Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi - Sosyoloji

Ünite 1

Soru 1

Toplumsal cinsiyet (gender) ve biyolojik cinsiyet (sex) arasındaki kavramsal ayrımı geliştiren aşağıdakilerden hangisidir?

Simone de Beauvoir

Ann Oakley

Sylvia Walby

Mary Wollstonecraft

Betty Friedan

Açıklama:

Doğru cevap "b"şıkkıdır, çünkü toplumsal cinsiyet (gender) ve biyolojik cinsiyet (sex) arasındaki kavramsal ayrımı geliştiren Ann Oakley'dir.Diğer şılardaki kişiler bu ayrımı geliştirmemişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Kadınlar ve erkekler arasındaki toplumsal ve kültürel olarak inşa edilmiş farklılıkları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal cinsiyet

Genetik aktarım

Biyolojik farklılık

Toplumsallaşma

İktidar

Açıklama:

“Toplumsal cinsiyet (gender) ve biyolojik cinsiyet (sex) arasındaki kavramsal ayrım”, Ann Oakley
tarafından geliştirilmiş, “neredeyse evrensel olarak
hemen hemen bütün feminist eserlerde ve tartışmalarda” kullanılmaya başlanmıştır. Bu ayrıma göre, cinsiyet biyolojiyle bağlantılıdır, toplumsal cinsiyet kavramı ise kadınlar ve erkekler arasındaki toplumsal ve kültürel olarak inşa
edilmiş farklılıkları ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Yaşamın her döneminde toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği süreç hangi terim ile anlatılır?

ikinci dalga

cinsiyet ve rol dağılımı

Ataerkillik

Egemen Yapı

Toplumsallaşma

Açıklama:

Doğru cevap "e" şıkkıdır, çünkü toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği süreç "toplumsallaşma"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Patriyarka Kuramı adlı kitabında Sylvia Walby aşağıdakilerden hangisini sorgulamaktadır?

Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin varlığını nasıl sürdürdüğünü

Kadınların egemenliğini nasıl sürdürdüğünü

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin nasıl üstünlüğünü sürdürdüğünü

Kadınların erkekler üzerinde nasıl egemen olduğunu

Ataerkil toplumun kadınları nasıl üstün gördüğünü

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, Patriyarka Kuramı adlı kitabında Walby Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin varlığını nasıl sürdürdüğünü sorguladığı Patriyarka Kuramı (Theorizing Patriarchy, 1990) adlı kitabında Walby, ataerkillik (patriyarka) kavram ve kuramını, “kadınların egemenlik altına alınmasının farklı boyutlarının derinliğini, yaygınlığını ve iç içe geçmişliğini ortaya çıkarmak için olmazsa olmaz” görür.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olduğu, kadınları ezdiği ve sömürdüğü toplumsal yapılar sisteminin adı nedir?

Ataerkillik

Toplumsal cinsiyet

Toplumsallaşma

egemen güç

anaerkillik

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü Erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olduğu, kadınları ezdiği ve sömürdüğü toplumsal yapılar sisteminin ataerkillik tir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Liberal eşitlikçi feminist kuramın temelini oluşturan aşağıdakilerden hangisidir?

kadınlara eşit hak ve fırsatlar verilmesinin onların özgürleşmesini sağlamayacağını vurgulamak

kadınların ezilmişliğinin kapitalist sistemle ilişkili olduğunu ileri sürmek

Bilinç yükseltme uygulamaları

kadınların eşit hak ve fırsat taleplerine yönelik mücadeleleri

kapitalist ve ataerkil ilişkilere aynı ölçüde önem vermek

Açıklama:

Doğru cevap "d" şıkkıdır, çünkü diğer şıklar Radikal Feminist Kuramı, Marksist Feminist Kuramı, Sosyalist Feminist Kuramına aittir.
A. kadınlara eşit hak ve fırsatlar verilmesinin onların özgürleşmesini sağlamayacağını vurgulamak
ÇÖZÜM: kadınlara eşit hak ve fırsatlar verilmesinin onların özgürleşmesini "SAĞLAYACAĞI" vurgulamak
"SAĞLAYACAĞI" olsa idi, iddia edildiği gibi "A" ve "D" seçenekleri aynı anlama gelirdi.
A ve D seçenekleri benzer değil, birbirinin tam zıddı önermelerde bulunmaktadır. Doğru yanıt "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Hangi kurama göre kadının ezilmişliğinin kaynağı kapitalist üretim tarzıdır?

Marksist Feminist Kuram

Radikal Feminist Kuram

Liberal Feminist Kuram

Sosyalist Feminist Kuram

postmodern kuram

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü kadının ezilmişliğinin kaynağı kapitalist üretim tarzıdır diyen Marksist Feminist Kuram dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Kadının Durumu adlı eserin yazarı kimdir*

Zillah Eisentein

Juliet Mitchell

Margaret Benston

Christine Delphy

Kate Millett

Açıklama:

Doğru cevap "b" şıkkıdır, kitabın yazarı Juliet Mitchell'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Postmodern feministler, kadınların hiçbir ortaklığının dolayısıyla ortak politik eylem için bir temelinin olmadığını ileri sürerek feminizm için ne düşünürler?

geliştiriler

benimserler

reddederler

ilgilenmezler

ileriye götürüp önemserler

Açıklama:

Doğru cevap "c" şıkkıdır, çünkü Postmodern feministler, kadınların hiçbir ortaklığının dolayısıyla ortak politik eylem için bir temelinin olmadığını ileri sürerek feminizmi reddederler.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Hangi kuram cinselliğin iki kutuplu kategoriler üzerinden ele alınmasıyla yeniden üretilen iktidar ilişkilerinin analiz edilmesini sağlamaktadır?

queer kuram

radikal feminizm kuram

liberal feminizm kuram

Sosyalist Feminist Kuram

Marksist Feminist Kuram

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü queer kuram cinselliğin iki kutuplu kategoriler üzerinden ele alınmasıyla yeniden üretilen iktidar ilişkilerinin analiz edilmesini sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Patriyarka Kuramı adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Block

Scott

Katz

Walby

Miller

Açıklama:

Sylvia Walby

Doğru Cevap: D

Soru 12

Wably’e göre, özel alandaki ataerkilliğe göre daha yaygın yapı olarak aşağıdakilerden hangisinden bahsedilmez?

Kültür

Devlet

Ev içi üretim

Şiddet

Cinsellik

Açıklama:

Walby, ataerkilliğin iki temel biçimini kamusal ve özel olarak ayrıştırır (Tablo 1.1). Özel alandaki ataerkillik, kadının ezilmişliğinin temel alanı olarak ev içi üretime dayanır. Kamusal alandaki ataerkillik ise esas olarak istihdam ve devlet gibi kamusal alanları temel alır. Her iki biçimde de diğer tüm ataerkil yapılar mevcuttur. Özel alandaki ataerkillikte en önemli strateji dışlama iken kamusal ataerkillik ayrımcı ve tahakkümcüdür. Açıklama ve tabloda da devlet seçeneği yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Hangi yılların başlarında başlarında
kadınlar, dinsel açıdan Tanrı huzurunda evlilik;
eğitim ve çalışma açısından okullarda/üniversitelerde
okuma, meslek sahibi olma ve mülkiyet hakkı
talep etmişlerdir?

1400'lü

1500'lü

1600'lü

1700'lü

1800'lü

Açıklama:

1700’lü yılların hemen başlarında
kadınlar, dinsel açıdan Tanrı huzurunda evlilik;
eğitim ve çalışma açısından okullarda/üniversitelerde
okuma, meslek sahibi olma ve mülkiyet hakkı
talep etmişlerdir.
1700'lü

Doğru Cevap: D

Soru 14

Kate Millett, aşağıdakilerden hangi kitapta kadınların ikincil konumunu
sorgular: “Eğer bir grup bir diğerini yönetiyorsa,
ikisinin arasındaki ilişki politiktir. Böylesi bir düzenleme
uzun bir dönem boyunca sürdürülürse,
bir ideoloji geliştirir (feodalizm, ırkçılık vb.)?

Cinselliğin Diyalektiği

Kadınlığın Gizemi

Baş Düşman

Cinsel Politika

Kadın Haklarının Bir Savunusu

Açıklama:

Kate Millett, Cinsel Politika (Sexual Politics,
1970) adlı kitabında kadınların ikincil konumunu
sorgular: “Eğer bir grup bir diğerini yönetiyorsa,
ikisinin arasındaki ilişki politiktir. Böylesi bir düzenleme
uzun bir dönem boyunca sürdürülürse,
bir ideoloji geliştirir (feodalizm, ırkçılık vb.).

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bryson hangi yılların feminizmin sarsıldığı bir dönem olduğunu, kadınların rolleri ve
beklentilerinin etkili bir şekilde değiştiğini belirtir?

1970

1980

1990

2000

2010

Açıklama:

Bryson (1999, s.5), 1990’lı yılların feminizmin sarsıldığı bir dönem olduğunu, kadınların rolleri ve
beklentilerinin etkili bir şekilde değiştiğini belirtir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

1990’lı yıllarda gelişen queer kuramın kurucusu kimdir?

Beauvoir

Friedan

Oakley

Wollstonecraft

Butler

Açıklama:

1990’lı yıllarda gelişen queer kuramın kurucusu kimdir?
Butler

Doğru Cevap: E

Soru 17

Cixous,
Irigaray ve Kristeva aşağıdaki hangi feminist grubuna aittir?

Postmodern feminist

Sosyalist feminist

Maddeci feminist

Varoluşçu feminist

Modern feminist

Açıklama:

Cixous,
Irigaray ve Kristeva aşağıdaki Postmodern feminist grubuna aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

“Kadın doğulmaz,
kadın olunur” cümlesi kime aittir?

Butler

Berghan

Irigaray

Beauvoir

Kristeva

Açıklama:

Beauvoir’ın “kadın doğulmaz,
kadın olunur” sözlerinin, toplumsal cinsiyeti üstlenen
veya kendine mal eden dolayısıyla “başka
bir toplumsal cinsiyeti de üstlenmesi mümkün
olan bir fail, bir cogito ima ettiğini” ileri sürer.
Beauvoir’a göre cinsiyet, toplumsal cinsiyete neden
olmaz. Buna bağlı olarak toplumsal cinsiyetin, cinsiyeti
yansıttığını veya ifade ettiğini düşünemeyiz.
Aksine cinsiyet değişmeksizin olgusaldır, toplumsal
cinsiyet ise edinilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Ataerkil sömürü, kadınların ortak, özgül ve temel ezilmişliğini oluşturur. Bu cümleyi savunan Delphy hangi feminist gruptandır?

Sosyalist feminst

Maddeci feminist

Marxist feminist

Postmodern feminist

Liberal feminist

Açıklama:

Maddeci feminist Delphy’ye göre,
ataerkil sömürü, kadınların ortak, özgül ve temel ezilmişliğini oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Kadının ezilmesini açıklamada sınıf ve cinsiyet sistemlerine aynı ölçüde önem veren feminist kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist feminist

Liberal feminist

Radikal feminist

Postmodern feminist

Marxist feminist

Açıklama:

Sosyalist feminizm, kadının ezilmesini açıklamada sınıf ve cinsiyet sistemlerine aynı ölçüde önem verir.
Kadının ezilmişliğinin kaynağı kapitalist ilişkiler ve ataerkil ilişkilerdir.
Sosyalist feminist

Doğru Cevap: A

Soru 21

"Feminist düşünce, sosyal bilim kuramlarının .... egemen bakış açısını sorgular ve araştırmaların
kadınların toplumsal gerçekliğini, bilgi ve deneyimini içermediğini, ihmal ettiğini ya da marjinalleştirdiğini ortaya koyarak eleştirir." Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

kadın

çocuk

yaşlı

erkek

insan

Açıklama:

Feminist düşünce, sosyal bilim kuramlarının erkek egemen bakış açısını sorgular ve araştırmaların
kadınların toplumsal gerçekliğini, bilgi ve deneyimini içermediğini, ihmal ettiğini ya da marjinalleştirdiğini ortaya koyarak eleştirir

Doğru Cevap: D

Soru 22

1972 yılında yayınlanan Sex, Gender and Society (Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet ve Toplum) adlı eserin yazarı kimdir?

Ann Oakley

Simone de Beauvoir

Sylvia Walby

Judith Butler

Juliet Mitchell

Açıklama:

Ann Oakley, 1972 yılında yayınlanan Sex, Gender and Society (Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet ve Toplum) adlı kitabında dişilik ve erillik hakkındaki
fikirlerin nereden geldiğini ve davranışlarımızı en iyi şekilde nasıl açıklayabileceğimizi ve onları nasıl değiştireceğimizi sorgular

Doğru Cevap: A

Soru 23

“İnsan kadın doğmaz, sonradan olur. İnsan dişisinin toplum içerisindeki görünüşünü belirleyen biyolojik, ruhsal ve iktisadi bir yazgı yoktur. Ancak başkasının araya girişi, bir bireyi öteki varlık haline getirebilir” sözleri kime aittir?

Ann Oakley

Judith Butler

Simone de Beauvoir

Sylvia Walby

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

İkinci dalga feminist kuramların toplumsal cinsiyet kavramsallaştırmasında Simone de Beauvoir’ın İkinci Cins (Second Sex, 1949) adlı eserinde dile getirdiği düşüncesi etkili olmuştur: “İnsan kadın doğmaz, sonradan olur. İnsan dişisinin toplum içerisindeki görünüşünü belirleyen biyolojik, ruhsal ve iktisadi bir yazgı yoktur. Ancak başkasının araya girişi, bir bireyi öteki varlık haline getirebilir” (Beauvoir, 1986, s.267).

Doğru Cevap: C

Soru 24

".........., yaşamın her döneminde toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği bir süreçtir." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bireyselleşme

Büyüme

Toplumsallaşma

Bilinçlenme

Biyolojik determinizm

Açıklama:

Toplumsallaşma, yaşamın her döneminde toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği bir süreçtir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olduğu, kadınları ezdiği ve sömürdüğü toplumsal yapılar sistemine ne ad verilir?

Toplumsallaşma

Biyolojik determinizm

Toplumsal cinsiyet

Ataerki

Kapitalizm

Açıklama:

Ataerkillik, erkeklerin kadınlar üzerinde egemen olduğu, kadınları ezdiği ve sömürdüğü toplumsal yapılar sistemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Kadının ikincilliğinin, kadının kamusal yaşama katılmasını engelleyen birtakım geleneksel veya yasal kısıtlamalardan kaynaklandığını savunan feminist kuram hangisidir?

Liberal feminist kuram

Radikal feminist kuram

Marksist feminist kuram

Sosyalist feminist kuram

Postmodern feminizm

Açıklama:

Liberal feminizme göre kadının ikincilliği, kadının kamusal yaşama katılmasını engelleyen birtakım geleneksel veya yasal kısıtlamalardan kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Kadının ezilmesinin kaynağının, erkeklerin her alanda kadınlara kolektif ve sistematik baskı uyguladığı ataerkil sistem olduğunu savunan feminist kuram hangisidir?

Liberal feminizm

Postmodern feminizm

Marksist feminizm

Radikal feminizm

Sosyalist feminizm

Açıklama:

Radikal feminizme göre kadının ezilmesinin kaynağı, erkeklerin her alanda kadınlara kolektif ve sistematik baskı uyguladığı ataerkil sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Kadınları bir araya getiren, deneyimlerin paylaşıldığı, ataerkil ezilme biçimlerine karşı farkındalık ve bilinç oluşturmayı mümkün kılan kadın dayanışmasına ne ad verilir?

Sendikalaşma

Kızkardeşlik

Organik dayanışma

Kota

Ataerki

Açıklama:

Kızkardeşlik, kadınları bir araya getiren, deneyimlerin paylaşıldığı, ataerkil ezilme biçimlerine karşı farkındalık ve bilinç oluşturmayı mümkün kılan kadın dayanışmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 29

Kadının ezilmişliğinin kaynağının sınıf sistemi/kapitalist ilişkiler ve cinsiyet sistemi/ataerkil ilişkileri olduğunu savunan feminist kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminizm

Marksist feminizm

Sosyalist feminizm

Radikal feminizm

Postmodern feminizm

Açıklama:

Sosyalist feminizme göre, kadının ezilmişliğinin kaynağı sınıf sistemi/kapitalist ilişkiler ve cinsiyet sistemi/ataerkil ilişkilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kadının ezilmişliğinin kaynağının, kapitalist üretim tarzı olduğunu savunan feminist kuram hangisidir?

Postmodern feminizm

Liberal feminizm

Marksist feminizm

Sosyalist feminizm

Radikal feminizm

Açıklama:

Marksist feminizme göre kadının ezilmişliğinin kaynağı, kapitalist üretim tarzıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

"........, yaşamın her döneminde toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği bir süreçtir." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Toplumsallaşma

Ataerki

Toplumsal cinsiyet

Kapitalizm

Modernleşme

Açıklama:

Toplumsallaşma, yaşamın her döneminde toplumsal cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenildiği, çoğu zaman içselleştirildiği bir süreçtir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşma sürecinde erkek çocuklarına verilen oyuncaklardan biridir?

Bebek

Tabak

Ütü

Buzdolabı

Araba

Açıklama:

Çocukların zihinsel, bedensel ve duygusal gelişiminde rol alan oyun ve oyuncakların, çocukların
kişiliğinin gelişmesinde, bilgi ve beceriler kazanmasında önemli bir yeri olduğu kabul edilir. Bu bağlamda kız ve oğlan çocuklarının farklılaşan oyun
ve oyuncakları, cinsiyet rol ve davranışlarının öğrenilmesinde etkili hâle gelir. Örneğin, kız çocukları,
erken yaşlarında alınan oyuncak bebekler, mutfak
eşyalarıyla evin içine yönelik bir konum belirler,
evcilik oyunuyla eş ve anne rolünü ve davranışlarını içselleştirir. Erkek çocuklarına uygun görülen araba, kamyon, uçak, top, tabanca, tüfek gibi
oyuncaklar ve oynanan oyunlar ise ev dışına işaret
eder, çoğu zaman asker, doktor, polis gibi meslekleri temsil ettiği de görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 33

"Tutum ve davranışlar açısından kız çocuklarından ....... olması beklenir." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kavgacı

Dışa dönük

Rekabetçi

Ağırbaşlı

Mücadeleci

Açıklama:

Ayrıca tutum ve davranışlar açısından kız çocuklarından nazik, terbiyeli, ağırbaşlı, çekingen vb.
olması, erkek çocuklarından ise kavgacı, mücadeleci ve yarışmacı olması beklenir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Walby'e göre aşağıdakilerden hangisi ataerkilliği oluşturan bileşenlerden biri değildir?

Erkek şiddeti

Ev içindeki ataerkil üretim ilişkileri

Ücretli çalışmadaki ataerkil ilişkiler

Toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen kültürel kurumlar

Devlet

Açıklama:

Ataerkillik altı yapının bileşiminden oluşur. Bu yapılar ataerkil üretim tarzı, ücretli emek, devlet, erkek şiddeti, cinsellik ve kültürel yapıdır:
• Ev içindeki ataerkil üretim ilişkileri: Kadınların ev içi emeğine kocaları ve birlikte
yaşadıkları erkekler tarafından el konulur.
Özellikle ücretli emeğe dâhil olmayan kadınlar, hayatta kalabilmek için emeklerini
takas ederler.
• Ücretli çalışmadaki ataerkil ilişkiler: Kapalı
ataerkil yapıların karmaşıklığı, ücretli çalışmada kadınları daha iyi işlerden dışlarken
kalifiye olmayan, kötü işlere mahkûm eden
bir ayrımcılık uygulanır.
• Devlet: Kapitalist ve ırkçı olmanın yanı sıra,
ataerkildir. Bir mücadele alanı ve monolitik
olmayan bir varlık olarak devlet, politikalarında ve eylemlerinde ataerkil çıkarlara
sistematik bir eğilim gösterir.
• Erkek şiddeti: Belirgin biçimde bireysel ve
farklılaşmış türlerde görülse de bunların
ötesinde bir yapı oluşturur. Erkeklerin rutin olarak kadınlara gösterdiği davranışlardır. Devlet, merkezinden uzakta gelişen
tecavüz, koca dayağı, cinsel taciz vb. olaylara müdahale etmeyi reddederek kadınlara
yönelik erkek şiddetini sistematik olarak
görmezden gelir ve meşrulaştırır.
• Cinsellikteki ataerkil ilişkiler: Zorunlu heteroseksüellik ve cinsel çifte standart bu yapının iki anahtar olgusudur.
• Ataerkil kültürel kurumlar: Öznelliğin, toplumsal cinsiyet farklılaşmaları çeşitliliğinin
ortaya çıkması açısından önemli olan bu
yapı, kadınların bir dizi alanda ataerkil bakışla temsilini sağlayan dinler, eğitim, medya gibi kurumlar dizisinden oluşur

Doğru Cevap: D

Soru 35

Cinsiyete dayalı işbölümü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kadınlar ev işlerinden sorumludur

Kadınlar kamusal alanda tanımlanır

Erkekler evin reisi konumundadır

Erkekler iş ve meslek hayatında aktif bireyler olarak kabul edilir

Çocuk ve hasta bakımı öncelikli olarak kadınların görevidir

Açıklama:

Kadın geleneksel anlamda doğayla, içgüdüsel davranışlarla ve duygusal bağlılıklarla birlikte düşünülür.
Ev merkezli, “anne” ve “eş” rolleri çerçevesinde ev işleri, çocuk, yaşlı ve hasta bakımından sorumlu olarak
özel alanda tanımlanır. Erkek ise ev dışında ücretli çalışmasıyla evi
geçindiren ve aile reisi konumundadır. Tutum ve davranışları kamusal dünyadaki konumlarına dayalıdır. Bu anlamda hem özel alanda
hem de kamusal alanda yer alır. Ayrıca erkekler, mülkiyet sahibi
ve yöneticisi, siyasette, iş ve meslek hayatında aktif bireyler olarak
kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Kadının ikincilliğinin, kadının kamusal yaşama katılmasını engelleyen birtakım geleneksel veya yasal kısıtlamalardan kaynaklandığını savunan feminist kuram hangisidir?

Varoluşçu feminizm

Liberal feminizm

Ekofeminizm

Radikal feminizm

Sosyalist feminizm

Açıklama:

Liberal feminizme göre kadının ikincilliği, kadının kamusal yaşama katılmasını engelleyen
birtakım geleneksel veya yasal kısıtlamalardan
kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Oy hakkı, doğum izni ve eşit ücret gibi hakları gündeme getiren feminist kuram hangisidir?

Radikal feminizm

Postmodern feminizm

Liberal feminizm

Marksist feminizm

Varoluşçu feminizm

Açıklama:

Tarihsel olarak liberal feministler, erkeklere verilen fakat kadınlara verilmeyen haklara sahip olmak için mücadele etmiş ve eşitliği savunmuştur.
Bununla birlikte, yasal eşitlik tanınmasının yeterli
olmadığını savunarak aynı zamanda kadınlara karşı
ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına yönelik doğum
izni, eşit ücret gibi yasaların düzenlenmesi ve kabul
edilmesi için mücadele etmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi radikal feminizmin tezlerinden biridir?

Kadınlara eşit hak ve fırsatlar verilmesinin onların özgürleşmesi için yeterlidir

Kadınların ezilmesinin sebebi kapitalizmdir

Toplumsal yapının ana unsuru sınıftır

Kişisel olan politiktir

Kadınlar modernleşmeye karşı mücadele etmelidir

Açıklama:

Özel/kişisel olan politiktir ifadesi, radikal feministlerin temel ilkesidir. MacKinnon (2015, s.142) bu ilkenin anlaşılmasının önemini vurgular: “Kişisel olanın politik olması, bir teşbih, bir benzetme, bir karşılaştırma
değildir. Özel yaşamda karşılaşılan olayın, toplumsal arenada yaşananla benzer ya da karşılaştırılabilir olacağı
anlamına gelmez. Bu yaklaşım toplum yaşamındaki kategorilerin özel yaşama uygulanması değildir.” Özel/kişisel
olanın politik olması, “kadınların, kadınlar olarak yaşadıkları ayırt edici deneyimlerin -özel, duygusal, içe dönük,
özgül, kişiselleştirilmiş, mahrem- kişisel olarak tanımlanan alanda yaşandığı anlamına gelir. ‘Kişisel olan politiktir’ demek, toplumsal cinsiyetin bir iktidar bölüşümü
olduğu, cinsel açıdan nesnelleştirilen kadınların mahrem
deneyimleri aracılığıyla fark edilebileceği anlamına gelir.”

Doğru Cevap: D

Soru 39

Kadınları bir araya getiren, deneyimlerin paylaşıldığı, ataerkil ezilme biçimlerine karşı farkındalık ve bilinç oluşturmayı mümkün kılan kadın dayanışmasına ne ad verilir?

Sendikalaşma

Lobicilik

Kız kardeşlik

Arkadaşlık

Aile

Açıklama:

Kız kardeşlik, kadınları bir araya getiren, deneyimlerin paylaşıldığı, ataerkil ezilme biçimlerine karşı farkındalık ve bilinç oluşturmayı mümkün kılan kadın dayanışmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

İkili sistem olarak anılan kuramsal çalışmalarında ekonomi ve (toplumsal) cinsiyeti ele alan bir çözümleme geliştirmeye çalışan feminist kuram hangisidir?

Postmodern feminizm

Liberal feminizm

Marksist feminizm

Sosyalist feminizm

Ekofeminizm

Açıklama:

Sosyalist feminizm, ikili sistem olarak anılan
kuramsal çalışmalarında ekonomi ve (toplumsal)
cinsiyeti ele alan bir çözümleme geliştirmeye çalışır. Kapitalizm ve ataerkillik, iki ayrı sistem ve
baskı biçimidir. Tarih boyunca bütün toplumlarda
erkeklerin kadınlar üzerinde güç uyguladığı görülmektedir. Kapitalist toplumlarda ise ataerkilliğin,
özgün bir biçim aldığı görülür. Sosyalist feministlerin amacı, kapitalizm ve ataerkillik arasındaki ilişkiyi; erkek egemen inşa edilen kapitalist sistemde
ataerkilliğin özgün biçimlerini anlamayı mümkün
kılan, kapitalist ataerkillik kuramını geliştirmektir

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi modernite düşüncesinin özelliklerinden biri değildir?

Skolastik düşünce biçimini desteklemesi

Geçerliliğe sahip bilimsel bilgiyi öngörmesi

Toplumsal ilişkilerde farklılıkları gözetmesi

Evrensel hak ve adaleti merkeze alması

Rasyonel temelde eşitliği amaçlaması

Açıklama:

MODERNİTE DÜŞÜNCESİ
Aydınlanma düşüncesi, 17 ve 18. yüzyıllarda, özellikle Batı toplumlarında aklı temel alan ve yeni (bilimsel) bir bilgi anlayışını geliştirmeye çalışan bir yaklaşımla, Skolastik düşünceye karşı çıkar. Gerçekliğin anlaşılmasında, geçerliliğe sahip bilimsel bilgiyi öngören modern bir düşünce sistemidir. Modernite düşüncesi, toplumsal ilişkilerde farklılıkları gözeterek, güç ilişkilerini dahil eden ve de siyasi olanı temel, evrensel hak ve adaleti merkeze alan ortak bir insanlık anlayışı ile hâkimiyet ve baskıdan kurtulmayı ve rasyonel (akla dayalı) temelde eşitliği sağlamayı amaçlayan bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi modernite paradigmasının temel yaklaşımını belirleyen unsurlardan biri değildir?

Temel kuramlarının pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri kuramları olması.

Kuramlarını, üç temel unsur olarak ontoloji, metodoloji, epistemolojinin oluşturması.

Yaklaşımının temel varsayımlarının rasyonalite, özcülük ve evrensellik olması.

Kuramlarının analiz biriminin, özne (birey, insan, benlik) olması.

Düşüncesinin nihai hedefinin gerçekliğin açıklanamaz olduğunu göstermek olması.

Açıklama:

Modernite Düşüncesinin Temel Unsurları
Modernitenin temel kuramları pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri kuramlardır ve ontoloji, metodoloji, epistemoloji modernite kuramlarını oluşturan üç temel unsurdur. Modernite yaklaşımının temel varsayımları rasyonalite, özcülük ve evrenselliktir. Özne (birey, insan, benlik) modernite kuramlarının analiz birimidir. ve modernite düşüncesinin nihai hedefi, gerçekliğin nedensel açıklamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Bireylerin toplumsallığının, onların özgür irade ve tercihlerinin davranışlara yansıma biçimlerinin, ancak onların nesnel olarak ele alınması ile mümkün olduğunu ifade eden modernite unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Kuramlarının analiz biriminin özne (birey, insan, benlik) olması.

Temel kuramlarının pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri kuramı olması.

Kuramlarını üç temel unsur olarak ontoloji, metodoloji, epistemolojinin oluşturması.

Temel varsayımlarının rasyonalite, özcülük, evrensellik olması.

Modernite düşüncesinin temel ilişki formunun özne-yapı ilişkisinin ikiliği olması.

Açıklama:

Modernite Kuramlarının Analiz Birimi: Özne (Birey, İnsan, Benlik) Anlayışı
Bireylerin toplumsallığının, onların özgür irade ve tercihlerinin davranışlara yansıma biçimleri, ancak onların nesnel olarak ele alınması ile mümkün olduğunu ifade eden modernitenin unsuru, kuramların analiz biriminin özne olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Annelerin davranışlarının annelik sosyal kurumu içerisinde anlam bulduğunu, annelik davranışlarının aile sosyal kurumu içerisinde anlam bulduğunu ve ailenin de diğer sosyal kurumlarla girdiği ilişki temelinde toplumsal anlamına kavuştuğunu vurgulayan açıklamanın dayandığı modernite unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Temel kuramlarının pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri kuramı olması.

Kuramlarını üç temel unsur olarak ontoloji, metodoloji, epistemolojinin oluşturması.

Düşüncesinin temel ilişki formunun özne-yapı ilişkisinin ikiliği olması.

Kuramlarının analiz biriminin özne (birey, insan, benlik) olması.

Düşüncesinin nihai hedefinin gerçekliğin nedensel açıklaması olması.

Açıklama:

Modernite Düşüncesinin Temel İlişki Formu: Özne-Yapı İlişkisinin İkiliği
Annelerin davranışlarının annelik sosyal kurumu içerisinde anlam bulduğunu, annelik davranışlarının aile sosyal kurumu içerisinde anlam bulduğunu ve ailenin de diğer sosyal kurumlarla girdiği ilişki temelinde toplumsal anlamına kavuştuğunu vurgulayan açıklamanın dayandığı modernite unsuru, modernite düşüncesinin temel ilişki formunun özne-yapı ilişkisinin ikiliği olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Cinsiyetin, yeniden üretimin, kimlik ve güç ilişkilerinin doğasının ne olduğuna odaklanırken kişilerin bedenlerini, ne yaptıklarını, hangi eşitsiz ilişkiler içerisine girdiklerini, bu ilişkilerin ne anlamlar sergilediğini, hangi sonuçlar doğurduğunu sorgulayan düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalist düşünce

Feminist düşünce

Pragmatik düşünce

Pozitivist düşünce

Psikolojik düşünce

Açıklama:

Feminist Düşüncenin Yakın Tarihi
Cinsiyetin, yeniden üretimin, kimlik ve güç ilişkilerinin doğasının ne olduğuna odaklanırken kişilerin bedenlerini, ne yaptıklarını, hangi eşitsiz ilişkiler içerisine girdiklerini, bu ilişkilerin ne anlamlar sergilediğini, hangi sonuçlar doğurduğunu sorgulayan düşünce akımı feminist düşüncedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi modernite düşüncesinin savunduğu özelliklerden değildir?

Rasyonellik düşüncesi

İkili karşıtlık (dikotomi) yaklaşımı

Erkekleri makul, akla yatkın, mantıklı, akılcı bireyler olarak değerlendirilmesi

Kadınların hislerine, duygularına, algılarına, sezgilerine bağlı olarak hareket ettiklerini varsayması

Kadın aklının önemli görülmesi

Açıklama:

Feminist Düşüncenin Modernitenin Temel Unsurlarını Eleştirisi
Kadın aklının önemli görülmesi modernitite düşüncesinin savunduğu özellik değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşüncenin savunduğu ifadelerden biri değildir?

Akıl yürütme doğal bir yetenek değildir, toplumsal olarak inşa edilir.

Aklın erkeklerle özdeşleştirilmesi, erkek egemenliğinin bir uzantısıdır.

Kadın ile erkek konumları eşit zeminde birbirlerini tamamlayıcıdır.

Akıl kullanımının kendiliğinden rasyonel davranış olduğu söylenemez.

Erkek aklı - kadın duygusallığı ikiliği veya karşıtlığı doğaldır.

Açıklama:

Feminist Düşüncenin Modernitenin
Temel Unsurlarını Eleştirisi
Feminist düşünce erkek aklı - kadın duygusallığı ikiliği veya karşıtlığını kabul etmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Feminist düşüncenin öne sürdüğü kadınların toplumsal konumları ve yaşam deneyimi farklılıklarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Öznelliklerine bağlı olarak inşa edilir.

Bilinçli ve kararlı seçimlerin sonucudur.

Bağlamsal, durumsal ve hatta geçicidir.

Öznellikleri dönüşlü/yansımalı ve söylemseldir.

Politik bir pozisyon ve duruşa karşılık gelir.

Açıklama:

Ortodoks Feminist Önermeler: Metodolojik mi Yoksa Epistemolojik mi?
Kadınların toplumsal konumlarının ve yaşam deneyimi farklılıklarının;

öznelliklerine bağlı olarak inşa edildiği,

bu inşanın konumsal, bağlamsal, durumsal ve hatta geçici ve rastlantısal olduğu,

öznelliklerin dönüşlü/yansımalı ve söylemsel olduğu

bunun da, politik bir pozisyon ve duru- şa karşılık geldiği şeklindeki önermelerin, feminist bilimin modernite yaklaşımı içe- risinde gelebileceği en son konum olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Toplumsal ilişkilerin paradigmatik tarihi hangi konularda sorgulanmamıştır?

Gerçeklik sorgusu

Nesne sorunsalı

Yapı ve kurumsallık sorunsalı

Siyaset sorunsalı

Bilgi ve bilim sorunsalı

Açıklama:

Sosyal İlişkilerin Paradigmatik Unsurlarına Yönelik Genellemeler
Toplumsal ilişkilerin paradigmatik tarihi nesne sorunsalı konusunda sorgulanmamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Klasik feminist görüşte kişisel/bireysel, sezgisel içeriğe sahip bilginin kısmiliği, özgün sosyal bağlamlarda bilen öznenin bilincinin bilgi üretim sürecine dâhil edilmesi hangi terimle isimlendirilmektedir?

Öznellik

Nesnellik

Görecelik

Bilimsellik

Gerçeklik

Açıklama:

Nesnellikten Öznelliğe Doğru Gelişen Serüven
Klasik feminist görüşte kişisel/bireysel, sezgisel içeriğe sahip bilginin kısmiliği, özgün sosyal bağlamlarda bilen öznenin bilincinin bilgi üretim sürecine dâhil edilmesi öznelliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi eleştiri kuramları üzerine temellenen paradigma aşağıdakilerden hangisidir?

Feminizm

Skolastik

Aydınlanma

Modernite

Postmodernite

Açıklama:

Bu soru "MODERNİTE DÜŞÜNCESİ-Modernite Düşüncesinin Temel
Unsurları" başlığından türetilmiştir.
Modernite paradigmasının temel kuramları pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiridir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Tarihsel süreçte yer alan paradigmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ortaçağ felsefesi, insan aklını temel alan bir anlayış geliştirir.

Aydınlanma düşüncesi, dini inanç ve öğretileri benimser.

Modernite kuramlarının analiz birimi toplumsal olaylardır.

Aydınlanma felsefesi, modernitenin varsayımlarına karşı çıkar.

Modernite düşüncesinin nihai hedefi gerçekliğin nedensel açıklamasıdır.

