’da Tersane Konferansı yapılmıştır. Osmanlı Devleti, konferansın devam ettiği sırada iki diplomatik hamle yapmıştır: Öncelikle Avrupa’ya, özellikle de İngiltere’ye yakın olan ve meşrutî yönetim taraftarı Mithat Paşa (1822-1884) 13 Aralık’ta Sadrazamlığa getirilmiştir. Bu şekilde bir mesaj verilmek istenmiştir. Ardından Osmanlı temsilcisi Hâriciye Nâzırı Safvet Paşa’nın ilk defa katıldığı 23 Aralık’taki son oturum yapılırken meşrutî yönetime geçildiği ilan edilmiştir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'na giden süreç ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Avusturya Rusya'nın Balkanlarda tek güç olmasını istemediği için Rusya ile birlikte hareket etmiştir.

Osmanlı Devleti'nin borçlarını zamanında ödememesi Avrupa'lı devletleri Rusya'nın yanında yer almaya itmiştir.

Selanik Olayları sebebiyle Almanya ve Fransa kamuoyu Osmanlı Devleti'ne karşı olumlu tavır almıştır.

Savaşı önlemek amacıyla Tersane Konferansı toplanmıştır.

Hersek İsyanı sonrası Sırbistan ve Karadağ Prenslikleri Osmanlı Devleti'ne karşı savaş ilan etmiştir.

Açıklama:

Selanik’e gelen bir Bulgar kızı, 150 kişi, Selanik İstasyonu’ndan zorla alarak Amerika’nın Selanik Konsolosluğu’na kaçırmışlardı. Bunu duyan halk toplanarak kızın kurtarılması için gösterilerde bulunmuştu. Bu arada olayı duyan Fransız Konsolos ve Alman Konsolos halktan dağılmalarını istemişlerdi. Çıkan olaylarda bu iki konsolosun halk tarafından öldürmesi üzerine Amerikan Konsolosu kızı hükümete teslim etmesiyle olaylar yatışmıştı. Fakat bu arada İstanbul’daki Avrupalı Büyük Devletlerin Büyükelçileri toplanarak hükümeti sert bir şekilde eleştirdiler. Hükümet, harekete geçerek 6 suçluyu idam etmiş ve ihmali olanları da cezalandırarak dış müdahalenin önüne geçmişti. Olayların yatışmasına rağmen, Avrupa kamuoyundaki Osmanlı karşıtlığı tavan yapmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Modern anlamda Avrupalı Hristiyan bir devletle karşılıklık prensibine dayanan askeri ittifak antlaşması ilk defa 1790 yılında yapılmıştır. Osmanlı Devleti bu antlaşmayı kiminle yapmıştır?

İngiltere

Fransa

Rusya

Prusya

Avusturya

Açıklama:

mOsmanlı odern anlamda ilk defa Avrupalı Hıristiyan bir devlet olan Prusya ile 1790 yılında karşılılık prensibine dayanan askerî ittifak anlaşması imzalamıştır. III. Selim daha sonraki yıllarda ihtiyaç hâsıl olduğunda bu kez Rusya ve İngiltere gibi devletlerle de ittifaklar yapmıştır. Bundan sonraki süreçte bu tür ittifaklar, Osmanlı diplomasisinin sıkça müracaat ettiği çözümlerin başında gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

II. Mahmud (1808-1839), III. Selim’in başlattığı modernleşme faaliyetlerini devam ettirmiştir. Devam ettirmekten öte, yaptığı yeniliklerle Osmanlı diplomasinin modernize edilmesini sağlamıştır. Öncelikle açtığı ve sonrasında kademeli olarak geliştirdiği Tercüme Odası ile Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamıştır. Bahsedilen bu Tercüme Odası hangi yılda açılmıştır?

1808

1821

1824

1826

1829

Açıklama:

II. Mahmud (1808-1839), III. Selim’in başlattığı modernleşme faaliyetlerini devam ettirmiştir. Devam ettirmekten öte, yaptığı yeniliklerle Osmanlı diplomasinin modernize edilmesini sağlamıştır. Öncelikle 1821'de açtığı ve sonrasında kademeli olarak geliştirdiği Tercüme Odası ile Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Tanzimat, Avrupalı Büyük Devletlerle yoğun bir ilişkiye girildiği; modern diplomasiyi yürütecek Osmanlı devlet adamlarının ve diplomatlarının yetiştiği ve göreve geldikleri; devletin dış siyasetini ve diplomasisini üstlendikleri bir dönem olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu grup devlet adamlarından değildir?

Mahmud Nedim Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Alemdar Mustafa Paşa

Açıklama:

Tanzimat, Avrupalı Büyük Devletlerle yoğun bir ilişkiye girildiği; modern diplomasiyi yürütecek Osmanlı devlet adamlarının ve diplomatlarının yetiştiği ve göreve geldikleri; devletin dış siyasetini ve diplomasisini üstlendikleri bir dönem olmuştur. Bu devlet adamlarından özellikle de Mustafa Reşid Paşa (1800-1858), Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa (1815-1871), Keçecizâde Fuad Paşa (1814-1868) ve Mahmud Nedim Paşa (1818-1883) sembol isimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

“İngiltere devleti bize büyük hizmetlerde, muavenetlerde bulunduğu gibi bundan böyle de etmek ihtimali bulunduğu muavenetlerden vazgeçmez. Her ne olursa olsun dünyanın en sebatlı ve metanetli milleti olan İngilizler, bizim için birinci ve son müttefiktirler. Bendenizce Bâb-ı Âlî’yi İngiltere’nin dostluğundan mahrum görmektense birkaç vilayetimizi elden çıkmış görmek daha evladır.”
Bu sözler kime aittir?

Mustafa Reşid Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Mehmed Emin Âlî Paşa

Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa

Açıklama:

İlgili kitabın 162. sayfasındaki bilgilere göre doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Saray ve Babıâli üzerindeki etkisi ve tasarrufları dönemin kaynaklarında fazlasıyla gündeme gelmektedir.
Başta Abdülmecid olmak üzere duruma göre Sadrazam veya Hâriciye Nâzırları’yla her türlü meseleyi görüşebilme, istemediği bürokratları görevden alma veya başka yere tayin edilmesi noktasında sözü dinlenen ve İstanbul’daki en etkili diplomat olarak tarihe geçmiştir

Hakkında bilgi verilen ve 1825-1858 yılları arasında İngiltere'nin Osmanlı büyükelçisi olarak görev yapan kişi kimdir?

Stratford Canning

Edward Barton

William Ewart Gladstone

Arthur Ignatius Conan Doyle

Robert Louis Stevenson

Açıklama:

Osmanlı diplomasisini belirleyen ve icra eden en önemli şahıslarının Avrupalı Büyük Devletler hakkındaki bu ifadeleri ve diplomasideki tercihleri, ilgili devletlerin İstanbul’daki temsilcilerine çok rahat bir hareket etme imkânı sağlamıştır. Özellikle de İngiltere Büyükelçisi Stratford Canning’in (1825-1858) Saray ve Babıâli üzerindeki etkisi ve tasarrufları dönemin kaynaklarında fazlasıyla gündeme gelmektedir. Başta Abdülmecid olmak üzere duruma göre Sadrazam veya Hâriciye Nâzırları’yla her türlü meseleyi görüşebilme, istemediği bürokratları görevden alma veya başka yere tayin edilmesi noktasında sözü dinlenen ve İstanbul’daki en etkili diplomat olarak tarihe geçmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Sultan Abdülmecid'in, Tarabya’daki İngiltere Büyükelçiliği’nde düzenlenen baloya bizzat giderek Canning’in gönlünü almaya gayret etmesine yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı-Rusya yakınlaşması

Berlin-Bağdat demir yolu ihalesinin Almanlara verilmesi

Fransızların isteğiyle sadarete Fuat Paşa'nın getirilmesi

Mustafa Reşid Paşa'nın görevden alınması

Cezayir'de Osmanlı uyruğu korsanların İngiliz gemisini batırması

Açıklama:

Canning’in Sultan Abdülmecid üzerindeki etkisini gösteren ilginç bir rivayeti Vak’ainüvis Cevdet Paşa şu şekilde zikretmektedir. Fransızların isteği üzerine Mustafa Reşid Paşa’nın Sadaret’ten alınması ve yerine Âlî Paşa’nın getirilmesinden dolayı İngiliz Büyükelçi Canning “gücenmiş”ti. Canning’i darılttığına inanan Sultan Abdülmecid, Tarabya’daki İngiltere Büyükelçiliği’nde düzenlenen baloya bizzat giderek Canning’in gönlünü almaya gayret etmiştir. Bu ziyaret etkisini göstermiş; daha sonra Abdülmecid’i ziyaret eden Canning’in, Mustafa Reşid Paşa’nın Sadarete getirilmesini ısrarla tekrar istemesi üzerine Âlî Paşa Sadarazamlık’tan istifa etmiş ve yerine Mustafa Reşid Paşa getirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Osmanlı devlet adamları Mehmed Ali Paşa tehlikesini Osmanlı askerî gücüyle bertaraf edemeyeceklerini, dolayısıyla Avrupalı Büyük Devletlerin diplomatik ve askerî yardımına ihtiyaç gördüklerini düşünmüşlerdir. Bu amaçla İngiltere’nin desteğini alabilmek için 16 Ağustos 1838 tarihinde İngiltere’ye önemli iktisadî tavizler verilen bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Balta Limanı Ticaret Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Londra Antlaşması

İstanbul Ticaret Antlaşması

Osmanlı-İngiliz Kapitülasyon Antlaşması

Açıklama:

Osmanlılarca İngiltere’nin desteğini alabilmek için 16 Ağustos 1838 tarihinde Balta Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. Bununla sadece İngiltere’ye önemli iktisadî tavizler verilmiş, daha sonraki günlerde antlaşma Avrupa’nın birçok devletine de teşmil edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Tanzimat’ın neden ilan edilmesi gereğini Sultan Abdülmecid’e izah ederken “Avrupa’nın teveccühünü” kazanmak ifadesini kullanan Osmanlı devlet adamı kimdir?

Alemdar Mustafa Paşa

Mehmet Emin Âlî Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Mehmet Rüşdi Paşa

Ahmet Cevdet Paşa

Açıklama:

3 Kasım 1839’da Tanzimat Fermanı ilan edilerek Modernleşme devlet siyaseti hâline getirilmiştir. Mustafa Reşid Paşa, Tanzimat’ın neden ilan edilmesi gereğini Sultan Abdülmecid’e izah ederken kullandığı “Avrupa’nın teveccühünü” kazanmak ifadesi önemli olsa gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

8 Temmuz 1833’de imzalanan Hünkâr İskelesi İttifak Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi devlet arasında imzalanmıştır?

Fransa

İngiltere

Rusya

Avusturya

İspanya

Açıklama:

Bahsedilen antlaşma Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Paris Kongresi Osmanlı Devleti için hayırlı olmamıştır. 1878 Berlin Kongresi'ne kadar geçen süreçte pek çok hadise cereyan etmiştir. Bazı iç gelişmeler, Paris Kongresi’nin ilgili maddelerine istinaden Avrupalı Büyük Devletlerin araya girmesiyle Osmanlı’nın kontrolünden çıkarak milletlerarası bir sorun hüviyeti kazanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

Eflak-Boğdan Meselesi

Cidde Olayları

Lübnan Meselesi

Girit İsyanı

Mehmet Ali Paşa İsyanı

Açıklama:

Paris Kongresi, Rusya’ya karşı Avrupa içindeki dengelerin sağlamasında ve muhtemel bir Avrupa savaşının önlenmesinde diplomatik bir işlev görmesine rağmen, Osmanlı Devleti için hiç de hayırlı olmamıştır. Aksine 1878 Berlin Kongresi’ne kadar geçen 22 yıllık sıkıntılı süreci belirlemiş; Osmanlı devlet adamlarının başını ağrıtan pek çok gelişmeye hukukî zemin hazırlamıştır. Osmanlı iç meselesi olarak öteden beri devam edegelen bazı iç gelişmeler, Paris Kongresi’nin ilgili maddelerine istinaden Avrupalı Büyük Devletlerin araya girmesiyle Osmanlı’nın kontrolünden çıkarak milletlerarası bir sorun hüviyeti kazanmıştır. Bu ise devleti iyice istikrarsızlaştırmıştır. 1857-1862 Eflak-Boğdan Meselesi, 1858 Cidde Olayları, 1860-1861 Lübnan Meselesi ve 1866-1867 Girit İsyanı gibi bazı gelişmeler bu bağlamda ele alınmalıdır.
Doğru cevap olan Mehmet Ali Paşa İsyanı ise Paris Kongresi'nden daha önceki bir tarihte gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Osmanlı Devleti 1790 yılında karşılılık prensibine dayanan askeri ittifak anlaşması modern anlamda ilk defa hangi Avrupalı Hristiyan bir devlet ile imzalamıştır?

Almanya

Prusya

Fransa

Rusya

Hollanda

Açıklama:

Osmanlı Devleti, modern anlamda ilk defa Avrupalı Hristiyan bir devlet olan Prusya ile 1790 yılında karşılılık prensibine dayanan askeri ittifak anlaşması imzalamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdaki şehirlerden hangisinde Osmanlı Devleti'nin Tanzimat döneminde dış temsilciliği bulunmamaktaydı?

Paris

Amsterdam

Moskova

Cenova

New York

Açıklama:

Bazıları Tanzimat öncesi açılmakla birlikte bu dönemde tesis edilen bazı önemli dış temsilcilikler şunlardır: Paris Büyükelçiliği, Viyana Büyükelçiliği; Berlin Ortaelçiliği, Londra Ortaelçiliği; Amsterdam Başkonsolosluğu, Hamburg Başkonsolosluğu, Tebriz Başkonsolosluğu, Cenova Başkonsolosluğu; Venedik Konsolosluğu, Barcelona Konsolosluğu ve New York Konsolosluğu. Moskova'da Osmalı Devleti'nin dış temsilcilik bulunmamaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa hangi devletin siyasetini tercih etmişti?

İngiltere

Rusya

Hollanda

Prusya

Fransa

Açıklama:

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa Fransa siyasetini tercih etmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Rusya'yı "devletimizin doğal düşmanı" olarak nitelendiren devlet adamı kimdir?

Mustafa Raşid Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Ahmed Fevzi Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Açıklama:

Rusya'yı "devletimizin doğal düşmanı" olarak nitelendiren devlet adamı Keçecizâde Fuad Paşa'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Islahat Fermanı'nın hazırlanması için kurulan heyette kim yer almamıştır?

Rusya Elçisi

Sadrazam Âlî Paşa

Hariciye Nazırı Fuad Paşa

İngiltere Elçisi

Fransa Elçisi

Açıklama:

Islahat Fermanı'nın hazırlanması için kurulan heyette Rusya Elçisi yer almamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Gayr-i Müslim Osmanlı vatandaşları Paris Antlaşması'na imza atan devletlerin ortak koruması ve gözetimi altına sokan antlaşmanın ilgili maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

3. Madde

5. Madde

7. Madde

9. Madde

12. Madde

Açıklama:

Gayr-i Müslim Osmanlı vatandaşları Paris Antlaşması'na imza atan devletlerin ortak koruması ve gözetimi altına sokan antlaşmanın ilgili maddesi 9. maddedir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

1877-1878 Rus Harbi'ni bitiren olay aşağıdakilerden hangisidir?

Hünkâr İskelesi İttifak Antlaşması

Paris Antlaşması

Londra Protokolü

Ayastefanos Antlaşması

Tersane Konferansı

Açıklama:

1878 yılında imzalanan Ayastefanos Antlaşması ile Rus Harbi sona ermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Tanzimat Fermanı kim tarafından ilan edilmiştir?

Ahmed Fevzi Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Fuad Paşa

Açıklama:

3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından Gülhane'de ilan edilen Tanzimat Fermanı, modernleşmeyi devlet siyaseti haline getiren resmi bir belgedir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Nîzam-ı Cedîd'i hangi padişah kurmuştur?

III. Selim

Abdülmecid

II. Mahmud

Abdülaziz

II. Abdülhamit

Açıklama:

Nizâm-ı Cedid/Yeni Düzen, III. Selim'in kurduğu modern askeri birliklere verdiği isim olmakla birlikte, 1792-1807 yılları arasında uyguladığı geniş ıslahat faaliyetlerinin de tamamını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Osmanlı Devleti, Rusya ile yaptığı savaşın sona ermesi için hangi ülkeden aracılık yapmasını istemiştir?

Prusya

Avusturya

Hollanda

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Osmanlı-Rus Harbi, Osmanlı için tam bir hezimet olmuş; batı sınırları İstanbul’a ve doğu sınırları ise Erzurum’a kadar geri çekilmiştir. Durumun askeri vahameti şekillenmeye başlayınca Osmanlı Devleti, 24 Aralık 1877’de İngiltere’ye müracaat ederek savaşın sona ermesi için aracılık yapmasını rica etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Gerek tarihi, kültür ve gerekse nüfus olarak takriben 1000 yıllık Müslüman Türk toprağı olan aşağıdakilerden hangisinin Rusların eline geçmesi Osmanlı tarihinin önemli kırılma noktalarından birini teşkil etmiştir?

Kırım

Bulgaristan

Ukrayna

Kıbrıs

Tunus

Açıklama:

Osmanlı'nın geri çekilme sürecinde özellikle de 1784 yılında Kırım'ın Ruslara terk edilmesi, Osmanlı tarihinde ve zihin dünyasında bambaşka bir yere sahiptir. Gerek tarihi, kültür ve gerekse nüfus olarak takriben 1000 yıllık Müslüman Türk toprağı Kırım'ın Rusların eline geçmesi, Osmanlı tarihinin en önemli kırılma noktalarından birini teşkil etmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Avrupa'nın önemli merkezlerinde ilk defa daimi elçilikler açan hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

III. Ahmed

II. Abdülhamid

III. Selim

I. Mahmud

I. Abdülmecid

Açıklama:

III. Selim, Avrupa'nı önemli merkezlerinde ilk defa daimi elçilikler açmıştır. 1793 yılında Londra'dan başlayarak Avrupa'nın çeşitli başşehirlerinde daimi elçiliklerin açılması, Osmanlı diplomasisinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi modernleşmeyi devlet siyaseti haline getiren resmi belgedir?

Islahat Fermanı

Tanzimat Fermanı

1. Meşrutiyet

2. Meşrutiyet

Muharrem Kararnamesi

Açıklama:

18 Kasım 1839 tarihinde ilan edilen "Tanzimat Fermanı", Osmanlı modernleşmesinin en önemli gelişmelerinden bir tanesidir. Tanzimat'la modernleşme veya yenileşme Osmanlı Devleti'nin resmi siyaseti şeklini almıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Tanzimat, Avrupalı Büyük Devletlerle yoğun bir ilişkiye girildiği; modern diplomasi yürütecek Osmanlı devlet adamlarının ve diplomatlarının yetiştiği ve göreve geldikleri; devletin dış siyasetini ve dipolomasinini üstlendikleri bir dönem olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu devlet adamlarının sembol isimleri arasında yer almamaktadır?

Mustafa Reşid Paşa

Mehmed Emin Ali Paşa

Keçecizade Fuad Paşa

Karamani Mehmed Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Açıklama:

Tanzimat, Avrupalı Büyük Devlertlrle yoğun bir ilişkiye girildiği; modern diplomasii yürütecek Osmanlı devlet adamlarının ve diplomatlarının yetiştiği ve göreve geldikleri; devletin dış siyasetini ve dipolomasinini üstlendikleri bir dönem olmuştur. Bu devlet adamlarının sembol isimleri arasında Mustafa Reşid Paşa, Sadrazam Mehmed Emin Ali Paşa, Keçecizade Fuad Paşa ve Mahmud Nedim Paşa sayılabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Fuad Paşa aşağıdaki devletlerin hangisini Osmanlı için "devletimizin doğal düşmanı" olarak nitelendirmiştir?

İngiltere

Fransa

Rusya

Avusturya

İran

Açıklama:

Fuad Paşa, Rusya'yı "devletimizin doğal düşmanı" olarak nitelendirmektedir. Rusya'nı Doğu'ya doğru genişleme siyasetinin olduğunu ve buna karşı devletin kuvvetli olması gerektiğini ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıda verilen batı devletlerinden hangisi 1798 yılında Mısır'ı işgal ederek stratejik bir bölgeye hakim olmuştur?

İngiltere

İspanya

Portekiz

Rusya

Fransa

Açıklama:

Fransa'nın ihtilalin hemen ardından I. Koalisyon Savaşı'nı (1792-1797) kazanarak Avrupa'da elde ettiği başarıyla yetinmeyerek Mısır'ı işgal etmiş ve böylesine stratejik bir bölgeye hakim olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Avrupa'nın önemli merkezlerinde ilk defa daimi elçilikler açtıran Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

I.Abdülhamid

III.Selim

III.Mustafa

III.Ahmet

II.Mahmud

Açıklama:

Avrupa'nın önemli merkezlerinde ilk defa daimi elçilikler açtıran Osmanlı padişahı III.Selim'dir. III.Selim'in bu adımı, Osmanlı diplomasisinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamak amacıyla kurulan "Tercüme Odası" hangi padişah tarafından açılmıştır?

III.Selim

II.Mahmud

Sultan Abdulmecid

Sultan Abdulaziz

II.Abdülhamid

Açıklama:

Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamak amacıyla kurulan "Tercüme Odası" II.Mahmud tarafından açılmıştır. Böylelikle II.Mahmud Osmanlı diplomasisinin modernleşmesine önemli katkıda bulunmuştur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu kötü durumu ifade etmek için kullanılan "Hasta Adam" tanımlamasını ilk olarak kullanan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Rus Çarı I. Nikola

Büyük Britanya Kraliçesi Victoria

Alman Şansölye Otto von Bismarck

Fransa İmparatoru Napoleon

İran Şahı Tahmasb

Açıklama:

Hasta Adam, Rus Çarı I. Nikola trafından Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu kötü durumu ifade etmek için ilk defa kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Osmanlı-Rus savaşından en fazla rahatsızlık duyan Avrupa ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Avusturya

İngiltere

Fransa

İspanya

Açıklama:

Muhtemel bir Osmanlı-Rus savaşından en fazla rahatsızlık duyan Avusturya olmuştur. Zira savaşı kazanma ihtimali yüksek olan Rusya'nın Balkanlar'a kadar inmesi Avusturya için büyük bir tehlike olabilirdi. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

"Devletin bağımsızlığını ihlal edecek" bir antlaşmaya imza atmak suçuna iştirakçi olmamak için Paris'e gidecek heyete davet edildiği halde gitmek istemeyen aşağıdakilerden hangisidir?

Halil Şerif Paşa

Mehmed Emin Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Ahmed Cevdet Paşa

Ahmed Vefik Paşa

Açıklama:

Paris'e gidecek heyete davet edildiği halde gitmek istemeyen Mustafa Reşid Paşa, "devletin bağımsızlığını ihlal edecek" bir antlaşmaya imza atmak suçuna iştirakçi olmamamk için bunu reddettiğini, ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Mustafa Reşid Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Cevdet Paşa

Açıklama:

Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi Mustafa Reşid Paşa'dır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

I. Mustafa Reşid Paşa İngiltere siyasetine meyilliydi
II. Fuad Paşa hem İngiliz hem Fransız siyasetine meyilliydi
III. Ali Paşa İngiliz siyasetine meyilliydi
IV. Mahmud Nedim Paşa Fransız siyasetine meyilliydi
V. Fuad Paşa'ya göre Osmanlı'nın en büyük düşmanı Rusya idi ve ona karşı sığınılabilecek tek müttefik İngiltere'ydi.
Osmanlı diplomasisinin önemli temsilcileriyle ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,III,IV

I,II,V

I,III,IV,V

I,II,IV,V

Açıklama:

I, II ve V. ifadeler doğru iken III ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü Ali Paşa İngiliz değil Fransız siyasetine, Mahmud Nedim Paşa ise Fransa değil Rusya siyasetine meyilliydi. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

1825-1858 yılları arasında büyükelçilik yapan ve İstanbul'daki en etkili diplomat olarak tarihe geçen diplomat aşağıdakilerden hangisidir?

Alexander Sergejewitsch Menschikow

Stratford Canning

Sir Percy Loraine

M. Bouree

Edouard Antoine Thouvenel

Açıklama:

1825-1858 yılları arasında büyükelçilik yapan ve İstanbul'daki en etkili diplomat olarak tarihe geçen diplomat İngiltere büyükelçisi Stratford Canning'dir. Canning’in Sultan Abdülmecid üzerinde önemli derecede etkisi olmuştur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanına ve devlet için oluşturduğu tehdide karşılık destek alabilmek amacıyla 1838 tarihinde İngiltere ile aşağıdaki anlaşmalardan hangisi imzalanmıştır?

Balta Limanı Anlaşması

Ziştovi Anlaşması

Hünkar İskelesi Anlaşması

Londra Anlaşması

Kütahya Anlaşması

Açıklama:

Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın isyanına ve devlet için oluşturduğu tehdide karşılık destek alabilmek amacıyla 1838 tarihinde İngiltere ile Balta Limanı Anlaşması imzalanmıştır. Bununla sadece İngiltere’ye önemli iktisadî tavizler verilmiş, daha sonraki günlerde antlaşma Avrupa’nın birçok devletine de teşmil edilmiştir. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Osmanlı tarihindeki ilk dış borç anlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1850

1853

1854

1856

1858

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 77

Paris Kongresi’nin 7. maddesinin Osmanlı diplomasi tarihindeki önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti ilk defa Avrupalı sayıldı

Kutsal yerler meselesi Osmanlı lehine çözüme kavuştu

Boğazların Osmanlı Devletinde kalması kararlaştırıldı

Mısır meselesi Osmanlı lehine çözüme kavuştu

Kırım meselesi Osmanlı lehine çözüme kavuştu

Açıklama:

Osmanlı Devleti bu madde ile birlikte Avrupa devletler hukukuna dâhilvolmuş; toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı bu antlaşmaya imza atan devletler tarafından garanti edilmiştir. Bu sonuç, Osmanlı devlet adamlarının öteden beri isteye geldikleri önemli bir gelişme idi. Osmanlı Devleti artık bir Avrupa devleti olmuştur. Doğru yanıt "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Pairis Kongresi'nin 9. maddesinin Osmanlı diplomasi tarihi açısından önemi nedir?

Rusya ve Osmanlı Devleti'nin Karadeniz’de donanma bulundurmayacak ve tersane kuramayacak olması

Eflak ve Boğdan'a özerklik verilmesi

Tuna Nehri üzerinde ticaret gemilerinin serbestçe dolaşabilmesinin kabul edilmiş olması

Tarafların birbirinden aldıkları yerleri geri vereceklerinin kabul edilmiş olması

Osmanlı iç işlerine müdahale etme imkânı ve fırsatı vermesi

Açıklama:

9.madde ile Gayr-i Müslim Osmanlı vatandaşları bu antlaşmaya imza atan devletlerin ortak koruması ve gözetimi altına girmişlerdi. Bu durum ilgili devletlerin Osmanlı iç işlerine müdahale etme imkânı ve fırsatı vermiştir. Düvel-i Muazzama, bu fırsatı sonuna kadar kullanmasını bilmiş; Osmanlı Devleti’nin gerekli reformlar yapılmadığı iddiasıyla veya başka gerekçelerle bu maddeye istinaden içişlerine doğrudan müdahale etmiştir. Bu müdahaleler, Osmanlı Devleti’nin lehine asayişin yeniden sağlanmasından daha ziyade, Gayr-i Müslimlerin bağımsızlık mücadelelerine yardım edecek ve bunların yolunu açacak bir şekilde kolaylaştırmıştır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati hangi padişah tarafından gerçekleştirilmiştir?

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

V.Murad

II.Mahmut

II.Abdülhamid

Açıklama:

Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati Sultan Abdülaziz tarafından gerçekleştirilmiştir. Fransa İmparatoru III. Napolyon’un Paris Sergisi’nin açılışı için davetiyle 21 Haziran-17 Ağustos 1867 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu seyahat sırasında Abdülaziz, 10 gün Paris ve 11 gün Londra’da kalmış; dönüşte Belçika, Almanya ve Avusturya’ya uğramıştır. Seyahatte kendisine Hâriciye Nâzırı Fuad Paşa, Şehzâde Murad ve Şehzâde Abdülhamid gibi daha sonra tahta çıkacak olan müstakbel iki hükümdar da iştirak etmiştir. Böylece iki kadim müttefiki Fransa ve İngiltere olmak üzere dört Avrupa devletini kapsayan bu seyahat, Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati olma özelliği ile Osmanlı tarihindeki yerini almakla birlikte, diplomasi tarihinde de önemli bir yer tutmaktadır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

11-23 Aralık 1876 tarihleri arasında İstanbul'da yapılan "Tersane Konferansı'na" aşağıdaki ülkelerden hangisi katılmamıştır?

Yunanistan

İngiltere

İtalya

Almanya

Rusya

Açıklama:

11-23 Aralık 1876 tarihleri arasında İstanbul'da yapılan "Tersane Konferansı'na" İngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya, Almanya ve İtalya katılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Osmanlı İmparatorluğu'nun modern anlamda ittifak kurduğu ilk devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Prusya

Rusya

İngiltere

Fransa

Avusturya

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu'nun modern anlamda kurduğu ilk ittifak Avrupalı Hıristiyan bir devlet olan Prusya ile gerçekleşmiştir. 1790 yılında Prusya ile karşılılık prensibine dayanan bir askerî ittifak anlaşması imzalamıştır. III. Selim daha sonraki yıllarda ihtiyaç hâsıl olduğunda bu kez Rusya ve İngiltere gibi devletlerle de ittifaklar yapmıştır. Bundan sonraki süreçte bu tür ittifaklar, Osmanlı diplomasisinin sıkça müracaat ettiği çözümlerin başında gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan, Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamış olan Tercüme Odası hangi padişah döneminde açılmıştır?

III. Selim

II. Mahmud

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

III. Ahmed

Açıklama:

II. Mahmud (1808-1839), III. Selim’in başlattığı modernleşme faaliyetlerini devam ettirmiş, yaptığı yeniliklerle Osmanlı diplomasinin modernize edilmesini sağlamıştır. Bu çerçevede 1821’de, Avrupa lisanlarını bilen ve Avrupa tanıyan Osmanlı diplomasisini yürütecek diplomatların ve idarecilerin yetişmesini sağlamış olan Tercüme Odası'nı kurmuştur. 1836 yılında klasik hâriciye teşkilatını yeniden şekillendirerek bugünkü anlamda Dışişleri Bakanlığı’nı kurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Osmanlı modernleşme hareketini padişahların şahsi tercih veya iradeleri olmaktan çıkarıp devletin vazgeçilmez siyaseti haline getiren olay aşağıdakilerden hangisidir?

1792 Nizâm-ı Cedîd projesi

1839 Tanzimat Fermanı

1856 Islahat Fermanı

1856 Paris Kongresi

1878 Berlin Kongresi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 84

Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi olan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Hâriciye Nâzırı Keçecizâde Fuad Paşa

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Sadrazam Mustafa Reşid Paşa

Sadrazam Mahmud Nedim Paşa

Sadrazam Mehmed Rüştü Paşa

Açıklama:

Modern Osmanlı diplomasisinin başlatıcısı ve ilk önemli temsilcisi olan devlet adamı, İngiltere siyasetine meyilli olduğu bilinen Mustafa Reşid Paşa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Osmanlı İmparatorluğu'nun baş düşmanı olarak kabul edilen Rusya'ya yakınlığı ile bilinen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Sadrazam Mustafa Reşid Paşa

Sadrazam Mithat Paşa

Hâriciye Nâzırı Keçecizade Fuad Paşa

Sadrazam Mahmud Nedim Paşa

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu'nun baş düşmanı olarak kabul edilen Rusya'ya yakınlığı ile bilinen ve Rus yanlısı siyaset takip eden devlet adamı Sadrazam Mahmud Nedim Paşa'dır. Sadrazam Mustafa Reşid Paşa ve Sadrazam Mithat Paşa, İngiliz siyasetine, Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa ve Hâriciye Nâzırı Keçecizade Fuad Paşa Fransız siyasetine yakın devlet adamlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Osmanlı İmparatorluğu'nun Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa isyanı karşısında Avrupalı devletlerin desteğini almak için ticari yönde yaptığı hamle aşağıdakilerden hangisidir?

Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın imzalanması

Hünkar İskelesi İttifak Antlaşması'nın imzalanması

Tanzimat Fermanı'nın ilanı

Londra Antlaşması'nın imzalanması

Islahat Fermanı'nın ilanı

Açıklama:

Mehmed Ali Paşa tehlikesine karşı İngiltere’nin desteğini alabilmek için 1838'de Balta
Limanı Ticaret Antlaşması imzalanmıştır. İktisadî tavizler daha sonraki günlerde Avrupa’nın birçok devletine de teşmil edilmiş, tehlikenin devam etmesi üzerine bu kez
Tanzimat Fermanı ilan edilerek Modernleşme devlet siyaseti hâline getirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Osmanlı Devleti'nin Hıristiyan tebaanın hakları ve imtiyazları konusunda yabancı devletlerin müdahalesini önlemek için hangi yola başvurmuştur?

Tanzimat Fermanı'nın ilanı

Hünkar İskelesi İttifak Antlaşmasının imzalanması

Islahat Fermanı'nın ilanı

Edirne Antlaşması'nın imzalanması

Balta Limanı Ticaret Antlaşması'nın imzalanması

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin galip geldiği Kırım Harbi sonrasında Avusturya, İngiltere ve Fransa’nın katılımıyla düzenlenen Paris Kongresi'nde Osmanlı Devleti'ndeki Hıristiyan tebaanın hakları ve imtiyazlarına ilişkin düzenleme yapılması hususu gündeme gelmiştir. Bunun üzerine Osmanlı Devleti, diplomatik bir hamle yaparak ilgili hususun barış antlaşmasına bir madde olarak girmemesi için acilen bir ıslahat fermanı hazırlanarak ilan edilmesine karar vermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya ve Prusya’nın ortaya çıkacak meselelerde Avrupa’daki düzeni korumak için birlikte hareket etme amacıyla teşkil ettiği Avrupa Uyumu hangi tarihte oluşturulmuştur?

1815 Viyana Kongresi

1840 Londra Antlaşması

1856 Paris Kongresi

1877 Londra Protokolü

1878 Berlin Kongresi

Açıklama:

Avrupa Uyumu, 1815 Viyana Kongresi’ne katılan İngiltere, Fransa, Rusya, Avusturya ve
Prusya’nın, bundan sonra ortaya çıkacak meselelerde Avrupa’daki düzeni korumak için birlikte hareket etme amacıyla teşkil edilmiştir. Osmanlı Devleti’nin birçok iç meselesinde bu devletlere ait İstanbul’daki Büyükelçileri Avrupa Uyumu adına Osmanlı hükümetine ortak baskıda bulunmuşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

1856 Paris Kongresiyle oluşan yeni diplomatik düzen hangi olay ile son bulmuştur?

Cidde Olayları

Eflak-Boğdan Meselesi

Lübnan Meselesi

Balkan Meselesi

Osmanlı-Rus Harbi

Açıklama:

Osmanlı-Rus Harbi ve Ayastefanos Barış Antlaşması, 1856 Paris Kongresi’yle oluşan yeni diplomatik düzenin sonunu getirmiştir. Paris Kongresi’yle Osmanlı mirası üzerinden Avrupalı Büyük Devletler arasında sağlanan dengeler, bu savaşla birlikte Rusya lehine yeniden bozulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 90

İlk defa Fransa ve İngiltere olmak üzere dört Avrupa devletini kapsayan diplomatik bir seyahat gerçekleştiren padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan II. Abdülhamid

Sultan Abdülmecid

Sultan I. Abdülhamid

Sultan Abdülaziz

III. Selim

Açıklama:

Bu dönemde Osmanlı diplomasisindeki en önemli gelişmelerden biri Sultan Abdülaziz’in gerçekleştirdiği Avrupa Seyahati’dir. Fransa ve İngiltere olmak üzere dört Avrupa devletini kapsayan bu seyahat, Avrupa’ya ve hatta ülke dışına yapılan ilk ve tek Osmanlı hükümdar seyahati olma özelliği ile Osmanlı tarihindeki yerini almakla birlikte,
diplomasi tarihindeki önemi çok daha dikkat çekicidir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Kim Avrupa’nın önemli merkezlerinde ilk defa daimî elçilikler açmıştır?

III. Ahmed

I. Abdülhamid

III. Selim

I. Mahmud

II. Abdülhamid

Açıklama:

III. Selim Avrupa’nın önemli merkezlerinde ilk defa daimî elçilikler açmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 92

III. Selim’in başlattığı modernleşme hareketini kim devam ettirmiştir?

III. Ahmed

I.Abdülhamid

II. Mustafa

II. Mahmud

II. Abdülhamid

Açıklama:

III. Selim’in başlattığı modernleşme hareketiniII. Mahmud devam ettirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Yetişen yabancı dil bilen diplomatlar önemli oranda istihdam edilmeye başlanmıştır?

III. Ahmed

I. Abdülhamid

II. Mustafa

II. Mahmud

Sultan Abdülhamid

Açıklama:

Sultan Abdülhamid yetişen yabancı dil bilen diplomatlar önemli oranda istihdam edilmeye başlanmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 94

Paris Kongresi hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1799

1856

1877

1878

1876

Açıklama:

Paris Kongresi 1856'da gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Tanzimat Fermanı hangi tarihte ilan edilmiştir?

3 Kasım 1839

5 Mayıs 1840

7 Nisan 1842

1 Şubat 1839

5 Ocak 1840

Açıklama:

Tanzimat Fermanı 3 Kasım 1839'da ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi dış temsilcilikler teşkilatı içinde yer almaz?

Sefaret-i Kübra

Sefaret

Başşehbenderlik

Şehbenderlik

Tercüme Odası

Açıklama:

Tercüme odası dış temsilcilikler teşkilatı içinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat döneminde dış siyaset ve diplomasiyi üstlenmiş sembol isimlerden biri değildir?

Mustafa Reşid Paşa

Abdülaziz Paşa

Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa

Keçecizâde Fuad Paşa

Mahmud Nedim Paşa

Açıklama:

Tanzimat döneminde dış siyaset ve diplomasiyi üstlenmiş sembol isimlerden biri
Abdülaziz Paşa değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Selanik Olayı hangi tarihte yaşanmıştır?

1877

1879

1876

1880

1875

Açıklama:

Selanik Olayı 1876'da gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Balta Limanı Anlaşması hangi ülke ile imzalanmıştır?

Fransa

Rusya

Hollanda

İngiltere

Avusturya

Açıklama:

Balta Limanı Anlaşması İngiltere-Osmanlı arasında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Hünkar İskelesi İttifak Anlaşması hangi ülke ile imzalanmıştır?

Fransa

Rusya

Hollanda

İngiltere

Avusturya

Açıklama:

Hünkar İskelesi İttifak Anlaşması Osmanlı-Rusya arasında imzalanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Avrupa’nın önemli merkezlerinde ilk defa daimî elçilikler açan Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan Abdülmecid

II. Mahmud

III. Selim

Sultan Abdülaziz

III. Mehmed

Açıklama:

III. Selim, Avrupa’nın önemli merkezlerinde ilk defa daimî elçilikler açmıştır. 1793 yılında Londra’dan başlayarak Avrupa’nın çeşitli başşehirlerinde daimî elçiliklerin açılması, Osmanlı diplomasisinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Bu elçiliklerin açılmasındaki en önemli husus, tıpkı Japon, Çin ve İran örneklerinde olduğu gibi, Osmanlı Devleti’nin modern Avrupa diplomasisine eklemlenmesidir. Devlet adamları, modern sisteme dâhil olmadan ve oradaki dengeleri gözetmeden Osmanlı’nın varlığını sürdürmesinin zor olduğunu kabullenmişler ve gereğini yerine getirmişlerdir. Eğer ittifaklar bundan sonra da sürdürülecekse, ittifak yapılacak devletlerin merkezlerinde elçilikler açılarak oradaki gelişmelere bir şekilde muttali olunması gerekiyordu. Aynı şekilde bu süreçte uygulanmaya çalışılan denge siyasetinin başarısı da yine daimî elçiliklerin açılması ve bu elçilikler vasıtasıyla ilgili devletlerin takip edilmesine bağlıydı.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Bugünkü anlamda Dışişleri Bakanlığı kaç tarihinde kurulmuştur?

1790

1793

1800

1821

1836

Açıklama:

Mahmud, 1836 yılında klasik hâriciye teşkilatını yeniden şekillendirerek bugünkü anlamda Dışişleri Bakanlığı’nı kurmuştur. Bu gelişme ve öncesinde açılan daimî elçilikler, Osmanlı diplomasinin her şeyiyle modern Avrupa diplomasisine eklemlenmesinde ve yürütülmesinde çok önemli bir yere sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlıda modernleşmeyi devlet siyaseti haline getirmiştir?

Islahat Fermanı

Tanzimat Fermanı

Daimi elçilikler

Tercüme Odası

Hâriciye Müsteşarlığı

Açıklama:

3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından Gülhane’de ilan edilen Tanzimat Fermanı, modernleşmeyi devlet siyaseti haline getiren belgedir. Osmanlı modernleşmesinin en önemli gelişmelerinden bir tanesidir. Tanzimat’la birlikte modernleşme veya yenileşme Osmanlı Devleti’nin resmî siyaseti şeklini almıştır. 3 Kasım öncesinde Osmanlı yenileşmesinde çok önemli ve radikal faaliyetlerin yapıldığı vakıadır, fakat bunların hepsi dönemin hükümdarlarının iradeleri ve istekleriyle olmaktaydı. Tanzimat Fermanı, bu faaliyetleri şahsî tercih veya irade olmaktan çıkarıp, devletin vazgeçilmez bir siyaseti hâline getirmiştir. Nitekim bundan sonraki yıllarda modernleşme faaliyetleri hem süreklilik kazanmış hem de devletin ve toplumun her alanını ve kesimini kapsayacak resmî bir boyuta sahip olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Kırım Savaşı’nın çıkmasına neden olan görünür sebeplerden biridir?

Yabancı Okullar meselesi

Kapitülasyonlar

Boğazlar Sorunu

Kutsal Yerler Meselesi

Azınlık Meseleleri

Açıklama:

Kutsal Yerler Meselesi, Kudüs’te bulunan ve Hıristiyanlar tarafından kutsal kabul edilen bazı mekânların Hıristiyan mezhepleri, özellikle de Ortodoks ve Katolikler tarafından kullanılması; bakımının yapılması hakkında aralarında çıkan anlaşmazlıklardan dolayı Rusya ve Fransa gibi bazı Avrupalı Büyük Devletlerin müdahaleleriyle başlayan rekabet veya mücadeledir. Kırım Savaşı’nın çıkmasına neden olan görünür sebeptir. 1853′te Çar I. Nikola tarafından olağanüstü elçi olarak İstanbul’a gönderilen Prens Mençikov, kutsal yerler konusunda Ortodoks Kilisesi ile ilgili isteklerde bulunmuş ancak bu istekler İngiltere ve Fransa’nın etkisiyle Osmanlı Devleti tarafından reddedilmiş ve Kırım Harbi başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın isyanı sonucunda Rusya'nın yardım önerisini kabul ederek Rusya ile hangi antlaşmayı imzalanmıştır?

Bükreş Antlaşması

Edirne Antlaşması

Kütahya Antlaşması

Hünkar İskelesi Antlaşması

Balta Limanı Antlaşması

Açıklama:

Hünkar İskelesi Antlaşması, Osmanlılarla Ruslar arasında yapılmıştır. Mehmed Ali Paşa'nın Mısır'da ayaklanması üzerine, devletin güvenliğini sağlamak amacıyla Rusya'dan yardım isteyen II. Mahmud, Fransa'nın Mehmed Ali Paşa'ya destek çıkması üzerine Mehmed Ali Paşa ile anlaşmanın yolunu bulmaya çalıştı. Rus birliklerinin Karadeniz boğazını geçerek Büyükdere önlerinde demirlemesi Fransa ve İngiltere'nin işine gelmedi. Bunun üzerine Fransa ve İngiltere Padişah ile Mehmed Ali Paşa'nın arasını bulmaya çalıştılar. Böylece Padişah ile Mehmed Ali Paşa arasında 14 Mayıs 1833'de Kütahya antlaşması imzalandı. Geleceğini güvence altına almak isteyen Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa, Rus Çarı'na ittifak teklifinde bulunmuş, Çar'ın teklifi kabul etmesiyle de Osmanlılarla Ruslar arasında Hünkar İskelesi Antlaşması imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Osmanlı Devleti ilk dış borcunu hangi savaş sırasında hangi devletten almıştır?

Kırım Savaşı - İngiltere

II. Viyana Kuşatması - Fransa

93 Harbi - Fransa

93 Harbi - İngiltere

Kırım Savaşı - Almanya

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu, ilk dış borçlanmasını, Kırım Savaşı sırasında, savaş maliyetlerini karşılamak için gerçekleştirdi. Kırım Savaşının gündeme gelmesi (1853-1856) Osmanlı Devleti'nin, savaşta müttefikleri olan Fransa ve İngiltere ile 1854 ve 1855 borç anlaşması imzalamasını zorunlu kıldı. Osmanlı'nın Balta Limanı Anlaşmasını imzaladıktan sonra dış borçlanmaya girmesinin önü açıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Osmanlı Devleti’nin Avrupa devletler topluluğuna katıldığının resmen kabul edildiği; devletin bağımsızlığı ve mevcut toprak bütünlüğünün de garanti edildiği Kongre aşağıdakilerden hangisidir?

1878 Berlin Kongresi

1856 Londra Kongresi

1853 İstanbul Kongresi

1856 Paris Kongresi

1814 Viyana Kongresi

Açıklama:

Paris Kongresi ile Osmanlı Devleti ilk defa bir Avrupalı devlet olarak kabul edilmiş, toprak bütünlüğünün garanti edilmesi nedeniyle de Avrupalı devletlerin koruması altına girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Osmanlı Devleti İstanbul Konferansı'nda içişlerine karışılmasına yönelik kararlar alınmasını önlemek amacıyla aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmiştir?

Sened-i Ittifak'ı imzalamak

Kanun-i Esasi'yi ilan etmek

Islahat Fermanı'nı konferansa sunmak

Avrupa hukukundan yararlanmayı kabul etmek

Tanzimat Fermanı'nı yayınlamak

Açıklama:

Osmanlı Devleti İstanbul Konferansı'nda içişlerine karışılmasına yönelik kararlar alınmasını önlemek amacıyla Kanun-i Esasi'yi ilan etti.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Kırım Savaşının,
I. Mülteciler sorunu
II. Rusya'nın Akdeniz'e inme düşüncesi
III. Kutsal yerler sorunu
gibi nedenlerinden hangileri Rusya'nın Osmanlı egemenliğinde yaşayan Ortodokslar üzerindeki etkisini artırma amacı ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 110

Rusya; Hünkar İskelesi Antlaşması'nın hangi maddesi ile Karadeniz'deki etkisini artırmış ve kendini güvence altına almıştır?

Rusya ve Osmanlı Devleti savaş sırasında birbirlerine yardım edecekler

Boğazlar Osmanlı toprağı sayılacak

Yardım eden tarafın masrafını yardım edilen taraf karşılayacak

Rusya'ya saldırı olursa Osmanlı Devleti boğazları diğer devletlere kapatacak

Antlaşma sekiz yıl yürürlükte kalacak

Açıklama:

Hünkar İskelesi Antlaşması’nın gizli maddesine göre; Rusya herhangi bir Batı devleti ile savaşa girerse Osmanlı Devleti Çanakkale Boğazı'nı Rusya ile savaşan devletin donanmalarına kapatacak Rus gemileri ise boğazdan rahatça geçebilecekti.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Osmanlı diplomasisinin son dönemini başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir?

1912-1913 Balkan Savaşı

1908 Jön Türk İhtilali

1878 Berlin Kongresi

Makedonya Meselesi

1878 Bosna-Hersek'in işgali

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 2

Berlin Kongresi'nde Osmanlı'yı temsil eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazam Mithat Paşa

Küçük Said Paşa

Ferid Paşa

Fuat Paşa

Berlin Elçisi Sadullah Bey

Açıklama:

13 Haziran 1878’de Berlin’de toplanan kongreye Osmanlı Devleti adına Mehmed Ali Paşa (Alman kökenli), Kara Todori Paşa (eski Nâfia Nâzırı) ve Berlin Elçisi Sadullah Bey katılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit dönemi diplomasisinin birinci döneminde meydana gelen olaylardan biri değildir?

Avusturya'nın Bosna-Hersek'i işgal etmesi

I. Dünya Savaşı

Fransa'nın Tunus'u işgal etmesi

İngiltere'nin Kıbrıs'ı işgal etmesi

İngiltere'nin Mısır'ı işgal etmesi

Açıklama:

II. Abdülhamit dönemi diplomasisinin birinci döneminde meydana gelen olaylar: İngiltere'nin Mısır'ı işgal etmesi, İngiltere'nin Kıbrıs'ı işgal etmesi, Avusturya'nın Bosna-Hersek'i işgal etmesi ve Fransa'nın Tunus'u işgal etmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit'in İngiltere'ye güvenmemesinin nedenlerinden biri değildir?

1890'lı yıllarda İngilizlerin Ermeni yanlısı tavırları

İngilizlerin Osmanlı içişlerine doğrudan müdahalede bulunduğuna inanılması

II. Abdülhamit döneminde İngiltere'nin Rus Harbine olan ilgisizliği

Berlin Kongresine destek vaat etmesi

İngiltere'nin Mısır'ı işgal etmesi

Açıklama:

II. Abdülhamid’in İngiltere’ye güvenmemesinin ve şüpheyle yaklaşmasının nedenleri: Kendi döneminde İngiltere’nin Rus harbine ilgisiz kalması, Berlin Kongresi’nde destek vaat ederek ve aynı anda aba altından sopa göstererek Kıbrıs’ı alması ve bütün bunlar yetmiyormuş gibi bu kez de Mısır’ı işgal etmesi, sultanın kafasındaki “olumsuz” İngiltere imajının oluşmasında etkili olmuştur. Yine 1890’lı yıllarda Osmanlı Devleti’nin başını ağrıtan Ermeni olayları sırasında İngilizlerin Ermeni yanlısı tavır takınması da önemlidir. Bütün bunları yakından takip eden II. Abdülhamid, İngilizlerin Ermenileri Osmanlı’ya karşı kışkırttıklarına inanmaktaydı.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Berlin Kongresi'yle kurulan yeni diplomatik düzende kaybedilen ilk Osmanlı toprağı olan Doğu Rumeli hangi antlaşma ile Bulgaristan'a bırakılmıştır?

Ayastefanos Antlaşması

Tophane Antlaşması

Berlin Antlaşması

Atina Antlaşması

Yeşilköy Antlaşması

Açıklama:

5 Nisan 1886’da imzalanan Tophane Anlaşması’yla Doğu Rumeli Bulgaristan’a bırakılmıştır. Böylece Osmanlı Devleti, Berlin Kongresi ile geri aldığı bu bölgesini bir kurşun atmadan nihaî olarak kayıp etmiş ve Berlin Kongresi’yle oluşturulan yeni diplomatik düzene ilk kurbanını vermiş oluyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'nın iç sorunu olmaktan çıkıp milletler arası diplomatik bir boyut kazanmıştır?

Teselya Meselesi

Doğu Rumeli Meselesi

Makedonya Meselesi

1897 Yunan Harbi

Ermeni Meselesi

Açıklama:

Sultan II. Abdülhamid’i ve Osmanlı diplomasisini yoğun olarak meşgul eden gelişmeler arasında Ermeni Meselesi ve Olayları da önemli bir yer işgal etmektedir. 1890’larda aktif olarak başlayıp 1915 tehcirine kadar devam eden Ermeni Meselesi’nin Osmanlı iç sorunu olmaktan çıkıp, milletler arası diplomatik bir boyutu kazanması 1878 Ayastefanos Anlaşması’nda yer alan 16. madde ile daha sonra yapılan 1878 Berlin Kongresi’nin 61. maddesinde yer almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

15 Ekim 1912'de imzalanan Uşi Antlaşması ile Osmanlı Devleti aşağıdaki yerlerden hangisini İtalyanlara bırakmak zorunda kalmıştır?

Musul

Karadağ

Batum

Bingazi

Tunus

Açıklama:

15 Ekim 1912'de imzalanan Uşi Antlaşması ile Osmanlı Devleti Bingazi'yi İtalyanlara bırakmak zorunda kalmıştır?

Doğru Cevap: D

Soru 8

31 Mart Vakası ile İttihad ve Terakki Cemiyeti tarafından tahttan indirilen II.Abdülhamit'in yerine aşağıdaki padişahlardan hangisi geçmiştir?

Sultan Abdülaziz

Sultan V. Mehmet Reşat

III. Selim

Abdülmecit

II. Mahmut

Açıklama:

31 Mart Vakası ile İttihad ve Terakki Cemiyeti tarafından tahttan indirilen II.Abdülhamit yerine Sultan V. Mehmet Reşat geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Balkan Savaşı sonrasında Yunanistan ile 1913 yılında hangi antlaşma imzalanmıştır?

İstanbul Antlaşması

Atina Antlaşması

Ayastefanos Antlaşması

Berlin Antlaşması

Uşi Antlaşması

Açıklama:

Balkan hezimetini resmî olarak bitiren İstanbul Anlaşması 29 Eylül’de Bulgaristan’la, Atina Antlaşması 14 Kasım’da Yunanistan’la ve İstanbul Anlaşması 13 Mart 1914’te Sırbistan’la imzalanmıştır. Bu şekilde tarihinin en ağır mağlubiyetlerinden biri olarak geride kalan Balkan Savaşı neticesinde Osmanlı Devleti, Balkanlar’daki topraklarının % 83’ünü ve nüfusunun % 69’nu kaybetmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Berlin Antlaşmasının 61. maddesi hangi uluslararası sorunu ortaya çıkarmıştır?

Ermeni sorunu

Teselya Sorunu

Makedonya Meselesi

Kıbrıs Sorunu

Ege Adaları Sorunu

Açıklama:

1890’larda aktif olarak başlayıp 1915 tehcirine kadar devam eden Ermeni Meselesi’nin Osmanlı iç sorunu olmaktan çıkıp, milletlerarası diplomatik bir boyutu kazanması 1878 Ayastefanos Anlaşması’nın 16. ve ardından 1878 Berlin Kongresi’nin ise 61. maddesinde geçmesiyle olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Kongre ile birlikte her türlü yetki artık II. Abdülhamid’in eline geçmişti .
II. Berlin Kongresi’nin ihtiva ettiği maddeler ve bu kongre ile birlikte tesis edilen yeni diplomatik düzen, 1918’e kadar devam eden süreci belirlemiştir.
III. Birinci Dünya Savaşı’nın (1914-1918) patlak vermesine kadar geçen yeni bir diplomatik düzenin başlangıcını teşkil etmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Berlin Kongre’sinin önemini anlatmaktadır?

I,II

I,II,III

II,III

Yalnız I

Yalnız II

Açıklama:

Osmanlı diplomasisinin son dönemini teşkil eden 1878-1918 yılları, Osmanlı tarihi açısından kritik bir süreç olmuştur. Bunun başlangıcını ve akışını belirleyen temel gelişme ise, 1878 Berlin Kongresi idi. Berlin Kongresi’nin ihtiva ettiği maddeler ve bu kongre ile birlikte tesis edilen yeni diplomatik düzen, 1918’e kadar devam eden süreci belirlemiştir. Berlin Kongresi ise, 1856 Paris Kongresi’nin oluşturduğu yeni diplomatik düzenin neden olduğu olayların bir sonucuydu. Paris Kongresi’yle oluşan bu düzenin finali 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi olurken; savaşın ardından yapılan 1878 Berlin Kongresi ise, 1856 Paris Kongresi gibi bir fonksiyon görmüş ve Birinci Dünya Savaşı’nın (1914-1918) patlak vermesine kadar geçen yeni bir diplomatik düzenin başlangıcını teşkil etmiştir. Dolayısıyla Berlin Kongresi’nin maddeleri ve yeni diplomatik düzeni, Osmanlı Devleti’nin bundan sonraki tarihini belirlemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumlarından “ Tab’iyyet Müdüriyeti” nin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

İhtilaflı hukuk işleri

Protokol işleri

Ülke dışı yazışmalar

Vatandaşlık işleri

Komisyon

Açıklama:

Tanzimat ve Islahat dönemleri sürecinde yapılan modernleşme faaliyetleri bu yıllarda önemli oranda tamamlanmıştır. Bu dönemdeki Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumları şu şekildeydi: Hâriciye Nezâreti, Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı, Müsteşarlık Dairesi, Encümen-i Hâriciye (komisyon), Mektub-ı Hâriciye (ülke içi Türkçe yazışmalar), Tahrirât-ı Hâriciye (ülke dışı yazışmalar), Tercüme Odası, Hâriciye Muhasebeciliği, Hâriciye Teşrifatçılığı (Protokol işleri), Hukuk Müşavirliği, Matbuât-ı Hâriciye Müdiriyeti (dış basın takibi), Umûr-ı Şehbender Müdüriyeti (konsolosluk işleri) Umûr-ı Hukûkiyet-i Muhtalıta Müdüriyeti (ihtilaflı hukuk işleri), Sicil-i Ahvâl Müdüriyeti (personel işleri), Tab’iyyet Müdüriyeti (vatandaşlık işleri) ve Umur-ı Telgrafiye Müdüriyeti (telgraf işleri).

Doğru Cevap: D

Soru 13

I. Sadrazam Mithat Paşa’nın tavassutuyla padişah olduğu için
II.Kanûn-ı Esâsî’nin ilan edilmesi ve Meclis-i Mebûsân’ın açılmasıyla geleneksel hükümdarlık yetkilerinin sınırlandırılması
III.1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi neticesinde alınan ağır mağlubiyet
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 1876-1882 arasına tekabül eden birinci dönemde, II. Abdülhamid’in arka planda kalmasına neden olan etkenlerdendir.

Yalnız I

Yalnız II

II, III

I,II

I,II,III

Açıklama:

Sadrazam Mithat Paşa’nın tavassutuyla padişah olduğu için onun gölgesinde kalması, hükümdarlık alanını sınırlayan birinci etken olmuştur. İkinci etken ise, Kanûn-ı Esâsî’nin ilan edilmesi ve Meclis-i Mebûsân’ın açılmasıyla geleneksel hükümdarlık yetkilerinin sınırlandırılmasıdır. Bu iki gelişme ister istemez kendisini ikinci planda bırakmıştır. Sultan’ın bu iki engelden kurtulmasına ve dışişleri dâhil bütün devlet işlerini kendi uhdesine almasına yol açacak gelişmelerin asıl nedeni ise, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi neticesinde alınan ağır mağlubiyet olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Osmanlı Devleti’nin kadim müttefiklerinden olan Fransa, Berlin Kongresi sonrası hangi ülkeyi işgal etmiştir?

Bosna-Hersek

İskenderiye

Tunus

Kıbrıs

Mısır

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin kadim müttefiklerinden olan Fransa da, Berlin Kongresi diplomasisinden kendisine düşen payı 4 Mayıs 1881’de Tunus’u işgal ederek
almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Mısır’da “Arap milliyetçiliği” fikrini yaymak ve fırsatı bulunca da “Mısır Hidivi’ni halife yapmak” isteyen ülke hangisiydi?

Almanya

İngiltere

Fransa

Rusya

Sırbistan

Açıklama:

II. Abdülhamid’in İngiltere’ye tereddütlü olarak yanaşmasının diğer önemli nedeni, Osmanlı hilâfeti karşıtı gizli faaliyetlerinden şüphelenmesiydi: Sultan’a
göre İngiltere, Mısır’da “Arap milliyetçiliği” fikrini yaymak ve Mısırlılara “Türk
düşmanlığı”nı telkin etmek suretiyle hilâfetin “Arapların hakkı” olduğu kanaatini
kökleştirmek ve fırsatı bulunca da “Mısır Hidivi’ni halife yapmak” istemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

I. Almanya’nın başta iktisadî, sanayi ve askerî alanlarda olmak üzere birçok sahada gelişmiş olması
II. İki devlet arasında bir çatışmaya neden olabilecek ve dolayısıyla aralarındaki münasebetleri zedeleyebilecek ne ana kara ne de sömürgeleri üzerinden her hangi ortak sınıra sahip olmaması
III. Abdülhamid’in denge siyasetindeki yeni aktör devlet olması
IV. Almanya’nın diğer sömürgeci devletler gibi her hangi bir İslâm memleketini sömürge olarak sınırlarına katmaması
Yukarıdakilerden hangileri II. Abdülhamid’in yeni müttefikinin, Avrupa’da yıldızı gittikçe parlayan Alman İmparatorluğu oluşunun nedenlerindendir?

I,II

II,III

II,III,IV

I,II,III

I,II,III,IV

Açıklama:

Seçeneklerde belirtilenlerin hepsi bu müttefikliğe birer neden teşkil etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Fransa
II. Almanya
III. İngiltere
IV. Rusya
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Ermeni hadiselerinden dolayı Osmanlı Devleti’ni baskı altında tutan devletlerdendir?

I ve II

I,II ve III

II ve III

I,III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yeni bir aktör olarak Alman İmparatorluğu’nu Osmanlı dış siyasetine dâhil edilmesi, diplomaside olumlu iki etkiye neden olmuştur. Birinci olarak, Almanya’nın genelde Osmanlı yanında yer alması, duruma göre bazen de tarafsız kalarak diğer devletlerle hareket etmeyerek Osmanlı diplomatlarının başını ağrıtan birçok olayda olabildiğince rahat nefes almalarına yardımcı olmuştur. Böylece Ermeni Hadiselerinden dolayı Osmanlı Devleti’ni baskı altında tutan İngiltere, Rusya ve Fransa’yla birlikte hareket etmeyerek az da olsa II. Abdülhamid ve Osmanlı devlet adamlarının elini kuvvetlendirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

II. Abdülhamid hangi yıl tahtan indirilmiştir?

1901

1907

1908

1909

1910

Açıklama:

27 Nisan 1909’da Sultan II. Abdülhamid tahttan indirilerek Selanik’e sürgüne gönderilmiştir. Böylece II. Abdülhamid dönemi resmen sona ermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

15 Ekim 1912’de Uşi Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi’yi hangi ülkeye bırakmıştır?

Fransa

İngiltere

Rusya

İtalya

Almanya

Açıklama:

15 Ekim 1912’de Uşi Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi’yi İtalya’ya bırakıyordu, Osmanlı Devleti bu bölgedeki Müslümanların haklarını korumaya devam edecek ve İtalya 12 adayı geri verecekti.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti’nin sonu olmuştur. Bu acı sonun sürecini belirleyen asıl gelişme ………………………………olmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Jön Türk İhtilâli ve sonrası

Londra Konferansı

Berlin Kongresi

Balkan Harbi

Reval Görüşmesi

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti’nin sonu olmuştur. Bu acı sonun sürecini belirleyen asıl gelişme 1908 Jön Türk İhtilâli ve sonrası olmuştur. İhtilâlle birlikte II. Abdülhamid’in hem Balkanlar hem de Avrupalı Büyük Devletler indinde kurmuş olduğu diplomatik denge çözülmüş; bunun yerini alabilecek bir diplomatik yapı bir daha tesis edilemediği için bu acı sonu hazırlayan süreç vuku’a gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi Osmanlı tarihi açısından kritik bir süreç olup Osmanlı diplomasisinin son dönemini teşkil etmektedir?

1877-1915

1878-1918

1875-1910

1876-1914

1800-1901

Açıklama:

1878-1918 Osmanlı tarihi açısından kritik bir süreç olup Osmanlı diplomasisinin son dönemini teşkil etmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sonucunda saray merkezli diplomasi sona ermiş ve diplomasi yeniden hükümetin sorumluluk alanına girmiştir?

Berlin Kongresi

Paris Kongresi

Jön Türk İhtilâli

Abdülhamid’in tahta geçmesi

I. Dünya Savaşı

Açıklama:

Jön Türk İhtilâli sonucunda saray merkezli diplomasi sona ermiş ve diplomasi yeniden hükümetin sorumluluk alanına girmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 23

Diplomasisinin Babıâli’den Yıldız Sarayı’na kayması

Eski Osmanlı müttefikleri arasına Almanya İmparatorluğu’nu da katması

Panislamizmi diplomatik bir araç olarak kullanması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Abdülhamidin diplomasinin özellikleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Diplomasisinin Babıâli’den Yıldız Sarayı’na kayması, Eski Osmanlı müttefikleri arasına Almanya İmparatorluğu’nu da katması, Panislamizmi diplomatik bir araç olarak kullanması Abdülhamidi diplomasinin özellikleri arasında yer alır

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumları arasında yer almaz?

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı

Müsteşarlık Dairesi

Umûr-ı Şehbender Müdüriyeti

Şehbender Vekâleti

Tab’iyyet Müdüriyeti

Açıklama:

Şehbender Vekâleti Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumları arasında yer almaz

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi II.Abdülhamid'in saltanat döneminde bulunan büyükelçiliklerden birisidir?

Madrid

Belgrad

Londra

Atina

Brüksel

Açıklama:

Londra büyük diğer seçenekler orta elçiliklerdir

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sadrazam Mithat Paşa’nın tavassutuyla padişah olması

Kanûn-ı Esâsî’nin ilan edilmesi

Meclis-i Mebûsân’ın açılması

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri II.Abdülhamid’in hükümdarlık alanını sınırlandıran etmenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sadrazam Mithat Paşa’nın tavassutuyla padişah olması, Kanûn-ı Esâsî’nin ilan edilmesi, Meclis-i Mebûsân’ın açılması II.Abdülhamid’in hükümdarlık alanını sınırlandıran etmenlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki hangi antlaşmaya göre Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklarının hemen hemen tamamını kayıp etmiş ve İstanbul işgal tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır?

Paris

İstanbul

Karlofça

Ayastefanos

Pasarofça

Açıklama:

Ayastefanosa göre Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklarının hemen hemen tamamını kayıp etmiş ve İstanbul işgal tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

İngiltere hangi ülke ile yaptığı gizli antlaşmada Kıbrıs’ın kendisine bırakılmasını talep etmiştir?

Avusturya

Osmanlı

Rusya

Fransa

Almanya

Açıklama:

İngiltere Osmanlı ile yaptığı gizli antlaşmada Kıbrıs’ın kendisine bırakılmasını talep etmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Berlin Kongresine katılan ülkelerden biri değildir?

İtalya

Almanya

İspanya

Osmanlı

Fransa

Açıklama:

İspanya Berlin Kongresine katılmamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 30

Ermeni Meselesi

Makedonya Meselesi

Jön Türk İhtilali

Balkan Savaşı

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Berlin Kongresi’nden dolayı Osmanlı Devleti’ne geri verilen topraklarda cereyan eden gelişmeler arasında yer alır?

II ve IV

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ermeni Meselesi, Makedonya Meselesi, Jön Türk İhtilali, Balkan Savaşı Berlin Kongresi’nden dolayı Osmanlı Devleti’ne geri verilen topraklarda cereyan eden gelişmeler arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesine kadar geçerli olan ve yeni bir diplomatik dönemi başlatan 1878 yılında gerçekleşen kongre nerede yapılmıştır?

Berlin

Paris

Viyana

Moskova

Londra

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlı'nın son dönemine hakim olan saray merkezli diplomasi hangi olayla sona ermiştir?

Jön Türk İhtilali

1. Dünya Savaşı'nın İlanı

1. Balkan Savaşı

Trablusgarp Savaşı

Türk-Alman İttifakı

Açıklama:

Bu dönemde Tanzimat ve Islahat dönemlerinde görülen diplomaside bürokrat belirleyiciliği ve sorumluluğu sonra ermiş; her türlü yetki artık II. Abdülhamid’in eline geçmişti. Babıâli, Sultan’ın belirlediği diplomasiyi uygulayan bir daire konuma gelmişti. Saray merkezli diplomasi 1908 Jön Türk İhtilâli’yle sona ermiş ve diplomasi yeniden hükümetin sorumluluk alanına girmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

II. Abdülhamit'in eski Osmanlı müttefiklerinin yanına müttefik olarak kattığı ülke hangisidir?

Almanya

İtalya

ABD

Rusya

Japonya

Açıklama:

II. Abdülhamid’in diplomasideki diğer bir yeniliği ise, eski Osmanlı müttefikleri arasına yeni ve taze güç olan Almanya İmparatorluğu’nu da katmasıydı. Geleneksel Osmanlı müttefikleri Fransa, İngiltere ve Rusya’nın yanına Alman İmparatorluğu etkili bir aktör ve bir denge unsuru olarak dâhil edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

II. Abdülhamid hangi olaya dayanarak 14 Şubat 1878 tarihinde Meclis-i Mebûsân kapatmıştır?

Osmanlı-Rus Savaşı'na

Berlin Kongresi'ne

Türk-Alman Müttefikliğine

1. Balkan Savaşı'na

Arap İsyanı'na

Açıklama:

Rus Harbi’nin tam bir hezimetle kaybedilmesi sürecinde II. Abdülhamid önce savaşa neden olduğuna inandığı Mithat Paşa’yı Kanûn-ı Esâsî’nin kendisine verdiği yetkiyi kullanarak 5 Şubat 1877’de azlederek yurtdışına sürmüş; ardından takriben bir yıl sonra 14 Şubat 1878 tarihinde bu kez Meclis-i Mebûsân’ı 1908’e kadar tatil etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi sonucunda Osmanlı ile Rusya arasında hangi barış antlaşması imzalanmıştır?

Ayastefanos Antlaşması

Prut Antlaşması

Paris Antlaşması

Bükreş Antlaşması

Edirne Antlaşması

Açıklama:

Rus Harbi’nin ardından imzalanan antlaşma Ayastefanos Barış Antlaşması’nın olmuştur. Şartları ağır olan bu barış anlaşmasına göre Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklarının hemen hemen tamamını kayıp etmiş ve İstanbul işgal tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

1878 Berlin Kongresi öncesi Osmanlı hangi toprak parçası karşılığında İngiltere'nin Rusya karşısında desteğini almıştır?

Kıbrıs

On İki Adalar

Fas

Mısır

Hicaz

Açıklama:

İngiltere’nin Osmanlı Devleti’yle 4 Haziran 1878'de yaptığı anlaşmaya göre İngiltere, Kıbrıs’ın kendisine bırakılması karşılığında Rusya’nın yeniden saldırması durumunda silahla Osmanlı Devleti’ne yardım edecekti.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi 1878 Berlin Kongresine katılan devlet adamlarından birisi değildir?

Klemens von Metternich

Otto von Bismarck

Benjamin Disraeli

Sadullah Bey

Luigi Corti

Açıklama:

13 Haziran 1878’de Berlin’de toplanan kongreye Osmanlı Devleti adına Mehmed Ali Paşa (Alman kökenli), Kara Todori Paşa (eski Nâfia Nâzırı) ve Berlin Elçisi Sadullah Bey katılmıştır. İngiltere’yi Başbakan Benjamin Disraeli (1804-1881) ve Dışişleri Bakanı Lord Salisbury (1830-1903); Rusya’yı Başbakan Gortschakow (1798-1883), Avusturya’yı Dışişleri Bakanı Kont Andrássy, Fransa’yı Dışişleri Bakanı Waddington (1826-1894), İtalya’yı Dışişleri Bakanı Luigi Corti (1823-1888) ve Almanya’yı ise Başbakan Otto von Bismarck (1815-1898) temsil etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

28 Temmuz 1878’de “insancıl ve uygar bir misyonu yerine getirmek!” parolası ile Avusturya hangi Osmanlı toprağını işgale etmiştir?

Bosna Hersek

Sırbistan

Bulgaristan

Arnavutluk

Makedonya

Açıklama:

Bu dönemde cereyan eden önemli gelişmelerin başında Avusturya’nın, işgal ordusu komutanının ifadesiyle “insancıl ve uygar bir misyonu yerine getirmek!” için 70.000 kişilik orduyla 28 Temmuz 1878’de Bosna-Hersek’i işgali gelmektedir. İşgal ve devamında işgale karşı başlayan direniş Osmanlı diplomasisini uzun süre meşgul etmiştir. Direnişi kıran Avusturya 20 Ekim 1879’da Osmanlı Devleti ile imzaladığı anlaşma ile ancak buraya hâkim olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Berlin Kongresi sonrası Osmanlı toprağı olan Tunus 1881 yıllında hangi devlet tarafından işgal edilmiştir?

Fransa

İngiltere

İtalya

Mısır

Almanya

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin kadim müttefiklerinden olan Fransa da, Berlin Kongresi diplomasisinden kendisine düşen payı 4 Mayıs 1881’de Tunus’u işgal ederek almıştır. II. Abdülhamid, bu işgale askerî olarak karşılık veremeyeceğini bildiği için, Avrupalı Büyük Devletler indinde bazı diplomatik hamlelerle buna engel olmaya gayret etmesine rağmen, her hangi bir sonuç alamamıştır. Zira Tunus bizzat Bismarck tarafından, Avrupa barışının kurtarılması için Berlin Kongresi’nin kulislerde Fransa’ya teklif edilmişti. Bu şekilde Osmanlı Devleti, Avrupa barışı için Tunus’u Fransa’ya vermek suretiyle bir bedel ödemek zorunda kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

II. Abdülhamit hangi padişahın İngilizler tarafından tahtan indirildiğini düşünmüştür?

Abdülaziz

II. Mahmud

V. Murad

Abdülmecid

V. Mehmed

Açıklama:

II. Abdülhamid’in İngiltere’ye güvenmemesinde, İngiltere’nin Osmanlı içişlerine doğrudan müdahalede bulunduğuna inanması etkili olmuştur. Bu bağlamda, amcası Sultan Abdülaziz’in İngilizler tarafından tahttan indirildiğini düşünmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdaki ülkelerden hangisi, II. Abdülhamid'in yürüttüğü yeni diplomasi anlayışı gereği müttefik ülkeler arasında yerini almıştır?

İngiltere

Rusya

İtalya

Almanya

Fransa

Açıklama:

II. Abdülhamid’in diplomasideki diğer bir yeniliği ise, eski Osmanlı müttefikleri arasına yeni ve taze güç olan Almanya İmparatorluğu’nu da katmasıydı. Geleneksel Osmanlı müttefikleri Fransa, İngiltere ve Rusya’nın yanına Alman İmparatorluğu etkili bir aktör ve bir denge unsuru olarak dâhil edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

1878-1918 yılları arasında hâriciye teşkilatının ülke dışı yazışmaları hangi birim tarafından yürütülmekteydi?

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı

Tahrirât-ı Hâriciye

Mektub-ı Hâriciye

Hâriciye Teşrifatçılığı

Tab’iyyet Müdüriyeti

Açıklama:

Hâriciye Nezâreti, Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı, Müsteşarlık Dairesi, Encümen-i Hâriciye (komisyon), Mektub-ı Hâriciye (ülke
içi Türkçe yazışmalar), Tahrirât-ı âriciye (ülke dışı yazışmalar), Tercüme Odası, Hâriciye Muhasebeciliği, Hâriciye Teşrifatçılığı
(Protokol işleri), Hukuk Müşavirliği, Matbuât-ı Hâriciye Müdiriyeti (dış basın takibi),Umûr-ı Şehbender Müdüriyeti (konsolosluk
işleri) Umûr-ı Hukûkiyet-i Muhtalıta Müdüriyeti (ihtilaflı hukuk işleri), Sicil-i Ahvâl Müdüriyeti (personel işleri),Tab’iyyet Müdüriyeti
(vatandaşlık işleri) ve Umur-ı Telgrafiye Müdüriyeti (telgraf işleri). Bu kurumların her biri kendisine ait alt birimlere sahipti. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Berlin Konferansından önce, Ruslara karşı Osmanlı'yı savunmak için İngiltere nereyi almıştır?

Tunus

Kıbrıs

Cezayir

İskenderiye

Fas

Açıklama:

İngiltere, henüz kongre öncesinde Rusya tehdidini bahane göstererek ve daha da önemlisi kongrede yardım etme bahanesiyle
12 Temmuz 1878’de Kıbrıs’ı almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Osmanlı diplomasisinde önemli yeri olan II. Abdülhamid döneminde, ikinci dönem olarak anılan Almanya ile yakınlaşma ve sonrası hangi tarihleri kapsamaktadır?

1876-1882

1876-1884

1882-1908

1882-1910

1882-1912

Açıklama:

Osmanlı diplomasi tarihinden ayrı bir yere sahip olan II. Abdülhamid dönemini, kendi içinde iki başlık altında ele almak gerekiyor.
Birinci Dönem: Osmanlı-Rus Harbi ve Berlin Kongresi sonrası (1876-1882) ve İkinci Dönem: Almanya ile yakınlaşma ve sonrası (1882-1908).

Doğru Cevap: C

Soru 45

Nisan 1886’da imzalanan Tophane Anlaşması’yla kaybedilen toprak neresi olmuştur?

Doğu Rumeli

Makedonya

Cezayir

Tunus

Mısır

Açıklama:

Nisan 1886’da imzalanan Tophane Anlaşması’yla Doğu Rumeli Bulgaristan’a bırakılmıştır. Böylece Osmanlı Devleti, Berlin Kongresi
ile geri aldığı bu bölgesini bir kurşun atmadan nihaî olarak kayıp etmiş ve Berlin Kongresi’yle oluşturulan yeni diplomatik düzene
ilk kurbanını vermiş oluyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 46

24 Mayıs 1881’de Avrupalı Büyük Devletlerin İstanbul’daki büyükelçileri arasında imzalanan anlaşmaya göre Yunanistan nereyi topraklarına dahil etmiştir?

Girit

Rodos

Kıbrıs

Teselya

Filibe

Açıklama:

II. Abdülhamid uzun süre buna karşı direnmesine rağmen, ilgili antlaşma24 Mayıs 1881’de Avrupalı Büyük Devletlerin İstanbul’daki Büyükelçileri arasında imzalanmış ve böylece Yunanistan, tek bir kurşun atmadan Teselya’yı sınırlarına katmıştır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi 1878 Ayastefanos Anlaşması’nın 16. ve ardından1878 Berlin Kongresi’in 61. maddesine göre Ermenilerin yoğun yaşadığı Vilâyet-i Sitte olarak geçen şehirler arasında yer almaz?

Erzurum

Van

Sivas

Kayseri

Bitlis

Açıklama:

1878 Ayastefanos Anlaşması’nda 16. ve ardından 1878 Berlin Kongresi’nde ise 61. madde olarak geçmesiyle olmuştur. Buna
göre Osmanlı Devleti, Vilâyet-i Sitte diye adlandırılan Ermenilerin sözde çoğunlukta oldukları Erzurum,Van, Bitlis,Elazığ,Diyarbakır ve Sivas’da reformlar yapacaktı. Kayseri bu şehirler arasında yer almamaktadır. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Rusya ve Avusturya 22 Ekim 1903 Mürzsteg Programı adıyla Osmanlı hükümetine hangi sorun için nota vermişlerdir?

Ermeni sorunu

Kapütülasyonlar

Makedonya sorunu

Bulgaristan'ın bağımsızlığının tanınması

Girit isyanı

Açıklama:

Bulgar, Sırp ve Yunan komitalarının ve terör örgütlerinin yoğun faaliyet içinde oldukları Makedonya ile öncelikle Avusturya ve Rusya ilgilenmeye başlamıştır. Bölgede meydana gelen terör olaylarını gündeme getirerek, burada sükûnetin sağlanması
için müdahil olmaya başlamışlardır. Bu müdahalelerden ön önemlisi Rus Çarı II. Nikola ve Avusturya İmparatoru I. Franz Joseph
ortaklaşa kararlaştırdıkları reform planını 22 Ekim 1903 Mürzsteg Programı adıyla Osmanlı hükümetine bir notayla vermeleriydi. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Osmanlı Devleti hangi anlaşma ile Bingazi ve Trablusgarp'ı İtalya'ya vermiştir?

Sevr Barış Anlaşması

İstanbul Anlaşması

Ayastefanos Anlaşması

Tophane Anlaşması

Uşi Anlaşması

Açıklama:

Osmanlı Devleti İtalya ile antlaşma yapılmak zorunda kalmıştır. 15 Ekim 1912’de Uşi Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi’yi İtalya’ya bırakıyordu. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. Silah ve askeri mühimmat alınması
II. Bağdat Basra arası demiryolu inşasının verilmesi
III. Suriye’de yeni tren yolu ve liman imtiyazının verilmesi
IV. Fırat Nehri’nde ve Dicle Nehri’nde İngiltere'ye taşımacılık izninin verilmesi
V. Basra Körfezi ve Güney Arabistan’da nüfuz bölgelerinin belirlenmesi
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşından önce, Osmanlı Devletinin İtilaf Devletlerine yanaşmak için İngiltere ile yaptığı görüşmeleri ve verilen imtiyazları doğru olarak tanımlar?

I, II, III

I, III, IV, V

II, III, IV, V

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

I. ve III. seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır. Osmanlı devleti Silah ve askeri mühimmatı Fransa'dan almıştır ve Suriye’de yeni tren yolu ve liman imtiyazını da Fransızlara vermiştir. İngiltere ile görüşmek üzere Hakkı Paşa Londra’ya
gönderilmiş ve müzakereler Basra Körfezi ve Güney Arabistan’da nüfuz bölgeleri olmak üzere, Fırat Nehri’nde ve Dicle Nehri’nde
taşımacılık izninin verilmesi ve Bağdat Demiryolu’nun Bağdat- Basra arasının inşasının verilmesi gibi hususlar İngilizlere
verilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi 1878-1918 Osmanlı dış temsilciliklerinden biridir?

Mektub-› Hâriciye

Sefâret-i Kübra

Sicil-i Ahvâl Müdüriyeti

Tab’iyyet Müdüriyeti

Umur-› Telgrafiye Müdüriyeti

Açıklama:

Sefâret-i Kübra, 1878-1918 Osmanlı dış temsilciliklerinden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

II. Abdülhamid’in diplomasideki yeniliklerinden biri, eski Osmanlı müttefikleri arasına yeni ve taze güç olan hangi ülkenin katılmasıdır?

Fransa

İngiltere

Rusya

Avusturya

Almanya

Açıklama:

II. Abdülhamid’in diplomasideki yeniliklerinden biri, eski Osmanlı müttefikleri arasına yeni ve taze güç olan Almanya'nın katılmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumlarından biridir?

Sefâret-i Kübra

Baş Şehbenderlik

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı

Tüccâr Vekâleti

Şehbender Vekâleti

Açıklama:

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı, Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumlarından biridir

Doğru Cevap: C

Soru 54

Ayastefanos Barış Antlaşması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Rus Harbi’nin ardından imzalanmıştır.

Berlin Kongresi'nde ele alınmıştır.

Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklar›n›n hemen hemen tamamını kayıp etmiştir.

İstanbul işgal tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır.

Osmanlı filosu Karadeniz’e açılarak Rus kıyılarını bombalamasıyla Osmanlı Devleti fiilî olarak savaşa girmiştir.

Açıklama:

Ayastefanos Barış Antlaşması ile ilgili, Osmanlı filosu Karadeniz’e açılarak Rus kıyılarını bombalamasıyla Osmanlı Devleti fiilî olarak savaşa girmesi yanlış bir ifadedir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

II. Abdülhamid’in dış siyasetteki ikinci dönemi aşağıdakilerden hangisi ile başlatılmaktadır?

Alman Askerî Heyeti’nin Ottovon Kähler’in başkanlığında 21 Haziran 1882 tarihinde istihdam edilmesi.

1890’lı yıllarda Osmanlı Devleti’nin başını ağrıtan Ermeni olayları sırasında İngilizlerin Ermeni yanlısı tavır takınması.

1879 yılında kendisine karşı Ali Süavi tarafından yapılmak istenen başarısız ihtilâl.

Almanya’nın başta iktisadî, sanayi ve askerî alanlarda olmak üzere birçok sahada gelişmiş olması.

Almanya’nın yo¤un iktisadî ve siyasî faaliyetleri ve özellikle de Bağdat Demiryolu ihalesini alması.

Açıklama:

II. Abdülhamid’in dış siyasetteki ikinci dönemi, Alman Askerî Heyeti’nin Ottovon Kähler’in başkanlığında 21 Haziran 1882 tarihinde istihdam edilmesi ile başlatılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

1895’te patlak veren ve takriben üç yıl süren son isyan, Yunanistan başta olmak üzere Avrupalı Büyük Devletlerin araya girmesiyle milletlerarası diplomatik bir sorun boyutu kazanan mesele aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Rumeli Sorunu

Berlin Kongresi

Ermeni Meselesi

Girit Sorunu

Bağdat Demiryolu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 57

Avrupalı Büyük Devletlerin İstanbul’daki Büyükelçileri arasında imzalanmış bir antlaşma Yunanistan, tek bir kurşun atmadan Teselya’yı hangi yıl sınırlarına katmıştır?

1880

1881

1882

1883

1884

Açıklama:

Avrupalı Büyük Devletlerin İstanbul’daki Büyükelçileri arasında imzalanmış bir antlaşma Yunanistan, tek bir kurşun atmadan Teselya’yı 1881'de sınırlarına katmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 58

"Dolmabahçe Noteri" ifadesi, kim için kullanılmıştır?

II. Abdülhamid

V. Mehmed Reşad

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

Enver Paşa

Açıklama:

Dolmabahçe Noteri" ifadesi, V. Mehmed Reşad için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Rus Çarı II. Nikola ve Avusturya İmparatoru I. Franz Joseph (1848-1916) ortaklaşa kararlaştırdıkları reform planını 22 Ekim 1903 Mürzsteg Programı adıyla Osmanlı hükumetine bir notayla vermeleri hangisi ile ilgilidir?

Ermeni meselesi

Balkan Harbi

Makedonya Meselesi

Yunan Harbi

Girit Meselesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 60

Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tarafsız kalmak istemişlerdir.

Fransa ile ittifak yapmak istemişlerdir.

Rusya ile ittifak yapmak istemişlerdir.

İngiltere ile ittifak yapmak istemişlerdir.

Balkan Devletleri ile ittifak yapmak istemişlerdir.

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesi ile ilgili tarafsız kalmak istemişlerdir ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Berlin Kongresi

Paris Antlaşması

Londra Boğazlar Sözleşmesi

Osmanlı-Sırp Antlaşması

Ayestefanos Antlaşması

Açıklama:

Osmanlı diplomasisinin son dönemini teşkil eden 1878-1918 yılları, Osmanlı tarihi açısından kritik bir süreç olmuştur. Bunun başlangıcını ve akışını belirleyen temel gelişme 1878 Berlin Kongresi olmuştur. Berlin Kongresi’nin ihtiva ettiği maddeler ve bu kongre ile birlikte tesis edilen yeni diplomatik düzen, 1918’e kadar devam eden süreci belirlemiştir. Berlin Kongresi ise, 1856 Paris Kongresi’nin oluşturduğu yeni diplomatik düzenin neden olduğu olayların bir sonucuydu. Paris Kongresi’yle oluşan bu düzenin finali 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi olurken; savaşın ardından yapılan 1878 Berlin Kongresi ise, 1856 Paris Kongresi gibi bir fonksiyon görmüş ve Birinci Dünya Savaşı’nın (1914-1918) patlak vermesine kadar geçen yeni bir diplomatik düzenin başlangıcını teşkil etmiştir. Dolasıyla Berlin Kongresi’nin maddeleri ve yeni diplomatik düzeni, Osmanlı Devleti’nin bundan sonraki tarihini belirlemiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Osmanlı diplomasi tarihinde ayrı bir yere sahip olan, II Abdülhamid dönemini kendi içinde aşağıda verilen hangi iki başlık altında toplamak gerekir?

Berlin Kongresi ve sonrası-Fransa ile yakınlaşma ve sonrası.

Paris Antlaşması ve sonrası- İngiltere ile yakınlaşma ve sonrası.

Londra Boğazlar Sözleşmesi ve sonrası- Avusturya ile yakınlaşma ve sonrası.

Osmanlı-Sırp Antlaşması ve sonrası- Rusya ile yakınlaşma ve sonrası.

Osmanlı-Rus Harbi ve Berlin Kongresi sonrası- Almanya ile yakınlaşma ve sonrası.

Açıklama:

Osmanlı diplomasi tarihinden ayrı bir yere sahip olan II. Abdülhamid dönemini, kendi içinde iki başlık altında ele almak gerekiyor. Birinci Dönem: Osmanlı-Rus Harbi ve Berlin Kongresi sonrası (1876-1882) ve İkinci Dönem: Almanya ile yakınlaşma ve sonrası (1882-1908). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda imzalanan Ayastefanos ateşkes ve barış antlaşmasının bütün maddelerinin gözden geçirilmesini ve bir kongrenin yapılmasını 6 Mart 1878'de resmi olarak gündeme getiren ve bundan dolayı Rusya'nın çatışmak istemediği iki ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere-Osmanlı

Almanya-Fransa

Avusturya-İngiltere

Bulgaristan-İtalya

Belçika-İspanya

Açıklama:

Avusturya Dışişleri Bakanı Andrassy, Ayastefanos'un "bütün maddelerinin" gözden geçirilmesi için bir kongrenin yapılmasını 6 Mart 1878'de resmî olarak gündeme getirmiştir. Rusya ise, bundan dolayı İngiltere ve Avusturya ile çatışmak istemediği için bu isteği kabul etmek zorunda kalmıştı. Bundan sonra İngiltere kongre öncesinde ilginç diplomatik hamlelerde bulunarak üç devletle gizli anlaşmalar imzalamıştır. Bunlardan ilkini 30 Mayıs 1878 tarihinde Rusya ile yaparak, kongrede nelerin değişeceğini kararlaştırmıştır. Buna göre, Bulgaristan’ın sınırları İstanbul önlerinden Balkan Dağları'nın savunma hattına çekilecek; İngiltere, Kars ve Batum ile Baserabya’nın Rusya'ya verilmesine karşı çıkmayacak. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Osmanlı Devleti'nin kadim müttefiklerinden olan Fransa, Berlin Kongresi diplomasisinden kendisine düşen payı 4 Mayıs 1881'de nereyi işgal ederek almıştır?

Mısır

Cezair

Tunus

İran

Suriye

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin kadim müttefiklerinden olan Fransa, Berlin Kongresi diplomasisinden kendisine düşen payı 4 Mayıs 1881'de Tunus'u işgal ederek almıştır. II. Abdülhamid, bu işgale askeri olarak karşılık veremeyeceğini bildiği için, Avrupalı Büyük Devletler indinde bazı diplomatik hamlelerle buna engel olmaya gayret etmesine rağmen, her hangi bir sonuç alamamıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

II. Abdülhamid 1879 yılında kendisine karşı Ali Süavi tarafından yapılmak istenen başarısız ihtilalin aşağıdaki hangi ülkenin Büyükelçiliği tarafından tertiplendiğine inanmaktaydı?

Fransa

Rusya

Avusturya

İngiltere

Cezair

Açıklama:

II. Abdülhamid 1879 yılında kendisine karşı Ali Süavi tarafından yapılmak istenen başarısız ihtilalin İngiliz Büyükelçiliği tarafından tertiplendiğine inanmaktaydı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdaki hangi İmparatorluk İngiltere Başbakanı Lord Salisbury'nin 5 Ağustos 1895'te Osmanlı Devleti'nin paylaşılması teklifini reddetmiştir?

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu

Alman İmparatorluğu

Fransa İmparatorluğu

Çin İmparatorluğu

İran İmparatorluğu

Açıklama:

İngiltere Başbakanı Lord Salisbury'in Osmanlı Devleti'nin paylaşılması teklifini Alman İmparatoru Kayser II. Wilhelm 5 Ağustos 1895'te Londra seyahati sırasında reddetmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki hangi anlaşma sonucunda Doğu Rumeli Bulgaristan'a bırakılmıştır?

Bucaş Anlaşması

Bükreş Anlaşması

İstanbul Anlaşması

Ziştovi Anlaşması

Tophane Anlaşması

Açıklama:

Abdülhamidî diplomasinin ikinci dönemi olan 1882-1908 arasında cereyan edengelişmelerden ilki, Berlin Kongresi diplomasi düzeninin neden olduğu Doğu Rumeli Soru’nudur. Berlin Kongresi’nin kararları mucibince Bulgaristan üçe ayrılmış; bunlardan iki tanesi Doğu Rumeli ve Makedonya eyaletleri ismiyle Osmanlı Devleti’ne geri verilmişti. Fakat Bulgaristan her iki yerden de vazgeçmeyerek, buraları sınırlarına dâhil edebilmek için mücadeleye girişmiş ve öncelikli olarak dikkatini Doğu Rumeli’ye vermişti. Doğu Rumeli, Bulgaristan’ın güneyinde kurulan Filibe merkezli özerk bir eyalet şeklinde oluşturulmuş ve vali olarak Osmanlı Devleti’nin belirlediği Avrupalı Büyük Devletlerin de onayladığı Gavril Paşa tayin edilmiştir. Fakat burası bundan sonra gerçek anlamda hiçbir zaman Osmanlı olamamıştır. Nitekim 18 Eylül 1885’de Filibe’de isyan eden Bulgar çeteleri Vali Gavril Paşa’yı tutuklayarak geçici bir hükümet kurduklarını ve Bulgaristan Prensliği ile birleştiklerini ilan etmişlerdir. Bunun üzerine Bulgar Prensi 21 Eylül’de Filibe’ye giderek, Doğu Rumeli’nin Bulgaristan’la birleştiğini açıklamıştır. Osmanlı Devleti, bu fiilî duruma karşı asker kullanamamış ve diplomasi yoluyla itirazlarını yapmıştır. Meselenin halledilmesi için 5 Kas›m 1885’da İstanbul’da bir konferans düzenlenmesine rağmen bir sonuç elde edilememesi üzerine ikinci bir konferans yapılarak mesele ele alınmış ve 5 Nisan 1886’da imzalanan Tophane Anlaşması’yla Doğu Rumeli Bulgaristan’a bırakılmıştır. Böylece Osmanlı Devleti, Berlin Kongresi ile geri aldığı bu bölgesini bir kurşun atmadan nihaî olarak kayıp etmiş ve Berlin Kongresi’yle oluşturulan yeni diplomatik düzene ilk kurbanını vermiş oluyordu. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit’in hükümdarlığının ilk yıllarında hükümdarlık alanını sınırlayan etkenlerden biridir?

Osmanlı- Rus harbinde alınan mağlubiyet

Sadrazam Mithat Paşa'nın yurtdışına sürgüne gönderilmesi

İstanbul’un işgal tehlikesinde kalması

Kanun-ı Esasi’nin ilan edilmesi

Osmanlı’nın Balkanlar’daki topraklarının büyük kısmını kaybetmesi

Açıklama:

Sultan Abdülhamit ile tahta çıkmadan önce görüşen Mithat Paşa, Abdülhamit’e Kanuni Esasiyi ve Meşrutiyet’i ilan etmesi karşılığında padişah olabileceğini teklif etmiştir. Böylece padişahlığının ilk yılları Mithat Paşa’nın gölgesinde kalmıştır. ikinci olaraksa Kanuni Esasi’nin ilan edilmesi ve Meclis-i Mebusan’ın açılmasıyla geleneksel hükümdarlık yetkilerinin sınırlandırılmasıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Jön Türk İhtilali
Balkan Savaşı
Osmanlı- Rus Harbi
Makedonya meselesi
Ermeni sorunu

Yukarıdakilerden hangi/leri Berlin Kongresi’nin Osmanlı devleti için uzun vadede açtığı sorunlardan biridir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II, IV ve V

Açıklama:

Osmanlı Devleti Berlin Kongresi ile Balkanlar’da kaybettiği toprakların bir kısmını kağıt üstünde geri alsa da uzun vadede kendini yoğun şekilde etkileyecek siyasi, askeri ve iktisadi sorunların kaynağı olmuştur. Ermeni Meselesi, Makedonya meselesi, 1908 Jön Türk ihtilali ve 1912-1913 Balkan Savaşı Berlin Kongresi’nden dolayı Osmanlı’ya geri verilen topraklarda meydana gelmiştir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı diplomasisinin son döneminin akışını ve başlangıcını belirleyen temel gelişmedir?

Berlin Kongresi

Paris Kongresi

Jön Türk İhtilali

Kanun-ı Esasi’nin ilanı

Balkan Savaşı

Açıklama:

1878 Berlin Kongresi’nin içerdiği maddeler ve kongre ile birlikte tesis edilen yeni diplomatik düzen, 1918’e kadar devam eden süreci belirlemiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde açılan büyükelçiliklerden biri değildir?

Berlin

Paris

Londra

Tahran

Helsinki

Açıklama:

Helsinki büyükelçilikler arasında yer almamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Osmanlı’nın iç işlerine karışmamayı savunması
Mısır’ı işgali
III. İngiltere’nin Rus harbine kayıtsız kalması
İngiltere’nin Kıbrıs’ı alması
Arap Milliyetçiliğini desteklemesi

Yukardakilerden hangi/leri Sultan Abdülhamit’in İngiltere’ye güvenmemesinin ve şüphe ile yaklaşmasının nedenleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

I ve IV

II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Sultan Abdülhamit İngiltere’ye güvenmemesinin ve şüphe ile yaklaşmasının nedenleri şunlardır: İngiltere’nin Rus harbine kayıtsız kalması, İngiltere’nin Kıbrıs’ı alması, Mısır’ı işgali, Arap Milliyetçiliğini desteklemesi, Osmanlı’nın içişlerine doğrudan müdahalede bulunduğuna inanması. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin Almanya ile müttefik olmayı tercih etmesinin nedenlerinden biri değildir?

Almanya’nın askeri olarak gelişmiş olması

İki devletin herhangi ortak bir sınırının olmaması

Almanya’nın iktisadi olarak zor durumda olması

Almanya’nın sömürgesi altında Müslüman bir milletin olmaması

Almanya’nın Osmanlı’ya açıkça yönelen siyasi ve coğrafi hak iddiasının olmaması

Açıklama:

Almanya’nın iktisadi, sanayi ve askeri alanlar başta olmak üzere pek çok sahada gelişmiş olması Abdülhamit’in Avrupa’nın parlayan yıldızı Almanya’yı müttefik olarak seçmesinin başlıca nedenlerinden biridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’nın dağılma döneminde kazandığı en parlak askeri zafer olmasına rağmen ardından istediği sonucu elde edemediği savaş olarak değerlendirilmektedir?

I. Dünya Savaşı

Osmanlı- Yunan Harbi

Balkan Savaşı

Kırım Savaşı

Osmanlı- Rus Harbi

Açıklama:

Osmanlı Ordusu, Yunan Ordusunu dağıtıp bütün Mora’yı geri alma fırsatı elde etmiştir. Ancak önce Rus Çarı Alexandrowitsch Romanow, II. Abdülhamit’i arayarak savaşın durdurulmasını istemiştir. Ardından diğer Avrupalı büyük devletlerin araya girmesi ile 20 Mayıs’ta mütareke yapılmak zorunda kalmıştır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangileri Ermeni meselesinin Osmanlı’nın iç sorunu olmaktan çıkarak milletlerarası diplomatik bir boyut kazanmasına neden olmuştur?

Ayastefanos Anlaşması ve Berlin Kongresi

Reval Görüşmesi ve Paris Kongresi

İstanbul Anlaşması ve Ayastefanos Anlaşması

Atina Anlaşması ve Berlin Kongresi

Uşi Anlaşması ve Paris Kongresi

Açıklama:

Ermeni sorununun milletlerarası diplomatik bir boyut kazanması 1878 Ayastefanos Anlaşması’nda 16. madde ve 1878 Berlin Kongresi’nde ise 61. madde olarak geçmesiyle olmuştur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Sultan V. Mehmet Reşat’ın tahta geçmesi ile Osmanlı diplomasisinde yaşanan en önemli değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Denge politikası başlamıştır.

Diplomasinin merkezi hükümete kaymıştır.

Diplomasinin merkezi saraya kaymıştır.

Tek adam merkezli diplomasiye geçilmiştir.

İlk büyükelçilikler açılmıştır.

Açıklama:

Sultan V. Mehmet Reşat döneminde diplomasi merkezinin belirleme ve uygulama Saray ve hükümdardan tekrar hükümete kaymıştır. Tek adam merkezli diplomasi terk edilmiştir. 24 Temmuz 1908’de modern meşruti yönetime geçilmesi bu değişikliğin temel nedenidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Trablusgarp’ın işgali

Balkan Savaşı

III. Osmanlı’nın I. Dünya Savaşı’na girmesi

Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmesi

Reval görüşmeleri

Yukardakilerden hangisi İttihat ve Terakki döneminde yaşanan diplomatik gelişmeler arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, IV ve V

Açıklama:

İttihat ve Terakki dönemi 1909-1918 tarihleri arasında yer almaktadır. Trablus’un İtalyanlarca işgali(1911), Balkan Savaşının başlaması (1912) ve Osmanlı devletinin I. Dünya Savaşı’na girme kararı (1914) bu dönemde gerçekleşmiştir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Bulgaristan aşağıdaki hangi tarihte bağımsızlığını ilan etmiştir?

5 Ekim 1845

5 Ekim 1858

5 Ekim 1899

5 Ekim 1908

5 Ekim 1923

Açıklama:

Meşrutiyet'in ilanı ile Sultan II. Abdülhamid'in kurduğu istikrarın yerini alacak bir yapı bir türlü oluşturulamamış. Bu durumdan istifade eden Bulgaristan 5 Ekim 1908'de bağımsızlığını ilan etmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti'nin sonu olmuştur. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi bu acı sonun sürecini belirleyen asıl gelişme olmuştur?

1878 Berlin Kongresi ve sonrası.

1908'de yapılan Jön Türk İhtilali ve sonrası.

1908'de Rusya ile İngiltere arasında yapılan Reval Görüşmesi ve sonrası.

1911'de İtalyanların Trablusgarp'ı işgal etmesi ve sonrası.

1912'de Karadağ'ın Osmanlıya savaş ilan etmesi ve sonrası.

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti'nin sonu olmuştur. Bu acı sonun sürecini belirleyen asıl gelişme 1908 Jön Türk İhtilali ve sonrası olmuştur. İhtilalle birlikte II. Abdülhamid'in hem Balkanlar hem de Avrupalı Büyük Devletler nezdinde kurmuş olduğu diplomatik denge çözülmüş; bunun yerini alabilecek bir diplomatik yapı bir daha tesis edilemediği için bu acı sonu hazırlayan süreç vukua gelmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdaki hangi savaş Osmanlı Devleti için tam bir hezimet olmuş; tarihinin en büyük askeri, siyasi ve diplomatik mağlubiyetini almıştır?

Osmanlı-Rus Savaşı

Trablusgarp Savaşı

Nizip Savaşı

Balkan Savaşı

Osmanlı-Yunan Savaşı

Açıklama:

8 Ekim'de Karadağ'ın Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmesiyle Balkan Savaşı başlamıştır. Karadağ'ın ardından 17 Ekim'de Bulgaristan ile Sırbistan ve nihayet 18 Ekim'de Yunanistan ardı ardına savaş ilanı yapmışlardı. Savaş Osmanlı Devleti için tam bir hezimet olmuş; tarihinin en büyük askeri, siyasi ve diplomatik mağlubiyetini almıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Berlin Kongresi kaç yılında olmuştur?

1877

1878

1879

1880

1881

Açıklama:

Berlin Kongresi 1878'de olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Osmanlı-Rus harbi hangi yıllarda olmuştur?

1877-1878

1878-1879

1879-1880

1881-1882

1882-1883

Açıklama:

Osmanlı-Rus harbi 1877-1878 yılında olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

1841’den itibaren Mısır Vâlisi karşılığı olarak kullanılan tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Hidiv

Vacib

Sancak beyi

Sencer

Payitaht

Açıklama:

Mısır Hidivi, 1841’den itibaren Mısır Vâlisi karşılığı olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Bağdat Demiryolu kaç yılında tamamlanmıştır?

1898

1903

1914

1908

1912

Açıklama:

Bağdat Demiryolu, Konya’dan başlayıp Bağdat’ta sona eren takriben 1.600 kilometrelik demir yolu hattıdır. Bu hattın yapılması 1898’de Almanlara verilmiş, inşasına 1903’te başlanmış ve ancak 1914’te tamamlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Kudüs’ü 1187’de Haçlılardan geri alan Eyyübî Devleti hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

Gazneli Mahmud

Alparslan

Melik Şah

Selahaddin Eyyübi

Mehmed Reşad

Açıklama:

Selahaddin Eyyübi: Kudüs’ü 1187’de Haçlılardan geri alan Eyyübî Devleti hükümdarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

9-12 Haziran 1908’de Rus Çarı II. Nikola ve İngiltere Kralı VII. Albert Edward (1901-1910) arasında yapılan görüşme aşağıdakilerden hangisidir?

Makedonya Görüşmesi

Reval Görüşmesi

Mısır meselesi

Bağdat meselesi

İkili anlaşma

Açıklama:

9-12 Haziran 1908’de Rus Çarı II. Nikola ve İngiltere Kralı VII. Albert Edward (1901-1910) arasında Reval Görüşmesi olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamid'in uyguladığı diplomasidir?

Pantürkizm

Panteizm

Panslavist

Panortodoks

Panislamist

Açıklama:

II. Abdülhamid'in uyguladığı diplomasi Panislamist'tir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

1878-1908 döneminin Osmanlı diplomasi tarihi açısından en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Diplomasi, Babıali'den Yıldız Sarayı'na kaymıştır

Avrupalı elçilerin, iç işlerine müdahalesi sona ermiştir.

Diplomaside bürokratların etkisi artmıştır

1856 Düzeni artarak devam etmiştir.

Almanya-Osmanlı "ittifakı" kurulmuştur.

Açıklama:

1878-1908 döneminin Osmanlı diplomasi tarihi açısından en önemli özelliği, diplomasisinin Babıâli’den Yıldız Sarayı’na kayması ve Sultan II. Abdülhamid’in (1876-1909) uhdesine geçmesiydi. Tanzimat ve Islahat dönemlerinde görülen diplomaside bürokrat belirleyiciliği ve sorumluluğu sonra ermiş; her türlü yetki artık II. Abdülhamid’in eline geçmişti. Babıâli, Sultan’ın belirlediği diplomasiyi uygulayan bir daire konuma gelmişti. Saray merkezli diplomasi 1908 Jön Türk İhtilâli’yle sona ermiş ve diplomasi yeniden hükümetin sorumluluk alanına girmiştir. Bu süre zarfında cereyan eden diplomatik faaliyetlerde, Avrupalı Büyük Devletlerin büyükelçilerinin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine müdahale etmeleri Tanzimat ve Islahat dönemlerine göre azalmıştır. Fakat yine de ilgili devletlerin hükümetleri gerek gördüklerinde kritik dayatmalarda bulunmaya devam etmişlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

1878-1918 dönemi dışişleri teşkilatında ülke dışı yazışmalar aşağıdaki yapılardan hangisi tarafından yerine getirilmiştir?

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı

Müsteşarlık Dairesi

Encümen-i Hâriciye

Mektub-ı Hâriciye

Tahrirât-ı Hâriciye

Açıklama:

1878-1918 döneminin dışişleri teşkilatında ülke dışı yazışmalar Tahrirât-ı Hâriciye adlı organ tarafından yürütülmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

1878 Berlin Kongresi'nin ardından başlayan birinci dönemde Osmanlı İmparatorluğu şu diplomatik hadiselerle karşı karşıya kalmıştır?
I- Avusturya Macaristan İmparatorluğu 28 Temmuz 1878’de Bosna-Hersek’i işgal etmiş ve 20 Ekim 1879’da Osmanlı Devleti ile imzaladığı anlaşma ile buraya hâkim olmuştur.
II- Osmanlı Devleti’nin kadim müttefiklerinden Fransa da, Berlin Kongresi diplomasisinden kendisine düşen payı 4 Mayıs 1881’de Tunus’u işgal ederek almıştır.
III- Osmanlı Devleti'nin o döneme kadar kadim müttefiki olan İngiltere, henüz kongre öncesinde Rusya tehdidini bahane göstererek ve daha da önemlisi kongrede yardım etme bahanesiyle 12 Temmuz 1878’de Kıbrıs’ı ele geçirmiştir. 12 Temmuz 1882’de ise Mısır’ı işgal etmiştir.
IV- Osmanlı Devleti bu olayları takip eden dönemde Almanya ile yakın ilişkiler kurmaya başlamıştır.
Yukarıda verilenlerin ışığında 1878 Berlin Kongresi'nin ardından gelecek olan ikinci dönemde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Osmanlı Devleti Avrupa'dan diplomatik olarak soyutlanmıştır.

Osmanlı Devleti eski müttefikleri ile diplomatik ilişkilerini kesmiştir.

Osmanlı Devleti yeni ittifak arayışları içerisine girmiştir.

Osmanlı Devleti'nin dış politikası iflas etmiştir.

Osmanlı Devleti Avrupa'da ittifak kurma politikasından vazgeçmiştir.

Açıklama:

Soru kökünde verilen bilgiler bize Osmanlı Devleti'nin önemli tarihsel müttefiklerinin Osmanlı Devleti'nin topraklarını ele geçirmeye başladığını gösteriyor ki bu tarihsel ittifak ilişkilerinin sarsılması demektir. Osmanlı Devleti ise bu durumdan çıkış olarak daha önceleri ciddi bir ittifak kurmadığı, Avrupa'nın yükselen endüstriyel ve siyasal gücüyle yani Almanya ile ittifak kurmaya çalışmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

II. Abdülhamid'den sonra tahta kim geçmiştir?

IV. Murad

V. Mehmed Reşat

V. Murad

İbrahim Paşa

III. Selim

Açıklama:

II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesinin ardından Sultan V. Mehmed Reşad (1909-1918) dönemi başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

29 Eylül 1911’de Trablusgarb kimler tarafından işgal edilmiştir?

Almanlar

Fransızlar

Yunanlılar

İtalyanlar

İspanyollar

Açıklama:

29 Eylül 1911’de Trablusgarb İtalyanlar tarafından işgal edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Osmanlı Devleti'nin sonunu hangi savaş getirmiştir?

Trablusgarb

Balkan Savaşı

Makedonya meselesi

Osmanlı-Yunan Harbi

I. Dünya Savaşı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 94

Osmanlı diplomasisinin son dönemini teşkil eden 1878-1918 yılları Osmanlı tarihi açısından kritik bir süreç olmuştur. Bunun başlangıcını ve akışını belirleyen temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

1878 Berlin Kongresi

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı

1898 Kayser II. Wilhelm’in Şark Seyahati

1896 İstanbul Olayları

1699 Karlofça Antlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 95

Tanzimat ve Islahat dönemleri sürecinde hangisi Osmanlı hâriciye teşkilatının belli başlı kurumları arasında yer almaz?

Hâriciye Nezâreti

Divân-ı Hümâyun Tercümanlığı

Müsteşarlık Dairesi

Mektub-ı Hâriciye

Enderun mektebi

Açıklama:

Enderun-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nin kudretini muhafaza etmek için niteklikli insan yetiştirmek amacıyla kurulmuş bir eğitim kurumudur.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı dış temsilcilikleri arasında yer almaz?

Sefâret-i Kübra

Bulgaristan Komiseri

Baş Şehbenderlik

Yunan Başpiskoposluğu

Tüccâr Vekâleti

Açıklama:

Başpiskoposluk kavramının Osmanlı Devleti ile bir alakası bulunmamaktadır. Başpiskoposluk hristiyan din adamlarının alabildiği bir rütbedir. Başpiskopos kısaca bölge papazı olarak nitelendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

1876-1882 arasına tekabül eden birinci dönemde Osmanlı padişahlarından hangisinin arka planda olduğu devlet işlerini ilgili kurumlara ve devlet adamlarına bıraktığı görülmektedir?

I. Abdülhamid

II. Abdülhamid

I. Murad

II. Murad

II. Selim

Açıklama:

1876-1882 arasına tekabül eden birinci dönemde Osmanlı padişahlarından II. Abdülhamid'in arka planda olduğu devlet işlerini ilgili kurumlara ve devlet adamlarına bıraktığı görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Ayastefanos’un “bütün maddelerinin” gözden geçirilmesi için bir kongrenin yapılmasını 6 Mart 1878’de resmî olarak gündeme getiren isim aşağıdakilerden hangisidir?

Avusturya Dışişleri Bakanı Andrássy

İngiliz Dışişleri Bakanı Lord Derby

I. Abdülhamid

II. Abdülhamid

Sadrazam Mithat Paşa

Açıklama:

Ayastefanos’un “bütün maddelerinin” gözden geçirilmesi için bir kongrenin yapılmasını 6 Mart 1878’de resmî olarak gündeme getiren isim Avusturya Dışişleri Bakanı Andrássy'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 99

1878 Berlin Kongresi ile alakalı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nin menfaati söz konusudur.

Osmanlı Devleti kaybettiği Balkan topraklarının tamamını geri almıştır.

Avrupalı Büyük Devletler arasında çıkacak muhtemel bir çatışmayı orta vadede engellemiştir.

Osmanlı açısından uzun vadede ortaya çıkacak birçok olumlu gelişmeye siyasî ve diplomatik zemin hazırlamıştır.

II. Abdülhamid demokrasi anlayışını benimsemeye yaklaşmıştır.

Açıklama:

1878 Berlin Kongresi Avrupa devletleri açısından olumlu Osmanlı Devleti açısından ise son derece olumsuz neticelere sebebiyet vermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

II. Abdülhamid’in dış siyasetindeki birinci döneminin diplomatik olayları arasında önemli gelişmelerin başında sayılan 70 bin kişilik orduyla 28 Temmuz 1878'de Bosna-Hersek'i işgal eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Avusturya

Almanya

İtalya

Hırvatistan

Açıklama:

Birinci dönemin diplomatik olayları arasında önemli gelişmelerin başında sayılan 70 bin kişilik orduyla 28 Temmuz 1878'de Bosna-Hersek'i işgal eden devlet Avusturya'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 101

II. Abdülhamid’in dış siyasetindeki ikinci döneminin temel taşı aşağıdakilerden hangisidir?

Manda ve himayenin kabul edilmesi

Almanya ile arasının açılması

İtalya ile arasının açılması

Almanya ile yakınlaşma

İtalya ile yakınlaşma

Açıklama:

II. Abdülhamid’in dış siyasetindeki ikinci döneminin temel taşı Almanya ile yakınlaşmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 102

1841’den itibaren Mısır Vâlisi karşılığı olarak kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır Başpiskoposu

Mısır Antropoloğu

Mısır Hidivi

Mısır Piramiti

Firavun

Açıklama:

Mısır Hidivi, 1841’den itibaren Mısır Vâlisi karşılığı olarak kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

II. Abdülhamid’in Almanya’ya karşı duyduğu alakanın başlangıcı olarak hangi olay ileri sürülmektedir?

Osmanlı Devleti'yle ittifak kurabilecek tek devletin Almanya olduğunu düşünmesi

Geleceğin süper gücü olarak Almanya'yı görmesi

Almanya'nın gireceği her savaştan galip ayrılacağına olan inancı

Almanya'nın sanayileşmesine duyduğu gizli hayranlık

Şehzâdelik yıllarında amcası Sultan Abdülaziz’in Avrupa Seyahati’ne katılması

Açıklama:

II. Abdülhamid’in Almanya’ya karşı duyduğu alakanın başlangıcının şehzâdelik yıllarında amcası Sultan Abdülaziz’in Avrupa Seyahati’ne katılması olduğu iddia edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

II. Abdülhamid’in dış siyasetindeki ikinci dönemini başlatan, Otto von Kähler’in başkanlığındaki Alman askeri heyetinin istihdam edilmesi hadisesi hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1878

1879

1881

1882

1890

Açıklama:

Otto von Kähler’in başkanlığındaki Alman askeri heyeti 1882 yılında istihdam edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi Almanya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yakınlaşması ve bu esnada aralarında ciddi bir siyasi çatışma halinin vuku bulmamasının nedenlerine ilişkin doğru bir önermedir?

II. Wilhelm ve II. Abdulhamit yakın bir dostluk kurmuşlardır.

Almanya ve Osmanlı İmparatorluğu Rusya'nın Akdeniz'e doğru genişlemesinden çekinmektedir.

Osmanlı İmparatorluğu ve Almanya'nın bir çatışmanın filizlenmesine imkan verecek ortak sınırları yoktur.

Almanya Osmanlı İmparatorluğu ile rekabet edecek endüstriyel kapasiteye sahip değildir.

Almanya Osmanlı ile olası bir çatışmanın hakimiyeti altındaki müslümanlar üzerindeki etkisinden çekinmektedir.

Açıklama:

"Osmanlı Devleti’ndeki alakanın Almanya’ya yönelmesinde, iki devlet arasında bir çatışmaya neden olabilecek ve dolayısıyla aralarındaki münasebetleri zedeleyebilecek ne ana kara ne de sömürgeleri üzerinden her hangi ortak sınıra sahip olması da etkili olmuştur. Her ne kadar İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne ana kara sınır olmasa da, işgal ettikleri ve sömürgeleri halinde getirdikleri Tunus ve Mısır üzerinden ortak sınıra sahiptiler. Almanlarla böylesine bir ortak noktanın, dolayısıyla muhtemel bir çatışmaya neden olabilecek bir komşuluğunun söz konusu olmaması, II. Abdülhamid’i rahatlatmaktaydı"

Doğru Cevap: C

Soru 106

Yeni bir aktör olarak Alman İmparatorluğu’nu Osmanlı dış siyasetine dâhil edilmesinin, diplomasideki etkilerine ilişkin aşağıda verilen önermelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Osmanlı İmparatorluğu İngiltere ile hasmane bir ilişki içerisine girmiştir.

Osmanlı İmparatorluğunun kurduğu bu yeni ittifak İtalya'nın tepkisini çekmiştir.

Osmanlı diplomasisi uluslararası arenada yalnızlıktan kurtulmuştur.

Dış ilişkilerde ciddi bir dengesizlik durumu baş göstermiştir.

Osmanlı İmparatorluğu diplomasisi Wilhelm'in Weltpolitik görüşünü benimsemiştir.

Açıklama:

Almanya ile kurulan ittifakın Osmanlı diplomasisine yönelik etkileri şöyle özetlenebilir: " Yeni bir aktör olarak Alman İmparatorluğu’nu Osmanlı dış siyasetine dâhil edilmesi, diplomaside olumlu iki etkiye neden olmuştur. Birinci olarak, Almanya’nın genelde Osmanlı yanında yer alması, duruma göre bazen de tarafsız kalarak diğer devletlerle hareket etmeyerek Osmanlı diplomatlarının başını ağrıtan birçok olayda olabildiğince rahat nefes almalarına yardımcı olmuştur. Böylece Ermeni Hadiselerinden dolayı Osmanlı Devleti’ni baskı altında tutan İngiltere, Rusya ve Fransa’yla birlikte hareket etmeyerek az da olsa II. Abdülhamid ve Osmanlı devlet adamlarının elini kuvvetlendirmiştir. Yine Girit İsyanı sırasında da Almanya benzer bir siyaseti takip etmiştir. En azından isyandan dolayı Osmanlı Devleti’ni baskı altında tutan Avrupalı Devletlerin diğer üyeleriyle birlikte hareket etmemiş ve Sultanı “gücendirecek hareketlerden devamlı surette” kaçınmıştır. Daha önemlisi, İngiltere Başbakanı Lord Salisbury’in, Kayser II. Wilhelm’in Londra seyahati sırasında 5 Ağustos 1895’te Osmanlı Devleti’nin paylaşılması teklifini reddetmiştir. İkinci olumlu etki, İngiltere’nin daha önceden yerine getirdiği Osmanlı Devleti’nin koruyucusu rolünü Almanya’nın üstlenmesiyle dış ilişkilerde dengenin sağlanmasıdır."

Doğru Cevap: C

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi İttihat ve Terakki dönemi diplomasisine ilişkin doğru bir önermedir?

Diplomasi'de tekrar hükümet kontrolü tesis edilmiştir.

V. Mehmet Reşat diplomasiyi kontrol etmek için mücadele etmiştir.

Diplomasi büyük ölçüde sivil bir nitelik kazanmıştır.

Diplomaside Alman etkisi yerini İngiliz etkisine bırakmıştır.

Diplomaside Fransa yanlısı kadrolar istihdam edilmiştir.

Açıklama:

İttihâd ve Terakkî Cemiyeti kadroları, genç ve tecrübesiz oldukları için, başlangıçta ikinci planda kalarak dolaylı olarak yönetimde etkili olmaya gayret etmişlerdir. Fakat belli bir zaman sonra doğrudan iktidarı ele almışlardır. Dolayısıyla bu dönemdeki diplomaside hükümetin belirleyici ve etkili olması tespiti, tarihi veri olarak çok da doğru olmasa gerekiyor.

Doğru Cevap: A

Soru 108

İtalya ile imzalanan ve Trablusgarp ile Bingazi'nin elden çıkması ile neticelenen Uşi Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

1878

1908

1911

1912

1914

Açıklama:

Uşi Antlaşması 15 Ekim 1912'de imzalanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Balkan savaşları esnasında Osmanlı İmparatorluğu ile savaşan Balkan Bloğu'nun oluşmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi daha fazladır?

İngiltere

Almanya

Rusya

Fransa

İtalya

Açıklama:

Rus gölgesinde Balkan ittifak bloğunun oluşması sürecini aslında Nisan 1911’e kadar geri gitse de, Osmanlı-İtalyan Savaşı’nın başlamasıyla gizli görüşmeler tekrar başlamıştı. Bu bağlamdaki ilk diplomatik adım Rusya’nın yönlendirmesiyle Bulgaristan tarafından atılmıştır. Rusya’nın teşvik ve onayı ile hareket eden Bulgaristan ilk ittifak antlaşmasını 13 Mart 1912’de Sırbistan’la yapmışı. İttifak görüşmesi sırasında kazanılacak toprakların paylaşılmasında çıkan pürüzlerin halledilmesinde Sofya’daki Rus diplomatları bizzat devreye girmişlerdi. Devamında ise 29 Mayıs’ta Bulgar-Yunan ve 6 Ekim’de ise, Sırbistan-Karadağ ittifakı gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Birinci Dünya Savaşı esnasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Almanya ile doğrudan ittifaka girmek yerine Savaşın diğer tarafları ile de bir müddet ittifak arayışı içerisinde olmasına ilişkin olarak aşağıda verilen önermelerden hangisi doğrudur?

Yönetimde Almanya ve onun yeni bir endüstriyel güç olarak ortaya çıkmasından rahatsız olan bir kadro vardır.

Dönemin devlet adamları Almanya'nın Trablusgarp ve Balkan savaşlarında yeterince destek vermediğini düşünmektedirler.

Devlet yönetimi her ne koşulda olursa olsun savaşın dışında kalınması gerektiğini düşünmektedir.

Almanya'nın savaştan zaferle ayrılabileceğini hiç ihtimal verilmediği için ittifaktan çekinilmiştir.

Balkan savaşlarından sonra diplomaside İngiliz yanlısı kadrolar hakim olmuşlardır.

Açıklama:

Dünya savaşının patlak vermesinin mukadder olduğunun anlaşılması ve ilgili sürecin başlamasıyla birlikte Osmanlı devlet adamları, kendilerine müttefik aramaya koyulmuşlardı. Sultan II. Abdülhamid döneminden itibaren gelişen ilişkilerin daha sonraki süreçte de devam ettirilmesiyle, Almanya’nın Osmanlı Devleti’nin doğal müttefiki olduğu düşüncesi ilk olarak akla gelmektedir. Fakat özellikle de Trablusgarp Savaşı ve Balkan Savaşı sırasında beklenilen desteği vermediğini düşünen dönemin devlet adamları, ilk etapta İtilaf Devletlerine yanaşmaya gayret etmişlerdir

Doğru Cevap: B

Osmanlı Diplomasisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler