Birinci Dünya Savaşı'nda Türk Cepheleri - Tarih

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Almanya ve Fransa arasında sürekli gerilime yol açan Alsace-Lorraine bölgesinin bu iki ülke için önemli olmasının nedenlerinden değildir?

Endüstriyel açıdan gelişmiş olması

Demir madenleri açısından zengin olması

Tarımsal açıdan da verimli topraklara sahip olması

İki ülkenin sınırları boyunca uzanan stratejik bir bölge olması

Bölgede Fransız nüfusun yoğun olması

Açıklama:

Almanya ve Fransa arasında sürekli gerilime yol açan Alsace-Lorraine bölgesi bu iki ülke için neden bu kadar önemliydi? Birinci neden ekonomiyle ilgiliydi. Bölge endüstriyel açıdan gelişmişti; ağır sanayi fabrikalarının yanı sıra demir madenleri açısından zengindi. Tarımsal açıdan da verimli topraklara sahipti. İkinci neden, iki ülkenin sınırları boyunca uzanan stratejik bir bölge olmasıydı. Üçüncü neden ise milliyetçilik ideolojisiydi. Aslında bölgenin kozmopolit bir nüfusu olmasına rağmen, gerek Fransız gerekse de Alman milliyetçiliği bu bölgenin “tarihi” olarak kendi millî coğrafyalarının bir parçası olduğu iddia ediliyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 1. Dünya savaşında itilaf devletleri arasında yer almamıştır?

Romanya

Portekiz

Japonya

Bulgaristan

İtalya

Açıklama:

Bazı ekleme ve değişikliklerle birlikte, Birinci Dünya Savaşı’na giden yolda bu iki blok uluslararası siyasette temel aktörler oldular. Değişiklerden en önemlisi İtalya’nın 1914’te savaş rüzgârları esmeye başladığında Üçlü İttifak ile birlikte hareket etmemesi, ardından da 1915’te savaşa Üçlü İtilaf saflarında katılması oldu. İtalya’nın saf değiştirmesinde, kökeni İtalya’nın birliğini sağlama sürecinde Habsburg monarşisiyle yaşadığı anlaşmazlıklar ve bilhassa Adriyatik bölgesinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun elinde olan toprakları kendine katma hedefine Üçlü İtilaf ’ın yeşil ışık yakması etkili olmuştu. Diğer bir önemli değişiklik ise bloklara yeni devletlerin katılması olacaktı. Savaşın hemen eşiğinde, 2 Ağustos 1914’te Almanya ile yaptığı gizli anlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu ve 6 Eylül 1915’te de Bulgaristan İttifak Devletleri’ne katıldı. Sırbistan ve Belçika savaşın hemen başında, Romanya 1916’da ve Yunanistan 1917’de İtilaf Devletleri safında savaşa katıldı. 1917’de Amerika Birleşik Devletleri’nin İtilaf Devletleri’ne katılması ise savaşın gidişatı üzerinde önemli bir etkide bulunacaktı. Çin üzerindeki emperyalist nüfuzunu arttırma derdinde olan Japonya savaşın başından itibaren İtilaf Devletleri saflarındaydı ve Batı Pasifik’te ve Hint Okyanusu’nda denizyollarını Alman donanmasına kapatma rolünü oynadı. Savaşa sadece Batı Cephesi’ne yolladığı amele taburları ile katılan Çin 1917’de İtilaf Devleti safına girdi. Afrika’daki sömürgelerinin kontrolünü elinde tutma derdinde olan Portekiz de İtilaf Devletleri safında yer aldı.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi İtalya’nın 1915’te savaşa Üçlü İtilaf saflarında katılarak saf değiştirmesinde etkili olan nedenlerdendir?

Habsburg monarşisiyle anlaşması

Adriyatik bölgesinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun elinde olan toprakları kendine katma hedefi

Almanya ile olan ekonomik anlaşmazlıkları

Osmanlı İmparatorluğu ile olan ekonomik anlaşmazlıkları

İsviçreyi ilhak etme amacı

Açıklama:

Değişiklerden en önemlisi İtalya’nın 1914’te savaş rüzgârları esmeye başladığında Üçlü İttifak ile birlikte hareket etmemesi, ardından da 1915’te savaşa Üçlü İtilaf saflarında katılması oldu. İtalya’nın saf değiştirmesinde, kökeni İtalya’nın birliğini sağlama sürecinde Habsburg monarşisiyle yaşadığı anlaşmazlıklar ve bilhassa Adriyatik bölgesinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun elinde olan toprakları kendine katma hedefine Üçlü İtilaf ’ın yeşil ışık yakması etkili olmuştu.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki devletlerden hangisi 19. yüzyılın son çeyreğinde "ekonomik yayılmacılık" konusunda başı çeken devlettir?

Almanya

Fransa

İtalya

İngiltere

Portekiz

Açıklama:

Zamanla siyasi strateji ve askerî güç kullanımının da eşlik ettiği bu ekonomik yayılmacılık, dünyanın daha az gelişmiş ama ekonomik potansiyeli yüksek bölgeleri üzerinde hâkimiyet kurma yarışını ortaya çıkardı. 19. yüzyılın son çeyreği tam bir “emperyalizm çağı” oldu. Bu yarışta ilk hamleyi, Sanayi Devrimi’ni ilk gerçekleştiren Britanya yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Dış politikada egemenliği ve toprak bütünlüğünü korumayı amaçlıyolardı,
Devletçi-korumacı unsurlar içeren “Millî İktisat” politikasını savunuyorlardı,
Devletin çeşitli destek ve teşvikler vererek bir “Müslüman-Türk burjuva sınıfı” yaratılmasını amaçlıyorlardı,
Kapitülasyonların mutlaka kaldırılması gerektiğini savunuyorlardı

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 1908’de Meşrutiyet rejimini yeniden tesis ederek temsil ilkesine dayanan parlamenter monarşi sistemiyle ülkeyi idare etmek isteyen Jön Türklerin siyasi ve ekonomik amaçlarındandır?

Yalnız I ve II

Yalnız II ve IV

Yalnız II, II ve III

Yalnız IV

I, II, III, IV

Açıklama:

1908’de Meşrutiyet rejimini yeniden tesis ederek temsil ilkesine dayanan parlamenter monarşi sistemiyle ülkeyi idare etmek isteyen Jön Türkler idaresinde, dış politikadaki temel meselesi egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumaktı. Jön Türkler ayrıca, egemenliğin temel şartı olarak ekonomik bağımsızlığa da büyük önem veriyordu. Jön Türkler, devletçi-korumacı unsurlar içeren Alman sanayileşme modelinden esinlenerek, “Millî İktisat” politikası adı verilen bir ekonomik modeli hayata geçirmeye çalıştılar. Bu modelde, devlet çeşitli destek ve teşvikler vererek bir “Müslüman-Türk burjuva sınıfı” yaratmaya çalışıyor, yerli imalat sektörleri ve iç pazarı koruyucu bazı önlemler almak istiyor, böylece yerli kapitalizmin güçlenmesi bekleniyordu. Bu doğrultuda, yerli ekonomiyi güçlendirme adına kayda değer bir ekonomik reform için, yabancı tüccarlara ticari ve hukuki imtiyazlar veren kapitülasyonların mutlaka kaldırılması gerektiği düşünülüyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 6

8 Mart 1915’te Rusya, Britanya ve Fransa arasında imzalanan İstanbul Anlaşması ile savaştan zaferle çıkıldığında Boğazlar ve İstanbul Limanı bir “açık liman” kalacak şekilde bu bölgenin egemenliği hangi devlete bırakılacaktı?

Rusya

Britanya

Fransa

Yunanistan

İtalya

Açıklama:

8 Mart 1915’te Rusya, Britanya ve Fransa arasında imzalanan İstanbul Anlaşması’dır. Buna göre, savaştan zaferle çıkıldığında Boğazlar, İstanbul Limanı bir “açık liman” kalacak şekilde, bu bölge üzerinde uzun süredir emelleri olan Rusya’ya bırakılacaktı. Karşılığında da Rusya, Britanya ve Fransa’nın Orta Doğu’da kurmayı hedeflediği nüfuz alanlarını tanıyacaktı. İtilaf Devletleri’nin Çanakkale’de hezimete uğraması ve ardından Çarlık rejiminin yıkılması sürecinde, yeni Bolşevik rejim bu anlaşmayı tanımadı ve Brest-Litovsk’ta (3 Mart 1918) farklı bir barış antlaşması ile savaştan çekildi.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Rusya’ya da Osmanlı Doğu Anadolu vilayetleri bırakılacaktı.
Britanyalılar Irak’ın yanı sıra Akdeniz’deki Akkâ ve Hayfa limanlarını alacaktı.
Fransızlar ise Suriye kıyı şeridi, Lübnan ve Çukurova’yı alacaktı.
Britanya ve Fransa nüfuz alanları arasındaki bölgede her iki devletin kontrolü altında bir Arap devleti planlanmıştı.

Mayıs 1916 da Britanya ve Fransa arasında, Rusya’nın da onayıyla gerçekleşen Sykes-Picot Anlaşması için yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız I ve II

Yalnız I, II, III

Yalnız II ve III

I, II, III, IV

Açıklama:

Diğer önemli anlaşma ise Britanya ve Fransa arasında, Rusya’nın da onayıyla gerçekleşen Sykes-Picot Anlaşması’ydı (Mayıs 1916). Hükûmetlerini temsil eden müzakereci diplomatlar İngiliz Sir Mark Sykes (1879-1919) ve Fransız François Georges-Picot (1870-1951) bu anlaşmada Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu topraklarını kendi aralarında paylaşıyordu; onay veren Rusya’ya da Osmanlı Doğu Anadolu vilayetleri bırakılacaktı. Başlıca paylaşılan bölgeler olarak, Britanyalılar Irak’ın yanı sıra Akdeniz’deki Akkâ ve Hayfa limanlarını; Fransızlar ise Suriye kıyı şeridi, Lübnan ve Çukurova’yı alıyordu. Britanya ve Fransa nüfuz alanları arasındaki bölgede her iki devletin kontrolü altında bir Arap devleti planlanmıştı. Filistin ise henüz uluslararası bir statüde tutulacaktı. Sykes-Picot Anlaşması, Osmanlı Devleti’nin yenilgisinin ardından Britanya ve Fransa kontrolüne giren sorunlu yeni Orta Doğu’yu şekillendiren temel metin olacaktı. Nisan 1917’deki Saint Jean de Maurienne Anlaşması’yla ise Britanya ve Fransa Güney ve Güneybatı Anadolu’yu İtalya’ya bırakmayı kabul etmişti (Gottlieb, 2021).

Doğru Cevap: E

Soru 8

Savaşın sonunda Rusya (1917’de), Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu gibi çokuluslu monarşik imparatorluklar dağıldı,
Savaşın sonunda millî kimlik temelinde ulus-devletler oluştu.
Savaşın sonucunda Doğu Avrupa'da ortaya çıkan yeni harita yeni istikrarsızlıkları da beraberinde getirdi.
Savaşın sonucunda Balkanlar'da ortaya çıkan yeni harita yeni istikrarsızlıkları da beraberinde getirdi.
Savaşın sonucunda Orta Doğu’da ortaya çıkan yeni harita yeni istikrarsızlıkları da beraberinde getirdi.

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Birinci Dünya Savaşının sonucunda ortaya çıkan gelişmelerdendir?

Yalnız I ve II

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı çok büyük bir yıkıma yol açmasına rağmen, savaşın sonunda ne Avrupa’ya ne de genel olarak dünyaya bir barış ve istikrar gelmedi. Paris Barış Konferansı’nda galipler mağluplara, Almanya örneğinde Versailles ve Osmanlı Devleti örneğinde Sèvres gibi, son derece ağır koşullu antlaşmalar dayattılar. Bu antlaşmalara ciddi tepki ve direnişler oluştu. Savaşın sonunda Rusya (1917’de), Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu gibi çokuluslu monarşik imparatorluklar dağıldı, yerlerini millî kimlik temelinde ulus-devletlere bıraktı. Ancak, Doğu Avrupa, Balkanlar ve Orta Doğu’da ortaya çıkan bu yeni harita yeni istikrarsızlıkları da beraberinde getirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşının kendinden önceki savaşlardan farklılığının nedenlerinden değildir?

Yıkıcı bir teknolojinin kullanıldığı savaş olması

Siper savaşı yönteminın ağırlık kazandığı savaş olması

Savaş seferberliğinin kapsamının her ülkede çok genişlemesi

İktisadi ve demografik kaynaklarını sonuna kadar zorlayan bir savaş olması

Kitle imha silahlarının kullanıldığı savaş olması

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı, Sanayi Devrimi’nin sağladığı seri üretim ve standardizasyon kapasitesinin silah sanayine de uygulanmasıyla, daha önce görülmemiş ölçekte yıkıcı bir teknolojinin kullanıldığı savaş oldu. Bu yıkıcı teknolojiye karşı bir önlem olarak siper savaşı yöntemi ağırlık kazandı. Ayrıca, 19. yüzyılın başından itibaren kalıcı hâle gelen zorunlu askerlik sistemi ve kitle orduları olgusunun neticesinde, savaş seferberliğinin kapsamı her ülkede çok genişledi. Birinci Dünya Savaşı savaşa katılan ülkelerin sadece askerî kaynaklarını değil, iktisadi ve demografik kaynaklarını sonuna kadar zorlayan bir savaş oldu.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Avrupa siyasetinde ekonomik ve siyasi çıkarlar doğrultusunda bloklarını ve dolaysıyla kutuplaşmanın ortaya çıkması
Militarist dış politika perspektiflerinin ortaya çıkması ve kontrolsüz bir silahlanma yarışının oluşması
Almanya’nın ve kısmen de İtalya’nın, sanayilerini beslemek için dünya ekonomik pastasından daha fazla pay istemeleri
Almanya ve İtalya’nın Britanya ve Fransa’nın çıkarlarını tehdit edecek emperyalist politikalar izlemesi

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 1. Dünya Savaşı Öncesi Avrupa Siyasetinin Genel Durumu için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III ve IV

Yalnız IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nın nedenlerini anlayabilmek ancak savaşın geniş bir arka plan analiziyle mümkündür. Bu arka planda, Avrupa siyasetinde ekonomik ve siyasi çıkarlar doğrultusunda Üçlü İttifak ve Üçlü İtilaf bloklarının ortaya çıkması uluslararası ilişkilerde kutuplaştırıcı bir etki yapmıştır. Bu kutuplaşmada militarist dış politika perspektifleri ortaya çıkmış ve caydırıcılık adına, bilhassa Britanya ve Almanya arasında kontrolsüz bir silahlanma yarışı gerçekleşmiştir. 1871 sonrası Almanya’nın ve kısmen de İtalya’nın, sanayilerini beslemek için dünya ekonomik pastasından daha fazla pay istemeleri ve bu doğrultuda, Britanya ve Fransa’nın çıkarlarını tehdit edecek emperyalist politikalar yürütmeleri savaşa giden yolda gerilimi artıran başlıca unsurlardan biri olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun veliahtı Franz Ferdinand ve eşi Sophie'nin Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’da, 19 yaşındaki Bosnalı Sırp milliyetçi bir genç tarafından öldürülmeleri el altından hangi ülke tarafından desteklenmişti?

Almanya

Sırbistan

Fransa

Rusya

İspanya

Açıklama:

SAVAŞIN ARKA PLANI: SAVAŞ ÖNCESİ AVRUPA SİYASETİNİN GENEL DURUMU VE SAVAŞIN
NEDENLERİ
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun veliahtı Franz Ferdinand (1863-1914), eşi Sophie
(1868-1914) ile birlikte Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’yı ziyareti esnasında, 19 yaşındaki Bosnalı Sırp milliyetçi Gavrilo Princip (1894-1918) tarafından 28 Haziran 1914’te suikasta uğradı.
Saldırıda hem Franz Ferdinand hem de eşi aldıkları kurşun yaraları neticesinde öldü. Saldırıyı,
Sırbistan’ın el altından desteklediği silahlı milliyetçi Kara El çetesi organize etmişti.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"Mütareke Günü” olarak kabul edilen 11 Kasım 1918’de Avrupa’da savaş tüm taraflar için sona erdiğinde başlayan dönem aslında bir “barış” getirmekten ziyade .......... .", cümlesi aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Avrupa'da ekonominin gelişmesini sağlamıştır

Fransa ve Almaya arasındaki ilişkileri düzeltmiştir

Avrupa halkının refah seviyesini yükseltmiştir

yeni ve derin siyasi krizlere yol açmıştır

Balkan ülkelerinin güçlenmesini sağlamıştır

Açıklama:

GİRİŞ
“Mütareke Günü” olarak kabul edilen 11 Kasım 1918’de Avrupa’da savaş tüm taraflar için sona erdiğinde başlayan dönem aslında bir “barış” getirmekten ziyade yeni ve derin siyasi krizlere yol açmıştır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Alsace-Lorraine bölgesi hangi iki ülke arasında sürekli gerilime yol açmıştır?

Almaya ve İspanya

Fransa ve İspanya

Almanya ve Fransa

Avusturya ve İtalya

Almanya ve Polonya

Açıklama:

Avrupa Siyasetinde Değişen Dengeler: Bloklaşma ve Kutuplaşma
Alsace-Lorraine bölgesi Almanya ve Fransa arasında sürekli gerilime yol açmıştır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Birinci Dünya Savaşı'ndan hemen önce, Osmanlı İmparatorluğu 2 Ağustos 1914’te hangi ülke ile yaptığı gizli anlaşma ile İttifak Devletleri'ne katılmıştır?

Almanya

Fransa

İngiltere

İtalya

Rusya

Açıklama:

Avrupa Siyasetinde Değişen Dengeler: Bloklaşma ve Kutuplaşma
Savaşın hemen eşiğinde, 2 Ağustos 1914’te Almanya ile yaptığı gizli anlaşma ile Osmanlı İmparatorluğu ve 6 Eylül 1915’te de Bulgaristan İttifak Devletleri’ne katıldı.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa siyasetindeki bloklaşmanın sonuçlarından biridir?

Avrupa'da barışın sağlanmasını teşvik etmiştir

militarist dış politika kesinlikle reddedilmiştir

ekonomik açıdan refahın artmasını sağlamıştır

Balkan Savaşları'nda çatışmaların daha geniş bir alana yayılmasını sağlamıştır

silahlanma yarışı hızlanmıştır

Açıklama:

Avrupa Siyasetinde Değişen Dengeler: Bloklaşma ve Kutuplaşma
Bazı tarihçilere göre, Avrupa siyasetinde iki karşıt kampın ortaya çıkması, örneğin Balkan Savaşları’nda (1912-13) Almanya’nın müttefiki Avusturya-Macaristan’ı çatışmanın dışında tutmayı
becererek çatışmanın daha geniş bir alana yayılmasını engellemesi gibi, bazı dengeleyici etkiler yapmıştı (Kronenbitter, 2019). Ne var ki, orta ve uzun vadede, bloklaşma aslında Avrupa siyasetinde kutuplaşma etkisi yaratarak barış imkânlarını baltalayıcı bir etki yaratmıştır. Öncelikle, bloklaşma siyasetinde caydırıcı olmak adına militarist dış politika meşru görülmüş, kendini savunma gerekçesiyle silahlanma yarışı daha da hızlanmıştır. İkincisi, bloklaşma aslında yerel ve bölgesel kalabilecek krizleri Avrupa’nın genel krizleri hâline sokmuştur.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Bir ekonomik model olan “Millî İktisat” politikası kim/ kimler tarafından hayata geçirmeye çalışılmıştır?

II. Abdülhamid

Jön Türkler

İttihat ve Terakki Partisi

Osmanlı Donanma Cemiyeti

Üçlü İttifak Devletleri

Açıklama:

OSMANLI DEVLETİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA NEDEN GİRDİ?
Jön Türkler, devletçi-korumacı unsurlar içeren Alman sanayileşme modelinden esinlenerek, “Millî İktisat” politikası adı verilen bir ekonomik modeli hayata geçirmeye çalıştılar. Bu modelde, devlet çeşitli destek ve teşvikler vererek bir “MüslümanTürk burjuva sınıfı” yaratmaya çalışıyor, yerli imalat sektörleri ve iç pazarı koruyucu bazı önlemler almak istiyor, böylece yerli kapitalizmin güçlenmesi bekleniyordu.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Balkan İttifakı'nı oluşturan ülkelerden biri değildir?

Karadağ

Bulgaristan

Sırbistan

Yugoslavya

Yunanistan

Açıklama:

OSMANLI DEVLETİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA NEDEN GİRDİ?
Bulgaristan, Karadağ, Sırbistan ve Yunanistan’ın oluşturduğu Balkan İttifakı, Ekim 1912’de Osmanlı Devleti’ne savaş açtı.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun hangi eseri Balkan travmasının yarattığı öfkeyle karışık umutsuz hâli anlatmaktadır?

Nur Baba

Yaban

Sodom ve Gomore

Hüküm Gecesi

Kiralık Konak

Açıklama:

OSMANLI DEVLETİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NA NEDEN GİRDİ?
Balkan Harbi’ndeki yenilgisinin açtığı yaralar ve muhacir trajedisi edebiyatta da önemli yankılar bulmuştur. İlk baskısı 1920’de çıkan Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Kiralık Konak romanında, Balkan travmasının yarattığı öfkeyle karışık umutsuz hâli anlatılmaktadır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

İtilaf Devletleri’nin Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğünü paylaşmak için yaptıkları gizli anlaşmaların ilki olan İstanbul Anlaşması 18 Mart 1915’te hangi ülkeler arasında imzalanmıştır?

Almanya, Avusturya ve Macaristan

Almanya, Rusya ve İtalya

Rusya, Britanya ve Fransa

İspanya, Fransa ve Almanya

Britanya, Almanya ve İtalya

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nu Paylaşma Planları: Gizli Anlaşmalar
Gizli anlaşmaların ilki, 18 Mart 1915’te Rusya, Britanya ve Fransa arasında imzalanan İstanbul
Anlaşması’dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

"Home front" tabiri aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaktadır?

Ana vatan

Yurt cephesi

Sosyal yaşam

Savaş seferberliği

Ev işleri

Açıklama:

Yeni Teknoloji ve Siper Savaşı
Hem savaş seferberliğine katkı hem de savaşın hedefi olmak açısından cephe gerisi savaşın ayrılmaz bir parçasına dönüşmeye başlamıştır; bu nedenle cephe gerisine artık sıkça “yurt cephesi” (home front) denmiştir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdaki devletlerin hangileri; kendi çıkarları nedeniyle, Osmanlı-Kırım savaşında Ormanlıların yanında yer almıştır?

Almanya
Britanya
Avusturya-Macaristan
İtalya
Fransa

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 4

2 ve 5

4 ve 5

Açıklama:

Balkanlar ve Karadeniz’de etkisini artırmak isteyen Rusya’ya karşı Britanya ve Fransa bu sefer ortak hareket ederek Rusya karşıtı bir blok oluşturmuş ve Kırım Savaşı’nda (1853-1856) Osmanlı Devleti’ni desteklemişti

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Alman şansölyesi Bismarck’ın Avusturya-Macaristan ve Rusya ile kurduğu “Üç İmparator Birliği” anlaşmasının kısa ömürlü olmasının bir nedeni değildir?

Birinci dünya savaşının başlaması

Avusturya-Macaristan’ın Bosna’yı işgal etmesi

Avusturya-Macaristan ile Almanya arasında gizli bir ittifakın yapılması

Osmanlı Devleti’nin 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı’nı kaybetmesi

Avusturya-Macaristan ile Rusya arasındaki gerilimin artması

Açıklama:

Üç İmparator Birliği, Birinci Dünya Savaşının çok öncesinde kurulmuş ve kısa bir süre sonunda dağılmış bir anlaşmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Birinci Dünya Savaşında karşı karşıya gelen “İttifak Devletleri” ve “İtilaf Devletleri” bloklarının temelini şekillendiren ilk iki gelişme hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Rusya’nın, Alman-Avusturya bloğundan koparak Fransa’yla yakınlaşması
Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın olası bir Rus saldırısına karşı savunma amaçlı gizli bir ittifak kurması
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun Bosna’yı işgali
Birinci Fas Krizi
İkinci Fas Krizi
Fransa’nın, Britanya’nın işgal ettiği Osmanlı olan ve fiilen ilhak ettiği Mısır’daki mevcudiyetini tanırken;

1 ve 2

3 ve 4

5 ve 6

1 ve 6

2 ve 5

Açıklama:

Bir yanda Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın olası bir Rus saldırısına karşı savunma amaçlı gizli bir ittifak kurması; öte yanda Rusya’nın, Alman-Avusturya bloğundan koparak Fransa’yla yakınlaşması; Birinci Dünya Savaşı’na giden yoldaki siyasi kutuplaşmayı şekillendiren İttifak Devletleri ve İtilaf Devletleri bloklarının çekirdeğini oluşturduğunu söylemek yanlış olmayacaktır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıda verilen devletlerin hangileri Birinci Dünya Savaşında; Osmanlı Devletinin de içinde bulunduğu İttifak bloğunun karşısındaki İtilaf bloğunda yer almıştır?

Almanya

Britanya

İtalya

Rusya

Avusturya-Macaristan

Fransa

1, 2 ve 3

2, 3 ve 4

3, 4 ve 5

2, 4 ve 6 D 6

3, 5 ve 6

Açıklama:

1907’de Britanya, Fransa ve Rusya’yı içeren Üçlü İtilaf bloğu, Birinci Dünya Savaşı’na giden yoldaki temel aktörlerinden birisi olmuştur. Bu bloğa sonradan; İtalya, Sırbistan, Belçika, Yunanistan, ABD… İtilaf devletlerine katılacaktır; hatta Japonya, Çin, Portekiz…

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerinden hangisi Ekim 1912 yılında başlayan Balkan Savaşlarının birinci aşaması çerçevesinde doğru değildir?

Osmanlı Devletine karşı savaşan devletlerin oluşturduğu blokun adı Balkan İttifak’ıdır.

Osmanlı Devleti Balkanlardaki topraklarının tamamını kaybetti.

Bulgarlar ancak Edirne önlerinde durdurulabildi.

Mevcut Osmanlı hükümeti yapılan bir darbe ile düşürüldü.

Birinci Dünya Savaşı’na giriş kararında doğrudan etkili oldu.

Açıklama:

Makedonya bölgesindeki topraklarının tamamını kaybeden Osmanlı ordusu, Kasım ayında da Bulgar ordusunun ne Edirne’yi kuşatmasını engelleyebildi, ne de ardından Çatalca hattına kadar ilerlemesini durdurabildi.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerinden hangisi Ekim 1912 yılında başlayan Balkan Savaşlarının sonuçlardan birisi değildir?

Osmanlı Devleti tam bir hezimete uğradı

Enver ve Talat Paşaların Hükümetteki gücü giderek zayıfladı

Osmanlı Devleti topraklarının yaklaşık yüzde 33’ünü kaybetti

Selânik, Manastır, Üsküp gibi önemli şehirler elden çıktı

400,000 Müslüman Osmanlı, İstanbul üzerinden Anadolu’ya göç etti

Açıklama:

Tam tersine; 1913 sonrası süreçte, askeri kanatta Enver Paşa’nın ve sivil kanatta Talat Paşa’nın gerek parti içinde gerekse de hükûmette etkisi giderek arttı

Doğru Cevap: B

Soru 27

Osmanlı Devletinin Birinci Dünya Savaşına girişiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İtilaf Devletleri bloğunda yer almak istemiş ancak reddedilmişti

Almanlar en başından beri Osmanlıları yanlarında görmek istemiştir

Osmanlı Devleti ile Almanya 2 Ağustos 1914’te gizli ittifak anlaşması imzalamıştır

Almanlarla ittifak konusu hükümette yapılan uzun tartışmalar sonunda kabul edilmiştir

İtilaf Devletleri Osmanlı Devletini birliğe katmak için önemli çaba harcamıştır

Açıklama:

O dönem sadrazam olan Said Halim Paşa’nın teklifiyle Osmanlı Devleti ile Almanya arasında Ağustos 1914’te gizli bir ittifak anlaşması imzalandı

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı topraklarının paylaşımı için yapılan farklı anlaşmalar çerçevesinde doğru değildir?

1917 ihtilali nedeniyle, Rusya bu antlaşmalarda yer almamıştır

Irak ile Akdeniz’deki Akkâ ve Hayfa limanları Britanyalıların olacaktı

Fransızlar, Suriye kıyı şeridi, Lübnan ve Çukurova’yı alıyordu

Britanya ve Fransa nüfuz alanları arasında bir Arap devleti kurulacaktı

Hicaz emiri Şerif Hüseyin’e; Osmanlılara arkadan saldırırsa, bir Arap krallığı verilecekti

Açıklama:

18 Mart 1915’te Rusya, Britanya ve Fransa arasındaki anlaşmaya göre savaştan zaferle çıkıldığında Boğazlar, İstanbul Limanı bir “açık liman” kalacak ve Rusya’ya bırakılacaktı. Ancak Çarlık rejimi yıkılması sürecinde, yeni Bolşevik rejim bu anlaşmayı tanımadı. Yine Rusya’nın da onayıyla gerçekleşen bir başka anlaşmada; Osmanlı Devleti’nin Orta Doğu topraklarını kendi aralarında paylaşıyordu; onay veren Rusya’ya da Osmanlı Doğu Anadolu vilayetleri bırakılacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşının sonrasında yaşanan ya da ortaya çıkan durumlardan birisi değildir?

1929’daki Büyük Buhranın önemli bir nedeni, savaşın yarattığı ekonomik yıkım olmuştur

Almanya ve İtalya’daki aşırı milliyetçi ve faşist hareketler kitlesel destek kazanmayı başladı

Savaşın sona ermesiyle bir barış ve istikrar dönemi başladı

İkinci Dünya Savaşının tohumları bir bakıma bu savaşta atıldı

Savaştan zaferle çıkan İtilaf Devletleri olmuştur

Açıklama:

Yol açtığı büyük yıkıma ve ödettiği bedellere rağmen, Birinci Dünya Savaşı’nın sonu bir barış ve istikrar dönemi getirmediği gibi, yeni ve çözümü zor sorunlar ortaya çıkardı

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşının sonrasında yaşanan ya da ortaya çıkan sonuçlardan birisidir?

Koşulları en ağır iki anlaşma Almanya ve Avusturya-Macaristan imzalandı

Osmanlı devleti Sevr anlaşmasının ağır koşullarına razı olmadı

Mustafa Kemal Paşa, Anadolu’ya geçerek halife adına Kurtuluş Savaşını başlattı

Savaş sona erdiğinde Rusya’da Ekim İhtilali oldu

Alman, Osmanlı ve Avusturya-Macaristan monarşileri ardı ardına yıkıldı

Açıklama:

Yenilgi kaçınılmaz hâle geldiğinde II. Wilhelm Hollanda’ya kaçtı ve Almanya’da Hohenzollern monarşisinin sonu geldi. Benzer biçimde, İttifak Devletleri’nin iki büyük eski monarşik imparatorluğu olan Avusturya-Macaristan’da Habsburg ve Osmanlı İmparatorluğu’nda da Osmanlı hanedanları yenilgiden sonra ardı ardına yıkıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I.Dünya Savaşı’nda, Üçlü İtilaf Bloğu olarak anılan bloğu oluşturan ülkeler hangileriydi?

Britanya, Fransa, Rusya

Britanya, İtalya, Rusya

Britanya, Fransa, Bulgaristan

Britanya, Fransa, Portekiz

Britanya, Fransa, Japonya

Açıklama:

Mısır’daki ve 1869’da açılan Süveyş Kanalı’ndaki varlığının artık Fransa tarafından tanınmasıyla birlikte Hindistan sömürge yolunu diğer Avrupalı güç- lere karşı daha da güvence altına alan Britanya ayrıca, 19. yüzyıl boyunca çeşitli krizlerde tercih ettiği, Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak bütünlüğünü koruma politikasından da vazgeçer. Bu süreçte Britanya, 19. yüzyıl boyunca sınırlamaya çalıştığı Rusya ile de yakınlaşmış, iki ülkenin Asya ve Orta Doğu’daki etki alanları ve çıkarlarının karşılıklı olarak gözetilmesi hususunda uzlaşmayı tercih etmişti. Bunun neticesinde, 1907’de Britanya, Fransa ve Rusya’yı içeren Üçlü İtilaf bloğu ortaya çıkmış oldu.
Karşılıklı çıkarların tanınması ile uzlaşmaya varan Rusya, Fransa ve Britanya Üçlü İtilaf Bloğunu oluştururlar.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Üçlü İtilaf Bloğu’nda yer almayan sürpriz ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Romanya

İtalya

Rusya

Japonya

Yunanistan

Açıklama:

Toprak paylaşımında dışlandığını düşünen İtalya İtilaf Bloğunda yer almayarak şaşırtıcı bir saf seçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Dünya Savaşı’nın yarattığı yıkımın büyüklüğünün nedeni aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Portekiz’in İttifak Devletlerine katılması.

Britanya’nın Fransa’nın sömürgelerini tanıması.

Fransa’nın Britanya’nın sömürgelerini tanıması.

Fransa’nın Sırbistan veliahtının ölümüne verdiği tepki.

Bloklaşma.

Açıklama:

Doğru cevap bloklaşmadır. Bölgesel olarak ortaya çıkan ve bölgesel olarak çözülebilecek sorunlar, bloklaşma nedeniyle Avrupa’nın genel krizine dönüşmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Yüzyılın son çeyreğinin “emperyalizm çağına” dönüşmesinin ana sebebi nedir?

Britanya’nın Hristiyanlığı yayma çabaları.

Gelişmiş ülkelerin diğer coğrafyalar medeniyet götürme tutkusu.

Afrika kıtasında yetersiz tarımı geliştirmek.

Denizcilikte gelişmek.

Hammadde arayışı.

Açıklama:

Sanayileşen merkez ülkelerin kendi iç kaynakları kısa sürede yetersiz kalıyor, bu ülkeler, ekonomilerinin hem üretim hem de tüketim dişlilerini daha hızlı döndürmek için sürekli yeni hammadde ve pazar kaynaklarına ihtiyaç duyuyordu. Zamanla siyasi strateji ve askerî güç kul- lanımının da eşlik ettiği bu ekonomik yayılmacılık, dünyanın daha az gelişmiş ama ekonomik potansi- yeli yüksek bölgeleri üzerinde hâkimiyet kurma ya- rışını ortaya çıkardı. 19. yüzyılın son çeyreği tam bir “emperyalizm çağı” oldu (Hobsbawm, 2017).

Doğru Cevap: E

Soru 35

Osmanlı Genç Dernekleri oluşumunun hedefi neydi?

Ailesini savaşta kaybeden gençlere aile bulmak.

Ailesini savaşta kaybeden gençlere eğitim imkanı sağlamak.

Köylü gençliği eğitmek.

Askerlik çağı öncesi genç erkekleri askerliğe hazırlamak.

Düşük okuma oranını yükseltmek.

Açıklama:

Avrupa’da okullarda gençlere, orduya asker ihtiyacını karşılamak amaçlı, askeri eğitim veriliyordu. Osmanlı’da zaten çok az okul olduğu için, köylerdeki potansiyel çocuk saptamak ve askere hazırlamak için Osmanlı Genç Dernekleri kurulmuştu.

Doğru Cevap: D

Soru 36

I. Dünya Savaşı’nı Osmanlı Devleti için bitiren anlaşmanın adı nedir?

Brest-Litovsk

Mondros Mütarekesi

Lozan Mütarekesi

Sevr Antlaşması

Batı Cephesi Tren Yolu Antlaşması

Açıklama:

I.Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti yenilgiyi 30 Ekim 1918’de kabul etmek zorunda kalmış ve Mondros Mütarekesi’niimzalamıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Dünya Savaşı’nın nihai barış görüşmelerinin genel ismi hangi seçenekte verilmiştir?

Versailles

Sevres

Saint-Germain

Wilson İlkeleri

Paris Konferansı

Açıklama:

Savaşın galipleriyle mağlupları arasındaki nihai barış müzakereleri ise bir yıl sonra Paris’in banliyölerinde başladı ve genel olarak “Paris Barış Konferan-sı” (1919-20) olarak aadlandırıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 38

“Yenilgi almış olsa da savaştan sonra bir coğrafi bölgede çoğunluğu oluşturan uluslar “kendi kaderlerini tayin etme” hakkına sahip olmalı.”
İfadesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Versailles

Sevres

Saint-Germain

Wilson İlkeleri

Paris Konferansı

Açıklama:

“Wilson İlkeleri” bu ifadeleri içerir. Ancak antlaşmalar sırasında bu ilkelere uyulmamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

İtilaf Devletri safında yer alan hangi devlet, çıkarlarına aykırı gördüğü gerekçesiyle savaş sona ermeden savaştan çekilmiştir?

Rusya

İtalya

Avusturya

Almanya

Osmanlı İmparatorluğu

Açıklama:

Bolşevikler 7 Kasım 1917’de, sosyalist bir devrimle (Ekim Devrimi) yönetimi ele geçirir. Yeni rejim savaşa devam etmeyi Rus halkının çıkarına aykırı görerek savaştan çekilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Başarısızlığa uğramış görünse de, Osmanlı sonrası Orta Doğu’yu büyük ölçüde şekillendirmiş olan proje aşağıdakilerden hangisidir?

Milletler Cemiyeti

Haşimi Arap Krallığı

İstiklal Harbi

Filistin’in Britanya mandasına sokulması.

Sevres Projesi

Açıklama:

Sykes-Picot ve Sèvres projeleri belki Anadolu’da başarısızlığa uğradı, ama Osmanlı sonrası Orta Doğu’yu büyük ölçüde bu projeler şekillendirdi (Findley, 2019; Fromkin, 2016).

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşlar aşağıdakilerden hangisidir?

Kafkas Cephesi

Suriye-Filistin Cephesi

Irak Cephesi

Çanakkale Cephesi

Hicaz-Yemen Cephesi

Açıklama:

Giriş
Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Orduların askerî hedeflerine ulaşabilmek için öncelikli olarak yapmak durumunda oldukları iş aşağıdakilerden hangisidir?

Cephedeki askerlerin yiyecek iaşelerini tam ve zamanında temin etmek

Cephe gerisi için taşınabilir sahra hastanesi kurmak ve işlerlik kazandırmak

Askerlerin kılık kıyafetlerini eksiksiz temin etmek ve temizliğini yapmak

Cepheye önemli ulaşım yollarını ele geçirmek ve ikmal kaynaklarını kesmek

Askerin moralini yüksek tutmak üzere çeşitli çalışmalar planlamak ve yapmak

Açıklama:

Harekât Alanının Coğrafi, Jeopolitik ve Askerî Durumu
Ordular askerî hedeflerine ulaşabilmek için öncelikle cephenin önemli ulaşım yollarını ele geçirmek zorundadırlar. Düşman ordularının kontrolündeki yollarının ele geçirilmesi ve ikmal kaynaklarını kesilmesi önemli avantajlar sağlar. Buna bağlı olarak harp tarihi çalışmalarında orduların ana yürüyüş istikametleri ile savaş coğrafyasının sınırlarının çizilmesi büyük önem arz eder.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında bulunan doğal yollar nasıl isimlendirilir?

Kuşak yolları

Harekât yolları

Top yolları

Güzergâh yolları

Jeopolitik yollar

Açıklama:

Harekât Alanının Coğrafi, Jeopolitik ve Askerî Durumu
Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktaydı. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktaydı. Bu yollar avantajlı yerleşimleri sayesinde yağmurlar yağarken kısa zamanda bozulmuyorlar ve iyi havada çabuk kuruyabiliyorlardı. Ayrıca bu tarz yollarda dik iniş çıkışlar yoktu. Önemli avantajlarından bir diğeri ise üzerlerine köprü yapılmasına kesinlikle gerek yoktu. Doğu Anadolu dağ silsileleri yanındaki nehirlerin yan taraflarındaki top yolları Erzurum taarruzu boyunca Ruslar tarafından aktif şekilde kullanıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi cephe coğrafyasında savaşlar sırasında oldukça önemli rol oynayan bileşenlerden birisidir?

Doğal nehirler

Dağ silsileleri

Korunaklı limanlar

Müdafaa mevzileri

Dağ geçitleri

Açıklama:

Harekât Alanının Coğrafi, Jeopolitik ve Askerî Durumu
Cephe coğrafyasında dağ geçitleri de savaşlar sırasında oldukça önemli rol oynamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Kafkas Cephesi’nde Doğu Anadolu ile kısmen Güney Azerbaycan’ı içine alan geniş bir coğrafyaya çıkış noktası özelliği gösteren ve bu özelliği itibarıyla cephede tarafların en çok elinde tutmak istedikleri noktalardan birisi olan yer aşağıdakilerden hangisidir?

Zigana geçidi

Trabzon limanı

Erzurum ili

Kop geçidi

Sinop limanı

Açıklama:

Harekât Alanının Coğrafi, Jeopolitik ve Askerî Durumu
Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Karadeniz’in doğusunda yer alan Trabzon coğrafi olarak Van ve Urmiye göllerine kadar uzanan, yani Doğu Anadolu ile kısmen Güney Azerbaycan’ı içine alan geniş bir coğrafyaya çıkış noktası özelliği gösteren bir mevkiidir. Bu özelliği itibarıyla cephede tarafların en çok elinde tutmak istedikleri noktalardan birisi olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Köprüköy ve Azap Muharebelerinin galibi Türk ordusu olmakla birlikte bu muharebelerde Türk tarafında yaşanan en temel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Askerlerin birçoğunun yaralanarak cepheden çekilmesi

Silah ve mühimmatların çağın gerisinde kalması

Yeterli silah ve mühimmat olmaması

Asker sayısının yeterli olmaması

Komuta kademeleri arasındaki fikir ayrılıkları

Açıklama:

Köprüköy ve Azap Muharebelerinin Askerî Sonuçları
Köprüköy ve Azap Muharebelerinin galibi Türk ordusu oldu. Fakat mevcut kazanımdan daha fazlası dikkatli ve özenli bir planla elde edilebilirdi. Birbirinin devamı niteliğindeki bu muharebelerde Türk tarafında yaşanan sorunların başında komuta kademeleri arasındaki fikir ayrılıkları geliyordu. Muharebelerin ilk gününden itibaren 3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa, Erzurum doğusunda bir savunma savaşına göre tertibat alıp, savaş hazırlıklarını ona göre yapmak isterken İstanbul’da bulunan Başkomutan Vekili Enver Paşa gönderdiği emir ve temennilerinde sürekli taarruz yapılmasını istiyordu. Bu durumda tüm hazırlıkların bir savunma savaşı üzerine kuran ordunun 6 Kasım itibarıyla taarruza başlaması, manevra ve çevirme konusunda ciddi sıkıntılar yaşamasına neden oldu. Elde edilen başarıların çoğu sevk ve idare kabiliyetinden ziyade subay ve erlerin gayretleriyle elde edildi. Aşiretlerden kurulan ihtiyat süvari tümenleri eğitimsiz ve itaatsizlikleri yüzünden savaşın başından sonuna kadar muharebelere seyirci kalarak hiçbir varlık gösteremediler. Aynı durum düzenli ordu birlikleri için de kısmen geçerliydi.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Sarıkamış Harekâtı’nın tasarlandığı gibi yürütülememesinin ve çok sayıda şehit verilmesinin nedenleri doğru olarak ifade edilmiştir.
I. Zamanlama hatası
II. Haritaların mesafeleri yanlış göstermesi
III. Vadi tabanları ile dağ geçitleri arasındaki sıcaklık farklılıkları
IV. Donatım eksiklikleri
V. Yürüyüş arazisinin bir metreye yakın karla kaplı olması
VI. Kar fırtınaları

I-III-V-VI

I-II-III-V-VI

I-II-III-IV-V-VI

III-IV-V-VI

III-V-VI

Açıklama:

Sarıkamış Harekâtı tasarlandığı gibi 22 Aralık 1914’te tipi ve kar fırtınasıyla başladı. Gece yürüyüşü daha öncesinde yasaklanmasına rağmen verilen bu emir asıl felaketin yaşanmasına neden oldu. Kıyafetleri kış koşullarına uygun olmayan ve kar fırtınasına yakalanan birliklerin çoğunda donma, dağılma ve yön kaybetme olayları görüldü. Zamanlama hatası, haritaların mesafeleri yanlış göstermesi, vadi tabanları ile dağ geçitleri arasındaki sıcaklık farklılıkları, donatım eksiklikleri, yürüyüş arazisinin bir metreye yakın karla kaplı olması ve kar fırtınaları kolordunun büyük kısmının donarak şehit olmasına neden oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Teşkilat-ı Mahsusa’yı en iyi şekilde tanımlar?

Erken dönem gayrinizami harp birimi

İstihbarat örgütü

Casusluk teşkilatı

Propaganda birimi

Çete

Açıklama:

Teşkilat-ı Mahsusa ve Ardahan Baskını
Teşkilat-ı Mahsusa, bilinenin aksine, bir istihbarat örgütü, bir casusluk teşkilatı veya propaganda birimi değildir. Modern ifadelerle Teşkilat-ı Mahsusa bir erken dönem gayrinizami harp birimidir. 19’uncu yüzyılda form değiştiren savunmacı Osmanlı gayrinizami harp faaliyetlerinin 20’nci yüzyıldaki en önemli uzantısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla vatandaşı oldukları Osmanlı Devleti’ne isyan ederek Çarlık Rusya’nın yanında yer almayı tercih eden millet aşağıdakilerden hangisidir?

Bulgarlar

Gürcüler

Kazaklar

Ermeniler

Azeriler

Açıklama:

1915’teki Diğer Gelişmeler
Geçmişin sadık milleti olarak adlandırılan Ermeniler, Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla vatandaşı oldukları Osmanlı Devleti’ne isyan ederek Çarlık Rusya’nın yanında yer almayı tercih ettiler. Ermeni teşkilatları ve çeteleri Kafkas Cephesi’nde, Rus ordularına casusluk yapmak, yer yer kılavuzluk etmek ve daha önemlisi Türk köylerine saldırmak ve Türk ordusunun ikmal merkezlerini vurmak gibi hiçbir devletin kabul etmeyeceği hareketler içerisinde yer aldılar. Bütün bunlar orduyu zor duruma sokarken devlet otoritesinin de kaybolmasına yol açıyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kafkas Cephesi’ndeki savaşı resmen sona erdiren anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Mondros Mütarekesi

Erzincan Mütarekesi

Lozan Mütarekesi

Karlofça Antlaşması

Sevr Antlaşması

Açıklama:

1917 Kafkas Cephesi’nde Duraklama Devri ve Ateşkes
Tüm siyasî zorluklara rağmen 18 Aralık 1917’de imzalanan Erzincan Mütarekesi ile Kafkas Cephesi’ndeki savaş resmen sona erdi.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdaki hangi yıllar arasında, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır?

1912-1915

1912-1916

1912-1917

1914-1917

1914-1918

Açıklama:

1 Kasım 1914’te Kafkas Cephesi’ndeki muharebeler başlamıştır.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

13 Temmuz 1878’de imzalanan ……………….. ile savaş tazminatının bir miktarına karşılık olarak Kars, Ardahan ve Batum Ruslara bırakıldı.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Kasr-ı Şirin Antlaşması

Edirne Antlaşması

Berlin Antlaşması

Erzincan Mütarekesi

Brest-Litovsk Antlaşması

Açıklama:

Berlin Antlaşması I. Dünya Savaşı öncesi dönemde Türk-Rus sınırını belirleyen antlaşmadır.
13 Temmuz 1878’de imzalanan Berlin Antlaşması ile savaş tazminatının bir miktarına karşılık olarak Kars, Ardahan ve Batum Ruslara bırakıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Türk ordusu ……….. Harekâtı boyunca 41.000 şehit vermiştir.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Sarıkamış

Köprüköy

Azap

Tortum

Oğnut

Açıklama:

Rus ordusunun aynı dönemdeki kayıpları ise 30.000’dir.
Türk ordusu Sarıkamış Harekâtı boyunca 41.000 şehit vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Diyarbakır bölgesine nakledilerek Erzurum ve kuzeyinde bulunan Rus kuvvetlerinin yan ve gerilerine taarruz ederek buradan düşmanın temizlenmesi görevini alan 2’nci Ordunun komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Hasan İzzet Paşa

Enver Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Mahmut Kâmil Paşa

Hafız Hakkı Paşa

Açıklama:

İstanbul civarında bulunan 2’nci Ordu, Aras güney bölgesine nakledildi.
Ahmet İzzet Paşa’nın komutasındaki 2’nci Ordu, Diyarbakır bölgesine nakledilerek Erzurum ve kuzeyinde bulunan Rus kuvvetlerinin yan ve gerilerine taarruz ederek buradan düşmanın temizlenmesi görevini aldı.

Doğru Cevap: C

Soru 15

27 Mart 1916’da ………………………, 16’ncı Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır’a geldiğinde Rus ordusu, Oğnut- Muş-Bitlis hattına ulaşmıştı.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Ahmet İzzet Paşa

Enver Paşa

Hafız Hakkı Paşa

Hasan İzzet Paşa

Mustafa Kemal Paşa

Açıklama:

Çanakkale Kahramanı Mustafa Kemal Paşa’nın cepheye gelişi moralleri yükseltmeye yetmişti.
27 Mart 1916’da Mustafa Kemal Paşa, 16’ncı Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır’a geldiğinde Rus ordusu, Oğnut-Muş-Bitlis hattına ulaşmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 16

25 Nisan 1918 günü Kars, kaç yıllık Rus esaretinden sonra Türk ordusu tarafından yeniden anavatana katıldı?

Açıklama:

Sabah, 27 Nisan 1334
25 Nisan 1918 günü Kars 40 yıllık Rus esaretinden sonra Türk ordusu tarafından yeniden anavatana katıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Ruslar, Trabzonu hangi tarihte işgal etti?