Açıklama:

Bu soru "MODERNİTE DÜŞÜNCESİ" başlığından türetilmiştir.
Modernite düşüncesinin nihai hedefi gerçekliğin nedensel açıklamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Araştırma yönteminde araştırma konusunun seçilmesinin ardından gelen aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Konuyu içeren olası tüm temel kavramların tespit edilmesi

Ampirik düzeyde değişkenler arası ilişkilerin test edilmesi

Verilerin analiz teknikleriyle çözümlenmesi ve değerlendirilmesi

Örneklemi oluşturan kişilerle derin görüşmeler yapılması

Bulguların tartışılarak yeniden kurama entegre edilmesi

Açıklama:

Bu soru, "Modernite Düşüncesinin Nihai Hedefi: Gerçekliğin Nedensel İzahı" başlığından türetilmiştir.
Seçilen araştırma konusu ile başlayan araştırma yöntemi, araştırma sorunsalının soyut olarak oluşturulması, yani araştırma konusunun kuramsal çerçevesinin kurulması, başka bir ifadeyle, konuyu içeren olası tüm temel kavramların (kapsayıcılık ve kesinliğe sahip) tespit edilmesi ve bunlar arasındaki kuramsal ve kavramsal ilişkilerin oluşturulması ile devam eder.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Modernist bilim anlayışında araştırmanın "kalbi" aşağıdakilerden hangisidir?

Örneklem grubunun seçilmesi

Kuramsal çerçevenin oluşturulması

Veri toplama tekniklerinin belirlenmesi

Görüşmelerin kayıt altına alınması

Verilerin analiz edilerek yorumlanması

Açıklama:

Bu soru, "Modernite Düşüncesinin Nihai Hedefi: Gerçekliğin Nedensel İzahı" başlığından türetilmiştir.
Araştırmanın kuramsal çerçevesi (araştırma sorunsalının kuramsal çerçevesi), araştırmanın “kalbidir”! Araştırmanın bu aşamayı takip eden tüm diğer aşamaları bu kuramsal çerçeveye bağlı olarak planlanır ve uygulanır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Feminist düşüncenin, kadın haklarının ve de feminist toplumsal hareketlerin tarihinin başlatıldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Modernist dönem

Ortaçağ dönemi

Aydınlanma dönemi

Postmodern dönem

Çağdaş modernite dönemi

Açıklama:

Bu soru "FEMİNİST DÜŞÜNCE VE MODERNİTE ELEŞTİRİSİ" başlığından türetilmiştir.
Feminist düşüncenin, kadın haklarının ve de feminist toplumsal hareketlerin tarihini Aydınlanma dönemi ile başlatmak, insanlık tarihinin güncel sorgulamasına bir giriş olarak görülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşüncenin temel varsayımlarından biridir?

Kadın konusunun sadece kadınlara yönelik bir toplumsal ilişki içinde ele alınması

Kadınların içinde bulundukları siyasal konumun merkezîliğinin önceliği

Kadın haklarının daha çok öznel yönünün araştırılması

Tüm cinslerin birbirlerini eşit zeminde tamamlayıcı (tümleyici) olması

Toplumda kadın ile erkek konumlarının ikili karşıtlık zemininde ele alınması

Açıklama:

Bu soru "Feminist Düşüncenin Modernitenin Temel Unsurlarını Eleştirisi" başlığından türetilmiştir.
Feminist düşünce, toplumda kadın ile erkek konumlarının ikili karşıtlık zemininde değil, birbirlerini eşit zeminde tamamlayıcı (tümleyici) olduğunu savunmuştur. Bu kapsamda, cinsiyet ayrımlarının rasyonel bilgi ve akla yatkın kadın söz ve ifadelerini içeren bir biçimde ele alınması öngörülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşüncenin modernite düşüncesine yönelttiği en temel eleştirilerden biridir?

Modernitenin metodolojisi

Modernitenin temel öznesinin birey oluşu

Doğruların sadece bilimsel gerçekliğe dayandırılması

Akıl ve rasyonel düşüncenin değişmezliği

Toplumsal ilişkilerin ataerkil bir içeriğe de sahip olduğu düşüncesi

Açıklama:

Bu soru "Feminist Düşüncenin Modernitenin Temel Unsurlarını Eleştirisi" başlığından türetilmiştir.
Feminist düşünce, toplumsal gerçekliğin sınıfsal olduğunu inkâr etmemekle
birlikte, gerçekliğin sadece sınıfsal olmadığını, toplumsal ilişkilerin aynı zamanda ataerkil bir içeriğe de sahip olduğu düşüncesini güçlü bir şekilde ortaya atarak modernite düşüncesinde köklü bir eleştiri zemini yaratmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet yanlılığı" kavramını doğru biçimde açıklamaktadır?

Kadınların toplumsal konumlarının toplumsal cinsiyeti merkeze alarak sorunsallaştırılması

Kadınların siyasi ve politik hayata katılımlarının sağlanması

Kadınları duygusal düşünce yoğunluğunun sorunsallaştırılması

Kadınların erkeklere göre güçlü yönlerinin ortaya çıkarılması

Kadın öznelliğinin toplumsal boyutlarının araştırılması

Açıklama:

bu soru "Ortodoks Feminist Önermeler: Metodolojik mi Yoksa Epistemolojik mi?" başlığından türetilmiştir.
Toplumsal cinsiyet yanlılığı, yani kadınların toplumsal konumlarının toplumsal
cinsiyeti merkeze alarak sorunsallaştırılması, feminist bilim tartışmalarında (Hekman, 2007) ciddi açılımlar sağlamış; bilim ve bilim insanı ilişkisinde,
özellikle bilen, bilinen ve bilme biçiminin sorgulanmasına neden olmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 19

Toplumsal ilişkilerin paradigmatik tarihinde hangi ilişkilerin sorgulanması mümkün olamaz?

Gerçeklik sorgusu

Skolastik düşünce sorgusu

Özne sorunsalı

Yapı ve kurumsallık sorunsalı

Yaşam deneyimi sorgusu

Açıklama:

Bu soru "Sosyal İlişkilerin Paradigmatik Unsurlarına Yönelik Genellemeler" başlığından türetilmiştir.
Toplumsal ilişkilerin paradigmatik tarihi, aşağıdaki şu ilişkilerin bir tür sorgulanması olarak görülebilir:
(1) bir gerçeklik sorgusu; (2) bir özne (birey, insan, beden, benlik) sorunsalı; (3) bir yapı ve kurumsallıksorunsalı; (4) bir siyaset (güç, iktidar, baskı, ezilmişlik, sömürü, egemenlik, eyleyicilik) sorunsalı; (5) bir bilgi (epistemoloji) ve bilim sorunsalı; (6) bir metodoloji (yöntem, teknik, inceleme, sorunsallaştırma, anlamlandırma) sorunsalı; (7) bir varlık (ontoloji) sorunsalı; (8) bir yaşam deneyimi sorgusu; (9) bir insanlık (hümanizm) sorunsalı; (10) bir özgürlük, eşitlik, hak ve adalet sorunsalı.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi postmodern düşünce doğru bir biçimde açıklamaktadır?

Tek gerçekliğin bilimsel gerçeklik olduğunu savunur.

Analiz birimi öznenin toplumsallığı üzerine temellenir.

Toplumsal yapı yerine dilin yapısını temel alarak genelenmiş büyük anlatılara karşı çıkar.

İlerlemeci ve gelişmeci toplumsal değişim anlayışına sahiptir.

Ontoloji, metodoloji, epistemoloji unsurlarına dayanır.

Açıklama:

Bu soru "Feminist Duruş Kuramının Ötesine Geçen Paradigma: Postmodern
Feminist Düşünce " başlığından türetilmiştir.
Postmodern düşünce, toplumsal yapıyı değil, dilin yapısını temel alır; toplumsal ilişkilerin genellemelerle elde edilen büyük anlatılar hâline getirilmesini reddeder ve oluşturulmuş genel anlatıların söylemsel inşalarının yapı-söküme uğratılmasını öngörür.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Postmodernite tartışmalarından kaynaklanan modernite düşüncesini eleştiren yaklaşımlar, bir ara paradigmanın oluşturulmasına neden olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu ara paradigmayı ifade eder?

Çağdaş modernite

Nesnel modernite

Rasyonel modernite

Öznel modernite

Akılcı modernite

Açıklama:

Postmodernite tartışmalarından kaynaklanan modernite
düşüncesini reddeden değil de, sadece eleştiren
yaklaşımlar, bir ara paradigmanın oluşturulmasına
neden olmuştur. Bu ara paradigmaya “Çağdaş modernite”
denilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I- Toplum anlayışında bilgi-siyaset ilişkisi temel alınmıştır.
II- Toplumsal ilişkilerde farklılıkları gözeterek, güç ilişkilerini dâhil eder.
III- Baskıdan kurtulmayı ve rasyonel temelde eşitliği sağlamayı amaçlar.
Moderniteye ilişkin ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-II-III

I-III

II-III

Açıklama:

Modernitenin toplum anlayışında bilgi ile siyaset arasındaki ilişkinin ne olduğu ve nasıl kurulduğu (yani nasıl bir kuramsal temele sahip olduğu) netleştirilemediğinden, onun yerine ekonomi-siyaset ilişkisi temel alınmıştır. Bu çerçevede toplum, eşit olmayan ve baskı altında olan toplumsal ilişkilerin
bütünüdür.Modernite düşüncesi, toplumsal ilişkilerde farklılıkları gözeterek, güç ilişkilerini dâhil eden ve de siyasi olanı temel, evrensel hak ve adaleti merkeze alan ortak bir insanlık anlayışı ile hâkimiyet ve baskıdan kurtulmayı ve rasyonel (akla dayalı) temelde eşitliği sağlamayı amaçlayan
bir yaklaşımdır.
II-III

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerin hangisinde modernitenin temel kuramları yer alır?

ilerlemeci, gelişmeci

dualizm, dikotomi

rasyonalite, özcülük, evrensellik

pozitivist, yorumlayıcı, realist eleştiri

ontoloji, metodoloji, epistemoloji

Açıklama:

• modernitenin temel kuramları: pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri
• modernite kuramlarını oluşturan üç temel unsur: ontoloji, metodoloji, epistemoloji
• modernite yaklaşımının temel varsayımları: rasyonalite, özcülük, evrensellik
• modernite kuramlarının analiz birimi: özne (birey, insan, benlik)
• modernite düşüncesinin temel ilişki formu: özne-yapı ilişkisinin ikiliği (dualizm/ dikotomi)
• modernite düşüncesinin nihai hedefi: gerçekliğin nedensel açıklaması
• modernite düşüncesinin toplumsal değişim anlayışı: ilerlemeci, gelişmeci
Modernite paradigmasının temel yaklaşımını belirleyen unsurlardan birincisi, modernitenin temel kuramlarının pozitivist, yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri olmasıdır.
Modernite kuramları (pozitivist, yorumlayıcı, realist) toplumsal sınıfı temel alır; ancak her birinin toplumsal sınıf anlayışı birbirinden farklıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Modernite kuramlarının temel unsurlarına yönelik,postmodernite temelinde, eleştiri sunan ve/veya reddeden düşüncelerin paradigmatik açılımlara öncülük ettiği modernite içinden okullar hangileridir?

Katolik Marksist kuram-Katolik Feminist düşünce yaklaşımı

Ortodoks Marksist kuram-Ortodoks Feminist düşünce yaklaşımı

Marksist kuram- Feminist düşünce yaklaşımı

Aydınlanma kuramı-Skolastik düşünce yaklaşımı

İlerlemeci kuram-Gelişmeci düşünce yaklaşımı

Açıklama:

Sosyal düşünce (sosyal bilim, sosyal kuram)
tarihinin gelişim çizgisinde, modernite kuramlarının
temel unsurlarına yönelik, postmodernite
temelinde, eleştiri sunan ve/veya reddeden
düşünceler önemli paradigmatik açılımlar sağlamıştır.
Bu paradigmatik açılımlara öncülük eden,
modernite içinden iki önemli okuldan biri Ortodoks
Marksist kuram, diğeri Ortodoks Feminist
düşünce yaklaşımı olmuştur.
Ortodoks Marksist kuram-Ortodoks Feminist düşünce yaklaşımı

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşüncenin modernite düşüncesine yönelik eleştirilerindendir?

Toplumsal gerçekliğin sadece anaerkil olduğunu ortaya koyması

Toplumsal gerçekliğin sadece ataerkil olduğunu ortaya koyması

Toplumsal gerçekliğin sadece sınıfsal olduğunu ortaya koyması

Toplumsal gerçekliğin sadece modern aile olduğunu ortaya koyması

Toplumsal gerçekliğin sadece geniş aile olduğunu ortaya koyması

Açıklama:

Feminist düşüncenin, toplumsal gerçekliğin sadece sınıfsal olmadığı, aynı zamanda ataerkil olduğunu ortaya koyması, modernite düşüncesine yönelttiği en temel eleştirilerden biridir.
Toplumsal gerçekliğin sadece sınıfsal olduğunu ortaya koyması

Doğru Cevap: C

Soru 26

Harding, güçlü nesnelliği aşağıdakilerin hangisi ile ilişkilendirmemiştir?

Bilgi üretimi

Dışlananların deneyimleri

Göreceliğe direnç gösterilmesi

Özgürleştirici bilgiye olan bağlılıkları

Araştıran ve araştırılanların homojen yapıları

Açıklama:

Harding, eğer nesnelliğin altı aşamasında daha
titiz davranılırsa, nesnelliğin güçleneceğini (güçlü
nesnellik) ileri sürmüştür. Bu anlayışla, Harding,
güçlü nesnelliğin, bilgi üretimine, dışlananların
deneyimlerine, göreceliğe direnç gösterilmesine,
araştıran ve araştırılanların görünen, heterojen ve
gömülü tarihsel, özgün özelliklerinin belirlenmiş
yerlerine ve durumlarına ve özgürleştirici bilgiye
olan bağlılıkları ile ilgili olduğunu savunmuştur.
Araştıran ve araştırılanların homojen yapıları

Doğru Cevap: E

Soru 27

Gerçekliğin ve onun anlamlandırılmasına nelerin gömülü olduğunun ve nasıl inşa edildiğinin, kadınların yaşadıkları gerçek ortamlardaki aktif eyleyicilikleriyle sergilenebileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist Epistemoloji

Feminist Metodoloji

Feminist Duruş Yaklaşımı

Feminist Düşünce

Postmodern Feminist Düşünce

Açıklama:

Feminist duruş yaklaşımı
Gerçekliğin ve onun anlamlandırılmasına
nelerin gömülü olduğunun ve nasıl inşa
edildiğinin, kadınların yaşadıkları gerçek
ortamlardaki aktif eyleyicilikleriyle sergilenebileceğini
savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş moderniteyi dikkate alınması gereken bir yaklaşım yapan unsurlar arasında yer almaz?

Ontolojik özelliği ile özne sorunsalına yönelik tartışmaları içermesi

Epistemolojik özelliği ile bilimin ve bilimsel bilginin ne olduğuna yönelik tartışmaları içermesi

Metodolojik özelliği ile toplumsal ilişkilerin çoğulcu durumsallığına yönelik tartışmaları içermesi

Ataerkil bilgiyi dâhil eden, bilim ve akla dayalı bilgiye yönelik tartışmaları içermesi

Sosyal kuramın temel sorunsalı olan bilgi ile siyaset arasındaki ilişkiye yönelik tartışmaları içermesi

Açıklama:

Ontolojik özelliği ile bireyin varoluşuna,
yani özne sorunsalına; epistemolojik özelliği ile
bilimin ve bilimsel bilginin ne olduğuna; metodolojik
özelliği ile toplumsal ilişkilerin çoğulcu
durumsallığına ve konumuna odaklanmasıyla ve
sosyal kuramın temel sorunsalı olan bilgi ile siyaset
arasındaki ilişkiye yönelik tartışmaları içermesi
nedeniyle, çağdaş modernite dikkate alınması gereken
bir yaklaşımdır.
Ataerkil bilgiyi dâhil eden, bilim ve akla dayalı bilgiye yönelik tartışmaları içermesi

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aydınlanma düşüncesine ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Gerçekliğin anlaşılmasında, geçerliliğe sahip bilimsel bilgiyi öngören modern bir düşünce sistemidir.

17. ve 18. yüzyıllarda, özellikle Batı toplumlarında aklı temel alan ve bilimsel bir bilgi anlayışını geliştirmeye çalışır.

Deneyim ve gerçeklik ilişkisinin sorgulanmasında, bilimsel bilginin ahlaki ve siyasi sonuçları ile birlikte, daha önceki dönemlerin bilgisinden üstün olduğu görüşüne dayanır.

Skolastizme karşı çıkar.

Kilisenin hem siyaset hem de toplum üzerindeki gücünü temsil eder.

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi, dogmatik özellikleri
temel alan, inanç ve bilgiyi kiliseyle, özellikle
Aristoteles’in bilimsel anlayışıyla birleştirmeye
çalışan ve bu kapsamda Orta Çağ felsefesi olan
Skolastizme karşı çıkan bir dönemin başlangıcında
doğmuştur. Bu düşünce, 17 ve 18. yüzyıllarda,
özellikle Batı toplumlarında aklı temel alan ve yeni
(bilimsel) bir bilgi anlayışını geliştirmeye çalışan bir
yaklaşımla, Skolastik düşünceye karşı çıkar. Aydınlanma
düşüncesi, deneyim ve gerçeklik ilişkisinin
sorgulanmasında, bilimsel bilginin ahlaki ve siyasi
sonuçları ile birlikte, daha önceki dönemlerin (skolastik)
bilgisinden üstün olduğu görüşüne dayanır.
Kilisenin hem siyaset hem de toplum üzerindeki gücünü temsil eder.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Modernite yaklaşımı, aklı temel alarak (rasyonalizm) ve pozitivizm, realizm, ve yorumlayıcı kuramsal bilgiyi elde edebilmek için …………………………. kullanmıştır.
Boşluğa uygun ifade hangisidir?

problem çözmeyi

bilimsel yöntemleri

eleştirel düşünmeyi

yaratıcı düşünmeyi

projeleri

Açıklama:

Modernite yaklaşımı, aklı temel alarak (rasyonalizm) ve pozitivizm, realizm ve yorumlayıcı kuramsal anlatılara ulaşabilmek için bilimsel yöntemleri, sıradüzen (hiyerarşik) ilişkileri kullanarak, kabul edilebilir bilgiyi elde edebilme
çabası göstermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aydınlanma düşüncesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Aydınlanma düşüncesi, dogmatik özellikleri temel alır.

Orta Çağ felsefesi olan Skolastizmi destekler

20. yüzyılda ortaya çıkmıştır

Aklı temel alır

Özellikle Doğu toplumlarında etkili olmuştur

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi, dogmatik özellikleri temel alan, inanç ve bilgiyi kiliseyle, özellikle
Aristoteles’in bilimsel anlayışıyla birleştirmeye
çalışan ve bu kapsamda Orta Çağ felsefesi olan
Skolastizme karşı çıkan bir dönemin başlangıcında doğmuştur. Bu düşünce, 17 ve 18. yüzyıllarda,
özellikle Batı toplumlarında aklı temel alan ve yeni
(bilimsel) bir bilgi anlayışını geliştirmeye çalışan bir
yaklaşımla, Skolastik düşünceye karşı çıkar. Aydınlanma düşüncesi, deneyim ve gerçeklik ilişkisinin
sorgulanmasında, bilimsel bilginin ahlaki ve siyasi
sonuçları ile birlikte, daha önceki dönemlerin (skolastik) bilgisinden üstün olduğu görüşüne dayanır

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi modernitenin temel kuramlarından biridir?

Pozitivist

Postmodern

Özcülük

Eşitlik

İlerlemeci

Açıklama:

Bu çerçevede, modernite paradigmasının temel yaklaşımını belirlemede, aşağıdaki unsurlar ele
alınmalıdır:
• modernitenin temel kuramları: pozitivist,
yorumlayıcı, gerçekçi (realist) eleştiri
• modernite kuramlarını oluşturan üç temel
unsur: ontoloji, metodoloji, epistemoloji
• modernite yaklaşımının temel varsayımları:
rasyonalite, özcülük, evrensellik
• modernite kuramlarının analiz birimi: özne
(birey, insan, benlik)
• modernite düşüncesinin temel ilişki formu: özne-yapı ilişkisinin ikiliği (dualizm/
dikotomi)
• modernite düşüncesinin nihai hedefi: gerçekliğin nedensel açıklaması
• modernite düşüncesinin toplumsal değişim
anlayışı: ilerlemeci, gelişmeci

Doğru Cevap: A

Soru 33

Modernite düşüncesinin unsurlarıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Pozitivizm, modernitenin temel kuramlarından biridir.

Modernite kuramlarını oluşturan üç temel unsur ontoloji, metodoloji, epistemolojidir.

Evrensellik modernitenin temel varsayımlarından biridir

Modernite düşüncesinin nihai hedefi toplumsal farklılıkları ön plana çıkarmaktır

Modernite düşüncesinin toplumsal değişim anlayışı ilerlemecidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 34

"...... ise araştırmacıların neyi nasıl bildiklerini belirlemeye çalışır." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Ontoloji

Metodoloji

Feminizm

Skolastik düşünce

Epistemoloji

Açıklama:

Epistemoloji ise araştırmacıların neyi nasıl bildiklerini belirlemeye çalışır.Geçerli olan bilgi, deneyime içsel olarak, neyin
doğru olduğunu göstermeyi hedefler. Toplumsal
güç ilişkileri, kimin neyi nasıl yapabileceğini gösterir. Nasıl ve hangi bilginin üretilme sorumluluğu,
bilimsel hareket edebilme yetkinliğini gerektirir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

"Feminist düşüncenin, Modernite düşüncesine yönelttiği en temel eleştirilerden biri, toplumsal gerçekliğin sadece sınıfsal olmadığı, aynı zamanda ...... olduğudur." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

ataerkil

değişken

ilerlemeci

eşitlikçi

değiştirilemez

Açıklama:

Modernite kuramlarının (pozitivist, yorumlayıcı, realist) toplumsal sınıfı temel alır; ancak her
birinin toplumsal sınıf anlayışı birbirinden farklıdır. Yani, modernite düşüncesi, toplumsal gerçekliğin incelenmesini toplumsal sınıf anlayışına bağlı
olarak oluşturur.
Feminist düşüncenin, Modernite düşüncesine
yönelttiği en temel eleştirilerden biri, toplumsal
gerçekliğin sadece sınıfsal olmadığı, aynı zamanda ataerkil olduğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi feminist düşüncenin moderniteye getirdiği eleştirilerden biri değildir?

Modernite düşüncesinin temelinde yer alan rasyonalite anlayışı

Modernitenin ikili karşıtlık yaklaşımı

Modernitenin kadınlar kategorisini evrensel bir insanlık kategorisi olarak ele alıp, ortak özellikler ve meşrulaştırmalar ile betimlenmesi

Modernite anlayışında akıl ve bilimin doğa üzerindeki hâkimiyeti

Modernitenin aklı kadın ve erkeklerle özdeşleştirmesi

Açıklama:

Modernite düşüncesi, hem temel aldığı varsayımlarından biri olan rasyonellik düşüncesi, hem de
kullandığı ikili karşıtlık (dikotomi) yaklaşımı (metodoloji) ile erkekleri makul, akla yatkın, mantıklı,
akılcı bireyler olarak değerlendirirken, kadınların
hislerine, duygularına, algılarına, sezgilerine bağlı
olarak hareket ettiklerini varsaymıştır. Bu kapsamda feminist düşünce, aklın erkeklerle özdeşleştirilmesinin erkek egemenliğinin bir uzantısı olarak
görülmesi gerektiğini savunarak, rasyonel temelli
düşünceye karşı çıkmıştır. Akla uygun olmayan
davranışların ve/veya duygusallığın anlaşılmasında,
rasyonelliğin kadınların içinde bulundukları adaletsizlikler ve siyasi toplumsal ilişkiler ile birlikte
açıklanması gerektiğini savunarak, akıl yürütmenin
doğal bir yetenek olmadığı, onun toplumsal olarak
inşa edildiği iddiasıyla, erkek aklı/kadın duygusallığı ikiliğini/karşıtlığını kabul etmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Kadınların toplumsal konumlarının toplumsal cinsiyeti merkeze alarak sorunsallaştırılmasına ne ad verilir?

Ataerki

Epistemoloji

Toplumsal cinsiyet yanlılığı

Rasyonalite

İkili karşıtlık

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet yanlılığı
Kadınların toplumsal konumlarının toplumsal cinsiyeti merkeze alarak sorunsallaştırılmasıdır. Feminist bilim tartışmalarında
özellikle bilen, bilinen ve bilme biçiminin
sorgulanmasına neden olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Feminist bilgi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Feminist bilginin ne olduğu tamamen netleşmiş durumdadır

Feminist bilgi, kadınların toplumsal konumunun dönüşümüyle ilgilenmez.

Feminist bilgi, sadece kadınların toplumsal konumunun anlaşılmasına odaklanır.

Feminist bilgi kadının kurtuluşunu sağlamak için yeterlidir

Feminist bilgi akıl ile erkeğin, duygular ile kadının özdeşleştirilmesine karşı çıkar

Açıklama:

• Feminist bilginin ne olduğu büyük ölçüde
netleştirilmemiş durumdadır. Feminist bilgi, sadece kuram açısından değil, toplumsal
yaşamdaki mücadele zemininin pratiklerine
bağlı olarak da varlığını değişimleri içererek
sürdürmektedir. Aynı zamanda, feminist
bilgi, sadece kadınların toplumsal konumunun anlaşılmasına odaklanmanın ötesinde,
onun dönüşümüne de kaynaklık eder. Bu
potansiyelde dikkat edilmesi gereken nokta
(Kelly, vd., 1994), feminist düşüncenin zorunlu olarak ve kendiliğinden kadının kurtuluşunu sağlamayacak olmasıdır.
• Yöntem-yöntembilim, kavram-kuram, bilgi-epistemoloji ilişkileri, feminist mücadele
(siyaset) açısından dikkat çekici ilişkiler olarak önemini korumaktadır. Diğer taraftan,
feminist metodoloji hâlâ içinde barındırdığı boşluklar ve çelişkiler ile tartışmalı konumunu sürdürmektedir.
• Cinsiyetin toplumsal bir kurum olarak toplumdaki diğer kurumlarla oluşturduğu ilişkiler varlığını sürdürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Modernite

Feminist duruş yaklaşımı

Aydınlanma

Postmodern feminizm

Marksizm

Açıklama:

Feminist duruş yaklaşımı
Gerçekliğin ve onun anlamlandırılmasına
nelerin gömülü olduğunun ve nasıl inşa
edildiğinin, kadınların yaşadıkları gerçek
ortamlardaki aktif eyleyicilikleriyle sergilenebileceğini savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Toplumsal yapıyı değil, dilin yapısını temel alan ve toplumsal ilişkilerin genellemelerle elde edilen büyük anlatılar hâline getirilmesini reddeden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Feminizm

Modernite

Aydınlanma

Skolastik düşünce

Postmodernizm

Açıklama:

Postmodern düşünce
Toplumsal yapıyı değil, dilin yapısını temel alır; toplumsal ilişkilerin genellemelerle elde edilen büyük anlatılar hâline
getirilmesini reddeder ve oluşturulmuş
genel anlatıların söylemsel inşalarının yapı-söküme uğratılmasını öngörür.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Bireysel siyasal katılım, özellikle aşağıdaki hangi davranışa ilişkindir?

Seçimlerde oy verme

Siyasal partiye üye olma

Parti kongrelerine katılma

Siyasi mitinglerde konuşma

Siyasal kadro için aday olma

Açıklama:

Siyasal katılımı bireysel ve toplumsal katılım olarak iki düzeyde ele almak olanaklıdır. Bireysel siyasal katılım, özellikle oy verme davranışına ilişkindir ve kişinin tek başına gerçekleştirebileceği bir davranıştır. Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kadınların siyasal haklarına etkin bir biçimde kavuşma imkanına sahip olduğu yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

20. yüzyıl

18. yüzyıl

16. yüz yıl

14. yüzyıl

11. yüzyıl

Açıklama:

Siyasal katılım talebini dile getiren kadınlar başlangıçta çok büyük bir dirençle karşılaştılar. 20. Yüzyılın ortalarına kadar kadınlar siyasal haklarına etkin bir biçimde kavuşamadılar. Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Kamu işlerinin yönetimine seçilme hakkı
II. Kamu hizmetlerinin yürütülmesine seçilme hakkı
III. Tüm kamu organlarına seçilme hakkı
Yukarıdakilerden hangileri Birleşmiş Milletler Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme'ye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadınını kendi ülkesinde sahip olduğu haklar arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır. Bu sözleşmeye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinin,

Kamu işlerinin yönetimine,

Kamu hizmetlerinin yürütülmesine,

Tüm kamu organlarına seçilme hakkına sahiptir.

Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmesi ve siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda temsil edilmeleri gereken oran en az yüzde kaçtır?

Açıklama:

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için, yani siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda en az yüzde 30 oranında temsil ediliyor olmaları gerekir. Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

1791 yılında, erkek vatandaşlar açısından sayılan tüm hakların kadınlar için de geçerli olması gerektiğini savunan bildirge aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi

Kadın Hakları Bildirgesi

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Açıklama:

Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışlar da görülmüştür. Bunlardan ilk ve belki de en çarpıcı olanı Fransa’da Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi’ne karşı 1791’de kaleme aldığı Kadın Hakları Bildirgesi’dir. İlkinde erkek vatandaşlar açısından sayılan tüm hakların kadınlar için de geçerli olması gerektiğini savunan bildirgedir. Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kadın hakları hareketinin ilk tarihsel örneğini oluşturmaktadır?

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi

Kadın Hakları Bildirgesi

İngiliz süfrajetler

Açıklama:

İngilizce oy hakkı suffrage sözcüğünden türetilerek oy hakkı talebi için bir araya gelen kadınlara süfrajetler (Suffragettes) denilmektedir. İngiliz süfrajetler, kadın hakları mücadelesinin ilk tarihsel örneğini oluştururlar. Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi kadınların siyasete aktif katılımlarının önündeki engellerden biri değildir?

Kurumsallaşmış siyasette uzun, sürekli ve gece çalışmalarının olması

Kadınların özel alana, erkeklerin ise kamusal alana ait olarak görülmesi

Ülkedeki ana-akım siyasal partilerin kadın erkek eşitliğini benimsememesi

Kadınların siyaset ile ilişkili konulardan anlamaması

Kadınların yeterli aile desteğine sahip olmaması

Açıklama:

Kadınların siyasete aktif katılımlarının önündeki engeller; kadınların özel alana, erkeklerin ise kamusal alana ait olarak görülmeleri düşüncesi, kurumsallaşmış siyasette zamanın esnekliğinin zayıflaması, uzun ve sürekli çalışma, büyük çaplı rekabet, gece çalışma gibi kadının katılımını zorlaştıran faktörler, ülkedeki ana-akım siyasal partilerin kadın erkek eşitliğini içten benimsememeleri ve kadınların yeterli aile desteğinin olmaması gibi faktörlerdir. Kadınların siyasetten anlamamaları gibi bir durum söz konusu değildir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kadınların parlamentoya girmesini engelleyen siyasal nedenlerden biridir?

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar

Siyasetin erkek egemen bir model olarak görülmesi

Kadınların siyaseti beceremeyeceklerine dair duydukları yersiz endişe

Siyasetle uğraşmanın, sonunda kişiye ve ailesine zarar vereceği düşüncesi

Medyanın kadın siyasetçilere ve faaliyetlerine yeterince yer vermemesi

Açıklama:

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınların siyaseti beceremeyeceklerine dair duydukları yersiz endişeler, siyasetle uğraşmanın, sonunda kişiye ve ailesine zarar vereceği düşüncesi ve medyanın kadın siyasetçilere, onların faaliyetlerine ve kadın gündemini oluşturacak konulara yeterince yer vermemesi, kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençlerdir. Ancak siyasetin erkek egemen bir model olarak görülmesi, kadınların parlamentoya girmesini engelleyen siyasal nedenlerdendir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Yapılacak seçimde en çok oyu alan partinin, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanacağı seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Patronaja dayalı sistem

Barajlı d’Hondt sistemi

Geniş bölge nispi temsil sistemi

Dar bölge çoğunluk sistemi

Bürokratik aday gösterme sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kadınların siyasete katılımı için geliştirlen parlamento temelli olumlu eylem stratejilerine bir örnektir?

Siyasal partilerde kadın kolları oluşturulması

Sivil toplum kuruluşlarının kadın adaylara yönelik eğitim programları düzenlemesi

Kadınların siyasete eksik katılımına dikkat çeken medya kampanyaları yürütülmesi

Kadınların finansal kaynaklara ulaşmasının sağlanması ve destek verilmesi

Yasama çalışmalarının akşam saat 19.00'dan sonra yapılmayacağı kararının alınması

Açıklama:

Kadınların siyasal katılımını artırmak konusunda; sivil toplum temelli olumlu eylem stratejileri, siyasal parti temelli olumlu eylem stratejileri, parlamento temelli olumlu eylem stratejileri ve Devlet düzeyinde olumlu eylem stratejileri söz konusudur. "Akşam saat 19.00'dan sonra yasama çalışmalarının yapılmayacağı kararının alınması" parlamento temelli olumlu eylem stratejilerine birörnek oluşturur. Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için, yani siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda en az yüzde kaç oranında temsil ediliyor olmaları gerekir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Birleşmiş Milletler Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi kaç yılında kabul edilmiş ve imzaya açılmıştır?

1948

1954

1959

1962

1966

Açıklama:

Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’nin 1966 yılında kabul edilmiş ve imzaya açılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Birleşmiş Milletler tarafından "Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme" kaç yılında hazırlanmıştır?

1948

1952

1956

1960

1966

Açıklama:

1952 yılında hem BM Şartı’nda hem de yukarıda belirtilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirlenmiş olan siyasi hakların kadınlar tarafından eşit bir şekilde kullanılabilmesi amacıyla konuya özgü bir uluslararası sözleşme yapılması gereği duyulmuştur. Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi’ne karşı Kadın Hakları Bildirgesini yazdığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?

1791

1793

1795

1798

1799

Açıklama:

Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi’ne karşı 1791’de kaleme aldığı Kadın Hakları Bildirgesi’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

"Kadın Haklarının Bir Savunusu" adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Simon de Beauvoir

Olympe de Gauges

John Stuart Mill

Cady Stanton

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

Dönemin en etkili karşı çıkışlarından bir diğeri, İngiltere’de 1792’de Mary Wollstonecraft tarafından kaleme alınan "Kadın Haklarının Bir Savunusu" isimli kitaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Kadınların Köleleştirilmesi adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Beauvoir

Gauges

Mill

Stanton

Wollstonecraft

Açıklama:

1869’da Kadınların Köleleştirilmesi (The Subjection of Women) isimli bir de kitap yazan Mill, bu kitapta cinsler arasındaki toplumsal ilişkileri yönlendiren ilkenin bir cinsiyeti diğerinin altında gören yanlış bir anlayışa dayandığını, insanlığın gelişimine engel olan bu adaletsizliğin, yerini mutlak eşitlik ilkesine bırakması gerektiğini savunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği kaç yılında kurulmuştur?

1865

1869

1876

1884

1897

Açıklama:

Bunlardan biri Millicent Garrett Fawcett (1847-1929) tarafından Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği (The National Union of Women’s Suffrage Socieites, NUWSS) adıyla 1897’de kurulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Kadınların Sosyal ve Politik Birliği kim tarafından kurulmuştur?

Gauges

Mill

Pankhurst

Stanton

Wollstonecraft

Açıklama:

Kadınların barışçıl niteliklerine ve annelik rolüne yaptığı vurguyla öne çıkan bu kuruluş, militan yöntemlerini onaylamadığı dönemin bir diğer önemli süfrajet örgütü olan Kadınların Sosyal ve Politik Birliği (Women’s Social and Political Union, WSPU) ile ilişki kurmaktan kaçınmıştır. 1903’te Emmeline Pankhurst (1858-1928) tarafından kurulan WSPU, ilk başlarda işçi örgütü olarak kurulmuş, sonradan daha geniş bir tabana yayılarak özellikle 1906’dan itibaren geliştirdiği sivil itaatsizlik, parti toplantıları baskınları, kitlesel protesto gösterileri, cam kırma, kamusal bilinirlik kazanmak amacıyla tutuklanma, açlık grevi gibi militan eylemlerle etkili olmuştur (

Doğru Cevap: C

Soru 19

İngiliz kadınları kısmen oy hakkına kaç yılında kavuşmuşlardır?

1906

1912

1918

1924

1928

Açıklama:

İngiliz kadınları 1918’de kısmen, 1928’de ise istisnasız olarak oy hakkına kavuşmuşlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Amerika Birleşik Devletleri’nde kadınların eğitim, mülkiyet, çalışma oy hakkı gibi geniş bir yelpazede ifade ettikleri medeni haklar, ilk olarak kaç yılında talep edildi?

1836

1848

1854

1867

1869

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri’nde kadınların eğitim, mülkiyet, çalışma oy hakkı gibi geniş bir yelpazede ifade ettikleri medeni haklar, ilk olarak 1848’de Seneca Falls’ta Elizabeth Cady Stanton’ın çabalarıyla toplanan 300 kişilik toplantıda ilan edilen Duygular Bildirgesi’yle (The Declaration of Sentiments) talep edildi.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Seneca Falls Bildirgesi olarak anılan bildirge aşağıdakilerden hangisinden uyarlanmıştır?

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Kadın Siyasal Haklarına Dair Sözleşme

Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi

Açıklama:

Sonrasında toplantının yapıldığı yerin adıyla yani Seneca Falls Bildirgesi olarak anılacak olan bu bildirge, 1776 tarihli Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nden (The Declaration of Independence) uyarlanmıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 22

“Herkes, doğrudan ya da serbestçe seçilmiş temsilcileri aracılığıyla ülkesinin yönetiminde yer alma hakkına sahiptir. Herkes, ülkesinin kamu hizmetlerine eşit biçimde girme hakkına sahiptir.” ifadesi Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin (1948) hangi maddesinde yer almaktadır?

19. maddesi

20. maddesi

21. maddesi

22. maddesi

23. maddesi

Açıklama:

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin (1948) 21. maddesine göre: “Herkes, doğrudan ya da serbestçe seçilmiş temsilcileri aracılığıyla ülkesinin yönetiminde yer alma hakkına sahiptir. Herkes, ülkesinin kamu hizmetlerine eşit biçimde girme hakkına sahiptir.” Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Kamu işlerinin yönetimi

Kamu hizmetlerinin yürütülmesi

Tüm kamu organlarına seçilme hakkı

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme'ye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinde bazı haklara sahiptir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu haklar arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirlenmiş olan siyasi hakların kadınlar tarafından eşit bir şekilde kullanılabilmesi amacıyla konuya özgü bir uluslararası sözleşme yapılması gereği duyulmuştur. Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır. Bu sözleşmeye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinin,
• Kamu işlerinin yönetimine,
• Kamu hizmetlerinin yürütülmesine,
• Tüm kamu organlarına seçilme hakkına sahiptir.
Görüldüğü gibi soruda verilen tüm öncüller doğrudur. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışlar da görülmüştür. Bunlardan ilk ve belki de en çarpıcı olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kadın Hakları Bildirgesi

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi

Birinci Dalga Kadın Hareketi

Kadınların Sosyal ve Politik Birliği

Açıklama:

Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışlar da görülmemiş değildir. Bunlardan ilk ve belki de en çarpıcı olanı Fransa’da Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi’ne karşı 1791’de kaleme aldığı Kadın Hakları Bildirgesi’dir. İlkinde erkek vatandaşlar açısından sayılan tüm hakların kadınlar için de geçerli olması gerektiğini savunan bildirgenin, asıl adı Marie Gouze olan yazarı, fikirlerinden dolayı 1793’te giyotine gönderilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Geç ya da tamamlanmamış ulus devletleşme süreçleri yaşayan ülkelerde kadın hakları gündemi, otoriter milliyetçi ideolojik yapılar içinde şekillenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biridir?

Japonya

Fransa

Amerika

Almanya

Çin

Açıklama:

Kadınlara oy hakkını ilk tanıyan ülkelerden olan Finlandiya, kadın haklarını devlet eliyle uygulamaya başlaması nedeniyle “devlet feminizmi”nin ilk örnekleri arasında gösterilmektedir. Geç ya da tamamlanmamış ulus devletleşme süreçleri yaşayan İtalya, Almanya gibi ülkelerde kadın hakları gündemi, otoriter milliyetçi ideolojik yapılar içinde şekillenmiştir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

“Kadın doğulmaz, kadın olunur.” teziyle 1970’lerde feminist kuramın, çeşitli boyutlarıyla kadın kimliğinin oluşumundaki bu toplumsal ve kültürel sürece çeşitli boyutlarına odaklandığını ve kadın kimliği ile erkek kimliği arasındaki farkı açıklarken toplumsal yaşamın genelini kapsayan bir iktidar yaklaşımı geliştiren ünlü düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Süfrajet Emmeline Pankhurs

Simon de Beauvoir

John Stuart Mill

Millicent Garrett Fawcett

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

İkinci dalga feminizm, siyasetin alanını siyasal kurumların ve temsil mekanizmalarının dar çerçevesinden çıkararak toplumsal yaşamın özel alan dâhil tüm alanlarına genişletmiştir. Evlilik ve aile gibi özel alana özgü ilişkiler, siyasal kavramlarda açıklanmaya başlanmıştır. Tüm bu dönüşüm altında, kişisel olanın politik olduğuna dair, feminist kuramdan beslenen anlayış yer almaktadır. Bu anlayışa göre kadın olmak, biyolojik olarak sahip olunan bir özellik değil, sosyo-kültürel bir süreç içinde kazanılan bir kimliktir. Simon de Beauvoir İkinci Cins (1949) isimli kitabında ileriki yıllarda bu anlayışı şekillendirecek temel tezini açıklamıştır: “Kadın doğulmaz, kadın olunur.” 1970’lerde feminist kuramın, çeşitli boyutlarıyla kadın kimliğinin oluşumundaki bu toplumsal ve kültürel sürece çeşitli boyutlarına odaklandığını ve kadın kimliği ile erkek kimliği arasındaki farkı açıklarken toplumsal yaşamın genelini kapsayan bir iktidar yaklaşımı geliştirdiğini görmekteyiz. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kadınların siyasal kararlara eşit katılımı önündeki engellerden biri değildir?

Yetersiz aile desteği

Politik yaşamın “erkek egemen” niteliği

Ülkedeki ana-akım siyasal partilerin kadın erkek eşitliğini içten benimsemeleri

Ataerkil ideolojinin ve kültürel geleneklerin kadın hakları aleyhine içeriği

Seçim sisteminin kadınları ve genel olarak güçsüzleri engelleyici niteliği

Açıklama:

Kadınların siyasal kararlara eşit katılımı önündeki engellerin başında,

ülkedeki ana-akım siyasal partilerin kadın erkek eşitliğini içten benimsememeleri ve bu konuda destek olmaktan çok, kadınların fiilen önünü kapatan bir rol oynamaları gelmektedir.
Bunun yanında elbette kadınların yeterli aile desteğinin olmaması,
politik yaşamın “erkek egemen”niteliği,
ataerkil ideolojinin ve kültürel geleneklerin kadın hakları aleyhine içeriği,
parasal destek yokluğu ve seçim sisteminin kadınları ve genel olarak
güçsüzleri engelleyici niteliği de temel faktörler arasında sayılmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kadınların siyasal katılımın önündeki ideolojik ve psikolojik dirençlerden biri değildir?

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar

Özgüven eksikliği

Pek çok ülkede siyasetin kirli bir iş olduğu ve siyasetle uğraşmanın, sonunda kişiye ve ailesine zarar vereceği düşüncesi

Medyanın kadın siyasetçilere, onların faaliyetlerine ve kadın gündemini oluşturacak konulara yeterince yer vermemesi

Siyasal alanın erkek egemen bir alan olması

Açıklama:

Kadınların siyasal katılımın önündeki ideolojik ve psikolojik dirençler: Kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençler şöyle sıralanabilir:

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınları siyaset alanının dışında bırakır.
Özgüven eksikliği, kadınların siyaseti beceremeyeceklerine dair duydukları yersiz endişeden kaynaklanmaktadır.
Pek çok ülkede siyasetin kirli bir iş olduğu ve siyasetle uğraşmanın, sonunda kişiye ve ailesine zarar vereceği düşüncesi egemendir ve bu durum, siyasete girmek isteyen kadınlar açısından korku nedenidir.
Medyanın kadın siyasetçilere, onların faaliyetlerine ve kadın gündemini oluşturacak konulara yeterince yer vermemesi, siyasetin erkek egemen bir alan olarak sürmesine katkı yapmaktadır.

Siyasal alanın erkek egemen bir alan olması ise kadınların siyasal katılımın önündeki siyasal dirençlerden biridir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

24 Haziran 2018 tarihi itibariyle Türkiye'deki kadın milletvekili sayısı kaçtır?

104

114

Açıklama:

24 Haziran 2018 tarihi itibariyle Türkiye'deki toplam milletvekili sayısı 600'dür. Toplam milletvekillerinin %82.7'si yani 496 milletvekili erkektir. Milletvekillerinin %17.3'ünü kadınlar oluşturmaktadır. Kadın milletvekili sayı 104'tür. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi olumlu eylem stratejilerinden biri değildir?

Geniş Bölge Nispi Temelli

Sivil Toplum Temelli

Siyasal Parti Temelli

Parlamento Temelli

Devlet Düzeyinde

Açıklama:

Olumlu eylem stratejileri: Kadınların siyasette karar verici pozisyonlarda katılımını artırmak amacıyla “kota”, “kariyer planlama”, “izleme”, “danışmanlık”, “koçluk” ve “eğitim programları” gibi geniş bir kapsamı olan pek çok faaliyet ve uygulamayı içerir. Olumlu eylem stratejileri şunlardır:

Sivil Toplum Temelli Olumlu Eylem Stratejileri
Siyasal Parti Temelli Olumlu Eylem Stratejileri
Parlamento Temelli Olumlu Eylem Stratejileri
Devlet Düzeyinde Olumlu Eylem Stratejileri

Geniş bölge nispi temsil sisteminde, seçim bölgeleri birden çok milletvekilini içerecek genişlikte olabilir. Bu nedenle olumlu eylem stratejilerinden biri değildir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen sisteme ne ad verilir?

Aday kotası sistemi

Fermuar sistemi

Temsilci kotası sistemi

Dar bölge çoğunluk sistemi

Geniş bölge nispi temsil sistemi

Açıklama:

Fermuar sistemi: Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen bir sistemdir. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi siyasi kadrolara aday olmayla gerçekleşen kamusal bir etkinliktir?

Soyut çeşitlilik

Toplumsal siyasal katılım

Siyasal katılım

Siyasal görüş

Siyasi yön

Açıklama:

Toplumsal siyasal katılım ise siyasi kadrolara aday olmayla gerçekleşen kamusal bir etkinliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi soyut eşitlik ve adalet kavramına yaslanan insan hakları anlayışının bir ürünüdür?

Siyasal katılım

Siyasal yön

Siyasal görüş

Siyasal anlayış

Siyasal farkındalık

Açıklama:

Siyasal katılım
Soyut eşitlik ve adalet kavramına yaslanan insan hakları anlayışının bir ürünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisine göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinin,

Kamu işlerinin yönetimine,
Kamu hizmetlerinin yürütülmesine,
Tüm kamu organlarına seçilme hakkına sahiptir?

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi

Kadın Hakları Bildirgesi

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme

CEDAW

Birinci Dalga Kadın Hareketi ve Oy Talebi

Açıklama:

Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır.
Bu sözleşmeye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinin,

Kamu işlerinin yönetimine,
Kamu hizmetlerinin yürütülmesine,
Tüm kamu organlarına seçilme hakkına sahiptir. (Sancar, 2018, s.38).

Doğru Cevap: C

Soru 35

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için, yani siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda en az yüzde kaç oranında temsil edilmesi kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir?

Açıklama:

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için, yani siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda en az yüzde 30 oranında temsil edilmesi kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

İngilizce oy hakkı suffrage sözcüğünden türetilerek oy hakkı talebi için bir araya gelen kadınlara aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?

Süfrajet

Kuramcı

Düşünür

Filozof

Bilim insanı

Açıklama:

İngilizce oy hakkı suffrage sözcüğünden türetilerek oy hakkı talebi için bir araya gelen kadınlara süfrajetler (Suffragettes) denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi siyasetin alanını siyasal kurumların ve temsil mekanizmalarının dar çerçevesinden çıkararak toplumsal yaşamın özel alan dâhil tüm alanlarına genişletmiştir?

Siyasal katılım olgusu

Erkek kimliği farkı

Feminizm

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Açıklama:

İkinci dalga feminizm, siyasetin alanını siyasal kurumların ve temsil mekanizmaları- nın dar çerçevesinden çıkararak toplumsal yaşamın özel alan dâhil tüm alanlarına genişletmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi oy verme davranışıyla ortaya çıkan bireysel bir etkinlik ya da siyasal kurum ve kadrolara aday olma biçiminde aktif, kamusal bir davranış olarak ele alındığında, her iki siyasal katılım biçiminin birbirinden farklı olması nedeniyle kadınların siyasal katılımının önündeki engellerin de her bir alanda birbirinden farklı olacağı düşünülebilir?

Oy verme hakkı

Kurumsal yaklaşım

Siyasal katılım olgusu

Toplumsal baskı

Katılım hakkı

Açıklama:

Siyasal katılım olgusu, oy verme davranışıyla ortaya çıkan bireysel bir etkinlik ya da siyasal kurum ve kadrolara aday olma biçiminde aktif, kamusal bir davranış olarak ele alındığında, her iki siyasal katılım biçiminin birbirinden farklı olması nedeniyle kadınların siyasal katılımının önündeki engellerin de her bir alanda birbirinden farklı olacağı düşünülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangi araştırma sonucuna göre kadınların yarısından fazlasının eşlerine kullandıkları oyları söylemediğini ve eşlerine sormadan oy kullandıklarını göstermektedir?

Ayata'nın araştırmasına göre

Sarah Gavron'a göre

Thornham'a göre

Simon'a göre

Nadezhda Shvedova'ya göre

Açıklama:

Bu durumda, ilk türden yaygın görüş geçerli değildir. Yine Ayata’nın araştırmasından çıkan sonuç, kadınların yarısından fazlasının eşlerine kullandıkları oyları söylemediğini ve eşlerine sormadan oy kullandıklarını göstermektedir

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yaşamın cinsiyet temelinde farklılaşması ve düzenlenmesine dayanan ve bunun sonucunda, kadınların özel alana, erkeklerin ise kamusal alana ait olarak görüldükleri tarihsel olarak kökleşmiş sosyo-kültürel bir ayrımdır?

Siyasal baskı

Özel alan ve kamusal alan

Erkek egemen ortam

Siyasi katılım düzeyi

Sosyo ekonomik ortam

Açıklama:

Özel alan ve kamusal alan ayrımı, toplumsal yaşamın cinsiyet temelinde farklılaşması ve düzenlenmesine dayanan ve bunun sonucunda, kadınların özel alana, erkeklerin ise kamusal alana ait olarak görüldükleri tarihsel olarak kökleşmiş sosyo-kültürel bir ayrımdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisinde yapılan seçimde en çok oyu alan parti, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanır?

Geniş bölge çoğunluğu

Dar bölge çoğunluğu

Bölgesel çoğunluk

Eşit oy dağılımı

Eşitsizlik ilkesi

Açıklama:

Dar bölge çoğunluk sisteminde, yapılan seçim- de en çok oyu alan parti, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi oy verme davranışına ilişkindir?

Bireysel siyasal katılım.

Toplumsal siyasal katılım.

Kota.

Toplumsal cinsiyet.

Eylem stratejileri.

Açıklama:

Bireysel siyasal katılım. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi siyasi kadrolara aday olmayla gerçekleşen kamusal bir etkinliktir?

Kota.

Eylem stratejileri.

Bireysel siyasal katılım.

Toplumsal siyasal katılım.

Toplumsal cinsiyet.

Açıklama:

Toplumsal siyasal katılım. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakileren hangisi soyut eşitlik ve adalet kavramına yaslanan insan hakları anlayışının bir ürünüdür?

Siyasal katılım.

Kota.

Eylem stratejileri.

Toplumsal cinsiyet.

Bireysel siyasal katılım.

Açıklama:

Siyasal katılım. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Kadınların belirli sayılarda temsil edilmesini sağlayan uygulama hangisidir?

Siyasal katılım.

Bireysel siyasal katılım.

Kota.

Toplumsal siyasal katılım.

Eylem stratejileri.

Açıklama:

Kota. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Seçimlerde bir erkek adaya karşı bir kadın adayın yer aldığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Kota.

Fermuar sistemi.

Bireysel siyasal katılım.

Siyasal haklar.

Eylem stratejileri.

Açıklama:

Fermuar sistemi. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi BM tarafından hazırlanan'Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşmey'leilgilidir?

Tüm kamu organlarına seçilme hakkı.

Siyasal katılım.

Bireysel siyasal katılım.

Toplumsal siyasal katılım.

Kota.

Açıklama:

Tüm kamu organlarına seçilme hakkı.Cevap A'DIR.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisini Olympe de Gauges kaleme almıştır?

Kadın hakları bildirgesi.

Fransız insan ve vatandaş hakları bildirgesi.

Amerikan bağımsızlık bildirgesi.

Kadın Haklarının Bir Savunusu.

Kadınların Oy Haklarının Ulusal Birliği.

Açıklama:

Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi’ne karşı 1791’de kaleme aldığı Kadın Hakları Bildirgesi’dir. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi fikirlerinden ötürü giyotine gönderilen Marie Gouze tarafından kaleme alınmıştır?

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirgesi.

Kadın Hakları Bildirgesi.

Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi.

Kadınların Oy Haklarının Ulusal Birliği.

Kadın Haklarının Bir Savunması.

Açıklama:

Kadın Hakları bildirgesi.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Mary Wollstonecraft tarafından kaleme alınmıştır?

Fransız İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi.

Kadın Hakları Bildirisi.

Kadın Haklarının Bir Savunusu.

Amerikan Bağımsızlık Bildirisi.

Kadınların Oy Hakkı Ulusal Birliği.

Açıklama:

Kadın Haklarının Bir Savunusu. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Millicent Garett Fawcett ile ilişkilidir?

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği.

Kadın Haklarının Bir Savunusu.

Amerikan Bağımsızlık Bİldirgesi.

Fransız İnsan Ve Vatandaş Hakları Bildirisi.

Kadın Hakları Bildirisi.

Açıklama:

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Siyasal katılım kaç düzeyde ele alınır?

Açıklama:

Siyasal katılımı bireysel ve toplumsal katılım olarak iki düzeyde ele almak olanaklıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal siyasal katılım için söylenemez?

Bir siyasal partiye üye olma şeklinde gerçekleştirilebilir.

Ulusal düzeydeki parlamento benzeri kurumlardaki siyasal kadrolar için aday olma şeklinde gerçekleştirilebilir.

Doğrudan kamusal bir etkinliktir.

Özellikle oy verme davranışına ilişkindir.

Yerel düzeydeki siyasal kadrolar için aday olma biçiminde gerçekleştirilir.

Açıklama:

Oysa toplumsal siyasal katılım, bir siyasal partiye üye olma ya da ulusal düzeydeki parlamento benzeri ku- rumlar ya da yerel düzeydeki siyasal kadrolar için aday olma biçiminde gerçekleştirilir. Bu yönüyle bireysel siyasal katılımdan farklı olarak bütünüyle ve doğrudan kamusal bir etkinliktir (Yaraman, 1999, s.11).

Doğru Cevap: D

Soru 54

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hangi yıl hazırlanmıştır?

1948

1950

1952

1954

1956

Açıklama:

Öte yandan, siyasal katılım temel bir va- tandaşlık hakkıdır. Bunun doğrudan bir sonucu olarak, 1952 yılında hem BM Şartı’nda hem de yukarıda belirtilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirlenmiş olan siyasi hakların kadınlar tarafından eşit bir şekilde kullanılabilme- si amacıyla konuya özgü bir uluslararası sözleşme yapılması gereği duyulmuştur. Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi hangi yıl kabul edilmiştir?

1948

1952

1965

1972

1979

Açıklama:

Kadınların eşit siyasal katılımını düzenleyen en güncel sözleşme, BM tarafından 1979 yılında kabul edilen, kadınlara karşı ayrımcılığı tanımlayan ve buna yönelik politika oluşturulması yönünde bağlayıcı hükümler getiren Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, CEDAW’dır (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women).

Doğru Cevap: E

Soru 56

Kadınların siyasette en az yüzde kaç oranında temsil edilmesi, kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir?

Yüzde 15

Yüzde 20

Yüzde 25

Yüzde 30

Yüzde 35

Açıklama:

Kadınların siyasette en az yüzde 30 oranında temsil edilmesi, kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir (Dahlerup, 2007, s.12).

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışların ilk örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Kadın Hakları Bildirgesi

Kadın Haklarının Bir Savunusu

Duygular Bildirgesi

Seneca Falls Bildirgesi

İkinci Cins

Açıklama:

Bununla beraber, Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışlar da görülmemiş değildir. Bunlardan ilk ve belki de en çarpıcı olanı Fransa’da Olympe de Gauges’un 1789’de ilan edilen Fransız İnsan ve Vatandaş Hak- ları Bildirgesi’ne karşı 1791’de kaleme aldığı Kadın Hakları Bildirgesi’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Kadın Haklarının Bir Savunusu isimli kitap kim tarafından yazılmıştır?

Mary Wollstonecraft

Marie Gouze

Harriet Taylor Mill

Emmeline Pankhurst

Elizabeth Cady Stanton

Açıklama:

Dönemin en etkili karşı çıkışlarından bir diğeri, İngiltere’de 1792’de Mary Wollstonecraft tarafından kaleme alınan Kadın Haklarının Bir Savunusu isimli kitaptır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Nadezhda Shvedova, parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engelleri kaç kategori altında sınıflandırmıştır?

Açıklama:

Ulusal siyasetin en önemli kurumu olan parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engelleri açıklayan Nadezhda Shvedova (2005) bu engelleri üç kategori altında sınıflandırmıştır:

Siyasal nedenler,
Sosyo-ekonomik nedenler,
İdeolojik ve psikolojik dirençler.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınların parlamentoya girmesini engelleyen nedenlerden hangisine bir örnektir?

Siyasal nedenler

Sosyal nedenler

Ekonomik nedenler

Toplumsal dirençler

İdeolojik ve psikolojik dirençler

Açıklama:

3. İdeolojik ve psikolojik dirençler: Kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psi- kolojik dirençler şöyle sıralanabilir:
i) Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınları siyaset alanının dışında bırakır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

"Ülke genelinde veya seçim çevrelerinde “seçim sonucunda geçerli oyların, o seçim çevresindeki milletvekili sayısına gelene kadar sırasıyla 1, 2, 3 ...’e bölünerek partilerin kazanacağı milletvekili sayısını belirleyen sistem" için kullanılan tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Dar bölge çoğunluk sistemi

Geniş bölge nispi temsil sistemi

D’Hondt sistemi

Patronaja dayalı sistem

Fermuar sistemi

Açıklama:

D’Hondt sistemi, ülke genelinde veya seçim çevrelerinde “seçim sonucunda geçerli oyların, o seçim çevresindeki milletvekili sayısına gelene kadar sırasıyla 1, 2, 3 ...’e bölünerek partilerin kazanacağı milletvekili sayısını belirleyen sistemdir.” (Nişancı ve Özdemir, 2017, s.733).

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Siyasal katılımı iki düzeyde ele almak olanaklıdır. ___________ siyasal katılım, özellikle oy verme davranışına ilişkindir ve kişinin tek başına gerçekleştirebileceği bir davranıştır. Oysa ________ siyasal katılım, bir siyasal partiye üye olma ya da ulusal düzeydeki parlamento benzeri kurumlar ya da yerel düzeydeki siyasal kadrolar için aday olma biçiminde gerçekleştirilir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamalanmalıdır?

Toplumsal / Bireysel

Sosyal / Bireysel

Toplumsal / Kültürel

Bireysel / Toplumsal

Sosyal / Ekonomik

Açıklama:

Siyasal katılımı bireysel ve toplumsal katılım olarak iki düzeyde ele almak olanaklıdır. Bireysel siyasal katılım, özellikle oy verme davranışına ilişkindir ve kişinin tek başına gerçekleştirebileceği bir davranıştır. Oysa toplumsal siyasal katılım, bir siyasal partiye üye olma ya da ulusal düzeydeki parlamento benzeri kurumlar ya da yerel düzeydeki siyasal kadrolar için aday olma biçiminde gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme aşağıdakilerden hangisi tarafından imzalanmıştır?

Uluslararası Af Örgütü

Uluslararası İş Örgütü

Avrupa Parlamentosu

Dünya Sağlık Örgütü

Birleşmiş Milletler

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirlenmiş olan siyasi hakların kadınlar tarafından eşit bir şekilde kullanılabilme- si amacıyla konuya özgü bir uluslararası sözleşme yapılması gereği duyulmuştur. Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır.
Bu sözleşmeye göre hak eşitliği ilkesi gereğince her kadın kendi ülkesinin,

Kamu işlerinin yönetimine,
Kamu hizmetlerinin yürütülmesine,
Tüm kamu organlarına seçilme hakkına sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için kabul edilen kritik çoğunluk eşiği ne kadardır?

%70

%50

%45

%30

%10

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

Döneminin en etkili karşı çıkışlarından biri olan ve İngiltere’de 1792’de Mary Wollstonecraft tarafından kaleme alınan kitabın adı nedir?

Kadın Haklarının Bir Savunusu

Evrensel Kadın Hakları

Cinsiyet Eşitliği

Bağımsızlık Bildirgesi

Kadın Hakları Bildirgesi

Açıklama:

Dönemin en etkili karşı çıkışlarından bir diğeri, İngiltere’de 1792’de Mary Wollstonecraft tarafın- dan kaleme alınan Kadın Haklarının Bir Savunusu isimli kitaptır. Aydınlanma’nın, kadınların ussal kapasiteleri ve doğuştan gelen özellikleri konusun- daki tartışmalarını yeniden ele alan Wollstonecraft, kadın ve erkek arasındaki toplumsal hiyerarşiye karşı çıkmış ve kadınların başta eğitim hakkı olmak üzere siyasal haklar da dâhil, erkeklerle eşit haklara sahip olmasını savunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği (The National Union of Women’s Suffrage Socieites, NUWSS) adıyla 1897’de hangi ülkede kurulmuştur?

Almanya

Fransa

İtalya

Belçika

İngiltere

Açıklama:

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği (The National Union of Women’s Suffrage Socieites, NUWSS) adıyla 1897’de kurulmuştur. Bu kuruluş çok sayıda kadın hakları kuruluşunu aynı çatı altında toplama ve faaliyetlerini koordine etme amacını taşı- yan ve kuruluşların taleplerini parlamentoya aktaran bir işlev üstlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

İngilterede kadınlar kesin ve istisnasız olarak hangi tarihte oy hakkını elde etmişlerdir?

1910

1918

1920

1928

1948

Açıklama:

Süfrajetlerin mücadelesi ve I. Dünya Savaşı’nda kadınların gösterdikleri vatanseverlik ve savaş sırasında kamusal alanda üstlendikleri görevler, kadınların oy hakkı talebini, bu talebe karşı çıkan siyasal iktidarlar açısından meşrulaştırmıştır. Bunun sonucunda, İngiliz kadınları 1918’de kısmen, 1928’de ise istisnasız olarak oy hakkına kavuşmuşlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Feminist kuramda öne çıkan önemli tartışmalardan olan siyasetin diline, siyasal pratiklere ve siyasal kurumlara sinmiş cinsiyetçi özelliklerin dönüştürülmesine ilişkin eleştiriler hangi yıldan itibaren ortaya çıkmıştır?

1950

1960

1970

1980

1985

Açıklama:

Feminist kuramda öne çıkan bir diğer önemli tartışma siyasetin diline, siyasal pratiklere ve siyasal kurumlara sinmiş cinsiyetçi özel- liklerin dönüştürülmesine ilişkindir. Bu noktada, 1970’lerden itibaren feministler birinci dalga liberal feministlerden farklı olarak siyasal alanın bütününe daha mesafeli yaklaşmışlar, başta ataerkil bir kurum olarak tanımladıkları devlet olmak üzere siyasetin erkek egemen niteliğini eleştirmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kadınların bireysel ve toplumsal olarak siyasete katılımı ile ilgili yaygın fakat yanlış düşüncelerden biri değildir?

Kadınların siyasete ilgisiz oldukları

Kadınların oy kullanırken erkeklerin etkisi altında kaldıkları

Kadınların oy kullanma oranının çok daha az olduğu

Kadınların eşlerinden bağımsız olarak oy kullandığı

Kadınların oy kullanmak istememeleri

Açıklama:

Bireysel bir siyasal katılım türü olan oy verme davranışı açısından yaygın olan görüş, kadınların siyasete ilgisiz olduğu ve bu nedenle siyasal katılım konusunda çok istekli olmadıklarıdır. Yanı sıra, kadınların zaten erkeklerin etkisi altında oy kullandıkları, yani erkeklerden bağımsız hareket etmedikleri düşünülmüştür. Ayata’nın (1995) araştırmasına göre, oy kullanmayan kadınlar erkeklerden çok az fark- la fazladır. Bu durumda, ilk türden yaygın görüş geçerli değildir. Yine Ayata’nın araştırmasından çıkan sonuç, kadınların yarısından fazlasının eşlerine kullandıkları oyları söylemediğini ve eşle- rine sormadan oy kullandıklarını göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I. Siyasal nedenler,
II. Sosyo-ekonomik nedenler
III. İdeolojik ve psikolojik dirençler
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri kadınların siyasete etkin katılımının önündeki engellerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kadınları siyasete katılmaktan alıkoyan nedenler hem yerel siyaset düzeyinde hem de ulusal siyaset düzeyinde yaygın ve geçerlidir. Ulusal siyasetin en önemli kurumu olan parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engelleri açıklayan Nadezhda Shvedova (2005) bu engelleri üç kategori altında sınıflandırmıştır:

Siyasal nedenler,
Sosyo-ekonomik nedenler,
İdeolojik ve psikolojik dirençler.

Doğru Cevap: E

Soru 71

2018 yıl sonu itibariyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kadın milletvekillerinin temsil oranı aşağıdakilerden hangisidir?

%12

%17.3

%20

%30

Açıklama:

2018 yıl sonu itibariyle Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kadın milletvekillerinin temsil oranı %17.3 tür.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi bireysel siyasal katılım davranışıdır?

Bir siyasi kadroya aday olmak

Oy vermek

Sandık görevlisi olmak

Siyasal katılımı güvence altına almak

Kamu işlerini denetlemek

Açıklama:

Bireysel siyasal katılım, özellikle oy verme davranışına ilişkindir ve kişinin tek başına gerçekleştirebileceği bir davranıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Kadınların siyasette en az yüzde .............. oranında temsil edilmesi, kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir.
Yukarıdaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Kadınların siyasette en az yüzde 30 oranında temsil edilmesi, kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği (The National Union of Women’s Suffrage Socieites, NUWSS) adıyla 1897’de kurulan örgütün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Harriet Taylor Mill

Emmeline Pankhurst

Millicent Garrett Fawcett

John Stuart Wollstone

Marie Gouze

Açıklama:

Millicent Garrett Fawcett (1847-1929) tarafından Kadınların Oy Hakkı Örgütlerinin Ulusal Birliği (The National Union of Women’s Suffrage Socieites, NUWSS) adıyla 1897’de kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

İngiliz kadınlarının istinasız olarak oy hakına kavuşması aşağıdaki hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1923

1928

1932

1934

1941

Açıklama:

İngiliz kadınları 1918’de kısmen, 1928’de ise istisnasız olarak oy hakkına kavuşmuşlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençler arasında yer almaz?

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınları siyaset alanının dışında bırakır.

Özgüven eksikliği, kadınların siyaseti beceremeyeceklerine dair duydukları yersiz endişeden kaynaklanmaktadır.

Pek çok ülkede siyasetin kirli bir iş olduğu ve siyasetle uğraşmanın, sonunda kişiye ve ailesine zarar vereceği düşüncesi egemendir ve bu durum, siyasete girmek isteyen kadınlar açısından korku nedenidir.

Kadınların siyasette kalıcı olmalarından, erkek milletvekili adaylarının geri planda bırakılmasından ve parlamentoda kadınların çoğunluk kazanmasından korkuluyor olması.

Medyanın kadın siyasetçilere, onların faaliyetlerine ve kadın gündemini oluşturacak konulara yeterince yer vermemesi, siyasetin erkek egemen bir alan olarak sürmesine katkı yapmaktadır.

Açıklama:

Kadınların siyasette kalıcı olmalarından, erkek milletvekili adaylarının geri planda bırakılmasından ve parlamentoda kadınların çoğunluk kazanmasından korkuluyor olması kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençler arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Yapılan seçimde en çok oyu alan parti, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanır. Çeşitli oranlarda oy almış diğer partiler, parlamentoda temsil edilmemiş olur. Bu sistem ciddi temsil açığı ortaya çıkardığından, temsilde adalet ilkesine hiç uygun değildir. Verilen metni tanımlayan aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş bölge nispi temsil sitemi

Dar bölge çoğunluk sistemi

Tek turlu çoğunluk sistemi

Nispi temsil sistemi

İki turlu çoğunluk sistemi

Açıklama:

Dar bölge çoğunluk sisteminde, yapılan seçimde en çok oyu alan parti, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanır. Çeşitli oranlarda oy almış diğer partiler, parlamentoda temsil edilmemiş olur. Görüldüğü üzere, bu sistem ciddi temsil açığı ortaya çıkardığından, temsilde adalet ilkesine hiç uygun değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de uygulanan seçim sistemidir?

Milli Bakiye Sistemi

Liste Usulü Çoğunluk Sistemi

Ülke Barajı Sistemi

Aşkın Temsil Sistemi

D'Hondt Sistemi

Açıklama:

Türkiye’de tarihsel olarak pek çok seçim sistemi kullanılmıştır. Günümüzde nispi temsil sisteminin bir çeşidi olan barajlı d’Hondt sistemi uygulanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Kadınların aday listelerinde veya temsilci olarak parlamentoda, komitelerde ya da hükümette belirli oranlarda ya da belirli sayılarda temsil edilmesini sağlayan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Olumlu eylem stratejisi

Fermuar sistemi

Kota

İzleme sistemi

Temsil sistemi

Açıklama:

Kota: Kadınların aday listelerinde veya temsilci olarak parlamentoda, komitelerde ya da hükümette belirli oranlarda ya da belirli sayılarda temsil edilmesini sağlayan bir uygulamadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Kota sistemi

Dengeler sistemi

Ülke Barajı Sistemi

Fermuar Sistemi

Eşitlik Sistemi

Açıklama:

Fermuar sistemi: Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen bir sistemdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme'nin kabul edildiği tarih ve geliştiren kuruluş aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1972-AB

1952-BM

1962-UNESCO

1975-WHO

1960-APEC

Açıklama:

Siyasal katılım temel bir vatandaşlık hakkıdır. Bunun doğrudan bir sonucu olarak, 1952 yılında hem BM Şartı’nda hem de yukarıda belirtilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirlenmiş olan siyasi hakların kadınlar tarafından eşit bir şekilde kullanılabilmesi amacıyla konuya özgü bir uluslararası sözleşme yapılması gereği duyulmuştur. Bunun sonucunda, BM tarafından Kadınların Siyasal Haklarına Dair Sözleşme hazırlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Kadınların eşit siyasal katılımını düzenleyen en güncel sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı'na Ek Afrika Kadın Hakları Protokolü

Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi

Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi, Cezalandırılması ve Ortadan Kaldırılmasına Dair Amerikan Devletleri Sözleşmesi

Açıklama:

Kadınların eşit siyasal katılımını düzenleyen en güncel sözleşme, BM tarafından 1979 yılında kabul edilen, kadınlara karşı ayrımcılığı tanımlayan ve buna yönelik politika oluşturulması yönünde bağlayıcı hükümler getiren Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, CEDAW’dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Kadının siyasal hakları üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda belirlenen kritik çoğunluk eşiğine göre; kadınların siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumda en az aşağıdakilerden hangisi oranında temsil edilmeleri gerekmektedir?

%20

%25

%30

%35

%40

Açıklama:

Kritik çoğunluk kavramına göre, kadınların siyasette nitelikli temsilinden söz edebilmek için, yani siyasette fark yaratabilmeleri için bulundukları siyasal kurumlarda en az yüzde 30 oranında temsil ediliyor olmaları gerekir. Kadınların siyasette en az yüzde 30 oranında temsil edilmesi, kritik çoğunluk eşiği olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aydınlanma ve devrimler çağının erkek merkezli düşünce yapısına karşı çıkışların ilk örneği aşağıdakilerden hangisidir?

Kadın Hakları Bildirgesi

Seneca Falls Bildirgesi

Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Bildirgesi

Birleşmiş Milletler Antlaşması

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 85

Tarihte birinci dalga kadın hareketleri olarak bilinen dönemde aşağıdaki akımlardan hangisinden beslenildiği görülmektedir?

Realizm

Hümanizm

Sosyalizm

Pozitivizm

Siyasal Liberalizm

Açıklama:

Siyasal liberalizmden büyük oranda beslenen birinci dalga kadın hareketine zaman zaman erkeklerin de destek vermeye başladığı görülür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi parlamentoya kadınların katılımının önündeki engellerden birisi değildir?

Siyasal nedenler

Kültürel nedenler

Sosyo-ekonomik nedenler

İdeolojik dirençler

Psikolojik dirençler

Açıklama:

Ulusal siyasetin en önemli kurumu olan parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engeller üç kategori altında sınıflandırmıştır:

Siyasal nedenler,
Sosyo-ekonomik nedenler,
İdeolojik ve psikolojik dirençler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

2019 yılı verilerine göre Dünya parlamentolarında kadın temsilci oranı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

%15,7

%34,1

%41,5

%7,2

%23,6

Açıklama:

Dünya parlamentolarında toplam milletvekili sayısı 39.192'dir. Erkek milletvekili sayısı 29.924 iken; kadın milletvekili sayısı 9.268'dir. Bu verilere göre; Dünya parlamentolarında kadın temsilci oranı %23,6'dır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdaki sistemlerden hangisinde yapılan seçimde en çok oyu alan parti, o bölgedeki tek milletvekilliğini kazanır ve çeşitli oranlarda oy almış diğer partiler, parlamentoda temsil edilmemiş olur?

Geniş bölge azınlık sistemi

Dar bölge çoğunluk sistemi

Bölgesel çoğunluk sistemi

Geniş bölge çoğunluk sistemi

Dar bölge azınlık sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdaki eylem planlarının hangisinde cinsiyete duyarlı eşitlik hedeflerine ulaşmak için kota dâhil olmak üzere geniş kapsamlı ve pek çok düzeyi içeren çeşitli olumlu eylem stratejileri benimsenmesi gereği kabul edilmiştir?

Tokyo Eylem Planı

Brüksel Eylem Planı

Londra Eylem Planı

Pekin Eylem Planı

Paris Eylem Planı

Açıklama:

Siyasette kadınların eşit katılımı, ulusal hükümetler ve uluslararası kuruluşlar açısından önemli bir politika hedefi olarak görülmektedir. Bu hedef, başta 1948 tarihli BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi olmak üzere, genel olarak eşitlikçi ve sonrasında cinsiyete duyarlı eşitlik hedeflerini benimseyen uluslararası sözleşmeler tarafından vurgulanmaktadır. 1995 tarihli BM Dördüncü Dünya Kadın Konferansı’nda açıklanan Pekin Eylem Planı’na göre, bu hedeflere ulaşmak için kota dâhil olmak üzere geniş kapsamlı ve pek çok düzeyi içeren çeşitli olumlu eylem stratejileri benimsenmesi gereği kabul edilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen sisteme ne ad verilir?

Kota sistemi

Aday kotası sistemi

Fermuar sistemi

Kariyer sistemi

Temsilci kotası sistemi

Açıklama:

Fermuar sistemi; seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen bir sistemdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin kaçıncı maddesine göre, "herkes, doğrudan ya da serbestçe seçilmiş temsilcileri aracılığıyla ülkesinin yönetiminde yer alma hakkına sahiptir"?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Siyasal katılım kaç boyuttan oluşur?

Açıklama:

Siyasal katılım 2 boyuttan oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Ulusal siyasetin en önemli kurumu olan parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engelleri açıklayan Nadezhda Shvedova (2005) bu engelleri kaç kategori altında sınıflandırmıştır?

Açıklama:

Ulusal siyasetin en önemli kurumu olan parlamentolarda kadınların katılımının önündeki engelleri açıklayan Nadezhda Shvedova (2005) bu engelleri üç kategori altında sınıflandırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi, kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençlerden biri değildir?

Kadınları eş ve anne rolleriyle sınırlandıran geleneksel anlayışlar, kadınları siyaset alanının dışında bırakır.

Özgüven eksikliği, kadınların siyaseti beceremeyeceklerine dair duydukları yersiz endişeden kaynaklanmaktadır.

Medyanın kadın siyasetçilere, onların faaliyetlerine ve kadın gündemini oluşturacak konulara yeterince yer vermemesi, siyasetin erkek egemen bir alan olarak sürmesine katkı yapmaktadır.

Kadınların siyasal katılımı ekonomik güçlenme ile yakından ilişkilidir.

Açıklama:

"Kadınların siyasal katılımı ekonomik güçlenme ile yakından ilişkilidir", kadınların parlamentoya girmesini engelleyen ideolojik ve psikolojik dirençlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi, olumlu eylem stratejilerini Krook ve Norris’in olumlu eylem stratejilerinin niteliklerine bakarak süreçte başat rolü oynayan aktörlere göre yaptığı sınıflandırma ile oluşturulan gruplardan biri değildir?

Mikro Yapı Düzeyinde Olumlu Eylem Stratejileri

Sivil Toplum Temelli Olumlu Eylem Stratejileri

Siyasal Parti Temelli Olumlu Eylem Stratejileri

Parlamento Temelli Olumlu Eylem Stratejileri

Devlet Düzeyinde Olumlu Eylem Stratejileri

Açıklama:

Mikro Yapı Düzeyinde Olumlu Eylem Stratejileri, olumlu eylem stratejilerini Krook ve Norris’in olumlu eylem stratejilerinin niteliklerine bakarak süreçte başat rolü oynayan aktörlere göre yaptığı sınıflandırma ile oluşturulan gruplardan biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi kota uygulamasına yönelik olumlu görüşlerden biridir?

Kadınlar yönünde tercih kullanıldığı için kotalar herkes için eşitlik ilkesine aykırıdır.

Siyasal temsil, fikirler ve partiler arasındaki tercihe dayanır, sosyal gruplar arasında değil.

Kotalar demokrasiye aykırıdır, çünkü kimin seçileceğine seçmenler karar vermelidir.

Kotalar ayrımcılık yaratmaz, aksine kadınların siyasette eşit temsilinin önündeki engelleri kaldırır.

Kotalar nitelikli adayları kenarda bırakır, çünkü daha nitelikli adayların değil, belirli
bir cinsiyet kategorisine mensup adayların seçilmesine yöneliktir.

Açıklama:

"Kotalar ayrımcılık yaratmaz, aksine kadınların siyasette eşit temsilinin önündeki engelleri kaldırır", kota uygulamasına yönelik olumlu görüşlerden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi "Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen bir sistemdir" tanımını karşılayan terimdir?

Aykırılar Sistemi

Feminist Sistem

Fermuar Sistemi

Kota Sistemi

Eşitlik Sistemi

Açıklama:

Fermuar Sistemi, "Seçimlerde aday listelerinde bir erkek adaya karşılık bir kadın adaya yer verilen bir sistemdir" tanımını karşılayan terimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi olumlu eylem stratejilerinin başlıca aktörlerinden biri değildir?

Siyasal parti

Parlamento

Devlet

Aile

Kadın kolları

Açıklama:

Aile, olumlu eylem stratejilerinin başlıca aktörlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Siyasal partiler tarafından yasal herhangi bir zorunluluk olmadığı durumlarda uygulanan kota aşağıdakilerden hangisidir?

Gönüllü kota

Aday kotası

Yasal kota

Anayasal kota

Temsilci kotası

Açıklama:

Siyasal partiler tarafından yasal herhangi bir zorunluluk olmadığı durumlarda uygulanan kota Gönüllü Kota'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Duygular Bildirgesi’ni yazan kadın hakları savunucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Elizabeth Cady Stanton

John Stuart Mill

Olympe de Gauges

Simon de Beauvoir

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

Duygular Bildirgesi’ni yazan kadın hakları savunucusu, Elizabeth Cady Stanton'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Evlilik veya kan bağı ile bir araya gelen ve mahrem ilişkiler yürüten bireylerin kurduğu toplumsal ve ekonomik birliğe ne ad verilir?

Akrabalık

Aile

Yakın çevre

Toplum

Arkadaşlık

Açıklama:

Evlilik veya kan bağı ile bir araya gelen ve mahrem ilişkiler yürüten bireylerin kurduğu toplumsal ve ekonomik birliğe aile denir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

En küçük birim olan çekirdek aile hangi üyelerden oluşmaktadır?

Anne, baba ve çocuklar

Anne ve baba

Anne, baba ve aile büyükleri

Anne ve çocuklar

Baba ve çocuklar

Açıklama:

En küçük birim olan çekirdek aile, anne, baba ve çocuklardan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Antropolog George Peter Murdock yaptığı çalışma ile ailenin en çok hangi özelliğine vurgu yapmış ve sonrasında sorgulanmıştır?

Kapalılık

Sınırlılık

Genişlik

Kültürellik

Evrensellik

Açıklama:

Antropolog George Peter Murdock, Toplumsal Yapı (1949) adlı kitabında aile kurumunu incelemiş, avcı ve toplayıcı toplumlardan endüstriyel toplumlara kadar geniş bir ölçekte 250 toplumdan örneklerle çalışmıştır. Murdock bu çalışmasında aile kurumunun bütün toplumlarda görüldüğünü ve ailenin evrensel olduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Hangi aile kuramı, aile yaşamının kadının üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirmektedir?

Klasik Aile Kuramı

Marksist Aile Kuramı

Feminist Aile Kuramı

Çağdaş Aile Kuramı

İşlevselci Aile Kuramı

Açıklama:

Feminist aile kuramı, aile yaşamının kadının üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Kadının doğurganlığının denetim altında olduğunu vurgulayan feminist akım seçeneklerden hangisidir?

Klasik feminist akım

Marksist feminist akım

Liberal feminist akım

Eleştirel feminist akım

Radikal feminist akım

Açıklama:

Radikal feministlere göre kadınların ezilmesi, en temel ezilme biçimidir. Radikal feministler kadın bedeninin ve doğurganlığının denetim altında olduğunu vurgularlar. Üreme ve anneliğin kadının bakış açısından güçlendirici ve haz verici olması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Geleneksel olarak yetişkin bir erkek ve yetişkin bir kadın arasındaki, yasal geçerliliği olan, belirli hak ve yükümlülükler getiren ilişki nasıl adlandırılır?

Evlilik

Akrabalık

Beraber yaşama

Birliktelik

Ortaklık

Açıklama:

Evlilik, geleneksel olarak yetişkin bir erkek ve yetişkin bir kadın arasındaki, yasal geçerliliği olan, belirli hak ve yükümlülükler getiren bir ilişki olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Seçeneklerden hangisi evliliğin getirdiği hukuki avantajlardan biri değildir?

Sağlık sigortası

Edinilen malların ortaklığı

Miras

Cezaevinde açık görüş hakkı

Eğitim hakkı

Açıklama:

Evliliğin hukuki açıdan birtakım avantajlar getirdiği söylenebilir: Edinilen malların paylaşımı, miras, sağlık sigortası, hastanede karar verme hakkı, cezaevinde açık görüş hakkı, çift indirimleri, kredi çekme ve mal edinmede ortak gelir gösterebilme, birlikte vize alabilme, eşlerden biri yabancıysa oturma ve çalışma izni alabilme vb. gibi. Eğitim hakkı, bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Türkiye'de var olan iştirak nafakası hangi masrafların karşılanması için verilmektedir?

Ortak çocukların velayetini üstlenmiş tarafa çocukların masraflarını karşılaması için

Ortak malların masraflarının karşılanması için

Boşanma nedeniyle bir tarafın yoksulluğa düşeceği için

Bir tarafın çalışmaması durumunda yoksulluğa düşmemesi için

Boşanma masraflarını karşılayamayan tarafa destek için

Açıklama:

İştirak nafakası, ortak çocukların velayetini üstlenmiş tarafa çocukların masraflarını karşılaması için ödenir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına ne ad verilir?

Kontrollü denetim

Kurumsallaştırılmış üreme

Kurumsallaştırılmış denetim

Kontrollü üreme

Üreme denetimi

Açıklama:

Kurumsallaştırılmış denetim, erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Kadınların eş/nişanlı/sevgili/erkek arkadaş tarafından gördükleri şiddete ne ad verilir?

Aile içi şiddeti

Aile dışı şiddet

Yakın çevre şiddeti

Partner şiddeti

Partner dışı şiddet

Açıklama:

Partner şiddeti, kadınlar için eş/nişanlı/sevgili/erkek arkadaşa karşılık gelmektedir. Yakın ilişkilerin sona ermesinin ardından, şiddetin devam etme olasılığı yüksektir. Bu nedenle eski eş/sevgili/nişanlı/erkek arkadaş da şiddet uygulayanlar içinde önemli yer tutmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aileyi, cinsel ilişkinin toplumsal olarak onay gördüğü, yetişkin bir erkek ve bir kadından oluşan, bir veya daha fazla çocuğun bulunduğu bir birim olarak tanımlayan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?

Marshall

Haralambos

Holborn

Murdock

Parsons

Açıklama:

Murdock aileyi, cinsel ilişkinin toplumsal olarak onay gördüğü, yetişkin bir erkek ve bir kadından oluşan, bir veya daha fazla çocuğun bulunduğu bir birim olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Antropolog George Peter Murdock'un avcı ve toplayıcı toplumlardan endüstriyel
toplumlara kadar geniş bir ölçekte 250 toplumdan örneklerle yaptığı çalışmasında aile kurumunun bütün toplumlarda görüldüğünü ve ailenin evrensel olduğunu ileri sürdüğü kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni

Endüstriyel Toplum

Toplumsal Yapı

Toplum ve Bilim

Dünden Bugüne Aile

Açıklama:

Antropolog George Peter Murdock, Toplumsal Yapı (1949) adlı kitabında aile kurumunu incelemiş, avcı ve toplayıcı toplumlardan endüstriyel toplumlara kadar geniş bir ölçekte 250 toplumdan örneklerle çalışmıştır. Murdock bu çalışmasında aile kurumunun bütün toplumlarda görüldüğünü ve ailenin evrensel olduğunu ileri sürmüştür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Toplumsal Yapı adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Firestone

Foreman

Murdock

Parsons

Zaretsky

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi aileyi, cinsel ilişkinin toplumsal olarak onay gördüğü, yetişkin bir erkek ve bir kadından oluşan, bir veya daha fazla çocuğun bulunduğu bir birim olarak tanımlamaktadır?

Aries

Engels

Foreman

Jaggar

Murdock

Açıklama:

Murdock aileyi, cinsel ilişkinin toplumsal olarak onay gördüğü, yetişkin bir erkek ve bir kadından oluşan, bir veya daha fazla çocuğun bulunduğu bir birim olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Kaç yılında siyah ailelerin %51’inin anne ve çocuklardan oluştuğu belirtilmiştir?

1967

1974

1985

1989

1991

Açıklama:

1985 yılında siyah ailelerin %51’inin anne ve çocuklardan oluştuğu belirtilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Modern çekirdek ailenin işlevleri arasında çocukların bakımı ve bağımsızlaşmalarını sağlayacak yetilerin onlara kazandırılması, eşler arası cinsel ilişkinin düzenlenmesi ve ekonomik iş birliğine vurgu yapan düşünür hangisidir?

Aries

Engels

Firestone

Murdock

Parsons

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 17

Çocukların bakımı

Çocukların birincil toplumsallaşması

Yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanması

Eşler arası cinsel ilişkinin düzenlenmesi

Ekonomik iş birliği

Yukarıda verilenlerden hangileri Talcott Parsons’a göre, modern çekirdek ailenin işlevleri arasında yer alır?

I, II ve III

I, IV ve V

II ve III

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Talcott Parsons’a (1998) göre, modern çekirdek ailenin işlevleri arasında çocukların bakımı ve bağımsızlaşmalarını sağlayacak yetilerin onlara kazandırılması, eşler arası cinsel ilişkinin düzenlenmesi ve ekonomik iş birliği vardır. Parsons, modern Amerikan toplumunu incelediği çalışmasında ailenin iki ana ve indirgenemez işlevinin var olduğunu ve bunların bütün toplumlardaki aileler için geçerli olduğunu öne sürmüştür: çocukların birincil toplumsallaşması ve yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanması.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin incelemeleri, modern aile hayatının mahremiyetine dair vurgunun görece yeni olduğunu ortaya koymuştur?

Aries

Jaggar

Foreman

Murdock

Zaretsky

Açıklama:

Örneğin Philippe Ariès’nin incelemeleri, modern aile hayatının mahremiyetine dair vurgunun görece yeni olduğunu ortaya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 19

"Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Aries

Engels

Firestone

Foreman

Jaggar

Açıklama:

Friedrich Engels’in 1884 yılında yayımlanan Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni adlı kitabı, aile üzerine yapılmış ilk çalışmalardan kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Liberal feminizmin başlangıcı kaçıncı yüzyıla uzanır?

Açıklama:

Liberal feminizmin başlangıcı sanayileşmenin ev ve iş yeri ayrımına dair etkilerinin görüldüğü 18. yüzyıla uzanır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi yazılarında kadının kararlarını bağımsız alması; ruhen ve bedenen güçlü kadının tutkularına, eşine veya çocuklarına köle olmaması gerekliliğini vurgular?

Engels

Foreman

Jaggar

Wollstonecraft

Zaretsky

Açıklama:

Mary Wollstonecraft bu dönem yazılarında kadının kararlarını bağımsız alması; ruhen ve bedenen güçlü kadının tutkularına, eşine veya çocuklarına köle olmaması gerekliliğini vurgular.

Doğru Cevap: D

Soru 22

‘Kusurun olmadığı’ ilk boşanma yasaları kaç yılların ortalarından itibaren kabul edildi?

1960

1970

1980

1990

2000

Açıklama:

‘Kusurun olmadığı’ ilk boşanma yasaları 1960’ların ortalarından itibaren kabul edildi.

Doğru Cevap: A

Soru 23

“Çift bağını koparma” kavramını uzun süreli ve samimi bir ilişkinin parçalanması anlamında aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?

Engels

Foreman

Murdock

Vaughan

Zaretsky

Açıklama:

Diane Vaughan ayrılma veya boşanma sürecinde çiftler arası ilişkileri çözümlemiştir. Kısa süre önce ayrılmış veya boşanmış, çoğu orta sınıftan yüzden fazla kişiyle görüşmüştür. “Çift bağını koparma” kavramını uzun süreli ve samimi bir ilişkinin parçalanması anlamında kullanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş aileye yöneltilen eleştirilerden biri değildir?

Statü kazandıran meslekî rolün yalnız erkek eşe verilmesi

Çağdaş ailedeki cinsiyet rolü ayrımlarının doğasına ve sonuçlarına odaklanmaya eğilimli yazarların çalışmaları

Feminist kuramcıların, aileye kadınları ezen bir kurum gözüyle bakması

Karı-koca ailesinin bireyselliği ezerek yok etmesi

Ailenin kapitalist toplumun temel dayanağı olarak görülmesi

Açıklama:

Çağdaş aileye yöneltilen eleştirilerden birincisi, aileyi kapitalist toplumun temel dayanağı olarak görür. İkinci görüş, karı-koca ailesinin bireyselliği ezerek yok ettiğini savunur. Üçüncü eleştirel bakış açısı ise çağdaş ailedeki cinsiyet rolü ayrımlarının
doğasına ve sonuçlarına odaklanmaya eğilimli yazarlardan, aileye kadınları ezen bir kurum gözüyle bakan yazarlara kadar çeşitli feminist kuramcıların çalışmalarında ortaya çıkar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aile üzerine yapılmış ilk çalışmalardan biri kabul edilen ve 1884 yılında yayımlanan "Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" adlı kitabın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Margaret Benston

Alison Jaggar

Barrie Thorne

Eli Zaretsky

Friedrich Engels

Açıklama:

Friedrich Engels’in 1884 yılında yayımlanan Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni adlı kitabı, aile üzerine yapılmış ilk çalışmalardan kabul edilir. Bu çalışmasında Engels, Marksist bakış açısı ile ailenin kökeni ve zaman içindeki evrimini araştırmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Kadın bedeninin ve doğurganlığının denetim altında olduğunu vurgulayan feminizm yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern Feminizm

Liberal Feminizm

Radikal Feminizm

Sosyalist Feminizm

Marksist Feminizm

Açıklama:

Radikal feministlere göre kadınların ezilmesi, en temel ezilme biçimidir. Radikal feministler kadın bedeninin ve doğurganlığının denetim altında olduğunu vurgularlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Ortak çocukların velayetini üstlenmiş tarafa çocukların masraflarını karşılaması
için ödenen nafaka türü aşağıdakilerden hangisidir?

İştirak nafakası

Yoksulluk nafakası

Eğitim nafakası

Müşterek nafaka

Çocuk nafakası

Açıklama:

Türkiye’de yasalarca belirlenen nafaka, “yoksulluk” ve “iştirak” olmak üzere iki türlüdür. Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafa kusuru daha ağır olmamak koşuluyla ödenir. İştirak nafakası ise ortak çocukların velayetini üstlenmiş tarafa çocukların masraflarını karşılaması için ödenir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Klasik aile sosyolojisi hangi bakış açısı temelinde gelişmiştir?

Sosyalist bakış açısı

Feminist bakış açısı

İşlevselci bakış açısı

Postmodern bakış açısı

Marksist bakış açısı

Açıklama:

Klasik aile sosyolojisi olarak adlandırılan sosyoloji geleneği, Avrupa’da geliştikten sonra 1940’lı yılların ortalarından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nde de kabul görmeye başlamıştır. İşlevselci bakış açısı temelinde gelişen klasik aile sosyolojisi, 1960’lı yılların ikinci yarısına kadar çalışmalarını üç temel ilgi alanı üzerinde odaklanarak yürütmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 29

I. Ekonomik iş birliği
II. Ortak yerleşim
III. Cinsiyetçi iş bölümü
Yukarıdakilerden hangisi Murdock’ın tanımına göre toplumsal bir grup olarak ailenin özellikleri arasında yer alır?

I ve III

Yalnız III

Yalnız II

II ve III

I ve II

Açıklama:

Murdock’ın tanımına göre toplumsal bir grup olarak aile; ortak yerleşim, ekonomik iş birliği (işbölümü) ve (biyolojik) yeniden üretim özelliklerini taşımaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Parsons’a göre modern sanayi toplumunun tipik aile biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Yalıtılmış çekirdek aile

Akrabalarla kurulan geniş aile

İşlevsel çekirdek aile

Genişlemiş çekirdek aile

Daralan geniş aile

Açıklama:

Parsons’a göre, yalıtılmış çekirdek aile, modern sanayi toplumunun tipik aile biçimidir. Bu aile biçimi yapısal olarak yalıtılmıştır çünkü artık geniş akrabalık ilişkilerinin bir parçası değildir. Akrabalarla kurulan ilişki, zorunluluk değil gönüllülük temelinde gelişmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Cinsiyetçi işbölümü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cinsiyetçi işbölümü, kadınların toplumsal ve ekonomik konumlarını belirlemede etkilidir.

Cinsiyetçi işbölümü sadece kadınların ve erkeklerin farklı işleri yapması anlamına gelir.

Cinsiyetçi işbölümü kadın ve erkek arasındaki güç ilişkilerini yeniden üretir.

Cinsiyetçi işbölümü kadınlara ve erkeklere farklı yetenekler ve davranışlar ayrımını da yükler.

Cinsiyete dayalı işbölümü, kadınları alta sıralanma yani ikincil konuma iten bir sistemdir.

Açıklama:

Cinsiyetçi işbölümü, kadınların “alta sıralanma” (ikincil konum), “ezilme” ve “sömürülme” ile tanımlanan toplumsal ve ekonomik konumlarını belirlemede etkilidir. Cinsiyetçi işbölümü kavramı basitçe kadınların ve erkeklerin farklı işlerden sorumlu olmaları anlamına gelse de uygulamada yalnız farklı işler yapmayı değil eşitsizliği de içerir. Cinsiyete dayalı işbölümü, yalnızca kadınların ve erkeklerin paylaştıkları işleri tanımlamaz aynı zamanda kadın ve erkek arasındaki güç ilişkilerini yeniden üretir. Hem toplumda hem evde hangi işi kim yapar gibi bir ayrıma karşılık gelen bu işbölümü; aynı zamanda kadınlara ve erkeklere farklı yetenekler, davranışlar ve istekler veren fikirleri, faaliyetleri ve temsil edilmeyi kapsayan geniş bir yelpazeyi içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

19. yüzyılın başında ücretlerin iyileştirilmesi için mücadele eden erkek sendikacıların,
ücretlerinin eşe ve çocuklara bakmaya yetecek kadar olması gerektiğine dair koydukları hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Asgari ücret

Geçim ücreti

Aile ücreti

Çekirdek ücret

Varlık ücreti

Açıklama:

Aile ücreti, 19. yüzyılın başında ücretlerin iyileştirilmesi için mücadele eden erkek sendikacıların, ücretlerinin eşe ve çocuklara bakmaya yetecek kadar olması gerektiğine dair koydukları bir hedeftir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Liberal feminizmin başlangıcı aşağıdaki dönemlerden hangisine rastlamaktadır?

20. yy

19. yy

21. yy

18. yy

14. yy

Açıklama:

Liberal feminizmin başlangıcı sanayileşmenin ev ve iş yeri ayrımına dair etkilerinin görüldüğü 18. yüzyıla uzanır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimlerden birisi değildir?

Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.

Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.

Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların hakları daha geniş olarak tanınmaya başlamıştır.

Erkekler ve kadınlar için daha yüksek cinsel özgürlük düzeyleri, çok kısıtlayıcı olmuş olan toplumlarda gelişmektedir.

Düzenlenmiş evlilikler gittikçe artmaktadır.

Açıklama:

Her ne kadar dünyanın bütün bölgelerinde tam anlamıyla ve aynı biçimde gerçekleşmese de dünya çapında son dönemlerde evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimler şöyle sıralanabilir:
1. Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.
2. Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.
3. Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların hakları daha geniş olarak tanınmaya başlamıştır.
4. Düzenlenmiş evlilikler gittikçe azalmaktadır.
5. Erkekler ve kadınlar için daha yüksek cinsel özgürlük düzeyleri, çok kısıtlayıcı olmuş olan toplumlarda gelişmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafa ödenecek nafaka aşağıdakilerden hangisidir?

Yoksulluk

İştirak

Yardım

Tedbir

İhtiyaç

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 36

Erkek egemen kurumların, kadınların doğurganlık gücü ile ilgili kurallar koymasına ne denir?

İçselleştirilmiş denetim

Kurumsallaştırılmış denetim

Baskıcı denetim

Ayrımcılık içeren denetim

Geleneksel denetim

Açıklama:

Erkek egemen kurumların, kadınların doğurganlık gücü ile ilgili kurallar koymasına kurumsallaştırılmış denetim adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Zorunluluk nedeniyle geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin aksine hareket eden babaların bulunduğu kategori aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel Babalık

Yeni Geleneksel Babalık

Hevesli Babalık

Gayretli Babalık

Çizgi Dışı Babalık

Açıklama:

Piramidin tabanında bulunan geleneksel babalık kategorisi değişime kapalı, otoriter ve çocuklara mesafeli bir babalığı temsil etmektedir. Yeni geleneksel babalık kategorisi geleneksel babalığın değerlerini benimsemiş ancak özellikle kız çocuklarıyla ilişkisinde mesafeleri aşmaya başlamış babalardan oluşmaktadır. Gayretli babalık, zorunluluk nedeniyle
geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin aksine hareket eden babaların bulunduğu kategoridir. Gayretli babalık ile yeni geleneksel babalık arasında yer alan hevesli babalık kategorisini, geleneksel babalık algısını taşıdığı hâlde kendi tercihiyle gayretli babalık davranışları sergileyen dolayısıyla bu konuda en kritik dönüşümü gerçekleştiren babalardan meydana gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Toplumsal örgütlenmenin temel birimi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

birey

aile kurumu

insan ilişkileri

mülk

babalık rolü

Açıklama:

Aile kurumu, toplumsal örgütlenmenin temel birimidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Parsons’a göre ailenin iki ana ve indirgenemez işlevi; çocukların birincil toplumsallaşması ve yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanmasıdır. Bu görüş pek çok bakımdan eleştirilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu eleştiriler arasında yoktur?

Amerikan orta sınıf ailesini temsil eder ve genel bir aile yapısını göstermez.

İdealize edilmiş çocuk ve yetişkinlerden bahsedilmektedir.

Sınıfsal, dinî ve etnik farklılıklar göz ardı edilmektedir.

Ailenin yalnızca olumlu işlevlerine değinmiş, olumsuz özelliklerinden bahsetmemiştir.

Aile kurumunun bütün toplumlarda görüldüğünü ve evrensel olduğunu ileri sürmüştür

Açıklama:

Bu görüş pek çok bakımdan eleştirilmektedir göre ailenin iki ana ve indirgenemez işlevi; çocukların birincil toplumsallaşması ve yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanmasıdır. Öncelikle Parsons’ın çalışması, Amerikan orta sınıf ailesini temsil eder ve genel bir aile yapısını göstermez. Çalışma, özellikle Batı’nın endüstriyel toplumlarındaki aileleri temel almıştır. Tanımlanan ailede idealize edilmiş çocuk ve yetişkinlerden bahsedilmektedir. Ayrıca sınıfsal, dinî ve etnik farklılıklar göz ardı edilmektedir. Parsons çalışmasında ailenin yalnızca olumlu işlevlerine değinmiş, olumsuz özelliklerinden bahsetmemiştir. Aile hayatının üreteceği olası psikolojik problemleri ve kadının ailedeki sınırlandırılmış rolünü yok saymıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Dışavurumsal roller bakım ve duygusal destek vermekle ilişkilendirilirken araçsal roller maddi hedeflere ulaşmaya yöneliktir. İşlevselci bakış açısı dışavurumsal ve araçsal rolleri aşağıdakilerden hangileri ile özdeşleştirmiştir?

kadınlar ve erkekler

anneler ve çocuklar

kardeşler

yetişkinler

çekirdek ve geniş aileler

Açıklama:

Dışavurumsal roller bakım ve duygusal destek vermekle ilişkilendirilirken araçsal roller maddi hedeflere ulaşmaya yöneliktir. İşlevselci bakış açısı dışavurumsal rolleri kadınlarla araçsal rolleri ise erkeklerle özdeşleştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Feminist kuramcılara göre aile içindeki güç ilişkileri aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

aile bireylerinin çıkarlarının çoğu zaman ortak olmaması

ailenin, ekonomiden ayrı ve özel bir yaşam yanılsaması yaratması

aileyi kapitalist toplumun temel dayanağı olarak görme

karı-koca ailesinin bireyselliği yok etmesi

çekirdek ailenin, modern sanayi toplumunun tipik aile biçimi olması

Açıklama:

Feminist kuramcılara göre aile içindeki güç ilişkileri, aile bireylerinin çıkarlarının çoğu zaman ortak olmaması anlamına gelmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi 'kadınların ve erkeklerin farklı işlerden sorumlu olmaları anlamına gelse de uygulamada yalnız farklı işler yapmayı değil eşitsizliği' de içerir?

yapısal işbölümü

işlevsel işbölümü

cinsiyetçi işbölümü

toplumsal işbölümü

bireysel işbölümü

Açıklama:

Cinsiyetçi işbölümü kavramı basitçe kadınların ve erkeklerin farklı işlerden sorumlu olmaları anlamına gelse de uygulamada yalnız farklı işler yapmayı değil eşitsizliği de içerir

Doğru Cevap: C

Soru 43

Feminist kuramcılar ataerkillik ile ilgili aşağıdakilerden hangi görüşü savunmaktadır?

sanayileşmenin ve modernleşmenin ataerkilliği azalttığını

kapitalizmle birlikte özgül bir biçime büründüğü ve güçlendiği

ataerkilliğin her toplumda aynı şekilde görüldüğünü

ataerkillik kavramının kadınlarca da onaylanır hale gelmesi

ataerkilliğin medyada beklenilen etkiye sahip olmadığı

Açıklama:

Feminist kuramcılar sanayileşme ve kapitalizmden önce var olan ataerkilliğin, kapitalizmle birlikte özgül bir biçime büründüğü ve güçlendiği görüşünü savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Kadınların hem çalışan-üreten hem de anne-yeniden üreten olarak düşünülmesi gerekir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir?

feminist görüşlerin toplumda daha çok yer edinmesi

kadınların erkeklerden daha üstün olduğu görüşünün yaygınlaşması

kadınların özgül konumunun anlaşılabilmesi

kadının ikincil konumunun sadece aile içinde kalmaya devam etmesi

kadınların toplum içinde üretime daha çok katkı sağlaması

Açıklama:

Kadınların özgül konumunun anlaşılabilmesi için kadınlar hem çalışan-üreten hem de anne-yeniden üreten olarak düşünülmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Edinilen malların paylaşımı, miras, sağlık sigortası, hastanede karar verme hakkı, cezaevinde açık görüş hakkı, çift indirimleri, kredi çekme ve mal edinmede ortak gelir gösterebilme, birlikte vize alabilme, eşlerden biri yabancıysa oturma ve çalışma izni alabilme gibi durumlar evliliğin getirdiği hangi tür avantajlar içinde yer alır?

sosyal

fiziksel

hukuki

uluslararası

toplumsal

Açıklama:

Evliliğin hukuki açıdan birtakım avantajlar getirdiği söylenebilir: Edinilen malların paylaşımı, miras, sağlık sigortası, hastanede karar verme hakkı, cezaevinde açık görüş hakkı, çift indirimleri, kredi çekme ve mal edinmede ortak gelir gösterebilme, birlikte vize alabilme, eşlerden biri yabancıysa oturma ve çalışma izni alabilme vb. gibi.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Teknolojik araçların, kadını kontrol altında tutmak ve toplum nezdinde aşağılamak, utandırmak gibi amaçlarla kullanılması şeklinde tanımlanabilecek şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel şiddet

Dijital şiddet

Ekonomik şiddet

Duygusal şiddet

Cinsel şiddet

Açıklama:

Teknolojik araçların, kadını kontrol altında tutmak ve toplum nezdinde aşağılamak, utandırmak gibi amaçlarla kullanılması şeklinde tanımlanabilecek dijital şiddet, diğer şiddet türleriyle yakından ilişkilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Türkiye’de Erkeklik ve Babalık Hâlleri araştırmalarına göre, zorunluluk nedeniyle geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin aksine hareket eden babaların bulunduğu kategori aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel babalık

Hevesli babalık

Yeni geleneksel babalık

Gayretli babalık

Çizgi dışı babalık

Açıklama:

Gayretli babalık, zorunluluk nedeniyle geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin aksine hareket eden babaların bulunduğu kategoridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Kurumsallaştırılmış denetim kavramını ifade eder?

Kadının kamusal alana yeterince katılması için kreş ve bakımevlerinin kadın iş gücünden faydalanması

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafa bağlanan nafakanın denetimi

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koyması

Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların
haklarının korunması

Ücret karşılığında ev dışında çalışan kadınların ev işlerinden birincil derecede sorumlu olmaya devam etmesi

Açıklama:

Erkek egemen kurumların, kadınların doğurganlık gücü ile ilgili kurallar koymasına kurumsallaştırılmış denetim adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi evlilik ile ilgili olarak söylenemez?

Çağdaş toplumlarda evlilik bazen birlikte yaşamak şeklinde gerçekleşebilir.

Yetişkin bir erkek ve yetişkin bir kadın arasında, yasal geçerliliği olan, belirli hak ve yükümlülükler getiren bir ilişki olarak kabul edilir.

Çoğu kişinin birlikte yaşamak ile düğün ve evlilik arasında ayrım yaptığı söylenebilir.

Bir kuşak önce evlilik değişmez bir durum olarak varsayılırken günümüzde boşanma oranları artmıştır.

Evlilik her toplum ve kültürde aynı işleyiş ve iç dinamiklere sahiptir.

Açıklama:

Evlilik, geleneksel olarak yetişkin bir erkek ve yetişkin bir kadın arasındaki, yasal geçerliliği olan, belirli hak ve yükümlülükler getiren bir ilişki olarak kabul edilir. Ancak çağdaş toplumlarda evlilik bazen daha esnek değerlendirilerek birlikte yaşamak şeklinde gerçekleşebilir. Birlikte yaşama giderek daha fazla kabul görmesine ve kimilerince evliliğe hazırlık evresi olarak algılanmasına karşın çoğu kişinin birlikte yaşamak ile düğün ve evlilik arasında ayrım yaptığı söylenebilir. Bir kuşak önce evlilik değişmez bir durum olarak varsayılırken bugün özellikle sanayileşmiş ülkelerde hem pek çok çift evlenmeden birlikte yaşamaktadır hem de boşanma oranları artmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi cinsiyet eşitsizliklerinin bir göstergesidir?

aynı cins birlikteliklerin kabul edilmesi

kadınların erkeklerle aynı işlerde çalışması

evlenmeden birlikte yaşama

çocuk evlilikleri

boşanmalar

Açıklama:

Çocuk evlilikleri, cinsiyet eşitsizliklerinin çarpıcı bir göstergesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi ailenin iki ana ve indirgenemez işlevini, çocukların birincil toplumsallaşması ve yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanması olarak görmektedir?

Murdock

Parsons

Haralambos

Holborn

Marshall

Açıklama:

Parsons’a göre ailenin iki ana ve indirgenemez işlevi; çocukların birincil toplumsallaşması ve yetişkin kişiliklerin istikrarının sağlanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

"... bakım ve duygusal destek vermekle ilişkilendirilirken ... maddi hedeflere ulaşmaya yöneliktir."
Aşağıdaki ifadelerden hangileri yukardaki boşluklara gelebilir?

Dışavurumsal roller - araçsal roller

Erkeksel roller - Kadınsal roller

Kadınsal roller -Erkeksel roller

Araçsal roller - dışavurumsal roller

Dışavurumsal roller - içevurumsal roller

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

Hangi düşünür aile üzerine yapılmış ilk çalışmalardan kabul edilen 1884 yılında "Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" adlı kitabı yazmıştır?

Murdock

Parsons

Marshall

Engels

Marx

Açıklama:

Friedrich Engels’in 1884 yılında yayımlanan "Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni" adlı kitabı, aile üzerine yapılmış ilk çalışmalardan kabul edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi üyelerinin akrabalık ilişkileriyle birbirine bağlandığı ve yetişkinlerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği insan topluluğudur?

Evlilik

Ana-baba

Aile

Akraba

Arkadaşlık

Açıklama:

Aile, üyelerinin akrabalık ilişkileriyle birbirine bağlandığı ve yetişkinlerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği insan topluluğudur.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında son dönemlerde evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimler arasında değildir?

Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.

Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.

Çocukların haklarının genişletilmesine doğru genel bir eğilim vardır.

Aynı cins birliktelikler artık kabul görmemektedir.

Düzenlenmiş evlilikler gittikçe azalmaktadır.

Açıklama:

Dünya çapında son dönemlerde evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimler şöyle sıralanabilir:
1. Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.
2. Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.
3. Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların hakları daha geniş olarak tanınmaya başlamıştır.
4. Düzenlenmiş evlilikler gittikçe azalmaktadır.
5. Erkekler ve kadınlar için daha yüksek cinsel özgürlük düzeyleri, çok kısıtlayıcı olmuş olan toplumlarda gelişmektedir.
6. Çocukların haklarının genişletilmesine doğru genel bir eğilim vardır.
7. Aynı cins birlikteliklerin kabul edilmesi artmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

‘Kusurun olmadığı’ ilk boşanma yasaları hangi yıllardan itibaren kabul edildi?

1930 ların başı

1940 ların başı

1940 ların ortaları

1950 lerin ortaları

1960 ların ortaları

Açıklama:

‘Kusurun olmadığı’ ilk boşanma yasaları 1960’ların ortalarından itibaren kabul edildi.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi iştirak nafakasının tanımıdır?

Ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenen nafakadır.

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafa ödenen nafakadır.

Erkek eşin kadın eşe ödediği nafakadır.

Çok kazanan eşin az kazanan eşe ödediği nafakadır.

Ailenin büyükleri tarafından ödenen nafakadır.

Açıklama:

İştirak nafakası, ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenen nafakadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isimdir?

Öz denetim

Kurumsallaştırılmış denetim

Ataerkillik

Feminizm

Demografi

Açıklama:

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isim, kurumsallaştırılmış denetimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi değişime kapalı, otoriter ve çocuklara mesafeli babalığı temsil ediyor?

Yeni geleneksel babalık

Gayretli babalık

Hevesli bablık

Geleneksel babalık

Çizgi dışı babalık

Açıklama:

Geleneksel babalık kategorisi değişime kapalı, otoriter ve çocuklara mesafeli bir babalığı temsil ediyor.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Dünya Sağlık Örgütü’nün araştırmalarında kabul ettiği ölçütlere göre aşağıdakilerden hangisi şiddet türlerinden sayılmamaktadır?

Cinsel şiddet

Duygusal şiddet

Toplumsal şiddet

Ekonomik şiddet

Fiziksel şiddet

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü’nün araştırmalarında kabul ettiği ölçütlere göre şiddet türleri aşağıdaki gibi
sınıflandırılabilir:
Fiziksel şiddet, cinsel şiddet, duygusal şiddet ve ekonomik şiddet.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Anne, baba ve çocuklardan oluşan aile modeli hangisidir?

Çekirdek aile

Basit aile

İlk aile

Geniş aile

Dar aile

Açıklama:

En küçük birim olan çekirdek aile, anne, baba ve çocuklardan oluşmaktadır.
Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

"Modern çekirdek ailenin işlevleri arasında çocukların bakımı ve bağımsızlaşmalarını sağlayacak yetilerin onlara kazandırılması, eşler arası cinsel ilişkinin düzenlenmesi ve ekonomik iş birliği vardır." diyen kuramcı kimdir?

Murdock

Parsons

Philippe Ariès

Bilton

Elliot

Açıklama:

İşlevselci yaklaşımın önemli temsilcilerinden Talcott Parsons’a (1998) göre, modern çekirdek ailenin işlevleri arasında çocukların bakımı ve bağımsızlaşmalarını sağlayacak yetilerin onlara kazandırılması, eşler arası cinsel ilişkinin düzenlenmesi ve ekonomik iş birliği vardır.
Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

İktisadi, siyasi, dinî, toplumsal ve kültürel kurumların erkeklerin denetiminde olduğu aile sistemi hangisidir?

Anaerkil

Çekirdek

Ataerkil

Geniş

Küçük

Açıklama:

Ataerkillik iktisadi, siyasi, dinî, toplumsal ve kültürel kurumların erkeklerin denetiminde olduğu bir sistemdir. Erkeğin kadın üzerindeki egemenliği ile belirlenen güç ilişkilerini içerir.
Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

"Aile ideolojisinin iki temel varsayımı vardır. Bunlardan birincisi çekirdek ailenin birlikteliğinin evrenselliği ve norm olarak arzulanır olmasıdır. İkincisi de kadının ev kadını ve anne olduğu ve birincil olarak ailenin özel alanında bulunduğu; erkeğin ise para kazanan olduğu ve birincil olarak kamusal dünyada yer aldığı cinsiyetçi işbölümünün evrensel ve norm olarak arzulanır olmasıdır." diyen kuramcı kimdir?

Barrie Thorne

Iris Young

Alison Jaggar

Veronica Beechey

Harriet Taylor Mill

Açıklama:

Veronica Beechey’ye göre aile ideolojisinin iki temel varsayımı vardır. Bunlardan birincisi çekirdek ailenin birlikteliğinin evrenselliği ve norm olarak arzulanır olmasıdır. İkincisi de kadının ev kadını ve anne olduğu ve birincil olarak ailenin özel alanında bulunduğu; erkeğin ise para kazanan olduğu ve birincil olarak kamusal dünyada yer aldığı cinsiyetçi işbölümünün evrensel ve norm olarak arzulanır olmasıdır. Böylece aile, biyolojik olarak belirlenmiş varsayılmaktadır. Bu ataerkil aile biçimi, Batı toplumlarındaki toplumsal ve yasal kurumlar aracılığıyla yeniden üretilir çünkü insanların hayatlarını hem nasıl yaşadığı hem de nasıl yaşamaları gerektiğiyle ilgili olduğu farz edilir.
Doğru cevap D' dir

Doğru Cevap: D

Soru 65

Belirli türde yaşam düzenlemelerinin doğallığı ve evrenselliğinin yanı sıra düzenlemelerin bu biçiminin mutlaka kadınların çıkarına olacağına dair varsayımı sorgulayanlar kimlerdir?

Marjinaller

Antifeministler

Hümanistler

Ataerkilciler

Feministler

Açıklama:

Feministler, belirli türde yaşam düzenlemelerinin doğallığı ve evrenselliğinin yanı sıra düzenlemelerin bu biçiminin mutlaka kadınların çıkarına olacağına dair varsayımı sorgular. (Abbott ve Wallace, 1997, s.117).
Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Barrie Thorne klasik aile sosyolojisinin feminist eleştirisinde dört temayı vurgular. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Feministler, yalıtılmış çekirdek aile, modern sanayi toplumunun tipik aile biçimidir. Bu aile biçimi yapısal olarak yalıtılmıştır çünkü artık geniş akrabalık ilişkilerinin bir parçası değildir.

Feministler birlikte yaşayan ve cinsiyetçi işbölümüne sahip çekirdek aileyi, tek doğal ve meşru aile biçimi olarak gören ideolojiye karşı çıkar. Feministler herhangi bir özgül aile biçiminin biyolojik zorunluluklar temelinde doğal olmasını reddeder. Aile organizasyonu ve ideolojisi daha ziyade toplumsal organizasyona ve toplumdaki bireylerin rollere ilişkin varsayımlarına göre temellenir.

Feministlerin, ailenin bir analiz alanı olarak kabul edilmesine çalışması, erkek-akım sosyolojideki cinsiyet temelli analiz kategorilerine karşıdır.

Feministler ailenin farklı üyelerinin aile hayatını farklı biçimlerde deneyimlediğini öne sürer. Feministlere göre kadınların annelik ve aile hayatı deneyimleri; ailedeki güç ilişkilerinin çatışmaya, şiddete, işlerin ve kaynakların eşitsiz dağıtımına neden olabileceğini ve olduğunu kanıtlamıştır.

Feministler ailenin özel alan olması gerektiği varsayımını sorgulamıştır. Ailenin aldığı biçim büyük ölçüde ekonomik ve toplumsal politikalardan etkilenir ve aile dışarıdan müdahaleye açıktır. Ailenin doğası hakkında sağduyulu inançların, kadınların toplu- ma katılma ve erkeklerle eşitlik kazanma fırsatını yok saydığını öne sürerler. Aynı zamanda kadınların iş piyasasından, gençlik kültürlerinden, politik hayattan ve toplumsal hayatın diğer alanlarından dışlanması da böyle gerçekleşir.

Açıklama:

Barrie Thorne klasik aile sosyolojisinin feminist eleştirisinde dört temayı vurgular:

Feministler birlikte yaşayan ve cinsiyetçi işbölümüne sahip çekirdek aileyi, tek doğal ve meşru aile biçimi olarak gören ideolojiye karşı çıkar. Feministler herhangi bir özgül aile biçiminin biyolojik zorunluluklar temelinde doğal olmasını reddeder. Aile organizasyonu ve ideolojisi daha ziyade toplumsal organizasyona ve toplumdaki bireylerin rol- lere ilişkin varsayımlarına göre temellenir.
Feministlerin, ailenin bir analiz alanı olarak kabul edilmesine çalışması, erkek-akım sosyolojideki cinsiyet temelli analiz kategorilerine karşıdır.
Feministler ailenin farklı üyelerinin aile hayatını farklı biçimlerde deneyimlediğini öne sürer. Feministlere göre kadınların annelik ve aile hayatı deneyimleri; ailedeki güç ilişkilerinin çatışmaya, şiddete, işlerin ve kaynakların eşitsiz dağıtımına neden olabileceğini ve olduğunu kanıtlamıştır.
Feministler ailenin özel alan olması gerektiği varsayımını sorgulamıştır. Ailenin aldığı biçim büyük ölçüde ekonomik ve toplumsal politikalardan etkilenir ve aile dışarıdan müdahaleye açıktır. Ailenin doğası hakkında sağduyulu inançların, kadınların topluma katılma ve erkeklerle eşitlik kazanma fırsatını yok saydığını öne sürerler. Aynı zamanda kadınların iş piyasasından, gençlik kültürlerinden, politik hayattan ve toplum- sal hayatın diğer alanlarından dışlanması da böyle gerçekleşir. (1997, s.112).

Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenen nafaka çeşidi hangisidir?

Yoksulluk nafakası

İhtiyaç nafakası

İştirak nafakası

Razı etme nafakası

Gerekçe nafakası

Açıklama:

Türkiye’de “yoksulluk” ve “iştirak” olmak üzere iki türlü nafaka vardır. Yoksulluk nafakası boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafa, iştirak nafakası ise ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenir.
Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isim nedir?

Erkek denetimi

Kurumsallaştırılmış denetim

Egemenleştirilmiş denetim

Makro denetim

Ataerkil denetim

Açıklama:

Kurumsallaştırılmış denetim, erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isimdir.
Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerin hangisine göre kadınların erkeklere bağımlılığının ideolojik ve ekonomik boyutları mevcuttur?

Diane Vaughan

Ünlütürk Ulutaş

Bonnie Fox

Yıldız Ecevit

Alison Jaggar

Açıklama:

Yıldız Ecevit’e göre kadınların erkeklere bağımlılığının ideolojik ve ekonomik boyutları mevcuttur. Bu çerçevede kadınların ailedeki erkek, çocuk, yaşlı ve hasta kişilere verdiği bakım hizmeti de klasik aile sosyolojisinin ve işlevselci bakış açısının ileri sürdüğü gibi yalnızca “annelik”, “sevgi” ve “koruma” ideolojileriyle açıklanamaz. Bu ideolojilerin yanı sıra kadınların erkeklere ekonomik açıdan bağımlı oluşları da hesaba katılmalıdır (Ecevit, 1985).
Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Babanın çocuğun bakım ve gelişiminde sorumluluk üstlendiği, çocuğun gelişimi için ortam ve fırsat sağladığı, çocukla karşılıklı ve yakın ilişki kurduğu, çocukla vakit geçirdiği, çocuğu dinlediği, çocukla ilişkisinde ve çocuğun desteklenmesinde etkin yöntemler kullandığı babalık modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel babalık

Modern babalık

Çizgi dışı babalar

İdeal babalık

İlgili babalık

Açıklama:

İlgili babalık”, babanın çocuğun bakım ve gelişiminde sorumluluk üstlendiği, çocuğun gelişimi için ortam ve fırsat sağladığı, çocukla karşılıklı ve yakın ilişki kurduğu, çocukla vakit geçirdiği, çocuğu dinlediği, çocukla ilişkisinde ve çocuğun desteklenmesinde etkin yöntemler kullandığı babalık modelidir. Bu doğrultuda ilgili babalık, cinsiyet rollerine dayalı erkeklik kalıpları tarafından belirlenen babalık yaklaşımları yerine, erkeklerin katılımcı, demokratik bir yaklaşım benimsemeleri, çocuklarının gelişimine destek vermeleri, çocukların gelişim alanlarında kendilerini en az anne kadar sorumlu görmeleri anlamına gelir.
Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi evlilikle ilişkilendirilebilecek son dönem değişimlerinden biri değildir?

Düzenlenmiş evlilikler gittikçe artmaktadır

Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde eğilim vardır

Çocukların haklarının genişletilmesine yönelik bir eğilim vardır

Aynı cins birlikteliklerin kabul edilmesi artmıştır

Akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir

Açıklama:

Düzenlenmiş evlilikler gittikçe artmakta değil azalmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Eşlerden birinin diğerine karşı suçlamada bulunmasının aksine taraflardan ikisinin de kusurlu olmadığı boşanma türü ilk olarak hangi yıllarda kabul edilmiştir?

1950'ler

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

Açıklama:

Söz konusu durumu kapsayan yasalar ilk olarak 1960'lı yıllarda yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Uzun süreli ve samimi bir ilişkinin sona ermesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrılma

Tükenmişlik sendromu

Çift bağını koparma

Aşık olma

Boşanma

Açıklama:

Vaughan'ın aşık olma sürecinin tam karşıtı olarak tarif ettiği bu durum, "çift bağını koparma" olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına ne ad verilir?

İştirak nafakası

Karı-koca ailesi

Çifte yük

Kurumsallaştırılmış denetim

İkinci vardiya

Açıklama:

Bireysel erkek denetiminin haricinde din ve siyaset gibi erkek egemen kurumlar aracılığıyla kadınların doğurganlığı üzerinde kontrol sahibi olma "kurumsallaştırılmış denetim" olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Erkeklik ve babalık hallerinde eşitlikçi erkekliğe denk gelen babalık tarzı hangisidir?

Geleneksel babalık

Yeni geleneksel babalık

Hevesli babalık

Gayretli babalık

Çizgi dışı babalık

Açıklama:

Tol ve Taşkın (2018)'in belirttiğine göre eşitlikçi erkeklik, çizgi dışı babalıkla aynı düzeydedir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi aile içi şiddet türlerine dahil edilebilecek yeni bir kavramdır?

Siber şiddet

Fiziksel şiddet

Cinsel şiddet

Duygusal şiddet

Ekonomik şiddet

Açıklama:

Teknolojinin yaygın kullanımıyla gündelik hayata giren sanal ortamlardaki şiddet de teknolojik şiddet veya siber zorbalık gibi isimlerle aile içi olumsuz durumlara örnek teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

kadincinayetleri.org sitesine göre 2010-2015 yılları arasında kadınlar en çok kimler tarafından öldürülmüştür?

Erkek arkadaş / eski erkek arkadaş

Koca / eski koca

Erkek evlat

Erkek akraba

Diğer

Açıklama:

Söz konusu araştırmaya göre %56,3 oranıyla kadın cinayeti faillerinin en çok koca/eski kocalardan oluştuğu bulunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aile içinde genellikle kadınların yapması beklenen temizlik, yemek, bulaşık, çamaşır, ütü ve yaşlı/hasta/çocuk bakımı işlerin aile ideolojisi gereği doğal bulunması ve karşılıksız bırakılması hangi ifadenin tanımıdır?

Annelik

Anaerkillik

Ataerkillik

Ücretsiz ev içi emeği

Araçsal roller

Açıklama:

Soruda geçen tanımlama ücretsiz ev içi emeğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Türkiye'de "iştirak nafakası" kimlere ödenmektedir?

Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek tarafa

Boşanma sonucunda evlilik sürerken şiddet gören tarafa

Boşanma davasını açan tarafa

Ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa

Boşanma sonrasında dahi şiddet görmeye devam eden tarafa

Açıklama:

Türkiye'de yoksulluk ve iştirak olmak üzere iki tür nafaka vardır. İştirak nafakası ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi üç aşamalı şiddet döngüsünün üçüncü aşamasına ait bir eylem türüdür?

Kıskançlık gösterme

Küçük şeylerden kavga çıkarma

Pişman olma

Bahaneler sunma

Fiziksel şiddet uygulama

Açıklama:

Şiddet uygulayan taraf, üçüncü aşamada pişman olup özür dileme, değişeceğine ilişkin sözler verme ve sevecen bir yapıya bürünme gibi eğilimler gösterir. Ancak gerilimler tekrar arttığında süreç üçüncü aşamadan birinci aşamaya geri döner.

Doğru Cevap: C

Soru 81

I. Ailenin evrenselliği
II. Ailenin işlevselliği ve rolleri
III. Aile ve sanayileşme arasındaki ilişki
IV. Aile ve siyaset arasındaki ilişki
Klasik aile sosyolojisi olarak adlandırılan sosyoloji geleneği, Avrupa’da geliştikten sonra 1940’lı yılların ortalarından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nde de kabul görmeye başlamıştır. İşlevselci bakış açısı temelinde gelişen klasik aile sosyolojisi, 1960’lı yılların ikinci yarısına kadar çalışmalarını çeşitli ilgi alanları üzerinde odaklanarak yürütmüştür.
Yukarıdakilerden hangisi bu ilgi alanları arasında sayılır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

İşlevselci bakış açısı temelinde gelişen klasik aile sosyolojisi, 1960’lı yılların ikinci yarısına kadar çalışmalarını üç temel ilgi alanı üzerinde odaklanarak yürütmüştür. Bunlardan biri ailenin evrenselliği, diğeri ailenin işlevselliği ve rolleri, sonuncusu ise aile ve sanayileşme arasındaki ilişkidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Dışavurumsal roller bakım ve duygusal destek vermekle ilişkilendirilirken araçsal roller maddi hedeflere ulaşmaya yöneliktir.
İşlevselci bakış açısı dışavurumsal rolleri kimle özdeşleştirmektedir?

Kadınlarla

Erkeklerle

Çocuklarla

Akrabalarla

Arkadaşlarla

Açıklama:

Dışavurumsal roller bakım ve duygusal destek vermekle ilişkilendirilirken araçsal roller maddi hedeflere ulaşmaya yöneliktir. İşlevselci bakış açısı dışavurumsal rolleri kadınlarla araçsal rolleri ise erkeklerle özdeşleştirmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Kadınların ve erkeklerin farklı işlerden sorumlu olmaları anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ataerkillik

Cinsiyetçi işbölümü

Güç ilişkisi

Bakım etkinlikleri

Aile sosyolojisi

Açıklama:

Cinsiyetçi işbölümü, kadınların “alta sıralanma” (ikincil konum), “ezilme” ve “sömürülme” ile tanımlanan toplumsal ve ekonomik konumlarını belirlemede etkilidir. Cinsiyetçi işbölümü kavramı basitçe kadınların ve erkeklerin farklı işlerden sorumlu olmaları anlamına gelse de uygulamada yalnız farklı işler yapmayı değil eşitsizliği de içerir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Üyelerinin akrabalık ilişkileriyle birbirine bağlandığı ve yetişkinlerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği insan topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Karı-koca

Çocuk

Aile

Dost

Arkadaş

Açıklama:

Aile, üyelerinin akrabalık ilişkileriyle birbirine bağlandığı ve yetişkinlerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği insan topluluğudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

I. Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.
II. Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.
III. Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların hakları daha geniş olarak tanınmaya başlamıştır.
IV. Düzenlenmiş evlilikler gittikçe azalmaktadır.
V. Erkekler ve kadınlar için daha yüksek cinsel özgürlük düzeyleri, çok kısıtlayıcı olmuş olan toplumlarda gelişmektedir.
Her ne kadar dünyanın bütün bölgelerinde tam anlamıyla ve aynı biçimde gerçekleşmese de dünya çapında son dönemlerde evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimler bulunmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi bu değişimler arasında sayılabilir?

I ve II

III ve IV

IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Her ne kadar dünyanın bütün bölgelerinde tam anlamıyla ve aynı biçimde gerçekleşmese de dünya çapında son dönemlerde evlilikle ilişkilendirilebilecek önemli değişimler şöyle sıralanabilir:
1. Boylar ve öteki akraba toplulukları etkileri bakımından gerilemektedir.
2. Bir eşin özgürce seçilmesi yönünde genel bir eğilim vardır.
3. Gerek evliliğin başlatılması gerekse aile içerisinde karar verme bakımından kadınların hakları daha geniş olarak tanınmaya başlamıştır.
4. Düzenlenmiş evlilikler gittikçe azalmaktadır.
5. Erkekler ve kadınlar için daha yüksek cinsel özgürlük düzeyleri, çok kısıtlayıcı olmuş olan toplumlarda gelişmektedir.
6. Çocukların haklarının genişletilmesine doğru genel bir eğilim vardır.
7. Aynı cins birlikteliklerin kabul edilmesi artmıştır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi ortak çocukların velayetini üstlenen tarafa ödenen nafakadır?

Yoksulluk nafakası

İştirak nafakası

Tedbir nafakası

Yardım nafakası

Eğitim nafakası

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 87

Erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kadın emeği

Erkek egemenliği

Ataerkil sistem

Kurumsallaştırılmış denetim

Doğurganlık kontrolü

Açıklama:

Kurumsallaştırılmış denetim, erkek egemen kurumların kadınların doğurganlık gücüyle ilgili kurallar koymasına verilen isimdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. Temizlik
II. Yemek
III. Yaşlı bakımı
IV. Çocuk bakımı
Yukarıdakilerden hangisi ücretsiz ev-içi emeği çalışmaları arasında sayılır?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ücretsiz ev-içi emeği, aile içinde genellikle kadınların yapması beklenen temizlik, yemek, bulaşık, çamaşır, ütü gibi işler ile yaşlı, hasta ve çocuk bakımını içerir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Kamusal ve özel alanları kendi aralarında paylaşan erkekler ve kadınlar, farklı türden bedeller öder.
Aşağıdakilerden hangisi kadınların ödediği bedeller arasında sayılamaz?

Ekonomik bağımlılık

Özerklik eksikliği

Yalıtılmışlık

Stres

Çocuklarıyla yeterince vakit geçirememe

Açıklama:

Kamusal ve özel alanları kendi aralarında paylaşan erkekler ve kadınlar, farklı türden bedeller öder. Kadınların ödediği bedeller ekonomik bağımlılık, özerklik eksikliği, yalıtılmışlık ve stres olarak sıralanabilir. Evin bütün geçim yükünü üstlenen erkekler ise çocuklarıyla yeterince zaman geçiremez, genellikle eşlerinden başka arkadaş edinemez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinden birinin, diğer aile bireyine karşı, tehdit, aşağılama, sözlü ya da fiziksel saldırı yoluyla aile bireyinin fiziksel, cinsel ve psikolojik bütünlüğüne zarar verebilecek her türlü davranışına ne ad verilir?

Aile-içi şiddet

Partner şiddeti

Partner dışı şiddet

Duygusal şiddet

Cinsel şiddet

Açıklama:

Aile-içi şiddet, “aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinden birinin, diğer aile bireyine karşı, tehdit, aşağılama, sözlü ya da fiziksel saldırı yoluyla aile bireyinin fiziksel, cinsel ve psikolojik bütünlüğüne zarar verebilecek her türlü davranışına” denmektedir ve bu tanıma göre “kanunda bahsedilen aile kavramı, aynı çatı altında oturmak kaydı ile eşler (karı-koca), çocuklar, kayınvalide, kayınpeder, görümce, gelin, elti, amca, dayı, hala, teyze, enişte vs.”yi kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Engels'e göre yeniden üretim aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Üretim araçları

Üretim hızı

Aile

Üretim araçlarının bakımı

Geçimlik ihtiyaçlar

Açıklama:

Yeniden üretim alanı insan türünün, soyun devamının sağlandığı yer olan ailedir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaki kuramcılardan hangisi kadın ile erkek arasındaki gerçek eşitliğin ancak ev işlerinin toplumsal bir sanayiye dönüştürülmesi sonucunda gerçekleşeceğini ifade etmiştir?

Kant

Engels

Habermas

Foucault

Spinoza

Açıklama:

Engels, kadın ile erkek arasındaki gerçek eşitliğin ancak ev işlerinin toplumsal bir sanayiye dönüştürülmesi sonucunda gerçekleşeceğine inanır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki kuramların hangisinde yeniden üretim kavramı bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eder?

Feminist kuram

Marksist kuram

Liberal kuram

Postmodern kuram

Pozitivist kuram

Açıklama:

Marksist kuramda yeniden üretim, “bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eder” (Acar-Savran ve Tura Demiryontan, 2012, s.19).

Doğru Cevap: B

Soru 4

"Kadınlar çalıştıkları işyerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, insiyatif gerektirmeyen işlerde yığılmaktadır." Yukarıdaki ifade kapitalist üretim ilişkilerinde kadın emeğinin hangi özelliğiyle doğrudan ilgilidir?

Vasıfsız emek

Mesleki ayrışma

Düşük sendikalaşma

Enformelleşme

Terfide engeller

Açıklama:

Kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özelliklerinden biri kadın emeğinin vasıfsız emek olarak görülmesidir. Kadınlar çalıştıkları işyerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, insiyatif gerektirmeyen işlerde yığılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Kadınların emek piyasasına katılımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Kadınlar çalışsa bile ev işlerini tek başlarına üstelenir; hem işyerinde hem de evde emeklerini çift yönlü kullanmak zorunda kalmaları onları çalışma yaşamından soğutmaktadır.

Kadınlar aslında kırda tarımsal üretimde katılırlar ancak oradaki konumları da “ücretsiz aile işçisi” olarak tanımlanır.

1990 yılında kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 51 iken, 2018 yılında bu oran yüzde 61'e çıkmıştır.

2018 yılında Türkiye’de kadınların emek piyasasına katılım oranı (%34) ise dünya ortalamasının (%48) altında kalmıştır.

Kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüdür.

Açıklama:

Dünya genelinde kadınların emek piyasasına katılım oranının gittikçe düştüğü görülmektedir. 1990 yılında kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 51 iken, 2018 yılında bu oran yüzde 48’e gerilemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki ifadelerden hangisi kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir?

Ücretli emek

Eşit konumlanma

Cam tavan

Yatay ayrışma

Dikey ayrışma

Açıklama:

Yatay ayrışma, kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir. Örneğin, kadınlar çoğunlukla tekstil sektöründe yoğunlaşırken, erkekler ise otomobil sektöründe yoğun olarak istihdam edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi analık ücret farkının en yüksek olduğu ülkedir?

Belçika

Fransa

Türkiye

Norveç

İngiltere

Açıklama:

Türkiye 70 ülke arasında analık ücret farkının en yüksek olduğu ülkedir. Anne olan ve olmayan kadınların kazandığı ücretler arasındaki fark yüzde 30’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 8

"Aile içindeki cinsiyete dayalı rol ayrımlaşması toplumsal bütünleşme açısından önemli işlevlere sahiptir. Aile içinde kadın ve erkeğin rolleri mikro birim olarak ailenin ve makro bir yapı olarak toplumun devamlığını sağlamada önemli işlevlere sahiptir."
Yukarıdaki ifade aşağıdaki kuramcılardan hangisine aittir?

Viola Klein

Heidi Hartmann

Slyvia Walby

Harry Braverman

Talcott Parson

Açıklama:

Amerikalı sosyolog Talcott Parson’ın kuramı ücretli kadın emeği ile ilgili yapılan bu tartışmalar üzerinde etkili olmuştur. Parson’a göre, aile içindeki cinsiyete dayalı rol ayrımlaşması toplumsal bütünleşme açısından önemli işlevlere sahiptir. Aile içinde kadın ve erkeğin rolleri mikro birim olarak ailenin ve makro bir yapı olarak toplumun devamlığını sağlamada önemli işlevlere sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

“Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Margaret Benston

Alva Myrdal

Viola Klein

Talcott Parson

Harry Braverman

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 10

Baş Düşman başlıklı çalışmasında, ev emeğini “ataerkil aile-içi üretim tarzı” altında tartışan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Dalla Costa

Christine Delphy

Sylvia Walby

Heidi Hartmann

Harry Braverman

Açıklama:

Christine Delphy (2012) eviçi emeği üzerine yapılan tartışmalarda kadın emeğinin sermaye ile kurulan ilişkisine mesafeli ve eleştirel yaklaşımıyla yukarıdaki tartışmalardan farklılaşır. Delphy ünlü Baş Düşman başlıklı çalışmasında, ev emeğini “ataerkil aile-içi üretim tarzı” altında tartışır ki bu üretim tarzı ‘kapitalist üretim tarzından’ ayrı kendine özerk bir sistemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Yeniden üretimi ''emek ile sermaye arasındaki ilişkinin sürekli yeniden üretilmesi'' sürecine dayandıran düşünür var mıdır?

Marx,

Bauer,

Troçki,

Feuerbach,

Stirner,

Açıklama:

Marx’a göre, üretim ve yeniden üretim, bütünle ilintili olarak bakıldığında kesintisiz ve aralıksız devam eden üretimin yani üretim tarzının - ki bu üretim güçlerini ve üretim ilişkilerini içerir - her toplumsal aşaması aynı zamanda bir yeniden üretimdir. Kapitalist üretim sürecinin ayakta kalması üretimin çoğalarak artmasına, üretimin artması da
emek ile sermaye arasındaki ilişkinin sürekli bir şekilde yeniden üretilmesine dayanır ki Marx bunu yeniden üretim olarak ifade eder. Bu temel tanımdan hareketle yeniden üretimin iki önemli maddi unsuru vardır: Birincisi, çevreyi de içine alacak şekilde üretim araçlarının bakımı, tamiri, muhafaza edilmesi ve yenilenmesi; ikincisi, emek gücünün ertesi gün işe hazır hale gelebilmesi için yenilenmesi ve gelecek kuşakların yeniden üretimi yani soyun
yenilenmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü, ücretli kadın emeğinin hangi alanında karşısına çıkmaktadır?

Yatay ayrışma olmaması,

Toplumsal cinsiyete dayalı ücret farkının olmaması,

Emek piyasasına katılım,

Formalleşen kadın emeği,

Dikey ayrışmanın olmaması,

Açıklama:

Dünya genelinde kadınların emek piyasasına katılım oranının gittikçe düştüğü görülmektedir. Kadınlar aslında kırda tarımsal üretimde katılırlar ancak oradaki konumları da “ücretsiz aile işçisi” olarak tanımlanır. Kadınların işgücüne katılım oranlarının düşük olması birçok nedeni bulunmaktadır. Kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüdür. Cinsiyetçi işbölümü kapsamında kadınların temel rolleri ev işlerinden ve aile üyelerinin bakımında sorumlu “ideal ev kadınlı”, “iyi bir eş” ve “iyi bir anne” olarak tanımlanmaktadır. Bu sorumluluklar da kadınların emek piyasasına katılmasına engel olur. Ataerkil yapı ve ilişkiler kadınları gelir getiren işlerin dışına iter. Özellikle de vasıfsız ve düşük eğitimli kadınların- çalışmayı isteseler bile- çalışma kararı kocasının kararına bağlıdır. Erkekler kadınların çalışmasını “aile reisi” konumlarına bir tehdit olarak algılayabilmekte dolayısıyla da kadınların çalışmasına engel olmaktadırlar. Piyasanın yapısal unsurları, yani kadınların çalışabilecekleri işlerin sınırlı olması, çalışma koşulları, ücretlerin azlığı, çocuk bakım hizmetlerinin yokluğu, bu hizmetleri maliyetinin yüksekliği ile kadınların ev içi sorumlulukları bir araya geldiğinde de çalışma fikri kadınlar için anlamını yitirebilmektedir. Gelir getiren işlerde çalışan kadınlardan evdeki işleri aksatmadan yerine getirmesi beklenir. Dolayısıyla, kadınlar çalışsa bile ev işlerini tek başlarına üstelenir; hem işyerinde hem de evde emeklerini çift yönlü kullanmak zorunda kalmaları onları çalışma yaşamından soğutmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Kadın ve erkeğin aynı işyerinde çalışmasına karşın kadınların daha düşük statülerde yer alması ve daha düşük gelir elde etmesini açıklayan kavram var mıdır?

Emek piyasasına katılım,

Yatay ayrışma,

Kadın erkek eşitliği,

Cam tavan,

Dikey ayrışma,

Açıklama:

Dikey ayrışma ise kadın ve erkeğin aynı işyerinde çalışmasına rağmen kadınların daha düşük statülerde yer almasını ve daha düşük gelir elde etmesi anlamına gelmektedir. Araştırmalar, kadınlarla aynı meslekte veya işkolunda çalışan erkeklerin daha üst kademede yer aldığını ve kazançlarının daha iyi olduğunu ortaya koymaktadır. İşyerinde yükselme, terfi etme süreçlerinde kadınlar görünmeyen engellerle karşılaşmaktadır.
Yatay ayrışma, kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir. Mesleki ayrışma kadınlara yönelik cinsiyetçi ayrımcılığa fırsat sağlar ve kadınlar yapabilecekleri halde sırf erkek işi olarak tanımlandığı için birçok işkolunda çalışmaları kültürel olarak ve fiili olarak engellenir. Erkeklerle aynı bilgi, beceri ve donanıma sahip olmasına rağmen kadınların terfi etmesine neden olan engeller “cam tavan” kavramıyla ifade edilir. Cam tavan kavramı, kadınların bilgi ve becerilerine dikkate almayan, işyerinde yükselmesi, kademe artması veya karar verici konumlara gelmesini engelleyen, açıkça ve doğrudan görülmeyen bariyerler olarak tanımlanmaktadır. Kısaca kavram kadınların terfi sürecinde maruz kaldıkları dikkat çekici ayrımcılığı ifade etmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdaki kavramlardan hangisi, kadınların daha az ücret kazanmasının nedenlerinden biridir?

Formalleşen kadın emeği,

Toplumsal cinsiyete dayalı ücret farkı,

Emek piyasasına katılmama,

Dikey ayrışmanın olmaması,

Yatay ayrışmanın olmaması,

Açıklama:

Kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüdür. Cinsiyetçi işbölümü kapsamında kadınların temel rolleri ev işlerinden ve aile üyelerinin bakımında sorumlu “ideal ev kadınlı”, “iyi bir eş” ve “iyi bir anne” olarak tanımlanmaktadır.Küresel ölçekte cinsiyete dayalı ücret farklılıkları yani kadınların erkeklere göre daha az kazanması devam etmektedir.
Feminist kuramcılara göre ise, kadınları ev içine hapseden toplumdaki cinsiyetçi ideoloji, kültür ve cinsiyetçi toplumsal değerler, kadınların daha iyi eğitim almalarını engellemektedir. Ayrıca eğitimli kadınlar da ücret farkı ayrımcılığına maruz kalmaktadır. Sonuç olarak, hem sermaye hem de ataerkillik kadınların emeklerini değersizleştirmekte ve kadının düşük ücretinden faydalanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aile içindeki cinsiyete dayalı rol ayrımlaşmasının toplumsal bütünleşme açısından önemli işleve sahip olduğunu ileri süren araştırmacı var mıdır?

Alva Myrdal,

Viola Klein,

Harry Braverman,

Talcott Parson,

Slyvia Walby,

Açıklama:

Parson’a göre, aile içindeki cinsiyete dayalı rol ayrımlaşması toplumsal bütünleşme açısından önemli işlevlere sahiptir. Aile içinde kadın ve erkeğin rolleri mikro birim olarak ailenin ve makro bir yapı olarak toplumun devamlığını sağlamada önemli işlevlere sahiptir. Kadınlar çocukların doğumu, bakımı, beslenmesi ve diğer ev işlerinden sorumludur; erkekler ise evi geçindirmekle sorumlu bireylerdir. Bu roller ailenin devamlılığını ve toplumla bütünleşmesini sağlar; kadın ve erkeğin mesleki bir yarışa girmesi ailenin varlığını gerilime sokacaktır. Dolayısıyla bu kuramdan etkilenen çalışmalar, kadının üretim sürecine katılmasını aile üzerinde yaratacağı sorunlar temelinde ele alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

İkili iş gücü piyasası ücretli kadın emeği konusunu açıklamada neden yetersiz kalmıştır?

İş gücü piyasasını, toplumsal cinsiyete özgü kuramlara baş vurmadan açıklaması,

Piyasanın cinsiyet ayrımcılığının temelinde eşitliğin nasıl yapılandırdığı,

Birincil iş gücü piyasasının kadına uzlaşma alanında olanak sağlamaması,

Birincil iş gücü piyasası sürekli istihdam biçimi sağlamaması,

İkincil iş gücü piyasasında bireylerin daha çok ücret alması,

Açıklama:

Birincil ve ikincil işgücü piyasasının, toplumsal cinsiyete özgü kavramlara başvurmadan açıklanması, piyasanın cinsiyet ayrımı temelinde eşitsiz bir şekilde nasıl yapılandırılmış olduğunu gizler ve dolayısıyla da ücretli kadın emeğinin konumunu açıklamada yetersiz kalır.
İkili işgücü piyasası kuramı, işçinin üretim sürecindeki koşullarını ve/veya işgücü piyasasındaki olumsuz koşullarını iki ayrı katman altında inceler. Bunlardan ilki, sürekli istihdam biçimi ya da iş güvencesi, görece yüksek maaş, mesleki eğitim olanakları ve güçlü sendika gibi özellikler sergileyen birincil işgücü piyasasıdır. Diğeri ise, sürekli olmayan
istihdam koşulları ya da düşük iş güvencesi, düşük ücret, düşük terfi ya da mesleki eğitim imkânı ve sendikasızlık gibi özellikler sergileyen ikincil işgücü piyasasıdır. İkincil iş gücü piyasasında yer alan bireyler, daha az ücret aldıkları, geçici ve sürekliliği olmayan işlerde, kötü koşullarda çalıştıkları; sendikadan, sosyal haklardan yoksun oldukları için diğerlerine yani birincil işgücü piyasasında yer alanlara göre daha dezavantajlıdır. İkinci iş gücü katmanında özellikle kadınlar ve etnik azınlıklar başta olmak üzere bazı toplumsal gruplar daha yoğun bir şekilde yer almaktadır. Kadınların çoğu ikincil emek piyasasının özellikle sekreterlik, satış, dokuma, tekstil ve hizmet işleri gibi iş kollarında ve mesleklerde çalışır
İkili işgücü piyasası kuramcılarına göre, kadınların ikincil emek piyasasında yer almalarının nedeni, işgücü piyasası ile yeterince bağ kuramamalarından kaynaklanmaktadır. Kadınların ücretli yaşamlarının kesintiye uğraması, onları yüksek ücretler ve kariyer vadeden meslek olanaklarından mahrum bırakmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hangi teorisyen ücretli kadın emeğini çözümlemede ''yedek sanayi ordusu'' kavramını kullanmıştır?

Reich,

Gordon,

Marx,

Edward,

Hartmann,

Açıklama:

Marksist kuramın “yedek sanayi ordusu” kavramı ücretli kadın emeği çözümlemesinde kullanılan önemli bir kavramdır. Marx’a göre, kapitalist ekonominin bir özelliği üretim için ‘yedek sanayi ordusunu’ yaratmaktır. Kapitalistler ücretler seviyesini aşağıya çekmek için bu sanayi ordusundan faydalanırlar. Yedek sanayi ordusu, sermayenin değerlenmesi, ücretlerin düşük tutulması için önemli bir baskı aracıdır. Çünkü çalışan işçiler dışarıda çalışmayı bekleyen işsizler ordusunun olduğunu ve kendilerinin de kolaylıkla işten çıkarılabileceklerini bilirler ve bu korkuyla da aldıkları ücrete razı olurlar. Kapitalizmin işleyiş mantığı içinde sermayenin değerlenmesi arttıkça talep edilen emeğe olan ihtiyaç da azalır. Süreç içinde mülksüzleşen küçük üretici de yedek işgücü ordusunun bir parçası haline gelir. İşgücüne olan talebe karşı işgücü arzının artması yedek işgücü ordusunun büyümesini sağlar. Marksist kuramın yedek sanayi ordusu kavramını ücretli kadın emeğinin konumunu açıklamak için kullanır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

''Aile ücretini sermaye ve ataerkellik arasındaki gerilim çözmeye yarıyor.'' diyen düşünür kimdir?

Edward,

Hartmann,

Inman,

Reich,

Gordon,

Açıklama:

Sanayi devrimi yıllarında kadın, erkek ve çocuklar üretim sürecine katılmış düşük ücretle çalışmışlardır. O yıllarda kadınların ücretli işi, evdeki kişisel hizmeti aksattığı ve erkeklerin ücretlerini düşük tuttuğu için ataerkilliğin yani erkeklerin çıkarlarıyla çatışıyordu. Erkekler sendika örgütlenmeleriyle aileyi tek başına yetiştirmeye yetecek kadar ücret talep etmişlerdir. 19. yy sonu ve 20. yy başı aile ücreti kapitalist sistem için önemli bir norm hâline gelmiştir. Hartmann, aile ücretini sermaye ve ataerkillik arasındaki gerilimin çözümü olarak yorumlamaktadır. Aile ücreti, ataerkilliğin maddi temelini iki şekilde sağlamlaştırır: Birincisi, erkek emeği daha iyi gelire ve daha iyi işlere sahiptir, kadınlar düşük ücret alması erkeklerin kadınlar üzerindeki maddi gücünü artırır ve kadınların meslek sahip olmak yerine eş olmaları yönünde bir tercihe zorlar. İkincisi, kadınlar evde erkeklerin doğrudan faydalandığı hizmetleri yerine getirir. Günümüzde kadınların ücretli işlerde çalışmalarının artışı emek piyasasında cinsiyete dayalı iş bölümünü yeniden yaratır ve kadınlar evde kullandıkları emekleriyle örtüşen düşük statülü ve düşük gelirli işlerde çalışırlar. Tarihsel olarak ataerkil ilişkiler sermaye ve erkekler açısından zarar görmeden devam eder.ş

Doğru Cevap: B

Soru 19

Ayrı bir sınıf olarak kadını hem sermayenin hem de ataerkilliğin sömürdüğü emek türü var mıdır?

Kadın emeği doğallaştırılmış emektir,

Kadın emeğinin miktarı bellidir,

Ev-içi kadın emeği,

Kadın emeği üretim birimi değildir,

Kadın emeği sermayenin değerlenmesine hizmet etmez,

Açıklama:

Görünmeyen ve karşılığı ödenmeyen eviçi emeği tartışmalarının temel noktaları şunlardır:
• Hane tüketim birimi olmasının yanı sıra aynı zamanda bir üretim birimidir.
• Kadınlar bu emek sürecinde ev işlerini ve çocuk bakımını gerçekleştirir.
• Eviçi emeği erkeğin emek gücünün yeniden üretimini sağlar.
• Gelecek kuşakların yetiştirilmesinden sorumludur.
• Eviçi emeği hem kullanım hem de değişim değerine sahiptir.
• Eviçi emeği erkeğin emek gücünün değerini düşürür.
• Bu anlamda ev emeği sermayenin değerlenmesine hizmet eder.
• Ev kadınları ev içindeki emek sürecinin işçileri olarak ayrı bir sınıf oluşturur.
• Ayrı bir sınıf olarak kadınları hem sermaye hem de ataerkillik sömürür.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Toplumsal yeniden üretim süreci kadın emeğini etkilemiş midir?

Toplumsal yeniden üretim süreci kadın emeğini etkilememiştir,

Toplumsal yeniden üretim sürecinde kadın emeğini tek yönlü etkilemiştir,

Toplumsal yeniden üretim sürecinde kadın emeği çaresini bulmuştur,

Toplumsal yeniden üretim sürecinde kadın emeği aktif öznesi haline gelmiştir,

Toplumsal yeniden değer kazanım sürecinde kadın emeği değer kazanmıştır,

Açıklama:

Toplumsal yeniden üretimin koşulları ciddi düzeyde krize girmiştir. Bireylerin/hanelerin fiziksel, toplumsal, kültürel ihtiyaçlarının (toplumsal yeniden üretimlerinin sağlanması) karşılanmasında devletin harcamaları sınırlaması, piyasanın içine düştüğü kriz, erkeğin işsizliği, reel ücretinin düşmesinden en çok etkilenen kadınlar ve çocuklar olmuştur. Bu süreçten en çok etkilenen kadın emeği toplumsal yeniden üretim sürecinin (hane bireylerinin fiziksel-toplumsal-kültürel ihtiyaçlarını vb) aktif öznesi haline gelmiştir. Bu anlamda kadınlar küresel kapitalist koşulların yarattığı yoksulluk koşullarında, yani toplumsal yeniden üretimin krizinde; karşılığı ödenmeyen ev-içi emeklerini hane içinde yoğun bir şekilde kullanmışlardır. Kadınlar bir yandan ev işlerini yerine getirmiş, diğer yandan sınırlı kaynakların tüketilebilir hâle getirilmesi, çocuk, hasta yaşlı bakımı, ev eksenli gelir getiren işlerde yoğun emek harcamışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eden yeniden üretim kuramı hangi görüş içerisinde yer alır?

Marksizm

Feminizm

Sosyalizm

Komünizm

Anarşizm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özellikleri arasında yer almaz?

Vasıfsız emek

Enformelleşme

İşsizlik

Terfide engeller

Düzenli iş imkanı

Açıklama:

Ecevit (1985, s.73-74), kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özelliklerini şu şekilde sıralamıştır:

Mesleki ayrışma
Vasıfsız emek
Terfide engeller
Düşük ücret
Enformelleşme
Ev eksenli çalışma
Düşük sendikalaşma
İşsizlik

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Kadının ve erkeğin ev içinde ve işgücü piyasalarında emek kullanma biçiminin farklılaşması ekonomide hangi kurama göre açıklanmaktadır?

Faydacılık kuramı

Emek değer kuramı

Karşılaştırmalı maliyet kuramı

Bölüşüm kuramı

Marjinal verimlilik kuramı

Açıklama:

Kadının ve erkeğin ev içinde ve işgücü piyasalarında emek kullanma biçiminin farklılaşması ekonomideki “karşılaştırmalı maliyet kuramı”na göre açıklanmaktadır (Thomas, 1994, s.43-44). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkekler arası hiyerarşik ilişkiler dizisine ne denir?

Anaerkillik

Kast sistemi

Ataerkillik

Toplumsal dayanışma

Maskülenizm

Açıklama:

Ataerkillik maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkekler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren bir toplumsal ilişkiler dizisidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yeniden üretim teriminin yaratıcısıdır?

Engels

Marx

Standing

Spicer

Gordon

Açıklama:

Kapitalist üretim sürecinin ayakta kalması üretimin çoğalarak artmasına, üretimin artması da
emek ile sermaye arasındaki ilişkinin sürekli bir şekilde yeniden üretilmesine dayanır ki Marx bunu yeniden üretim olarak ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yeniden üretime "özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenleme" anlamı yüklemektedir?

Marksizm

Kapitalizm

Sosyalizm

Feminizm

Emekçilik

Açıklama:

Feminist kuramcıların yeniden üretime yükledikleri anlam ise özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenleme biçimleriyle ilişkili olarak kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ücretli kadın emeğinin özelliklerinden biri değildir?

Mesleki ayrışma

Vasıfsız emek

Terfide engeller

Sendikalaşmada artış

Düşük ücret

Açıklama:

Sendikalaşmada artış değil aksine düşük sendikalaşma vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir?

Yatay ayrışma

Dikey ayrışma

İş bölümü

Ataerkil yapı

Piyasa unsurları

Açıklama:

Yatay ayrışma, kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kadınların, işin gerektirdiği bütün vasıflara sahip olmasına rağmen; sırf erkek egemenliği olduğu için düşük ücret almasına denir?

Dağılım ayrımcılığından kaynaklanan ücret farklılığı

İşten kaynaklı ücret ayrımcılığı

Değersel ayrımcılık

Yatay ayrışma

Dikey ayrışma

Açıklama:

“Erkek işi” olarak kabul edilen yerde çalışan kadınlar, işin gerektirdiği bütün vasıflara sahip olmasına rağmen; sırf erkek egemenliği olduğu için düşük ücret alır. Bu durum değersel ayrımcılık olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sürekli istihdam biçimi ya da iş güvencesi, görece yüksek maaş, mesleki eğitim olanakları ve güçlü sendika gibi özellikleri sergilemektedir?

Birincil işgücü piyasası

İkincil işgücü piyasası,

Sermaye piyasası

Serbest piyasa

Dış piyasa

Açıklama:

Birincil işgücü piyasası, sürekli istihdam biçimi ya da iş güvencesi, görece yüksek maaş, mesleki eğitim olanakları ve güçlü sendika gibi özellikleri sergilemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkekler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren bir toplumsal ilişkiler dizisidir?

İkili sistem kuramları

Toplumsal cinsiyet

Cinsel taciz

Anaerkil

Ataerkillik

Açıklama:

Ataerkillik maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan
erkekler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren bir toplumsal ilişkiler dizisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Harrison’a göre, eviçi emeğinin sermayeye katkılarından biri değildir?

Kapitalist emek gücüne (işçi kocaya) değerinin altında ücret öder.

Kadınları işgücünün dışında tutar ve erkeğin pazarlık gücü yükselir.

Pazarlık gücünü düşürme potansiyeli taşıyan “yedek kadın sanayi ordusu” yaratır.

Evde tam zamanlı çalışan ev kadınları ayrı bir sınıf oluştururlar.

Başka bir evde çalışan kadın ev ekonomisine katkıda bulunur.

Açıklama:

Harrison’a göre, eviçi emeğinin sermayeye katkısı şunlardır:
• Kapitalist emek gücüne (işçi kocaya) değerinin altında ücret öder,
• Kadınları işgücünün dışında tutar ve erkeğin pazarlık gücü yükselir,
• Bu pazarlık gücünü düşürme potansiyeli taşıyan “yedek kadın sanayi ordusu” yaratır.
• Ayrıca evde tam zamanlı çalışan ev kadınları ayrı bir sınıf oluştururlar.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi eviçi emeği tartışmalarında yeralan problemlerden biri değildir?

Kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmadığı meselesi

Eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik tez

Kadınların ev emeğinin erkeklerinkinden fazla olması.

Kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşım.

Kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurgu.

Açıklama:

Eviçi emeği tartışmaları feminist kurama önemli katkılar sağlamıştır ancak bu tartışmalar bazı problemleri de içermektedir. Birinci problem, kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmadığı meselesi; ikinci problem, eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik tez; üçüncü problem, kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşım; dördüncü problem ise kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurgudur.

Doğru Cevap: C

Soru 34

1969 yılında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi emeğitartışmalarını başlatan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

James

Benston

Merton

Seccombe

Vogel

Açıklama:

Margaret Benston 1969 yıllında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Emek piyasasında kadınların belirli sektörlerin dışına itilmesine ne denir?

Ayrışma

Dışlama

Kovulma

Marjinalleşme

Ötekileşme

Açıklama:

Dışlama, emek piyasasında kadınların belirli sektörlerin dışına itilmesi; ayrışma ise kadınların belli sektörlerde yani “kadın işi” diye tanımlanan iş kollarında istihdam edilmesi anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi görünmeyen ve karşılığı ödenmeyen ev içi emeği tartışmalarının temel noktalarından birisi değildir?

Gelecek kuşakların yetiştirilmesinden sorumlu olması

Ev içi emeği erkeğin emek gücünün yeniden üretimini sağlaması

Ev içi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini düşürmesi

Kadınlar bu emek sürecinde ev işlerini ve çocuk bakımını gerçekleştirmesi

Kadınları iş gücünün dışında tutması ve erkeğin pazarlık gücü yükseltmesi

Açıklama:

Görünmeyen ve karşılığı ödenmeyen eviçi emeği tartışmalarının temel noktaları şunlardır:
• Hane tüketim birimi olmasının yanı sıra aynı zamanda bir üretim birimidir.
• Kadınlar bu emek sürecinde ev işlerini ve çocuk bakımını gerçekleştirir.
• Ev içi emeği erkeğin emek gücünün yeniden üretimini sağlar.
• Gelecek kuşakların yetiştirilmesinden sorumludur.
• Ev içi emeği hem kullanım hem de değişim değerine sahiptir.
• Ev içi emeği erkeğin emek gücünün değerini düşürür.
• Bu anlamda ev emeği sermayenin değerlenmesine hizmet eder
• Ev kadınları ev içindeki emek sürecinin işçileri olarak ayrı bir sınıf oluşturur.
• Ayrı bir sınıf olarak kadınları hem sermaye hem de ataerkillik sömürür.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

1969 yıllında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile ev içi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk isim aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Sylvia Plath

Kate Millett

Ursula K. Le Guin

Margaret Benston

Simone de Beauvoir

Açıklama:

Margaret Benston 1969 yıllında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi olmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

I. Heidi Hartmann
II. Slyvia Walby
III. Adrienne Rich,
IV. Marilyn French
Yukarıdaki isimlerden hangisi sosyalist feministlerin sınıf ve ataerkil çözümlemesi olarak isimlendirildiği ikili sistem kuramlarının temsilcileri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Sosyalist feministlerin sınıf ve ataerki çözümlemesi ikili sistem kuramları olarak isimlendirilir. Heidi Hartmann ve Slyvia Walby bu kuramın temsilcileri arasında yer alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Ecevit, kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özelliklerini sıralamıştır. Sıralanan bu özelliklerden biri olan “Kadınlar ekonominin bazı sektörlerinde, özellikle hizmet sektöründe, sanayinin dokuma ve gıda gibi dallarında daha fazla yığılmıştır.” aşağıdakilerden hangisidir?

Vasıfsız emek

Enformelleşme

Terfide engeller

Mesleki ayrışma

Düşük sendikalaşma

Açıklama:

Vasıfsız emek: Kadınlar çalıştıkları işyerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, inisiyatif gerektirmeyen işlerde yığılmaktadır. Terfide engeller: Kadın işçilerin ve hizmet elemanlarının çalıştıkları işlerde yükselme ve terfi etme olanakları ve fırsatları düşüktür. Karar veren, yönetici, örgütleyici ve düzenleyici olmaktan çok, ağırlıklı olarak kararları ve emirleri uygulayan kesimdir. Enformelleşme: Çalışan kadınların çoğu yarı-zamanlı (part-time) işlerde yer almaktadır. Kadınlar genellikle temizlik, eğitim, sağlık, gıda gibi daha çok kadınların evdeki faaliyetleriyle örtüşen işlerde düşük ücretli, geçici, güvencesiz, örgütsüz şekilde çalışırlar. Düşük sendikalaşma: Kadınların iş yaşamında örgütlülük ve sendikalaşma oranları düşüktür, sendikalar üye olsalar bile sendikaların alt kademelerinde yer alırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

Kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?

Dikey ayrışma

Yatay ayrışma

Ataerkil yapı ve ilişkiler

Piyasanın yapısal unsurları

Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü

Açıklama:

Kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüdür. Cinsiyetçi işbölümü kapsamında kadınların temel rolleri ev işlerinden ve aile üyelerinin bakımında sorumlu “ideal ev kadınlı”, “iyi bir eş” ve “iyi bir anne” olarak tanımlanmaktadır. Bu sorumluluklar da kadınların emek piyasasına katılmasına engel olur. Ataerkil yapı ve ilişkiler kadınları gelir getiren işlerin dışına iter. Özellikle de vasıfsız ve düşük eğitimli kadınların- çalışmayı isteseler bile- çalışma kararı kocasının kararına bağlıdır. Erkekler kadınların çalışmasını “aile reisi” konumlarına bir tehdit olarak algılayabilmekte dolayısıyla da kadınların çalışmasına engel olmaktadırlar. Piyasanın yapısal unsurları, yani kadınların çalışabilecekleri işlerin sınırlı olması, çalışma koşulları, ücretlerin azlığı, çocuk bakım hizmetlerinin yokluğu, bu hizmetleri maliyetinin yüksekliği ile kadınların ev içi sorumlulukları bir araya geldiğinde de çalışma fikri kadınlar için anlamını yitirebilmektedir. Yatay ayrışma, kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/ mesleklerin farklı olması anlamına gelmektedir. Örneğin, kadınlar çoğunlukla tekstil sektöründe yoğunlaşırken, erkekler ise otomobil sektöründe yoğun olarak istihdam edilir. Mesleki ayrışma kadınlara yönelik cinsiyetçi ayrımcılığa fırsat sağlar ve kadınlar yapabilecekleri halde sırf erkek işi olarak tanımlandığı için birçok işkolunda çalışmaları kültürel olarak ve fiili olarak engellenir. Dikey ayrışma ise kadın ve erkeğin aynı işyerinde çalışmasına rağmen kadınların daha düşük statülerde yer almasını ve daha düşük gelir elde etmesi anlamına gelmektedir. Araştırmalar, kadınlarla aynı meslekte veya işkolunda çalışan erkeklerin daha üst kademede yer aldığını ve kazançlarının daha iyi olduğunu ortaya koymaktadır. İşyerinde yükselme, terfi etme süreçlerinde kadınlar görünmeyen engellerle karşılaşmaktadır. Erkeklerle aynı bilgi, beceri ve donanıma sahip olmasına rağmen kadınların terfi etmesine neden olan engeller “cam tavan” kavramıyla ifade edilir (Abbott vd., 2005, s.241; Aulette ve Wittner, 2015, s.193).

Doğru Cevap: B

Soru 42

Erkeklerle aynı bilgi, beceri ve donanıma sahip olmasına rağmen kadınların terfi etmesine neden olan engeller aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cam tavan

Dikey ayrışma

Yatay ayrışma

Ataerkil yapı ve ilişkiler

Piyasanın yapısal unsurları

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Yaş

Kilo

Eğitim durumu

Çalışma saatleri (tam zamanlı-kısmi)

Kamu ve özelde çalışma durumları

Açıklama:

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (2018) ücretli çalışan dünya nüfusunun yüzde 80’ini kapsayan ve 70 ülkeyi içine alan araştırma sonuçlarına göre, küresel düzeyde cinsiyete dayalı ücret eşitsizliği yüzde 18,8’dir. Araştırmada kadın ve erkeklerin eğitim durumu, yaşı, çalışma saatleri (tam zamanlı-kısmi), kamu ve özelde çalışma durumları gibi faktörler dikkate alınmıştır. Cinsiyete dayalı gelir eşitsizliği Belçika’da yüzde 2,7; Norveç’te yüzde 11,7; Fransa’da yüzde 13,3; İngiltere’de yüzde 16,6 ve Türkiye’de ise yüzde 12 seviyesindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (2018) ücretli çalışan dünya nüfusunun yüzde 80’ini kapsayan ve 70 ülkeyi içine alan araştırma sonuçlarına göre, küresel düzeyde cinsiyete dayalı ücret eşitsizliği yüzde 18,8’dir. Raporda analık fark tespiti de yapılmıştır? Bu durumda aşağıdaki ülkelerden hangisinde analık ücreti daha düşüktür?

İtalya

Fransa

Norveç

Belçika

Türkiye

Açıklama:

Rapora göre, Türkiye70 ülke arasında analık ücret farkının en yüksek olduğu ülkedir. Anne olan ve olmayan kadınların kazandığı ücretler arasındaki fark yüzde 30’dur. “Yani Türkiye’de anne olmanın cezası %30 daha düşük ücret elde etmek. Dünyada, anne olmanın bedelini en çok Türk kadını ödüyor” (Özcan, 2018, s.1) Sonuç olarak, küresel ölçekte cinsiyete dayalı ücret farklılıkları yani kadınların erkeklere göre daha az kazanması devam etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Nitel araştırmalarda ev kadınlarına sorulan, ‘Ücretli bir işte çalışmak istiyor musun?’ sorusuna verilen “hayır” yanıtlarının arkasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Çocukların bakımı

Yaşın uygun olmaması

Erkeğin izin vermemesi

Hastalık ve piyasanın yapısal faktörleri

Kadınların gerçekten çalışmak istememesi

Açıklama:

Nitel araştırmalarda ev kadınlarına sorulan, ‘Ücretli bir işte çalışmak istiyor musun?’ sorusuna verilen “hayır” yanıtlarının arkasında kadınların gerçekten çalışmak istememesi değil, çocukların bakımı, erkeğin izin vermemesi, yaşın uygun olmaması, hastalık ve piyasanın yapısal faktörleri gibi nedenler bulunmaktadır. Sonuç olarak, işsizlik kavramının tanımı ve nicel ölçüm yöntemleri kadın işsizliğinin gerçek boyutunu resmi istatistikilerde yansıtamamakta ve nedenlerini gizlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

“Rasyonel birey piyasanın özgürlükçü ve rekabetçi koşulları altında kendi faydasına göre hareket etme serbestine sahiptir. Para kazanmak isteyen, faydasını çoğaltmak isteyen birey arz talep yasasına tabi piyasa koşullarında diğer bireyler gibi birçok fırsata sahiptir. Bu fırsatların değerlendirilmesi ise bireyin özgür iradesine, bilgi ve becerisine dayanır.” Açıklaması ücretli kadın emeğine yönelik kuramlardan hangisidir?

Feminist Kuramlar

Marksist Kuramlar

İnsan Sermayesi Kuramı

Klasik Sosyolojik Kuramlar

İkili İşgücü Piyasası Kuramı

Açıklama:

Klasik Sosyolojik Kuramlar: Meseleye kadınların ev içindeki rolleri açısından bakmışlar ve ev işlerinin nasıl düzenleneceğine yönelik sorulara cevaplar aramışlardır. İkili İşgücü Piyasası Kuramı: İkili işgücü piyasası kuramı, işçinin üretim sürecindeki koşullarını ve/veya işgücü piyasasındaki olumsuz koşullarını iki ayrı katman altında inceler. Marksist Kuramlar: Marksist kuramsal yaklaşımlar, ücretli kadın emeğinin üretim sürecindeki konumunu sermaye ilişkilerini merkeze alarak incelemişlerdir. Feminist Kuramlar: Feminist kuramlar ücretli kadın emeğini, -ana akım sosyoloji ve iktisat kuramlarının analiz dışı bıraktığı- toplumsal cinsiyet ve ataerkillik kavramlarını merkeze alarak çözümler. Feminist kuramlar arasında özellikle radikal ve sosyalist feminist kuram ücretli kadın emeğinin analizinde etkili olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 47

“Ücretli kadın emeğini, -ana akım sosyoloji ve iktisat kuramlarının analiz dışı bıraktığı- toplumsal cinsiyet ve ataerkillik kavramlarını merkeze alarak çözümler. Feminist kuramlar arasında özellikle radikal ve sosyalist feminist kuram ücretli kadın emeğinin analizinde etkili olmuştur.” Açıklaması ücretli kadın emeğine yönelik kuramlardan hangisidir?

Feminist Kuramlar

Marksist Kuramlar

İnsan Sermayesi Kuramı

Klasik Sosyolojik Kuramlar

İkili İşgücü Piyasası Kuramı

Açıklama:

Klasik Sosyolojik Kuramlar: Meseleye kadınların ev içindeki rolleri açısından bakmışlar ve ev işlerinin nasıl düzenleneceğine yönelik sorulara cevaplar aramışlardır. İkili İşgücü Piyasası Kuramı: İkili işgücü piyasası kuramı, işçinin üretim sürecindeki koşullarını ve/veya işgücü piyasasındaki olumsuz koşullarını iki ayrı katman altında inceler. Marksist Kuramlar: Marksist kuramsal yaklaşımlar, ücretli kadın emeğinin üretim sürecindeki konumunu sermaye ilişkilerini merkeze alarak incelemişlerdir. İnsan Sermayesi Kuramı: İktisat biliminin kuramı olan insan sermayesi yaklaşımına göre, rasyonel birey piyasanın özgürlükçü ve rekabetçi koşulları altında kendi faydasına göre hareket etme serbestine sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Ev-içi kadın emeği tartışmalarının tarihi kökleri aşağıdaki kişilerden kimin çalışmasına kadar götürülebilir?

Harrison

Dalla Costa

Mary Inman

Christine Delphy

Margaret Benston

Açıklama:

Ev-içi kadın emeği tartışmalarının tarihi kökleri Mary Inman’ın (1940) çalışmasına kadar götürmek mümkün. Inman’a göre, kadınların sömürüsü yasal, kültürel, psikolojik, ekonomik ve politik olmak üzere çok boyutludur ancak kadınların ezilmişliğinin özü ev içinde harcadığı emekle doğrudan ilişkilidir. Kadınlar her gün alışveriş, yemek, temizlik, çocuk bakımı gibi bitmek bilmeyen birçok rutin işleri gerçekleştirir. Kadınların gerçekleştirdiği bütün bu ev işleri ve bakım emeği (çocuk, yaşlı, hasta vb.) aslında emek gücünün üretimidir. Bu yönüyle karşılığı ödenmeyen aile emeği bağımsız bir tarz olan üretime dâhil olur ve aynı zamanda sermaye için de üretkendir (aktaran Vogel, 2008, s.238).

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki bölgelerden hangisi kadınların işgücüne katılım oranı sıralamasında en yüksek orana sahiptir?

Doğu Asya

Kuzey Amerika

Ortadoğu

Latin Amerika

Kuzey Afrika

Açıklama:

Kadınların işgücüne katılım oranı Doğu Asya ve Pasifik’te yüzde 59, Kuzey Amerika’da yüzde 57, Latin Amerika’da yüzde 52, Avrupa Birliği ülkelerinde yüzde 51, Arap ülkelerinde yüzde 21 ve Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ise yüzde 20’dir (ILO, 2019). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

“Erkek işi” olarak kabul edilen yerde çalışan kadınların işin gerektirdiği bütün vasıflara sahip olmasına rağmen sırf erkek egemenliği olduğu için düşük ücret alması ne olarak ifade edilir?

Yatay ayrışma

Değersel ayrımcılık

İşten kaynaklı ücret ayrımcılığı

Dağılım ayrımcılığından kaynaklanan ücret farklılığı

Dikey ayrışma

Açıklama:

“Erkek işi”olarak kabul edilen yerde çalışan kadınlar, işin gerektirdiği bütün vasıflara sahip olmasına rağmen; sırf erkek egemenliği olduğu için düşük ücret alır. Bu durum değersel ayrımcılık olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özellikleri arasında yer almaz?

Mesleki ayrışma

Vasıfsız emek

Terfide engeller

Düşük ücret

Sendikalaşma

Açıklama:

Düşük sendikalaşma: Kadınların iş yaşamında örgütlülük ve sendikalaşma oranları düşüktür, sendikalar üye olsalar bile sendikaların alt kademelerinde yer alırlar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Maddi hayatın üretimi, geçimlik ihtiyaçların ve bu ihtiyaçların üretilmesi için gerekli aletlerin üretilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim

Yeniden üretim

Tüketim

Yeniden tüketim

Kazanç

Açıklama:

Üretim, yani maddi hayatın üretimi, geçimlik ihtiyaçların ve bu ihtiyaçların üretilmesi için gerekli aletlerin üretilmesi anlamına gelir ve bu tarz üretimde yer alan emek erkek emeğidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim

Marksist kuramda yeniden üretim

Emek gücü

Üretim sürecinde ücretli kadın emeği

Kadın emeği

Açıklama:

Marksist kuramda yeniden üretim, “bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eder”. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

I. Üretim araçlarının bakımı, tamiri, muhafaza edilmesi ve yenilenmesi II. Gelecek kuşakların yeniden üretilmesi III. Hane içinde doğurganlık/ akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenlemesi Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Marx'ın yeniden üretime yükledikleri anlamlardandır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Marx'ın yeniden üretim kavramının iki önemli maddi unsuru vardır: Birincisi, çevreyi de içine alacak şekilde üretim araçlarının bakımı, tamiri, muhafaza edilmesi ve yenilenmesi; ikincisi, emek gücünün ertesi gün işe hazır hale gelebilmesi için yenilenmesi ve gelecek kuşakların yeniden üretimi yani soyun yenilenmesi.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I. Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü
II. Ataerkil yapı ve ilişkiler
III. Piyasanın yapısal unsurları
Yukarıdakilerden hangisi kadınların işgücüne katılmasını engelleyen önemli unsurlar arasında sayılır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I ve III

Yalnız III

Açıklama:

Kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüdür. Cinsiyetçi işbölümü kapsamında kadınların temel rolleri ev işlerinden ve aile üyelerinin bakımında sorumlu “ideal ev kadınlı”, “iyi bir eş” ve “iyi bir anne” olarak tanımlanmaktadır. Bu sorumluluklar da kadınların emek piyasasına katılmasına engel olur. Ataerkil yapı ve ilişkiler kadınları gelir getiren işlerin dışına iter. Özellikle de vasıfsız ve düşük eğitimli kadınların çalışmayı isteseler bile çalışma kararı kocasının kararına bağlıdır. Piyasanın yapısal unsurları, yani kadınların çalışabilecekleri işlerin sınırlı olması, çalışma koşulları, ücretlerin azlığı, çocuk bakım hizmetlerinin yokluğu, bu hizmetleri maliyetinin yüksekliği ile kadınların ev içi sorumlulukları bir araya geldiğinde de çalışma fikri kadınlar için anlamını yitirebilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edildikleri sektörlerin/iş kollarının/mesleklerin farklı olmasına ne ad verilir?

Yatay ayrışma

Dikey ayrışma

Ayrımcılık

Beceri

Terfi

Açıklama:

Yatay ayrışma, kadınların istihdam edildiği sektörler ile erkeklerin istihdam edil- dikleri sektörlerin/iş kollarının/mesleklerin farklı olması; dikey ayrışma ise kadın ve erkeğin aynı işyerinde çalışmasına rağmen kadınların daha düşük statülerde yer almasını ve daha düşük gelir elde etmesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkekler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren toplumsal ilişkiler dizisi kavramına ne ad verilir?

İkili sistem kuramı

Ataerkillik

Toplumsal cinsiyet

Cinsel taciz

Kapitalizm

Açıklama:

Ataerkillik maddi bir temeli olan ve erkek- lerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkekler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren bir toplumsal ilişkiler dizisidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Emek piyasasındaki ataerkil ilişkilerin temel özelliği, erkeklerin kadınların ücretli işlere katılmasına karşı olmalarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi emek piyasasında kadınlara yönelik uygulanan ataerkil stratejiler arasında sayılabilir?

Ataerkillik

Vasıflaşma

Dışlanma

Cinsel taciz

Kadın işi sınıflaması

Açıklama:

Dışlama ve ayrışma emek piyasasında kadınlara yönelik uygulanan ataerkil stratejiler arasındadır. Dışlama kadınların belirli sektörlerin dışına itilmesi, itilen sektörlerden tamamen dışlanması anlamına gelir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Kadınlar çalıştıkları iş yerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, insiyatif gerektirmeyen işlerde yığılması ücretli kadın emeğinin hangi özelliğini yansıtmaktadır?

Mesleki ayrışma

Vasıfsız emek

Terfide engeller

Düşük ücret

Enformelleşme

Açıklama:

Vasıfsız emek, kadınların çalıştıkları işyerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, insiyatif gerektirmeyen işlere yığılması durumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kadının eviçi emeğini, “ev içi üretim tarzı” içinde ele alan yaklaşımlarla birlikte eviçi emeği tartışmaları başka bir noktaya sıçramıştır. Bu yaklaşımın ilk örneği Harrison’un ı “ev içi üretim tarzı” merkezli yaklaşımıdır. Buna göre, kadının evde yaptığı işler ücretli emekçinin geçimi için gerekli üretimi yaparak emek gücünün yeniden üretimine katkıda bulunur.
Aşağıdakilerden hangisi Harrison’a göre, eviçi emeğinin sermayeye katkıları arasında bulunmaz?

Kapitalist emek gücüne (işçi kocaya) değerinin altında ücret öder.

Kadınları işgücünün dışında tutar ve erkeğin pazarlık gücü yükselir.

Pazarlık gücünü düşürme potansiyeli taşıyan “yedek kadın sanayi ordusu” yaratır.

Evde tam zamanlı çalışan ev kadınları ayrı bir sınıf oluştururlar.

Ücretli iş yaşamına katılsalar dahi karşılığı ödenmeyen ev emeği harcamaya devam ederler.

Açıklama:

Harrison’a göre, eviçi emeğinin sermayeye katkısı şunlardır:

Kapitalist emek gücüne (işçi kocaya) değerinin altında ücret öder,
Kadınları işgücünün dışında tutar ve erkeğin pazarlık gücü yükselir,
Bu pazarlık gücünü düşürme potansiyeli taşıyan “yedek kadın sanayi ordusu” yaratır.
Ayrıca evde tam zamanlı çalışan ev kadınları ayrı bir sınıf oluştururlar.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

I. Kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmadığı meselesi
II. Eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik tez
III. Kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşım
IV. Kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurgu
Eviçi emeği tartışmaları feminist kurama önemli katkılar sağlamıştır ancak bu tartışmalar bazı problemleri de içermektedir.
Yukarıdakilerden hangisi bu problemler arasında sayılır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Eviçi emeği tartışmaları feminist kurama önemli katkılar sağlamıştır ancak bu tartışmalar bazı problemleri de içermektedir. Birinci problem, kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmadığı meselesi; ikincisi problem, eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik tez; üçüncü problem, kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşım; dördüncü problem ise kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurgudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Kadınların belli sektörlerde yani “kadın işi” diye tanımlanan iş kollarında istihdam edilmesine ne ad verilir?

Dışlama

Ayrışma

Ataerkillik

Toplumsal cinsiyet

Doğallaşma

Açıklama:

Ayrışma kadınların belli sektörlerde yani “kadın işi” diye tanımlanan iş kollarında istihdam edilmesi anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi kadınların işgücüne katılmasını engelleyen en önemli unsurlardan biri olan toplumsal cinsiyete dayalı işbölümüyle ilgilidir?

Kadınların çalışabilecekleri işlerin sınırlı olması

Ev işleri ve aile üyelerinin bakımında sorumlu olması

Çalışma kararının kocaya bağlı olması

Çocuk bakım hizmetlerinin yokluğu

Ücretlerin azlığı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

I. Kadınların erkeklerden farklı işlere yönelmesi
II. Aynı iş yerinde erkekle kadının aynı işi yapmasına rağmen kadının düşük ücret alması
III. Erkek işi olarak tanımlanan alanlarda kadının yeterli vasfa sahip olmasına rağmen düşük ücret alması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri değersel ayrımcılığı ifade eder?

I ve II

III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Feminist kuramcıların “yeniden üretim” hakkındaki görüşlerinden biridir?

Bir üretim tarzının ve o üretim tarzına özgü toplumsal ilişki biçimlerinin varlığını sürekli kılan mekanizmaların bütününü ifade eder.

Özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenleme biçimleriyle ilişkili olarak kullanılır.

Geçimlik ihtiyaçların ve bu ihtiyaçların üretilmesi için gerekli aletlerin üretilmesidir.

Çevreyi de içine alacak şekilde üretim araçlarının bakımı, tamiri, muhafaza edilmesi ve yenilenmesidir.

Sanayi toplumları üretim araçlarının sürekli yenilenmesi veya yeniden üretilebilir üretim araçlarına dayanan üretimiyle tarihsel olarak insanlığın ulaştığı önemli bir düzeydir.

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. A ve E şıklarında yer alan ifadeler Marksist kuramda yeniden üretimidir, C şıkkında yer alan ifade ise üretimin genel tanımıdır. D şıkkı ise yeniden üretimin maddi unsurlarından birini ifade etmektedir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenleme biçimleriyle ilişkili olarak kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıda yer alan ücretli kadın emeğinin özelliklerinden hangisi bazı işlerin kadınlaşmasını ifade etmektedir?

Terfide engeller

Enformelleşme

Vasıfsız emek

Ev eksenli çalışma

Mesleki ayrışma

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır. Kadınlar ekonominin bazı sektörlerinde, özellikle hizmet sektöründe, sanayinin dokuma ve gıda gibi dallarında daha fazla yığılmıştır. Bu ayrımlaşma bazı işlerin kadınlaşması olarak da ifade edilmektedir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Mesleki ayrışma

Doğru Cevap: E

Soru 67

I. Latin Amerika
II. Avrupa Birliği ülkeleri
III. Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri
IV. Kuzey Amerika
Yukarıda numaralandırılmış bölgelerde, kadının iş gücüne katılım oranı değişmektedir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu bölgelerdeki kadının iş gücüne katılım oranı en yüksekten en düşüğe doğru sırada verilmiştir?

III - IV - I - II

II - IV - I - III

IV - II - III - I

I - III - II - IV

II - I - IV - III

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Kadınların iş gücüne katılım oranları Doğu Asya ve Pasifik ülkelerinde %59, Kuzey Amerika’da %57, Latin Amerika’da %52 ve Avrupa Birliği ülkelerinde %51’dir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
III - IV - I - II

Doğru Cevap: A

Soru 68

“Aynı iş yerinde çalışan kadının ve erkeğin yaptığı iş aynı olmasına rağmen kadının daha düşük ücret almasıdır.”
Yukarıda tanımı verilen ayrımcılık aşağıdakilerden hangisine aittir?

Feminist kuramcıların ayrımcılık tanımı

Dağılım ayrımcılığından kaynaklanan ücret farklılığı

İşten kaynaklı ücret ayrımcılığı

İnsan sermayesi kuramcılarının ayrımcılık tanımı

Değersel ayrımcılık

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır. İşten kaynaklı ücret ayrımcılığı aynı iş yerinde çalışan kadının ve erkeğin yaptığı iş aynı olmasına rağmen kadının daha düşük ücret almasıdır. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

I. Kadın emeği ekonominin karlılığı için ihtiyaç duyulduğunda ücretli işgücüne çekilen, kriz dönemlerinde ise rahatlıkla işten çıkarılabilen esnek işgücü olarak görülmektedir.
II. Kadın ve erkeğin mesleki bir yarışa girmesi ailenin varlığını gerilime sokacaktır.
III. Kadınların ikincil emek piyasasında yer almalarının nedeni, işgücü piyasası ile yeterince bağ kuramamalarından kaynaklanmaktadır.
IV. Ücretli kadın emeği kolaylıkla kontrol edilebilen yarı zamanlı çalışabilen, düşük ücretli, işgücünün zayıf ve örgütsüz halkasıdır.
Yukarıda numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri Marksist kuramın “yedek sanayi ordusu” kavramına aittir?

II- III- IV

I - IV

Yalnız III

I - III

II- IV

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. II numaralı ifade Klasik Sosyoloji kuramına ve III numaralı ifade İkili İşgücü Piyasası kuramına aittir. Yalnızca I ve IV numaralı ifadeler Marksist kuramın “yedek sanayi ordusu” kavramına aittir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
I - IV

Doğru Cevap: B

Soru 70

1969 yılında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Heidi Hartmann

Slyvia Walby

Harry Braverman

Margaret Benston

Alva Myrdal

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. Margaret Benston 1969 yılında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi olmuştur. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdaki görüşlerden hangisi Dalla Costa ve James’in 1972’de yazdığı “Kadınların Gücü ve Topluluğun Yıkımı” makalesine aittir?

Kadın emeği ev içinde üretken bir emek türü olan maskeli bir emektir.

Ailenin esas işlevlerinden biri emek gücünün devamlılığını ve sürekliliğini sağlamaktır.

Kadınların ezilmesinin analiz birimi eviçi emeğidir ve bu emeğin maddi temeli kapitalizmdir.

Kadınların sömürülmesinin kaynağı ayrı ve özerk bir sistem olan ataerkilliktir.

Ev emeğinin gerçekleştiği birim olan aile tüketim değil bir ekonomik/üretim birimidir.

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. B şıkkında yer alan ifade Peggy Merton’a, C ve E şıklarında yer alan ifadeler Margaret Benston’a, D şıkkında yer alan ifade ise Christine Delphy’ye aittir. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Kadın emeği ev içinde üretken bir emek türü olan maskeli bir emektir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Eviçi emeği tartışmaları feminist kurama önemli katkılar sağlamıştır ancak bu tartışmalar bazı problemleri de içermektedir. Aşağıdakilerden hangisi kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmaması meselesi ile ilgilidir?

İşçinin emeğinin nitelikli ve niteliksiz olması, etnik kökeni, ırkı, toplumsal cinsiyeti gibi birçok sosyolojik konum pazarlık gücünü etkiler.

Kadınların ezilmesi cinsiyetçi işbölümünü, psikolojik, cinsellik, kültürel, dil, ideoloji gibi çok boyutlu, karmaşık ilişkileri ve süreçleri içermektedir.

Kadın emeği işçinin bireysel tüketimine hizmet eden, özelleşmiş, sadece kendisi ve ailesi için harcanan, kullanım değeri olan somut bir emektir.

Yalnız anneleri, evli olmayanları, üst sınıf ve yoksul ev kadınlarının durumunu, ailesini bırakıp başka şehir ve ülkelere çalışmak için giden göçmen işçi kadınları ve hatta bekar ve yalnız yaşayan erkeklerin durumlarını dikkate almamaktadır.

Kadınların “ev içi üretim tarzı” altında, evlilik ve ataerkillik temelinde ayrı bir sınıf oluşturduklarına yönelik tezler kuramsal ve ampirik düzeyde problemlidir.

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır. A şıkkında yer alan ifade eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik teze, B şıkkında yer alan ifade kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurguya, D ve E şıklarında yer alan ifadeler ise kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşıma aittir. Yalnızca C şıkkında yer alan ifade kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmaması meselesi ile ilgilidir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Kadın emeği işçinin bireysel tüketimine hizmet eden, özelleşmiş, sadece kendisi ve ailesi için harcanan, kullanım değeri olan somut bir emektir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yeniden üretim kavramının tanımıdır?

Emek piyasasında kadınların belirli sektörlerin dışına itilmesidir.

Kadın ve erkeğin aynı işyerinde çalışmasına rağmen kadınların daha düşük statülerde yer alması ve daha düşük gelir elde etmesidir.

Kadınların bilgi ve becerilerini ciddiye almayan, işyerinde yükselmesi, kademe artması veya karar verici konumlara gelmesini engelleyen, açıkça ve doğrudan görülmeyen bariyerlerdir.

Maddi bir temeli olan ve erkeklerin kadınlara egemen olmalarını sağlayan erkeler arası hiyerarşik ilişkiler ve erkek erkeğe dayanışmayı içeren bir toplumsal ilişkiler dizisidir.

Yaşamın yenilenmesi ve sürdürülmesini, ilgili alandaki kurumları zorunlu olarak çalışmayı ifade eder.

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır. A şıkkında yer alan tanım dışlamaya, B şıkkında yer alan tanım dikey ayrışmaya, C şıkkında yer alan tanım cam tavana ve D şıkkında yer alan tanım da ataerkilliğe aittir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Yaşamın yenilenmesi ve sürdürülmesini, ilgili alandaki kurumları zorunlu olarak çalışmayı ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal ilişki ağlarının yaratılmasında kadın emeğinin rollerinden biridir?

Kadınların ev içinde gerçekleştirdikleri geçimlik üretim faaliyetleri yoksulluğa karşı hanelerin geliştirdikleri stratejiler arasındadır.

Kötüye giden ekonomik koşullar, ailede çalışan kişi sayısının artmasına neden olurken, kadınlar gelir getiren işlerde emeklerini daha fazla kullanmak zorunda kalmaktadır.

İşsiz hanelerin büyük çoğunluğunda kadınlar ev içindeki yaşam maliyetlerini aşağıya çekmek için yoğun emek ve zaman harcamaktadırlar.

Kadınlar ailenin ihtiyaçlarının karşılanmasında aile, akrabalar ve komşular arası dayanışma ve yardımlaşma ilişki ağlarını kullanmaktadır.

İşsizlik durumunda belirli kurumlara yardım başvurusunda bulunmak erkek için gurur meselesine dönüştüğü için bu yardımlara başvuranların çoğu kadındır.

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. Kadınlar ailenin ihtiyaçlarının karşılanmasında aile, akrabalar ve komşular arası dayanışma ve yardımlaşma ilişki ağlarını kullanmaktadır. Bu da toplumsal ilişki ağlarının yaratılmasını sağlamaktadır. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ikili işgücü piyasası kuramına göre kadınların ikincil işçi konumunda kalma nedenleri arasında yer almaz?

Çalıştıkları işlerden kolay vazgeçebilmeleri

Açık bir şekilde kendini belli eden sosyal farklılıklar

Mesleki eğitim alma konusundaki ilgisizlikleri

Dayanışmadan yoksun olmaları

Evde emek kullanmaya yönelik yaptıkları rasyonel tercihleri

Açıklama:

İkili işgücü piyasası kuramına göre kadınların ikincil işçi konumunda kalma nedenleri; çalıştıkları işlerden kolay vazgeçebilmeleri, açık bir şekilde kendini belli eden sosyal farklılıklar, mesleki eğitim alma konusundaki ilgisizlikleri ve dayanışmadan yoksun olmaları gibi nedenlerle açıklanmaktadır. İnsan sermayesi kuramına göre ise kadınların işsizliği ve kazandıkları düşük ücretler onların evde emek kullanmaya yönelik yaptıkları rasyonel tercihlerinin bir sonucu olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sosyalist feminist kuramın ele aldığı kavramlardan biridir?

Parçalı emek piyasası

Yedek sanayi ordusu

Ataerkil kapitalizm

İkili işgücü piyasası

Yeni hanehalkı ekonomisi

Açıklama:

Sosyalist feminist kuram, “ataerkil kapitalizm”, “kapitalist aterkillik” gibi kavramlarla sınıf ve ataerkillik arasında bir senteze giderek ücretli kadın emeğini çözümler.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Peggy Merton'un kadının yeniden üretim alanındaki eviçi emeğiyle kapitalist üretim ilişkileri arasında kurduğu ilişkiye yer verdiği kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınların Savunması

Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği

Kadınların Gücü ve Topluluğun Yıkımı

Bir Kadının İşi

Baş Düşman

Açıklama:

Peggy Merton “Bir Kadının İşi” adlı makalesinde kadının yeniden üretim alanındaki ev içi emeği ve kapitalist üretim ilişkileri arasında kurduğu ilişki ile tartışmaları bir üst noktaya sıçratır.

Doğru Cevap: D

Soru 78

"İşçinin (kocasının) bireysel tüketimine hizmet eden, özelleşmiş, sadece kendisi ve ailesi için harcanan, kullanım değeri olan somut bir emektir." cümlesi aşağıdaki eviçi emeği tartışmalarından hangisiyle ilişkilidir?

Eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirler mi?

Eviçi emeği işçinin (kocanın) ücretlerini aşağıya çeker mi?

Kadınların ezilmelerini belirleyen temel unsur eviçi emeği midir?

Kadınlarının ayrı bir sınıf mıdır?

Eviçi emeğinin üretken bir emek midir?

Açıklama:

Ev emeği tartışmalarının aksine, kadınların ev emeği üretim dışında kaldığı ve artı değer üretmediği
için üretken emek olarak kabul edilmez. Ancak kadın evde tüketilmesi toplumsal bakımdan gerekli (kocasının üretim sırasında tükettiği emek gücünü tazeleyerek yerine koyma, geleceğin emek güçlerini-çocukları-yetiştirme) emek harcamaktadır. Kocasının metalaşmış emek gücünün değeriyle (ücretiyle) piyasan aldığı geçimlik maddeleri tüketilebilir hale getirir, temizlik yapar, çamaşır yıkar, alışveriş yapar, yemek pişirir, çocuk, yaşlı hasta bakar. Yani, işçinin (kocasının) bireysel tüketimine hizmet eden, özelleşmiş, sadece kendisi ve ailesi için harcanan, kullanım değeri olan somut bir emektir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

I. Sivil toplum örgütleri
II. Gönüllülüğe dayalı hayırsever kurumlar
III Arkadaş ilişkileri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hanenin yeniden üretimindeki yaşanan krizler sonucunda devreye giren sosyal ağlardandır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Hanenin yeniden üretimi bağımsız, özerk ve sözü edilen kurumsal yapılardan ayrı olmadığı gibi buralarda yaşanan krizler hanenin yeniden üretimini sekteye uğratabilir. Yeniden üretimin krize girdiği böyle anlarda toplumsal yeniden üretim süreçlerinde etkili olan diğer kurum, yapı ve ilişkiler devreye girer: Sivil toplum örgütleri, dinî kurumlar, gönüllülüğe dayalı hayırsever kurumlar, akrabalık, komşuluk, arkadaşlık ilişkileri gibi sosyal ağlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi kadınların yaşanan ekonomik krizler sonucunda yaptığı eylemlerden biri değildir?

Kişisel ihtiyaçlarını azaltarak ya da ucuz olarak bir şekilde temin etmek.

Konserve, salça gibi evde yiyecek üretmek.

Elektriği açmadan televizyon ışığında oturmak.

Temel ihtiyaç ürünlerini ucuza mal etmek.

Toplu taşım araçlarına binmek yerine yürümeyi tercih etmek.

Açıklama:

Türkiye’de de yapılan araştırmalar kadınların aile bütçesini idareli kullanabilmek için parayı ailenin
ve çocukların gereksinimlerini (gıda, giysi, okul masrafları, ev eşyası vb) karşılamak için kullandıkları ve kendi kişisel/özel ihtiyaçlarından vazgeçtiklerini ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Kadınların emek kullanma biçimleri temel olarak aşağıdakilerden hangisine göre değişiklik gösterir?

Yaşadıkları toplumun üretim ilişkisi

Sahip oldukları çocuk sayısı

Eşlerinin mesleği

Medeni durumu

Psikolojik durumu

Açıklama:

Kadınlar tarihsel süreç içinde yaşamın her alanında emeklerini kullanmışlar, kullanmaya da devam etmektedirler. Ancak kadınların emek kullanma biçimleri içinde bulundukları toplumun üretim ilişkilerine, o toplumun kültürel ve toplumsal yapısına ve toplumsal cinsiyet ilişkilerine bağlı olarak farklılaşabilmektedir. Tarihsel olarak kadın ve erkeğin ne tür işlerde emeklerini kullanacakları cinsiyete dayalı işbölümü tarafından şekillenir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Feminist kuramcılar kadının yeniden üretime olan katkısını nasıl açıklamaktadır?

Özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerini düzenleme

Gelir sağlayıcı her türlü faaliyet

Yalnızca ev işlerini yapmak

Yalnızca çocuk yetiştirmek

Yalnızca ofis işlerinde çalışmak

Açıklama:

Feminist kuramcıların yeniden üretime yükledikleri anlam ise özel alan/aile/hane içinde doğurganlık/akrabalık/evlilik ilişkilerinin düzenleme biçimleriyle ilişkili olarak kullanılır. Kadınların taze emek gücünün üretilmesi (çocuk doğurma), bakımı, yetiştirilmesi ve hâlihazırda olan emek gücünün (çalışan koca) bakımı için harcadıkları emek yeniden üretim alanında gerçekleştirilir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

''Kadınlar genellikle temizlik, eğitim, sağlık, gıda gibi daha çok kadınların evdeki faaliyetleriyle örtüşen işlerde düşük ücretli, geçici, güvencesiz, örgütsüz şekilde
çalışırlar.'' verilen özellik ücretli kadın emeğinin hangi ayırıcı unsuru başlığı altında incelenir?

Vasıfsız emek

Enformelleşme

Düşük ücret

Ev eksenli çalışma

İşsizlik

Açıklama:

Enformelleşme: Çalışan kadınların çoğu yarı-zamanlı (part-time) işlerde yer almaktadır. Kadınlar genellikle temizlik, eğitim,sağlık, gıda gibi daha çok kadınların evdeki faaliyetleriyle örtüşen işlerde düşük ücretli, geçici, güvencesiz, örgütsüz şekilde
çalışırlar. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi ücretli kadın emeğinin ayırıcı unsurları arasında yer almaz?

Mesleki ayrışma

Düşük ücret

Her alanda çalışabilme

Ev eksenli çalışma

Düşük sendikalaşma

Açıklama:

Mesleki ayrışma, vasıfsız emek, terfide engeller, düşük ücret, enformelleşme, ev eksenli çalışma, düşük sendikalaşma ve işsizlik ayırıcı unsulardır, C şıkkında bulunan durum bu unsurlar arasında yer almaz. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi ücretli kadın emeğine yönelik kuramlardan biri değildir?

Klasik sosyolojik kuram

Marksist kuram

Vasıfsızlaşma kuramı

İşsizlik kuramı

Yedek sanayi ordusu kuramı

Açıklama:

İlk örnek olarak ücretli kadın emeğinin konumunu açıklayan klasik sosyoloji kuramlarına yer verilmektedir. Daha sonra ağırlıklı olarak iktisat içinde yer alan insan sermayesi kuramı ve ikili işgücü piyasası kuramı ele alınmaktadır. Ardından
Marksist kuramlar başlığı altında ücretli kadın emeğini sermaye ilişkileri temelinde açıklayan vasıfsızlaşma kuramı, yedek sanayi ordusu kuramı ve parçalı emek piyasası kuramı incelenmektedir. Son olarak, feminist kuramlar başlığı altında Heidi
Hartmann ve Sylvia Walby’nin ataerkillik kuramına dayanarak ücretli kadın emeğini nasıl açıkladıkları özetlenmektedir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Kadınların ev-içi emeklerinin görünememesinin temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Doğallaştırılmış olması

Ölçülebilmesi

Gelir getirici bir faaliyet olarak görülmesi

Kişiden kişiye değişmesi

Toplum yapısı

Açıklama:

Kadın emeği doğallaştırılmış bir emektir. Cinsiyete dayalı işbölümü ve ataerkil yapı ve ideoloji kadınların ev içinde harcadıkları emeğini diğer çalışma türleri gibi bir iş olarak görmez. Hane içinde harcanan fiziksel, cinsel, duygusal ve zihinsel emek kadınları yapması gereken “doğal” bir davranış olarak kabul edilir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

“Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Slvyia Plath

Mary Inman

Christine Delphy

Dalla Costa

Margaret Benston

Açıklama:

Margaret Benston 1969 yıllında yazdığı “Kadınların Özgürleşmesinin Ekonomi Politiği” makalesi ile eviçi kadın emeği tartışmalarını başlatan ilk kişi olmuştur. Aslında bu çalışmalar temelde kapitalist toplumda kadınların ezilme nedenleri açıklama çabalarıdır. Benston’a göre, kadınların ezilmesinin analiz birimi eviçi emeğidir ve bu emeğin maddi temeli kapitalizmdir. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Reel ücretlerin düşmesi, işsizlik, geçim için gerekli mal ve hizmetlerin fiyatlarının yükselmesi gibi durumlarda hangi emek türü daha fazla etkilenmektedir?

Erkek emeği

Kadın emeği

Çocuk emeği

Yaşlı birey emeği

Toplum emeği

Açıklama:

Reel ücretlerin düşmesi, işsizlik, geçim için gerekli mal ve hizmetlerin fiyatlarının yükselmesi sonucunda oluşan yoksulluğun yükünü ev içinde kadın emeği çekmektedir. Kadınlar üretim sürecinde hak ettiği değerin altında gelir kazanmakta hem de
yeniden üretim sürecinde hanenin geçimi için yoğun emek harcamaktadır. Sonuç olarak, toplumsal yeniden üretim süreçlerinde kadın emeği çift yönlü
değersizleştirilmektedir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Peggy Merton'a göre kadının eviçi emeğinin kapitalist üretim arasında nasıl bir bağ vardır?

Kadın meta üretiminde daha önemlidir

Kadın emek gücünün devamlılığını, biyolojik yeniden üretimi sağlar

Düşük ücret alarak şirket karlılığını sağlar

Az sendikalaşır

Sadece ev işleriyle ilgilenerek sisteme yardımcı olur

Açıklama:

Peggy Merton yazdığı “Bir Kadının İşi” adlı makalesinde kadının yeniden üretim alanındaki eviçi emeğiyle kapitalist üretim ilişkileri arasında kurduğu ilişki
ile tartışmaları bir üst noktaya sıçratır. Ailenin esas işlevlerinden biri emek gücünün devamlılığını ve sürekliliğini sağlamaktır. Yani, var olan emek gücünü ayakta tutabilmek, gelecek kuşakların çoğalmasını sağlamak ve emek gücüne yetenek, bilgi ve değerleri aktarma işleviyle aile (yeniden üretim) ve kapitalist üretim arasındaki ilişkiyi öne çıkarır. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Marksist kuramın yedek sanayi ordusu kavramı aşağıdakilerden hangisi için kullanılır?

Ücretli erkek emeği

Otomasyon sistemleri

Ücretli kadın emeğinin konumunu

Makinelerin yedek parçaları

İşsizler

Açıklama:

Marksist kuramın yedek sanayi ordusu kavramını ücretli kadın emeğinin konumunu açıklamak için kullanır. Kadın emeği yedek sanayi ordusun önemli bir unsurudur. Kadın emeği ekonominin kârlılığı için ihtiyaç duyulduğunda ücretli işgücüne çekilen,
kriz dönemlerinde ise rahatlıkla işten çıkarılabilen esnek işgücü olarak görülmektedir. Ücretli kadın emeği kolaylıkla kontrol edilebilen yarı zamanlı çalışabilen, düşük ücretli, işgücünün zayıf ve örgütsüz halkasıdır. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

İnsan türünün, soyun devamının sağlandığı yer olan aileyi kadının yer aldığı ve aynı zamanda kadının ezilmişliğinin de başladığı yer olarak niteleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Engels

Benston

James

Merton

Vogel

Açıklama:

Üretim, yani maddi hayatın üretimi, geçimlik ihtiyaçların ve bu ihtiyaçların üretilmesi için gerekli aletlerin üretilmesi anlamına gelir ve bu tarz üretimde yer alan emek erkek emeğidir. Yeniden üretim alanı ise insan türünün, soyun devamının sağlandığı yer olan ailedir. Engels’e göre aile kadının yer aldığı ve aynı zamanda kadının ezilmişliğinin de başladığı yerdir. Engels, kadın ile erkek arasındaki gerçek eşitliğin ancak ev işlerinin toplumsal bir sanayiye dönüştürülmesi sonucunda gerçekleşeceğine inanır (Vogel, 2003, s.113). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi ücretli kadın emeğinin özelliklerinden biri değildir?

Ev eksenli çalışma

Nitelikli işgücü

Enformelleşme

Düşük sendikalaşma

Terfide engeller

Açıklama:

Ecevit (1985, s.73-74), kapitalist üretim ilişkilerinin hâkim olduğu gelişmiş ve gelişmekte
olan ülkelerde ücretli kadın emeğinin özelliklerini şu şekilde sıralamıştır:
1. Mesleki ayrışma: Kadınlar ekonominin bazı sektörlerinde, özellikle hizmet sektöründe, sanayinin dokuma ve gıda gibi dallarında daha fazla yığılmıştır. Bu ayrımlaşma bazı işlerin kadınlaşması olarak da ifade edilmektedir.
2. Vasıfsız emek: Kadınlar çalıştıkları işyerinde genellikle daha az beceri isteyen, rutin, otomasyona dayalı, insiyatif gerektirmeyen işlerde yığılmaktadır.
3. Terfide engeller: Kadın işçilerin ve hizmet elemanlarının çalıştıkları işlerde yükselme ve terfi etme olanakları ve fırsatları düşüktür. Karar veren, yönetici, örgütleyici ve düzenleyici olmaktan çok, ağırlıklı olarak kararları ve emirleri uygulayan kesimdir.
4. Düşük ücret: Ülkeler arasında farklılıklar olmasına rağmen kadınların aldıkları ücret erkeklerin kazancından daha düşüktür.
5. Enformelleşme: Çalışan kadınların çoğu yarı-zamanlı (part-time) işlerde yer almaktadır. Kadınlar genellikle temizlik, eğitim, sağlık, gıda gibi daha çok kadınların evdeki faaliyetleriyle örtüşen işlerde düşük ücretli, geçici, güvencesiz, örgütsüz şekilde çalışırlar.
6. Ev eksenli çalışma: Kadınların ev eksenli işlerde ücret karşılığı çalışırlar. Bu işlerde gizli emek kullanma yaygındır ve evde ücret karşılığı çalışan kadınların çalışma koşulları, ücretleri ve güvence durumu diğerlerine göre çok daha kötüdür.
7. Düşük sendikalaşma: Kadınların iş yaşamında örgütlülük ve sendikalaşma oranları düşüktür, sendikalar üye olsalar bile sendikaların alt kademelerinde yer alırlar.
8. İşsizlik: Kadınların işsizliği daha fazladır; işten ilk çıkarılan kadınlardır ve iktisadi politikalardan daha çok etkilenirler.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

I. Dağılım ayrımcılığından kaynaklanan ücret farklılığı: Kadınların erkeklerden farklı işlere yönelmesi
II. İşten kaynaklı ücret ayrımcılığı: Aynı işyerinde çalışan kadının ve erkeğin yaptığı iş aynı olmasına rağmen kadının aldığı ücretin daha düşük olması
III. Değersel ayrımcılık: Erkeklerin daha fazla eğitim ve mesleki kurslar edinmesi
Yukarıda verilen kavramlar ve açıklamalarından hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Kadınların daha az ücret kazanmasının önemli nedenlerinden biri ayrımcılıktır. Birincisi, kadınlar erkeklerden farklı işlere yönelirler. Ücret farklılığı kadınların işe başlamasından işte yükselmesine kadar devam eder. Bu duruma, dağılım ayrımcılığından kaynaklanan ücret farklılığı denir. İkincisinde, aynı işyerinde çalışan kadının ve erkeğin yaptığı iş aynı olmasına rağmen kadının aldığı ücret düşüktür. Buna işten kaynaklı ücret ayrımcılığı denir. Üçüncüsü, “erkek işi” olarak kabul edilen yerde çalışan kadınlar, işin gerektirdiği bütün vasıflara sahip olmasına rağmen; sırf erkek egemenliği olduğu için düşük ücret alır. Bu durum değersel ayrımcılık olarak ifade edilmektedir (Petersen vd., 1997, s.199, aktaran Özkan ve Özkan, 2010, s.95-96). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Reich, Gordon ve Edward (1973) emek piyasasının nasıl cinsiyetçi, ırksal ve etnik temelli katmanlara
ayrıldığını ortaya koydukları kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Vasıfsızlaşma Kuramı

İkili İşgücü Piyasası Kuramı

İnsan Sermayesi Kuramı

Marksist Parçalı Emek Piyasası Kuramı

Feminist Kuramlar

Açıklama:

Marksist parçalı emek piyasası kuramı temsilcilerinden Reich, Gordon ve Edward (1973) yazdıkları makalede, kapitalizmin tekelci aşamasında “Neden emek gücünün hala çok fazla parçalandığı?” sorusunu tartışırken emek piyasasının nasıl cinsiyetçi, ırksal ve etnik temelli katmanlara ayrıldığını ortaya koymuşlardır. Emek piyasası tarihsel süreçte siyasi ve ekonomik güçlerinde teşvik etmesiyle alt katmanlara ayrılmıştır. Emek piyasasının katmanları dikey olduğu kadar yatay olarak mesleki hiyerarşik bölünmeye tabidir. Emek piyasası dört katmanlaşma süreçlerini içerir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

I. Küçük aile işletmelerinde cüzi miktarda ücretle çalışan kadınlar
II. Temizlik, yemek, çamaşır vb. gibi ev işleri
III. Tarımda ücretsiz aile işçiliği
IV. Çocuk, yaşlı ve hasta gibi bağımlı aile üyelerinin bakımı
Yukarıdakilerden hangileri karşılıksız ev emeği olarak nitelendirilmektedir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Kadın emeği karşılıksız bir emek türüdür. Kadınların çocukları, kocaları ve diğer aile üyeleri için harcadıkları emekleri karşılıksızdır. Çalışan kadın aynı işleri ücret karşılığında yapar ancak hane içinde yaptığında bu işler görünmez olur. Oysa çalışan kadın “çift mesai” yapmaktadır. Ev kadınları ailede “tam zamanlı mesai yapan” kadınlardır ancak onlarda “bütün gün evde oturuyorlar” etiketlemesine maruz kalırlar. Karşılıksız ev emeği üç kategori altına toplanabilir: a) temizlik, yemek, çamaşır, alışveriş vb gibi ev işleri b) Çocuk, yaşlı, engelli ve hasta gibi bağımlı aile üyelerine yönelik harcanan emek, c) tarımda ücretsiz aile işçiliği, küçük aile işletmelerinde ücretsiz çalışan kadınların emeği. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi görünmeyen ve karşılığı ödenmeyen eviçi emeği tartışmalarının temel noktalarından biri değildir?

Eviçi emeği erkeğin emek gücünün değerini arttırır.

Kadınlar bu emek sürecinde ev işlerini ve çocuk bakımını gerçekleştirir.

Eviçi emeği erkeğin emek gücünün yeniden üretimini sağlar.

Gelecek kuşakların yetiştirilmesinden sorumludur.

Eviçi emeği hem kullanım hem de değişim değerine sahiptir.

Açıklama:

Görünmeyen ve karşılığı ödenmeyen eviçi emeği tartışmalarının temel noktaları şunlardır:
• Hane tüketim birimi olmasının yanı sıra aynı zamanda bir üretim birimidir.
• Kadınlar bu emek sürecinde ev işlerini ve çocuk bakımını gerçekleştirir.
• Eviçi emeği erkeğin emek gücünün yeniden üretimini sağlar.
• Gelecek kuşakların yetiştirilmesinden sorumludur.
• Eviçi emeği hem kullanım hem de değişim değerine sahiptir.
• Eviçi emeği erkeğin emek gücünün değerini düşürür.
• Bu anlamda ev emeği sermayenin değerlenmesine hizmet eder.
• Ev kadınları ev içindeki emek sürecinin işçileri olarak ayrı bir sınıf oluşturur.
• Ayrı bir sınıf olarak kadınları hem sermaye hem de ataerkillik sömürür.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi ev-içi kadın emeği tartışmalarının sınırlılıklarından biri değildir?

Eviçi Emeği Üretken Bir Emek Midir?

Eviçi Emeği Kadınlara Özgü Müdür?

Kadınlar Ayrı Bir Sınıf Mıdır?

Eviçi Emeği İşçinin (Kocanın) Ücretlerini Aşağıya Çeker Mi?

Kadınların Ezilmelerini Belirleyen Temel Unsur Eviçi Emeği Midir?

Açıklama:

Eviçi emeği tartışmaları feminist kurama önemli katkılar sağlamıştır ancak bu tartışmalar bazı problemleri de içermektedir. Birinci problem, kadınların eviçi emeğinin üretken bir emek olup olmadığı meselesi; ikincisi problem, eviçi emeğinin erkeğin emek gücünün değerini belirlediğine yönelik tez; üçüncü problem, kadınların özellikle de ev kadınlarının ayrı bir sınıf oluşturmasına yönelik yaklaşım; dördüncü problem ise kadınların ezilmesinin belirleyici unsuru olarak ev emeğine yapılan aşırı vurgudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluk koşullarında ev-içi kadın emeğinin artan yüklerinden biri olarak nitelenmez?

Yaşam maliyetlerini aşağıya çekmek için yoğun emek ve zaman harcamak

Erkeklerin parayı “kontrol”, kadınların ise parayı “idare” etmesi

Yardım başvurularına gitmekte çekinmek

Giysi, gıda gibi temel ihtiyaç ürünlerini ucuza mal etmeye çalışmak

Kişisel/özel ihtiyaçlarından vazgeçmeleri

Açıklama:

A. B. D ve E seçeneklerindeki ifadeler yoksulluk koşullarında ev-içi kadın emeğinin artan yükleri arasındadır. Ancak C seçeneğinde verilen ifadenin aksine yardım kurumlarından gıda, yakacak, eğitim ve yeşil kart gibi yardımlar için başvuruyu yapanların çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktadır (Güneş, 2004). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Toplumsal yeniden üretimle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Toplumsal yeniden üretimin unsurları, bunların yerine getirilme biçimi ve araçları kapsamlı değildir.

Toplumsal yeniden üretimin kalitesi, standartı, unsurları, araçları ve biçimi tarihsel olarak küresel, bölgesel, ulusal ve yerel düzeyde farklılaşmamaktadır.

Toplumsal yeniden üretim sınıf, ırk ve toplumsal cinsiyet ilişkilerini, eşitsizliklerini ve çatışmalarını içermediği gibi bu ilişki ve yapıların yeniden üretilmesine neden olmaz.

Kapitalist koşullar altında insanların kendilerinin ve hanelerinin yaşamlarını sürdürebilmeleri için (ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri) ücrete tabi bir işte çalışmaları yeterli değildir.

Toplumsal yeniden üretim zihinsel, duygusal ve fiziksel bütün emek çeşitlerini içermez.

Açıklama:

Toplumsal yeniden üretimin unsurları (beslenme, giyim, barınma, ısınma, altyapı, ulaşım, eğitim, sağlık, sosyal yardım, işsizlik güvencesi, vb.) bunların yerine getirilme biçimi ve araçları (kadın/erkek emeği, piyasa, devlet, topluluklar, birey vb.) oldukça kapsayıcı ve geniştir. Ayrıca toplumsal yeniden üretimin kalitesi, standartı, unsurları, araçları ve biçimi tarihsel olarak küresel, bölgesel, ulusal ve yerel düzeyde farklılaşabilmektedir. Daha da önemlisi toplumsal yeniden üretim sınıf, ırk ve toplumsal cinsiyet ilişkilerini, eşitsizliklerini ve çatışmalarını içerdiği gibi bu ilişki ve yapıların yeniden üretilmesini sağlar (Luxton, 2006). Toplumsal yeniden üretim zihinsel, duygusal ve fiziksel bütün emek çeşitlerini içerir ve bu emek hanenin içinde ve dışında, karşılığı ödenen ve ödenmeyen, değişim değeri ve kullanım değerine sahip emek olabilir. Kapitalist koşullar altında insanların kendilerinin ve hanelerinin yaşamlarını sürdürebilmeleri (ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri) ücrete tabi bir işte çalışmaya ve karşılığı ödenmeyen ev emeğine yani bu iki tür emeğin işbirliğine/birlikteliğine dayanır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Bireylerin/hanelerin fiziksel, toplumsal, kültürel ihtiyaçlarının (toplumsal yeniden üretimlerinin sağlanması) karşılanmasında devletin harcamaları sınırlaması, piyasanın içine düştüğü kriz, erkeğin işsizliği, reel ücretinin düşmesinden en çok etkilenen ............. ve çocuklar olmuştur.
Yukarıda verilen boşluğa getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlılar

Engelliler

Erkekler

Hastalar

Kadınlar

Açıklama:

Bireylerin/hanelerin fiziksel, toplumsal, kültürel ihtiyaçlarının (toplumsal yeniden üretimlerinin sağlanması) karşılanmasında devletin harcamaları sınırlaması, piyasanın içine düştüğü kriz, erkeğin işsizliği, reel ücretinin düşmesinden en çok etkilenen kadınlar ve çocuklar olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünen bilim insanı hangisidir?

Jean Baudrillard

Michel Foucault

Gilles Deleuze

Fredric Jameson

Slavoj Žižek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Bourdieu’ya göre kültürel sermayenin alt bileşenlerinden biri fiziksel sermayedir." Burada fiziksel sermaye ile kastedilen nedir?

Bu sermaye türü sosyal zenginliği ifade etmektedir.

Bu sermaye türü, doğrudan bedensel özellikleri içerir.

Bu sermaye türü doğada bulunan maddelere sahip olmayı kastetmektedir.

Bu sermaye türü kimyasal yönden güçlü bir birikimi ifade etmektedir.

Bu sermaye türü sadece parasal zenginliği kapsamaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 3

Akademik maçoluk aşağıdakilerden hangisi ile uyuşmamaktadır?

Pozitivist bilim insanları uzun yıllar araştırma problemlerinde kadın sorunlarına önem vermemiştir.

Özellikle Pozitivist bilim geleneği içinde bilim insanlarının cinsiyetçi olmayan tutumlarının akademik alana yansımasını ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.

Kadınların, akademiye girseler bile başarılı olabilmeleri için erkek bakış açısını benimsemeleri beklenmiştir.

Erkek gibi davranmayan kadınların bilim yapmak için uygun olmadığı düşünülmüştür.

Akademik, bilimsel, geçerli bilgiyi erkeklere ait gören ve kadınların bilgilerini önemsemeyen bir yaklaşımdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 4

Kartezyen ikililiği aşağıdakilerden hangisi arasında görülmektedir?

Akıl-teknoloji

Duygu-sanat

Erkek-Güç

Kadın-duygusallık

Zihin-Beden

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sistemlerinin ataerkil yapısı ve tıbbi uygulamalarda cinsiyetçiliğe bir örnek değildir?

Hastalıklarla toplumsal cinsiyet arasındaki ilişki doktorlar tarafından çoğunlukla dikkate alınmaktadır.

Feminist çalışmalara göre tıp önyargılı bir şekilde kadınların tek amacının üreme olduğunu varsaymakta ve her tür kadın şikâyetini bir şekilde rahim ve yumurtalık bozukluklarına bağlamaktadır.

Çalışmalar hastanın rahatsızlığının nedeninin bilinmediği durumlarda hastalığın psikolojik olduğuna karar verme oranlarının kadınlarda erkeklerden daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Bulgular tıp uygulamalarında cinsiyet farkındalığının düşük olduğunu göstermektedir.

Tıp ve ataerkilliğin işbirliği içinde olduğunu ve kadını, bedeni üzerinden kontrol ettiğini savunmaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun, sağlık üzerindeki hem doğrudan hem dolaylı olarak olumsuz etkilerinden değildir?

Yoksulluk sağlığa uygun barınma koşullarında yaşamayı ve yeterli beslenmeyi
engellediği, ayrıca kaygı ve strese neden olduğu için sağlığı olumsuz etkiler.

Yoksulluk sağlık sigortası herkesi kapsadığı için sağlık konusunda çok az etkiye sahiptir.

Yoksullar sağlığa uygun olmayan kötü koşullarda ve sağlığa zararlı olacak kadar uzun saatler çalışmayı gerektiren işleri kabul etmek zorunda kalırlar, bu çalışma koşulları da sağlığı olumsuz etkiler.

Sağlık hizmetlerine erişebilseler de yoksullar için tedavi masrafları ve tedavi süresince yaşanacak maddi kayıplar çok önemli olabilir.

Yoksulluk eğitim almayı kısıtlayarak, erken evliliklere ve adolesan gebeliklere neden olarak da sağlığı etkiler.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangi bulgu tıp uygulamalarında cinsiyet farkındalığının düşük
olduğunu ve cinsiyetçi davranışların varlığını göstermektedir?

Tıp kadınların tek amacının üreme olduğunu varsaymamaktadır.

Hastalıklarla toplumsal cinsiyet arasındaki ilişki doktorlar tarafından çoğunlukla dikkate alınmaktadır.

Çalışmalar hastanın rahatsızlığının nedeninin bilinmediği durumlarda hastalığın psikolojik olduğuna karar verme oranlarının kadınlarda erkeklerle eşit olduğunu göstermektedir.

Çalışmalar tıp personelinin kadınları tedavi süreci hakkında erkeklerden çok bilgilendirdiklerini göstermektedir.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 8

Ana ölüm oranı ne demektir?

Her dokuz yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her yedi yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her beş yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her üç yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 9

Adolesan gebelik ne demektir?

Ergenlik dönemi sona erdikten sonra yaşanan gebeliktir.

Üniversite öğrencisiiken yaşanan gebeliktir.

Yoksul kadın evliliği demektir.

Ergenlik dönemi sona ermeden yaşanan gebelik demektir.

Teknoloji aracılığıyla yapılan yapay döllenme şeklidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 10

2018 yılı verilerine göre Dünya'da en çok adolesan gebelik hangi kıtada yaşanmaktadır?

Afrika

Asya

Avrupa

Amerika

Okyanusya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 11

“Duygular denetimi ele geçirdiğinde ve kadınların borusu ötmeye başladığında, hakikatin hiçbir şansı yoktur” ifade aşağıdakilerden hangisine aittir?

Erwin Straus

Iris Young

Joseph Glanvill

Michael Foucault

Pierre Bourdieu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde okuma hakkına kaç yılında kavuşmuşlardır?.

1919

1926

1934

1945

1951

Açıklama:

Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görmek için 1845’te başvurmaya başlamışlar ama bu okullarda okuma hakkına ancak bir yüzyıl sonra, 1945’te kavuşmuşlardır

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisine göre zihin, aklın ve zekânın kaynağıdır ve özne de zihinle denktir?

Aristoteles

Descartes

Socrates

Pisagor

Platon

Açıklama:

Descartes’a göre zihin, aklın ve zekânın kaynağıdır ve özne de zihinle denktir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmiştir?

Aristoteles

Decrates

Pisagor

Platon

Socrates

Açıklama:

MÖ 6. yüzyılda Pisagor’un erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmesinden beri, ataerkil toplumlarda yaygın olarak kadınlar akıldan ve bilimden uzak, bedenle, doğayla ve duygularla ilişkili görülmüşlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Toplumsal cinsiyet ve beden performansı ile ilgili çalışmasında beyzbol topları fırlatan bir grup kız ve oğlan çocuğun fotoğraflarını analiz eden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Donna Haraway

Erwin Straus

Iris Young

Joseph Glanvill

Pierre Bourdieu

Açıklama:

Psikolog Erwin Straus (1966) toplumsal cinsiyet ve beden performansı ile ilgili çalışmasında beyzbol topları fırlatan bir dizi kız ve oğlan çocuğun fotoğraflarını analiz etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Avrupa’da kadınlar, kaçıncı yüzyıldan itibaren sıkı korseler ve ağır elbiseler giymek zorunda kalmıştır?

Açıklama:

Örneğin Avrupa’da kadınlar, 15. yüzyıldan itibaren sıkı korseler ve ağır elbiseler giymek zorunda kalmış, bu korseler 18. yüzyılda son derece yaygınlaşmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Siborg Manifestosu adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Bourdieu

Foucault

Haraway

Straus

Young

Açıklama:

Postmodern feminist olarak kabul edilen Donna Haraway’in 1985 yılında yazdığı Siborg Manifestosu adlı eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Saflık ve Tehlike adlı kitabın yazarıdır?

Bartky

Douglas

Haraway

Straus

Young

Açıklama:

Mary Douglas Saflık ve Tehlike adlı kitabında bu durumu toplumsal normlarla ilişkilendirir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kadınların doğum yapabiliyor olmasının ayrı bir kasta dönüşmelerine yol açtığını ve kadınların biyolojik yeniden üretim görevini terk etmeleri gerektiğini düşünür?

Bartky

Firestone

Foucault

Haraway

Young

Açıklama:

Bazı kuramcılar, örneğin radikal feminist Shulamith Firestone, kadınların doğum yapabiliyor olmasının ayrı bir kasta dönüşmelerine yol açtığını ve kadınların biyolojik yeniden üretim görevini terk etmeleri gerektiğini düşünür.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Doğumda bebeğin başını kavrayarak dışarı çıkarmak amacıyla kullanılan bir araç olan forsepsin hangi yıl itibariyle kullanılmaya başlamıştır?

1650

1690

1720

1750

1760

Açıklama:

Doğumda bebeğin başını kavrayarak dışarı çıkarmak amacıyla kullanılan bir araç olan forsepsin kullanılmaya başlamasıyla (1720’ler) birlikte bu süreç hızlanmış, doğumlarda forseps kullanılması zorunlu kılınmış ve bunu kullanma yetkisi de sadece tıp fakültesi mezunu olan (ve neredeyse tamamı erkek olan) doktorlara verilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 21

Bourdieu’ya göre doğrudan bedensel özellikleri içeren sermaye türü aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel sermaye

Kültürel sermaye

Ekonomik sermaye

Sosyal sermaye

Profesyonel sermaye

Açıklama:

Bedeni bir sermaye olarak gören bir diğer sosyolog Pierre Bourdieu’dur. Sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen Bourdieu (1986) buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da ekler. Bireylerin sahip olduğu eğitimle ilgili olan kültürel sermayenin biçimlerinden biri (kurumsallaşmış kültürel sermaye), doğrudan bedenle ilgilidir ve alınan eğitimin bedene yansımasını ifade eder. Örneğin golf, binicilik gibi sporları iyi yapmak, düzgün bir aksanla konuşmak, zarif davranmak gibi özellikler alınan eğitimin beden üzerinden yansıtılmasıdır. Bourdieu’ya göre kültürel sermayenin alt bileşenlerinden biri fiziksel sermayedir. Bu sermaye türü, doğrudan bedensel özellikleri içerir. Örneğin bedenin biçimi, kilo, ten rengi, atletik veya zarif olmak, fiziksel sermayenin parçalarıdır. Fiziksel sermaye, kültürel olarak değer verilen fiziksel özelliklere sahip olunduğunu göstermeye ve toplumsal pozisyonu yükseltmeye yarar. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki bulimiya ve anoreksiya ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bulimiyada yemek yemeye yönelik istek kontrol edilemez.

Bulimiyada ani olarak çok yüksek kaloriler alınır.

Bulimiyada yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyecekler bedenden atılır.

Anoreksik hastalar aynı zamanda bulimiktir.

Aneroksiklerde kişinin beden algısı bozuktur.

Açıklama:

Bulimiya, yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bulimiya hastalarının çoğu aynı zamanda anoreksiktirler. Anoreksiya, zayıf ve ince olmanın bir takıntı haline geldiği, kişinin beden algısının bozulduğu, kendini olduğundan şişman zannettiği, yemek yemeyi bıraktığı ve aşırı kilo kaybı yaşadığı bir yeme bozukluğudur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Günlük yaşamın ya da toplumsal sorunların normal olan yönlerinin tıbbi sorunlar olarak kavramsallaştırılarak bunlara tıbbî müdahale ve çözümler önerilmesi sürecine ne ad verilir?

Medikalizasyon

Mensturasyon

Menopoz

Siborg

Mensturasyon öncesi sendrom

Açıklama:

Medikalizasyon (tıbbileştirme) günlük yaşamın ya da toplumsal sorunların normal olan yönlerinin tıbbi sorunlar olarak kavramsallaştırılarak bunlara tıbbî müdahale ve çözümler önerilmesi sürecidir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Biyolojik bedenin bazı işlevlerini yerine getirmesi için teknolojik parçalar eklenmiş olan, yani biyolojik bir organizmanın robot parçalarla birleştirilmesiyle oluşan bir varlığa ne ad verilir?

Medikalizasyon

Mensturasyon

Menopoz

Siborg

Mensturasyon öncesi sendrom

Açıklama:

Siborg, biyolojik bedenin bazı işlevlerini yerine getirmesi için teknolojik parçalar eklenmiş olan, yani biyolojik bir organizmanın robot parçalarla birleştirilmesiyle oluşan bir varlıktır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Türkiye’de erkek-kadın ortalama yaşam süresi aşağıdakilerden hangisidir?

80-81

76-81

73-79

76-82

59-69

Açıklama:

Türkiye’de de erkeklerin ortalama ömrü 73 iken kadınlarınki 79’dur. Bununla birlikte kadın ve erkeklerin ortalama yaşam süreleri arasındaki fark, cinsiyete dayalı eşitsizliklerin az olduğu ülkelerde daha az, cinsiyete dayalı eşitsizliklerin fazla olduğu ülkelerde ise daha fazladır. Örneğin erkek-kadın ortalama yaşam süresi Norveç’te ve İsveç’te 81-84, İngiltere’de 80-81, ABD’de 76-81, Şili’de 76-82, Suriye’de 59-69’dur. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Tarihsel süreçte beden ve ruha yüklenen anlamlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Antik Yunan’da ruh ve bedenin karşıt olduğu düşünülmektedir.

Antik Yunan’da ruhun bedenden üstün olduğu kabul edilmektedir.

Ruh, bedenin arzu ve kötülüklerinden ancak beden öldüğünde kurtulacaktır.

Antik Roma’da beden dünyevi, kırılgan ve daha önemsiz bir varlık olarak düşünülür.

Antik Roma’da ilahi olanla ilişkilendirilen beden daha önemli görülür.

Açıklama:

Bedene yüklenen anlam da beden ve toplum arasındaki ilişki de toplumsal değişmeyle birlikte dönüşmüştür. Antik Yunan’da bedenle ilgili farklı görüşler olsa da egemen olan düşünce ruh ve bedenin karşıt olduğu ve ruhun bedenden üstün olduğu düşüncesidir. Sokrates ve Platon’un savunduğu bu görüşe göre ruh, bedenin arzu ve kötülüklerinden ancak beden öldüğünde kurtulacaktır. Bu düşünce Antik Roma’da da devam eder ve ilahi olanla ilişkilendirilen ruh daha önemli görülürken beden ise dünyevi, kırılgan ve daha önemsiz bir varlık olarak düşünülür. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

2017 TÜİK verilerine göre Türkiye’de kadınların erken evlenme oranı kaçtır?

%14

%16

%28

%35

Açıklama:

Son yıllarda erken evliliklerin sayısında önemli oranda azalma olsa da günümüzde dünya genelinde her dört kadından biri 18 yaşın altında evlenmektedir. Erken evlenme oranı kadınlarda erkeklerden yüksektir, örneğin Türkiye’de kadınların %28’i, erkeklerin ise %6’sı 18 yaşından önce evlenmektedir (TUİK, 2017). Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Ana ölüm oranı nedir?

Her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her on bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her yüz canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her elli bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Açıklama:

Ana ölüm oranı her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Dünya genelinde en çok ölüme yol açan bulaşıcı olmayan etkenlerden biridir?

Sıtma

Verem

İshal

Solunum hastalıkları

Zatürre

Açıklama:

Dünya genelinde en çok ölüme yol açan bulaşıcı hastalıkların başında AIDS, sıtma, verem, ishal ve zatürre gelmektedir. En çok ölüme yol açan bulaşıcı olmayan etkenler ise ana ve bebek ölümleri, yetersiz beslenmeye bağlı ölümler, kalp ve solunum hastalıklarıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2018 verilerine göre Türkiye’de her 1000 ergendeki gebelik sayısı kaçtır?

Açıklama:

Dünya genelinde 2018 yılı itibariyle her 1000 ergenden 44’ü gebelik yaşamaktadır. Oranlar azgelişmiş ülkelerde, özellikle Afrika kıtasında daha yüksektir. Örneğin Merkezi Afrika Cumhuriyeti’nde 229, Çad’da 179, Kongo Cumhuriyeti’nde 147, Afganistan’da 87, Irak’ta 82 iken Rusya’da 29, Türkiye’de 27, İngiltere’de 14, Finlandiya’da 7, İsviçre’de 4, İsveç’te 2,6’dır (WHO, 2018, s.36). Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Kadınların kendilerini genellikle hareketin öznesi değil nesnesi olarak gördüklerini ve bunun nedeninin de toplumsal cinsiyete bağlı rollere göre toplumsallaşma olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Young

Bartky

Harraway

Bourdieu

Straus

Açıklama:

Young, kadınların bedenleri ile sınırlı bir ilişki kurduklarını, kendilerini genellikle hareketin öznesi değil nesnesi olarak gördüklerini ve bunun nedeninin de toplumsal cinsiyete bağlı rollere göre toplumsallaşma olduğunu savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sağlıklı olmanın artık statü sağlayan sosyal bir zorunluluk olduğunu ileri süren kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Foucault

Bourdieu

Young

Giddens

Baudrillard

Açıklama:

Jean Baudrillard (1999), bedenin tüketim toplu- mu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünür. Çağımızda sağlığın biyolojik bir zorunluluk ya da yaşa- mın sürmesiyle ilgili bir durum olmadığını düşünen Baudrillard’a (1999) göre, sağlıklı olmak artık statü sağlayan sosyal bir zorunluluktur. Tüketim toplu- munda önemli olan sağlığı korumak değil, başkaları tarafından görülmek ve arzu edilmektir, bu yüzden arzu edilmeyi sağlayacak olan zindelik ve güzellik ol- madan tek başına sağlık çok fazla prestij sağlamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bedeni sermaye olarak görenen sosyologlardan birisidir?

Young

Bourdieu

Coltrane

Straus

Goffman

Açıklama:

Bedeni bir sermaye olarak gören bir diğer sosyolog Pierre Bourdieu’dur. Sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen Bourdieu (1986) buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da ekler. Bireylerin sahip olduğu eğitimle ilgili olan kültürel sermayenin biçimlerinden biri (kurumsallaşmış kültürel sermaye), doğrudan bedenle ilgilidir ve alınan eğitimin bedene yansımasını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Bourdieu

Giddens

Straus

Bartky

Haraway

Açıklama:

Feminist kuramcılardan Sandra Bartky (1997), Foucault’nun kuramını bazı açılardan benimser ama Foucault’yu kadınların tarihsel olarak toplum- sal kontrole erkeklerden daha fazla maruz kaldığını görmemekle eleştirir ve kurama feminist bir amaç olarak direniş kavramını ekler. Bartky (1997), kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Haraway’e gore toplumsal cinsiyet kalıplarını yıkacak olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Siborg bedenler

Estetiksiz vücutlar

Beden olumlama

Medikalizasyon

Çok doğum yapmak

Açıklama:

Teknolojik müdahale ile ilgili en önemli çalış- malardan biri, postmodern feminist olarak kabul edilen Donna Haraway’in 1985 yılında yazdığı Si- borg Manifestosu adlı eseridir. Siborg/sayborg, biyolojik bir organizmanın robot parçalarla birleştirilmesi ile oluşan bir varlıktır. Diğer bir deyişle siborg, biyolojik bedenin bazı işlevlerini yerine getirmesi için teknolojik parçalar eklenmiş olan, böyle bir teknolojik müdahaleye maruz kalmış olan bir insandır. Haraway’e (1990) göre, ataerkilliğin ve özel mülkiyetin kadınlar üzerinde kurduğu tahakkümden kurtulmak, ancak siborg bedenlerle mümkün olacaktır çünkü cinsiyetsiz siborglar sayesinde kadın ve erkek gibi toplumsal cinsiyet katego- rilerine ihtiyaç kalmayacak, böylece günümüzdeki toplumsal cinsiyet kalıpyargıları yok olacak ya da yeniden yazılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi medikalize edilmiş durumlardan birisi değildir?

Menstrüasyon

Eşcinsellik

Menepoz

Doğum

Beslenme

Açıklama:

Medikalizasyon (tıbbileştirme), aslında tıbbi ol- mayan konu ve alanların, gündelik yaşamın parça- larının ya da toplumsal sorunların tıbbın sınırları- nın içine alınması ve böylece tıbbın otoritesine tabi kılınması sürecidir. Örneğin tıp tarihinde, kölele- rinin tarladan kaçması, ev kadınlarının ev işlerini yapmayı reddetmesi ve eşcinsellik, uzun dönemler boyunca hastalık olarak kabul edilmiş olan durumlardır. Ayrıca medikalizasyonun toplumsal cinsiyetle ilgili en önemli örnekleri, kadınların üreme sürecindeki dönemleridir. Mensturasyon da, doğum da, menopoz da medikalize edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Beden ürünlerinin veya sıvılarının toplumsal ve politik bağlamda sembolik bir anlamının olduğunu Saflık ve Tehlike adlı kitabında anlatan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Iris Young

Mary Douglas

Donna Haraway

Sandra Bartky

Michel Foucault

Açıklama:

Mensturasyon, kadın bedeninin doğal döngüsü- nün bir parçasıdır. Ancak tarih boyunca kadınlara bunun utanılması, saklanması gereken bir durum olduğu öğretilmiş; mensturasyon kanı kirlilikle, bu sürecin kendisi de kirlenmekle ilişkilendirilmiştir. Mary Douglas Saflık ve Tehlikeadlı kitabında bu durumu toplumsal normlarla ilişkilendirir. Douglas’a (2017) göre, beden ürünlerinden veya sıvılarından hangisinin saf, temiz, hangisinin kirli, pis ve tehlikeli olarak görüldüğü, toplumsal ve politik bağlamda semboliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasına ne denir?

Eşcinsellik

Medikalizasyon

Mutilasyon

Heteronormativite

Homoanormalite

Açıklama:

Heteronormativite, normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekle- şebileceği iddiasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sağlık alanında toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Erkeklerin kadınlardan daha kısa süre yaşamasının ve daha sağlıklı olmasının toplumsal cinsiyete bağlı bazı davranışsal faktörle ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Kadınların erkeklerden daha uzun yaşa- ması, biyolojik ve davranışsal faktörlerin bir bileşi- minden kaynaklanmaktadır.

Kadın sağlığı ile erkek sağlığı arasındaki farklılıkların büyük kısmı biyolojik farklılıklardan kaynaklanmaktadır.

Kadın ve erkeklerin ortalama yaşam süreleri arasındaki fark, cinsiyete dayalı eşitsizliklerin az olduğu ülkelerde daha az, cinsiyete dayalı eşitsizlik- lerin fazla olduğu ülkelerde ise daha fazladır.

Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri kadınların sağlık için gerekli kaynaklara ve sağlık hizmetlerine erişimlerini kısıtlamaktadır.

Açıklama:

Sağlık alanında kadınlarla erkekler arasında cinsiyete dayalı bazı önemli biyolojik ve fizyolojik farklılıklar vardır. Ancak kadın sağlığı ile erkek sağlığı arasındaki farklılıkların büyük kısmı biyolojik farklılıklardan değil, ekonomik ve sosyal kaynaklara erişim konusunda yaşanan eşitsizlikten, yani toplumsal cinsi- yet eşitsizliğinden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kadın sağlığını etkileyen faktörler arasında yer almaz?

Eğitim düzeyi

Barınma

Çalışma koşulları

Gelir düzeyi

Yaş

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri kadın sağlığını kadınların ekonomik, sosyal ve politik güce eriş- melerini sınırlayarak ve kültürlerin kadınları sınırlaması ile etkiler. Bu faktörlerin hepsi birbiriyle ilişkilidir. Sağlığı etkileyen faktörler arasında gelir ve eğitim düzeyi, barınma ve çalışma koşulları, politik olarak sesini duyurabilme ve sağlık hizmetlerine erişim yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Kadınlar Tıp Fakültelerinde okumaya ilk olarak kaç yılında başlamışlardır?

1930 Yılında

1940 Yılında

1945 Yılında

1955 Yılında

1960 Yılında

Açıklama:

-
Kadını bilim alanından dışlayan bu ataerkil bakış açısı nedeniyle kadınlar yüzyıllarca tıp fakültelerine kabul edilmemişlerdir. Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görmek için 1845’te başvurmaya başlamışlar ama bu okullarda okuma hakkına ancak bir yüzyıl sonra, 1945’te kavuşmuşlardır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

''Erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmesinden beri, ataerkil toplumlarda yaygın olarak kadınlar akıldan ve bilimden uzak, bedenle, doğayla ve duygularla ilişkili görülmüşlerdir.''
Bu düşünceyi savunan ve kadınların toplumda ilerlemesini engelleyen düşünür kimdir ?

Aristoteles

Pisagor

Platon

Descartes

Kant

Açıklama:

-
MÖ 6. yüzyılda Pisagor’un erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmesinden beri, ataerkil toplumlarda yaygın olarak kadınlar akıldan ve bilimden uzak, bedenle, doğayla ve duygularla ilişkili görülmüşlerdir. Kartezyen dualizmiyle daha da güç kazanan bu ikilik, kadının erkekten daha değersiz görülmesinin temelini oluşturur. Kadınların asıl görevinin çocuk doğurmak olduğu düşüncesi de kadını zihinden uzaklaştırıp bedene indirgeyen bir düşüncedir. Benzer şekilde kadınların hayatlarının mensturasyon (adet kanaması), doğum yapma, emzirme ve menopoz gibi üremeyle ilgili süreçler tarafından biçimlendirildiği düşüncesi, kadının zihni tarafından değil, bedeni tarafından yönetilen bir cinsiyet olduğunun düşünülmesine yol açmış ve kadını bedene indirgemiştir.Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Ergenliğe girmediği halde vücudunu kız gibi kullanmanın biyolojik değil , öğrenilmiş bir davranış şekli olduğunu düşünen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Descartes

Erwin Straus

Iris Young

Pisagor

Açıklama:

-
Young’a göre topu “kız gibi atan” kişinin hareketi biyolojisinden kaynaklanmaz, hareketlerini sınırlamayı, bedenini korumayı, organlarını kadınsı olduğu düşünülen şekilde kullanmayı öğrenmesinden kaynaklanır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Bedeni bir sermaye olarak gören ve kişinin kültürel seviyesinin bedene yansıdığını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Pierre Bourdieu

Foucault

Jean Baudrillard

Erwin Straus

Sandra Bartky

Açıklama:

-
Bedeni bir sermaye olarak gören bir diğer sosyolog Pierre Bourdieu’dur. Sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen Bourdieu (1986) buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da ekler. Bireylerin sahip olduğu eğitimle ilgili olan kültürel sermayenin biçimlerinden biri (kurumsallaşmış kültürel sermaye), doğrudan bedenle ilgilidir ve alınan eğitimin bedene yansımasını ifade eder. Örneğin golf, binicilik gibi sporları iyi yapmak, düzgün bir aksanla konuşmak, zarif davranmak gibi özellikler alınan eğitimin beden üzerinden yansıtılmasıdır.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Haraway’e (1990) göre, ataerkilliğin ve özel mülkiyetin kadınlar üzerinde kurduğu tahakkümden kurtulmak için çözüm aşağıdakilerden hangisidir?

Bedeni kültürel sermaye olarak görmemekle olacaktır.

Siborg bedenlerle mümkün olacaktır

Bedeni sermaye olarak görmemekle olacaktır.

Tıbbileştirme ile mümkün olacaktır.

Bedeni fiziksel sermaye olarak görmemekle olacaktır.

Açıklama:

-
Haraway’e (1990) göre, ataerkilliğin ve özel mülkiyetin kadınlar üzerinde kurduğu tahakkümden kurtulmak, ancak siborg bedenlerle mümkün olacaktır çünkü cinsiyetsiz siborglar sayesinde kadın ve erkek gibi toplumsal cinsiyet kategorilerine ihtiyaç kalmayacak, böylece günümüzdeki toplumsal cinsiyet kalıpyargıları yok olacak ya da yeniden yazılacaktır. Siborg bedenler üremediği için kadınların üremeye, çocuk doğurma ve bakma görevlerine indirgenmesi de son bulabilir. Kısacası siborg bedenler, gelecekte cinsiyet ve toplumsal cinsiyet konusundaki sınırları aşarak toplumu dönüştürme kapasitesine sahip olacaklardır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Firestone'a göre cinsel rolün ortadan kalkması için ne yapılmalıdır?

Doğumu kadın bedeninin bir gücü olarak görmemesi

Çocuksuzluğun kadınla ilişkilendirilmemesi

Mensturasyon döneminde sosyal ağ kurulması

Doğumlar tüpte döllenme, yapay plasentalar gibi tekniklerle yapılmalıdır.

Çocuksuzluğu bir güçsüzlük olarak görmemesi

Açıklama:

-
Firestone’a (1970) göre kadınlar doğum yapmamalı, doğumlar tüpte döllenme, yapay plasentalar gibi tekniklerle yapılmalıdır, böylece çocuk doğurma ve büyütme rolleri erkeklere de atfedilebilir ve bu rollere bağlı cinsel rol ayrımı ortadan kalkabilir. Simone De Beauvoir da gebelik ve doğum süreçlerinin kadınların özne olmasını zorlaştırdığını belirtir. İkinci Cins (De Beauvoir, 2010) adlı eserinde, kadınlarla erkekler arasındaki biyolojik farkları reddetmeden kadınların rollerinin biyolojilerinden kaynaklanmadığını, toplumsal olarak inşa edildiğini savunur. Kadınlığın toplumsal olarak inşa ediliş süreci, aynı zamanda kadınların sürekli olarak ezilmesi sürecidir ve bundan kurtulmanın yolu, kadının erkek tarafından korunan bir nesne olmaktan vazgeçip kendini gerçekleştiren bir özne olmasıdır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Ataerkil toplumda menapoz'a girmek neden bir yetersizlik olarak görülmektedir?

Cinsel isteğin azalmasından dolayı

Asıl işlevinin çocuk doğurmak olarak görülmesinden dolayı

Mensturasyon dönemini yaşamadığı için bedeninin kadın özellikleri taşımamasından dolayı

Vücudunun artık yaşlanmasından dolayı

Kadın hastalıklarına yakalanma riskinin artmasından dolayı

Açıklama:

-
Menopoz süreci de mensturasyon ve doğum gibi kadın biyolojisinin doğal döngüsünün bir aşamasıdır. Ancak günümüzde bu süreç bir hormon yetersizliği ya da üreme organlarının işlev kaybı olarak tanımlanmakta, bu ifadelerden de anlaşıldığı gibi olumsuz bir süreç olarak görülmekte ve tedavi edilmeye çalışılmaktadır. Menopozun hastalık olarak, bir çeşit yetersizlik olarak görülmesinin iki temel nedeni olduğu söylenebilir. Bunlardan ilki kadınların asıl işlevinin çocuk doğurma olduğu iddiasına dayanan ataerkil bakış açısı, ikincisi ise ilaç endüstrisinin satışlarını artırma çabasıdır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Adolesan gebelik nedir?

Taşıyıcı anne ile yapılan gebelik

Tüpte döllenmeile yapılan gebelik

Yapay plesenta ile yapılan gebelik

Rahim içinde olmayan gebelik

Ergenlik dönemi sona ermeden yaşanan gebelik

Açıklama:

-
Erken evliliklerin yol açtığı adolesan gebelik, yani ergenlik dönemi sona ermeden yaşanan gebelik, kadın sağlığı açısından son derece olumsuz etkilere sahiptir. Adolesan gebeliklerde annede ve bebekte beslenme yetersizliğinin, çeşitli tıbbi komplikasyonların, enfeksiyonların ve depresyonun, yaşça daha büyük gebelere göre daha fazla görüldüğü bilinmektedir (WHO, 2018b). Bunun yanında adolesan gebe kadınların eğitim hayatının sonlanmasına neden olmakta, eğitim hayatındaki kesintilerden sonra eğitimi tamamlamak genellikle mümkün olmamaktadır. Erken yaşta doğum yapan kadınlar eğitim ve vasıf düzeyleri düşük olduğu için işgücü piyasasında iyi işler bulamamaktadırlar. Ayrıca genellikle çocuklara kendileri bakmak zorunda kaldıkları için başvurabilecekleri işler de sınırlı kalmaktadır. Böylece erken evlilikler ve gebelikler, yoksulluğun bir nesil kadından bir sonraki nesil kadına aktarılmasına da neden olmaktadır.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi erken adölesan gebelik nedenleri arasında yer almaz ?

Yoksulluk

Eğitimsizlik

Çok kardeşlilik

Ataerkil yapı

Menapoz'a girme riski

Açıklama:

-
Adolesan ergenlik bitmeden kişinin hamile kalmasıdır ve bu nedenle menapoz'a girme ihtimali yoktur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Kadınların gebeyken ya da gebelikten kısa bir süre sonra ölmelerine ne denir ?

Ani ölüm

Günahsız ölümü

Yetim doğumu

Ana ölümü

Genç ölüm

Açıklama:

-
Kadınların gebeyken ya da gebelikten kısa bir süre sonra ölmeleri ana ölümü olarak adlandırılır ve her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısına ana ölüm oranı adı verilir. Ana ölüm oranı kadın sağlığıyla ilgili en önemli göstergelerden biridir ülkenin gelişmişlik düzeyiyle, ataerkillikle, yoksullukla, eğitimle, temiz içme suyuna