16 Ekim 1915

18 Mayıs 1915

6 Haziran 1916

18 Nisan 1916

16 Şubat 1916

Açıklama:

Trabzon’da yaşayan Rumlar, General Liyakov’a giderek Türklerin bombardımandan ve taarruzlardan korkarak şehri terk ettiklerini bildirdi.
Ruslar, 18 Nisan 1916’da Türkler tarafından terk edilmiş olan Trabzon’a girerek şehri işgal etti.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Türk ordusunda, Mart-Aralık 1915 devresinde büyük çoğunluğu salgın hastalıklardan olmak üzere hayatını kaybeden asker sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

41.667

42.667

45.667

47.667

49.667

Açıklama:

Hastalıktan dolayı verilen kayıplar savaş sebebiyle verilen kayıplardan oldukça fazladır. Aynı dönem içerisinde şehit olan asker sayısı ise 2.360’tır.
Mart-Aralık 1915 devresinde büyük çoğunluğu salgın hastalıklardan olmak üzere 49.667 askerin hayatını kaybetti.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Muş ve Bitlis’in Rus işgalinden kurtarıldığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

5-8 Ekim 1916

7-8 Ağustos 1916

7-8 Nisan 1916

7-8 Ağustos 1915

5-8 Nisan 1915

Açıklama:

5’inci ve 8’inci Tümenlerin gayretleriyle Muş ve Bitlis Rus işgalinden kurtarıldı.
7-8 Ağustos 1916 itibarıyla Muş ve Bitlis Rus işgalinden kurtarıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki hangi tarihte imzalanan Erzincan Mütarekesi ile Kafkas Cephesi’ndeki savaş resmen sona erdi?

16 Ekim 1917

8 Kasım 1917

18 Aralık 1917

3 Nisan 1918

25 Mayıs 1918

Açıklama:

Tüm siyasî zorluklara rağmen 18 Aralık 1917’de Erzincan Mütarekesi imzalandı.
18 Aralık 1917’de imzalanan Erzincan Mütarekesi ile Kafkas Cephesi’ndeki savaş resmen sona erdi.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Birinci Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesi ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Türk-Rus ve Türk-İran sınırlarından başlayarak Erzurum, Van, Trabzon vilayetleri ile Doğu Karadeniz kıyılarını kapsayan bölgelerde cereyan eden savaş bölgesini ifade etmektedir.
II. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır. Türk İstiklal Harbinde aynı bölgede gerçekleşen muharebeler için kullanılan Doğu Cephesi ifadesi ve Avrupa’daki aynı adlı cepheyle karıştırılmaması için bölümün tamamında Kafkas Cephesi ifadesi kullanılmıştır.
III. Türk donanmasının 29 Ekim 1914’te yaptığı Karadeniz Bombardımanı üzerine Rus Kafkas Ordusu 1 Kasım 1914’te sabahının erken saatlerinde Misin, Kötek, Narman ve Kaleboğazı bölgelerinden sınırı geçerek Kafkas Cephesi’ndeki muharebeleri resmen başlattı.

II ve III

I ve III

I, II ve III

I ve II

Yanlız I

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesi; Türk-Rus ve Türk-İran sınırlarından başlayarak Erzurum, Van, Trabzon vilayetleri ile Doğu Karadeniz kıyılarını kapsayan bölgelerde cereyan eden savaş bölgesini ifade etmektedir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır. Türk İstiklal Harbinde aynı bölgede gerçekleşen muharebeler için kullanılan Doğu Cephesi ifadesi ve Avrupa’daki aynı adlı cepheyle karıştırılmaması için bölümün tamamında Kafkas Cephesi ifadesi kullanılmıştır. Türk donanmasının 29 Ekim 1914’te yaptığı Karadeniz Bombardımanı üzerine Rus Kafkas Ordusu 1 Kasım 1914’te sabahının erken saatlerinde Misin, Kötek, Narman ve Kaleboğazı bölgelerinden sınırı geçerek Kafkas Cephesi’ndeki muharebeleri resmen başlattı.
I. Türk-Rus ve Türk-İran sınırlarından başlayarak Erzurum, Van, Trabzon vilayetleri ile Doğu Karadeniz kıyılarını kapsayan bölgelerde cereyan eden savaş bölgesini ifade etmektedir.
II. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında Anadolu topraklarında 1914-1917 yılları arasında yaşanan savaşların tamamı “Kafkas Cephesi” veya “Doğu Cephesi” şeklinde adlandırılmaktadır. Türk İstiklal Harbinde aynı bölgede gerçekleşen muharebeler için kullanılan Doğu Cephesi ifadesi ve Avrupa’daki aynı adlı cepheyle karıştırılmaması için bölümün tamamında Kafkas Cephesi ifadesi kullanılmıştır.
III. Türk donanmasının 29 Ekim 1914’te yaptığı Karadeniz Bombardımanı üzerine Rus Kafkas Ordusu 1 Kasım 1914’te sabahının erken saatlerinde Misin, Kötek, Narman ve Kaleboğazı bölgelerinden sınırı geçerek Kafkas Cephesi’ndeki muharebeleri resmen başlattı.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Birinci Dünya Savaşı öncesinde Rusya ile Kafkasya’daki sınırları hangi anlaşma veya anlaşmalar belirlemekteydi?
I. Ayestafanos 1878
II. Berlin 1878
III. Paris 1856

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Yanlız I

Açıklama:

1877-78 Osmanlı-Rus Harbi neticesinde imzalanan Ayastefanos ve Berlin Antlaşmalarına göre Elviye-i Selase olarak bilinen Kars, Ardahan ve Batum Ruslara bırakılırken bunun yanında yeni bir sınır hattı da belirlenmişti. Paris Antlaşması ise, Rusya ile Kırım Savaşı'nı kazanan Osmanlı İmparatorluğu, Birleşik Krallık ve Fransa arasında 30 Mart 1856 tarihinde imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.
I. Ayestafanos 1878
II. Berlin 1878

Doğru Cevap: B

Soru 23

Kafkas cephesi sınırları, daha önceki antlaşmalarda sınırın doğal yapılar dikkate alınmadan çizilmesi ve yükseltilerin Anadolu ortalamasının üzerinde olması nedeniyle savaşların kaderini doğrudan etkilemiştir. Burada yer alan stratejik yollarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Batum-Hopa-Trabzon sahil yolu: Bu yol deniz ile Rize dağları arasına sıkışmış olduğu için büyük askerî birliklerin hareketine tam manasıyla elverişli değildir.
II. Tiflis-Ahılkelek-Ardahan-Artvin-Çoruh Vadisi-İspir Bayburt yolu: Bu yolun Artvin’den Bayburt’a kadar olan kısmı Çoruh Vadisinden geçmektedir. Yol coğrafyanın zorluğu nedeniyle büyük askerî birliklerden ziyade daha küçük ve hareket kabiliyeti yüksek birlikler için daha uygundur.
III. Tiflis-Ardahan-Göle-Oltu-Tortum-Gürcü Boğazı-Erzurum yolu: Bu yol diğerlerine nazaran büyük birliklerin hareket edebilmesi için oldukça uygundur. Bu yol üzerinde ve etrafında: Kızılbaş, Allahuekber, Dore, Gâvur ve Kargapazarı dağları bulunmaktadır.

II ve III

I ve III

I, II ve III

I ve II

Yanlız I

Açıklama:

Batum-Hopa-Trabzon sahil yolu: Bu yol deniz ile Rize dağları arasına sıkışmış olduğu için büyük askerî birliklerin hareketine tam manasıyla elverişli değildir. Bu hâliyle bölge daha çok çete veya gerilla tarzı, küçük ve hızlı hareket edebilen ağır silahlardan yoksun gayrinizami harp unsurlarının savaşması için daha uygundur.
Tiflis-Ahılkelek-Ardahan-Artvin-Çoruh Vadisi-İspir Bayburt yolu: Bu yolun Artvin’den Bayburt’a kadar olan kısmı Çoruh Vadisinden geçmektedir. Yol ve Çoruh Vadisi, kuzeyde yüksek ve sarp Zigana Sıradağları ile güneyde boydan boya uzanan Kızılbaş, Yalnızçam, Dore ve Gâvur Dağları ile Akbaba ve Kop Dağı arasına sıkışmıştır. Yol coğrafyanın zorluğu nedeniyle büyük askerî birliklerden ziyade daha küçük ve hareket kabiliyeti yüksek birlikler için daha uygundur.
Tiflis-Ardahan-Göle-Oltu-Tortum-Gürcü Boğazı-Erzurum yolu: Bu yol diğerlerine nazaran büyük birliklerin hareket edebilmesi için oldukça uygundur. Çalkavur ve Soğa
I. Batum-Hopa-Trabzon sahil yolu: Bu yol deniz ile Rize dağları arasına sıkışmış olduğu için büyük askerî birliklerin hareketine tam manasıyla elverişli değildir.
II. Tiflis-Ahılkelek-Ardahan-Artvin-Çoruh Vadisi-İspir Bayburt yolu: Bu yolun Artvin’den Bayburt’a kadar olan kısmı Çoruh Vadisinden geçmektedir. Yol coğrafyanın zorluğu nedeniyle büyük askerî birliklerden ziyade daha küçük ve hareket kabiliyeti yüksek birlikler için daha uygundur.
III. Tiflis-Ardahan-Göle-Oltu-Tortum-Gürcü Boğazı-Erzurum yolu: Bu yol diğerlerine nazaran büyük birliklerin hareket edebilmesi için oldukça uygundur. Bu yol üzerinde ve etrafında: Kızılbaş, Allahuekber, Dore, Gâvur ve Kargapazarı dağları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Kafkas cephesi sınırları, daha önceki antlaşmalarda sınırın doğal yapılar dikkate alınmadan çizilmesi ve yükseltilerin Anadolu ortalamasının üzerinde olması nedeniyle savaşların kaderini doğrudan etkilemiştir. Burada yer alan stratejik yollarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy- Hasankale-Erzurum yolu: Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir.
II. Tiflis - Deli Jan - Erivan - Kulp-Kağızman -Velibaba Geçidi - Köprüköy - Hasankale -Erzurum yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri vardır ve yol Velibaba’dan geçmektedir.
III. Erivan - Iğdır - Beyazıt - Karaköse - Tahir Geçidi - Köprüköy yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri ve Ağrı, Çengel ve Karaköse Dağları ve geçitleri vardır. Yol üzerindeki en önemli nokta Tahir Geçididir.

II ve III

I ve III

I ve II

I, II ve III

Yanlız I

Açıklama:

Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy- Hasankale-Erzurum yolu: Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir. Ruslar yapılan tüm savaşlarda, birinci öncelik olarak bu yolu kullanarak taarruz etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük savaşlar bu hat üzerinde olmuştur.
Tiflis - Deli Jan - Erivan - Kulp-Kağızman -Velibaba Geçidi - Köprüköy - Hasankale - Erzurum yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri vardır ve yol Velibaba’dan geçmektedir. Velibaba Geçidinin elde tutulması veya ele geçirilmesi Aras kuzeyinden Gümrü-Kars- Sarıkamış yolu üzerindeki mevziilerin ve dağların güney taraflarını elde tutmak açısından son derece önemlidir.
Erivan - Iğdır - Beyazıt - Karaköse - Tahir Geçidi - Köprüköy yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri ve Ağrı, Çengel ve Karaköse Dağları ve geçitleri vardır. Yol üzerindeki en önemli nokta Tahir Geçididir. Bu noktayı elde tutan taraf Köprüköy’e kolaylıkla ulaşabilir. Ruslar 1877-78 Osmanlı-R
I. Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy- Hasankale-Erzurum yolu: Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir.
II. Tiflis - Deli Jan - Erivan - Kulp-Kağızman -Velibaba Geçidi - Köprüköy - Hasankale -Erzurum yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri vardır ve yol Velibaba’dan geçmektedir.
III. Erivan - Iğdır - Beyazıt - Karaköse - Tahir Geçidi - Köprüköy yolu: Bu yol üzerinde Aras Nehri ve Ağrı, Çengel ve Karaköse Dağları ve geçitleri vardır. Yol üzerindeki en önemli nokta Tahir Geçididir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Birinci Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesinde büyük savaşlar Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy- Hasankale-Erzurum yolu üzerinde olmuş ve Ruslar yapılan tüm savaşlarda, birinci öncelik olarak bu yolu kullanarak taarruz etmişlerdir. Yol üzerindeki savunmaya elverişli stratejik noktalar ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Allahuekber Dağları - Kars Müstahkem Mevkii - Alacadağ: Bu alan Kars Müstahkem Mevkii’nden Allahuekber Dağları ve Alacadağ’dan Sarıkamış’a giden geniş alanı kapsamaktadır.
II. Allahuekber Dağları ile Aladağ (Ziyaret Dağı ve Ziyaret Tepeleri) ve bunların batısında Soğanlı Dağları (Çamdar Dağı) ile Süphan Dağları, Kars Ovası’ndan Pasinler Ovası’na giden ve Sarıkamış’tan geçen ana yolu kapatmaktadır.
III. Erzurum Müstahkem Mevkii: Erzurum güneyde Palandöken Dağlarına, kuzeyde Kargapazarı Dağlarına dayalıdır. Doğuda Deveboynu Sırtları üzerindedir. Fakat Kargapazarı ile Gâvur Dağları arasından geçen Gürcü Boğazı müstahkem mevkiinin kuzey yanını ve gerisini ele geçirmek için son derece elverişlidir.
IV. Erzurum’dan sonra Kop Dağı ile Tercan’ın doğusundaki dağlar ve Erzincan doğusunda sıralanmış Mürit, Kesiş, Sipikör ve Çimen Dağları vardır. Doğudan ilerleyecek düşman kuvvetlerine karşı müdafaaya oldukça elverişlidir.

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy- Hasankale-Erzurum yolu üzerinde savunmaya elverişli bazı noktaları şu şekilde sıralamak mümkündür:
a) Arpaçay.
b) Allahuekber Dağları - Kars Müstahkem Mevkii - Alacadağ: Bu alan Kars Müstahkem Mevkii’nden Allahuekber Dağları ve Alacadağ’dan Sarıkamış’a giden geniş alanı kapsamaktadır.
c) Allahuekber Dağları ile Aladağ (Ziyaret Dağı ve Ziyaret Tepeleri) ve bunların batısında Soğanlı Dağları (Çamdar Dağı) ile Süphan Dağları, Kars Ovası’ndan Pasinler Ovası’na giden ve Sarıkamış’tan geçen ana yolu kapatmaktadır.
d) Palandöken Dağları, Erzurum Müstahkem Mevkii’nin doğusunda Deveboynu Sırtları, Kargapazarı Dağı, Gürcü Boğazı ve Gâvur Dağı.
e) Erzurum Müstahkem Mevkii: Erzurum güneyde Palandöken Dağlarına, kuzeyde Kargapazarı Dağlarına dayalıdır. Doğuda Deveboynu Sırtları üzerindedir. Fakat Kargapazarı ile Gâvur Dağları arasından geçen Gürcü Boğazı müstahkem mevkiinin kuzey yanını ve gerisini ele geçirmek
I. Allahuekber Dağları - Kars Müstahkem Mevkii - Alacadağ: Bu alan Kars Müstahkem Mevkii’nden Allahuekber Dağları ve Alacadağ’dan Sarıkamış’a giden geniş alanı kapsamaktadır.
II. Allahuekber Dağları ile Aladağ (Ziyaret Dağı ve Ziyaret Tepeleri) ve bunların batısında Soğanlı Dağları (Çamdar Dağı) ile Süphan Dağları, Kars Ovası’ndan Pasinler Ovası’na giden ve Sarıkamış’tan geçen ana yolu kapatmaktadır.
III. Erzurum Müstahkem Mevkii: Erzurum güneyde Palandöken Dağlarına, kuzeyde Kargapazarı Dağlarına dayalıdır. Doğuda Deveboynu Sırtları üzerindedir. Fakat Kargapazarı ile Gâvur Dağları arasından geçen Gürcü Boğazı müstahkem mevkiinin kuzey yanını ve gerisini ele geçirmek için son derece elverişlidir.
IV. Erzurum’dan sonra Kop Dağı ile Tercan’ın doğusundaki dağlar ve Erzincan doğusunda sıralanmış Mürit, Kesiş, Sipikör ve Çimen Dağları vardır. Doğudan ilerleyecek düşman kuvvetlerine karşı müdafaaya oldukça elverişlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Kafkas cephesi sınırları, daha önceki antlaşmalarda sınırın doğal yapılar dikkate alınmadan çizilmesi ve yükseltilerin Anadolu ortalamasının üzerinde olması nedeniyle savaşların kaderini doğrudan etkilemiştir. Burada yer alan stratejik yollarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Kılıçgediği yolu oldukça önemlidir. Bu yol Eleşkirt düzünden Kılıçgediği’ne oradan Tutak-Patnos- Gamışvan-Ekin Gediği-İrşatgöl ve Erciş’e ve daha sonra Van Gölü sahilini takiben Vergeri üzerinden Erzurum’a bağlanır. Van üzerinden Erzurum Müstahkem Mevkii’ne ulaşmak için aynı yol kullanılmalıdır.
II. Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktaydı. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktaydı. Doğu Anadolu dağ silsileleri yanındaki nehirlerin yan taraflarındaki top yolları Erzurum taarruzu boyunca Ruslar tarafından aktif şekilde kullanıldı.
III. Yukarıda açıklanan yolların en önemli özellikleri hepsinin Erzurum’a bağlanmasıdır. Erzurum’da kurulacak güçlü bir müstahkem mevkii ve buna ek yapılacak müdafaa mevzileri ile doğudan gelecek düşman saldırıları bertaraf edilebilirdi.

II ve III

I ve III

I, II ve III

I ve II

Yanlız I

Açıklama:

Yukarıda sayılan yolların dışında stratejik açıdan Kılıçgediği yolu oldukça önemlidir. Bu yol Eleşkirt düzünden Kılıçgediği’ne oradan Tutak-Patnos- Gamışvan-Ekin Gediği-İrşatgöl ve Erciş’e ve daha sonra Van Gölü sahilini takiben Vergeri üzerinden Erzurum’a bağlanır. Kılıçgediği kısmı dışında yol ulaşım için oldukça elverişlidir. Van üzerinden Erzurum Müstahkem Mevkii’ne ulaşmak için aynı yol kullanılmalıdır.
Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktaydı. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktaydı. Bu yollar avantajlı yerleşimleri sayesinde yağmurlar yağarken kısa zamanda bozulmuyorlar ve iyi havada çabuk kuruyabiliyorlardı. Ayrıca bu tarz yollarda dik iniş çıkışlar yoktu. Önemli avantajlarından bir diğeri ise üzerlerine köprü yapılmasına kesinlikle gerek yoktu. Doğu Anadolu dağ silsileleri yanındaki nehirlerin yan taraflarındaki top yolları Erzurum taarruzu boyunca Ruslar tarafından aktif şekilde kullanıldı.
Yukarıda
I. Kılıçgediği yolu oldukça önemlidir. Bu yol Eleşkirt düzünden Kılıçgediği’ne oradan Tutak-Patnos- Gamışvan-Ekin Gediği-İrşatgöl ve Erciş’e ve daha sonra Van Gölü sahilini takiben Vergeri üzerinden Erzurum’a bağlanır. Van üzerinden Erzurum Müstahkem Mevkii’ne ulaşmak için aynı yol kullanılmalıdır.
II. Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktaydı. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktaydı. Doğu Anadolu dağ silsileleri yanındaki nehirlerin yan taraflarındaki top yolları Erzurum taarruzu boyunca Ruslar tarafından aktif şekilde kullanıldı.
III. Yukarıda açıklanan yolların en önemli özellikleri hepsinin Erzurum’a bağlanmasıdır. Erzurum’da kurulacak güçlü bir müstahkem mevkii ve buna ek yapılacak müdafaa mevzileri ile doğudan gelecek düşman saldırıları bertaraf edilebilirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Kafkas cephesi sınırları, daha önceki antlaşmalarda sınırın doğal yapılar dikkate alınmadan çizilmesi ve yükseltilerin Anadolu ortalamasının üzerinde olması nedeniyle savaşların kaderini doğrudan etkilemiştir. Burada yer alan stratejik yollarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Karadeniz sahilinden cephe bölgesine ulaşan, Trabzon - Zigana - Gümüşhane - Bayburt - Kop Dağı - Erzurum ve Gümüşhane üzerinden Kelkit- Erzincan’a ulaşan iki yol bulunmaktadır. Her iki yolda yüksek dağların üzerinden veya arasından geçtikleri için askerî harekât için elverişli değildir.
II. Karadeniz kıyıları ise savaş ve taşıt gemilerinin barınması için pek uygun değildir. Ayrıca Karadeniz’de karaya asker çıkarmak için deniz üssü olarak kullanılabilecek bir ada (kara parçası) da bulunmamaktadır. Yollar vasıtasıyla da Anadolu içlerine ilerlemek çok zor olduğu için tarihi süreçte Ruslar tarafından Anadolu’ya yapılan seferlerde Karadeniz hattı pek kullanılmamıştır.
III. Yolların sayısı ve kalitesine göre Erzurum-Kars- Tiflis yolu yapısı itibariyle en önemli yol olarak ön plana çıkmaktadır. Çünkü bu yol büyük askerî grupların hareketleri için oldukça uygundu.

II ve III

I ve III

I, II ve III

I ve II

Yanlız I

Açıklama:

Karadeniz sahilinden cephe bölgesine ulaşan, Trabzon - Zigana - Gümüşhane - Bayburt - Kop Dağı - Erzurum ve Gümüşhane üzerinden Kelkit- Erzincan’a ulaşan iki yol bulunmaktadır. Her iki yolda yüksek dağların üzerinden veya arasından geçtikleri için askerî harekât için elverişli değildir. Fakat bu iki yolda Türk ordusunun Karadeniz üzerinden ikmal faaliyetleri için son derece önemlidir. Karadeniz kıyıları ise savaş ve taşıt gemilerinin barınması için pek uygun değildir. Ayrıca Karadeniz’de karaya asker çıkarmak için deniz üssü olarak kullanılabilecek bir ada (kara parçası) da bulunmamaktadır. Yollar vasıtasıyla da Anadolu içlerine ilerlemek çok zor olduğu için tarihi süreçte Ruslar tarafından Anadolu’ya yapılan seferlerde Karadeniz hattı pek kullanılmamıştır. Harekât bölgesinin büyük bir kısmının dağlık olması yolları arazi üzerinde izole etmekteydi. Bu yüzden dağ geçitleri büyük önem arz ediyordu. Yolların sayısı ve kalitesine göre Erzurum-Kars- Tiflis yolu yapısı itibariyle en önemli yol olarak ön pl
I. Karadeniz sahilinden cephe bölgesine ulaşan, Trabzon - Zigana - Gümüşhane - Bayburt - Kop Dağı - Erzurum ve Gümüşhane üzerinden Kelkit- Erzincan’a ulaşan iki yol bulunmaktadır. Her iki yolda yüksek dağların üzerinden veya arasından geçtikleri için askerî harekât için elverişli değildir.
II. Karadeniz kıyıları ise savaş ve taşıt gemilerinin barınması için pek uygun değildir. Ayrıca Karadeniz’de karaya asker çıkarmak için deniz üssü olarak kullanılabilecek bir ada (kara parçası) da bulunmamaktadır. Yollar vasıtasıyla da Anadolu içlerine ilerlemek çok zor olduğu için tarihi süreçte Ruslar tarafından Anadolu’ya yapılan seferlerde Karadeniz hattı pek kullanılmamıştır.
III. Yolların sayısı ve kalitesine göre Erzurum-Kars- Tiflis yolu yapısı itibariyle en önemli yol olarak ön plana çıkmaktadır. Çünkü bu yol büyük askerî grupların hareketleri için oldukça uygundu.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Kafkas cephesi harekât alanının coğrafi durumu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Cephe coğrafyasında dağ geçitleri de savaşlar sırasında oldukça önemli rol oynamıştır.
II. Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Bu özelliği itibarıyla cephede tarafların en çok elinde tutmak istedikleri noktalardan birisi olmuştur.
III. Türk ve Rus orduları arasında bölgede yaşanan büyük savaşların çoğu denizden 1.800-2.000 metre yükseklikte yaşanmıştır. Kars ve Erzurum bölgeleri arasına sıkışan yüksek dağlar ve engebeli dağ yolları orduların hareket kabiliyetlerini kısıtlayan en önemli unsurlardır.
IV. Erzurum, bölgeyi koruyan doğal bir köprübaşı niteliğindedir. Bu doğal köprübaşı Doğu Anadolu’yu Transkafkasya’ya karşı güvenli bir şekilde koruduğu gibi dağların kuzey tarafındaki daha kolay ulaşılabilen Transkafkasya’dan gelen tüm yolları kapatmaktadır.

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Harekât bölgesinin büyük bir kısmının dağlık olması yolları arazi üzerinde izole etmekteydi. Bu yüzden dağ geçitleri büyük önem arz ediyordu. Cephe coğrafyasında dağ geçitleri de savaşlar sırasında oldukça önemli rol oynamıştır.
Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Karadeniz’in doğusunda yer alan Trabzon coğrafi olarak Van ve Urmiye göllerine kadar uzanan, yani Doğu Anadolu ile kısmen Güney Azerbaycan’ı içine alan geniş bir coğrafyaya çıkış noktası özelliği gösteren bir mevkiidir. Bu özelliği itibarıyla cephede tarafların en çok elinde tutmak istedikleri noktalardan birisi olmuştur.
Türk ve Rus orduları arasında bölgede yaşanan büyük savaşların çoğu denizden 1.800-2.000 metre yükseklikte yaşanmıştır. Kars ve Erzurum bölgeleri arasına sıkışan yüksek dağlar ve engebeli dağ yolları orduların hareket kabiliyetlerini kısıtlayan en önemli unsurlardır. Bu durumun doğudan batıya yapılacak saldırıları engelleyen, doğal savunma hatla
I. Cephe coğrafyasında dağ geçitleri de savaşlar sırasında oldukça önemli rol oynamıştır.
II. Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Bu özelliği itibarıyla cephede tarafların en çok elinde tutmak istedikleri noktalardan birisi olmuştur.
III. Türk ve Rus orduları arasında bölgede yaşanan büyük savaşların çoğu denizden 1.800-2.000 metre yükseklikte yaşanmıştır. Kars ve Erzurum bölgeleri arasına sıkışan yüksek dağlar ve engebeli dağ yolları orduların hareket kabiliyetlerini kısıtlayan en önemli unsurlardır.
IV. Erzurum, bölgeyi koruyan doğal bir köprübaşı niteliğindedir. Bu doğal köprübaşı Doğu Anadolu’yu Transkafkasya’ya karşı güvenli bir şekilde koruduğu gibi dağların kuzey tarafındaki daha kolay ulaşılabilen Transkafkasya’dan gelen tüm yolları kapatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

22 Aralık 1914’te başlayan Sarıkamış harekâtında 3’üncü Ordu Komutanı kimdi?

Enver Paşa

Hafız Hakkı Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Hasan İzzet Paşa

Liman von Sanders

Açıklama:

3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa 18 Aralık 1914’te görevinden alındı. 3’üncü Ordu Komutanlığı görevini Başkomutan Vekili Enver Paşa uhdesine aldı. Ali İhsan Sabis hatıralarında 3’üncü Ordu Komutanlığı görevinin ilk önce Liman von Sanders’e teklif edildiğini lakin böyle bir görev altına girmek istemeyen Liman Paşa’nın çeşitli bahaneler ileri sürerek bu teklifi kabul etmediğini nakletmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Trabzon hangi tarihte Rus kuvvetlerince işgal edilmiştir?

7 Mart 1916

18 Nisan 1916

16 Şubat 1916

16 Nisan 1916

26 Temmuz 1916

Açıklama:

Ruslar, 18 Nisan 1916’da Türkler tarafından terk edilmiş olan Trabzon’a girerek şehri işgal etti.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Ayastefanos antlaşması hangi yılda yapılmış olan Osmanlı -Rus Harbinin sonucunda imzalanmıştır.

1875-1876

1877-1878

1891-1892

1895-1896

1911-1912

Açıklama:

Ayastefanos antlaşması 1877-1878 yılında yapılmış olan Osmanlı -Rus Harbinin sonucunda imzalanmıştır, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Türk donanmasının 29 Ekim 1914 de yaptığı Karadeniz bombardımanında rol oynayan önemli iki gemi seçeneklerden hangisidir.

Yavuz-Breslav

Yavuz-Akdeniz

Nusrat-Midilli

Yavuz-Midilli

Nusrat-Yavuz

Açıklama:

Türk donanmasının 29 Ekim 1914 de yaptığı Karadeniz bombardımanında rol oynayan önemli iki gemi Yavuz-Midilli'dir, sorunun yanıtı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Kafkas cephesinde kara ile denizi bağlayan en stratejik liman hangisidir.

Sinop

Batum

Trabzon

Rize

Odesa

Açıklama:

Kafkas cephesinde kara ile denizi bağlayan en stratejik liman Trabzon'dur, sorunun yanıtı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

1914 yılında Doğu Anadolu bölgesinde azınlık ve Müslüman olmak üzere toplam nüfus ne kadardı.

2 milyon

4 milyon

5 milyon

21 milyon

85 milyon

Açıklama:

1914 yılında Doğu Anadolu bölgesinde azınlık ve Müslüman olmak üzere toplam nüfus 5 milyondu, sorunun yanıtı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

1914 yılında Kafkas cephesi komutanı kimdi.

2. Mahmut

Ziya Paşa

Namık Kemal

Hasan İzzet Paşa

Enver Paşa

Açıklama:

1914 yılında Kafkas cephesi komutanı Enver Paşa idi, sorunu yanıtı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Enver Paşa komutasında gerçekleştirilen askerlerin iklim koşullarının olumsuz olmasından etkilenerek kaybedilen harekatın adı nedir?

Köprüköy

Oltu

Azap

Sivastopol

Sarıkamış

Açıklama:

Enver Paşa komutasında gerçekleştirilerek askerlerin donmasıyla felaketle sonuçlanan harekatın adı Sarıkamış'dır, sorunun yanıtı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Döneminde Teşkilat-ı Mahsusa denilen askeri birimin görevi neydi.

Casusluk

Propaganda

İlk Yardım

Gayrinizami Harp

Lojistik

Açıklama:

Döneminde Teşkilat-ı Mahsusa denilen askeri birimin görevi Gayrinizami-Harp'dir, sorunun yanıtı D şıkkıdır.
Gayrinizami Harp

Doğru Cevap: D

Soru 38

27 Mayıs 1915 tarihinde "Geçici Zorunlu İskan Kanunu" kimlere yönelik olarak çıkarılmıştır.

Rumlar

Ermeniler

Yahudiler

Lazlar

Ruslar

Açıklama:

27 Mayıs 1915 tarihinde "Geçici Zorunlu İskan Kanunu" Ermenilere yönelik olarak çıkarılmıştır, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Osmanlı'nın sıhhi teşkilatı olan sağlık, tedavi biriminin adı hangisidir.

Yeşilay

Hilal-i Ahmer

Hilal-i Katmer

Sıhhıye-i Hümayun

Bostancılar

Açıklama:

Osmanlı'nın sıhhi teşkilatı olan sağlık, tedavi biriminin adı Hilal-i Ahmer'dir, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Türk ordusunun Birinci Dünya savaşı döneminde kullanılan silahlarının çok büyük bir bölümü hangi ülkenin üretimiydi.

İngiltere

Macaristan

Belçika

Almanya

Polonya

Açıklama:

Türk ordusunun Birinci Dünya savaşı döneminde kullanılan silahlarının çok büyük bir bölümü Alman üretimiydi, sorunun yanıtı D şıkkıdır.
Almanya

Doğru Cevap: D

Soru 41

Elviye-i Selase olarak bilinen Kars, Ardahan ve Batum'un Ruslara bırakılmasına ve yeni bir sınır hattı belirlenmesine sebep olan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Paris Antlaşması

Gent Antlaşması

Ayastefanos Antlaşması

Nanking Antlaşması

Uşi Antlaşması

Açıklama:

1877-78 Osmanlı-Rus Harbi neticesinde imzalanan Ayastefanos ve Berlin Antlaşmalarına göre Elviye-i Selase olarak bilinen Kars, Ardahan ve Batum Ruslara bırakılırken bunun yanında yeni bir sınır hattı da belirlenmişti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Askerî harekât bölgelerinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktadır. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi top yollarının avantajları arasında değildir?

Yağmur yağarken kısa zamanda bozulmazlar

Üslere yakın yerlere kurulurlar

İyi havada çabuk kuruyabilirler

Dik iniş çıkışlar yoktur

Üzerlerine köprü yapılmasına gerek yoktur

Açıklama:

Askerî harekât bölgesinde nehirlerin çoğunun kenarlarında doğal yollar bulunmaktaydı. Bu tarz yollar Türkiye’de “top yolları” olarak adlandırılmaktaydı. Bu yollar avantajlı yerleşimleri sayesinde yağmurlar yağarken kısa zamanda bozulmuyorlar ve iyi havada çabuk kuruyabiliyorlardı. Ayrıca bu tarz yollarda dik iniş çıkışlar yoktu. Önemli avantajlarından bir diğeri ise üzerlerine köprü yapılmasına kesinlikle gerek yoktu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Karadeniz kıyıları ile Erzurum bölgesinin bağlantısını sağlayan Kop Dağı üzerindeki geçitlerin en işlek olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kop Geçidi

Kazıklı-Kulat Geçidi

Zigana Geçidi

Vauk Dağı Geçidi

Narman Geçidi

Açıklama:

Karadeniz kıyıları ile Erzurum bölgesinin bağlantısını sağlayan Kop Dağı üzerindeki geçitlerin en işleği ve en meşhuru Kop Geçidi’dir. İran-Erzurum-Trabzon transit yolu Aşkale’ye geldikten sonra yükselmeye başlar ve 2.980 metre rakımlı Bahıtlı Dağı’nın hemen güneyinde bulunan Kop Geçidi’ne ulaşır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli limandır?

Urmiye

Van

Samsun

Trabzon

İspir

Açıklama:

Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Kafkas cephesindeki Rus-Türk sınır coğrafi bölgeler önemsemeden yapıldığı için yol hatları savaşta önem taşımaktadır. "Batum-Hopa-Trabzon sahil hattının savaş özelliği nedir?

Çete ve gerilla tarzı savaşa uygundur.

Denizden savunulacak savaşlara uygundur.

Rus ordusunun konuşlandığı alandır.

Rum gerillarının koruma alanıdır.

Türk ordusunun savunma hattıdır.

Açıklama:

1. Batum-Hopa-Trabzon sahil yolu: Bu yol deniz ile Rize dağları arasına sıkışmış olduğu için büyük askerî birliklerin hareketine tam manasıyla elverişli değildir. Bu hâliyle bölge daha çok çete veya gerilla tarzı, küçük ve hızlı hareket edebilen ağır silahlardan yoksun gayrinizami harp unsurlarının savaşması için daha uygundur.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Kafkas Savaşları zamanında merkez konunda olan yerleşim yeri aşağıdaki kentlerden hangisidir?

Ardahan

Kars

Erzurum

Iğdır

Ağrı

Açıklama:

Yukarıda açıklanan yolların en önemli özellikleri hepsinin Erzurum’a bağlanmasıdır. Erzurum’da kurulacak güçlü bir müstahkem mevkii ve buna ek yapılacak müdafaa mevzileri ile doğudan gelecek düşman saldırıları bertaraf edilebilirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Rus Birlikleri 1 Kasım 1914 günü Türk Sınırına doğru ilerlemeye başlamıştır. Türk birlikleri bu durum karşısında nasıl bir taktik uygulamıştır?

Öncelikle ani taarruza geçmişlerdir. Böylece düşmanın hazırlıksız yakalanması sağlanmıştır.

Öncelikle Rus Ordusu gözlemlenmiş ve vur-kaç tekniği ile gerilla savaşı yapılmıştır.

Rusların ilerlemesine karşı herhangi bir direniş gösterilmemiş, hemen geri çekilmilerdir.

Rus ordusunun hareketi izlenmiş ama herhangi bir emir almadıkları için beklemede kalmışlardır.

Öncelikle düşmana ağır darbeler vurarak ağır ağır geri çekilme taktiğini uyguladılar.

Açıklama:

Türk hudut birlikleri Rusların bu hazırlıklarına rağmen kendilerine verilen emirler ve talimatlar doğrultusunda hareket ettiler. Öncelikle düşmana ağır darbeler vurarak ağır ağır geri çekilme taktiğini uyguladılar. Bu taktik Ruslara ağır zayiat verdirdi ve gerideki birliklerin gerekli tertibatı almaları için zaman kazanıldı. İleri kıtaatın ara vermeden karşı koyması karşısında Ruslar sınırı geçmelerinin ancak dördüncü gününde kolbaşı ile Köprüköy civarına ulaşabildi. Bu sırada Köprüköy civarındaki birliklere Kazak süvarileri tarafından yapılan taarruz, süvari tümenleri tarafından geri püskürtüldü.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Azapköy Muharebelerinde Başkomutanlık niçin ordu hakkıda gerçek bilgilere sahip olamamıştır?

Türk ordusunda haberleşmenin çok sağlıklı bağlantıya sahip değildir.

Ordunun büyük bir kısmının güney cepheye yönlendirilmiş olması nedeniyledir.

Ordu komutanının raporları gerçeği yansıtmamasından nedeniyledir.

Ordunun savaşa hazırlıklı olmasından dolayıdır.

Ordu komutanı intihar etmiş ordu başsız kalmıştır.

Açıklama:

19 Kasım’da Başkomutanlık Vekâletinin ısrarlı istek ve emirlerine rağmen Ruslara karşı taarruz etme gücü kalmayan 3’üncü Ordu, taarruz inisiyatifini Ruslara bırakarak savunmaya çekildi. 3’üncü Ordu komutanı tarafından gönderilen raporda Azap doğusundaki sırtların alındığı muharebenin devam ettiği yönündeydi. Fakat ordu çoktan
savunma pozisyonuna çekilerek Rus saldırılarını beklemeye geçmişti. Yani Başkomutanlık 3’üncü Ordu’nun durumunu net şekilde bilmiyordu. Ordu komutanının kaçamak raporları ordunun durumunu daha iyimser göstermekteydi.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Sarıkamış Harekatının kayıplarla sonuçlanmasının nedenlerinden biri değildir?

Zamanlama hatası

Haritaların mesafeleri yanlış göstermesi

Vadi tabanları ile dağ geçitleri arasındaki sıcaklık farklılıkları

Yürüyüş arazisinin bir metreye yakın karla kaplı olması

Emir-komuta zincirinin gözetilmemesi

Açıklama:

Gece yürüyüşü daha öncesinde yasaklanmasına rağmen verilen bu emir asıl felaketin yaşanmasına neden oldu. Kıyafetleri kış koşullarına uygun olmayan ve kar fırtınasına yakalanan birliklerin çoğunda donma, dağılma ve yön kaybetme olayları görüldü. 10’uncu Kolordunun 26 Aralık 1914’te yaptığı yürüyüş, harp tarihinde ender rastlanan bir olaydı. Zamanlama hatası, haritaların mesafeleri yanlış göstermesi, vadi tabanları ile dağ geçitleri arasındaki sıcaklık farklılıkları, donatım eksiklikleri, yürüyüş arazisinin bir metreye yakın karla kaplı olması ve kar fırtınaları kolordunun büyük kısmının donarak şehit olmasına neden oldu. (Tekir, 2015) Allahuekber Dağları’nın geçilmesi ile ilgili emir için bir gün beklenilse sonuç daha olumlu olabilirdi. Hava muhalefetine rağmen oldukça muntazaman şekilde yapılan yürüyüş sırasında iyi beslenip dinlendirilmemiş olan askerler yakalandıkları fırtınada adeta her biri başka köşeye dağıldı. Ta ki Enver Paşa’nın 27 Aralık’ta verdiği izin sayesinde askerin bir gün dinlenmesine müsaade edildi. Birbirine karışmış olan birliklerin kendi bulundukları kıtalara gönderilecekti (Varlık, 15 Mayıs 1338).

Doğru Cevap: E

Soru 50

"Geçici Zorunlu İskân Kanunu" hangi tarihte çıkarılmıştır?

12 Haziran 1915

15 Mayıs 1915

27 Mayıs 1915

29 Aralık 1914

12 Şubat 1915

Açıklama:

Geçmişin sadık milleti olarak adlandırılan Ermeniler, Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla vatandaşı oldukları Osmanlı Devleti’ne isyan ederek, Çarlık Rusya’nın yanında yer almayı tercih ettiler. Ermeni teşkilatları ve çeteleri Kafkas Cephesi’nde, Rus ordularına casusluk yapmak, yer yer kılavuzluk etmek ve daha önemlisi Türk köylerine saldırmak ve Türk ordusunun ikmal merkezlerini vurmak gibi hiçbir devletin kabul etmeyeceği hareketler içerisinde yer aldılar. Bütün bunlar orduyu zor duruma sokarken, devlet otoritesinin de kaybolmasına yol açıyordu. Osmanlı Hükûmeti, Ermeni toplumunu devlet karşıtı hareketlerden vazgeçirmek için yaptığı girişimlerden sonuç alamayınca 27 Mayıs 1915’te “Geçici Zorunlu İskân Kanunu”nu çıkardı. Böylelikle doğu vilayetlerinde ve cephe hattında beşinci kol olarak hareket eden Ermenilerin faaliyetlerine son verilmek istendi. Kanun gereğince doğu vilayetlerinde devletin güvenliğini tehlikeye atan kişiler geçici olarak başka yerlere sevk ve iskân edildiler (Bayur, 1983).

Doğru Cevap: C

Soru 51

Kafkas Cephesinde Sarıkamış felaketinin ilk stratejik hatası nedir?

Enver Paşa'nın taarruz yapmaya yönelik planı savunmaya yönünde değiştirmesidir.

Hafız Hakkı Bey'in verilen emre uymayıp Sarıkamış'a doğru ilerlememesidir.

Liman von Sanders'in Ordu komutanlığına getirilmesidir.

Askerin çok donanımlı ve yeterli teçhizata sahip olsa da yanlış yönetilmelridir.

Rus ordularının zamansız saldırı planıdır.

Açıklama:

Sarıkamış Harekâtı tasarlandığı gibi 22 Aralık 1914’te tipi ve kar fırtınasıyla başladı. Olumsuz hava koşullarına rağmen 9’uncu ve 10’uncu Kolordular hızlı bir yürüyüşle hedeflerine doğru ilerleme kaydettiler. 23-24 Aralık’ta 10’uncu Kolordu Oltu’yu ele geçirdi. Enver Paşa ise 9’uncu Kolordu ile Sarıkamış’a doğru ilerledi. Hafız Hakkı Bey ilk verilen emre uymayıp Oltu’yu ele geçirdikten sonra Sarıkamış’a yönelmeyerek Ardahan istikametinde çekilen Rus artçılarına karşı takip hareketine girişmesi ilerleyen günlerde yaşanacak felaketin ilk stratejik hatalarından biri oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Trabzon hangi tarihte Rus işgaline uğramıştır?

18 Nisan 1916

15 Aralık 1915

7 Şubat 1916

23 Şubat 1916

13 Eylül 1915

Açıklama:

Muharebelerin Trabzon şehir merkezine yaklaşmaya başlamasıyla birlikte Türk ahali ve hükûmet merkezi şehri tamamen boşaltmıştı. Bu durum 16-18 Nisan tarihleri arasında iki gün devam etti. Trabzon’da yaşayan Rumlar, General Liyakov’a giderek Türklerin bombardımandan ve taarruzlardan korkarak şehri terk ettiklerini bildirdi. Bunun üzerine Ruslar, 18 Nisan 1916’da Türkler tarafından terk edilmiş olan Trabzon’a girerek şehri işgal etti. (Novikov, 1937)

Doğru Cevap: A

Soru 53

Sarıkamış Saldırılarında Türk ordusunun kaybı toplamda ne kadar olmuştur.

51.000

45.000

39.000

41.000

37.500

Açıklama:

9’uncu ve 10’uncu Kolorduların gerek muharebelerde gerekse hava şartlarından ötürü 30.000 bin kayıp verdiği kabul edilebilir. Bu rakamın üzerine 11’nci Kolordunun 9.000, Stange Bey Müfrezesinin Ardahan’ın ele geçirilmesi ve geri kaybedilmesi sürecinde 2.000 kaybı eklendiğinde Sarıkamış Harekâtı sırasındaki Türk Ordusu’nda şehit olan asker sayısının 41.000 olduğu sonucuna varılır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

13 Nisan 1916’da 3’üncü Ordu Komutanı Vehip Paşa Kafkas Cephesi’nde görev yapan Türk askerî birliklerini üç farklı komutanın emrinde üç mıntıkaya ayırmıştır. Aşağıdaki askeri birliklerin hangisi 3. Mıntıka'ya ait değildir?

30. Tümen

34. Tümen

Lazistan Müfrezesi

Çoruh Müfrezesi

Çapakçur Müfrezesi

Açıklama:

3’üncü Mıntıka: 30’uncu ve 34’üncü Tümenler, Lazistan ve Çoruh Müfrezeleri, sahil birlikleri, 5’inci Kolordunun mıntıka dâhilinde kuvvesinden oluşurken, mıntıka 5’inci Kolordu Komutanı Fevzi Paşa’nın emrinde idare edilecekti. Mıntıka komutanlığı emrinde 29.601 er, 16.119 piyade tüfeği, 25 makineli tüfek, 37 top bulunuyordu (Kafkas Cephesi, 1993).

Doğru Cevap: E

Soru 55

Osmanlı Devleti tarafından 27 Mayıs 1915 yılında çıkarılan "Geçici Zorunlu İskân Kanunu" kimler için çıkarılmıştır.

Rumlar

Çerkezler

Kazaklar

Acaralılar

Ermeniler

Açıklama:

iler, Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla vatandaşı oldukları Osmanlı Devleti’ne isyan ederek, Çarlık Rusya’nın yanında yer almayı tercih ettiler. Ermeni teşkilatları ve çeteleri Kafkas Cephesi’nde, Rus ordularına casusluk yapmak, yer yer kılavuzluk etmek ve daha önemlisi Türk köylerine saldırmak ve Türk ordusunun ikmal merkezlerini vurmak gibi
hiçbir devletin kabul etmeyeceği hareketler içerisinde yer aldılar. Bütün bunlar orduyu zor duruma sokarken, devlet otoritesinin de kaybolmasına yol açıyordu. Osmanlı Hükûmeti, Ermeni toplumunu devlet karşıtı hareketlerden vazgeçirmek için yaptığı girişimlerden sonuç alamayınca 27 Mayıs 1915’te “Geçici Zorunlu İskân Kanunu”nu çıkardı. Böylelikle doğu vilayetlerinde ve cephe hattında beşinci kol olarak hareket eden Ermenilerin faaliyetlerine son verilmek istendi. Kanun gereğince doğu vilayetlerinde devletin güvenliğini tehlikeye atan kişiler geçici olarak başka yerlere sevk ve iskân edildiler.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Muş ve Bitlis hangi tarihlerde Rus işgalinden kurtarılmıştır?

10-11 Haziran 1916

7-8 Mart 1916

14-15 Şubat 1916

7-8 Ağustos 1916

10-11 Ocak 1916

Açıklama:

Çanakkale Kahramanı Mustafa Kemal Paşa’nın cepheye gelişi moralleri yükseltmeye yetmişti. Öncelikli olarak 7-25 Nisan 1916 tarihleri arasındaki Rus taarruzları püskürtüldü. 5’inci Tümenin, Bitlis Bölgesinde inatla savunan düşmana, 6 Ağustos 1916 günü yaptığı taarruz da Bitlis’in 16 km güneybatısındaki Nebat Dağı batı yamaçlarındaki düşman siperleri tamamen ele geçirilmiş ve Kultik istikametindeki taarruz başarıyla ilerlemekteydi. 5’inci ve 8’inci Tümenlerin gayretleriyle 7-8 Ağustos 1916 itibarıyla Muş ve Bitlis Rus işgalinden kurtarıldı. Cephede önemli sorunlardan birisi Dersim asilerinin 2’nci Ordu birliklerinin gerisinde yaptıkları yağma ve çapulculuk faaliyetleriydi. Ordu bütün enerjisini cepheye veremeyip bu tarz olaylarla da uğraşmak zorunda kalmıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Enver Paşa'nın, 10 Mart 1916’da 3. Ordu Sağ Kanat Birliklerinin emir ve komutasını almasını emrettiği 16’ncı Kolordu Komutanı kimdir?

Mustafa Kemal Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Fevzi Paşa

Nuri Paşa

Abdülkerim Paşa

Açıklama:

Enver Paşa, 10 Mart 1916’da Eskişehir’den, İstanbul’da bulunan 16’ncı Kolordu Komutanı Albay Mustafa Kemal (Atatürk)’e, karargâhı ile Resulayn üzerinden hareketle, 3’üncü Ordu Sağ Kanat Birliklerinin emir ve komutasını almasını emretti. 3’üncü Ordu Komutanlığı ise Bitlis Boğazı’nda toplanmakta olan 5’inci Tümen ile Van Gölü güneyindeki birlikleri kolordu emrine verdi. Bu kolordu ile Hasankale istikametine taarruz yapılması planlanmıştı. 2’nci Ordu; bu taarruz hareketleriyle, Rusların esas çekilme istikametleri olan Erzurum- Sarıkamış, yolunu kesmeyi ve bu suretle Rusların büyük kısmını yok edilmesini hedefliyordu. Yalnız bu taarruz harekâtı yığınak bölgesinden itibaren 250 km derinliğinde bir mıntıka ve 100 km genişliğinde bir cephe üzerinde yapılacaktı.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Erzincan Mütarekesi hangi tarihte imzalanmıştır?

18 Aralık 1917

18 Aralık 1918

5 Şubat 1917

5 Şubat 1918

17 Aralık 1917

Açıklama:

Tüm siyasî zorluklara rağmen 18 Aralık 1917’de imzalanan Erzincan Mütarekesi ile Kafkas Cephesi’ndeki savaş resmen sona erdi.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Kafkas Cephesinde yaşanan savaş boyunca gerçekleşen durumlardan biri değildir?

Nizamnamelerde belirtilen üniforma şartlarının sağlanması

Demiryollarının yetersizliği nedeniyle yol sıkıntısı yaşanması

Çok sayıda salgın hastalık görülmesi

Arazi yapısı nedeniyle askere zamanında yiyecek yollanamaması

Askerlerin mahalli kıyafetlerle savaşması

Açıklama:

Kafkas Cephesi’nde ise seferberliğin başlangıcından itibaren nizamnamelerde belirtilen üniforma şartları sağlanamadı. Askerin çoğunluğu üzerindeki mahalli kıyafetlerle cepheye sürüldü.

Doğru Cevap: A

Soru 60

I. Dünya Savaşında Kafkas cephesinde en çok nüfus nereden göç etmiştir?

Erzurum

Trabzon

Van

Bitlis

Batum

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı esnasında Trabzon ve havalisinden 324.826 nüfus, Erzurum ve havalisinden 287.474 nüfus, Van havalisinden 102.808 nüfus, Bitlis havalisinden 128.228 nüfus göç etmiştir. Batum mültecilerinin miktarı 25.650’dir. Muhacirlerin Anadolu’nun her bir köşesine yayılmıştır. Erzurum’dan yaşanan muhaceret Erzincan, Sivas, Kayseri, Adana, Konya, Diyarbakır ve Çatalca’ya kadar ulaşmıştır (İleri/Ati, 10 Nisan 1336).

Doğru Cevap: B

Soru 61

22 Aralık 1914 tarihinde başlayan harekat hangisidir?

Azap

Köprüköy

Erzurum

Sarıkamış

Tortum

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 62

Osmanlı Devletinin Lenin Hükümetini tanımaması ne gibi bir sonuç yaratmıştır.

Osmanlılar Doğu Anadolu'yu kaybetmiştir.

Kafkas Cephesi savaşları şiddetlenmiştir.

Kafkas Cephesinde ateşkesin sağlanmasını engellemiştir.

Kafkas cephesinde isyan baş göstermiştir.

Ermeniler ayaklanmıştır.

Açıklama:

Rusya’nın barış konusunda 21 Kasım 1917’de Almanya’ya yaptığı teklife, 27 Kasım’da Almanya olumlu cevap verdi. 22 Aralık 1917 tarihinde savaşa taraf olan devletler Avusturya-Macaristan, Almanya, Bulgaristan, Osmanlı Devleti ve Bolşevik Rusya arasında müzakereler başladı. BrestLitovsk’ta yapılması planlanan barış görüşmeleri, Rusların savaştığı bütün cepheler için geçerli olacaktı. (Kılıç, 1998) Vehip Paşa tarafından Rus saflarına mütareke isteğiyle gönderilen Teğmen Kahraman, 1’inci Kafkas Kolordu Komutanı General Liyakov tarafından gayet samimi karşılandı. Ancak Ruslar diğer cephelerde mütareke yaparken Kafkas Cephesi’nden bir türlü cevap gelmiyordu. 7 Aralık 1917’de Rus ordusundan ilk cevap geldi. Cevapta sulh yapılıncaya kadar tüm cephe boyunca muharebelerin duracağı bildiriliyordu. Taraflar arasında ilk görüşme 15 Aralık 1917’de Erzincan’da yapıldı. 17 Aralık 1917’de ise Brest-Litovsk’ta taraflar iyi niyet göstergesi olarak bir mütareke imzalamışlardı. Fakat Kafkas Cephesi’nde mütarekenin yapılması hususunda birtakım siyasi zorluklar ortaya çıkmıştı. Osmanlı Devleti Lenin hükûmetini tanımamış, Maverayı Kafkas Komiserliği adında bölgede kurulan ve
kendini Sovyet Rusya’nın bir parçası olarak gören hükûmetle antlaşma yapma yoluna gitmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 63

18 Haziran 1909 tarihli “Elbise-i Askerîye Nizamnâmesi” ile getirilen askeri kıyafetlerde en büyük değişiklik hangisidir?

Osmanlı askerlerinin elbiseleri modern dünya kıyafetlerine benzetildi.

Eski koyu renk elbise yerine haki renk üniforma giyilmesi kabul edildi.

Askerin giymiş olduğu kıyafetler mali sıkıntılardan dolayı kaldırılıp sivil kıyafet giymesi sağlandı.

Orduda paşaların kıyafetlerine madalya takılma şartı getirildi.

Savaşta yüksek rütbeli askerlerin esir düşmelerinde tanınmaması için rütbe işaretleri kaldırıldı.

Açıklama:

1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanının ordu üzerindeki en görünür sonuçlarından birisi, üniformada görüldü. Orduda 19’uncu yüzyılın ortalarından itibaren aba kumaştan dikilen, başa kırmızı fes takılan siyah renkli üniformalar giyilmekteydi. 18 Haziran 1909 tarihli “Elbise-i Askerîye Nizamnâmesi” ile eski koyu renkli üniforma yerine ordunun hâkî renkli üniforma giymesi kabul edildi

Doğru Cevap: B

Soru 64

Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Ordusunda aşılama faaliyetleri başarılı yürütülmüş olsa da Kafkas cephesinde aşı çalışmalarında niçin başarılı olunamamıştır?

Askerlerin büyük bir çoğunluğu aşı olmayı ret etmiştir.

Kafkas cephesine aşı gönderilmemiştir.

Rum ve Ermeni isyancılara aşıları imha etmiştir.

Lojistik destek ve coğrafyanın geniş olmasından dolayı sağlanmamıştır.

Aşılamada yalnızca subaylar ve üst rütbeliler programa dahil edilmişlerdir.

Açıklama:

Seferberliğin ilan edilmesinin ardından gerek ordunun gerekse sıhhiyenin hazırlık yapabilmesi için gerekli zaman bulunuyordu. Bu dönemi iyi değerlendiren ve yığınaklarını hızlı yapabilen birlikler sıhhî teçhizatlarını tamamlamaya vakit bularak gerekli tatbikatları yapabildiler. Çiçek, kolera, tifo ve hatta bazı askerî birliklerde dizanteri aşıları da mükemmel şekilde yapıldı. Ancak 3’üncü Ordu mıntıkasının çok dağınık olması ve birliklerin uzun mesafeler yürüyerek toplanma noktalarına intikal etmeleri sebebiyle gerek aşılar gerekse diğer faaliyetler zamanında yapılamadı.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Birinci Dünya Savaşı sırasında üzerinde büyük savaşların gerçekleştiği, Rusların tüm taarruzlarında birinci öncelik olarak kullandığı, büyük orduların hareketlerine oldukça elverişli olan yol aşağıdakilerden hangisidir?

Batum-Hopa-Trabzon sahil yolu

Erivan - Iğdır - Beyazıt - Karaköse - Tahir Geçidi - Köprüköy yolu

Tiflis - Deli Jan - Erivan - Kulp-Kağızman -Velibaba Geçidi - Köprüköy - Hasankale - Erzurum yolu

Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy Hasankale-Erzurum yolu

Tiflis-Ahılkelek-Ardahan-Artvin-Çoruh Vadisi-İspir Bayburt yolu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 66

Rusya’nın Kafkasya Bölgesi Başkomutanı kimdir?

Kont Vorontsov Daşkov

General Mışlyayevski

General Yudeniç

General Vorobyev

Grandük Nikolay Nikolayeviç

Açıklama:

Rusya’nın Kafkasya Bölgesi Başkomutanı Kont Vorontsov Daşkov’du. Daşkov’un askerî bilgisi az olduğu gibi sağlık durumu da bozuktu. Rus Kafkas Ordusu askerlik konusunda yardımcısı olan General Mışlyayevski tarafından yönetiliyordu. Ordunun Kurmay Başkanı General Yudeniç’ti. Yudeniç Kafkasya bölgesini çok iyi tanıyan askerî meziyetleri yüksek biriydi.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Kafkas Cephesi’nde Rus ordusunun Türk sınırını geçmesinin ardından Ermeni çeteler hangi istikamette ilerlemeye başlamışlardır?

Ahtalar Gediğini geçerek Karaköse doğrultusunda

Karaurgan-Kötek ve Micingirt Horasan istikametinde

Çengel Geçidini aşarak Beyazıt yönünde

Oltu-Kaleboğazı ve Oltu-Narman doğrultusunda

Misin Geçidi ardından Diyadin istikametinde

Açıklama:

Rus ordusu 1 Kasım 1914’te sabahın erken saatlerinde Misin, Kötek, Narman ve Kaleboğazı bölgelerinden sınırı geçerek savaşı başlattı. Rus Oltu Grubu (İstomin Tugayı) Oltu-Kaleboğazı ve Oltu-Narman doğrultusunda iki koldan ilerliyordu. Sarıkamış Grubu, Karaurgan-Kötek ve Micingirt-Horasan istikametinde sınırı geçerek Erzurum’a doğru ilerlemeye başladı. Kağızman Grubu Ahtalar Gediğini geçerek Karaköse doğrultusunda, Erivan Grubu Çengel Geçidini aşarak Beyazıt yönünde ilerlerken, Ermeni çeteleri de Misin Geçidinden sonra Diyadin istikametinde ilerliyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Sarıkamış harekatı konusundaki tutumu nedeniyle görevden alınan ordu komutanı kimdir?

Hafız Hakkı Paşa

Hasan İzzet Paşa

Liman von Sanders

İhsan Paşa

Galip Paşa

Açıklama:

15 Aralık 1914’te Köprüköy’e ulaşan Başkomutan Enver Paşa, Hasan İzzet Paşa ile yaptığı görüşmelerde yapılacak taarruz planı üzerinde mutabık kaldı. Enver Paşa bunun üzerine 17 Aralık’ta Köprüköy’den ayrılarak Erzurum’a hareket etmiş yola çıkmadan da Hasan İzzet Paşa’ya “Ben Erzurum’a gidiyorum, ya oradan İstanbul’a dönerim veya seyirci sıfatıyla hareketlerinize bakarım” demişti. (Sâbis, 1992) Sarıkamış istikametinde yapılacak taarruz harekâtının hazırlıkları tüm hızıyla devam ederken, 3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa konuyla ilgili kesin bir karara varamamıştı. Sürekli bir kararsızlık ve kuşku içerisindeydi. Bu nedenle 18 Aralık 1914’te Enver Paşaya çektiği telgrafta 9’uncu ve 10’uncu Kolorduların Kötek-Kars yoluna ulaşmalarının 8-9 gün süreceği için bu esnada yalnız kalacak olan 11’nci Kolordunun ezilip ezilmeyeceğinin şüpheli olduğunu, dağlık arazide düşmanla karşılaşacak birliklerin zor duruma düşebileceğini bildiriyordu. Ayrıca bir meydan muharebesinin olası bir başarısızlığı sonucunda durumun lehten aleyhe dönebileceğini bu yüzden büyük ölçekli bir taarruzdan ziyade Narman’daki düşman kuvvetlerini geri atmayı öneriyordu. (Altınanıt, 2013) Enver Paşa’nın düşüncelerinden uzak olan bu teklif neticesinde 3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa 18 Aralık 1914’te görevinden alındı. 3’üncü Ordu Komutanlığı görevini Başkomutan Vekili Enver Paşa uhdesine aldı (Kafkas Cephesi, 1993)

Doğru Cevap: B

Soru 69

Yusuf Rıza Bey’in komutasında Karadeniz Cephesinde faaliyet gösteren birlik aşağıdakilerden hangisidir?

İşhan Hudut Taburu

Teşkilat-ı Mahsusa

Stange Bey Müfrezesi

Çapakçur Müfrezesi

Lazistan birlikleri

Açıklama:

Karadeniz sahil kesimi Türk ve Rus orduları tarafından ikinci derecede öneme sahip hat olarak görülüyordu. Her iki ülkenin komuta kademesi de sarp ve ormanlarla kaplı bölgede düzenli birliklerle başarı elde edilemeyeceğini biliyordu. Bu yüzden Türk tarafı Teşkilat-ı Mahsusa birlikleri, çeteler ve birtakım sınır birlikleri ile Rus tarafı ise ağırlıklı olarak Kazaklardan kurulu birliklerle bölgede faaliyet göstermeyi tercih etmişlerdi. Bu bölge aynı zamanda Karadeniz Cephesi olarak da adlandırılabilir.
1 Kasım 1914’te cephenin açılmasını müteakip Teşkilat-ı Mahsusa birlikleri Batum istikametinde yoğun bir faaliyete giriştirler. Rus kuvvetlerine baskın mahiyetinde yaptıkları yıpratıcı faaliyetlerinde oldukça önemli kazanımlar elde etmelerine rağmen askerî düzenden mahrum olmaları başarıların kalıcı olmasını engelledi. Çeteler arasındaki rekabet ve coğrafyanın ikmal faaliyetlerini engellemesi kazanımların sürekli olmasını engelledi. Teşkilat-ı Mahsusa birliklerine komuta eden Yusuf Rıza Bey’in fetih arzuları ile emirlere riayet etmeden yaptığı hareketler başarının kısıtlı kalmasına neden oldu. Karadeniz hattında deniz üstünlüğü sağlanarak Teşkilat-ı Mahsusacılar karadan donanma ise denizden baskın yaparak Kasım 1914’te Batum’un ele geçirilmesi düşünülmesine rağmen deniz desteği sağlanamayınca bu mümkün olmadı.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Mustafa Kemal Paşa’nın 16’ncı Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır’a gelmesinin ardından hangi gelişme yaşandı?

Ruslar Erzurum’u işgal etti

Ardahan baskını yapıldı

Muş ve Bitlis Rus işgalinden kurtuldu

Köprüköy muharebeleri yapıldı

Sarıkamış harekatı yapıldı

Açıklama:

27 Mart 1916’da Mustafa Kemal Paşa, 16’ncı Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır’a geldiğinde Rus ordusu, Oğnut-Muş-Bitlis hattına ulaşmıştı. Bitlis Ruslar tarafından işgal edilmiş ve bu kuvvetler şehrin 10-15 km kadar güneyine kadar ilerlemişlerdi, 16’ncı Kolordunun 5’inci Tümeni bu kuvvetlere karşı savunma hâlindeydi. Çanakkale Kahramanı Mustafa Kemal Paşa’nın cepheye gelişi moralleri yükseltmeye yetmişti. Öncelikli olarak 7-25 Nisan 1916 tarihleri arasındaki Rus taarruzları püskürtüldü. 5’inci Tümenin, Bitlis Bölgesinde inatla savunan düşmana, 6 Ağustos 1916 günü yaptığı taarruz da Bitlis’in 16 km güneybatısındaki Nebat Dağı batı yamaçlarındaki düşman siperleri tamamen ele geçirilmiş ve Kultik istikametindeki taarruz başarıyla ilerlemekteydi. 5’inci ve 8’inci Tümenlerin gayretleriyle 7-8 Ağustos 1916 itibarıyla Muş ve Bitlis Rus işgalinden kurtarıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Kafkas İslam Ordusu’nun 15 Eylül 1918’de işgalden kurtardığı şehir hangisidir?

Ardahan

Batum

Kars

Erzurum

Bakü

Açıklama:

Rus ordusunun bölgeden çekilmesini müteakip Ermeniler tarafından Müslümanlara karşı başlatılan Katliamlara uzun süre seyirci kalamayan Türk ordusunun başlattığı ileri harekât sonucunda; 12 Mart 1918 1’inci Kafkas Kolordusu Erzurum’u işgalden kurtardı. (Tanin, 13 Mart 1334) 3 Nisan 1918’de Ardahan, 5 Nisan 1918’de Sarıkamış Türk topraklarına katıldı. (Ati, 19 Mart 1334) 14 Nisan 1918’de Batum uzun bir aradan sonra Türk topraklarına katıldı. (Sabah, 16 Nisan 1334) 25 Nisan 1918 (Sabah, 27 Nisan 1334) günü Kars 40 yıllık Rus esaretinden sonra Türk ordusu tarafından yeniden anavatana katıldı (Tekir, 2015). Osmanlı Devleti, Azerbaycan’da yaşayan Türklerin yardım istekleri karşısında Kafkas İslam Ordusu’nu kurdu. Enver Paşa’nın kardeşi Nuri Paşa komutasındaki ordu Bakü Muharebesini kazanarak 15 Eylül 1918’de Bakü’ye girdi.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Kafkas Cephesi barış görüşmeleri hangi şehirlerde gerçekleşmiştir?

Erzincan - Brest - Litovsk

Batum - Bukovina

Tiflis - Erzurum

Diyarbakır - Kars

İstanbul-Trabzon

Açıklama:

Rusya’nın barış konusunda 21 Kasım 1917’de Almanya’ya yaptığı teklife, 27 Kasım’da Almanya olumlu cevap verdi. 22 Aralık 1917 tarihinde savaşa taraf olan devletler Avusturya-Macaristan, Almanya, Bulgaristan, Osmanlı Devleti ve Bolşevik Rusya arasında müzakereler başladı. Brest-Litovsk’ta yapılması planlanan barış görüşmeleri, Rusların savaştığı bütün cepheler için geçerli olacaktı. (Kılıç, 1998) Vehip Paşa tarafından Rus saflarına mütareke isteğiyle gönderilen Teğmen Kahraman, 1’inci Kafkas Kolordu Komutanı General Liyakov tarafından gayet samimi karşılandı. Ancak Ruslar diğer cephelerde mütareke yaparken Kafkas Cephesi’nden bir türlü cevap gelmiyordu. 7 Aralık 1917’de Rus ordusundan ilk cevap geldi. Cevapta sulh yapılıncaya kadar tüm cephe boyunca muharebelerin duracağı bildiriliyordu. (Kafkas Cephesi C.2, 2015) Taraflar arasında ilk görüşme 15 Aralık 1917’de Erzincan’da yapıldı. 17 Aralık 1917’de ise Brest-Litovsk’ta taraflar iyi niyet göstergesi olarak bir mütareke imzalamışlardı.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Enver Paşa’nın isteği üzerine Kafkas Cephesi sefer planı kim tarafından hazırlanmıştır?

Ahmet Fevzi Paşa

Feldmareşal Mackenzen

Bronsart Paşa

Yarbay Guse

Ziya Paşa

Açıklama:

Harbiye Nâzırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa’nın isteği üzerine Alman Askerî Heyeti Kurmay Başkanı Bronsart Paşa tarafından hazırlanan 7 Haziran 1914 tarihli sefer planına göre Kafkas Cephesi askerî bölgesinde 3’üncü Ordu görev yapacaktı. 3’üncü Ordu 9’uncu, 10’uncu ve 11’inci Kolordulardan oluşuyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Türk ordusu açısından Köprüköy ve Azap’ta elde edilen başarıların sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İyi bir taarruz planı

Olumlu hava şartları

Aşiretlerden oluşan birliklerin desteği

Subay ve erlerin kişisel gayretleri

Düzenli ordu birliklerinin desteği

Açıklama:

Köprüköy ve Azap Muharebelerinin galibi Türk ordusu oldu. Fakat mevcut kazanımdan daha fazlası dikkatli ve özenli bir planla elde edilebilirdi. Birbirinin devamı niteliğindeki bu muharebelerde Türk tarafında yaşanan sorunların başında komuta kademeleri arasındaki fikir ayrılıkları geliyordu. Muharebelerin ilk gününden itibaren 3’üncü Ordu Komutanı Hasan İzzet Paşa, Erzurum doğusunda bir savunma savaşına göre tertibat alıp, savaş hazırlıklarını ona göre yapmak isterken İstanbul’da bulunan Başkomutan Vekili Enver Paşa gönderdiği emir ve temennilerinde sürekli taarruz yapılmasını istiyordu. Bu durumda tüm hazırlıkların bir savunma savaşı üzerine kuran ordunun 6 Kasım itibarıyla taarruza başlaması, manevra ve çevirme konusunda ciddi sıkıntılar yaşamasına neden oldu. Elde edilen başarıların çoğu sevk ve idare kabiliyetinden ziyade subay ve erlerin gayretleriyle elde edildi. Aşiretlerden kurulan ihtiyat süvari tümenleri eğitimsiz ve itaatsizlikleri yüzünden savaşın başından sonuna kadar muharebelere seyirci kalarak hiçbir varlık gösteremediler. Aynı durum düzenli ordu birlikleri için de kısmen geçerliydi.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir. Ruslar yapılan tüm savaşlarda, birinci öncelik olarak bu yolu kullanarak taarruz etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük
savaşlar bu hat üzerinde olmuştur.
Yukarıda anlatılan hangi yoldur?

Tiflis- Gümrü-Kars- Sarıkamış- Köprüköy, Hasankale- Erzurum yolu

Batum- Hopa- Trabzon sahil yolu

Tiflis- Ahılkelek- Ardahan-Artvin- Çoruh Vadisi- İspir Bayburt yolu

Tiflis- Ardahan- Göle- Oltu- Tortum- Gürcü Boğazı- Erzurum yolu

Tiflis - Deli Jan- Erivan- Kulp-Kağızman- Velibaba Geçidi- Köprüköy- Hasankale- Erzurum yolu

Açıklama:

Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-KöprüköyHasankale-Erzurum yolu: Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir. Ruslar yapılan tüm savaşlarda, birinci öncelik olarak bu yolu kullanarak taarruz etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük savaşlar bu hat üzerinde olmuştur.
Tiflis-Gümrü-Kars-Sarıkamış-Köprüköy, Hasankale-Erzurum yolu: Cephe bölgesinin savaşlara sahne olan yoludur. Büyük orduların hareketlerine oldukça elverişlidir. Ruslar yapılan tüm savaşlarda, birinci öncelik olarak bu yolu kullanarak taarruz etmişlerdir. Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük savaşlar bu hat üzerinde olmuştur.
Cevap A

Doğru Cevap: A

Soru 76

Trabzon, Kafkas Cephesi’nde en önemli şehirlerden biridir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Karadeniz kıyıları ile Erzurum bölgesinin bağlantısını sağlayan Kop Dağı üzerindeki geçitlerin
en işleği ve en meşhuru Kop Geçidi olması.

Kafkas Cephesi’nde muharebelerin yaşandığı coğrafyayı deniz yoluna bağlayan en önemli liman Trabzon’dur. Karadeniz’in doğusunda yer alan Trabzon coğrafi olarak Van ve Urmiye göllerine kadar uzanan, yani Doğu Anadolu ile kısmen Güney Azerbaycan’ı içine alan geniş bir coğrafyaya çıkış noktası özelliği gösteren bir mevkiidir.

Türk ve Rus orduları arasında bölgede yaşanan büyük savaşların çoğu denizden 1.800-2.000 metre yükseklikte yaşanmıştır.

Coğrafi bölgelerin ordular tarafından savunma veya taarruza uygun seçilmesi ise savaşın kaderine doğrudan etki eder.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 77

Bölgeyi koruyan doğal bir köprübaşı niteliğindedir. Bu doğal köprübaşı Doğu Anadolu’yu Transkafkasya’ya karşı güvenli bir şekilde koruduğu gibi dağların kuzey tarafındaki daha kolay ulaşılabilen Transkafkasya’dan gelen tüm yolları kapatmaktadır. Aynı zamanda Transkafkasya’dan gelen ve Batı Fırat Vadisi’ni geçerek tüm güney yolları için oldukça önemli bir pozisyondadır.
Yukarıda hangi şehir anlatılmaktadır?

Elazığ

Erzincan

Erzurum

Kars

Diyarbakır

Açıklama:

Erzurum, bölgeyi koruyan doğal bir köprübaşı niteliğindedir. Bu doğal köprübaşı Doğu Anadolu’yu
Transkafkasya’ya karşı güvenli bir şekilde koruduğu gibi dağların kuzey tarafındaki daha kolay ulaşılabilen
Transkafkasya’dan gelen tüm yolları kapatmaktadır. Aynı zamanda Transkafkasya’dan gelen ve Batı Fırat Vadisi’ni geçerek tüm güney yolları içine oldukça önemli bir pozisyondadır. Türk tarafı bu köprübaşını elinde bulundurarak Traskafkasya’yı tehdit edebilirken, Ruslar ise Erzurum’u elde bulundurarak Erzincan üzerinden Anadolu’ya ve Akdeniz’e açılabilirler (Korsun, 1946).
Cevap C

Doğru Cevap: C

Soru 78

Rusların 1914'te Kafkas Cephesi’nde savaşı başlatmasının ardından Rus ve Türk ordularının savaş stratejileri nasıl oluşmuştur?

4 Ağustos 1914’te Başkomutanlık Vekâletinden verilen emirle 3’üncü Ordu Müfettişliği, 3’üncü Ordu Komutanlığına çevrildi. Ayrıca emirde Sivas’ta bulunan ordu müfettişliğinin kuruluşunu bundan sonra Erzincan’da tamamlayacağı bildirildi.

1880’den sonra Çarlık Rusya’nın Genelkurmay Başkanlığı askerî yığınaklarını Kafkasya’dan ziyade imparatorluğun batı sınırına yapmaya başladı. Bu tarihlerde askerî birliklerin konuş yerleri yeniden düzenlendi.

Rus Kafkas Ordusunun bütün kuvveti 100 tabur, 117 sotni bölük ve 256 toptan ibaretti. Birliklerin çoğu barış kuruluşundaki kuvvetlerinden %25- 30 daha fazla askere sahipti. Kuban ve Türkistan taburları nadiren 800 kişiyi aşmaktaydılar. Tabur başına 1.000 kişi kabul edildiği takdirde Rusların cephede 100.000 asker ile 15.000 süvarisi vardı.

Rus Başkomutanlığı savaş bölgesindeki savaş tecrübesine bakarak, bölgenin en önemli gerçeği olan ve çok sert şartlarda geçen kış gelince, savunmaya geçmeyi planlıyordu. Savaşın ilk döneminde sınırlı başarı kazanan Rus birliklerinin yapacağı hatalara güvenen Türk ordusu, Rus ordusunu çevirmek ve yok etmek amacıyla taarruz planı uygulayacaktı.

Karadeniz bombardımanın ardından Rusların hemen kara harekâtına girişeceğini düşünen Başkomutanlık Vekâleti tarafından 3’üncü Ordu Komutanlığına gönderilen 8 numaralı takrire göre Rusların Kafkasya’daki kuvvetlerinin harekâta geçme ihtimaline karşı acilen tertibat alınması ve orduya daha derli toplu bir görünüm kazandırılması emredildi.

Açıklama:

Kafkas Cephesi’nde savaş, Rusların taarruzuna müteakip her iki tarafın karşılıklı taarruz hareketleri ile başladı. Savaşın ilk günlerinden itibaren mücadele, manevra kabiliyetine bürünmeye başladı. Bölgenin en önemli gerçeği olan ve çok sert şartlarda geçen kış gelince, Rus Başkomutanlığı savaş bölgesindeki savaş tecrübesine bakarak savunmaya geçmeyi planlıyordu. Fakat savaşın ilk döneminde sınırlı başarı kazanan Rus birliklerinin yapacağı hatalara güvenen Türk ordusu, Rus ordusunu çevirmek ve yok etmek amacıyla taarruz planını uygulayacaktı.
Cevap D

Doğru Cevap: D

Soru 79

Teşkilat-ı Mahsusa' nın tanımı hangisidir?

Rusya’da bulunan esir sayısının ve isim listelerini tespit etmek için İspanya aracılığıyla kurulan teşkilat.

Sarıkamış önlerinde dağılan kolordulara mensup askerlerden firar edenlere verilen isim.

Rusya’nın Batı Cephesine, Kafkasya’dan askerî destek gönderilmesinin engellenmesi ve Kafkas ordusunun bloke edilmesi amacıyla oluşturulan birlik.

Kars’ta karşı bir bariyer bırakarak Ardahan şehri ve güçlendirilen Batum’u elde etme amacıyla saldırıya geçen birlik.

Bir erken dönem gayrinizami harp birimidir. 19’uncu yüzyılda form değiştiren savunmacı Osmanlı gayrinizami harp faaliyetlerinin 20’nci yüzyıldaki en önemli uzantısıdır.

Açıklama:

Teşkilat-ı Mahsusa, bilinenin aksine, bir istihbarat örgütü, bir casusluk teşkilatı veya propaganda birimi değildir. Modern ifadelerle Teşkilat-ı Mahsusa bir erken dönem gayrinizami harp birimidir. 19’uncu yüzyılda form değiştiren savunmacı Osmanlı gayrinizami harp faaliyetlerinin 20’nci yüzyıldaki en önemli uzantısıdır (Safi, 2012).
Cevap E

Doğru Cevap: E

Soru 80

I. Hafız Hakkı Bey
II. Yudeniç
III. Ziya Paşa
IV. Mışlyayevski
V. Ahmet İzzet Paşa
Sarıkamış Harekâtının kaderine doğrudan etki eden Türk ve Rus generaller yukarıdakilerden hangisidir?

I ve II

III ve II

III ve IV

V ve IV

I ve IV

Açıklama:

Doğru cevap 43. sayfadan başlayarak Sarıkamış Harekâtı başlıklı bölümde bulunabilir.
Cevap A

Doğru Cevap: A

Soru 81

Pazar, Rize, Sürmene ve Trabzon Kıyıları

Allahuekber Dağları- Kars Müstahkem Mevkii- Alacadağ

Çoruh Vadisi, İspir, Bayburt ve Gümüşhane

Ilıca, Aşkale, Mamahatun ve Erzincan yoluyla Karasu Vadisi (Batı Fırat)

Muş ve Harput yoluyla Murat Vadisi (Doğu Fırat)

Açıklama:

Erzurum’un işgale uğramasının ardından çekilen Türk birlikleri daha batıda tutunmaya çalışacaktı. Korkunç kış koşulları ve muharebeler Türk birliklerini âdeta eritmişti. Rusların olası bir takip taarruzu sırasında dört ana istikamet ön plana çıkmaktaydı:
1. Pazar, Rize, Sürmene ve Trabzon Kıyıları
2. Çoruh Vadisi, İspir, Bayburt ve Gümüşhane
3. Ilıca, Aşkale, Mamahatun ve Erzincan yoluyla Karasu Vadisi (Batı Fırat)
4. Muş ve Harput yoluyla Murat Vadisi (Doğu Fırat)

Doğru Cevap: B

Soru 82

13 Nisan 1916’da 3’üncü Ordu Komutanı Vehip Paşa Kafkas Cephesi’nde görev yapan Türk askerî birliklerini üç farklı komutanın emrinde üç mıntıkaya ayırdı. Bunlardan karargâhı Diyarbakır’da bulunan 1. Mıntıkanın komutanı kimdir?

10’uncu Kolordu Komutanı Ziya Paşa

5’inci Kolordu Komutanı Fevzi Paşa

Albay Mustafa Kemal Bey

Mirliva Mehmet Vehip Paşa

Mahmut Kâmil Paşa

Açıklama:

13 Nisan 1916’da 3’üncü Ordu Komutanı Vehip Paşa Kafkas Cephesi’nde görev yapan Türk askerî birliklerini üç farklı komutanın emrinde üç mıntıkaya ayırdı. Mıntıkalar ve komutanlar şu şekildeydi:
• 1’nci Mıntıka: Çapakçur Müfrezesi, Van Gölü Cenup Müfrezesi, Çapakçur Müfrezesi, 13’üncü Tümen’den oluşurken karargâhı Diyarbakır’da bulunuyordu. 1’inci Mıntıka, 16’ncı Kolordu Komutanı Albay Mustafa Kemal Bey’in emrinde olacaktı. Mıntıka komutanlığı emrinde 13.741 er, 9.970 piyade tüfeği, 7 makineli tüfek ve 19 top
bulunuyordu.
13 Nisan 1916’da 3’üncü Ordu Komutanı Vehip Paşa Kafkas Cephesi’nde görev yapan Türk askerî birliklerini üç farklı komutanın emrinde üç mıntıkaya ayırdı. Mıntıkalar ve komutanlar şu şekildeydi:
• 1’nci Mıntıka: Çapakçur Müfrezesi, Van Gölü Cenup Müfrezesi, Çapakçur Müfrezesi, 13’üncü Tümen’den oluşurken karargâhı Diyarbakır’da bulunuyordu. 1’inci Mıntıka, 16’ncı Kolordu Komutanı Albay Mustafa Kemal Bey’in emrinde olacaktı. Mıntıka komutanlığı emrinde 13.741 er, 9.970 piyade tüfeği, 7 makineli tüfek ve 19 top bulunuyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Kafkas Cephesinde 1914’te savaşın ilk dönemlerinde Köprüköy ve Azap Muharebelerini takiben Sarıkamış ve Tortum Muharebeleri ile bölgede yaşanan en büyük sosyolojik olay hangisidir?

Sarıkamış Harekâtı sonrasında Türk ordusunda tifüs, tifo, kolera, hummayı racia, çiçek, kabakulak, yılancık, karahumma ve kızamık başta olmak üzere çok sayıda hastalık görüldü.

Genel olarak binalar ve iaşe imkânları açısından da oldukça uygundu. Buna bağlı olarak savaş öncesi yapılan değerlendirmelerde, kışın hasta ve yaralıların Erzurum’dan geriye göndermenin son derece güç ve yanlış bir
hareket olacağı sonucuna varılmıştı.

Demir yolları, Doğu Anadolu yönünde Ankara’nın 60 km ilerisindeki Çerekli’ye kadar uzanıyordu. Buradan Erzurum müstahkem mevkiine kadar olan mesafede ulaşım yaya olarak sağlanıyordu ki bu da yaklaşık 35 gün sürüyordu.

Müslüman ahali ordunun geri çekilmesine paralel şekilde batıya, Erzurum’a doğru göçe başladı. Göç kitlesinin büyük miktarlara ulaşması sosyolojik ve ekonomik sıkıntıların hâlihazırda devam eden savaş nedeniyle tam
manasıyla çözüme kavuşturulmasını engellemiştir.

İstanbul-Trabzon arası deniz yolu ile üç gün, Trabzon-Erzurum arası da kara yolu ile 10 gün sürüyordu. Yani merkezden gönderilen her türlü insan gücü ve savaş malzemesinin Erzurum Müstahkem Mevkii Kumandanlığına
ulaşması 13 gün sürüyordu.

Açıklama:

Kafkas Cephesi’nin makus kaderi olan göç henüz 1914’te, savaşın ilk günlerinde kronik bir soruna dönüşme eğilimi gösteriyordu. Köprüköy ve Azap Muharebelerini müteakiben bölgede yaşayan Müslüman ahali batıya Erzurum’a doğru göçe başladılar. Bu durum Sarıkamış ve Tortum Muharebeleri esnasında da ordunun geri çekilmesine paralel şekilde devam etti. Muhacirlerin bölgeyi terk etmesinin ardından göç kitlesinin büyük
miktarlara ulaşması sosyolojik ve ekonomik sıkıntıların hâlihazırda devam eden savaş nedeniyle tam manasıyla çözüme kavuşturulmasını engellemiştir.
Kafkas Cephesi’nin makus kaderi olan göç henüz 1914’te, savaşın ilk günlerinde kronik bir soruna dönüşme eğilimi gösteriyordu. Köprüköy ve Azap Muharebelerini müteakiben bölgede yaşayan Müslüman ahali batıya Erzurum’a doğru göçe başladılar. Bu durum Sarıkamış ve Tortum Muharebeleri esnasında da ordunun geri çekilmesine paralel şekilde devam etti. Muhacirlerin bölgeyi terk etmesinin ardından göç kitlesinin büyük miktarlara ulaşması sosyolojik ve ekonomik sıkıntıların hâlihazırda devam eden savaş nedeniyle tam manasıyla çözüme kavuşturulmasını engellemiştir.
Cevap D

Doğru Cevap: D

Soru 84

Orduda 19’uncu yüzyılın ortalarından itibaren aba kumaştan dikilen, başa kırmızı fes takılan siyah renkli üniformalar yerine ordunun hâkî renkli üniforma giymesi ne zaman kabul edildi?

12 Mart 1918

3 Nisan 1918

15 Aralık 1917

10 Mart 1916

18 Haziran 1909

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Kafkasya’nın nüfusunu oluşturan unsurlardan birisidir?

Rumlar

Süryaniler

Yezdiler

Keldaniler

Ruslar

Açıklama:

Kafkasya Salnâmesine göre, Kafkasya’nın nüfusu 11.800.000 kişiydi. 4.332.794 İslam, 3.768.000 Rus, 1.610.000 Gürcü, 1.645.000 Ermeni ve 395.634 diğer unsurlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Türk-Rus savaşında Türk ordusunun Sarıkamış Harekâtı'nı gerçekleştirdiği tarihtir?

Ağustos 1914 - Eylül 1914

Eylül 1914 - Ekim 1914

Ekim 1914- Kasım 1914

Kasım 1914- Aralık 1914

Aralık 1914- Ocak 1915

Açıklama:

Kasım 1914’ün başından itibaren ve Aralık 1914 başına kadar Köprüköy-Azap hattında karşılıklı olarak yaşanan mücadele ve Türk birliklerinin Batum bölgesine girişi. 22 Aralık 1914-5 Ocak 1915 tarihleri arasında Türk ordusunun Sarıkamış Harekâtı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Rus ordusunun savaşı başlatmak için geçtiği sınırlardan birisi değildir?

Eleşkirt

Misin

Kötek

Narman

Kaleboğazı

Açıklama:

Rus ordusu 1 Kasım 1914’te Misin, Kötek, Narman ve Kaleboğazı bölgelerinden sınırı geçerek savaşı başlattı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Sarıkamış Harekâtı sırasındaki Türk Ordusu’nun verdiği şehit asker sayısını göstermektedir?

7.000

9.000

30.000

41.000

42.000

Açıklama:

Sarıkamış Harekâtı sırasındaki Türk Ordusu’nda şehit olan asker sayısının 41.000 olduğu sonucuna varılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi 1915 tarihinden itibaren ordumuzun savaş sırasında kullandığı tüfek olarak bilinmektedir?

Mauser

Browning

Gewerh

Parabellum

Mannlicher

Açıklama:

Savaşın hemen başlarında ağırlıklı olarak kullanılan tüfek Türk-Alman yapımı 1893-1903 model 9.5 mm’lik Mauser iken 1915’ten itibaren Almanya’dan gönderilen M1887 ve M1898 Gewerh 9.5 mm’lik tüfekler asker tarafından kullanılmaya başladı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanının ordu üzerindeki en görünür sonuçlarından birisi ...............olarak görüldü.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Başarı

Üniforma

Rahatlama

Sağlık

Teçhizat

Açıklama:

1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilanının ordu üzerindeki en görünür sonuçlarından birisi, üniformada görüldü. Orduda 19’uncu yüzyılın ortalarından itibaren aba kumaştan dikilen, başa kırmızı fes takılan siyah renkli üniformalar giyilmekteydi. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale Cephesi’nin açılma nedenlerinden biridir?

Boğazların Kuzey Rusya ve Baltık denizi kıyılarının açık denizlere açılan yegâne geçiş noktası olması

Almanların Marmara ve Ege Denizleri ve kıyılarını kontrolleri altında tutması

Rusya’nın elinde kalan, ancak Avrupa’nın sıkıntısını çektiği hububatın Asya’ya taşınması

Almanların yıpratılması ve Batı cephesinin hafifletilmesi için doğuda yeni bir cephe açılması gereği

Avrupa’daki silahların Rusya’ya ulaştırılma isteği, olası bir Rus-İngiliz yakınlaşmasının önüne geçilmesi

Açıklama:

Bölüm: Çanakkale Cephesi’nin Açılma Nedenleri
Çanakkale Cephesi’nin açılma nedenlerini maddeler hâlinde aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:

Boğazların Güney Rusya ve Karadeniz kıyılarının açık denizlere açılan yegâne geçiş noktası olması,

Boğazların uzun ve yıpratıcı savaşlara girmiş olan Rusya’ya ihtiyacı olan silah ve diğer savaş malzemelerinin ulaştırılması için en kestirme yol olması,
Almanların Baltık Denizi ve kıyılarını kontrolleri altında tutması,
Almanların yıpratılması ve Batı cephesinin hafifletilmesi için doğuda yeni bir cephe açılması gereği,
Rusya ile olan bağlantının yeniden kurulma isteği,
Rusya’nın elinde kalan, ancak Avrupa’nın sıkıntısını çektiği hububatın Avrupa’ya taşınması,
Avrupa’daki silahların Rusya’ya ulaştırılma isteği, olası bir Rus-Alman yakınlaşmasının önüne geçilmesi,
Türklerin başkentinin düşürülerek savaş dışı kalmalarının sağlaması ve Almanlarla olan bağlantılarını kesilmesi, burada elde edilecek başarı ile daha önce tarafsızlıklarını ilan eden Balkan devletlerinin, İngilizlerin tarafına geçmelerinin sağlaması,
Genel savaşın kısa sürede sona erdirilmesi isteği ve düşüncesi.

Açıklamaya bakılırsa A, B, C ve E seçeneklerinin yanlış oldu fakat D seçeneğinin Çanakkale Cephesi’nin açılma nedenlerinden biri olduğu görülmektedir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Çanakkale’deki hangi çayın durağan suyunun oluşturduğu bataklık ve diğer su birikintilerin oluşturduğu mikrobik ortamlar askerlerin sağlıkları üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmıştı?

Manastır çayı

Melen çayı

Melendiz çayı

Menderes çayı

Munzur çayı

Açıklama:

Bölüm :
Cephede Sağlık Durumu
Çanakkale’deki Menderes Çayı’nın durağan suyunun oluşturduğu bataklık ve diğer su birikintilerin oluşturduğu mikrobik ortamlar, hem yöre halkının hem de bölgedeki ve bölgeye sevk edilen askerlerin sağlıkları üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmıştı. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Askerlerden her birine bir gün içinde........................(1) gram ekmek verilmesi planlanmıştır. Eğer ekmek istihkakı sağlanamazsa bunun yerine ............................. (2) gram peksimet verilmiştir.
Yukarıda (1) ve (2) olarak adlandırılmış boşluklara sırasıyla gelmesi gerekenler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

300-600

600-300

600-900

900-600

900-900

Açıklama:

Bölüm:
Beslenme-Barınma Durumu
Askerlerden her birine bir gün içinde 900 gram ekmek verilmesi planlanmıştır. Eğer ekmek istihkakı sağlanamazsa bunun yerine 600 gram peksimet verilmiştir. Bu açıklmaya göre boşluklara sırası ile 900 ve 600 gelmelidir. Doğru cevap 'D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

18 Mart 1915 sabahı, İtilaf Donanması Çanakkale Boğazı önlerinde Boğaz’ı geçmek üzere son ve en önemli darbesini vurmak için belirdi. Üç grup hâlinde Boğaz’a giren donanmanın birinci grubu, Amiral Carden’in komutasında güçlü dört İngiliz zırhlısından oluşuyordu. Seçeneklerde verilenlerden hangisi güçlü dört İngiliz zırhlısından biri değildir?

Queen Elizabeth

Agamemnon

Lord Nelson

Inflexible

Gaulouis

Açıklama:

Bölüm:
18 Mart 1915 Boğaz Muharebesi
18 Mart 1915 sabahı, İtilaf Donanması Çanak- kale Boğazı önlerinde Boğaz’ı geçmek üzere son ve en önemli darbesini vurmak için belirdi. Üç grup hâlinde Boğaz’a giren donanmanın birinci grubu, Amiral Carden’in komutasında Queen Elizabeth, Agamemnon, Lord Nelson, Inflexible’dan oluşan oldukça güçlü dört İngiliz zırhlısından oluşuyordu. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Çanakkale kara muharebelerinde hangi komutanlık bölgesi coğrafyası, hem çıkarma yapan için hem de savunma yapan için oldukça zorlu bir o kadarda mücadele edilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmıştır?

Albayrak Sırtı Komutanlığı Bölgesi

Düztepe Komutanlığı Bölgesi

Arıburnu Komutanlığı Bölgesi

Kanlısırt-Merkeztepe Komutanlığı Bölgesi

Mersin Deresi Komutanlığı Bölgesi

Açıklama:

Bölüm: Kuzey Grubu (Arıburnu) Komutanlığı Bölgesi Muharebeleri
Arıburnu bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın en dik ve sarp yamaçlarına sahip bölgelerindendi. Bu bölgedeki dereler, vadiler, uçurumlar, dar ve yürünmesi mümkün olmayan geçitler burayı zorlu bir coğrafya hâline getirmiştir. Buradaki coğrafya, hem çıkarma yapan için hem de savunma yapan için oldukça zorlu bir o kadarda mücadele edilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmıştır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Hangi komutanlık bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın Adalar Denizi yönündeki en uç kısmında yer almıştır?

Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı

Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı

Kuzey Grubu (Arıburnu) Komutanlığı

5’inci Ordu Komutanlığı

Anafartalar Grubu Komutanlığı

Açıklama:

Bölüm: Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı Bölgesi Muharebeleri
Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı Bölgesi Muharebeleri: Seddülbahir bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın Adalar Denizi yönündeki en uç kısmıdır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Güney Grubu Komutanlığı bölgesine yapılan çıkarmaların gerçekleştiği noktalardan biri değildir?

İkiz koy

Tekke koyu

Ertuğrul koyu

Pirnariçi Koyu

Tavaklı koyu

Açıklama:

Bölüm :
Çıkarma Harekâtı (25 Nisan 1915)
Çıkarma Harekâtı (25 Nisan 1915): İtilaf kuvvetleri günün ilk ışıklarıyla birlikte yaptığı şiddetli bombardıman desteğinde bu cephede beş noktaya ( Morto Limanı, Ertuğrul Koyu, Tekke Koyu, İkizkoy ve Pirnariçi Koyu ) asker çıkarmaya başladı. bu açıklamaya göre. Tavaklı koyu yani 'E' seçeceği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı bölgesine çıkan askerlerin hedefi aşağıdaki bölgelerden hangisidir?

Kilye koyu

Alçıtepe

Kilitbahir köyü

Soğanlıdere vadisi

Arıburnu

Açıklama:

84. sayfa 'Dikkat' bölümünü inceleyiniz.
Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı bölgesine çıkan askerlerin hedefi Alçıtepe idi. Alçıtepe Seddülbahir bölgesine Çanakkale Boğazı’na hâkim bir tepe idi. Burası ele geçirilirse Türklerin kuzeyden güneye asker sevkiyatları ve Boğaz’dan gemi geçişleri kontrol engellenebilir ve kontrol edilebilirdi. Bu açıklamaya göre doru cevap 'B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Çanakkale Muharebeleri sırasında Arıburnu bölgesi için hangi komutanlık teşkil edilmiştir?

Cenup/Güney Grubu Komutanlığı

Asya Grubu Komutanlığı

Şimal/Kuzey Grubu Komutanlığı

Anafarta- lar Grubu Komutanlığı

Saroz Grubu Komutanlığı

Açıklama:

85. sayfa yer alan 'Dikkat' bölümünü inceleyiniz.
Çanakkale Muharebeleri sırasında Arıburnu bölgesi için Şimal/Kuzey Grubu Komutanlığı, Seddülbahir bölgesi için Cenup/Güney Grubu Komutanlığı, Anadolu yakası için Asya Grubu Komutanlığı, Anafartalar bölgesi için Anafartalar Grubu Komutanlığı, Saroz bölgesi için Saroz Grubu Komutanlığı teşkil edilmiştir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Çanakkale Muharebeleri sırasında Anadolu yakası için hangi komutanlık teşkil edilmiştir?

Şimal/Kuzey Grubu Komutanlığı

Cenup/Güney Grubu Komutanlığı

Asya Grubu Komutanlığı

Anafartalar Grubu Komutanlığı

Saroz Grubu Komutanlığı

Açıklama:

85. sayfada yer alan 'Dikkat' bölümünü inceleyiniz.
Çanakkale Muharebeleri sırasında Arıburnu bölgesi için Şimal/Kuzey Grubu Komutanlığı, Seddülbahir bölgesi için Cenup/Güney Grubu Komutanlığı, Anadolu yakası için Asya Grubu Komutanlığı, Anafartalar bölgesi için Anafartalar Grubu Komutanlığı, Saroz bölgesi için Saroz Grubu Komutanlığı teşkil edilmiştir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

18 Marttaki büyük deniz muharebesinden önce, 25 Şubattaki bombardımanı ile savaş dışında kalmış olan tabya aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Ertuğrul

Mecidiye

Nağra burnu

Hamidiye

Alçıtepe

Açıklama:

İtilaf Donanması, 25 Şubat sabahı, 10 zırhlıdan oluşan bir donanma ile tekrar Boğaz karşısına gelerek 7,5 saat aynı tabyaları bombardımana tuttu. Bombardıman sonucunda, Seddülbahir’de Ertuğrul Tabyası, Kumkale’de Kumkale Kalesi ve Orhaniye Tabyası tamamen savaşamaz duruma geldi
Doğru cevap a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

18 Mart 1915 günü gerçekleşen büyük deniz muharebesinde Çanakkale Boğazında batan İtilaf donanmasına ait üç zırhlıdan birisi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Agamemnon

Infilexible

Majestic

Ocean

Triumph

Açıklama:

Günün sonunda, Türk tarafının kayıplarına bakıldığı zaman, Çanakkale ve Kilitbahir’in alevler içinde kaldığı, haberleşme hatlarının tamamen kesintiye uğradığı, tabyalar ve bataryalara binlerce gemi top mermisinin isabet ettiği, siperlerin harap olduğu, topların çoğunun kullanılamayacak derecede zarara uğradığı ve 4’ü subay, 36’sı er 40 Türk askeri şehit olduğu, 18 Alman askerinin
hayatını kaybettiği görüldü. İtilaf donanmasına gelince, “Yenilmez Armada” olarak tanımlanan filo çok önemli üç zırhlısını (Bouvet, Ocean, Irresistible) Boğaz’ın sularında bırakmış, birçok gemisinin savaş dışı kalmasına engel olamadı ve batan gemilerdeki askerlerini de geride bırakarak Boğaz’ı terk etmek zorunda kaldı.
Doğru cevap d) şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

İtilaf birliklerinin ilk kara çıkarması yaptıkları Arıburnu bölgesinin coğrafi yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dik ve sarp yamaçları olan bir yerdir.

Düz ovalık bir bölgedir.

Ormanlarla kaplı bir alandır.

İnce kumları olan düzgün bir sahildir.

Fırtınaya karşı korunaklı bir koydur.

Açıklama:

Arıburnu bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın en dik ve sarp yamaçlarına sahip bölgelerindendi. Bu bölgedeki dereler, vadiler, uçurumlar, dar ve yürünmesi mümkün olmayan geçitler burayı zorlu bir coğrafya hâline getirmiştir. Buradaki coğrafya, hem çıkarma yapan için hem de savunma yapan için oldukça zorlu bir o kadarda mücadele edilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmıştır.
Doğru cevap a) şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf kuvvetlerinin kara çıkarmasına başladığı cepheyi ilk gün savunan savunan Türk alaylarından birisi değildir?

Açıklama:

Bu emir üzerine 19’uncu Piyade Tümeni şu tedbirleri aldı. 77’nci Piyade Alayı, 27’nci Piyade Alayı’nın solundan -güneyinde- onu takviye ederek taarruz edecekti; 72’nci Piyade Alayı sağ tarafa ihtiyat olarak yanaşacaktı. Ne var ki, zaman geçiyor,
savaş düzeni ancak akşama doğru alınabildi. Bu sırada 77’nci Piyade Alayı Arıburnu’na doğru açıldı, 57’nci Piyade Alayı da kayıplar nedeniyle 72’nci
Piyade Alayı’nın taburlarıyla takviye edildi. Bu durumda gece de taarruza devam etmek, gündüz kazanılan başarıyı tamamlamak ve bu şekilde İtilaf birliklerinin bütün kuvvetlerini karaya çıkarmadan önce, karaya çıkmış olan kuvvetlerini geri atma kararı alındı.
Doğru cevap a) şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 15

6-7-8 Mayıs 1915 tarihlerinde İngiliz ordusundaki Hint birlikleri ve deniz tugayı ile Fransız birliklerinin ortaklaşa taarruzu ile gerçekleşen muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Kerevizdere

Kemalyeri

Kumkale

II.Kirte

Morto

Açıklama:

II.Kirte Muharebesi
Birinci Kirte Muharebesi’nden sonra General Ian Hamilton, Kirte ve Alçıtepe’yi ele geçirmek için yeni takviye birlikleri istedi. Bunun üzerine bir Fransız tümeniyle, 42’nci Teritoryal Tümeni ve 29’uncu Hint Piyade Tugayı’nın ve bir deniz tugayının gönderilmesine karar verildi. 5 Mayıs’a kadar bu birliklerden üç tugay ile bir Fransız piyade alayı ve bir miktar cephane Seddülbahir’e geldi. General
Hamilton gece taarruzuyla çok yorulmuş olan Türk birliklerine kendilerini toplamak için fırsat vermek istemiyordu. Bundan dolayı Arıburnu’ndan da iki tugaylık bir kuvvet getirterek derhâl taarruza karar verdi. Taarruz 6 Mayıs’ta başlayacak ve üç gün devam edecekti. Buna göre birinci gün Fransızlar ile
deniz tugayı ilerleyerek Kerevizdere’ye hakim olan sırtları işgal edecek, ikinci gün 29’uncu Tümen ilerleyerek Kirte’yi ele geçirecek, üçüncü gün de bütün cephe Alçıtepe’ye doğru bir genel taarruz yapacaktı. Bu sırada Türklerin muharip kuvveti 15.000, İngiliz ve Fransızların kuvveti ise 20.000 kişi idi
Doğru cevap d) şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 16

6-10 Ağustos tarihlerinde yapılan ve Türk ordusunun en ağır kayıpları verdiği muharebe aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Zığındere

Conkbayırı-Koca Çimentepe

Seddülbahir

I.Anafartalar

II.Anafartalar

Açıklama:

6-10 Ağustos’a kadar Kocaçimen ve Conkbayırı bölgesindeki Türk zayiatı 9.200 ve daha soldaki 19’uncu Piyade Tümeni’nin zayiatı ise yaklaşık olarak 1.800-2.000 kişi olup, Kocaçimen-Conkbayırı-Kabatepe bölgesindeki genel Türk zayiatı ise yaklaşık 18.000 kişidir. Buradaki İngilizlerin zayiatı ise 12.000 kişidir
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf kuvvetlerinde sayıca en kalabalık kuvveti oluşturan ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) askerleri içindeki gruplardan birisidir?

Sikh

Gurkha

Madrasi

Napal

Raratongan

Açıklama:

İngiliz ordusunda savaşan sayıca en büyük grup, Yeni Zelandalılar ve Avustralyalılardı. Bunların hiçbirinin savaş deneyimleri yoktu ve Çanakkale Savaşı için kendilerine bir ay gibi kısa bir süre askerî eğitim verilmişti. Coğrafi konumları gereği tehdit altında bulunmamalarına rağmen, olası bir Çin ve Japon tehdidine karşı bir ordu teşkil etmişlerdi. Bu ordu İngiliz asıllı göçmenlerin ve genellikle İskoç, İrlandalı, Welsh, Cockney, Midland veya batı aksanı ile konuşan dominyon halkı tarafından oluşturmuştur. İngiliz asıllı koloni askerlerinin oluşturduğu ANZAC (Avustralian and New Zeland Army Corps) birliklerinin bir kısmını da Yeni Zelanda’nın kuzeyinde yer alan Polinezya adalarından gelen Maori ve Cook Adalar Topluluğu ve Ellice-Gilbert takım adalarından gelen Raratongan adı verilen yerliler oluşturmuştu. Bunlar oldukça savaşçı bir yapıya sahiptiler.
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kara savaşları sırasında oluşturulan sağlık merkezlerinden birisi değildir?

Havuzlarderesi

Soğanlıdere

Zığındere

Tengerdere

Kerevizdere

Açıklama:

Kara muharebelerinin başlaması ile birlikte cepheden her gün binlerce yaralının tahliye edilmek zorunda olması ve her gün yeni kayıpların devam etmesi sağlık hizmetlerini en üst seviyeye ulaştırma girişimini zorunlu kılmıştır. Yapılan tüm çalışmalar sonunda temmuz ayının ilk haftasında muharebe bölgesinde, Kerevizdere, Tengerdere, Soğanlıdere,Şahindere, Havuzlarderesi ve Kocadere, Matikdere gibi yerlerde büyük sargı mahalleri oluşturulmuştur. Ayrıca birliklerin sıhhiye bölüklerinden oluşturulan seyyar hastaneler de teşkil edilmiştir. Eski Değirmendere’de Sarafim Çiftliği kuzeyinde, Soğanlıdere güney sırtlarında, Kilitbahir kuzeyinde Ağa Deresi’nde, Havuzlarderesi’inde, Çamburnu güneyinde, Kocadere batı yamacında, Kilya Koyu batısında, Bigalı Deresi kuzeyinde, Çamburnu’nda seyyar hastaneler teşkil edilmiştir. Ayrıca iki büyükhasta ve yaralı nakliye hastanesi olarak da Akbaş ve
Ağaderesi önemli görev yapmıştır. Bunların dışında savaş alanı arka bölgesinde yaralıların tedavisi ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmek için de hastaneler kurulmuştur. Bunlar arasında Ilgardere, Biga, Lapseki, Gelibolu gibi yerlerdeki hastaneler sayılabilir.
Doğru cevap c) şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 19

Çanakkale Muharebelerinde askeri kayıtlara geçmiş şehit sayımız aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

253.000

251.309

100.177

64.440

55.127

Açıklama:

Tablo 3.1 Çanakkale Muharebelerindeki zayiatı gösteren belge
Şehit 55.127
Yaralı 100.177
Kayıp 10.067
Hastalıktan ölen 21.498
Hava değişimi 64.440
Toplam 251.309
Kaynak: ATASE Arşivi
Doğru cevap e) şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 20

Çanakkale muharebeleri süresince askerlerin beslenme listelerinde bulunmayan yiyecek aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Etli kuru fasulye

Kuru ekmek-hoşaf

Etli nohut yemeği

Et konservesi

Kavurma-peksimet

Açıklama:

Muharebeler süresince askere günlük olarakhangi erzak verilecek ise bunun miktarının ne olacağı tespit edilmiştir. Buna göre malzemeler, peksimet 600 gr, bulgur ve pirinç 150 gr, çorbalık konserveler 100 gr, tereyağı ve zeytinyağı 20 gr, tuz 20 gr, soğan ve sarımsak 20 gr, kuru sebze 120 gr, sebze konserveleri 150 gr, kuru üzüm 50 gr, çerez 250 gr, kavurma, pastırma, sucuk ve kuru balık 125 gr, et konserveleri 200 gr, zeytin ve peynir 160 gr, çay 1 gr, şeker 10 gr, sabun 9-10 gr, gaz 30 gr idi.
Askerlerden her birine bir gün içinde 900 gram ekmek verilmesi planlanmıştır. Eğer ekmek istihkakı sağlanamazsa bunun yerine 600 gram peksimet verilmiştir. Peksimet, uzun süre bozulmadan saklanabildiğinden genellikle mutfaklara uzak olan noktalarda dağıtılmıştır. Ancak iâşe sıkıntısının baş gösterdiği günlerde peksimet, geri hatlarda da verilmeye başlanmış ve başka bir erzak verilemezse peksimet miktarının 1000 grama çıkarılması ve daha çok papara olarak askerlere verilmesi planlanmıştır Askerlere günlük olarak ekmeğin yanında sıcak yemek olarak pirinç çorbası, etli fasulye, etli nohut, bulgur pilavı, kuru bakla ve komposto, çerez olarak da kuru üzüm ve kuru fındık verilmiştir. Bunlara ek olarak yeşillik gibi yiyecekler toplanılarak askerlere yedirilmesi istenmiştir. Tatlı olarak helva ve kimi zaman da incir verilmiştir. Tayinat ve Yem Kanunu’na göre günde er başına 250 gram et verilmesi gerekirken bu miktar muharebenin yoğunlaştığı ve ikmal faaliyetlerinin kısmen azalmak
zorunda kaldığı dönemlerde 62 grama düşürülmüş ve hatta bunun da bulunamadığı kimi dönemlerde 31 gram verilmek zorunda kalınmıştır. Kasaplık hayvan bulunamadığı zamanlarda ise erlerin et ihtiyacı kavurma veya konserve verilmek suretiyle sağlanmıştır. Beslenme konusunda askerlerin en dikkat çeken şikâyeti kurtlu bakla yemek zorunda kalmaları olmuştur.
Doğru cevap b) şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 21

Çanakkale Kara Muharebelerinde Türk subaylarının yaşadıkları yer altına kazılmış tünel benzeri yerlerin adı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Fundalık

Siper

İrtibat hendekleri

Avcı hendekleri

Kovuk

Açıklama:

Türk askerleri, siperlerin İtilaf tarafına yakınlığına göre, en yakın olanına “sıçan yolu” ve “avcı hendek-
leri”, geride olanlara “irtibat hendekleri” adlarını vermişlerdi. Siperler, bir insanın boyunda ve dört beş kişinin yan yana rahat bir şekilde geçebileceği, istirahat edip uyuyabileceği, yaralıların nakledilebileceği, dış dünya tarafından fark edilmesi zor, üstü kapalı yerlerdi. Subaylar “kovuk” dedikleri yer altına kazılmış dar tünel şeklinde bir yerde yaşıyorlardı. Türklerin fundalıklardan zaman zaman yararlandıklarının farkına varan İngilizler, bazı yerlerde fundalıkları ateşe vererek Türklerin elindeki bu avantajı yok etmeye çalışmışlardı. Yaz sıcağında çıkarılan bu yangınlar, zaten sıcaktan bunalan askerleri daha da bunaltmıştı. Askerler geceleri toprak işlerinden arta kalan zamanlarda, cephane ve bomba sandıklarını karyola, asker kaputunu da yorgan yaparak uyumaya çalışmışlardı. Gündüzleri ise askerler topraktan 2-3 metre derinliğinde siperler içinde, büyükçe bir mezara benzeyen zeminlikte, toprak kovuklarına sığınarak oturmak veya uyumakla vakit geçirmişlerdi.
Doğru cevap e) şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Ağustos 1914’ten 18 Mart 1915 tarihine kadar Çanakkale Boğazı’nın savunulmasına yönelik yapılan işlerden biri değildir?

Gemiler kullanılarak 11 adet mayın hattının oluşturulması

Namazgâh Tabyası sahiline bir tane torpido kovanı yerleştirilmesi

Denizaltılarla su altına çelik ağlar gerilmesi

Alman tanklarının Gelibolu yarımadasına yerleştirilmesi

Torpil bölgesinin gece aydınlatılması için ek projektörlerin yerleştirilmesi

Açıklama:

Ağustos 1914’ten 18 Mart 1915 tarihine kadar Boğaz’ın savunulmasına yönelik şu işler yapılmıştır: Elde mevcut bütün malzemeden yararlanılarak Boğaz’ın en dar sahasında Selanik, Giresun, İntibah, Nusrat, Nilüfer, Samsun gemileriyle 19 Şubat 1915 tarihine kadar Çanakkale Boğazı’nda 9 adet mayın hattı oluşturuldu. Daha sonra iki hat daha ilave edilerek mayın hattı 11 âdete yükseltildi. Namazgâh Tabyası sahiline de bir tane torpido kovanı yerleştirildi. Ayrıca denizaltıların Boğaz’ı geçip Marmara’ya oradan da İstanbul’a geçmesini engellemek için su altına çelik ağlar gerildi. Torpil hatlarını temizleme gemilerine karşı korumak için savaş gemilerinden çıkarılan küçük çaplı ve seri ateşli toplarla Çanakkale’de bulunan mevcut mantelli ve adi Krupp topları ve Nordanfieldlerden birtakım set bataryaları oluşturuldu. Büyük kısmı Kepez, Soğanlıdere ve Havuzlar Deresi civarına yerleştirildi. Torpil bölgesinin gece aydınlatılması için önceden mevcut olan iki projektöre ek olarak 8 adet daha projektör yerleştirildi. Kısmen düşman uçaklarına ateş etmek ve kısmen de yanıltma bataryası görevini görmesi için Krupp toplarından teşkil edilen bataryalar değişik mevkilere yerleştirildi. Düşman donanmasının ateşini dağıtmak konusunda bunlardan çok yararlanıldı (Kurtoğlu, 1935). Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Rusya'nın Çanakkale Cephesi'ne gönderdiği geminin adıdır?

Askold

Agamemnon

Albion

Glory

Hibernia

Açıklama:

Rusya harekâta katılmış olmak için “Askold” adlı bir savaş gemisini Çanakkale Cephesi'ne gönderdi (Sayılır, 2007). Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin Çanakkale'de bir cephe açmasının nedenlerinden biri değildir?

Boğazların Rusya'nın açık denizlere ulaşması için önemi

Almanların Baltık Denizi ve kıyılarını kontrolleri altında tutması

Ortadoğu petrollerine ulaşma isteği

Rusya’nın elinde kalan, ancak Avrupa’nın sıkıntısını çektiği hububatın Avrupa’ya taşınması

Türklerin başkentinin düşürülerek savaş dışı kalmalarının sağlanması

Açıklama:

Diğer seçenekler İngilizlerin Çanakkale Cephesi'ni açmalarının nedenleri iken Ortadoğu petrollerine ulaşma isteklerinin Çanakkale ile doğrudan ilgisi bulunmamaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

İtilaf donanması 18 Mart 1915 sabahında bugünkü hangi Yunan adasından ayrılıp Çanakkale boğazına girmiştir?

Limni

Midilli

Sakız

Taşöz

İstanköy

Açıklama:

Mondros Limanı’ndan 18 Mart sabahı saat 09:00’da hareket eden İtilaf donanması, saat 11:00’de Çanakkale Boğazı’na girmiştir. Mondros Limanı Limni adasındadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Çanakkale'de Türk askerlerinden oluşan 5.Orduyu kim komuta etmiştir?

Liman von Sanders

Mustafa Kemal

General Hamilton

Weber Paşa

Halil Sami Bey

Açıklama:

Çanakkale’ye yönelik bir kara saldırısının artık olası görüldüğü için Çanakkale Boğazı’nın karadan savunulması adına 25 Mart’ta Liman von Sanders komutasında 5’inci Ordu oluşturuldu. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf devletlerinin Çanakkale'de Türk ordusunu şaşırtmak amacıyla kullandığı yöntemlerden biridir?

Bir Fransız Piyade Alayı’nı geçici olarak Kumkale’ye çıkarmak

Saroz Körfezi’nde ve Beşike Limanı’nda bir çıkarma yapmak

Yarımada’nın kuzey ve güney kısımlarını birbirinden ayırmak

Kuvvetlerinin büyük kısmını Yarımada’nın güneyine, Seddülbahir Bölgesi’ne çıkarmak ve oradan Alçıtepe’ye ilerlemek

Çıkarma harekâtına 25 Nisan 1915’te başlamak

Açıklama:

İtilaf devletleri, Türk komuta kadrosunu şaşırtmak amacıyla Saroz Körfezi’nde ve Beşike Limanı’nda bir gösteri çıkarması yapmayı planlamıştı. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

İtilaf kuvvetleri hangi çıkarma sayesinde Kocaçimen Tepesi'ni ele geçirmek istemiştir?

Arıburnu

Eceabat

Gelibolu

Kabatepe

Seddülbahir

Açıklama:

İtilaf kuvetlerinin Arıburnu’na yaptığı çıkarmanın hedefi bu bölgenin en yüksek yeri olan ve araziye hâkim konumdaki Kocaçimen Tepesi idi. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Çanakkale Savaşı esnasında geçici ateşkes ilan edilerek ölü ve yaralı askerlerin orta bölgeden alınmasına karar verilmişti. Türkleri orta bölgeden almak üzere 40 seçme askerden oluşan bir grup oluşturuldu. Bu grupta yer alan askerler iri yarı ve uzun boylu güreşçi görünümündeki gençlerdi ve hepsine en güzel ve en yeni elbiseler giydirildi. Bu tür bir davranışın sebebi aşağıdaki harp yöntemlerinden hangisiyle açıklanabilir?

Algı harbi

Psikolojik harp

Gayrinizami harp

Genel harp

Nizami harp

Açıklama:

24 Mayıs’ta sabah 08:00’de Ateşkes Uygulama Komiteleri ellerinde beyaz bayraklarla ara bölgeye doğru yürümeye başladılar. Ölü ve yaralı Türkleri orta bölgeden almak üzere Teğmen Râkım komutasında 40 seçme askerden oluşan bir grup oluşturuldu. Bu grupta yer alan askerler, özel olarak bu göreve seçilmişlerdi. Bunların hepsi, iri yarı ve uzun boylu güreşçi görünümündeki gençlerdi ve hepsine en güzel ve en yeni elbiseler giydirildi. Bu bir psikolojik harp yöntemiydi. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Fransız ve İngilizlerin hangi ülkeye yardım etmek zorunda kalmaları Çanakkale Savaşı'nın Türkler tarafından kazanılmasına kısmen de olsa yardımı dokunmuştur?

Sırbistan

Bulgaristan

Yunanistan

Avusturya

Kıbrıs

Açıklama:

Almanya ve Avusturya Sırplara karşı saldırı hazırlıklarına başlamışlardı. Bunun üzerine Fransızlar ile İngilizler, Sırbistan’a yardım etmek için Selanik’e kuvvet göndermeye karar verdiler. Çanakkale’de de artık başarı ümidi kalmadığından Çanakkale'nin boşaltılması düşünülmeye başlandı. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Çanakkale Savaşı esnasında bazı Anadolu Rumlarını İtilaf devletleri tarafında savaşmaya motive eden ütopya nedir?

Megali İdea

Rumların İngiltere'ye göç etme planı

Balkan savaşlarının intikamının alınacak olması

İngiliz Protestanlığına destek olmak

Ekonomik gerekçeler

Açıklama:

Anadolu Rumlarının bir kısmı geleneksel olarak peşinde koştukları bir politikanın sonucu olarak hem eski yerlerine geri dönmek hem de önceden beri buraların “Rum toprağı” olduğu ütopyasına- Megali İdea- hizmet etmek için İtilâf ordusu içinde yer almışlardı (Sayılır, 2006). Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

I. Boğazların uzun ve yıpratıcı savaşlara girmiş olan Rusya’ya ihtiyacı olan silah ve diğer savaş malzemelerinin ulaştırılması için en kestirme yol olması.
II. Rusya’nın elinde kalan, ancak Avrupa’nın sıkıntısını çektiği hububatın Avrupa’ya taşınması.
III. Avrupa’daki silahların Rusya’ya ulaştırılma isteği, olası bir Rus-Alman yakınlaşmasının önüne geçilmesi.
Yukarıdakilerden hangisi Çanakkale Cephesi’nin açılma nedenleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Çanakkale Cephesi’nin açılma nedenlerini maddeler hâlinde aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür:

Boğazların Güney Rusya ve Karadeniz kıyılarının açık denizlere açılan yegâne geçiş noktası olması,
Boğazların uzun ve yıpratıcı savaşlara girmiş olan Rusya’ya ihtiyacı olan silah ve diğer savaş malzemelerinin ulaştırılması için en kestirme yol olması,
Almanların Baltık Denizi ve kıyılarını kontrolleri altında tutması,
Almanların yıpratılması ve Batı cephesinin hafifletilmesi için doğuda yeni bir cephe açılması gereği,
Rusya ile olan bağlantının yeniden kurulma isteği,
Rusya’nın elinde kalan, ancak Avrupa’nın sıkıntısını çektiği hububatın Avrupa’ya taşınması,
Avrupa’daki silahların Rusya’ya ulaştırılma isteği, olası bir Rus-Alman yakınlaşmasının önüne geçilmesi,
Türklerin başkentinin düşürülerek savaş dışı kalmalarının sağlaması ve Almanlarla olan bağlantılarını kesilmesi, burada elde edilecek başarı ile daha önce tarafsızlıklarını ilan eden Balkan devletlerinin, İngilizlerin tarafına geçmelerinin sağlaması,
Genel savaşın kısa sürede sona erdirilmesi isteği ve düşüncesi.

Doğru Cevap: E

Soru 33

18 Mart 1915 Çanakkale Boğazı Muharebelerinde,
I. İngiltere
II. Fransa
III. İtalya
Devletlerinden hangileri birlikte yer almıştır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

18 Mart 1915 sabahı, İtilaf Donanması Çanakkale Boğazı önlerinde Boğaz’ı geçmek üzere son ve en önemli darbesini vurmak için belirdi. Boğaz’a giren donanmanın birinci grubu, Amiral Carden’in komutasında Queen Elizabeth, Agamemnon, Lord Nelson, Inflexible’dan oluşan oldukça güçlü dört İngiliz zırhlısından oluşuyordu. İkinci
grupta, Fransız gemileri Suffren, Bouvet, Charlemagne, Gaulouis bulunuyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 34

7/8 Mart’ta yanında bir torpil motoruyla birlikte havanın kapalı ve sisli olmasından yararlanarak, Erenköy Koyu’na gidip yüz metre aralıklarla karaya paralel olarak 26 mayın dökmeyi başaran ve döktüğü bu mayınlar 18 Mart Muharebesi’nde İtilaf donanmasına zor anlar yaşatan aşağıdakilerden hangisidir?

Bandırma Vapuru

Yavuz Zırhlısı

Midilli

Nusrat Mayın Gemisi

Ertuğrul

Açıklama:

7/8 Mart’ta Nusrat mayın gemisi yanında bir torpil motoruyla birlikte havanın kapalı ve sisli olmasından yararlanarak, Erenköy Koyu’na gidip yüz metre aralıklarla karaya paralel olarak 26 mayın dökmeyi başardı. Bu mayınlar 18 Mart Muharebesi’nde İtilaf donanmasına zor anlar yaşattı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Çanakkale’ye yönelik bir kara saldırısı artık olası görüldüğü için Türkler Çanakkale Boğazı’nın karadan savunması için 5’inci Orduyu oluşturdu.
Aşağıdakilerden hangisi oluşturulan 5. Ordu’nun komutanlığına atanmıştır?

Mustafa Kemal

Weber Paşa

Liman von Sanders

Halil Sami Bey

Enver Paşa

Açıklama:

Çanakkale’ye yönelik bir kara saldırısının artık olası görüldüğü için Türkler Çanakkale Boğazı’nın karadan savunmasını aşağıdaki düzene göre kurgulandı: 25 Mart’ta Liman von Sanders komutasında 5’inci Ordu oluşturuldu.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Arıburnu bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın en dik ve sarp yamaçlarına sahip bölgelerindendi. Bu bölgede dereler, vadiler, uçurumlar, dar ve yürünmesi mümkün olmayan geçitler vardı. Burası hem çıkarma yapan için hem de savunma yapan için oldukça zorlu bir o kadarda mücadele edilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmıştır.
Yukarıda Arıburnu bölgesinin Çanakkale Savaşı’na etki eden hangi özelliğinden söz edilmiştir?

Coğrafi konumu

Siyasi durumu

Stratejik önemi

İklim özellikleri

Coğrafi yapısı

Açıklama:

Arıburnu bölgesi Gelibolu Yarımadası’nın en dik ve sarp yamaçlarına sahip bölgelerindendi. Bu bölgedeki dereler, vadiler, uçurumlar, dar ve yürünmesi mümkün olmayan geçitler burayı zorlu bir coğrafya hâline getirmiştir. Buradaki coğrafya hem çıkarma yapan için hem de savunma yapan için oldukça zorlu bir o kadarda mücadele edilmesi gereken bir durum ortaya çıkarmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

İtilaf kuvvetlerinin Arıburnu’na yaptığı çıkarmanın hedefi bu bölgenin en yüksek yeri olan ve araziye hâkim konumdaki Kocaçimen Tepesi idi. Devam eden bu çıkarma üzerine üstlerinden bir emir almamış olmasına rağmen, yaklaşan bir tehlike karşısında olduğu için hızlı bir şekilde Arıburnu’na gitme gereği görüp, buna karar veren 19’uncu Piyade Tümeni Komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Yarbay Mustafa Kemal Bey

Yarbay Hüseyin Avni Bey

Weber Paşa

Halil Sami Bey

Liman von Sanders

Açıklama:

Karaya çıkan İtilaf birlikleri bir kol ile Yükseksırt- Sarıtepe-Kocaçimen, diğer bir kol ile Merkeztepe- Kanlısırt ve üçüncü bir kol ile de Yeşiltarla-Kabatepe istikametinde ilerlemeye başladı. Kocaçimen Tepesi’ne yönelen kol, 261 rakımlı tepe hizalarına, Kanlısırt’a ilerleyen kol da Kemalyeri sırtlarına yaklaştı. 19’uncu Piyade Tümeni Komutanı Yarbay Mustafa Kemal Bey, devam eden bu çıkarma üzerine üstlerinden bir emir almamış olmasına rağmen, yaklaşan bir tehlike karşısında olduğu için hızlı bir şekilde Arıburnu’na gitme gereği gördü ve buna da karar verdi.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi, Seddülbahir bölgesine ve Çanakkale Boğazı’na hâkim olan ve ele geçirilmesi durumunda Türklerin kuzeyden güneye asker sevkiyatlarını ve Boğaz’dan gemi geçişlerini kontrol edebilecekleri yerdir?

Alçıtepe

Tekke Burnu

Zeytinlibayır

Çamaltı Burnu

Zırhlı Burun

Açıklama:

Güney Grubu (Seddülbahir) Komutanlığı bölgesine çıkan askerlerin hedefi Alçıtepe idi. Alçıtepe Seddülbahir bölgesine Çanakkale Boğazı’na hâkim bir tepe idi. Burası ele geçirilirse Türklerin kuzeyden güneye asker sevkiyatları ve Boğaz’dan gemi geçişleri kontrol engellenebilir ve kontrol edilebilirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Çanakkale Boğazı’nın Anadolu yakasında ve Çanakkale Boğazı’nın girişinde kurulmuş önemli bir tarım ve ticaret köyü iken muharebeler nedeniyle boşaltılmak zorunda kalınan, savaştan sonra ise dönen olmayınca haritadan silinen yaklaşık dört asırlık köy aşağıdakilerden hangisidir?

Anafartalar Köyü

Kumkale Köyü

Arıburnu Köyü

Kayacak Ağılı Köyü

Susak Kuyusu Köyü

Açıklama:

Kumkale Köyü Çanakkale Boğazı’nın Anadolu yakasında, Çanakkale Boğazı’nın girişinde kurulmuş önemli bir tarım ve ticaret köyü idi. Kumkale Muharebeleri nedeniyle köy boşaltılmak zorunda kalmıştır. Savaştan sonra ise köye dönen olmayınca yaklaşık dört asırlık köy haritadan silinmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Çanakkale Muharebeleri İtilaf Devletleri’nin son olarak aşağıdakilerden hangisinden çekilmesiyle birlikte sona ermiştir?

Anafartalar

Arıburnu

Seddülbahir

Kumkale

Kireçtepe

Açıklama:

19/20 Aralık gecesi Anafartalar ve Arıburnu bölgeleri boşaltıldı. Daha sonra da Seddülbahir’de kalan
İngiliz birliklerine taarruz etmek için Anafartalar ve Arıburnu’ndaki Türk kuvvetlerinin Seddülbahir cephesinde toplanmakta oldukları ve Almanya’dan çok miktarda mühimmat ve savaş malzemesi geldiğinin haber alınması üzerine Seddülbahir’in de boşaltılmasına karar verildi. Seddülbahir bölgesi de 9 Ocak 1915 (1916) gecesi boşaltıldı.
Böylelikle de Çanakkale Muharebeleri sona ermiş oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Çanakkale deniz muharebelerinin kazanıldığı 18 Mart günü, 27.06.2002 tarihli ve 4768 numaralı kanuna göre aşağıdakilerden hangisi olarak anılmaktadır?

Şehitler Günü

Gaziler Günü

Zafer Bayramı

Bağımsızlık Günü

Atatürk Günü

Açıklama:

27.06.2002 tarihli ve 4768 numaralı “18 Mart Gününün Şehitler Günü ve 19 Eylül Gününün Gaziler Günü İlan Edilmesi Hakkında Kanun” kanun ile 2005/27 numaralı “Şehitler ve Gaziler Günleri” başlıklı başbakanlık genelgesi ile tespit edilmiştir. 18 Mart haricinde şehitler günü veya haftası, 19 Eylül haricinde gaziler günü veya haftası yoktur.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Arap aşiretlerinin çoğu hayvancılıkla geçinirken Dicle ve Fırat Nehirleri arasında kalan …………. bölgesindeki Araplar ise göçebe hayatı sürdürmektedir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

El-Cezire

Musul

Şehrizor

Halep

Bağdat

Açıklama:

Arap aşiretlerinin çoğu hayvancılıkla geçinirken Dicle ve Fırat Nehirleri arasında kalan El-Cezire bölgesindeki Araplar ise göçebe hayatı sürdürmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Irak cephesinin açılması sebeplerindendir?

Almanları İran yönüne gitmeye zorlama

Mısır ve Suriye’nin güvenliğine çevre oluşturması

Şam gibi Kahire gibi ticaret merkezlerini beslemesi

Suriye’nin Irak’a komşu olması

Bağdat Demiryolu hattı imtiyazının Almanlara verilmesi

Açıklama:

Irak coğrafyası, 1858 yılında Hindistan’ı sömürgesine katan İngiltere’nin Orta Doğu politikasının ana noktası olan petrol kaynakları bakımından ekonomik; doğu ile ulaşım sağlama açısından stratejik önem taşıyan, sömürgelerini güvende bulundurmak için elde tutulması gereken önemli bir jeopolitik hedefti. Bu amaçla İngiltere, 1860’lı yıllardan itibaren Fırat ve Dicle’de taşımacılık işine başlamış; 1882’de Mısır’ı işgal etmiştir. İngiliz devlet adamlarından Winston Churchill, “... bir damla petrolün, bir damla kandan daha değerli olduğunu” ileri sürerek daha 20. yüzyılın başlarında petrolün İngiltere için önemine dikkat çekmiştir. Bağdat demir yolu imtiyazı, dönemin siyasi konjonktürünün de etkisiyle Sultan II. Abdülhamit (1876-1909) Dönemi’nde Almanya’ya verilmiştir. Bu durum, Hint Okyanusu’nda kuvvetli bir devletin bulunmasını istemeyen İngiltere’de büyük tedirginlik yarattığından İngiltere, bölgede birtakım politik ve askerî önlemler almaya başlamıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 3

“Avrupa’da hiçbir asker yoktur ki -bu ifademin altını çiziyorum- savunmada Türklerle kıyaslanabilsin. Almanların savunmada gayet iyi olduğu farz ediliyor. Fakat siperlerde bulunduğu zaman onlar Türklerle kıyaslanamazlar”.
Selman-ı Pak savaşında mücadele eden Türk askeri hakkında pasajdaki ifadelerin sahibi olan komutan aşağıdakilerden hangisidir?

Goltz Paşa

General Thownshend

Churchill

General Nixon

General Gorringe

Açıklama:

Selman-ı Pak Muharebesi’nin birinci günü öğleden sonra Cevat Bey Müfrezesi tarafından gerçekleştirilen karşı taarruz üzerine 22 Kasım 1915 tarihinde 6’ncı Tümen Komutanı General Townshend hatıra defterine; “Avrupa’da hiçbir asker yoktur ki -bu ifademin altını çiziyorum- savunmada Türklerle kıyaslanabilsin. Almanların savunmada gayet iyi olduğu farz ediliyor. Fakat siperlerde bulunduğu zaman onlar Türklerle kıyaslanamazlar,” notunu düşerek Türk askerinin kahramanlığını ön plana çıkarmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Birinci Kutülammâre Savaşı’nda Türk kuvvetlerinin komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Enver Paşa

Goltz Paşa

Albay Nurettin

Albay Süleyman Askerî

Halil Kut Paşa

Açıklama:

Kutü’l-Amâre kasabası civarında gerçekleşen muharebelerde Irak ve Havalisi Komutanı Albay Nurettin Bey emrindeki çoğunluğu yerli Araplardan oluşan 35’inci, 37’nci ve 38’inci Tümenlerden ibaret zayıf mevcutlu birlikler ağır kayıplar vermişlerdir. Bu durumda Albay Nurettin Bey, üstün İngiliz birliklerinin Kutü’l-Amâre kasabasını bir çember altına alarak, Osmanlı birliklerini kuşatıp imha etme ihtimaline karşı 28 Eylül 1915 gecesi kasabayı İngilizlere sezdirmeden boşaltmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

2.Kutülammare savaşının sonucu nasıl gerçekleşmiştir?

Osmanlı ordusu ikinci savaşta İngilizlere mağlup olmuştur

Kuzeyden gelen Rus birlikleri İngilizleri püskürtmüştür.

Osmanlı ordusu savaş meydanında düşman askerini imha etmiştir

Uzun süren kuşatma ve çatışmalar sonunda İngilizler teslim olmuştur

Savaşan iki taraf barış görüşmeleri yaparak eski mevzilerine çekilmişlerdir

Açıklama:

Taraflar arasındaki görüşmelerin olumsuz sonuçlanması üzerine 29 Nisan 1916 sabahı General Townshend kayıtsız ve şartsız teslim olmayı kabul etmiştir. General Townshend’ın teslimiyet kararının bildirilmesi üzerine Binbaşı Nazmi Solak Bey komutasındaki 3. Piyade Alayından bir bölük 29 Nisan 1916 günü saat 14.30 civarında Kutü’l-Amâre’deki Hükûmet Konağına Türk bayrağı çekmiş ve Bölük Komutanı Yüzbaşı Sami Bey, General Townshend ve diğer generalleri teslim almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Kutülammâre zaferinin ana sonucudur?

İngilizlerin Bağdat’ı işgal projesi sonlanmıştır

İngilizlerin Kuzey Irak bölgesini ele geçirme hedefi gerçekleşmemiştir

İngilizler İran sınırına yoğunlaşan Rus ilerlemesini durduramamışlardır

İngilizler Irak’ta Alman nüfuzunun oluşmasına engel olamamışlardır

İngilizler Suriye bölgesini Fransızlara terk etmek durumunda kalmışlardır

Açıklama:

Bu durumda Kutü’l-Amâre kuşatması ile İngilizlerin Bağdat’ın işgali projesi dramatik bir şekilde sonlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

İngilizlerin Kutülammare Savaşı’nda insan kayıpları yaklaşık olarak ne kadardır

13.000

39.000

40.000

43.000

47.000

Açıklama:

Kutü’l-Amâre’de esir olanlarla onları kurtarmaya gelen yardım kuvvetlerin kayıpları toplamda 40.000 kişiyi bulmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

………… Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı 26 Nisan gününü “Kut Bayramı” olarak ilan etmiştir. Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Atatürk

İsmet İnönü

Enver Paşa

Halil Paşa

Karabekir Paşa

Açıklama:

Halil Paşa, Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı 26 Nisan gününü “Kut Bayramı” olarak ilan etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Kutülammâre zaferi hakkında aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?

I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin tek galibiyetidir

I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin ikinci galibiyetidir

I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin en önemli galibiyetidir

Bu savaşla İngilizler Ortadoğu emellerinden vazgeçmek zorunda kalmışlardır

Bu zafer sonrasında İngilizler Ruslarla işbirliği yapmak zorunda kalmışlardır

Açıklama:

Kutü’l-Amâre zaferi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Çanakkale’den sonraki ikinci büyük zaferidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Türk birlikleri, 10- 11 Mart 1917 gecesi Bağdat’ı tahliye etmişlerdir. ………….. kuvvetleri ise hiçbir direnişle karşılaşmadan 11 Mart 1917 sabahı Bağdat’ı işgal etmişlerdir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

İngiliz

Alman

Fransız

Rus

Arap

Açıklama:

Türk birlikleri, 10- 11 Mart 1917 gecesi Bağdat’ı tahliye etmişlerdir. İngiliz kuvvetleri ise hiçbir direnişle karşılaşmadan 11 Mart 1917 sabahı Bağdat’ı işgal etmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

İngiliz kuvvetlerinin Bağdat’a ilerlemesinin durdurulması ve Kutü’l-Amâre’de savunmaya geçme noktasında büyük önemi olan muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi

Şuayyibe Muharebesi

Birinci Rota Muharebesi

İkinci Rota Muharebesi’

Açıklama:

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi İngiliz kuvvetlerinin Bağdat’a ilerlemesinin durdurulması ve Kutü’l-Amâre’de savunmaya geçme noktasında büyük önemi haizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

İngilizler Basra'dan Kurna'ya kadar olan bölgedeki hakimiyetlerini aşağıdaki muharebelerden hangisinden sonra sağlamışlardır?

Birinci Beyt-i İsa Muharebesi

İkinci Beyt-i İsa Muharebesi

Üçüncü Felâhiye Muharebesi

Sabis Meydan Muharebesi

Şuayyibe Muharebesi

Açıklama:

İngilizlerin Basra’dan Amâre’ye Kadar Olan İlerlemesi
İngilizler, Şuayyibe Muharebesi'nin ardından Basra’dan Kurna’ya kadar olan bölgede hâkimiyetlerini sağlamayı başarmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

20 Ocak 1915 tarihinde Fırat ve Dicle Nehirleri’nin birleşerek oluşturduğu Şattü’l-Arap bölgesini İngilizlerden geri almak için İngiliz birliklerine karşı gerçekleştirilen muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Rota Muharebesi

Şuayyibe Muharebesi

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi

Selman-ı Pak Muharebesi

Üçüncü Felâhiye Muharebesi

Açıklama:

İngilizlerin Basra’dan Amâre’ye Kadar Olan İlerlemesi
Irak ve Havalisi Genel Komutanı Süleyman Askerî Bey, Kurna’nın kuzeyinde bulunan Rota köyü civarında 20 Ocak 1915 tarihinde Fırat ve Dicle Nehirleri’nin birleşerek oluşturduğu Şattü’l-Arap bölgesini İngilizlerden geri almak için İngiliz birliklerine karşı taarruza geçmiştir. Birinci Rota Muharebesi olarak bilinen bu muharebede birtakım mevzi başarılar kazanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Irak Cephesi'ndeki Osmanlı 6.Ordusu'nun kuruluş amacı nedir?

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi’nin ardından kuzeye doğru devam eden İngiliz ilerlemesini durdurmak

İngilizleri Bağdat'tan çıkarmak

İngilizlere karşı Kutü’l-Amâre'yi savunmak

Ruslar'ın Kutü’l-Amâre'yi almalarını engellemek

Musul'u Ruslar'a karşı korumak

Açıklama:

Irak Cephesi’nde 6’ncı Türk Ordusunun Teşkili
Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi’ndeki başarısızlığın ardından kuzeye doğru devam eden İngiliz ilerlemesini durdurmak amacıyla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından bölgede müstakil bir ordu kurulması çalışmalarına başlanmıştır. Bu amaçla 5 Ekim 1915 tarihinde 6’ncı Ordu Komutanlığı teşkil edilmiştir. Yeni kurulan 6’ncı Ordu Komutanlığına 22 Ekim 1915 tarihinde Alman Mareşali von der Goltz atanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesinin durdurulduğu, 22-25 Kasım 1915 tarihleri arasındaki muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi

ikinci Kutü’l-Amâre Muharebesi

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

Vadi-i Kelâl Muharebesi

Birinci Felâhiye Muharebesi

Açıklama:

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi (22-25 Kasım 1915)
1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi 22-25 Kasım 1915 tarihleri arasında gerçekleşen Selman-ı Pak Meydan Muharebesi’nde son bulmuştur. Bahse konu muharebe, İngiliz kuvvetlerinin Bağdat’a ilerlemesinin durdurulması ve Kutü’l-Amâre’de savunmaya geçme noktasında büyük önemi haizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Osmanlı Devleti'nin 11 Kasım 1914 tarihinde I.Dünya Savaşı'na katılmasıyla muharebelerin başladığı ilk cephe aşağıdakilerden hangisidir?

Kafkas Cephesi

Suriye Cephesi

Irak Cephesi

Filistin Cephesi

Galiçya Cephesi

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nda Türk Cepheleri
Osmanlı Devleti’nin 11 Kasım 1914 tarihinde savaşa katılmasını müteakip muharebelerin başladığı ilk cephe, Irak Cephesi’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi İngiltere'nin I.Dünya Savaşı'nda Irak Cephesi'ni açmasının nedenlerinden biridir?

Hindistan yolunu güvenlik altına almak

Osmanlı Devleti'ni güney kanadına da cephe açma zorunda bırakmak

Osmanlı Devleti'nin petrole olan ulaşımını kesmek

Irak'ta bulunan Arap aşiretlerini kuvvetleri içinde bulundurarak Osmanlı ile olan ilişkilerini kesmek

Osmanlı Devleti'ni birkaç cephe açmaya zorlayarak savunma gücünü azaltmak

Açıklama:

Irak Cephesi’nin Açılma Nedenleri
Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı günlerde İngiltere’nin Irak’ta iki temel amacı vardı.r Bunlardan birincisi; en önemli sömürgesi konumundaki Hindistan’ın ve Hindistan’a giden kara ve deniz yollarının güvenliğini sağlamak, ikincisi ise Basra Körfezi civarındaki petrol kaynaklarına el koymaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Kutü’l-Amâre kuşatmasını kaldırmayı hedefleyen İngiliz yardım kuvvetlerinin Türk birliklerine karşı 21 Ocak 1916 tarihinde gerçekleştirdikleri ve büyük bir yenilgiye uğradıkları muhabere aşağıdakilerden hangisidir?

Sabis Meydan Muharebesi

Birinci Felâhiye Muharebesi

Vadi-i Kelâl Muharebesi

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

kinci Beyt-i İsa Muharebesi

Açıklama:

İngiliz Yardım Kuvvetleri (Dicle Kolordusu)’nin Kutü’l-Amâre Kuşatmasını Kaldırmaya Yönelik Teşebbüsleri (9 Ocak-22 Nisan 1916)
Bir an önce Kutü’l-Amâre kuşatmasını kaldırmayı hedefleyen İngiliz yardım kuvvetleri Türk birliklerine karşı taarruza geçmişler, 21 Ocak 1916 tarihinde Dicle’nin kuzeyinden Felâhiye mevziinde gerçekleştirdikleri taarruz sonucu büyük bir yenilgiye uğramışlardır. Felahiye yakınlarındaki bu muharebe “Birinci Felâhiye Muharebesi” olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Halil Paşa tarafından "Kut Bayramı" olarak ilan edilen Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı gün aşağıdakilerden hangisidir?

26 Nisan 1916

3 Mayıs 1916

28 Mayıs 1916

5 Nisan 1917

5 Mayıs 1917

Açıklama:

Kutü’l-Amâre Kuşatması’nın Sona Ermesi ve Kutü’l-Amâre’de Türk Ordusunun Zaferi (29 Nisan 1916)
Halil Paşa, Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı 26 Nisan gününü “Kut Bayramı” olarak ilan etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Osmanlı Başkomutanlığı tarafından Bağdat’ı İngilizlerden geri almak için 1917 yılının Haziran ayında Alman General Erich von Falkenhein’ın komutanlığında kurulan ancak Filistin Cephesi’nde beliren İngiliz tehlikesinden dolayı Filistin Cephesi'ne yönlendirilen ordu aşağıdakilerden hangisidir?

6.Ordu

Yıldırım Ordular Grubu

Anafartalar Grup Komutanlığı

3.Ordu

Doğu Ordusu

Açıklama:

Bağdat’ın Kaybından Mondros Mütarekesi’ne Kadar Olan Süreçte Irak Cephesi (11 Mart 1917-30 Ekim 1918)
Bağdat’ın alınması İngilizlere, Çanakkale ve Kutü’l-Amâre yenilgileriyle uğradıkları prestij kaybını yeniden kazandırırken Osmanlı Devleti özellikle de İslam dünyasında büyük bir prestij kaybına uğramıştır. Bu amaçla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından Bağdat’ı geri almak için 1917 yılının Haziran ayında Alman General Erich von Falkenhein’ın komutanlığında Yıldırım Ordular Grubu (YOG) Komutanlığı kurulmuştur. Ancak aynı yılın Eylül ayında Filistin Cephesi’nde beliren İngiliz tehlikesinden dolayı Bağdat’ı geri almak mümkün olmamış, Yıldırım Ordular Grubu, Filistin Cephesi’ne İngilizlerle mücadeleye yönlendirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi tarih boyunca Irak coğrafyasında bulunmuş kavimlerden biri değildir?

Nasturiler

Fenikeliler

Keldaniler

Kürtler

Süryaniler

Açıklama:

Fenikeliler Irak coğrafyasında bulunmuş kavimlerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Savaş başladığında İstanbul’dan Irak cephesine cephane sevkiyatı hangi yolla yapılabilmiştir?

Musul’a kadar demiryolu, oradan karayoluyla güneye

Resulayn’a kadar demiryolu, oradan karayoluyla Musul’a, ardından kelekler ile güneye

Resulayn’a kadar karayoluyla oradan Fırat üzerinde çalışan sallarla güneye

Musul’a kadar karayoluyla oradan nehir üzerinde çalışan sallarla güneye

Musul’a kadar demiryolu, ardından kelekler ile güneye

Açıklama:

Cephane sevkiyatı Resulayn’a kadar demiryolu, oradan karayoluyla Musul’a ardından kelekler ile güneye şeklinde sağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

6 Kasım 1914 tarihinde İngiliz Birlikleri Irak cephesinde ilk olarak hangi noktaya çıkmıştır?

Kurna kasabasına

Basra körfezinde Fav yarımadasına

Rota köyüne

Şattü’l Arap bölgesine

Şuayyibe bölgesine

Açıklama:

İngiliz birlikleri ilk olarak Basra körfezinde Fav yarımadasına çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

28 Eylül 1915 gecesi Albay Nurettin Bey komutasındaki birlikler Kutü’l-Amare’den çekilerek hangi kasabada mevzilenmişlerdir?

Selman-ı Pak

Basra

Kurna

Rota

Aziziye

Açıklama:

28 Eylül 1915 gecesi birlikler Selman-ı Pak kasabasına çekilmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Selman-ı pak muharebesinden çekilen İngiliz kuvvetleri ile takipteki Osmanlı birlikleri arasında hangi mevkide çatışma çıkmıştır?

Aziziye

Kurna

Delabiha

Amare

Rota

Açıklama:

Geri çekilen İngilizlerle takipteki Osmanlı birlikleri Delabiha mevkiinde çatışmaya girmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Kutü’l-Amare’ye takviye amacıyla gönderilen İngiliz “Dicle Kolordusu” 8 Mart 1916 tarihinde hangi savaşta yenilgiye uğramıştır?

Delabiha Muharebesi

Kurna Muharebesi

I. Kut Muharebesi

Sabis Meydan Muharebesi

Kurna Muharebesi

Açıklama:

8 Mart 1916 tarihinde İngiliz birlikleri Sabis Meydan Muharebesinde yenilgiye uğramıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Fırat vadisinde ilerleyen İngiliz birlikleri 10-11 Temmuz 1917 tarihinde hangi çatışma sonrası durdurulmuştur?

Han Bağdat Muharebesi

Birinci Ramadiye Muharebesi

İkinci Ramadiye Muharebesi

Tikrit Muharebesi

Delabiha Muharebesi

Açıklama:

10-11 Temmuz 1917 tarihinde Birinci Ramadiye Muharebesi ile İngiliz Birliklerinin ilerleyişi durdurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi İngilizlerin Irak coğrafyasında yürüttükleri propaganda faaliyetlerinden biri değildir?

Arap aşiretlere para dağıtılması

Kutsal cihat çağrısı yapılması

Uçaklardan Arapça yazılmış broşürler atılması

Bölgeye gönderilen çok sayıda bilim insanı ve diplomat yardımıyla İngiliz hayranlığının arttırılması

Şiilerin çoğunlukta olduğu bölgelerde ayaklanmalar çıkartılması

Açıklama:

Kutsal cihat çağrısı İngilizlerin yürüttüğü propaganda faaliyetlerinden değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Irak cephesinde sağlık alanında atılmış adımlardan biri değildir?

Bağdat’ta Hilal-i Ahmer Hastanesinin teşkili

Kazımiye vapurunun hastane haline getirilmesi

Musul’da cami, kilise ve okulların hastane olarak kullanılması

Kerkük’te hastane kurulması

Basra’da “Bulaşıcı Hastalıklar Hastanesi” kurulması

Açıklama:

Bulaşıcı Hastalıklar Hastanesi Basra’da değil Musul’da kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Irak cephesinde mevcut menzil noktalarından biri değildir?

Cerablus

Basra

Felluce

Samara

Amare

Açıklama:

Basra, Irak cephesinde mevcut menzil noktalarından biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

“Irak’ın hayat damarları olan Dicle ve Fırat Nehirleri aşağı Irak’ta birleşerek; ……………. adı ile Basra Körfezi’ne dökülmektedir.” cümlesinde boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Şattül-Arap

Büyük Zap

Küçük Zap

Diyale

Karun

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nin coğrafi, sosyokültürel, ekonomik ve askerî yapısını öğrenmiş olmalıdır.
Irak’ın hayat damarları olan Dicle ve Fırat Nehirleri aşağı Irak’ta birleşerek; “Şattül-Arap” adı ile Basra Körfezi’ne dökülmektedir. Dicle Nehri, kuzeyde İran ve Türkiye dağlarından gelen Küçük ve Büyük Zap Suları ve Diyale Nehri ile beslenmektedir. İran’dan gelen Karun Nehri de Şattü’l-Arap’a dökülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bağdat, 1534’te hangi padişahın hükümdarlığı döneminde Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır?

II. Bayezid

Kanuni Sultan Süleyman

Yavuz Sultan Selim

II. Selim

III. Murad

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nin coğrafi, sosyokültürel, ekonomik ve askerî yapısını öğrenmiş olmalıdır.
1508’de Safevi Devleti’nin eline geçen Bağdat, 1534’te Kanuni Sultan Süleyman’ın hükümdarlığında Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

1.900 km uzunluğunda olan Dicle Nehri’nin akıntı hızı az olduğundan, bu nehirde hava ile şişirilmiş 100-200 kadar koyun tulumunun üstlerine tahtaların dizilmesiyle meydana getirilen bir nevi sal kullanılmış ve Birinci Dünya Savaşı sırasında bu sal nehir yolu ile yapılan sevkiyatta öncelikli olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi kullanılan bu salın adıdır?

Şahtur

Duba

Kelek

Hicaz

Hantur

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nin coğrafi, sosyokültürel, ekonomik ve askerî yapısını öğrenmiş olmalıdır.
Irak’ta kara yolu ve demir yolu ulaşımının sınırlı olması nehir ulaşımını ön plana çıkarmıştır. Nehir ulaştırması, Dicle ve Fırat Nehirleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nehir yolu ile sevkiyatta birlik, silah ve cephane taşımacılığına öncelik verilmiştir. 1.900 km uzunluğunda olan Dicle Nehri’nin akıntı hızı az olduğundan bu nehirde “kelek” adı verilen sallardan istifade edilmiştir. Savaşın başlaması ile birlikte İstanbul’dan yola çıkarılan cephane ve teçhizat, Irak bölgesine gönderilirken önce Resülayn’a kadar demir yolu ile getirilmiş; buradan kara yolu ile Musul’a ve oradan da kelekler vasıtasıyla güneye nakledilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Birinci Dünya Savaşı’nda İngiltere Osmanlı Devleti’ne hangi tarihte savaş ilan etmiştir?

5 Ekim 1914

25 Kasım 1914

25 Ekim 1914

5 Kasım 1914

15 Kasım 1914

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nin coğrafi, sosyokültürel, ekonomik ve askerî yapısını öğrenmiş olmalıdır.
5 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilan eden İngiltere, 6 Kasım 1914 tarihinde Basra Körfezi ağzındaki Fav Yarımadası’na asker çıkartarak Irak’a yönelik askerî harekâtını başlatmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Birinci Dünya Savaşı’nda Birinci Rota Muharebesi sırasında Osmanlı Devleti’nin askerlerinin başında hangi komutan savaşmıştır?

Binbaşı Ali Bey

Albay Nurettin Bey

Albay Suphi Bey

Albay Çetinkaya Bey

Yarbay Süleyman Askerî Bey

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde yaşanan muharebeleri, savaşın genel hatlarını, tarafların askerî harekâtlarını öğrenmiş olmalıdır.
Süleyman Askerî Bey, 1915 yılının Ocak ayında Cavit Paşa’nın yerine yarbaylık rütbesine terfi ettirilerek Bağdat Valiliği ile Irak ve Havalisi Genel Komutanlığına atanmıştır. Süleyman Askerî Bey, Kurna’nın kuzeyinde bulunan Rota köyü civarında 20 Ocak 1915 tarihinde Fırat ve Dicle Nehirleri’nin birleşerek oluşturduğu Şattü’l-Arap bölgesini İngilizlerden geri almak için İngiliz birliklerine karşı taarruza geçmiştir. Süleyman Askerî Bey, ‘Birinci Rota Muharebesi’ olarak bilinen bu muharebe esnasında iki bacağından yaralanmış olmasına rağmen birtakım mevzi başarılar kazanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Birinci Dünya Savaşı’nda Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi sırasında Osmanlı Devleti’nin askerlerinin başında hangi komutan savaşmıştır?

Albay Nurettin Bey

Binbaşı Ali Bey

Albay Suphi Bey

Albay Çetinkaya Bey

Yarbay Süleyman Askerî Bey

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde yaşanan muharebeleri, savaşın genel hatlarını, tarafların askerî harekâtlarını öğrenmiş olmalıdır.
Güçlü İngiliz taarruzu karşısında cephede tutunamayan Türk kuvvetleri, Kutü’l-Amâre’ye çekilerek burada savunma hattı kurmaya karar vermişlerdir. 6 Ağustos 1915’te Londra’da Savaş Kabinesinin onayının alınmasıyla birlikte, 23 Ağustos 1915’te Irak Sefer Kuvvetleri Başkomutanı General Nixon tarafından General Townshend’e verilen emirle Türkler için çok önemli bir askerî merkez olan Kutü’l-Amâre’nin işgal edilmesi istenmiştir. Harekât emrini alan General Townshend komutasındaki İngiliz birlikleri, 27 Eylül 1915’te Dicle Nehri’ni takip etmek suretiyle saldırıya geçmişlerdir. Kutü’l-Amâre kasabası civarında gerçekleşen muharebelerde Irak ve Havalisi Komutanı Albay Nurettin Bey emrindeki çoğunluğu yerli Araplardan oluşan 35’inci, 37’nci ve 38’inci Tümenlerden ibaret zayıf mevcutlu birlikler ağır kayıplar vermişlerdir. Bu durumda Albay Nurettin Bey, üstün İngiliz birliklerinin Kutü’l-Amâre kasabasını bir çember altına alarak, Osmanlı birliklerini kuşatıp imha etme ihtimaline karşı 28 Eylül 1915 gecesi kasabayı İngilizlere sezdirmeden boşaltmıştır. “Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi” adı verilen muharebede 1.289’u esir olmak üzere Türk tarafının toplam kaybı 1.700 kişidir. İngiliz 6’ncı Tümeni’nin kaybı ise 1.229 kişiden ibarettir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi’ndeki başarısızlığın ardından kuzeye doğru devam eden İngiliz ilerlemesini durdurmak amacıyla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından bölgede müstakil bir ordu kurulması çalışmalarına başlanmıştır. Bu amaçla 5 Ekim 1915 tarihinde 6’ncı Ordu Komutanlığı teşkil edilmiştir. Yeni kurulan 6’ncı Ordu Komutanlığına 22 Ekim 1915 tarihinde hangi komutan atanmıştır?

Albay Halil (Kut) Bey

Alman Mareşali von der Goltz

Albay Nurettin Bey

Yarbay Süleyman Askerî Bey

General Maude

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde yaşanan muharebeleri, savaşın genel hatlarını, tarafların askerî harekâtlarını öğrenmiş olmalıdır.
Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi’ndeki başarısızlığın ardından kuzeye doğru devam eden İngiliz ilerlemesini durdurmak amacıyla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından bölgede müstakil bir ordu kurulması çalışmalarına başlanmıştır. Bu amaçla 5 Ekim 1915 tarihinde 6’ncı Ordu Komutanlığı teşkil edilmiştir. Yeni kurulan 6’ncı Ordu Komutanlığına 22 Ekim 1915 tarihinde Alman Mareşali von der Goltz atanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

“Üç gün devam eden muharebe sonunda General Townshend, 682’si ölü, 3674’ü yaralı, 237’si kayıp olmak üzere 4.593 asker yani kuvvetinin neredeyse üçte birini kaybetmiştir. Bu kayıpların %82’si muharebenin ilk günü meydana gelmiştir. Türk birliklerinin kayıpları şehit ve yaralı olarak 1.200 kişi iken firar eden asker miktarı 4.000 kişi civarındadır. Sonuç itibarıyla 1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi …………………. tarihleri arasında gerçekleşen Selman-ı Pak Meydan Muharebesi’nde son bulmuştur.” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

15-18 Kasım 1915

12-15 Kasım 1915

22-25 Kasım 1915

15-18 Ekim 1915

22-25 Ekim 1915

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde yaşanan muharebeleri, savaşın genel hatlarını, tarafların askerî harekâtlarını öğrenmiş olmalıdır.
Üç gün devam eden muharebe sonunda General Townshend, 682’si ölü, 3674’ü yaralı, 237’si kayıp olmak üzere 4.593 asker yani kuvvetinin neredeyse üçte birini kaybetmiştir. Bu kayıpların %82’si muharebenin ilk günü meydana gelmiştir. Türk birliklerinin kayıpları şehit ve yaralı olarak 1.200 kişi iken firar eden asker miktarı 4.000 kişi civarındadır. Sonuç itibarıyla 1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi 22-25 Kasım 1915 tarihleri arasında gerçekleşen Selman-ı Pak Meydan Muharebesi’nde son bulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi imzalandığı sırada Diyarbakır, Nusaybin ve Cizre olmak üzere üç bölge müfettişliğinden ibaret ve karargâhı Musul’da bulunan müfettişlik aşağıdakilerden hangisidir?

7’inci Ordu Menzil Müfettişliği

5’inci Ordu Menzil Müfettişliği

4’üncü Ordu Menzil Müfettişliği

6’ncı Ordu Menzil Müfettişliği

8’inci Ordu Menzil Müfettişliği

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde savaş süresince cephedeki sağlık, beslenme, barınma, giyecek, asker ikmali ve propaganda faaliyetlerini öğrenmiş olmalıdır.
30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Mütarekesi imzalandığı sırada Diyarbakır, Nusaybin ve Cizre olmak üzere üç bölge müfettişliğinden ibaret 6’ncı Ordu Menzil Müfettişliğinin karargâhı Musul’da bulunmaktaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Bağdat’ın İngilizlerce işgali üzerine 6’ncı Ordunun erzak ambarı hangi şehre alınmıştır?

Musul

Cerablus

Amare

Felluce

Samara

Açıklama:

Öğrenci Irak Cephesi’nde savaş süresince cephedeki sağlık, beslenme, barınma, giyecek, asker ikmali ve propaganda faaliyetlerini öğrenmiş olmalıdır.
Bağdat’ın İngilizlerce işgali üzerine 6’ncı Ordunun erzak ambarı Samara’ya alınmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşına katılmasından sonra muharebelerin başladığı ilk cephe aşağıdakilerden hangisidir?

Irak Cephesi

Suriye ve Filistin Cephesi

Çanakkale Cephesi

Kafkas Cephesi

Hicaz ve Yemen Cephesi

Açıklama:

GİRİŞ
Osmanlı Devleti’nin 11 Kasım 1914 tarihinde savaşa katılmasını müteakip muharebelerin başladığı ilk cephe, Irak Cephesi’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

I. Dünya savaşında İstanbul’dan Irak cephesine yollanan cephane Dicle nehrinde hangi ulaşım araçlarıyla Musul’dan güneye sevk edilmiştir?

Şahtur

Kelek

Kayık

Tekne

Şlep

Açıklama:

Ulaştırma
Dicle Nehri’nin akıntı hızı az olduğundan bu nehirde “kelek” adı verilen sallardan istifade edilmiştir. Savaşın başlaması ile birlikte İstanbul’dan yola çıkarılan cephane ve teçhizat, Irak bölgesine gönderilirken önce Resülayn’a kadar demir yolu ile getirilmiş; buradan kara yolu ile Musul’a ve oradan da kelekler vasıtasıyla güneye nakledilmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 43

Sultan II. Abdülhamit döneminde Bağdat demir yolu imtiyazının hangi devlete verilmesi Irak cephesinin açılmasında etkili olmuştur?

Fransa

Almanya

Rusya

İtalya

Yunanistan

Açıklama:

Irak Cephesi’nin Açılma Nedenleri
Bağdat demir yolu imtiyazı, dönemin siyasi konjonktürünün de etkisiyle Sultan II. Abdülhamit (1876-1909) Dönemi’nde Almanya’ya verilmiştir. Bu durum, Hint Okyanusu’nda kuvvetli bir devletin bulunmasını istemeyen İngiltere’de büyük tedirginlik yarattığından İngiltere, bölgede birtakım politik ve askerî önlemler almaya başlamıştır. Böylece, 5 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilan eden İngiltere, 6 Kasım 1914 tarihinde Basra Körfezi ağzındaki Fav Yarımadası’na asker çıkartarak Irak’a yönelik askerî harekâtını başlatmıştır. Irak cephesi böylece açılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Irak cephesinde gerçekleşen Şuayyibe Muharebesindeki yenilgi sonrasında muharebe alanında intihar eden asker aşağıdakilerden hangisidir?

İsmail Hakkı Bey

Süleyman Askeri Bey

Ali İhsan Bey

Cafer Tayyar

Galatalı Şevket Bey

Açıklama:

İngilizlerin Basra’dan Amâre’ye Kadar Olan İlerlemesi
Şuayyibe Muharebesi’ni sedye üzerinde yaralı vaziyette sevk ve idare etmeye çalışan Albay Süleyman Askerî Bey, bu askerî başarısızlığı kabul edememiş ve muharebe alanında intihar etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesinde yaşanan başarısızlık kaçıncı ordu komutanlığının kurulmasında etkili olmuştur?

Ordu Komutanlığı

Ordu Komutanlığı

Ordu Komutanlığı

Ordu Komutanlığı

Ordu Komutanlığı

Açıklama:

Irak Cephesi’nde 6’ncı Türk Ordusunun Teşkili
Çözüm: Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi’ndeki başarısızlığın ardından kuzeye doğru devam eden İngiliz ilerlemesini durdurmak amacıyla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından bölgede müstakil bir ordu kurulması çalışmalarına başlanmıştır. Bu amaçla 5 Ekim 1915 tarihinde 6’ncı Ordu Komutanlığı teşkil edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Yeni kurulan 6’ncı Ordu Komutanlığına kim atanmıştır?

Alman Mareşali von der Goltz

General Townshend

Korgeneral Fenton Aylmer

General Sir John Nixon

General Gorringe

Açıklama:

Irak Cephesi’nde 6’ncı Türk Ordusunun Teşkili
Yeni kurulan 6’ncı Ordu Komutanlığına 22 Ekim 1915 tarihinde Alman Mareşali von der Goltz atanmıştır. 6’ncı Ordu Komutanı von der Goltz Paşa, Irak Cephesi’nin yanı sıra Almanya’nın İran faaliyetlerinden de sorumlu tutulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Kutü’l-Amâre’de mahsur kalan İngiliz tümenini kurtarmak için kurulan ordu aşağıdakilerden hangisidir?

Dicle Kolordusu

Kutü’l-Amâre ordusu

Yıldırım Ordular Grubu

Musul Ordusu

Bağdat ordusu

Açıklama:

İngiliz Yardım Kuvvetleri (Dicle Kolordusu)’nin Kutü’l-Amâre Kuşatmasını Kaldırmaya Yönelik Teşebbüsleri
İngiltere’nin Irak Ordusu Komutanı General Sir John Nixon, Kutü’l-Amâre’de mahsur kalan İngiliz tümenini kurtarmak için harekete geçerek 10 Aralık 1915 tarihinde Korgeneral Fenton Aylmer’i Irak Cephesi’ndeki yardım kuvvetlerinin başına getirmiştir. General Aylmer de zaman kaybetmeksizin 2 piyade tümeni ile 1 süvari alayından meydana gelen “Dicle Kolordusu” adı verilen yardım kuvvetleri ile 3 Ocak 1916 tarihinde Basra bölgesinden Kutü’l-Amâre’ye doğru hareket etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Osmanlı Başkomutanlığı tarafından Bağdat’ı geri almak için kurulan ordu aşağıdakilerden hangisidir?

Dicle Kolordusu

Musul Yardım Orduları

Yıldırım Orduları Grubu

Bağdat Destek Ordusu Grubu

Fırat Destek Orduları Grubu

Açıklama:

Bağdat’ın Kaybından Mondros Mütarekesi’ne Kadar Olan Süreçte Irak Cephesi
Bağdat’ın alınması İngilizlere, Çanakkale ve Kutü’l-Amâre yenilgileriyle uğradıkları prestij kaybını yeniden kazandırırken Osmanlı Devleti özellikle de İslam dünyasında büyük bir prestij kaybına uğramıştır. Bu amaçla Osmanlı Başkomutanlığı tarafından Bağdat’ı geri almak için 1917 yılının Haziran ayında Alman General Erich von Falkenhein’ın komutanlığında Yıldırım Ordular Grubu (YOG) Komutanlığı kurulmuştur. Ancak aynı yılın Eylül ayında Filistin Cephesi’nde beliren İngiliz tehlikesinden dolayı Bağdat’ı geri almak mümkün olmamış, Yıldırım Ordular Grubu, Filistin Cephesi’ne İngilizlerle mücadeleye yönlendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Irak Cephesinde motivasyonu bozmak için propaganda boyutunda gerçekleştirilen eylemlerden biri değildir?

İngiliz hayranlığını artırmak

Aşiretlere altın ve paralar dağıtmak

Türklere karşı ayaklanmalar çıkartmak

Hilal-i Ahmer Cemiyetini kurmak

Aşiretlere yönelik Arapça beyannameler yayınlamak

Açıklama:

Propaganda
Hilal-i Ahmer Cemiyeti de cephedeki sağlık hizmetlerine destek vermek için kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 50

“Hilal-i Ahmer (Kızılay) Hastanesi nerede kurulmuştur?

Bağdat

Musul

Kerkük

Nasıriye

Halep

Açıklama:

Bağdat’ta bir şube açan Hilal-i Ahmer Cemiyeti de cephedeki sağlık hizmetlerine destek vermiştir. Öncelikle Bağdat’ta “Hilal-i Ahmer (Kızılay) Hastanesi” adıyla yabancı konsolosluk binalarında hizmet veren 450 yatak kapasiteli bir hastane teşkil edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Osmanlı Devleti’nin 11 Kasım 1914 tarihinde savaşa katılmasını müteakip muharebelerin başladığı ilk cephe aşağıdakilerden hangisidir?

Irak Cephesi

Kafkas Cephesi

Yemen Cephesi

Çanakkale Cephesi

Filistin-Suriye Cephesi

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin 11 Kasım 1914 tarihinde savaşa katılmasını müteakip muharebelerin başladığı ilk cephe, Irak Cephesi’dir.
Osmanlı Devleti’nin 11 Kasım 1914 tarihinde savaşa katılmasını müteakip muharebelerin başladığı ilk cephe, Kafkas Cephesi’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Bağdat hangi Osmanlı padişahının hükümdarlığında Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır?

II. Murad

Fatih Sultan Mehmed

II. Bayezid

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

1508’de Safevi Devleti’nin eline geçen Bağdat, 1534’te Kanuni Sultan Süleyman’ın hükümdarlığında Osmanlı İmparatorluğu’na bağlanmıştır. Musul ve Kerkük şehirleri, Yavuz Sultan Selim tarafından 1517’de Osmanlı ülkesine dahil edilmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Bir damla petrolün, bir damla kandan daha değerli olduğunu ileri sürerek, henüz 20. yüzyılın başlarında petrolün İngiltere için önemine dikkat çeken devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Sir Arthur Barrett

Fenton Aylmer

Winston Churchill

George F. Gorringe

Charles Vere Ferres Townshend

Açıklama:

İngiliz devlet adamlarından Winston Churchill, “... bir damla petrolün, bir damla kandan daha değerli olduğunu” ileri sürerek daha 20. yüzyılın başlarında petrolün İngiltere için önemine dikkat çekmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Von der Goltz

Albay Suphi Bey

Albay Nurettin Bey

Binbaşı Süleyman Askerî Bey

Charles Vere Ferres Townshend

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 55

Irak cephesinde 1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi hangi olayla son bulmuştur?

Şuayyibe Muharebesi

Şeyh Sa’d Muharebesi

Birinci Rota Muharebesi

Birinci Kutü’l-Amâre Muharebesi

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

Açıklama:

1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi 22-25 Kasım 1915 tarihleri arasında gerçekleşen Selman-ı Pak Meydan Muharebesi’nde son bulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Kutü’l-Amâre kuşatması’nın sona ermesinin ardından General Townshend’ın akibeti ne olmuştur?

Bir esir kampına yerleştirilmiştir.

Bir Türk generali ile mübadele edilmiştir.

Bursa’ya gönderilerek esaret hayatı yaşamıştır.

Yenilgiyi içine sindiremeyerek intihar etmiştir.

Savaşın sonuna kadar İstanbul Büyükada’da ikamet etmiştir.

Açıklama:

General Townshend’ın teslimiyet kararının bildirilmesi üzerine Binbaşı Nazmi Solak Bey komutasındaki 3. Piyade Alayından bir bölük 29 Nisan 1916 günü saat 14.30 civarında Kutü’l-Amâre’deki Hükûmet Konağına Türk bayrağı çekmiş ve Bölük Komutanı Yüzbaşı Sami Bey, General Townshend ve diğer generalleri teslim almıştır. Esir olarak teslim alınan İngiliz birlikleri içinde hasta ve yaralı olarak ele geçirilen 2.000 kadar kişi, Türk esirleriyle mübadele edilmiştir. General Townshend, 3 Mayıs 1916’da Kutü’l-Amâre’den ayrılmış, Bağdat üzerinden gittiği İstanbul Büyükada’da son derece iyi şartlarda savaşın sonuna kadar ikamet etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı 26 Nisan gününü “Kut Bayramı” olarak ilan eden kumandan kimdir?

Halil Paşa

Kâzım Paşa

Acemi Paşa

Ali İhsan Paşa

Albay Salih Bey

Açıklama:

Kutü’l-Amâre zaferi, Osmanlı Devleti’nin müttefiki Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan’da da büyük bir sevinçle karşılanmıştır. Halil Paşa, Kut’ül-Amâre’nin teslim alındığı 26 Nisan gününü “Kut Bayramı” olarak ilan etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Kutü’l-Amâre kuşatmasının devam ettiği sırada İngilizlere yardım amacıyla, General Baratof komutasında birlik gönderen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İtalya

Rusya

Fransa

Yunanistan

Macaristan

Açıklama:

Kutü’l-Amâre kuşatmasının devam ettiği sırada İngilizlere yardım amacıyla General Baratof komutasındaki Rus birlikleri Batı İran üzerinden ilerleyerek Kasr-ı Şirin ve Revandiz’i ele geçirmiş; Bağdat’ın 150 kilometre kuzeydoğusundaki Hanikin’e kadar ulaşmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Irak cephesinde 1917 yılının Mart ayında Bağdat’ın kaybedilmesini takiben Türk ordusu’nun moral ve motivasyonunu olumsuz yönde etkileyen etkenlerden biri değildir?

İaşe sorunu

Aşırı sıcak iklim

Salgın hastalıklar

Hükümet baskısı

Yerel aşiretlerin tacizi

Açıklama:

Bağdat’ın kaybedilmesini müteakiben birçok yerel aşiretin Türk ordusu nu sürekli taciz ve zayıflatmaya yönelik hareketleri, aşırı sıcak iklim ve hijyen koşullarının beraberinde getirdiği salgın hastalıklar, hepsinden önemlisi ulaştırma, ikmal ve lojistik yetersizliklerin yol açtığı iaşe sorunu gibi etkenlerin tahribatı, harekâtın gidişatını da askerin moral ve motivasyonunu da olumsuz yönde etkilemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Kurna’nın 9 Aralık 1914’de İngiliz işgaline uğramasından sonra, İngilizlerin lehine dönmeyip Irak’taki Türk ordusuna sadakatle bağlı kalan ve yaptığı hizmetlerden dolayı paşalık rütbesi verilmiş olan Müntefik Aşireti liderinin adı nedir?

Cavit Paşa

Enver Paşa

Goltz Paşa

Acemi Paşa

Mazhar Paşa

Açıklama:

Kurna’nın 9 Aralık 1914’de İngiliz işgaline uğramasından sonra, aşiretlerin bir kısmı İngilizler lehine dönmeye başlamışken, bunlardan yalnız Acemi Paşa’ya ait Müntefik Aşireti, Irak’taki Türk ordusuna sadakatle bağlı kalmıştır. Acemi Paşa’ya yaptığı hizmetlerden dolayı 22 Mayıs 1915’te Başkomutanlık Vekâleti tarafından paşalık rütbesi verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Osmanlı Dönemi kaynaklarında “Irak-ı Arap” olarak adlandırılan bölge,
I. Musul
II. Bağdat
III. Basra
Vilayetlerinden hangilerini içine almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin üç vilayetini (Musul, Bağdat ve Basra) içine alan Osmanlı Dönemi kaynaklarında
“Irak-ı Arap” olarak adlandırılan bölge, jeopolitik ve stratejik açıdan son derece önemli bir konuma sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Irak’ın en önemli gelir kaynağı olan petrol yatakları,
I. Basra Körfezi
II. Musul-Kerkük
III. Bağdat
Yörelerinden hangisinde yoğunlaşmaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dicle ve Fırat Nehirlerinin suyu ile sulanan geniş verimli arazi elde edilen tarımsal ürünler ile petrol, Irak’ın en önemli gelir kaynağıdır. Petrol yatakları, Basra Körfezi ile kuzeyde Musul-Kerkük yörelerinde yoğunlaşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Irak’ta Birinci Dünya Savaşı yıllarında birlik, silah ve cephane taşımacılığında aşağıdaki ulaşım türlerinden hangisini ön plana çıkarmıştır?

Karayolu taşımacılığı

Demiryolu taşımacılığı

Havayolu taşımacılığı

Nehir taşımacılığı

Denizyolu taşımacılığı

Açıklama:

Irak’ta kara yolu ve demir yolu ulaşımının sınırlı olması nehir ulaşımını ön plana çıkarmıştır. Nehir ulaştırması, Dicle ve Fırat Nehirleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Nehir yolu ile sevkiyatta birlik, silah ve cephane taşımacılığına öncelik verilmiştir. 1.900 km uzunluğunda olan Dicle Nehri’nin akıntı hızı az olduğundan bu nehirde “kelek” adı verilen sallardan istifade edilmiştir. Fırat Nehri’nin uzunluğu 2.800 km’dir. Bu nehir, Dicle Nehri kadar ulaştırmaya uygun olmadığından Fırat Nehri’nde keleklerden ziyade “Şahtur” adı verilen altı düz küçük kayıklar kullanılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

5 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilan eden İngiltere, 6 Kasım 1914 tarihinde Basra Körfezi ağzındaki Fav Yarımadası’na asker çıkartarak Irak’a yönelik askerî harekâtını başlatmıştır. Buna göre;
I. petrol kaynakları
II. doğu ile ulaşım sağlama
III. sömürgelerini güvende bulundurma
Hedeflerinden hangisi İngiltere’nin Irak’a yönelik askeri harekatının nedenlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi, Irak Cephesi’nde Bağdat Valisi ile Irak ve Havalisi Genel Komutanlığı yaparken üç gün üç gece devam eden Şuayyibe Muharebesi’ni sedye üzerinde yaralı vaziyette sevk ve idare etmeye çalışırken, askerî başarısızlık üzerine muharebe alanında intihar etmiştir?

Süleyman Askerî Bey

Binbaşı Ali (Albay Çetinkaya) Bey

Albay Nurettin Bey

Albay Suphi Bey

Cavit Paşa

Açıklama:

Süleyman Askerî Bey, 1915 yılının ocak ayında Cavit Paşa’nın yerine yarbaylık rütbesine terfi ettirilerek Bağdat Valiliği ile Irak ve Havalisi Genel Komutanlığına atanmıştır. Üç gün üç gece devam eden Şuayyibe Muharebesi’ni sedye üzerinde yaralı vaziyette sevk ve idare etmeye çalışan Süleyman Askerî Bey, bu askerî başarısızlığı kabul edememiş ve muharebe alanında intihar etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

22 Kasım 1915 tarihinde 6’ncı Tümen Komutanı General Townshend hatıra defterine; “Avrupa’da hiçbir asker yoktur ki -bu ifademin altını çiziyorum- savunmada Türklerle kıyaslanabilsin. Almanların savunmada gayet iyi olduğu farz ediliyor. Fakat siperlerde bulunduğu zaman onlar Türklerle kıyaslanamazlar,” notunu düşerek Türk askerinin kahramanlığını ön plana çıkarmıştır.
General Townshend bu düşüncelerini aşağıdaki muharebelerden hangisinde dile getirmiştir?

Birinci Rota Muharebesi

Şuayyibe Muharebesi

Kutü’l-Amâre Muharebesi

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

Nasıriye Muharebesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 67

1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz kuvvetlerinin Bağdat’a ilerlemesinin durdurulması ve Kutü’l-Amâre’de savunmaya geçmesinde büyük öneme sahip olan muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Selman-ı Pak Meydan Muharebesi

Kutü’l-Amâre Kuşatması

Sabis Meydan Muharebesi

Felâhiye Muharebesi

Beyt-i İsa Muharebesi

Açıklama:

Sonuç itibarıyla 1914 yılının Ekim ayında Basra Körfezi’ne asker çıkarılmasıyla başlayan ve neredeyse bir yıl süren İngiliz ilerlemesi 22-25 Kasım 1915 tarihleri arasında gerçekleşen Selman-ı Pak Meydan Muharebesi’nde son bulmuştur. Bahse konu muharebe, İngiliz kuvvetlerinin Bağdat’a ilerlemesinin durdurulması ve Kutü’l-Amâre’de savunmaya geçme noktasında büyük önemi haizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Çanakkale’den sonraki ikinci büyük zaferi aşağıdakilerden hangisidir?

Kutü’l-Amâre

Bağdat

Suriye

Kanal

Filistin

Açıklama:

Kutü’l-Amâre zaferi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Çanakkale’den sonraki ikinci büyük zaferidir. Çanakkale Cephesi’nde gerçekleşen deniz ve kara muharebeleri zaferle sonuçlanmış, Irak Cephesi’nde de İngiliz kuvvetleri büyük bir hezimete uğratılmıştır. Kutü’l-Amâre zaferi, Osmanlı ordusu için büyük bir moral ve övünç kaynağı olurken bütün Osmanlı vilayetlerinde sevinçle kutlanmış, Osmanlı Başkomutanlığına tebrik telefonları yağmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Kutü’l-Amâre kuşatmasının devam ettiği sırada İngilizlere yardım amacıyla İran üzerinden Bağdat’a doğru ilerleyen kuvvetler aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?

Fransa

İtalya

Rusya

Hindistan

Afganistan

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 70

Irak Cephesi’nde Bağdat’ın kaybedilmesini müteakiben;
I. birçok yerel aşiretin sürekli taciz ve zayıflatmaya yönelik hareketleri
II. aşırı sıcak iklim ve hijyen koşullarının beraberinde getirdiği salgın hastalıklar
III. ulaştırma, ikmal ve lojistik yetersizliklerin yol açtığı iaşe sorunu
Etkenlerinden hangisi harekâtın gidişatını da askerin moral ve motivasyonunu da olumsuz yönde etkilemiştir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bağdat’ın kaybedilmesini müteakiben birçok yerel aşiretin Türk ordusunu sürekli taciz ve zayıflatmaya yönelik hareketleri, aşırı sıcak iklim ve hijyen koşullarının beraberinde getirdiği salgın hastalıklar, hepsinden önemlisi ulaştırma, ikmal ve lojistik yetersizliklerin yol açtığı iaşe sorunu gibi etkenlerin tahribatı, harekâtın gidişatını da askerin moral ve motivasyonunu da olumsuz yönde etkilemiştir.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Şarm El-Şeyh, Mısır’da Kızıldeniz kenarında yer alan Sina Yarımadası’nın ucunda konumlanmış bir şehirdir. Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Selim zamanında, 1517 Ridaniye Savaşı ile Osmanlı idaresine giren Sina Yarımadası’nın bir parçası olan Şarm el Şeyh, bu dönemde bir liman vazifesi görmüştür. 1967 Mısır ile İsrail arasındaki savaş sonucunda İsrail’in kontrolüne geçen Sharm el Şeyh, kaç yılında Mısır ile İsrail arasında imzalanan bir anlaşma ile yeniden Mısır topraklarına katılmıştır?

1970

1972

1974

1977

1979

Açıklama:

Şarm El-Şeyh, Mısır’da Kızıldeniz kenarında yer alan Sina Yarımadası’nın ucunda konumlanmış bir şehirdir. Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Selim zamanında, 1517 Ridaniye Savaşı ile Osmanlı idaresine giren Sina Yarımadası’nın bir parçası olan Şarm el Şeyh, bu dönemde bir liman vazifesi görmüştür. 1967 Mısır ile İsrail arasındaki savaş sonucunda İsrail’in kontrolüne geçen Sharm el Şeyh, 26 Mart 1979 tarihinde Mısır ile İsrail arasında imzalanan Camp David Anlaşması ile yeniden Mısır topraklarına katıldı. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Cemal Paşa Şam’a geldikten sonra Kanal Seferi’ne dair Başkomutanlığa verdiği bir raporda, “Başarının şüpheli olduğunu, bu kuvvet ve vasıtalarla Kanal boyunda sürekli bir muharebe veremeyeceklerini ve bu seferin çok uzun süreceğini, İngilizlerin Mısır’ı ve Kanal’ı sonuna kadar savunacaklarını, bunun için 4 ncü Kolordunun bütün kuvveti ile bölgeye gönderilmesini” teklif etti.
Yukarıda bahsi geçen rapor kaç yılında sunulmuştur?

1914

1915

1913

1916

1917

Açıklama:

Cemal Paşa Şam’a geldikten sonra Kanal Seferi’ne dair Başkomutanlığa verdiği 13 Aralık 1914 tarihli raporda, “Başarının şüpheli olduğunu, bu kuvvet ve vasıtalarla Kanal boyunda sürekli bir muharebe veremeyeceklerini ve bu seferin çok uzun süreceğini, İngilizlerin Mısır’ı ve Kanal’ı sonuna kadar savunacaklarını, bunun için 4 ncü Kolordunun bütün kuvveti ile bölgeye gönderilmesini” teklif etti. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Büyük güçlüklerle Tih (Sina) Çölünü aşan sefer kuvvetleri Timsah Gölü ile Acı Göl arasındaki bölgeden Kanal’a taarruza kaç yılında geçmişlerdir?

1914

1915

1916

1917

1913

Açıklama:

Büyük güçlüklerle Tih (Sina) Çölünü aşan sefer kuvvetleri 2 Şubat 1915 gecesi Timsah Gölü ile Acı Göl arasındaki bölgeden Kanal’a taarruza geçtiler. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Harbin başında Şam Fransız konsoloshanesinden müsadere edilmiş olan resmi vesikalar, Fransa’nın Suriye üzerindeki emellerini ve Bazı Suriyeli milliyetçilerin Arap muhtariyeti teşkili hususunda Fransızlarla münasebetlerini ispat ediyordu. Bu vesikalar arasında “Arap Adem-i Merkeziyet Cemiyeti” kurucu ve üyelerine ait vesikalar da vardı. Cemal Paşa kaç yılında bu kimselerden bazısı hakkında kanuni takibat yapılmasını istemiştir ve Yüce Harp Divanı tarafından yapılan yargılama neticesinde bunlar idama mahkum edilmişlerdir?

1913

1914

1915

1916

1917

Açıklama:

Harbin başında Şam Fransız konsoloshanesinden müsadere edilmiş olan resmi vesikalar, Fransa’nın Suriye üzerindeki emellerini ve Bazı Suriyeli milliyetçilerin Arap muhtariyeti teşkili hususunda Fransızlarla münasebetlerini ispat ediyordu. Bu vesikalar arasında “Arap Adem-i Merkeziyet Cemiyeti” kurucu ve üyelerine ait vesikalar da vardı. Cemal Paşa 1915 yılı Eylülünde bu kimselerden bazısı hakkında kanuni takibat yapılmasını istemiştir. Yüce Harp Divanı tarafından yapılan yargılama neticesinde bunlar idama mahkum edilmişlerdir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

1914 yazında Churchill’e yazdığı bir mektupta Türkiye’de, Türkiye’ye karşı çalışabileceği bir iş istemiş, “yerlileri ayaklandırabileceğini, ayanı kendi tarafına çekebileceğini” bildiren Ortadoğu uzmanı aşağıdakilerden hangisidir?

Oswald Fitzgerald

Kitchener

Charles Calwell

Mark Sykes

Henry McMahon

Açıklama:

Savaş başladığında Mark Sykes, kendisi için Orta Doğu uzmanlığından yararlanabileceği bir iş aramaya girişti. 1914 yazında Churchill’e yazdığı bir mektupta Türkiye’de, Türkiye’ye karşı çalışabileceği bir iş istemiş, “yerlileri ayaklandırabileceğini, ayanı kendi tarafına çekebileceğini” bildirmişti. Ancak Churchill’in ona vereceği bir görev yoktu. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Kitchener’den sonra Mısır Yüksek Komiserliğine getirilen Sir Henry McMahon, Arapları Osmanlılardan ayırmaya teşvik etmek için girişimlere başladı.
Sir Henry McMahon kaç yılında bu göreve getirildi?

1913

1914

1915

1916

1917

Açıklama:

Kitchener’den sonra Ocak 1915’te Mısır Yüksek Komiserliğine getirilen Sir Henry McMahon, Arapları Osmanlılardan ayırmaya teşvik etmek için girişimlere başladı. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

İstanbul, Vehip Paşa’yı Hicaz’a vali ve oradaki askeri birliklerin başına kumandan olarak kaç yılında atamıştır?

1913

1914

1915

1916

1917

Açıklama:

15 Ocak 1914’te İstanbul, Vehip Paşa’yı Hicaz’a vali ve oradaki askeri birliklerin başına kumandan olarak atamıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Şerif Hüseyin ve oğulları silahlanıp ayaklanarak Mekke’deki Osmanlı mevzilerine saldırıları başladığında Şerif’in arka arkaya gelen başarıları üzerine Osmanlı Hükûmeti yeni ve meşru emir olarak onu Medine’ye gönderdi. Hüseyin 1916 Kasım ayında kendisini “Arap Ülkelerinin Kralı” ilan etti.
Yukarıda bahsi geçen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Fahrettin Paşa

Vehip Paşa

Galip Paşa Emir

Cemal Paşa

Şerif Haydar

Açıklama:

Şerif Hüseyin ve oğulları silahlanıp ayaklanarak Mekke’deki Osmanlı mevzilerine saldırıları başladığında Şerif’in arka arkaya gelen başarıları üzerine Osmanlı Hükûmeti yeni ve meşru emir olarak Şerif Haydar’ı Medine’ye gönderdi. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

İlk akdi bozup Orta Doğu’yu bölerek İngiltere ile Fransa arasında paylaştıran Sykes-Picot Anlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1916

1915

1914

1913

1917

Açıklama:

20. yüzyıl Orta Doğu tarihini anlatırken üç antlaşma önde gelmektedir. Bunlardan ilki Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile İngiltere’nin Mısır Valisi McMahon arasındaki Haşimi sülalesine büyük bir bağımsız Arap varlığı taahhüt eden anlaşma; ikincisi Mayıs 1916’da imzalanan ve ilk akdi bozup Orta Doğu’yu bölerek İngiltere ile Fransa arasında paylaştıran Sykes-Picot Anlaşması ve üçüncüsü Kasım 1917’de hazırlanan ve Filistin’de Yahudilere bir yurt vaat edip Arap-Siyonist çatışmasının tohumlarını atan Balfour Deklarasyonudur. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

İngiliz ve Fransızların Yıldırım ordularının mukavemeti hâlinde, Adana ve İskenderun bölgesini işgal edecekleri yolunda Osmanlı Hükûmetine baskı yapmalarına rağmen bölgenin teslim ve boşaltılmasından yana olmadı, hatta İngilizlerin İskenderun’a asker çıkarmaları hâlinde mukavemet edileceğini, 5 Kasım 1918 tarihinde birliklerine yayınladığı gizli emirde gerekirse silahla karşı konulacağını bildirdi.
Yukarıda bahsi geçen komutan kimdir?

Binbaşı Behram Bey

Şerif Hüseyin

Cevat Çobanlı Paşa

Mustafa Kemal Paşa

Mersinli Cemal Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı süresince Arap coğrafyasında cereyan eden savaşların tamamını teşkil eden milletlerdir?

Türk-Arap

Türk-Alman

Türk-Fransız

Türk-İngiliz

Türk-Rus

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı süresince Arap coğrafyasında cereyan eden savaşların tamamını Türk-İngiliz mücadelesi teşkil eder

Doğru Cevap: D

Soru 12

....... coğrafyası hâkim sırtlarda mevzilenen birlikler için savunmayı kolaylaştırıp manevrayı sınırladığından taarruzu zorlaştırır. .......coğrafyası ise tersine, arazi düz ve engel niteliği bulunmadığından taarruzu kolaylaştırırken savunmayı güçleştirir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tamamlar?

Suriye-Filistin

Filistin-Suriye

İsrail-Suriye

Suriye-Mısır

Filistin-Mısır

Açıklama:

Filistin coğrafyası hâkim sırtlarda mevzilenen birlikler için savunmayı kolaylaştırıp manevrayı sınırladığından taarruzu zorlaştırır. Suriye coğrafyası ise tersine, arazi düz ve engel niteliği bulunmadığından taarruzu kolaylaştırırken savunmayı güçleştirir

Doğru Cevap: B

Soru 13

Birinci Kanal Seferi için görevlendirilen 8’inci Kolordu komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Enver Paşa

Vehip Paşa

Cemal Paşa

Galip Paşa

Fahrettin Paşa

Açıklama:

Kanal Harekâtı için görevlendirilen 8’inci Kolordu 1914 yılı sona ererken Gazze-Birüssebi (Beerşeba) hattında toplanmaya başladı. 8’inci Kolorduya Cemal Paşa komuta edecekti.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Almanya İkinci Kanal Seferini desteklemek üzere “Birinci Paşa Kolu” adıyla bilinen destek birimini aşağıdaki hangi ülke ile hazırlamıştır?

Rusya

Suriye

Filistin

İngiltere

Avusturya-Macaristan

Açıklama:

Almanya bu harekâtı desteklemek üzere Alman ve Avusturya-Macaristan birliklerinden oluşan “Birinci Paşa Kolu” adıyla bilinen ve bünyesinde çeşitli muharebe destek ve muharebe hizmet destek birliklerini hazırlamakta idi. Bu kuvvetin bölgeye sevki 1916 yılı yaz ayını buldu.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Kanal seferinin yapıldığı yerdir?

Romani

Süveyş Kanalı

Elariş

Sina (Tih) Çölü

Katya

Açıklama:

Birinci Kanal Seferi doğrudan Süveyş Kanalı’na yapılmışken, İkinci Kanal Seferi Kanal’ın 30-35 kilometre doğusunda Sina (Tih) Çölünde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Filistin’i savunma ile görevli Osmanlı Birinci Sefer Kuvveti birlikleri, karargâhı Telleşşeria’da olmak üzere yerleşmiş olan dört gruptan biri değildir?

Telleşşeria Grubu

Birüssebi Grubu

Elkantara Grubu

Cemame Grubu

Gazze Grubu

Açıklama:

Filistin’i savunma ile görevli Osmanlı Birinci Sefer Kuvveti birlikleri, karargâhı Telleşşeria’da olmak üzere Gazze Grubu, Cemame Grubu, Telleşşeria Grubu ve Birüssebi grubu olmak üzere dört grup hâlinde yerleşmişlerdi

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi 22’nci Kolordu Komutanı Albay Refet’i, 6-7 Kasım 1917’de Gazze’nin geceleyin tahliye edilmesi için emir vermek zorunda kalması ve aynı gün İngilizlerin Gazze’ye girmesiyle sonuçlan muharebedir?

Nablus Muharebesi

Birinci Gazze Muharebesi

İkinci Gazze Muharebesi

Üçüncü Gazze Muharebesi

Romani Muharebesi

Açıklama:

Üçüncü Gazze Muharebesi (Birüssebi Muharebesi) - (Ekim-Kasım 1917)
Bu durum 22’nci Kolordu Komutanı Albay Refet’i, 6-7 Kasım’da Gazze’nin geceleyin tahliye
edilmesi için emir vermek zorunda bıraktı. Savaş, aynı gün İngilizlerin Gazze’ye girmesiyle sonuçlandı.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Nablus Muharebesi sırasında (Eylül 1918) Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığında yer alan Mustafa Kemal (Atatürk) aşağıda verilen hangi ordunun komutanıydı?

3’inci Ordu Komutanı

7’inci Ordu Komutanı

8’üncü Kolordu Komutanı

22’üncü Kolordu Komutanı

23’üncü Kolordu Komutanı

Açıklama:

Nablus Muharebesi sırasında (Eylül 1918) Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığının kuruluşu
şöyle idi: Yıldırım Ordular Grubu Komutanı: Mareşal Liman von Sanders, 8’inci Ordu Komutanı: Tuğgeneral Cevat (Çobanlı), 22’nci Kolordu Komutanı: Albay Refet (Bele), 7’nci Ordu
Komutanı: Tuğgeneral Mustafa Kemal (Atatürk), 3’üncü Kolordu Komutanı: Albay İsmet (İnönü), 20’nci Kolordu Komutanı: Tuğgeneral Ali Fuat (Cebesoy), 4’üncü Ordu Komutanı Cemal (Mersinli), 8’inci Kolordu Komutanı Albay Ali Fuad (Erden), Şeria Grubu Komutanı: Albay Esat, nci Kolordu Komutanı: Albay Şevket

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kanal-Sina, Filistin-Suriye Cepheleri’nde devamlı etkisini sürdürerek yok edilemeyen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Dizanteri

Tifo

Kolera

Tifüs

Veba

Açıklama:

Savaş süresince 4’üncü Ordu birliklerinde kütle hâlinde bulaşıcı hastalık salgınları olmamıştır. Tifo, tifüs ve kolera gibi bu çeşit salgın hastalık belirtileri görüldüğünde hemen birlikler hemen karantinaya alınarak hastalık söndürülmüştür. Malarya ve dizanteri ise devamlı var olmuş, yok edilememiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Kanal-Sina, Filistin-Suriye Cepheleri’nde başlıca haberleşme vasıtası aşağıdakilerden hangisidir?

Mektup

Telefon

Develi haberciler

Telgraf

Telsiz

Açıklama:

Muhabere
Bölgede başlıca haberleşme vasıtası telgraf idi. Harbe girildiğinde Sina Çölü’nde son telgraf yeri
Katya idi.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Süveyş Kanalı hangi tarihte açılmıştır?

1866

1869

1872

1879

1882

Açıklama:

1869’da Süveyş Kanalı’nın açılması ile Sina-Filistin-Suriye’nin önemi daha çok artmıştır (Sina-FilistinvCephesi, 1979).

Doğru Cevap: B

Soru 22

Süveyş Kanalı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Süveyş Kanalı’nın uzunluğu 161 kilometredir.

1869’da Süveyş Kanalı’nın açılması ile Sina-Filistin-Suriye’nin önemi daha çok artmıştır.

Kanal Akdeniz’de Port Said’den başlar.

Sina Çölü’nden Mısır’a geçmek için Kanal üzerinde El Kantara ve İsmailiye’de dar birer köprü
vardır.

Kanal, kum tepeleri ve kum dalgaları ile kaplıdır.

Açıklama:

1869’da Süveyş Kanalı’nın açılması ile Sina-Filistin-Suriye’nin önemi daha çok artmıştır. Süveyş Kanalı’nın uzunluğu 161 kilometredir. Kanal Akdeniz’de Port Said’den başlar, Timsah Gölü’nden geçer, Büyük Acıgöl’e kadar düz bir doğrultuda devam eder. Büyük ve Küçük Acı Gölleri geçtikten sonra Süveyş Limanı ağzında Port Tevfik civarında Kızıldeniz’e ulaşır. Sina Çölü’nden Mısır’a geçmek için Kanal üzerinde El Kantara ve İsmailiye’de dar birer köprü vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Şarm El-Şeyh şehri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Mısır’da Kızıldeniz kenarında yer alan Sina Yarımadası’nın ucunda konumlanmış bir şehirdir.

Yavuz Sultan Selim zamanında, 1517 Ridaniye Savaşı ile Osmanlı idaresine giren Sina Yarımadası’nın bir parçası olan Şarm el Şeyh, bu dönemde bir liman vazifesi görmüştür.

1962'de Mısır ile İsrail arasındaki savaş sonucunda İsrail’in kontrolüne geçmiştir.

26 Mart 1979 tarihinde Mısır ile İsrail arasında imzalanan Camp David Anlaşması ile yeniden Mısır topraklarına katılmıştır.

Günümüzde dünyanın en güzel su altı manzaralarına, mercan resiflerine sahip önemli bir turizm beldesidir.

Açıklama:

Şarm El-Şeyh, Mısır’da Kızıldeniz kenarında yer alan Sina Yarımadası’nın ucunda konumlanmış bir şehirdir. Osmanlı Sultanı Yavuz Sultan Selim zamanında, 1517 Ridaniye Savaşı ile Osmanlı idaresine giren Sina Yarımadası’nın bir parçası olan Şarm el Şeyh, bu dönemde bir liman vazifesi görmüştür. 1967 Mısır ile İsrail arasındaki savaş sonucunda İsrail’in kontrolüne geçen Sharm el Şeyh, 26 Mart 1979 tarihinde Mısır ile İsrail arasında imzalanan Camp David Anlaşması ile yeniden Mısır topraklarına katıldı. Akabe Körfezi’nin güney sahilinde Tiran Adası karşısında yer alan şehir, günümüzde dünyanın en güzel su altı manzaralarına, mercan resiflerine sahip önemli bir turizm beldesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sina Çölü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Sina Çölü (Tih Sahrası), Akabe-Süveyş kasabaları arasındaki hattın kuzeyinde kalan kısmıdır.

Sina Çölü’nün uzunluğu 600 kilometre, genişliği 300 kilometredir.

Sina Çölü doğal yapısı bakımından Birüssebi (Beerşeba)- Cebeli Magara -İsmailiye
çizgisi ile ikiye ayrılır. Bu çizginin kuzeyindeki bölüme Kum Çölü, güneyindeki bölüme Taş Çölü denir.

Sina Çölü’nün bitiminde Filistin tarafında Gazze-Birüssebi arasındaki arazi, Toprak Çölü (Necef
Çölü/Filistin Çölü) olarak adlandırılmaktadır.

Sina Çölü’nde en büyük sorun su bulmaktır.

Açıklama:

Sina Çölü’nün uzunluğu 300 kilometre, genişliği 150 kilometredir. Sina Çölü doğal yapısı bakımından Birüssebi (Beerşeba)-Cebeli Magara-İsmailiye çizgisi ile ikiye ayrılır. Bu çizginin kuzeyindeki bölüme Kum Çölü, güneyindeki bölüme Taş Çölü denir. Sina Çölü’nün bitiminde Filistin tarafında Gazze Birüssebi arasındaki arazi, Toprak Çölü (Necef Çölü/Filistin Çölü) olarak adlandırılmaktadır. Sina Çölü’nde en büyük sorun su bulmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Orta Doğu’nun kâğıt üzerinde paylaşıldığı Sykes-Picot Anlaşması, hangi tarihte kimler arasında imzalanmıştır?

12 Mayıs 1916, Fransa ile Polonya

14 Mayıs 1916, Almanya ile Polonya

16 Mayıs 1916, Fransa ile İngiltere

22 Mayıs 1916, İngiltere ile Almanya

25 Mayıs 1916, İngiltere ile Polonya

Açıklama:

Filistin-Suriye Cephesi Kanal bölgesinde bu savaşlar olurken Orta Doğu’nun kâğıt üzerinde paylaşıldığı Sykes-Picot Anlaşması, 16 Mayıs 1916’da Fransa ile İngiltere arasında imzalandı.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Amerika Birleşik Devletleri ‘Üçüncü Gazze Muharebesi sırasında, Nisan 1917’de, hangi ülkeye savaş ilan etmiştir?

Almanya

Fransa

İngiltere

Suriye

Irak

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri ‘Üçüncü Gazze Muharebesi sırasında, Nisan 1917’de, Almanya’ya savaş ilan etti.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı zaman İngilizler hangi iki ülkeyi ellerine geçirmiş bulunuyorlardı?

Suriye ve Filistin

Suriye ve Irak

Irak ve Halep

Filistin ve Halep

Irak ve İran

Açıklama:

Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı zaman İngilizler tüm Suriye ve Irak’ta yönetimi ellerine geçirmiş bulunuyorlardı.

Doğru Cevap: B

Soru 28

15 Ocak 1914’te İstanbul, Hicaz’a hem vali hem de oradaki askeri birliklerin başına kumandan olarak kimi atamıştı?

Galip Paşa

Şerif Haydar

Şerif Hüseyin

Vehip Paşa

Fahrettin Paşa

Açıklama:

15 Ocak 1914’te İstanbul, Vehip Paşa’yı Hicaz’a vali ve oradaki askeri birliklerin başına kumandan olarak atamıştı.

Doğru Cevap: D

Soru 29

İkinci Gazze Muharebesi olarak cereyan eden savaşta İngiliz taarruzu püskürtülünce General Murray'in yerine kim göreve getirildi?

Mark Sykes

Oswald Fitzgerald

Mareşal von Falkenhayn

General Liman von Sanders

General Sir Edmund Allenby

Açıklama:

İkinci Gazze Muharebesi olarak cereyan eden savaşta İngiliz taarruzu püskürtüldü, bu başarısız taarruzdan sonra General Murray görevden alındı, yerine General Sir Edmund Allenby geçti. Allenby’nin komutayı alması, savaşın seyrini değiştiren bir karar oldu

Doğru Cevap: E

Soru 30

Filistin-Suriye cephesindeki Alman oto kolları ile uçak müfrezelerinin ihtiyaç duyduğu akaryakıt, nereden gönderiliyordu?

Mersin

İskenderun

İstanbul

İzmir

Ankara

Açıklama:

Filistin-Suriye cephesindeki Alman oto kolları ile uçak müfrezelerinin ihtiyaç duyduğu akaryakıt, İstanbul’dan gönderiliyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Birinci dünya savaşında Arap cephesinde olan savaşlar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bu bölgedeki savaşların tümü Türk-İngiliz mücadelesi çerçevesinde şekillenmiştir

Bu bölgedeki savaşlar verimli toprakların egemen ülkeler arasındaki paylaşım mücadelesinin sonucudur

Bu bölgedeki savaşların İngilizlerin Türkler için o bölgede tehdit oluşturmasının sonucudur

Bu bölgedeki savaşların nedeni Almanya'nın Osmanlı tarafında yer almasının sonucudur

Bu bölgedeki savaşlar Akdenizin paylaşılamamasının sonucu olarak ortaya çıkmıştır

Açıklama:

Giriş kısmını okuyunuz.
A seçeneği dışındaki seçeneklerin hepsinde hatalı bilgiler verilmektedir. A seçeneğinde verildiği gibi bu bölgedeki savaşların tümü Türk-İngiliz mücadelesiyle karakterizedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi birinci dünya savaşında Türk-İngiliz mücadelesinin gerçekleştiği Kanal-Sina ile Filistin-Suriye cephelerinin stratejik önemiyle ilgili en doğru belirlemedir?

Asya ile Avrupa arasında bir ticaret yolu ve geçiş niteliğinde bir köprü konumundadır

Sina Çölü-Filistin-Suriye ile Mısır-Arabistan-Irak ve Anadolu arasında bir geçit bölgesidir

Sıcak ve soğuk denizler arasında olması dolayısıyla ticari bir geçiş yolu konumundadır

Akdeniz bölgesindeki en verimli toprakların olduğu bir bölgedir

Afrika kıtasındaki en verimli maden kaynaklarının olduğu bir bölgedir

Açıklama:

HAREKÂT ALANININ COĞRAFİ VE STRATEJİK DURUMU konusunu okuyunuz.
Bu bölgenin stratejik yönden önemi B seçeneğinde en doğru biçimde verilmektedir. Doğru yanıt B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Kanal-Sina ve Filistin-Suriye Cephesindeki savaşlarda Osmanlı imparatorluğuna karşı doğrudan savaşmıştır?

Rusya

İngiltere

Almanya

Fransa

Mısır

Açıklama:

Giriş kısmını okuyunuz.
Bu völgedeki savaşlar İngiltere ile Osmanlı arasında gerçekleşmiştir. Doğru yanıt B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Kanal ve Sina Yarımadası oldukça önemli stratejik bir konumda bulunması nedeniyle İngiliz-Osmanlı savaşılarının gelişmesinde büyük öneme sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi Kanal ve Sina Yarımadası’nın coğrafi özellikleri arasında yer almaz?

Süveyş kanalına sınır konumundadır

Sina çölünden Mısır'a geçmek için geçiş niteliğindedir

Akdenize kıyı olması itibariyle denizde üstünlük sağlamaya elverişlidir

Akdenizden Kızıldenize geçiş yoludur

Kızıldenizden Anadoluya geçiş yoludur

Açıklama:

Kanal ve Sina Yarımadası’nın Coğrafi Özellikleri konusunu okuyunuz.
E seçeneği dışındaki tüm verilenler bölgenin coğrafi özellikleri arasındadır. Ancak Anadoluya geçiş konumunda değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Birinci dünya savaşı sırasında Osmanlı imparatorluğu İngilizleri Mısır’da meşgul etmek, Batı cephesine sevk etmekte oldukları Hint kıtalarını Mısır’da alıkoymaya mecbur kılmak ve Çanakkale’ye çıkarma kuvveti göndermelerine engel olmak maksadıyla Süveyş Kanalı’na doğru bir taarruz harekâtı başlatmak istemiş ve Kanal Sina cephesindeki savaşlara katılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu bağlamda gerçekleşen ilk gelişme olarak değerlendirilebilir?

Şerif Hüseyin ayaklanmasının bastırılması

İngilizlerin ordularını Mısır'da toplaması

Birinci Paşa Kolu hazırlıklarının yapılması

Birinci kanal seferinin gerçekleştirilmesi

İkinci kanal seferinin gerçekleştirilmesi

Açıklama:

Kanal-Sina Cephesi konusunu okuyunuz.
D seçeneği dışındaki gelişmelerin hepsi daha sonra gerçekleşmiştir. Doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdaki gelişmelerin hangisinde İngilizlerin ilk defa Osmanlı'nın olası yıkımından sonra elde edecekleri çıkarlarının neler olabileceği üzerine planlar yapmaya başladığı söylenebilir?

Birinci kanal seferi sırasında

İkinci kanal seferi sırasında

Birinci kanal seferi sonrasında

İkinci kanal seferi sonrasında

Arapların isyanı sonrasında

Açıklama:

Maurice De Bunsen Komitesi konusunu okuyunuz.
Birinci kanal seferinde Osmanlının yıkıma uğraması ve savaştan yenilgiyle çıkması sonrasında kurulan Maurice De Bunsen Komitesinde İngilizler Osmanlının geleceğini ve Osmanlıdan elde edebilecekjleri çıkarlar üzerine planlar yapmaya başlamışlardır. Doğru yanıt bu nedenle C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

İkinci Kanal Seferinin hazırlıklarının yapıldığı sırada ortaya çıkan en önemli gelişmelerden biri, Mekke Emiri Şerif Hüseyin’in İngilizlerin yanında Osmanlı Devleti’ne karşı Hicaz’da başlattığı ayaklanma olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Emir Şerif Hüseyin'in bu ayaklanmayı başlatmasının asıl sebebi olarak ileri sürülebilir?

İngiliz hükümetine duyduğu hayranlık

Osmanlıya karşı olan düşmanlığı

Osmanlıyı ele geçirmek istemesi

Arap dünyasının kralı olmak istemesi

Çaresiz kalarak Osmanlıya rakip olması

Açıklama:

Şerif Hüseyin’in Osmanlı Devleti’ne Karşı İsyanı konusunu okuyunuz.
Şerif Hüseyin’in asıl hedefi, bütün Arap dünyasının kralı olmak ve halifeliği ele geçirmekti. Bu nedenle doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Birinci Dünya Savaşı sırasında Arap coğrafyasında Osmanlıya karşı mücadele eden İngilizler aşağıdaki gelişmelerin hangisinde bekledikleri başarıyı elde edemememişlerdir?

Birinci kanal seferinde

İkinci kanal seferinde

Şerif Hüseyin'in ayaklanması

Birinci Gazze muharebesi

Üçüncü Gazze muharebesi

Açıklama:

Filistin-Suriye Cephesi ve Sina kanal cephesi konularını okuyunuz.
Birinci Gazze muharebesi dışında verilen seçeneklerdeki savaşların ve mücadelelerin hepsinde İngilizler Osmanlıya karşı başarılı olmuşlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Birinci Dünya Savaşında Türklerin İngilizlere karşı Arap coğrafyasında verdiği mücadelelerin önemli bir kısmının başarısızlıkla sonuçlanması Atatürk'ün modern Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması sürecinin de başlangıcı niteliğindedir. Aşağıdaki gelişmelerden hangisinin bu süreci başlatan son gelişme olduğu söylenebilir?

Birinci kanal harekatı

İkinci kanal harekatı

Gazze harekatları

Mondros mütarekesi

Nablus muharebesi

Açıklama:

Mondros Ateşkes Antlaşması Sonrasında Yaşanan Gelişmeler konusunu okuyunuz.
Mondros mütarekesi imzalanmadan kısa bir süre önce Mustafa Kemal Mustafa Kemal Paşa İngiliz ve Fransızların Yıldırım ordularının mukavemeti hâlinde, Adana ve İskenderun bölgesini işgal edecekleri yolunda Osmanlı Hükûmetine baskı yapmalarına rağmen bölgenin teslim ve boşaltılmasından yana olmadı, hatta İngilizlerin İskenderun’a asker çıkarmaları hâlinde mukavemet edileceğini, 5 Kasım 1918 tarihinde birliklerine yayınladığı gizli emirde gerekirse silahla karşı konulacağını bildirdi. Mustafa Kemal Paşa’nın bu tutumu, bir süre sonra Anadolu’da önderi olacağı Türk Millî Mücadelesinin de ilk işareti oldu. Doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Birinci dünya savaşında Türklerin Arap coğrafyasında verdiği mücadelede silah, mühimmat, motorlu araçlar ve teknolojik gereçlerde Türklere en çok destek veren ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Fransa

Rusya

Mısır

Almanya

Açıklama:

Harekat alanında ikmal faaliyetleri konusunu okuyunuz.
Almanya silah, mühimmat, motorlu araçlar ve teknolojik gereçler konusunda Türklere en çok destek veren ülkedir. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Sina Yarımadasının coğrafi özellikleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çok büyük bir kısmı çöldür (Sina Çölü)

Sina Çölü’nün kanala yakın kısımlarında kum setleri bulunur

Yarımadada gece-gündüz arasında sıcaklık farkı oldukça azdır

Yarımadada tatlı suya ulaşmak oldukça zordur

Yarımada yerleşime uygun olmadığından yerleşik nüfusu azdır

Açıklama:

Çölde gece-gündüz farkı 40 derece civarındadır. Gündüzleri sıcaklık çok yüksek olduğundan (+50 derece civarında) çölde birlik hareketleri akşama doğru başlamakta, gece boyunca sürmekte ve gün doğmadan konak yerlerine varılacak şekilde yapılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Filistin adının kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Girit’ten gelerek bu bölgeye yerleşen küçük bir kavim

Denize paralel olarak kuzey-güney çizgisinde ilerleyen sıradağlar

Arapların ve Yahudilerin ortak atası olan bir kavim

Bölgenin doğu kısmında yer alan büyük bir göl

Deniz seviyesinden daha düşük bir yükseltisi olan bir ova

Açıklama:

Milattan 1100 yıl önce burada Girit’ten gelmiş olan Filist adın-da küçük bir kavim oturmaktaydı. Bu kavmin adına izafeten buraya Filistiya (Filistin) denildi.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdaki olaylardan hangisi 1869'dan sonra Sina-Filistin-Suriye'nin önemini daha da artırmıştır?

Süveyş Kanalının açılması

İngiltere'nin Mısır'ı kuşatması

Mekke emirinin değişmesi

Osmanlı Devletinin bölgeden çekilmesi

Almanya'nın bölgeye yığınak yapma kararı alması

Açıklama:

Süveyş Kanalının açılması bölgenin önemini hiç olmadığı kadar artırdı

Doğru Cevap: A

Soru 44

Kanal-Sina ve Suriye-Filistin Cephesindeki harekât alanının sosyal yapısıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I Nüfusun büyük bir kısmı göçebe olmakla birlikte de yerleşik olanlar da vardı
II Çok dilli ve çok kültürlü bir nüfus yapısı söz konuydu
III Üç semavi dine ve çok sayıda mezhebe mensup insanlar yaşardı
IV Bölge insanının başlıca geçim kaynakları sanayiye dayalıydı

Yalnızca I

I ve II

II ve III

Yalnızca III

III ve IV

Açıklama:

Filistin’in nüfusu, Birinci Dünya Harbi sırasında 810 bin (700 bin civarında Müslüman Arap, 60 bin civarında Hıristiyan Arap, 32 bin civarında Yahudi, 14 bin civarında Latin, 2.500 civarında Fenike kökenli Maruniler ve 1.500 civarında Ermeni) idi. İki çeşit Arap nüfus vardı: Yerli Araplar ve Araplaşmış (Çok eski zamanlarda Arabistan Yarımadasından gelerek buranın yerli milleti Asuri, Geldani ve Fenikelilerle karışarak yeni bir Arap nesli oluşturanlar) olanlardı. Genellikle Yahudiler, Latinler ve Ermeniler Kudüs civarında, Maruniler, Akka bölgesinde yaşardı. Filistin’de üç dinin mevcudiyeti dışında bu dinlere ait sayısız mezhepler de vardı. Bu denli bölünme, Filistin’de ortak bir duygu ve anlayışı mümkün kılmadığı gibi aksine düşmanlık ve gerginliği tırmandıran bir unsur olmaktaydı. Verimli alanlarda tarımla, şehirlerde ticaretle geçinen halk, genel olarak fakirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Şeria Çukuru içinde yer alır?

Gazze

Nasıra

Lut Gölü

Tebük

Ninova

Açıklama:

Lut Gölü Şeria çukuru içindeki coğrafi yapılardandır

Doğru Cevap: C

Soru 46

Alman Genelkurmay Başkanı Orgeneral von Moltke’nin Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa’ya gönderdiği Türk ortağının yapacağı vazifeler hakkındaki 10 Ağustos 1914 tarihli yazıda Osmanlı tarafından beklenenler olarak mümkün olduğu kadar çok Rus ve İngiliz kuvvetlerinin bağlanması ve sıkı bir faaliyetle İslam ihtilalinin temini dile getirilmiştir. Bu amaçların gerçekleştirilmesi için Osmanlı Devleti’ne tavsiye edilenler hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Rusya sınırları içerisinde yaşayan Müslümanların örgütlenerek bir ihtilale teşvik edilmesi

Alman ve Avusturya-Macaristan ordularının savaştığı cephelere askeri ve lojistik destek sağlanması

İngiliz ve Rus ordularına karşı mümkün olduğunca çok sayıda cephede savaşa girişilmesi

Osmanlı ordularının Kafkasya’ya karşı bir harekât ile Mısır’a karşı bir taarruza girişmesi

Arabistan Yarımadası ve Mısır’da İngilizlere karşı propaganda faaliyetlerinde bulunulması

Açıklama:

Alman Genelkurmay Başkanı Orgeneral von Moltke’nin Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa’ya gönderdiği Türk ortağının yapacağı vazifeler hakkındaki 10 Ağustos 1914 tarihli yazısında, mümkün olduğu kadar çok Rus ve İngiliz kuvvetlerinin bağlanması ve sıkı bir faaliyetle İslam ihtilalinin temini açıklanmıştı. Bu maksatların temini için Kafkasya’ya karşı bir hareket ile özellikle Mısır’a karşı bir taarruza girişilmesi arzu olunuyordu

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Kanal Harekatı’nın başarısızlıkla sona ermesinin sebeplerinden biri değildir?

Cephe komutanı Cemal Paşa’nın yapılacak harekâtı riskli görerek harekattan vazgeçmesi

Birliklerin asker mevcudunun önemli bir kısmının eğitimsiz yerli halktan oluşması

Birliklerin uçak, telsiz, telgraf ve portatif çadır gibi teçhizat ve donanıma sahip olmamaları

Birliklerin Sina Çölünü aşma sürecinde yaşadıkları sorunlar ve zorluklar

Eğitimli askerlerden oluşan İngiliz birliklerinin sahip oldukları teçhizat, silah ve donanımın

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Suriye ve Havalisi Komutanlığı Birinci Dünya Savaşının başlamasından sonra aşağıdakilerden hangisine dönüştürülmüştür?

22. Hicaz Tümeni

8. Kolordu Komutanlığı

4. Ordu Komutanlığı

Mısır Tümeni

12. Kolordu Komutanlığı

Açıklama:

Suriye ve Havalisi Komutanlığı, Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesinden yaklaşık iki ay önce yapılan teşkilat değişikliği ile 4’üncü Ordu Komutanlığına dönüşmüştü.
4. Ordu Komutanlığı

Doğru Cevap: C

Soru 49

I İngiltere’nin koruması altında Mekke, Medine ve Kerbela’yı kapsayan bir Arap Krallığı kurmak
II Bölgede petrol üretimini teşvik ederek ekonomik kalkınmanın önünü açmak
III Osmanlı Hükümeti’ni etkisi altına alarak bölgede kendi yönetimini tesis etmek
IV Bölgede yaşayan etnik ve dini grupların özgürlük ve bağımsızlıklarını kazanmalarını sağlamak
V Akdeniz’den Basra Körfezi’ne kadar uzanan bir etki alanı oluşturarak Hindistan’a giden yolu korumak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri İngiltere’nin Birinci Dünya Savaşı sürecinde Ortadoğu coğrafyasında geliştirdiği politikalardan değildir?

I ve III

I ve V

I, III ve V

II ve IV

III ve V

Açıklama:

1915 Mart ayında İngiliz Savaş Bakanı Kitchener, “Arabistan’da kuzeyde Dicle ve Fırat vadilerinin sınırladığı ve Müslümanların en önemli kutsal kentleri olan Mekke, Medine ve Kerbela’yı kapsayan, İngiltere’nin koruması altında bir Arap krallığının kurulması bizim çıkarımıza olacaktır” diyordu. Kitchener İngiltere’nin toprak sahibi olmayı ya da Hindistan’a giden yolu korumak amacıyla Akdeniz’den Basra Körfezi’ne kadar etki alanını genişletmeyi düşünmesi gerektiğine inanıyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Şerif Hüseyin’in 1916 Kasım ayında kendisini “Arap Ülkelerinin Kralı” ilan etmesi İngilizleri neden rahatsız etmiştir?

Şerif Hüseyin’in yerine oğlunun kral olmasını istemeleri

İngiltere’nin Fransa’ya olan yükümlülükleri ve savaş sonrasına yönelik planları

Arap ülkeleri için kraliyet yerine demokratik bir yönetim planlamaları

Şerif Hüseyin’in yerine bir başka kabile liderini desteklemeleri

Ona vadettikleri krallığın ilan edilme zamanının henüz gelmediğini düşünmeleri

Açıklama:

Hüseyin 1916 Kasım ayında kendisini “Arap Ülkelerinin Kralı” ilan etti. Bu noktada İngilizlerin savaş propagandası etkili olmuşsa de yine buna ilk itiraz eden İngiltere oldu. Bunun sebebi İngiltere’nin Fransa’ya olan yükümlülükleri ve savaşın ertesinde Arapların acıyla görecekleri gibi bölgedeki siyasi planlarıydı.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Enver Paşa'ya gönderdiği 10 Ağustos 1914 tarihli yazısında İngiliz ve Rus kuvvetlerinin mümkün olduğunca bağlanması, bir İslam İhtilalinin başlatılması ve bu amaçlarla Kafkasya'ya ve Mısır'a karış taarruza geçilmesini isteyen Alman Genelkurmay Başkanı kimdir?

Alfred Schnitke

Limon von Sanders

Leopold Strokosky

Von Moltke

Otto von Bismarck

Açıklama:

Alman Genelkurmay Başkanı Orgeneral von Moltke Harbiye Nazırı ve Başkomutan Vekili Enver Paşa’ya gönderdiği Türk ortağının yapacağı vazifeler hakkındaki 10 Ağustos 1914 tarihli yazısında, mümkün olduğu kadar çok Rus ve İngiliz kuvvetlerinin bağlanması ve sıkı bir faaliyetle İslam ihtilalinin temini açıklanmıştı. Bu maksatların temini için Kafkasya’ya karşı bir hareket ile özellikle Mısır’a karşı bir taarruza girişilmesi arzu olunuyordu

Doğru Cevap: D

Soru 52

Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile İngiltere’nin Mısır Valisi McMahon tarafından imzalanan ve Haşimi sülalesine büyük bir bağımsız Arap varlığı taahhüt eden anlaşma ne zaman ve hangi gelişme ile son bulmuştur?

16 Mayıs 1916 tarihli Sykes-Picot Anlaşması

5 Haziran 2016 Hicaz’da Arap Ayaklanmasının başlaması

23 Aralık 2016 Sina Yarımadası'nda Magdhaba Muharebesinin başlaması

26 Mart 2017 Birinci Gazze Muharebesi ve şehrin İngilizlerin eline geçmesi

2 Kasım 1917 tarihli Balfour Deklarasyonudur

Açıklama:

Orta Doğu’nun kâğıt üzerinde paylaşıldığı Sykes-Picot Anlaşması, Fransa ile İngiltere arasında imzalandı. Mark Sykes ile François Georges Picot’un adını taşıyan Sykes-Picot Antlaşmasına göre; Fransa, Akka limanının kuzeyinde kalan Akdeniz sahiline sahip olurken, İngiltere Irak bölgesi ile Hayfa çevresinde sınırlı bir yerleşim yeri kazanacaktı. Diğer Arap toprakları İngiltere ya da Fransa koruması altında kalacaktı. Bu anlaşma aynı zamanda sonraları Necef Çölü hariç İngiliz mandası altına girecek olan sınırlar içinde Filistin denilen bir bölgenin ortaya çıkacağına da işaret etmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Galiçya, Makedonya ve Romanya’dan dönen birlikler ile yeniden kurulan tümenlerden yararlanılarak Halep’te kurulan 7’nci Türk Ordusunun Irak’taki 6’ncı Ordu’nun birleştirilmesiyle 1917 yılı başlarında oluşturulan yeni askeri birlik hangisidir?

4. Türk Ordusu

Harekât Orduları Grubu

Yıldırım Orduları Grubu

Suriye-Filistin Orduları

Kanal-Sina Orduları Grubu

Açıklama:

Gazze Muharebelerinden kısa bir süre önce Irak cephesinde İngilizlerin Bağdat’ı ele geçirmesi (11 Mart 1917) Arap ve İslam âleminde çok kötü bir etki yapmış, İngilizlerin üstünlüğünü arttırmıştı. Alman Başkomutanlığı, bu kötü durumun düzeltilmesi için Bağdat’ın geri alınmasını istiyordu. Bu harekât için gerekli askeri ve maddi yardımı yapacağını Türk Başkomutanlığına vaat etti. Bu amaçla Galiçya, Makedonya ve Romanya’dan dönen birliklerle yeniden kurulan tümenlerden yararlanılarak Halep’te 7’nci Türk Ordusunun kurulmasına ve Irak’taki 6’ncı Türk Ordusuyla bu yeni kurulan 7’nci Ordunun bir Ordular Grubu hâlinde birleştirilmesine karar verildi ve Komutanlığına Alman General von Falkenhayn atandı.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Kanal-Sina ve Filistin-Suriye cephelerinin lojistik hizmetleri nasıl sağlanmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Bölgenin kaynakları büyük bir orduyu uzun süre beslemeye yeterli değildir

Lojistik ihtiyaçların büyük bir kısmı doğrudan İstanbul’dan sağlanmıştır

Harekât alanı geniş olup coğrafi sahaya ait kaynaklar farklı özelliklere sahiptir

Dördüncü Ordu Menzil Müfettişliği harekât alanını beş bölgeye ayırmıştır

Her bir Menzil Mıntıka Müfettişliği kendi bölgesindeki birliklerin lojistik faaliyetlerini yürütmüştür

Açıklama:

Kanal-Sina ve Filistin-Suriye cephelerinde, bölgenin kaynakları büyük bir orduyu uzun süre beslemeye yeterli değildi, menzil mıntıkası çok genişti. Bu durum 4’üncü Ordu bölgesindeki menzil teşkillerinin işini güçleştiriyordu. Harekât alanının genişliği ve bu coğrafi sahadaki kaynakların birbirlerinden çok farklı özellikleri olması nedeniyle 4’üncü Ordu Menzil Müfettişliği tüm harekât alanını; Adana, Halep, Şam, Kudüs ve Çöl (merkezi Birüssebi’de) olmak üzere beş bölgeye ayırdı. Her bölgede ayrı bir Menzil Mıntıka Müfettişliği teşkil edildi. Her Menzil Mıntıka Müfettişliği kendi bölgesindeki birliklerin lojistik faaliyetlerini yürüttü.

Doğru Cevap: B

Soru 55

İngilizler tarafından Kitchener'in yerine Mısır Yüksek Komiserliğine getirilen ve Arapları Osmanlılardan ayırmak için faaliyetler yürüten isim hangisidir?

Dimitri Kochinzchy

Regener de Herbond

Harold MacMillan

Albay Oswald Fitzgerald

Sir Henry MacMahon

Açıklama:

Kitchener’den sonra Ocak 1915’te Mısır Yüksek Komiserliğine getirilen Sir Henry McMahon, Arapları Osmanlılardan ayırmaya teşvik etmek için girişimlere başladı.
Sir Henry MacMahon

Doğru Cevap: E

Soru 56

Birince Dünya Savaşında Türk Tarafı Çöl Kumandanlığı ya da Birinci Sefer Kuvveti olarak anılan kuvveti hangi olaydan sonra oluşturma kararı almıştır?

Birinci Kanal Seferi

Akabe Muhasarası

Kut-ül Amare

Mısır Harbi

Medine Muhasarası

Açıklama:

Birinci Kanal Seferi’nden sonra Türk tarafında Çöl Kumandanlığı (Birinci Sefer Kuvveti) teşkil edildi ve 8 inci Kolordu Kurmay Başkanı Albay von Kressens-tein, Kolordu Kumandanlığı yetkisiyle Çöl Kumandanlığına atandı.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Birinci Dünya Savaşında İngilizlerin Çanakkale Cephesinden tahliye ettikleri birliklerini Süveyş Kanalanın gerisinde bekletmek yerine ilerisinde konuşlandırmalarının nedeni neydi?

Yemen'e yönelmek

Kıbrıs'a çıkmak

Mısır'ı istila etmek

Filistin'e saldırmak

Avrupa'ya dönmek

Açıklama:

İngilizler Filistin'e saldırmak amacıyla birliklerini kanalın ilerisinde konuşlandırmışlardır.
Filistine saldırmak

Doğru Cevap: D

Soru 58

Şerif Hüseyin'in Osmanlıya baş kaldırmaktaki asıl amacı neydi?

İran'a karşı güçlü bir ordu kurmak

Halifeliği ele geçirmek

Londra'ya kaçmak

Arabistanı Rus birliklerine açmak

Alman saflarına katılmak

Açıklama:

Şerif Hüseyin'in başlıca amacı halifeliği ele geçirmekti

Doğru Cevap: B

Soru 59

Ortadoğu'nun İngiltere ve Fransa arasında pay edildiği anlaşma hangisidir?

Hicaz Muhtariyet Anlaşması

Balfour Deklarasyonu

Sykes-Picot Anlaşması

Sevr Anlaşması

Tycoon Anlaşması

Açıklama:

İngiltere ve Fransa Sykes-Picot anlaşmasıyla Ortadoğu'yu paylaştı

Doğru Cevap: C

Soru 60

Mustafa Kemal Atatürk'ün Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına getirildiği gün aşağıdaki anlaşmalardan hangisi imzalanmıştır?

Mondros Mütarekesi

Mudanya Mütarekesi

Sykes-Picot Anlaşması

Sevr Anlaşması

Lausanne

Açıklama:

Atatürk, Mondros Mütarekesinin imzalandığı gün Yıldırım Orduları Grup Komutanlığına getirildi.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Osmanlı Hükûmeti, kutsal topraklar gerekçesiyle başlangıçta Arap Yarımadası’nda seferberlik uygulamadı. Osmanlı Devleti savaşa dâhil olunca 7’inci Kolordu kendi seferberliğini ilan etti. Mısır Seferi hazırlıklarına başlanınca da Hicaz bölgesi seferberliğe dâhil edildi. Kanunun uygulanmasına Hicaz’da özellikle aşağıdakilerden hangisi tepki göstermiştir?

Hintliler

Bedeviler

İtalyanlar

Almanlar

Sudanlılar

Açıklama:

Osmanlı Hükûmeti, kutsal topraklar gerekçesiyle başlangıçta Arap Yarımadası’nda seferberlik uygulamadı (Köse, 2014). Osmanlı Devleti savaşa dâhil olunca 7’inci Kolordu kendi seferberliğini
ilan etti. Mısır Seferi hazırlıklarına başlanınca da Hicaz bölgesi seferberliğe dâhil edildi. Kanunun
uygulanmasına Hicaz’da özellikle bedeviler büyük tepki gösterdiler
Osmanlı Hükûmeti, kutsal topraklar gerekçesiyle başlangıçta Arap Yarımadası’nda seferberlik uygulamadı (Köse, 2014). Osmanlı Devleti savaşa dâhil olunca 7’inci Kolordu kendi seferberliğini ilan etti. Mısır Seferi hazırlıklarına başlanınca da Hicaz bölgesi seferberliğe dâhil edildi. Kanunun uygulanmasına Hicaz’da özellikle bedeviler büyük tepki gösterdiler. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletlerine savaş ilanından sonra kaç yılında Osmanlı Sultanı ve Halife tarafından “Cihâd-ı Ekber” ilan edilmiştir?

1914

1915

1916

1917

1918

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletlerine savaş ilanından üç gün sonra 14 Kasım 1914’te Osmanlı
Sultanı ve Halife tarafından “Cihâd-ı Ekber” ilan edilmiştir?
Osmanlı Devleti’nin İtilaf Devletlerine savaş ilanından üç gün sonra 14 Kasım 1914’te Osmanlı Sultanı ve Halife tarafından “Cihâd-ı Ekber” ilan edilmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Mekke kesiminde 4.000 isyancı Araplar ilk olarak kaç yılında Cidde’ye saldırıya geçtiler?

1914

1915

1916

1917

1918

Açıklama:

Mekke kesiminde 4.000 isyancı Araplar ilk olarak 9 Haziran 1916 günü Cidde’ye saldırıya geçtiler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sina cephesinin kaybedilmesi ve Filistin cephesinde işlerin kötüye gitmesi üzerine Hicaz’ın boşaltılması konusu ilk kez kaç yılında gündeme gelmiştir?

1913

1915

1916

1917

1914

Açıklama:

Sina cephesinin kaybedilmesi ve Filistin cephesinde işlerin kötüye gitmesi üzerine Hicaz’ın boşaltılması konusu ilk kez 1917 yılı başlarında gündeme geldi. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Osmanlı Devleti ile İngiltere'yi Yemen’de sınır komşusu yapan hudut anlaşması kaç yılında imzalanmıştır?

1914

1913

1915

1916

1917

Açıklama:

Yemen’de hâkimiyet mücadelesi sadece aşiret reisleri ile yaşanmıyordu. Hindistan yolunu emniyete almak için 1839’da Aden’i silah zoruyla ele geçiren İngiltere ile de 1914’e kadar Yemen’de nüfuz mücadelesi yaşandı. Sonunda Mart 1914’te iki devlet arasında hudut anlaşması imzalandı. Dolayısıyla Birinci Dünya Savaşı başladığında Osmanlı Devleti ile İngiltere Yemen’de sınır komşuydu. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aden Harekâtı hangi tarihte başlamıştır?

1913

1914

1915

1916

1917

Açıklama:

Aden Harekâtı 30 Haziran 1915 günü başladı. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yarbay Galip Bey kaç yılında Abis bölgesini İdris kuvvetlerinden temizlemiştir?

1913

1914

1915

1917

1918

Açıklama:

Yarbay Galip Bey bu kez Temmuz-Ağustos 1918’de Abis bölgesini İdris kuvvetlerinden temizledi. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Mütareke haberinin duyulmasından beri ahalinin Türklere karşı tutumunun değiştiğini ve bu gidişatın çeşitli olaylara yol açacağından endişe eden ve komutanlar içerisinde teslim olmak taraftarı olan tek komutan aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmet Tevfik Paşa

Muhiddin Paşa

Mahmut Nedim Bey

Ali Sait Paşa

Yarbay Galip

Açıklama:

Komutanlar içerisinde bir tek Taiz bölgesindeki 39’uncu Tümen Komutanı Ali Sait Paşa bir an önce
teslim olmak taraftarıydı. Mütareke haberinin duyulmasından beri ahalinin Türklere karşı tutumunun
değiştiğini ve bu gidişatın çeşitli olaylara yol açacağından endişe ediyordu.
Komutanlar içerisinde bir tek Taiz bölgesindeki 39’uncu Tümen Komutanı Ali Sait Paşa bir an önce
teslim olmak taraftarıydı. Mütareke haberinin duyulmasından beri ahalinin Türklere karşı tutumunun değiştiğini ve bu gidişatın çeşitli olaylara yol açacağından endişe ediyordu. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Hicaz Cephesi’nde kendisine verilen vazifeyi kahraman askerleri ile birlikte bir namus addedip, Haremi Şerifi düşmana teslim etmemek için ölümü göze alarak sonuna kadar savaşan ve yürüttüğü başarılı mücadele sebebiyle Hicaz halkının kendisine Çöl Kaplanı adını verdiği komutan aşağıdakilerden hangisidir?

Fahrettin Paşa

Muhiddin Paşa

Ahmet Tevfik Paşa

Ali Sait Paşa

Yarbay Galip

Açıklama:

Hicaz Cephesi’nde Fahrettin Paşa kendisine verilen vazifeyi kahraman askerleri ile birlikte bir namus
addedip, Haremi Şerifi düşmana teslim etmemek için ölümü göze alarak sonuna kadar savaşmıştır. Yürüttüğü başarılı mücadele sebebiyle Hicaz halkı kendisine Çöl Kaplanı adını vermiştir.
Hicaz Cephesi’nde Fahrettin Paşa kendisine verilen vazifeyi kahraman askerleri ile birlikte bir namus addedip, Haremi Şerifi düşmana teslim etmemek için ölümü göze alarak sonuna kadar savaşmıştır. Yürüttüğü başarılı mücadele sebebiyle Hicaz halkı kendisine Çöl Kaplanı adını vermiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Medine-Şam arasında demir yolu güzergâhı boyunca telgraf hattı döşeliydi. Yine Medine’de bir sabit telsiz istasyonu mevcuttu. Dolayısıyla Medine’nin 4’üncü Ordu ile haberleşmesinde telgraf ve telsiz kullanılabiliyordu. Asir ve Yemen’in Başkomutanlık ile muhabere bağlantısı, belirli periyotlarla habercilerin Medine’ye gönderilmesi suretiyle, buradan gönderilip alınan şifreli mesajlarla yapılıyordu. Komutanlıklar kendi bölgelerinde daha ziyade pırıldakla haberleşerek veya develi habercilerle irtibat sağlıyorlardı.
Yukarıdaki paragraf aşağıdaki alanlardan hangisiyle ilgilidir?

İkmal

Ulaştırma

Muhabere

Sağlık

Personel

Açıklama:

Muhabere
Medine-Şam arasında demir yolu güzergâhı boyunca telgraf hattı döşeliydi. Yine Medine’de bir sabit
telsiz istasyonu mevcuttu. Dolayısıyla Medine’nin 4’üncü Ordu ile haberleşmesinde telgraf ve telsiz kullanılabiliyordu. Asir ve Yemen’in Başkomutanlık ile muhabere bağlantısı, belirli periyotlarla habercilerin Medine’ye gönderilmesi suretiyle, buradan gönderilip alınan şifreli mesajlarla yapılıyordu. Komutanlıklar kendi bölgelerinde daha ziyade pırıldakla haberleşerek veya develi habercilerle irtibat sağlıyorlardı.
Muhabere
Medine-Şam arasında demir yolu güzergâhı boyunca telgraf hattı döşeliydi. Yine Medine’de bir sabit telsiz istasyonu mevcuttu. Dolayısıyla Medine’nin 4’üncü Ordu ile haberleşmesinde telgraf ve telsiz kullanılabiliyordu. Asir ve Yemen’in Başkomutanlık ile muhabere bağlantısı, belirli periyotlarla habercilerin Medine’ye gönderilmesi suretiyle, buradan gönderilip alınan şifreli mesajlarla yapılıyordu. Komutanlıklar kendi bölgelerinde daha ziyade pırıldakla haberleşerek veya develi habercilerle irtibat sağlıyorlardı. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Arap yarımadası 1517’de Osmanlı hakimiyetine geçtiğinde Basra Körfezi kıyılarını hangi eyaletle yönetmiştir?

Lahsa

Hicaz

Asir

Yemen

Necid

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Yavuz Sultan Selim 1517’de Ridaniye Muharebesi’ni kazanarak Memlûk Devleti’ne son verince Mısır ile birlikte Arap Yarımadası da Osmanlı hâkimiyetine geçti. Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nın Kızıldeniz kıyılarını Hicaz Vilayeti, Asir Sancağı ve Yemen Vilayeti (1872 öncesi Yemen Eyaleti), yarımadanın iç kısımlarını Necid Sancağı ve Basra Körfezi kıyılarını da Lahsa Eyaleti şeklinde idari bölümlere ayırarak yönetti.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nda Hicaz, Asir ve Yemen olmak üzere üç farklı cephede ve beş harekât bölgesinde mücadele etti. Aşağıdakilerden hangileri bu bölgelerdendir?
I. Hicaz Cephesi Medine bölgesi
II.Hicaz Cephesi Mekke bölgesi
III. Yemen Cephesi Tehame bölgesi
IV.Yemen Cephesi Asir bölgesi

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nda Hicaz, Asir ve Yemen olmak üzere üç farklı cephede ve beş harekât bölgesinde mücadele etti. Bunlar; Hicaz Cephesi Medine bölgesi, Hicaz Cephesi Mekke bölgesi, Asir Cephesi, Yemen Cephesi Tehame bölgesi ve Yemen Cephesi Taiz bölgesi idi.

Doğru Cevap: B

Soru 13

“Arap Yarımadası’nın batı kesimleri doğuya oranla yüksek sıradağlarla, iç bölgeleri çöllerle kaplıdır. Kızıldeniz boyunca kıyıya paralel uzanan sıradağlar Sera Dağları olarak adlandırılır. Sera Dağları güneye gittikçe yükselir. Sera Dağları ile Kızıldeniz doğu kıyıları arasındaki çöl kesimine ………………... denmektedir. Sıradağların doğusuna doğru arazi giderek alçalır ve çöle dönüşür. Yarımada’nın büyük kısmı çöl niteliğindedir. “ ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Taiz

Lahsa

Tehame

Hicaz

Yemen

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Yarımada’nın batı kesimleri doğuya oranla yüksek sıradağlarla, iç bölgeleri çöllerle kaplıdır. Kızıldeniz boyunca kıyıya paralel uzanan sıradağlar Sera Dağları olarak adlandırılır. Sera Dağları güneye gittikçe yükselir. Sera Dağları ile Kızıldeniz doğu kıyıları arasındaki çöl kesimine “Tehame” denmektedir. Sıradağların doğusuna doğru arazi giderek alçalır ve çöle dönüşür. Yarımada’nın büyük kısmı çöl niteliğindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Birinci Dünya Savaşı’ndan önce inşa edilmiş kalelerden hangisi Hicaz cephesindedir?

Hudeyde

Sana

Luhye

Taif

Mendep

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Birinci Dünya Savaşı’ndan önce inşa edilmiş, Hicaz cephesinde; Cidde, Mekke ve Taif ’de, Yemen cephesinde; Hudeyde, Luhye, Sana ve Mendep gibi tarihî kaleler, o dönemin koşulları ve silahlarına göre inşa edilen eski tip kaleler olduğundan birlikler için etkili bir koruma sağlamamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Birinci Dünya Savaşı’na girerken Arap Yarımadası’ndaki Osmanlı birliklerinden Yemen’de konuşlanan aşağıdakilerden hangisidir?

Medine Muhafızlığı

22’inci Tümen

21’inci Tümen

20’inci Tümen

7’inci Kolordu

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Birinci Dünya Savaşı’na girerken Arap Yarımadası’nda Osmanlı birlikleri; Medine’de Medine Muhafızlığı, Mekke’de 22’inci Tümen, Asir’de 21’inci Tümen ve Yemen’de 7’inci Kolordu şeklinde konuşlanmıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Almanya’nın Rusya’ya harp ilanından bir gün sonra 2 Ağustos 1914’te hangi ülke ile Osmanlı Devleti arasında İttifak Antlaşması imzalanmıştır?

Almanya

Rusya

İtalya

İngiltere

Bulgaristan

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Almanya’nın Rusya’ya harp ilanından bir gün sonra 2 Ağustos 1914’te Almanya ile Osmanlı Devleti arasında İttifak Antlaşması imzalandı.

Doğru Cevap: A

Soru 17

“Savaş başladıktan sonra Asir’deki en önemli gelişme 1916 yılı yazında …………. kıyı kasabasının İngilizler tarafından işgali oldu. Ancak 2,5 ay sonra ………….. yeniden Osmanlı yönetimine geçmiş oldu.” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Mihail

Konfide

Luhye

Taif

Mendep

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Savaş başladıktan sonra Asir’deki en önemli gelişme 1916 yılı yazında Konfide kıyı kasabasının İngilizler tarafından işgali oldu. Ancak 2,5 ay sonra Konfide yeniden Osmanlı yönetimine geçmiş oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 18

“Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra mütarekenin 16. maddesi gereği Asir’deki 21’inci Tümen ……………..’da teslim oldu. Tümen personeli buradan Mısır’daki esir kamplarına götürüldü.” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

5 Mart 1919

29 Şubat 1919

1 Şubat 1919

1 Mart 1919

8 Mart 1919

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra mütarekenin 16. maddesi gereği Asir’deki 21’inci Tümen 1 Şubat 1919’da teslim oldu. Tümen personeli buradan Mısır’daki esir kamplarına götürüldü.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Şam-Medine demir yolu hattı ikmal yönünden hangi cepheye büyük avantaj sağlamıştır?

Şam

Asir

Yemen

Hicaz

Medine

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
İtilaf donanmasının Akdeniz ve Kızıldeniz’de sağladığı deniz üstünlüğü sebebiyle Hicaz, Asir ve Yemen Cephelerini ana vatandan deniz yolu ile desteklemek mümkün değildi. Bununla birlikte Şam- Medine demir yolu hattı ikmal yönünden Hicaz Cephesi’ne büyük avantaj sağladı.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Savaş sırasında Hicaz, Asir ve Yemen cephelerindeki parasızlık sorununu bir parça olsun gidermek için aşağıdakilerden hangisi veya hangileri uygulanmıştır?
I. Harp Yükümlülükleri Kanunu’nu uygulamak
II. Ek vergi toplamak
III. Mallara el koymak

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Öğrenci Hicaz-Asir-Yemen Cephelerini öğrenmiş olmalıdır.
Harp uzadıkça parasını alamayan müteahhitlerden yeni erzak istendiğinde bulmak pek kolay olmadı. Bu cephelerdeki parasızlık sorununu bir parça olsun gidermek için Harp Yükümlülükleri Kanunu’nu uygulamak, ek vergi toplamak, mallara el koymak gibi çeşitli usullere başvuruldu.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nda mücadele ettiği harekât bölgelerden biri değildir?

Gazze bölgesi

Taiz bölgesi

Medine bölgesi

Mekke bölgesi

Tehame bölgesi

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nda Hicaz, Asir ve Yemen olmak üzere üç farklı cephede ve beş harekât bölgesinde mücadele etti. Bunlar; Hicaz Cephesi Medine bölgesi, Hicaz Cephesi Mekke bölgesi, Asir Cephesi, Yemen Cephesi Tehame bölgesi ve Yemen Cephesi Taiz bölgesi idi.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı’nda Arap Yarımadası’nda Yemen Cephesinde mücadele ettiği bölgelerden biridir?

Medine bölgesi

Asir bölgesi

Kuneytra bölgesi

Taiz bölgesi

Gazze bölgesi

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti Arap Yarımadası’nda Hicaz, Asir ve Yemen olmak üzere üç farklı cephede ve beş harekât bölgesinde mücadele etti. Bunlar; Hicaz Cephesi Medine bölgesi, Hicaz Cephesi Mekke bölgesi, Asir Cephesi, Yemen Cephesi Tehame bölgesi ve Yemen Cephesi Taiz bölgesi idi

Doğru Cevap: D

Soru 23

Arap Yarımada'sında Kızıldeniz boyunca kıyıya paralel uzanan sıradağlar aşağıdakilerden hangisidir?

Tehame Dağları

Hicaz Dağları

Sera Dağları

Asir Dağları

Aden Dağları

Açıklama:

Yarımada’nın batı kesimleri doğuya oranla yüksek sıradağlarla, iç bölgeleri çöllerle kaplıdır. Kızıldeniz boyunca kıyıya paralel uzanan sıradağlar Sera Dağları olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Birinci Dünya Savaşı’nda İngiltere Osmanlı Devleti'ne hangi tarihte savaş ilan etmiştir?

4 Ocak 1914

5 Kasım 1914

12 Mart 1915

2 Ağustos 1915

15 Kasım 1915

Açıklama:

İngiltere 5 Kasım 1914’te Osmanlı Devleti’ne savaş ilan ettikten sonra Kızıldeniz’de
çeşitli limanları bombardımana tuttu.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Mondros Mütarekesi hangi tarihte imzalanmıştır?

1914

1916

1917

1918

1919

Açıklama:

30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesi’nin 16’ıncı maddesi; Hicaz, Asir ve Yemen’in boşaltılmasını ve buradaki kuvvetlerin İngilizlere teslim olmasını gerektiriyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Asir’de Birinci Dünya Savaş'ı süresince en büyük çaplı ayaklanma hareketi, savaşın başlarında Ebha’nın batısında ....... bölgesinde gerçekleşti
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Lahic

Ricalülma

Vech

Luhye

Cizan

Açıklama:

Asir’de savaş süresince en büyük çaplı ayaklanma hareketi, savaşın başlarında Ebha’nın batısında Ricalülma bölgesinde gerçekleşti

Doğru Cevap: B

Soru 27

Yemen harekât alanı, kuzeyde İdris kuvvetlerine karşı olanına ....... Harekât Bölgesi, güneyde Aden üssüne karşı olanına da Taiz Harekât Bölgesi adı verildi
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Moha

Halnif

Luhye

Cizan

Tehame

Açıklama:

Yemen harekât alanı, sevk idare kolaylığı sağlamak maksadıyla iki harekât bölgesine
ayrıldı. Bunlardan kuzeyde İdris kuvvetlerine karşı olanına Tehame Harekât
Bölgesi, güneyde Aden üssüne karşı olanına da Taiz Harekât Bölgesi adı verildi

Doğru Cevap: E

Soru 28

Hicaz Cephesi’nde kendisine verilen vazifeyi kahraman askerleri ile birlikte bir namus
addedip, Haremi Şerifi düşmana teslim etmemek için ölümü göze alarak sonuna kadar savaşan ve Hicaz halkının kendisine Çöl Kaplanı adını verdiği komutan aşağıdakilerden hangisidir?

Cemal Paşa

Galip Paşa

Fahrettin Paşa

Enver Paşa

Basri Paşa

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 29

Medine’de son bulan ...... demir yolu, Suriye ile bağlantıyı sağlayan tek
ikmal yolu idi.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Asir demir yolu

Medine demir yolu

Aden demir yolu

Hicaz demir yolu

Cidde demir yolu

Açıklama:

Medine’de son bulan Hicaz demir yolu, Suriye ile bağlantıyı sağlayan tek
ikmal yolu idi.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Arap Yarımada’sındaki Asir-Yemen hududunda İngiltere’nin güdümünde Osmanlı Devleti’ne doğrudan düşmanlık gösteren liderler aşağıdakilerden hangisidir?

Seyit İdris

İbn-i Reşit

Şerif Hüseyin

Şerif Abdi Lillah

İbn-i Suud

Açıklama:

Yarımada’daki liderlerden Mekke Emiri Şerif Hüseyin ve Asir-Yemen hududunda Seyit İdris İngiltere’nin güdümünde Osmanlı Devleti’ne doğrudan düşmanlık gösterdiler.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Sera Dağları ile Kızıldeniz'in doğu kıyıları arasındaki çöl kesimine ne ad verilmektedir?

Medine

Aden

Hadramut

Taiz

Tehame

Açıklama:

Tehame, Sera Dağları ile Kızıl Denizin doğu kıyıları arasındaki çöl kesimine denir

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Osmandı Devletine doğrudan düşmanlık etmekten kaçınmayan Arap Yarımadası liderlerindendir?

Ali Muhiddin

Hudeyde

Seyit İdris

Seyid Abdülkerim Sunusi

İmam Yahya

Açıklama:

Seyit İdris ve Mekke Emiri Şerif Hüseyin Osmanlı Devletine açıktan düşmanlık etmişlerdir
Seyid İdris

Doğru Cevap: C

Soru 33

19. Yüzyılda Tehame'nin dağlık kesimlerinde çoğunluğu aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktaydı?

Zeydi

Şafi

Hanbeli

Asuri

Keldani

Açıklama:

Tehame'nin dağlık arazilerinde genellikle Zeydi'ler yaşamaktaydı

Doğru Cevap: A

Soru 34

1. Dünya Savaşına girilirken Osmanlı Devleti Arap Yarımadasının hangi bölgesinde Kolordu büyüklüğünde bir askeri mevcut bulundurmaktaydı?

Umman

Asir

Medine

Yemen

Mekke

Açıklama:

1. Dünya Savaşı başlarken Osmanlı Devleti Yemen'de 7. Kolordusuyla büyük bir askeri mevcut bulundurmaktaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Osmanlı Hükümeti, 1. Dünya Savaşının başlangıcında neden Hicaz bölgesinde genel seferberlik ilan etmekten geri durmuştur?

Seferberlik altyapısı olmadığından

Oraların kutsal topraklar olması nedeniyle

Seferberliğe gerek olmayacak büyüklükte askeri mevcut bulundurduğundan

Seferberlik gibi bir uygulama devletin düzeninde bulunmadığından

Daha önce zaten seferberlik halinde bulunulduğundan

Açıklama:

Osmanlı Devleti, Hicaz Yarımadasının kutsiyeti nedeniyle savaşın başlarında seferberlik ilan etmekten sakınmıştır
Oraların kutsal topraklar olması nedeniyle

Doğru Cevap: B

Soru 36

Osmanlı yönetiminin ilk yıllarında Mekke ve Medine resmi olarak hangi bölgenin valilerinin yetki alanı içinde kalmaktaydı?

Hicaz

Yemen

Umman

Mısır

İran

Açıklama:

Bu bölgeler Mısır valilerinin yetki alanında olsalar da fiili olarak Haşimi şerifleri tarafından yönetilmekteydi

Doğru Cevap: D

Soru 37

Şerif Hüseyin, Mekke Emirliğine, aşağıdaki isimlerden hangisinin ani vefatı üzerine atanmıştır?

Seyit İdris

Zahid Abidi

Ziyaullah Ahidi

Abdüllatih Emiri

Abdi Lillah Paşa

Açıklama:

Şerif Hüseyin, Abdi Lillah Paşanın 1908 yılında ansızın ölümü üzerine Mekke Emirliğine atandı

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Arapları Osmanlı Devletine karşı isyan etmeye teşvik eden ajanlardandır?

Mata Hari

Gettrude Bell

Abdülkerim Sunusi

Ziya Enveri

Sırrı Hadidi

Açıklama:

Gettrude Bell ve Lawrence gibi isimler Arapları Osmanlıya karşı ayaklandırmışlardır

Doğru Cevap: B

Soru 39

Fahrettin Paşa, Cemal Paşa tarafından Medine Komutanı olarak atandığında hangi görevi yürütmekteydi?

7. Kolordu Komutanlığı

12. Kolordu Komutanlığı

Hicaz Demiryolları Baş Muhafızlığı

Mısır Valiliği

Harbiye Nezareti Baş Vekili

Açıklama:

Fahrettin Paşa, Medine Komutanlığına atandığında 12. Kolordu Komutanlığı görevini yürütmekteydi.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Şerif Hüseyin'i İngilizlerle işbirliği yaparak halifeye isyan etmesi üzerine onun yerine Mekke emiri olarak atanan isim hangisidir?

Ali Rıza Sertel

Şerif Muharrem

Şerif Ali Haydar

Şerif Ziya

Ceyşul Harisi

Açıklama:

Şerif Ali Haydar Bey, Mekke Emiri Şerif Hüseyin'in görevden alınması üzerine onun yerine geçmiştir

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Aşağıda Galiçya Cephesinin Coğrafi ve Stratejik önemine dair verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Yoğun Musevi nüfusu yaşamaktadır

Bölgenin batısında Lehçe, doğusunda Ukraynaca-Rutence gibi diller konuşulmaktadır

Farklı ve zengin madenlere sahiptir

Ahşap ve mobilyacılık işlerinde ileri seviyedir

Dokuma, keten, alkol ve döküm gibi sanayi kolları gelişmiştir

Açıklama:

Yaklaşık nüfusu sekiz milyon olan bölgenin batı kesimindeki halkın Lehçe, doğudakilerin Ukraynaca-Rutence gibi dilleri konuşmasının yanında komşu bölge dillerini kullananların olduğu görülmektedir. Galiçya aynı zamanda yoğun Musevi nüfusun yaşadığı bir yer olma özelliği taşımaktadır. Göç yollarının geçmesine bağlı olarak Germen ve Slav toplulukların yerleştiği Galiçya, bir sınır bölgesi olması dolayısıyla nüfuz mücadelesinin yaşanmasına sahne olmuştur. Galiçya, farklı ve zengin madenlere sahip olmasının yanında topraklarının verimliliği tahıl üretimine olanak tanımasının yanında dokuma, keten, alkol, döküm gibi sanayi kollarında önde gelen yerlerdendir

Doğru Cevap: D

Soru 2

I. Karadeniz'in batısında yer alır
II. Eflak, Boğdan ve Dobruca bölgeleri vardır,
III. Halkın genel inancı Ortodoks Hristiyanlıktır.
IV. Tarıma elverişli olmayan alan yüzde yirmi civarında olup bağcılığa verilen değer doğrultusunda şarap üretimi oldukça gelişmiştir.
Yukarıda bahsedilen bilgiler hangi cephenin özellikleridir?

Makedonya

Romanya

Kaçanik

Galiçya

Ostrovo

Açıklama:

Karadeniz’in batısında yer alan Romanya, genel olarak üç bölgeye ayrıldığı ifade edilmektedir. Eflak, Boğdan ve Dobruca’dan oluşan bu bölgelerle Romanya yaklaşık olarak 140 bin kilometrekarelik bir alana yayılmakta, bu alanda 7,5 milyon nüfusu barındırmaktadır. Halkın genel inancı Ortodoks Hristiyanlıktır. Tarıma elverişli olmayan alan yüzde yirmi civarında olup bağcılığa verilen değer doğrultusunda şarap üretimi oldukça gelişmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Birinci Dünya Savaşı sırasında Galiçya cephesinde kimler savaşmışlardır?

Polonya ve Fransa

Avusturya-Macaristan ile Polonya

Avusturya-Macaristan ile Çarlık Rusya'sı

Fransa ve Çarlık Rusya'sı

Romanya - Türkler

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan ile Çarlık Rusya’sının
çarpıştığı Galiçya’da Almanlar ve Türkler de devam eden muharebelerde bölgede savaşmışlardır

Doğru Cevap: C

Soru 4

Birinci Dünya Savaşında Türk birlikleri Doğu Avrupa'da kaç cephede görev almışlardır?

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı’nda Doğu Avrupa’da üç cephede Türk birlikleri görev almıştır

Doğru Cevap: C

Soru 5

Birinci Dünya savaşında Sırbistan cephesinin kapanması üzerine İttifak devletlerinin Balkanlardaki askerî üstünlüğünü sarsmak amacıyla hangi cephe açılmıştır?

Makedonya

Galiçya

Batı cephesi

Romanya

Doğu cephesi

Açıklama:

Makedonya Cephesi ise Sırbistan cephesinin kapanması üzerine İttifak devletlerinin Balkanlardaki askerî üstünlüğü sarsmak amacıyla açılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Romanya'da 6'ıncı Kolordu Komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Abdülkerim Paşa

Kazım Karabekir

Cevat Paşa

Hasan Tahsin

Mustafa Hilmi Paşa

Açıklama:

4 Ocak 1917’de 6’ncı Kolordu Komutanı Mustafa Hilmi Paşa Vizirol’a gelerek 26’ncı Tümenin emir ve komutasını almış, bu sırada 15’inci Tümen Hârşova’dan Tuna’yı geçmiş, Osmanol’a ulaşmıştır. Böylece 6’ncı Kolordu’nun 15’inci ve 26’ncı Tümeni Tuna Ordusu emrine girmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İttifak devletlerinin Arnavutluk’un kuzeyini kontrol altına almaları sonucunda İngiliz ve Fransızlar Yunanistan’ı yanlarına çekmiş ve Selanik’e asker çıkarmışlardır. Bu durum hangi cephenin kapanmasına neden olmuştur?

Makedonya

Sırbistan

Romanya

Galiçya

Batı cephesi

Açıklama:

1915’in sonbaharında Alman ve Avusturya-Macaristan birlikleri Sırbistan’a girmişler, Belgrat’ı ele geçirmişlerdir. İlerlemeye devam eden İttifak devletleri Sırp ordusunun yarısını imha ederek Sırbistan ve Karadağ’ı haritadan silmişler, Arnavutluk’un kuzeyini kontrol altına almışlardır. Bu harekât karşısında İngiliz ve Fransızlar Yunanistan’ı yanlarına çekerek Selanik’e asker çıkarmışlardır. Böylece
1915’te Sırbistan Cephesi kapanmış, Makedonya Cephesi açılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Makedonya Cephesi’nde 50’nci Tümenin de kuruluşunda bulunduğu 20’nci Kolordu’nun yanı sıra hangi Piyade Alayı görev almıştır?

177'inci

46'ncı

27'nci

50'nci

11'inci

Açıklama:

Makedonya Cephesi’nin Manastır bölgesinde 11’inci Alman Ordusu emrine verilmesi kararlaştırılan takviyeli 177’nci Piyade Alayı, Kurmay Binbaşı Mehmet Nazım [YÜCEL] komutasında üç piyade taburu, bir ağır makineli tüfek bölüğü,
bir süvari kıtası, bir topçu bataryası, birer istihkâm ve muharebe takımı ile alay ağırlıklarından kurulmuştur. Mevcudu 3.598 kişi olan bu alaya, Osmanlı Rumeli Müfrezesi adı verilmiştir. Böylece Makedonya Cephesi’nde 50’nci Tümenin de kuruluşunda bulunduğu 20’nci Kolordu’nun yanı sıra 177’nci Piyade Alayı da görev almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Galiçya Cephesinin sıhhi tesis veya seyyar hastanelerinden birisi değildir?

Hutys’ko Sıhhiye bölüğü

Podwysokie seyyar hastanesi

Pukiv seyyar hastanesi

Hindenburg seyyar hastanesi

Rohatyn seyyar hastanesi

Açıklama:

Galiçya’ya giden 15’inci Kolordu, kuruluşundaki sıhhi teşekküllerin yanı sıra Müttefiklerin uhdesindeki sağlık tesislerinden yararlanmıştır. Kolordu görevi boyunca ihtiyacına uygun sıhhi tesisleri açmış ve işletmiştir. Bunlar arasında Mechyshchiv’deki araba durak yerini, Hutys’ko’da Sıhhiye bölüğünü, Podwysokie, Pukiv ve Rohatyn’de seyyar hastaneleri saymak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Romanya cephesinde Kolordu'nun iaşe'si, cepheye intikalden sonra kim tarafından karşılanmıştır?

3'üncü Bulgar ordusu

157'nci Alay

Alman seyyar fırınları

Peşte'deki fırınlar

25'inci Tümen

Açıklama:

Kolordu’nun iaşesi memleketten ayrılıncaya kadar Türk makamlarca ve Kolorduca temin edilmiş, cepheye intikalden sonra yiyecekler Mackenzen emrindeki 3’üncü Bulgar Ordusunca belirlenen yerlerde açılan depolardan sağlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Birinci Dünya Savaşında Türk birliklerinin savaştığı cephelerden bir olan Romanya coğrafyası için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Dobruca bölgesinde yüksek dağlar bulunmaktadır

Eflak, Boğdan ve Dobruca adı verilen üç bölgeden oluşmaktadır

En geniş bölgesi Eflak’tır

Topraklarının dörtte üçü ovalıktır

Zengin doğal su kaynaklarına sahiptir

Açıklama:

Eflak, Boğdan ve Dobruca’dan oluşan bu bölgelerle Romanya yaklaşık olarak 140 bin kilometrekarelik bir alana yayılmakta, bu alanda 7,5 milyon nüfusu barındırmaktadır. Eflak bölgesi Romanya’nın en geniş sahasını oluşturmaktadır. Romanya’nın yükseltisi az olması yanında topraklarının dörtte üçü ovalıktır. Toprağındaki minerallerin zenginliğinin yanı sıra doğal su kaynakları sayesinde tarım geniş sahalarda yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Birinci Dünya Savaşında Makedonya Cephesinde Türk birliklerinin savaştığı bölgenin demografik yapısının çeşitlilik gösterdiği bilinmektedir. Hangisi bu çeşitliliği oluşturan unsurlardan biri değildir?

Arnavutlar

Bulgarlar

Rumlar

Sırplar

Ulahlar

Açıklama:

Konumu itibarıyla birden çok insan topluluğuna ev sahipliği yapan bölgede yaklaşık iki milyonluk nüfusun barındığı, bunlar arasında Yunan, Türk, Bulgar, Arnavut, Sırp, Ulah, Musevi ve Çingenelerin bulunduğu, buna bağlı olarak çok çeşitli dillerin konuşulduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Birinci Dünya Savaşında Galiçya Cephesinde asıl muharebeler hangi devletler arasında gerçekleşmiştir?

Avusturya-Macaristan ile Rusya

Avusturya-Macaristan ile Bulgaristan

Almanya ile Rusya

Osmanlı Devleti ile Rusya

Almanya ile Polonya

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan ile Çarlık Rusya’sının çarpıştığı Galiçya’da Almanlar ve Türkler de devam eden muharebelerde bölgede savaşmışlardır (Galiçya, 1969).

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kolordu Galiçya Cephesinden ayrıldıktan sonra bu cephede kalmasına karar verilen Türk birliğinin adı nedir?

Alay

58. Alay

İhtiyat Tümeni

Tümen

Tümen

Açıklama:

Türk Başkumandanlığının emrine göre 15’inci Kolordu parça parça yola çıkacak, 19’uncu Tümen mevzilerini bir Alman tümenine bıraktıktan sonra ayrılacak, 20’nci Tümen ise bir süre daha cephede kalacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Birinci Dünya Savaşında Romanya Cephesinin açılmasına neden olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya’da yaşanan toplumsal değişimler sebebiyle İttifak devletlerinin Avrupa’nın doğusunda yeni bir cephe açmanın kendilerine avantaj sağlayacağını düşünmeleri

Romanya’nın tarafsızlığını bozarak İtilaf devletlerinin yanında savaşa katılması

Alman Genelkurmay Başkanlığı’na atanan Hindenburg’un Doğu Avrupa odaklı savaş stratejisi

Rusya’nın sıcak çatışmaları mümkün olduğunca kendi topraklarından uzak tutma stratejisi

Sonuca hızla ulaşmak isteyen Avusturya-Macaristan’ın Romanya’nın tamamını ele geçirme politikası

Açıklama:

İtilaf devletlerinin ve özellikle Rusya’nın vaatleriyle Romanya, tarafsızlığını bozarak İtilaf devletleri ile anlaşmıştır. Anlaşmadan 10 gün sonra, 27 Ağustos 1916’da Romanya, İttifak devletlerine savaş ilan etmiş, yaklaşık 500 bin kişilik askerî kuvvetiyle savaşa girdikten hemen sonra Transilvanya’nın üçte birini işgale kalkışmıştır. Bu hamle Avusturya-Macaristan’ı zor durumda bırakmıştır. Arkadan vurulma tehlikesi karşısında kalan Avusturya-Macaristan’a destek için İttifak devletleri birliklerinden kuvvet ayrılarak Romen ordusu karşısında kullanılması gündeme gelmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 16

1917 yılının Mart ayında Osmanlı Ordusunun Avrupa Cephelerinde bulunan birliklerinin bir kısmının geri çekilmesi kararı sonrasında Makedonya Cephesi’nde kalan Türk birlikleri hangileridir?

Tümen ve 177. Alay

Tümen ve 57. Alay

Tümen ve 77. Alay

Tümen ve 177. Alay

Tümen ve 50. Alay

Açıklama:

Mart 1917’de diğer Türk cephelerinde durumun kritik hâle gelmesi üzerine Türk Başkomutanlığı, bu cephelerin takviyesi için Avrupa Cephelerinde bulunan birliklerden bir kısmını çekme yönünde İttifak devletleri nezdinde teşebbüste bulunmuş, 50’nci Tümen ve 177’nci Alay dışında kalan birliklerin yurda dönüşünü bu sayede sağlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bükreş’in Mackenzen komutasındaki İttifak kuvvetlerince ele geçirilmesi sonrasında düzenlenen törene katılan Türk askerleri hangi askeri birliğin mensuplarıdır?

73. Alay

76. Alay

78. Alay

22. Tümen

26. Tümen

Açıklama:

Bükreş’te Mackenzen’in selamlanarak karşılanmasının ardından şehrin alınması için ayrılmış birlikler çark yaparak doğuya yönelmiş; şehirde düzenlenen törene 26’ncı Tümenden bir kıta katılmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 18

Birinci Dünya Savaşında Makedonya Cephesinin açılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Almanya ve Avusturya-Macaristan’ın Sırbistan ve Karadağ’ı ele geçirmelerine karşılık vermek isteyen İngiltere ve Fransa’nın Yunanistan’ı yanlarına çekerek Selanik’e asker çıkarmaları

İtilaf ve İttifak devletlerinin demografik olarak çeşitli unsurlardan oluşan Makedonya’da ortaya çıkan karışıklıklara müdahale etme girişimleri

İtilaf devletlerinin sıcak çatışmaları Osmanlı sınırlarına yakın bölgelere taşıma stratejisi

Rusya’nın İttifak devletleri karşısında zor durumda kalan Sırbistan ve Karadağ’a Makedonya üzerinden askeri ve insani yardım gönderme planı

İtilaf devletleriyle müttefik olan Yunanistan’ın kendi bağımsızlığı için tehdit olarak gördüğü Makedonya’yı ele geçirme politikası

Açıklama:

1915’in sonbaharında Alman ve Avusturya-Macaristan birlikleri Sırbistan’a girmişler, Belgrat’ı ele geçirmişlerdir. İlerlemeye devam eden İttifak devletleri Sırp ordusunun yarısını imha ederek Sırbistan ve Karadağ’ı haritadan silmişler, Arnavutluk’un kuzeyini kontrol altına almışlardır. Bu harekât karşısında İngiliz ve Fransızlar Yunanistan’ı yanlarına çekerek Selanik’e asker çıkarmışlardır. Böylece 1915’te Sırbistan Cephesi kapanmış, Makedonya Cephesi açılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Osmanlı Ordusu mensuplarının ilk olarak Galiçya Cephesi’nde aldıkları kaydedilen sağlık hizmeti hangisiyle ilgilidir?

Ağız ve diş sağlığı

Fiziksel rehabilitasyon

Göz hastalıkları

Bulaşıcı hastalıklar

Zührevi hastalıklar

Açıklama:

Osmanlı ordusunda ilk kez fiziksel rehabilitasyon hizmetlerinin 1917’de Galiçya’da başladığı kaydedilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Avrupa cephelerinde savaşan Türk birliklerinin personel ve lojistik hizmetlerinin sağlanmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Lojistik hizmetler müttefiklerle iş birliği içerisinde yürütülmüştür

Makedonya Cephesinde personel işleri Türk makamlarınca yürütülmüştür

Sağlık hizmetlerinin karşılanması büyük ölçüde müttefikler tarafından sağlanmıştır

Osmanlı ordusunun silah ve teçhizatı müttefiklerce karşılanmıştır

Romanya Cephesinin teçhizat ve giyecek ihtiyacı büyük ölçüde Levazım-ı Umumiye tarafından karşılanmıştır

Açıklama:

Ordunun silah ve teçhizatı İstanbul’dan tedarik edilerek Müttefik askerlerinkine denk hâle getirilmeye çalışılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Birinci Dünya Savaşı’nda Doğu Avrupa’da Baltık Denizi’nden Adriyatik’e kadar uzanan çizgide çok sayıda muharebe yapılmıştır. Türkler bu muharebelerin özellikle orta ve güney kesimlerindekine katılmışlardır.
Buna göre Türk birlikleri;
I. Galiçya
II. Romanya
III. Makedonya
Cephelerinden hangilerinde çarpışmışlardır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Baltık Denizi’nden Adriyatik’e kadar uzanan çizgide çok sayıda muharebe yapılmıştır. Türkler bu muharebelerin özellikle orta ve güney kesimlerindekine katılmışlardır. Bu bakımdan Galiçya Cephesi’ne gönderilen Türk birlikleri sadece cephenin güneyinde sınırlı bir sahada çarpışmışlar, aynı şekilde Makedonya’da da belirli bir alanda bulunmuşlardır. Romanya Cephesi’nde ise Türk birlikleri harekâtın genişliğine bağlı olarak daha fazla yerde görev almışlarsa da çoğunlukla Dobruca bölgesi içinde kalmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Birinci Dünya Savaşı’nda Galiçya Cephesinin coğrafi ve stratejik önemi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yoğun Musevi nüfusun yaşadığı bir yer olma özelliği taşımaktadır.

Göç yollarının geçmesine bağlı olarak Germen ve Slav toplulukların yerleştiği bir bölgedir.

Sanayi kollarının gelişmediği bir yerdir.

Sınır bölgesi olması dolayısıyla nüfuz mücadelesinin yaşanmasına sahne olmuştur.

Farklı ve zengin madenlere sahiptir.

Açıklama:

Galiçya aynı zamanda yoğun Musevi nüfusun yaşadığı bir yer olma özelliği taşımaktadır. Göç yollarının geçmesine bağlı olarak Germen ve Slav toplulukların yerleştiği Galiçya, bir sınır bölgesi olması dolayısıyla nüfuz mücadelesinin yaşanmasına sahne olmuştur. Galiçya, farklı ve zengin madenlere sahip olmasının yanında topraklarının verimliliği tahıl üretimine olanak tanımasının yanında dokuma, keten, alkol, döküm gibi sanayi kollarında önde gelen yerlerdendir

Doğru Cevap: C

Soru 23

Galiçya, Birinci Dünya Savaşı’nda aşağıda verilen devletlerden hangisinin sınırları içerisinde yer almıştır?

Almanya

Avusturya İmparatorluğu

Osmanlı Devleti

Rusya

Bulgaristan

Açıklama:

Tarihte birçok defa istilaya uğrayan ve 1772’den itibaren “Kronland” ismiyle Avusturya İmparatorluğu’nun bir parçası olan bölge, bugün Polonya ve Ukrayna’nın sınırları içindedir. Birinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan ile Çarlık Rusya’sının çarpıştığı Galiçya’da Almanlar ve Türkler de devam eden muharebelerde bölgede savaşmışlardır

Doğru Cevap: B

Soru 24

Alman doktrin ve uygulamalarıyla eğitilen, önce Filistin Cephesinde daha sonra Türk İstiklal Harbi’nde büyük yararlılıklar gösteren Türk Hücum Kıtaları, ilk kez aşağıdaki cephelerden hangisinde yetiştirilmiştir?

Makedonya Cephesi

Romanya Cephesi

Çanakkale Cephesi

Galiçya Cephesi

Kafkas Cephesi

Açıklama:

Alman doktrin ve uygulamalarıyla ilk kez Galiçya’da yetiştirilen Türk Hücum Kıtaları, önce Filistin Cephesinde daha sonra Türk İstiklal Harbi’nde büyük yararlılıklar göstermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

İtilaf devletlerinin ve özellikle Rusya’nın vaatleriyle tarafsızlığını bozarak İtilaf devletleri ile anlaşan, anlaşmadan 10 gün sonra, 27 Ağustos 1916’da İttifak devletlerine savaş ilan ederek yeni bir cephenin açılmasına neden olan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Romanya

Sırbistan

Makedonya

Bulgaristan

Yunanistan

Açıklama:

İtilaf devletlerinin ve özellikle Rusya’nın vaatleriyle Romanya, tarafsızlığını bozarak İtilaf devletleri ile anlaşmıştır. Anlaşmadan 10 gün sonra, 27 Ağustos 1916’da Romanya, İttifak devletlerine savaş ilan etmiş, yaklaşık 500 bin kişilik askerî kuvvetiyle savaşa girdikten hemen sonra Transilvanya’nın üçte birini işgale kalkışmıştır. Bu hamle Avusturya- Macaristan’ı zor durumda bırakmıştır. Arkadan vurulma tehlikesi karşısında kalan Avusturya- Macaristan’a destek için İttifak devletleri birliklerinden kuvvet ayrılarak Romen ordusu karşısında kullanılması gündeme gelmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 26

Birinci Dünya Savaşı’nda Romanya Cephesi’nde İttifak devletlerinin ordularının tek merkezden yönetilmesi kararlaştırılmıştır. Buna göre aşağıdaki devletlerden hangisinin Genel Kurmay Başkanlığı Romanya Harekâtının sevk ve idaresini üstlenmiştir?

Osmanlı Devleti

Avusturya İmparatorluğu

Almanya

Bulgaristan

Macaristan

Açıklama:

O günlerde Alman Genelkurmay Başkanlığından alınan Falkenhayn’ın yerine Hindenburg atanmış, Falkenhayn ise bu cepheye görevlendirilmiştir. Aynı süreçte İttifak devletlerinin ordularının tek merkezden yönetilmesi kararlaştırılmıştır. Romanya Harekâtının sevk ve idaresini eline alan Hindenburg ve Ludendorff, İttifak devletlerine gereken başarıyı bu cephede almaya kararlı bir tavırla kesin sonuçlu baskın niteliğindeki karşı saldırıyı planlamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Birinci Dünya Savaşı’nda Makedonya Cephesi, aşağıda verilen cephelerden hangisinin kapanmasına bağlı olarak açılmıştır?

Romanya Cephesi

Galiçya Cephesi

Çanakkale Cephesi

Sırbistan Cephesi

Avusturya Cephesi

Açıklama:

1915’in sonbaharında Alman ve Avusturya-Macaristan birlikleri Sırbistan’a girmişler, Belgrat’ı ele geçirmişlerdir. İlerlemeye devam eden İttifak devletleri Sırp ordusunun yarısını imha ederek Sırbistan ve Karadağ’ı haritadan silmişler, Arnavutluk’un kuzeyini kontrol altına almışlardır. Bu harekât karşısında İngiliz ve Fransızlar Yunanistan’ı yanlarına çekerek Selanik’e asker çıkarmışlardır. Böylece 1915’te Sırbistan Cephesi kapanmış, Makedonya Cephesi açılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Birinci Dünya Savaşı’nda İttifak devletleri arasındaki kara yolu bağlantısının güvencesi, Almanya’dan sağlanan ikmal malzemelerinin Osmanlı Devleti’ne ulaştırılması ve Balkanlarda bulunan İtilaf güçlerinin Rusya ile buluşmasının engellenmesi bağlamında stratejik değeri olan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Romanya

Yunanistan

Avusturya

Arnavutluk

Makedonya

Açıklama:

Enver Paşa’nın Eylül 1916’da Hindenburg ve Ludendorff ile yaptığı görüşmede Makedonya Cephesindeki durum konuşulmuştur. İttifak devletleri arasındaki kara yolu bağlantısının güvencesi, Almanya’dan sağlanan ikmal malzemelerinin ulaştırılmasında önemli olduğu kadar Balkanlarda bulunan İtilaf güçlerinin Rusya ile buluşmasının engellenmesi bağlamında Makedonya’nın stratejik değeri masaya yatırılmıştır. Görüşmeler sonunda Alman makamlarının talebi üzerine 12 Eylül’de Makedonya’ya Türk birliklerinin gönderilmesine karar verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Osmanlı ordusunda ilk kez fiziksel rehabilitasyon hizmetleri 1917’de aşağıdaki cephelerden hangisinde başlamıştır?

Galiçya Cephesi

Romanya Cephesi

Makedonya Cephesi

Çanakkale Cephesi

Kanal Cephesi

Açıklama:

Galiçya’da Türk birlikleri buradaki sağlık tesislerini çeşitli nedenlerle kullanmıştır. Stryi ve Drogobych’de olmak üzere iki sahra hastanesi, daha sonra kapatılacak olan Sambir’dekinin dışında Novamiesta’daki zührevi hastalıklar hastanesi, bir tane bulaşıcı hastalıklar (Stryi) hastanesinin yanında Viyana’da 20 adet hastane, nekahethane ve kaplıca, Budapeşte’de yedi adet hastane ve nekahethane Galiçya’daki menzil sıhhiye müesseselerini oluşturmaktadır. Osmanlı ordusunda ilk kez fiziksel rehabilitasyon hizmetlerinin 1917’de Galiçya’da başladığı kaydedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Birinci Dünya Savaşı’nda Makedonya Cephesi’nde Türk askerleri arasında temizlik ve beslenme sorunları nedeniyle,
I. tifüs
II. tifo
III. sıtma
Bulaşıcı hastalıklarından hangileri görülmüştür?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Makedonya Cephesinin açılmasından sonra Bulgar mıntıkasında görev alan 50’nci Türk Tümeni ancak bir sıhhiye bölüğüyle görev mahalline intikal etmiştir. Tümenin zorlu intikali sırasında temizlik ve beslenme sorunları nedeniyle tifüs, tifo, sıtma gibi bulaşıcı hastalıklar görülmüştür. Türk askerleri arasında tespit edilen bulaşıcı hastalık oranın yüksekliği cepheyi sarsacak seviyeye gelmesi nedeniyle Hindenburg tarafından yakından takip edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Dünya Savaşı’nda Almanların genel saldırı planlarının aldığı isim aşağıdakilerden hangisidir?

Goltz Planı

Schlieffen Planı

Hoffmann Planı

Falkenhayn Planı

Hindenburg Planı

Açıklama:

Doğu Avrupa’da gerçekleşen muharebeler, Batı Cephesi’ne bağlı olarak gelişmiş ve şekillenmiştir. Almanya’nın Schlieffen Planı’nı küçük değişiklerle uygulaması, önce batıya sonra doğuya yönelmesini zorunlu kılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Dünya Savaşı’nda belli bir plan dahilinde harekete geçen Almanların açtığı ilk cephe hangi yöne olmuştur?

Batı Cephesi

Doğu Cephesi

Güney Cephesi

Baltık Cephesi

Romanya Cephesi

Açıklama:

Schlieffen Planı gereğince ilk harekât Batı Cephesi’nde gerçekleştirilmiştir. Ancak bu harekâtın yürütülmesi sırasında doğu tarafının da güvenceye alınması gerekmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Türk askerinin Galiçya ve Romanya’da Dobruca Makedonya’da Ohri bölgelerine yerleştirilmesinin ortak gayesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bu bölgelerin dağlık ve savaşmaya müsait olmaması

Cephelerden geri bölgede savunma bölgeleri olmamaları

Alman kuvvetlerine en uzak noktalarda bulunmaları

Bu bölgelerin Osmanlı Devleti’nin elinden çıkmış olması.

Bu bölgelerde Ortodoks Hristiyanların yaşıyor olması

Açıklama:

Türkler bu muharebelerin özellikle orta ve güney kesimlerindekine katılmışlardır. Bu bakımdan Galiçya Cephesi’ne gönderilen Türk birlikleri sadece cephenin güneyinde sınırlı bir sahada çarpışmışlar, aynı şekilde Makedonya’da da belirli bir alanda bulunmuşlardır. Romanya Cephesi’nde ise Türk birlikleri harekâtın genişliğine bağlı ola[1]rak daha fazla yerde görev almışlarsa da çoğunlukla Dobruca bölgesi içinde kalmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Galiçyadaki Türk askeri birliğinin savaşa ilk katıldığı ay ve yıl aşağıdakilerden hangisidir?

Temmuz 1916 Muharebeleri

Ağustos 1916 Muharebeleri

Eylül 1916 Muharebeleri

Ekim 1916 Muharebeleri

Kasım 1916 Muharebeleri

Açıklama:

Eylül 1916 Muharebeleri: 2 Eylül’de Yüzbaşı Saip komutasındaki 77’nci Türk Alayı’na yönelen saldırı girişimi topçu ateşi ile önlenmiştir. Ertesi gün Potutory kısmında muharebeler olmuş, taarruzda kullanılan 310’uncu Honat Alayı geri çekilmek zorunda kalmış, Hoffmann Kolordusu yıpranmıştır (Akçakayalıoğlu, 1967). 5 Eylül’de gerçekleştirilmesi planlanan taarruzda 15’inci Türk Kolordusuna Hoffmann Kolordusunu destekleme görevi verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Galiçya cephesinin Türk ordusuna en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Almanların cephede eğittiği Türk askerler istiklal savaşında çok etkili olmuştur.

Cephede savaşan bütün Türk askerleri Ruslar tarafından şehid edilmiştir

Galiçya cehpesinde Almanlar Türk askerini kendi başına bırakmıştır.

Galiçya cephesinde uygulanan savunma stratejisi kurtuluş savaşında da uygulanmıştır

Galiçya cephesinde bölgede yaşayan Müslüman ahali Türk askerine destek olmuştur

Açıklama:

Alman doktrin ve uygulamalarıyla ilk kez Galiçya’da yetiştirilen Türk Hücum Kıtaları, önce Filistin Cephesinde daha sonra Türk İstiklal Harbi’nde büyük yararlılıklar göstermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Galiçya Cephesindeki Türk birliklerinin ülkelerine en son dönüş tarihi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Haziran 1917

Temmuz 1917

Ağustos 1917

Eylül 1917

Ekim 1917

Açıklama:

Temmuz sonunda Nyvra köyünü bir kazanıp bir kaybettikten sonra kesin olarak almasıyla 20’nci Tümen, Zbruch Nehri ötesine ilerleyebilecekken yurda dönmesi emredilmiştir. Burası Türklerin cephede ulaştığı en uç noktadır. 8 Ağustos’ta topçu birlikleri, 19 Ağustos’ta piyadeler Hutys’ko’da toplanmış ve sırasıyla 16 Ağustos’ta topçular, 22’sinde piyadeler trenle yola çıkmıştır. Tümen karargâhı 11 Eylül’de İstanbul’a ulaşmış, 26’sında ise tüm birlikler İstanbul’a dönmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Dünya Savaşı’nda Romanya Cephesi’nin açılma sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Almanların doğrudan Romanya üzerine saldırı planlarını uygulamaya koymaları

Rusların Romanya üzerine saldırılarına karşılık vermek üzere harekete geçilmesi

Romanya’nın itilaf devletlerine katılarak ittifak devletlerine saldırıya hazırlanması

Romanya’nın tarafsızlık ilan ederek iki tarafın saldırısına açık hale gelmesi

Osmanlı Devleti’nin Romanya’da kaybettiği toprakları geri almak istemesi

Açıklama:

Romanya Cephesi İtilaf devletlerinin ve özellikle Rusya’nın vaatleriyle Romanya, tarafsızlığını bozarak İtilaf devletleri ile anlaşmıştır. Anlaşmadan 10 gün sonra, 27 Ağustos 1916’da Romanya, İttifak devletlerine savaş ilan etmiş, yaklaşık 500 bin kişilik askerî kuvvetiyle savaşa girdikten hemen sonra Transilvanya’nın üçte birini işgale kalkışmıştır. Bu hamle Avusturya-Macaristan’ı zor durumda bırakmıştır. Arkadan vurulma tehlikesi karşısında kalan Avusturya-Macaristan’a destek için İttifak devletleri birliklerinden kuvvet ayrılarak Romen ordusu karşısında kullanılması gündeme gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Romanya cephesinde görevli Türk birliğinin durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?

15. Kolordu adıyla faaliyet yürütmek

9. Alman ordusu içerisinde savaşmak

1. Avusturya-Macaristan ordusuna katılmak

5. Bulgar ordusuna katılarak savaşmak

3. Bulgar ordusunda kolordu olarak görev yapmak

Açıklama:

Bu plana göre harekâtın merkezinde Karpatları almakla görevli 9’uncu Alman ve 1’inci Avusturya-Macaristan Ordusu yer almış, Dobruca’ya taarruz ederek Romen birliklerinin diğer taraflara yardım etmesinin engellenmesi işi bir Türk kolordusu ile takviyeli 3’üncü Bulgar Ordusunun olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Romanya cephesinde faaliyetlerde bulunmuş olan 15. Tümen’in ülkeye dönüşte intikal ettiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul

Batum

Köstence

İzmir

Trabzon

Açıklama:

Nisan-Mayıs aylarında naklin İbrail’den başlayarak şileplerle Çernovada’ya, oradan da trenle Köstence’ye ve sonra Köstence’den Batum’a Akdeniz, Reşitpaşa ve Olga vapurlarıyla yapılması uygun görülmüştür. Karargâh, 9 Mayıs’ta Batum’a varmış, 15’inci Tümen beş aşamada Batum’a intikal etmiş tümen karargâhı, 29 Haziran 1918’de ulaşmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Makedonya cephesinin açılma sebebi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Sırbistanın Makedonyaya saldırması

Rusların Sırbistan cephesinde mağlup olması

Alman ve Avusturya-Macaristan birliklerinin Sırbistan’a girmesi

Yunanistan'ın Makedonya'yı işgal etmesi

1915’te Yunanistan’ın ittifak devletleri safına geçmesi

Açıklama:

1915’in sonbaharında Alman ve Avusturya-Macaristan birlikleri Sırbistan’a girmişler, Belgrat’ı ele geçirmişlerdir. İlerlemeye devam eden İttifak devletleri Sırp ordusunun yarısını imha ederek Sırbistan ve Karadağ’ı haritadan silmişler, Arnavutluk’un kuzeyini kontrol altına almışlardır. Bu harekât karşısında İngiliz ve Fransızlar Yunanistan’ı yanlarına çekerek Selanik’e asker çıkarmışlardır. Böylece 1915’te Sırbistan Cephesi kapanmış, Makedonya Cephesi açılmıştır

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi hakiki şehit olarak kabul edilir?

Vatan müdafaası sırasında savaşırken ölenler

Deprem, yangın gibi musibetlere maruz kalarak ölenler

Şavaş sırasında yaralanıp tedavi görürken ölenler

İlim yolunda ölen Müslümanlar

Doğum sırasında ölenler

Açıklama:

Hakiki Şehit: İslam’ın yücelmesi ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlardır. Uhud, Bedir ve Çanakkale şehitleri gibi.
Hükmî Şehit: Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlardır. Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen kimseler; deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen, mide ağrısından ölen, doğum sırasında ölen, suda boğularak ölen,
kolera, veba ve veremden ölen, göçük altında kalarak ölen, ilim yolunda ölen Müslümanlar da hükmen şehittirler.
Dünya Hükümleri Bakımından Şehit: Müslümanların yanında savaşırken ölen münafıklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki ölümlerin sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi en büyük paya sahiptir?

Kaza

İntihar

Bulaşıcı hastalık

Doğrudan düşman tesiri

Ecel

Açıklama:

Konu hakkında yaklaşık bir oran vermek gerekirse Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %44’ü bulaşıcı hastalıklardan, %26’sı doğrudan düşman tesiriyle, %20’si ise bulaşıcı olmayan diğer hastalıklardan kaynaklanmış ve %10’u ise sair sebeplerden (ecel, kaza, idam,nfevt, tespit edilemeyen, vb.) kaynaklanmıştır. Başkanbir ifadeyle, Birinci Dünya Savaşı’ndaki toplam vefat eden askerimizin %64’ü, yani neredeyse her üç askerden ikisi, çeşitli hastalıklar nedeniyle vefat etmişti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki şehitliklerin hangisinde bulunan bir abidenin üzerinde “Burada Balkan ve Çanakkale harplerinde yaralanarak şehit düşen binlerce kahraman yatar” yazmaktadır?

57. Piyade Alayı Şehitliği

Çamburnu Şehitliği

Alçıtepe Şehitliği

Seddülbahir Cephane Şehitliği

Kireçtepe Şehitliği

Açıklama:

Çamburnu Şehitliği: Balkan ve Çanakkale muharebelerinde şehit olan askerlerimizin anısına
Çanakkale Şehitleri ve Abideleri Yardım Derneği tarafından yaptırılmıştır. Kaide üzerine oturtulmuş 2.5 metre uzunluğunda abidesi bulunmaktadır. Ön yüzünde “Burada Balkan ve Çanakkale harplerinde yaralanarak şehit düşen binlerce kahraman yatar” yazmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi İlk Şehitler Anıtının bulunduğu şehitliktir?

Kireçtepe Şehitliği

26.Piyade Alayı Şehitliği

Seddülbahir Cephane Şehitliği

Çamburnu Şehitliği

Çardak Arıburnu Şehitliği

Açıklama:

Seddülbahir Cephane Şehitliği (İlk Şehitler Anıtı): Şehitlikte, 03 Kasım 1914 günü denizden
yapılan bombardıman sırasında isabet alan cephaneliğin infilakı sonucu şehit olan subay ve askerlerin mezarları bulunmaktadır. 03 Kasım 1985’te ise şehitliğin üstüne “Seddülbahir İlk Şehitler Anıtı” yaptırılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale ilimizde bulunan şehitliklerden biri değildir?

57.Piyade Alayı Şehitliği

Çamburnu Şehitliği

Çardak Arıburnu Şehitliği

Batıkışla Şehitliği

Anadolu Hamidiye Şehitliği

Açıklama:

Batıkışla Şehitliği Kars'ta bulunan bie şehitliktir. Diğer şıklarda verilen bütün şehitlikler Çanakkale'de bulunmaktadır.. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Çataltepe, Harmantepe, Sultan Murat ve Yeşilyurt şehitliklerinin bulunduğu ilimizdir?

Çanakkale

Kars

Trabzon

Erzurum

İzmir

Açıklama:

Çataltepe, Harmantepe, Sultan Murat ve Yeşilyurt şehitliklerinin bulunduğu ili Trabzon ilidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Birinci Dünya savaşı şehitlerinin yanısıra Osmanlı padişahlarından Genç Osman'ında fetih sırasında vefatından sonra gömüldüğü şehitlik hangi ülkededir?

Almanya

Çek Cumhuriyeti

Irak

Bulgaristan

Gürcistan

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında Bağdat Asker Hastanesi’nde vefat eden Osmanlı askerlerinin kabirleri burada bulunmaktadır. İsimleri tespit edilebilen şehit sayısı 2.370’dir. Toplu mezarların bulunduğu şehitlik arazisi 1937 yılında Irak Hükûmeti’nin onayı ile tahsis edilmiştir. Şehitlik dört kısımdan ibaret olup 204 adet sembolik mezar taşı bulunmaktadır. 1952 yılında önemli tamirat görmüş ve Bağdat’ın 1630 yılında fethi sırasında şehit olan Genç Osman’ın naaşı da buraya nakledilerek kendisi için anıt mezar yaptırılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1859 yılında Müslüman mezarlığı olarak kurulan, Balkan Harbi, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nda esir olarak Atina’ya götürülen ve orada ölenlerin de bu mezarlığa defnedilmeleri ile şehitlik hüviyeti kazanmış olan şehitliktir?

Krasnoyarsk Türk Şehitliği

Belgrad Türk Şehitliği

Katma Türk Şehitliği

Pire Türk Şehitliği

Salt Türk Şehitliği

Açıklama:

1859 yılında Müslüman mezarlığı olarak kurulan Pire Şehitliği, Balkan Harbi, Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Savaşı’nda esir olarak Atina’ya götürülen ve orada ölenlerin de bu mezarlığa defnedilmeleri ile şehitlik hüviyeti kazanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde resmi bir Türk Şehitliğinin bulunduğu ülkelerden biridir?

Suudi Arabistan

Suriye

Lübnan

İsveç

Romanya

Açıklama:

Bugünkü Romanya sınırlarında tarih boyunca onlarca ayrı bölgede Türk şehitliği ve defin alanı
olduğu bilinmekte olup ülkedeki Birinci Dünya Savaşı Dönemi’ne ait resmî Türk şehitliği sayısı ise
3’tür. Diğer ülkelerde resmi şehitlik alanları yoktur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde resmi bir Türk Şehitliğinin bulunmamaktadır?

İngiltere

Avusturya

Irak

Azerbaycan

Romanya

Açıklama:

Bugünkü Avusturya Cumhuriyeti sınırları içerisinde Birinci Dünya Savaşı dönemine ait resmî
şehitlik statüsünde herhangi bir mezarlık veya anıt yoktur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ‘şehitlik’ kavramının ifade ettiği anlamlar arasında yer almaz?

Bir olaya şahit olmak

Dini görevleri gerektiği gibi yerine getirmek

Kutsal bir ülkü veya inanç uğrunda ölen kimse

Bir yerde hazır bulunmak

Allah yolunda ölen Müslüman kişi

Açıklama:

Sözlükte “bir olaya şahit olmak, bildiğini söyleyip tanıklık etmek, bir yerde hazır bulunmak” gibi anlamlara gelen “şehîd” (çoğulu şühedâ) dinî bir terim olarak Allah yolunda öldürülen Müslümanı ifade eder. Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde şehit kelimesi, “kutsal bir ülkü veya inanç uğrunda ölen kimse” olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

“Savaşta yaralandıktan sonra tedavi sürecinde ölenlere deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölenlere ya da doğum sırasında ölenlere dini anlamda ......................... denir?”
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu hangi ifade gelmelidir?

Ahiret hükümleri bakımından şehit

Dünya hükümleri bakımından şehit

Hakiki şehit

Hükmi şehit

İlmi şehit

Açıklama:

Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen kimseler; deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen, mide ağrısından ölen, doğum sırasında ölen, suda boğularak ölen, kolera, veba ve veremden ölen, göçük altında kalarak ölen, ilim yolunda ölen Müslümanlar da hükmen şehittirler.

Doğru Cevap: D

Soru 13

1909 tarihli Askerî Tekaüt ve İstifa Kanunu hükümlerine göre şehitlik kavramı kimleri kapsamaktaydı?

Askerlik görevi sırasında donarak veya boğularak ölenleri

Savaş meydanında ve eşkıya ile yapılan çatışmalarda vefat edenleri

Silah altında olup aldıkları yara veya hastalıklardan ölenleri

Askerlik görevi sırasında zehirlenerek ölenleri

Silah altındayken kazaen vefat edenleri

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı başladığında geçerli olan 1909 tarihli Askerî Tekaüt ve İstifa Kanunu hükümlerine göre resmî olarak şehit ibaresi sadece; savaş meydanında ve eşkıya ile yapılan çatışmalarda vefat edenler için kullanılmakta olup hastalıktan ölümler, donma, boğulma, zehirlenme, kazaen vb. vefatlar şehit sınıfına sokulmamış, resmî kayıtlar da bu kriterler gözetilerek kaleme alınmıştı. Başka bir ifadeyle Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin resmî olarak şehit saydıkları, düşmanla ya da eşkıya ile ya da eşkıya ile yapılan muharebe/çatışma sırasında doğrudan düşman/eşkıya tesiriyle (bomba, şarapnel, kurşun, kılıç, bıçak vb.) o anda veya aldığı tesirin etkisiyle yaralandıktan sonra vefat edenleri kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bir görüşe göre “Anadolu’nun hemen hemen her yerine Birinci Dünya Savaşı şehitlerinin gömüldüğünü söylemek mümkündür.”
Aşağıdakilerden hangisi bu görüşün dayanaklarından biri olamaz?

Cepheye gidiş-gelişlerde verilen zayiatlar

Cephede yaralanan askerlerin sevkiyat sürecinde veya hastanelerde ölmeleri ve en yakın mezarlığa defnedilmeleri

Cephede şehit olan askerlerin naaşlarının kendi memleketlerine getirilerek orada defnedilmeleri

Bulaşıcı hastalıklar sebebiyle meydana gelen ölümler

Savaşın gerçekleştiği bazı cephelerin Anadolu toprakları olması

Açıklama:

Türkiye içerisindeki Birinci Dünya Savaşı şehitlik ve defin alanlarını artıran bir diğer husus ise cepheye giden ya da gelen askerlerin sevkiyat sırasında verdiği zayiattır. Dönem itibarıyla bulaşıcı hastalıklardan ölümlerin, muharebe kaynaklı ölümlerden çok daha fazla olduğu göz önüne alınırsa Anadolu’nun hemen her yerinde Birinci Dünya Savaşı şehitlerinin defnedildiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Çünkü bazen haftalarca süren yolculuk sırasında durumu ağırlaşan ya da bulaşıcı hastalık belirtileri gösteren bir asker hiç gecikmeden en yakındaki hastanelere sevk edilir, vefat etmesi hâlinde ise civardaki mezarlıklara defnedilirdi. Bu nedenlerle, sadece ilerleyen sayfalarda okuyacağınız illerdeki şehitlik ve defin alanlarında değil Anadolu’daki dönem mezarlıklarının birçoğunda bazen sayıları az da olsa Birinci Dünya Savaşı şehitlerimizin yattığını unutmamak gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Hangi illerimizde bulunan şehitlikler Birinci Dünya Savaşı sırasında cepheden gelen/getirilen hasta ve yaralı askerlerimizin vefatlarından sonra defnedildiği şehitliklerden oluşmaktadır?

Adana - Edirne - Tekirdağ

Ardahan - Artvin - Bayburt

Çanakkale - Erzurum - Kars

Giresun - Rize - Trabzon

Kahramanmaraş - Muş - Van

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında fiili muharebelerin gerçekleşmediği Adana, Edirne, Tekirdağ ve daha başka birçok ilimizde bulunan şehitliklere cepheden gelen/getirilen hasta ve yaralı askerlerimiz defnedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Savaş sırasındaki sevkiyatlar sırasında vefat eden hasta ve yaralı askerlerimizin en yakın mezarlığa defnedilmeleri

Savaş sonrasında memleketlerine dönemeyen askerlerimizin hayatlarını sürdürmek için gittikleri yerlerde vefat etmeleri

Osmanlı Ordusunda savaşa katılan farklı ülke vatandaşları için kendi memleketlerinde şehitlikler yapılması

Belirli yerlerin şehitlik olduğuna dair efsane ve söylentiler

Esir alınan askerlerimizin götürüldükleri farklı ülke ve bölgelerde şehit düşmeleri

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı Dönemi’ne ait Türk şehitliklerinin ve defin yerlerinin kapsadığı alan, Birinci Dünya Savaşı Türk cephelerinin yayıldığı alandan daha geniş bir coğrafyayı ihtiva etmektedir. Muharebe sahasının ve savaş hattının çok uzağında kalan bölgelerde dahi Türk şehitliklerinin bulunma nedeni, daha ziyade esir kamplarıdır. Çünkü başta İngiltere ve Rusya olmak üzere İtilaf Devletleri tarafından esir alınan 200 bin civarında Türk savaş esiri, muharebe sahasından ve Anadolu’dan bir hayli uzak İtilaf Devletlerinin kontrolü altında, kurtulma ihtimallerinin düşük olduğu bölgelerde tesis edilen esir kamplarında tutulmuşlardı. Yaşam şartlarının bir hayli zor olduğu kamplardaki esaret koşulları, salgın hastalıklar ve idam gibi sebeplerle hayatını kaybeden on binlerce Türk askeri de bu kamplar civarına defnedilmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 17

1918 yılında Rus Kızıl Ordu ve Ermeni birlikleri tarafından işgal edilen Azerbaycan’a yardım etmek için gelen Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusundan şehit düşen Osmanlı askerlerinin anısına yapılan şehitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Bakü Türk Şehitliği

Gence Türk Şehitliği

Göyçay Türk Şehitliği

Küdemir Türk Şehitliği

Şamahı Türk Şehitliği

Açıklama:

Bakü Türk Şehitliği, 1918 yılında Rus Kızıl Ordu ve Ermeni birlikleri tarafından işgal edilen Azerbaycan’a yardım etmek için gelen Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusundan şehit düşen Osmanlı askerlerinin anısına yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Birinci Dünya Savaşı’nda şehit olan askerlerimizin defnedildiği Hodonin, Pardubice ve Valesske Türk şehitlikleri günümüzde hangi ülkenin sınırları içerisinde bulunmaktadır.

Almanya

Avusturya

Çekya

Moldova

Polonya

Açıklama:

Günümüz Çekya toprakları, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin müttefiki olan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun hâkimiyeti altındaydı. Bu nedenle, özellikle Galiçya cephesindeki muharebeler sırasında şehit düşen, hastalık vb. nedenlerle vefat eden pek çok Türk askeri bu topraklarda bulunan Hodonin, Pardubice ve Valesske Türk şehitliklerine gömülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Birinci Dünya Savaşı sırasında esir alınan Türk askerlerinin götürüldükleri ve vefatlarından sonra defnedildikleri şehitliklerin bulundukları ülkeler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Almanya - Avusturya - Çekya

Romanya - Polonya - Ukrayna

Filistin - Suudi Arabistan - Yemen

Hindistan - Malta - Myanmar

Rusya - Azerbaycan - Ermenistan

Açıklama:

Başta İngiltere ve Rusya olmak üzere İtilaf Devletleri tarafından esir alınan 200 bin civarında Türk savaş esiri, muharebe sahasından ve Anadolu’dan bir hayli uzak İtilaf Devletlerinin kontrolü altında, kurtulma ihtimallerinin düşük olduğu İngiltere, Hindistan, Malta, Myanmar ve daha bir çok ülkedenin çeşitli bölgelerinde tesis edilen esir kamplarında tutulmuşlardı. Yaşam şartlarının bir hayli zor olduğu kamplardaki esaret koşulları, salgın hastalıklar ve idam gibi sebeplerle hayatını kaybeden on binlerce Türk askeri de bu kamplar civarına defnedilmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Birinci Dünya Savaşı sırasında şehit olan Türk askerlerinin defnedilmiş olduğu ‘Zeytindağı Şehitliği’ günümüzde hangi ülke toprakların içerisindedir?

Azerbaycan

Türkiye

Yunanistan

Suriye

Filistin-İsrail

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında Kudüs’ün hemen kuzeydoğusunda yer alan Zeytindağı’nda (Scorpus Dağı) yaşanan çetin muharebeler neticesi şehit olan Türk askerleri burada gömülüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Hükmî şehitler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlar

Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen Müslümanlar

Deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen Müslümanlar

Kolera, veba ve veremden ölen Müslümanlar

Bu kimseler, yıkanmaz, kefenlenmez, namazları kılınıp elbiseleri ile defnedilir.

Açıklama:

Hükmî Şehit: Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlardır.
Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen kimseler; deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen, mide ağrısından ölen, doğum sırasında ölen, suda boğularak ölen, kolera, veba ve veremden ölen, göçük altında kalarak ölen, ilim yolunda ölen Müslümanlar da hükmen şehittirler.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bulaşıcı hastalıklar

Doğrudan düşman tesiriyle

Ecel

Kaza

İdam

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 23

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki Birinci Dünya Savaşı muharebelerinin gerçekleştiği bölgeler hangileridir?

Doğu Anadolu, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin bazı kısımları

Çanakkale ile Doğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinin bazı kısımları

Ege ile Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin bazı kısımları

Çanakkale ile Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin bazı kısımları

Ege ile Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinin bazı kısımları

Açıklama:

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki Birinci Dünya Savaşı muharebelerinin gerçekleştiği bölgeler,
Çanakkale ile Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin bazı kısımlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey ve Taşlıdere Şehitlikleri hangi ilimizdedir?

Artvin

Adana

Ardahan

Bayburt

Çanakkale

Açıklama:

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği: Göle’dedir. 1914’te Ruslar tarafından bölgede şehit edilen Topçu Yüzbaşı Şefik Bey adına inşa edilmiştir.
Taşlıdere Şehitliği: Ardahan’a bağlı Taşlıdere köyündedir. Köy mezarlığının bir bölümüne karışık olarak defnedilen şehitler, Birinci Dünya Savaşı yıllarında bölgedeki Ermeni mezalimi sırasında şehit
edilen köylülerden oluşmaktadır. 80’den fazla şehit kabri vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bayburt'ta, Birinci Dünya Savaşı’nda bölgede Ruslarla yapılan muharebelerde şehit olan askerlerimizin adına inşa edilen şehitliğimizin adı nedir?

Kop Şehitliği

Küre Şehitliği

Çanakçı Köyü Şehitliği

Taşlıdere Şehitliği

Azizan Şehitliği

Açıklama:

Kop Şehitliği: Şehitlik, Birinci Dünya Savaşı’nda bölgede Ruslarla yapılan muharebelerde şehit olan askerlerimizin adına inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Çanakkale muharebeleri sırasında 5’inci Orduya bağlı 4 ve 5 no'lu hastanelerde hayatını kaybedenler ile bir iç güvenlik şehidinin anısına yapılmıştır.
II. Şehitlikte 913 şehit ismi yer alır.
III. 25 Eylül 2014 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Yukarıdaki bilgiler, Çanakkale'deki hangi şehitliğe aittir?

Halileli Şehitliği

Çardak Arıburnu Şehitliği

Lapseki Şehitliği

İntepe Hava Şehitliği

Akbaş Şehitliği

Açıklama:

Lapseki Şehitliği: Lapseki Şehitliği, Çanakkale muharebeleri sırasında 5’inci Orduya bağlı 4 ve 5 nolu hastanelerde hayatını kaybedenler ile bir iç güvenlik şehidinin anısına yapılmıştır. 913 şehit isminin yer aldığı şehitlik, yeniden yapılan düzenlemelerin ardından Lapseki’nin kurtuluş günü olan 25 Eylül 2014 tarihinde ziyarete açıldı

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Anıt, tüm Çanakkale şehitleri adına yapılmıştır.
II. Üniversite gençliğinin girişimi ve Türk Milletinin yardımı ile inşa edilmiştir.
III. Gelibolu Yarımadası’nın en çok ziyaret edilen ana ziyaret noktası olan bu abide, Eski Hisarlık Burnu üzerinde yer almaktadır.
IV. Anıtların en görkemlisidir. Temeli 19 Nisan 1954’te atılmış, 21 Ağustos 1960 tarihinde ziyarete açılmıştır.
Yukarıdaki bilgiler, Çanakkale'deki hangi Anıtımıza aittir?

Allahuekber Şehitlik Anıtı

Üsteğmen Nazif Çakmak Anıtı/Şehitliği

Seddülbahir Cephane Şehitliği (İlk Şehitler Anıtı)

Çanakkale Mehmetçik Anıtı ve Şehitliği

Er Halil İbrahim Şehitliği

Açıklama:

Çanakkale Mehmetçik Anıtı ve Şehitliği: Anıt, tüm Çanakkale şehitleri adına yapılmıştır. Üniversite gençliğinin girişimi ve Türk Milletinin yardımı ile inşa edilmiştir. Gelibolu Yarımadası’nın en çok ziyaret edilen ana ziyaret noktası olan bu abide, Eski Hisarlık Burnu üzerinde yer almaktadır. Anıtların en görkemlisidir. Temeli 19 Nisan 1954’te atılmış, 21 Ağustos 1960 tarihinde ziyarete
açılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Çataltepe, Harmantepe, Sultan Murat ve Yeşilyurt Şehitlikleri hangi ilimizdedir?

Artvin

Erzurum

Rize

Gümüşhane

Trabzon

Açıklama:

Trabzon Çataltepe Şehitliği: Maçka’nın Çataltepe köyündedir. Birinci Dünya Savaşı’nda Rus birlikleri ile Osmanlı kuvvetleri arasında 22/23 Haziran 1916 gecesi bu tepede vuku bulan çatışmalarda şehit düşen 70 askerimizin anısına yapılmıştır.
Harmantepe Şehitliği: Köprübaşı, Yeşilyurt’tadır. 29 Haziran 1916’da Harmantepe-Kabanbaşı hattında süren muharebelerde 60’ıncı Alayımız topçu atışı ve süngü hücumu ile Rus Kuvvetlerini Avulot’a kadar püskürtmüştür. Bu çatışmalarda şehit olan 7 zabit ve 150 neferin mezarları burada bulunmaktadır.
Sultan Murat Şehitliği: Çaykara, Sultan Murat köyündedir. 1916 Nisan ayının ilk günlerinde Ruslarla yapılan muharebelerde şehit olan askerlerimizin anısına yapılmıştır. Şehitlikte Yüzbaşı Seyfettin ve erimizin kabirleri bulunmaktadır.
Yeşilyurt Şehitliği: Araklı’nın Yeşilyurt köyündedir. Birinci Dünya Savaşı’nda Rus birlikleri tarafından Yeşilyurt (Hoyran) köyü yakınlarında pusuya düşürülerek şehit edilen 87 askerimizin anısına yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Şehitlikte yatan askerlerimiz Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1916-1918 yılları arasında Galiçya ve Romanya’da şehit düşen askerlerimizdir.
II. Şehitlik 1932 yılında yaptırılmıştır.
III. Şehitlikte, İngiliz, Fransız (Hint, Cezayir, Arap) ve Romen askerlerine ait mezarlar da bulunmaktadır.
Yukarıda bilgileri verilen Romanya'daki şehitliğimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Bükreş Türk Şehitliği

Slobizia Türk Şehitliği

Krakow Türk Şehirliği

Braila Türk Şehitliği

Meikhtila Türk Şehitliği

Açıklama:

Slobizia Türk Şehitliği: Şehitlikte yatan askerlerimiz Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1916-1918 yılları arasında Galiçya ve Romanya’da şehit düşen askerlerimizdir. Şehitlik 1932 yılında Slobozia Belediyesi’nce yaptırılmıştır. İngiliz, Fransız (Hint, Cezayir, Arap) ve Romen askerlerine ait mezarlar da bulunmaktadır. Slobozia Müşterek Şehitliği’nde; Türklere ait 1.461 şehidin yattığı toplu bir mezar, 32 tek mezar ve bir anıt bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

I. Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda bölgede yapılan muharebeler ve salgın hastalıklar
nedeniyle on binlerce şehit verildiği bilinmektedir.
II. Bölgedeki mülki, askerî, seyyar hastanelerin, askerî binalar ile tren istasyonlarının çevrelerine, Müslüman mezarlıkları, cami hazireleri gibi alanlara ve elbette muharebe sahasına ve bazen siperlerin içine dahi toplu ya da tekil defin yapılmak durumunda kalınmıştır.
III. Bölgedeki resmî şehitlik ve anıt sayısı bugün itibarıyla 5 adet olsa da tarihî kayıtlara göre onlarca farklı bölgede şehitlik ve defin alanı mevcuttur.
IV. Ramle ve Zeytindalı bilinen şehitlerindendir.
Yukarıdaki bilgiler, Yurtdışındaki Birinci Dünya Savaşı Dönemine ait Türk Şehitliğine sahip hangi bölgeyi tanımlar?

Almanya

Irak

Azerbaycan

Filistin-İsrail

Gürcistan

Açıklama:

Filistin-İsrail
Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda bölgede yapılan muharebeler ve salgın hastalıklar nedeniyle on binlerce şehit verildiği bilinmektedir. Bölgedeki mülki, askerî, seyyar hastanelerin, askerî binalar ile tren istasyonlarının çevrelerine, Müslüman mezarlıkları, cami hazireleri gibi alanlara ve elbette muharebe sahasına ve bazen siperlerin içine dahi toplu ya da tekil defin yapılmak durumunda kalınmıştır. Bölgedeki resmî şehitlik ve anıt sayısı bugün itibarıyla 5 adet olsa da tarihî kayıtlara göre onlarca farklı bölgede şehitlik ve defin alanına mevcuttur.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Tarihsel süreç içinde Türkler için şehitlik oldukça özel bir anlam ve öneme sahip olmuştur. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Türkler için "şehitlik" kavramının içeriğiyle doğrudan ilişkilendirilen unsurlar bir arada verilmiştir?
I. Vatan
II. Din
III. Irk
IV. Kutsallık

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Giriş kısmını okuyunuz.
Tarihe ve günümüze baktığımızda ırk dışında verilen kavramların hepsinin şehitlik kapsamında değerlendirildiği söylenebilir. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölüm oranlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I.%44’ü bulaşıcı hastalıklar
II. %20’si bulaşıcı olmayan hastalıklar
III. %26’sı doğrudan düşman tesiriyle
IV. %10’u ise sair sebepler (ecel, kaza, idam, fevt, tespit edilemeyen, vb.)

I, II, III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

II ve III

Açıklama:

Öğrenci Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nde kullanılan şehit ve zayiat gibi terimlerin ihtiva ettiği anlamı ve şehitliklerin mahiyetini öğrenmiş olmalıdır.
Konu hakkında yaklaşık bir oran vermek gerekirse Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %44’ü bulaşıcı hastalıklardan, %26’sı doğrudan düşman tesiriyle, %20’si ise bulaşıcı olmayan diğer hastalıklardan kaynaklanmış ve %10’u ise sair sebeplerden (ecel, kaza, idam, fevt, tespit edilemeyen, vb.) kaynaklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Ardahan ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Sarıbulak (Melo) Şehitliği

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği

Küre Şehitliği

Kop Şehitliği

Azizan Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Ardahan; Ardahan Şehitliği, Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği, Taşlıdere Şehitliği

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Sarıbulak (Melo) Şehitliği

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği

Yalova Zabitan Şehitliği

Kop Şehitliği

Azizan Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Yalova Zabitan Şehitliği: Çanakkale muharebeleri sırasında iki büyük sahra hastanesi vardı; harp sahasının hemen arkasında bulunan güney cephesi hastanesi Ağadere mevkiinde, kuzey cephesindeki ise Yalova köyünde kurulmuştu. Savaş sırasında yaralanan askerler bu hastanelerde tedavi ediliyor, durumu ağır olanlar ise gemilerle İstanbul’a sevk ediliyordu. Burada yapılan müdahalelere rağmen şehit olan subaylar, mezarlık yanında özel olarak ayrılmış şehitliğe defnedilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Erzurum ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Beşyol Köyü Değirmentepe Şehitliği

Şahindere Sargıyeri Şehitliği

Çataldere Şehitliği

Karskapı Şehitliği

Karayörük Deresi Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Karskapı Şehitliği: 1915 yılında Hafız Hakkı Paşa, 1922 yılında Tiflis’te şehit olan Cemal Paşa ve kuvvetleri Kazım Karabekir tarafından törenle buraya defnedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı ve İstiklal Harbi şehitlerimizin bulunduğu Karskapı’da iç güvenlik harekâtında şehit olan 17 askerimizin de mezarları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi İzmir ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Beşyol Köyü Değirmentepe Şehitliği

Şahindere Sargıyeri Şehitliği

Çataldere Şehitliği

Karskapı Şehitliği

Yenikale Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Yenikale Şehitliği: Güzelbahçe’de bulunan şehitlik, Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri filosunun İzmir’i bombardımanı sırasında şehit düşen askerlerimiz adına yaptırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Kars ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisi değildir?

Fındıcak Şehitliği

Batıkışla Şehitliği

Çakırbaba (Karaurgan) Şehitliği

Hamalı Köyü Şehitliği

Dikenli Tabya Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Kahramanmaraş Fındıcak Şehitliği: Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği günlerde 37 Ermeni eşkıya, Fındıcak ve çevre köylerini yakmaya ve halkını katletmeye başlayınca Binbaşı Mehmet Galip Bey komutasındaki 132’nci Alay isyanı bastırmakla görevlendirilmişti. Bu isyanı bastırırken şehit düşen 132’nci Alaya mensup 17 askerimizin mezarı burada bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Trabzon ilimizde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Beşyol Köyü Değirmentepe Şehitliği

Harmantepe Şehitliği

Çataldere Şehitliği

Karskapı Şehitliği

Yenikale Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt içindeki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Harmantepe Şehitliği: Köprübaşı, Yeşilyurt’tadır. 29 Haziran 1916’da Harmantepe-Kabanbaşı hattında süren muharebelerde 60’ıncı Alayımız topçu atışı ve süngü hücumu ile Rus Kuvvetlerini Avulot’a kadar püskürtmüştür. Bu çatışmalarda şehit olan 7 zabit ve 150 neferin mezarları burada bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Azerbaycan’da bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Değirmentepe Türk Şehitliği

Harmantepe Türk Şehitliği

Göyçay Türk Şehitliği

Karskapı Türk Şehitliği

Yenikale Türk Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt dışındaki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Göyçay Türk Şehitliği: 1918 yılında Rus ve Ermeni birlikleri tarafından işgal edilen Azerbaycan’a yardım etmek için gelen Nuri Paşa komutasındaki Kafkas İslam Ordusundan Göyçay ve Karameryem muharebelerinde şehit olan 13 subay ve 235 neferin anısına yapılmıştır. 25 Mayıs-17 Kasım 1918 tarihleri arasında cereyan eden harekâtta Kafkas İslam Ordusu Gence, Göyçay, Aksu, Kürdemir ve Şamahı istikametinde taarruzla 15 Eylül 1918’de Bakü’yü daha sonra Karabağ ve Dağıstan’ı düşman işgalinden kurtarmıştır. Şehitlik anıtı 2002 yılında inşa edilmiştir. Karameryem Şehitliği olarak da bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Çek Cumhuriyeti’nde bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisidir?

Varna Türk Şehitliği

Harmantepe Türk Şehitliği

Göyçay Türk Şehitliği

Pardubice Türk Şehitliği

Yenikale Türk Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt dışındaki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Pardubice Türk Şehitliği: Birinci Dünya Savaşı sırasında Galiçya cephesinde savaşan Türk askerlerinden askerlerinden Pardubice Hastanesi’nde vefat edenlerin bulunduğu şehitliktir. 499 askerin defnedildiği şehitliğe, Liberec ve Josefov kentinde bulunan 9 şehidin de nakledilmesiyle şehitlikte bulunan kabir sayısı 508’e ulaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Filistin-İsrail’de bulunan Birinci Dünya Savaşı şehitliklerinden birisi değildir?

Ramle Şehitliği

Beer Seheva (Birüssebi) Şehitliği

Zeytindağı Şehitliği

Hint Harp Mezarlığı

Yenikale Şehitliği

Açıklama:

Öğrenci yurt dışındaki Birinci Dünya Savaşı şehitliklerini öğrenmiş olmalıdır.
Filistin-İsrail; Ramle Şehitliği, Beer Seheva (Birüssebi) Şehitliği, Gazze Şehitliği, Zeytindağı Şehitliği, Hint Harp Mezarlığı

Doğru Cevap: E

Soru 42

Birinci dünya savaşı sırasında şehit olan askerlerimiz için pek çok ilde doğrudan "şehitlik" olarak belirlenmiş şehitlik alanları bulunmakta ve herbirinin de kendine özgü isimleri bulunmaktadır. Aşağıdaki illerin hangisinde şehitler doğrudan belli bir şehitlikten çok il sınırları içine yayılmış çeşitli mezarlıklara defnedilmiştir?

Ardahan

Bingöl

Adana

Çanakkale

İstanbul

Açıklama:

YURT İÇİNDEKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusunu okuyunuz.
Adna dışındaki seçeneklerde verilen illerimizin hepsinde şehitlikler mevcuttur. Doğru yanıt C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki illerimizden hangisinde Birinci Dünya Savaşı sırasında en çok şehit düşmüş şehitlerin mezarlıkları bulunmaktadır?

İstanbul

Kars

Adana

İzmir

Çanakkale

Açıklama:

YURT İÇİNDEKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ okuyunuz.
Çanakkale ilimizde doğrudan muharebe kaynaklı 60 bine yakın şehit verilmiştir ve bu sayıyla ne çok şehidin yattığı ilimizdir. Doğru yanıt E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Çanakkale savaşı Birinci Dünya Savaşında ne çok şehidin verildiği ilimizdir ve bu nedenle de bu bölgede bir çok şehitlik bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Çanakkale'de verilen şehitlerin tümünü anmak adına yapılmış şehitliktir?

Seddülbahir Cephane Şehitliği

Çanakkale Mehmetçik Anıtı ve Şehitliği

26’ncı Piyade Alayı Şehitliği

Binbaşı Hüseyin Hilmi Bey Şehitliği

Zığınderesi Sargıyeri Şehitliği

Açıklama:

YURT İÇİNDEKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusu altında yer alan Çanakkale alt başlığını okuyunuz.
Çanakkale Mehmetçik Anıtı ve Şehitliği tüm şehit mehmetçikler için yapılmış şehitliktir. Doğru yanıt B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi hem İstanbul'un fethi sırasında hem de Türkiye Cumhuriyeti tarihinde çeşitli çatışma ve savaşlarda şehit düşmüş olan şehitlerin yattığı şehitliktir?

Edirnekapı şehitliği

Karacaahmet Sultan şehitliği

Narlıdere şehitliği

Gelibolu şehitliği

Çanakkale Mehmetcik anıtı ve şehitliği

Açıklama:

YURT İÇİNDEKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusu altındaki İstanbul başlığıyla verilen alt bölümü okuyunuz.
Edirnekapı şehitliği soru kökünde verildiği gibi hem İstanbu'un fethi hem de Türkite Cumhuriyeti tarihinde şehit düşmüş olan şehitlerin yattığı ve yerdir. Şehitlik İstanbul sınırları içindedir. Doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Birinci Dünya Savaşı sırasında şehit düşmüş 1000 askerin defnedildiği Belen Şehitliği aşağıdaki illerimizin hangisinin sınırları içinde yer almaktadır?

Erzurum

Kars

Çanakkale

Hatay

İstanbul

Açıklama:

YURT İÇİNDEKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ başlığı altındaki Hatay alt konusunu okuyunuz.
Belen şehitliği Hatay ili sınırları içinde bulunmaktadır. Doğru yanıt D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Birinci dünya savaşı boyunca verdiğimiz şehitler için yurt içinde olduğu gibi yurt dışında çeşitli ülke sınırları içinde de şehitliklerimiz bulunmaktadır. Aşağıdaki ülkelerin hangisinde bize ait bilinen bir şehitlik bulunmamaktadır?

Ermenistan

Suriye

Yunanistan

İngiltere

Avustralya

Açıklama:

YURT DIŞINDAKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusunu okuyunuz.
Avustralya dışında verilen ülkelerin hepsinde bize ait şehitlikler bulunmaktadır. Doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Birinci Dünya Savaşında doğrudan üzerinde savaşmamış olmamıza rağmen bazı ülkelerde şehitliklerimiz bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerde şehitliklerimiz bulunmasının asıl nedenidir?

Bu ülkelerin Türkiye'ye dost olmalarından ötürü şehitliklerin bir dostluk nişanesi olmaları

Esir alınan askerlerimizin bu ülkelere götürülmüş olmaları ve orada çeşitli nedenlerle vefat etmiş olmaları

Savaş sırasında söz konusu ülkelerin hala Osmanlı toprağı statüsünde bulunmaları

Söz konusu ülkelerin ülkemize duydukları saygı nedeniyle sembolik şehitlikler yapmaları

Doğrudan savaşmamış olmakla birlikte oralarda gelişen küçük çatışmalarda şehitlerimizin olması

Açıklama:

YURT DIŞINDAKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusunun giriş açıklamasını okuyunuz.
Esir alınan askerlerimizin bu ülkelere götürülmüş olmaları ve orada çeşitli nedenlerle vefat etmiş olmaları sözü edilen ükelerde şehitliklerimizin olmasının asıl nedenidir. Doğru yanıt B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Birinci Dünya Savaşında doğrudan toprakları üzerinde başka bir ülkeyle veya kendisiyle savaşmadığımız halde şehitlerimizin defnedilmiş olduğu ülkeler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden birisidir?

Almanya

Ermenistan

Azerbeycan

Gürcistan

Filistin

Açıklama:

YURT DIŞINDAKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusunu okuyunuz.
A seçeneği dışındaki ülkeler toprakları üzerinde doğrudan savaşmış olduğumuz ülkelerdir. Ancak ne toprakları üzerinde ne de kendisiyle savaşmadığımız ülkelerden birisi Almanya'dır ve bu ülkede de şehitliğimiz bulunmaktadır. Doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Sınırları içinde resmi bir şehitliğimiz olmamakla birlikte 1918 yılında Kafkas cephesindeki Türk birliklerinin ileri harekâtı sırasında şehit düşmüş olan askerlerimizin çeşitli böylegelerine ve illerine defnedilmiş olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

İngiltere

Ermenistan

Filistin

Azerbeycan

Açıklama:

YURT DIŞINDAKİ BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ŞEHİTLİKLERİ konusu altında yer alan Ermenistan başlığı altındaki açıklamaları okuyunuz.
Ermenistan dışında verilmiş olan ülkelerin hepsinde resmi şehitliklerimiz bulunmaktadır. Doğru yanıt C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Türklerin İslamiyet öncesindeki inanışlarından birisidir?

Cihat

Kızılelma

Gâzâ

Nizâm-ı Âlem

lâ-i Kelimetullah

Açıklama:

İslamiyet öncesindeki vatan mefhumu, cihan hâkimiyeti, Kızılelma, Kut gibi inanışlar; İslamiyet sonrasında İslamiyet’i yayma, Cihat, Gâzâ, Nizâm-ı Âlem ve İlâ-i Kelimetullah gibi unsurlar ile iç içe geçmiştir.
Kızılelma islamiyet öncesi inanışlardan biridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Müslüman inancında "hakiki şehit" olarak tanımlanmaktadır?

İslâm'ın yücelmesi için savaşırken ölen Müslümanlar

Doğum sırasında ölen Müslümanlar

İlim yolunda iken ölen Müslümanlar

Müslümanların yanında savaşırken ölen gayri Müslümler

Savaşta yaralandıktan sonra tedavi görürken ölen Müslümanlar

Açıklama:

İslam’ın yücelmesi (ilâ-i kelimetullah) ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlar. Bu kimseler, yıkanmaz, kefenlenmez, namazları kılınıp kanlı
elbiseleri ile defnedilir. Uhud, Bedir ve Çanakkale şehitleri gibi.
İslâm'ın yücelmesi için savaşırken ölen Müslümanlar "hakiki şehit" olarak tanımlanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 53

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki ölümlerin en büyük nedeni aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmıştır?

Savaş sırasındaki çarpışmalardan

Kazalardan

Tespit edilemeyen durumlardan

Bulaşıcı hastalıklardan

Bulaşıcı olmayan hastalıklardan

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %44’ü bulaşıcı hastalıklardan, %26’sı doğrudan düşman tesiriyle, %20’si ise bulaşıcı olmayan diğer hastalıklardan kaynaklanmış ve %10’u ise sair sebeplerden (ecel, kaza, idam, fevt, tespit edilemeyen, vb.) kaynaklanmıştır
Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki ölümlerin en büyük nedeni bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 54

1877-78 Osmanlı Rus Harbi ve 1915 yılındaki Rus işgali sırasında şehit edilen asker, sivil yüzlerce şehit adına 1972’de yaptırılmış Şehitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Taşlıdere Şehitliği

Azizan Şehitliği

Ardahan Şehitliği

Kop Şehitliği

Çanakçı Köyü Şehitliği

Açıklama:

1877-78 Osmanlı Rus Harbi ve 1915 yılındaki Rus işgali sırasında şehit edilen asker, sivil yüzlerce şehit adına 1972’de yaptırılmış Şehitlik Ardahan Şehitliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

3 Kasım 1914 - 9 Ocak 1916 tarihleri arasında gerçekleşmiş olan ve o dönemde en fazla Şehit verilmiş olan il aşağıdakilerden hangisidir?

Artvin

Ardahan

Bingöl

Edirne

Çanakkale

Açıklama:

3 Kasım 1914 - 9 Ocak 1916 tarihleri arasında gerçekleşmiş olan ve o dönemde en fazla Şehit verilmiş olan il Çanakkale'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Erzurum sınırları içerisinde şehit olmuş askerler adına yaptırılmış şehitliklerden birisidir?

Allahuekber Şehitlik Anıtı

Kabaktepe Şehitliği

Görele Şehitliği

Karacaahmet Sultan Şehitliği

Çamalan Şehitliği

Açıklama:

Allahuekber Şehitlik Anıtı Erzurum sınırları içerisinde yer alan Allahuekber dağlarında şehit olmuş askerler adına yaptırılmış şehitliklerden birisidir

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdaki illerden hangisi Birinci Dünya Savaşı şehitlik ve defin alanlarından biri değildir?

Adana

Ardahan

Ankara

Bingöl

Mersin

Açıklama:

Kitap Ünitesinde Ankara birinci Dünya Savaşı şehitlik ve defin alanlarından biri olarak belirtilmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye Cumhuriyetinin sınırları dışında kalan Birinci Dünya Savaşı dönemine ait Türk şehitliklerinden birisi değildir?

Malta

Rusya

Polonya

Fas

Ukrayna

Açıklama:

Fas Türkiye Cumhuriyetinin sınırları dışında kalan Birinci Dünya Savaşı dönemine ait Türk şehitliklerinden birisi değildir

Doğru Cevap: D

Soru 59

1919’da dört dilde inşa edilen Haparanda Abidesi aşağıdaki hangi ülkenin sınırları içerisinde bulunmaktadır?

iran

İsveç

Macaristan

Lübnan

İngiltere

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sırasında ağır esaret şartları altında Rusya’daki esir kamplarında bulunan İttifak
Devletleri askerlerinden bir kısmı, İsveç Kızılhaç yetkilileri tarafından Rusya’dan alınarak İsveç’in kuzeyindeki
Haparanda şehrine getirilmişti (Akkor, 2006). Burada
hastalık nedeniyle vefat eden 2 Türk, 11 Alman ve 205
Avusturya-Macaristan askerinin cenazeleri Haparanda
Mezarlığı’na defnedilerek bir de abide yapılmıştır.
1919’da dört dilde inşa edilen Haparanda Abidesi İsveç sınırları içerisinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde Çanakkale Türk Şehitliği bulunmaktadır?

Kosova

Macaristan

Lübnan

Yemen

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Açıklama:

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde bulunan Çanakkale Türk Şehitliği İngilizler tarafından Çanakkale cephesinde esir alınan 2.000’den fazla Türk askerinden Magosa Karakol bölgesindeki esir kampında hayatını kaybedenlerin defnedildiği şehitliktir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde Çanakkale Türk Şehitliği bulunmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 61

Müslümanların yanında savaşırken ölen ancak Müslüman olmayanlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Hakiki Şehit

Hükmî Şehit

Sahte Şehit

Hükümsüz Şehit

Açıklama:

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit: Müslümanların yanında savaşırken ölen münafıklardır. Bunlar da yıkanıp kefenlenmeden cenaze namazları kılınır, kanlı elbiseleri ile defnedilir. Ancak imanları bulunmadığı için ahirette şehitlik sevabı alamazlar.
Müslümanların yanında savaşırken ölen ancak Müslüman olmayanlara verilen isim Dünya Hükümleri Bakımından Şehit'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Afet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen kişi, hangi tip şehit sayılır?

Hakiki Şehit

Hükmî Şehit

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Hükümsüz Şehit

Nakli Şehit

Açıklama:

Hükmî Şehit: Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlardır. Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen kimseler; deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen, mide ağrısından ölen, doğum sırasında ölen, suda boğularak ölen, kolera, veba ve veremden ölen, göçük altında kalarak ölen, ilim yolunda ölen Müslümanlar da hükmen şehittirler.
Afet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen kişi, Hükmî Şehit sayılır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Osmanlı Devleti'nde içinde şehitlik ile ilgili düzenleme barındıran ilk kanun hangi tarihe aittir?

1779

1909

1869

1809

1919

Açıklama:

1869 yılına gelindiğinde ise rastlayabildiğimiz kadarıyla ilk defa askerî personelin emeklilik işlemlerini düzenleyen bir kanunnamede (Asâkir-i Beriyye-i Mülûkâne Tekaüt Kanunnamesi), “meydân-ı muhârebede şehîd olan” ibaresi ile diğer ölümler ile şehiden vefat etme durumu birbirinden ayrılarak şehitlik için “savaş meydanı” açıklaması getirilmektedir.
Osmanlı Devleti'nde içinde şehitlik ile ilgili düzenleme barındıran ilk kanun 1869 tarihine aittir

Doğru Cevap: C

Soru 64

93 Harbi’nden 1917’ye kadar 40 yıl Rus işgali altında kalan ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Erzurum

Artvin

Trabzon

Van

Edirne

Açıklama:

93 Harbi’nden 1917’de Rusya’da Bolşevik İhtilali gerçekleşinceye kadar 40 yıl Rus işgali altında kalan Artvin, Birinci Dünya Savaşı sırasında muharebe sahalarından biriydi.
93 Harbi’nden 1917’ye kadar 40 yıl Rus işgali altında kalan ilimiz Artvin'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Lozan Antlaşması’nın 126. maddesi uyarınca, Türk-Romen Hükûmetleri arasında imzalanan anlaşma gereği inşa edilen şehitlik, aşağıdakilerden hangisidir?

Bükreş Türk Şehitliği

Slobizia Türk Şehitliği

Krakow Türk Şehitliği

Meikhtila Türk Şehitliği

Braila Türk Şehitliği

Açıklama:

Braila Türk Şehitliği: Şehitlikte yatan askerlerimiz Birinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği 1916-1918 yılları arasında Romanya’da şehit düşen askerlerimizdir.
Şehitlik, Lozan Antlaşması’nın 126. maddesi ile ilgili olarak, 18 Eylül 1930’da Türk-Romen Hükûmetleri arasında imzalanan anlaşma gereği 1935 yılında inşa edilmiştir. 1970 yılında Foçsani Caddesi üzerinde hâlen bulunduğu yere nakledilmiştir.
Lozan Antlaşması’nın 126. maddesi uyarınca, Türk-Romen Hükûmetleri arasında imzalanan anlaşma gereği inşa edilen şehitlik, Braila Türk Şehitliği'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Binden fazla askerimizin yattığı Katma Türk Şehitliği hangi ülkede yer almaktadır?

Suriye

İran

Irak

Lübnan

Suudi Arabistan

Açıklama:

Katma Türk Şehitliği: Birinci Dünya Savaşı’nda İngiliz kuvvetleri tarafından işgal edilen bölgeyi savunmak üzere Mustafa Kemal komutasındaki 7’nci Ordu, Halep’in 25 km kadar kuzeyindeki Katma’ya çekilerek müdafaa hattı oluşturmuş ve İngiliz birlikleri Heylan Köyü civarındaki vadide püskürtülmüştü. Bu muharebeler esnasında şehit olan 1.000’den fazla askerimiz burada gömülüdür.
Binden fazla askerimizin yattığı Katma Türk Şehitliği Suriye'dedir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Şeria muharebeleri sırasında şehit olan 4’üncü Ordunun 48’inci Tümeni ile 143, 145 ve 19’uncu Piyade Alaylarına mensup 300’den fazla askerimizin yattığı şehitliğin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Salt Türk Şehitliği

İskenderiye Türk Şehitliği

Yemen Türk Şehitliği

Katma Türk Şehitliği

Artuz Türk Şehitliği

Açıklama:

Salt Türk Şehitliği: Birinci Dünya Savaşı’nda 24-26 Mart 1918 tarihleri arasında Osmanlı ve İngiliz birlikleri arasında cereyan eden Şeria muharebeleri sırasında şehit olan 4’üncü Ordunun 48’inci Tümeni ile 143, 145 ve 19’uncu Piyade Alaylarına mensup 300’den fazla askerimizin yattığı şehitliğe, 1989 yılında abide inşa edilmiş, 1994 yılında şehitlik ile abide birleştirilmiştir.
Şeria muharebeleri sırasında şehit olan 4’üncü Ordunun 48’inci Tümeni ile 143, 145 ve 19’uncu Piyade Alaylarına mensup 300’den fazla askerimizin yattığı şehitliğin adı Salt Türk Şehitliği'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

1. Dünya Savaşı'na ait en fazla şehitliğin olduğu ilimiz aşağıdakilerden hangisidir?

Kars

Edirne

İstanbul

İzmir

Çanakkale

Açıklama:

3 Kasım 1914 - 9 Ocak 1916 tarihleri arasında devam eden Çanakkale muharebelerinde Türk birlikleri, 310 bin kişilik bir kuvvet ile görev yapmıştı. Belirtilen tarihler arasında, 60 bine yakın doğrudan muharebe kaynaklı şehit, 20 bin civarında hastalık kaynaklı vefat, 100 bin civarında yaralı ve 11 binden fazla esir/kayıp vererek cephede mutlak bir zafer kazanılmıştır. Bu döneme ait en fazla şehitlik olan ilimiz Çanakkale'dir.
1. Dünya Savaşı'na ait en fazla şehitliğin olduğu ilimiz Çanakkale'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri filosunun İzmir’i bombardımanı sırasında şehit düşen askerlerimiz adına yaptırılan şehitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Zeve Şehitliği

Çamalan Şehitliği

Yenikale Şehitliği

Batıkışla Şehitliği

Fındıcak Şehitliği

Açıklama:

Yenikale Şehitliği: Güzelbahçe’de bulunan şehitlik, Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri filosunun İzmir’i bombardımanı sırasında şehit düşen askerlerimiz adına yaptırılmıştır
Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri filosunun İzmir’i bombardımanı sırasında şehit düşen askerlerimiz adına yaptırılan şehitlik Yenikale Şehitliği'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

1. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %60'tan fazlası hangi nedenden kaynaklanmaktadır?

Düşman topçu ateşi

Asker kaçakları

Açlık ve gıda eksikliği

Çeşitli hastalıklar

Düşmanla doğrudan temas

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %44’ü bulaşıcı hastalıklardan, %26’sı doğrudan düşman tesiriyle, %20’si ise bulaşıcı olmayan diğer hastalıklardan kaynaklanmış ve %10’u ise sair sebeplerden (ecel, kaza, idam, fevt, tespit edilemeyen, vb.) kaynaklanmıştır. Başka bir ifadeyle, Birinci Dünya Savaşı’ndaki toplam vefat eden askerimizin %64’ü, yani neredeyse her üç askerden ikisi, çeşitli hastalıklar nedeniyle vefat etmişti.
1. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusundaki toplam ölümlerin %60'tan fazlası çeşitli hastalıklardan kaynaklanmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdaki ifadelerden hangileri Dinî Kavramlar Sözlüğüne göre şehit tanımları içinde yer alır?
I. Hakiki Şehit
II. Hükmî Şehit
III. Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Sadece I

Açıklama:

Dinî Kavramlar Sözlüğünde ise şehitler yine üç kısma ayrılarak aşağıdaki şekilde tanımlanmaktadır:
1. Hakiki Şehit: İslam’ın yücelmesi (ilâ-i kelimetullah) ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlar. Bu kimseler, yıkanmaz, kefenlenmez, namazları kılınıp kanlı elbiseleri ile defnedilir. Uhud, Bedir ve Çanakkale şehitleri gibi.
2. Hükmî Şehit: Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlardır. Savaşta yaralandıktan sonra yiyip içen, uyuyan, tedavi gören, başka bir yere nakledilen ve daha sonra ölen kimseler; deprem, yangın, sel felaketi, âfet ve benzeri musibetlere maruz kalarak ölen, mide ağrısından ölen, doğum sırasında ölen, suda boğularak ölen, kolera, veba ve veremden ölen, göçük altında kalarak ölen, ilim yolunda ölen Müslümanlar da hükmen şehittirler.
I, II ve III

Doğru Cevap: A

Soru 72

Dinî Kavramlar Sözlüğünde, İslam’ın yücelmesi (ilâ-i kelimetullah) ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlar hangi kavram ile tanımlanır?

Hakiki Şehit

Hükmî Şehit

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Ahiret Hükümleri Bakımından Şehit

Müslüman Olmayan Şehit

Açıklama:

Hakiki Şehit: İslam’ın yücelmesi (ilâ-i kelimetullah) ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlar.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Dinî Kavramlar Sözlüğüne göre Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlar hangi kavram ile tanımlanır?

Hükmî Şehit

Hakiki Şehit

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Ahiret Hükümleri Bakımından Şehit

Müslüman Olmayan Şehit

Açıklama:

Hükmî Şehit: Hakiki şehidin şartlarından birini taşımaması sebebiyle yıkanıp kefenlenen ve ahiret itibarıyla şehit olanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Dinî Kavramlar Sözlüğüne göre Müslümanların yanında savaşırken ölen münafıklar hangi kavram ile tanımlanır?

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Hükmî Şehit

Hakiki Şehit

Ahiret Hükümleri Bakımından Şehit

Müslüman Olmayan Şehit

Açıklama:

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit: Müslümanların yanında savaşırken ölen münafıklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdaki Şehitliklerden hangileri Ardahan il sınırları içinde bulunan Türk Şehitlikler arasındadır?
I. Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği
II. Taşlıdere Şehitliği
III. Azizan Şehitliği

I, ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Sadece I

Açıklama:

Azizan Şehitliği Bingöl ilindedir. I ve II. seçenekler doğrudur.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdaki Şehitliklerden hangileri Bingöl il sınırları içinde bulunan Türk Şehitlikler arasındadır?
I. Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği
II. Taşlıdere Şehitliği
III. Azizan Şehitliği

Sadece III

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği ve Taşlıdere Şehitliği Ardahandadır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Sadece III

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdaki Şehitliklerden hangileri Bulgaristan sınırları içinde bulunan Türk Şehitlikler arasındadır?
I. Varna Şehitliği
II. Hodonin Türk Şehitliği
III. Pardubice Türk Şehitliği

Sadece I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Varna Şehitliği Bulgaristan içinde diğerleri Çek Cumhuriyeti içindedir.
Sadece I

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdaki Şehitliklerden hangileri Çek Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan Türk Şehitlikler arasındadır?
I. Varna Şehitliği
II. Hodonin Türk Şehitliği
III. Pardubice Türk Şehitliği

II ve III

I ve III

I ve II

Sadece I

I, II ve III

Açıklama:

Varna Şehitliği Bulgaristan içinde diğerleri Çek Cumhuriyeti içindedir.
II ve III

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi İslam’ın yücelmesi ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlardır?

Hükmî Şehit

Hakiki Şehit

Zayiat

Dünya Hükümleri Bakımından Şehit

Genel Hükümler Bakımından Şehit

Açıklama:

Hakiki Şehit, İslam’ın yücelmesi ve vatan müdafaası için savaşırken ölen Müslümanlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdaki şehitliklerden hangisi Ardahan’da bulunmaktadır?

Azizan Şehitliği

Hasan-Mevsuf Şehitliği

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği

Sarıbulak (Melo) Şehitliği

Yarbay Yusuf Ziya Bey Şehitliği

Açıklama:

Topçu Yüzbaşı Şefik Bey Şehitliği Ardahan’da bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdaki Şehitliklerden hangisi Fransa sınırları içinde bulunur?

Carcassonne Türk Şehitliği

Gazze Şehitliği

Ramle Şehitliği

Bellary Türk Şehitliği

Sümerpur Türk Şehitliği

Açıklama:

Carcassonne Türk Şehitliği Fransa'da bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdaki Şehitliklerden hangisi Hindistan sınırları içinde bulunur?

Bellary Türk Şehitliği

Carcassonne Türk Şehitliği

Ramle Şehitliği

Varna Şehitliği

Valesske Mezirici Türk Şehitliği

Açıklama:

Bellary Türk Şehitliği: Birinci Dünya Savaşı sırasında Irak ve Kanal cephelerinde İngilizler tarafından esir alınan Türk askerlerinden götürüldükleri Bellary esir kampında vefat edenlerin bulunduğu şehitliktir. Hint Hava Kuvvetleri’ne ait havaalanının genişletilmesi sırasında mezarların bir kısmı tahrip olmuş ancak 540 kabir tespit edilerek 1986 yılında resmi şehitlik yapımı için başvuruda bulunulmuş ve 1997 yılında şehitliğin açılışı yapılmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 83

I. Batıkışla Şehitliği
II. Yenikale Şehitliği
III. Çakırbaba (Karaurgan) Şehitliği
IV. Çamalan Şehitliği
V. Hamalı Köyü Şehitliği
Yukarıdaki şehitliklerden hangisi ya da hangileri Kars’ta bulunmaktadır?

I, III, V

II, IV

I, III

III, V

III, IV, V

Açıklama:

Kars'ta bulunan şehitlikler; Batıkışla Şehitliği, Çakırbaba (Karaurgan) Şehitliği ve Hamalı Köyü Şehitliğidir.
I, III, V

Doğru Cevap: A

Soru 84

Türklerin kalabalık nüfusa sahip olmaları

Türk askerlerinin başarılı mücadeleleri

Dünyanın her yerinde savaşmaları

Esir kampları

Savaş alanlarının sınırlandırılması

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı Dönemi’ne ait Türk şehitliklerinin ve defin yerlerinin kapsadığı alanın, Birinci Dünya Savaşı Türk cephelerinin yayıldığı alandan daha geniş bir coğrafyayı ihtiva etmesinin nedeni esir kaplarıdır. Çünkü başta İngiltere ve Rusya olmak üzere İtilaf Devletleri tarafından esir alınan 200 bin civarında Türk savaş esiri, muharebe sahasından ve Anadolu’dan bir hayli uzak İtilaf Devletlerinin kontrolü altında, kurtulma ihtimallerinin düşük olduğu bölgelerde tesis edilen esir kamplarında tutulmuşlardı. Yaşam şartlarının bir hayli zor olduğu kamplardaki esaret koşulları, salgın hastalıklar ve idam gibi sebeplerle hayatını kaybeden on binlerce Türk askeri de bu kamplar civarına defnedilmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 85

I. Kafkas İslam Ordusundan şehit düşen Osmanlı askerlerinin anısına yapılmıştır
II. Defin alanı, Carcassonne kasabasındaki St. Michel Askerî Mezarlığı’nın ayrı bir bölümünde yer alır
III. 1867 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılmıştır
IV. Şehitlik Camii ve kültür evi bulunmaktadır
V. Mezarlığın temeli, Giritli Ali Aziz Efendi’nin görevi başında vefat etmesiyle 1798 yılında atılmıştır
Berlin Türk Şehitliği hakkında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, III, V

II, IV

I, III

III, V

III, IV, V

Açıklama:

Berlin Türk Şehitliği hakkında şunlar doğrudur:

1867 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yaptırılmıştır,

Şehitlik Camii ve kültür evi bulunmaktadır,

Mezarlığın temeli, Giritli Ali Aziz Efendi’nin görevi başında vefat etmesiyle 1798 yılında atılmıştır.

III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 86

Hodonin, Pardubice ve Valesske Mezirici Türk Şehitlikleri aşağıdaki ülkelerden hangisinde bulunmaktadır?

Çek Cumhuriyeti

Bulgaristan

Gürcistan

Avusturya

Fransa

Açıklama:

Hodonin, Pardubice ve Valesske Mezirici Türk Şehitlikleri Çek Cumhuriyeti'nde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde resmî bir Türk şehitliği bulunmamaktadır?

İngiltere

Almanya

Hindistan

İran

Mısır

Açıklama:

İran'da resmî bir Türk şehitliği bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. Türk şehitlikleri muharebe sahasının ve savaş hattının çevresinde konumlanmıştır
II. Doğu-batı yönünde Kore’den Almanya’ya kadar uzanır
III. Kuzey-güney yönünde Sibirya’dan Yemen’e kadar uzanır
IV. Savaşta ölenler 34’ten fazla ülke toprağında gömülüdür
V. Birçok defin alanı 1923 Lozan Antlaşması’ndan sonra koruma altına alınmıştır
Yurt dışındaki Birinci Dünya Savaşı Şehitlikleri hakkında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, III, V

II, IV

II, III, IV

I, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Yurt dışındaki Birinci Dünya Savaşı Şehitlikleri hakkında şunlar doğrudur:
Kuzey-güney yönünde Sibirya’dan Yemen’e kadar uzanır,
Savaşta ölenler 34’ten fazla ülke toprağında gömülüdür,
Birçok defin alanı 1923 Lozan Antlaşması’ndan sonra koruma altına alınmıştır.
III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 89

Birinci Dünya Savaşı Dönemi’nde esir olarak Atina’ya götürülen ve orada vefat eden Türk askerlerin defnedildiği şehitlik aşağıdakilerden hangisidir?

Bellary Türk Şehitliği

Krakow Türk Şehitliği

Pire Türk Şehitliği

Ramle Şehitliği

Thayetmo Türk Şehitliği

Açıklama:

Birinci Dünya Savaşı Dönemi’nde esir olarak Atina’ya götürülen ve orada vefat eden Türk askerlerin defnedildiği şehitlik Pire Türk Şehitliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

I. Hudeyde
II. Bratislava
III. Taiz
IV. Berejani
V. Zuhre,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Yemen’deki şehitlik ve defin yerleridir?

I, III, V

II, IV

II, III, IV

I, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Hudeyde, Taiz ve Zuhre, Yemen’deki şehitlik ve defin yerleridir.
I, III, V

Doğru Cevap: A

Birinci Dünya Savaşı'nda Türk Cepheleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler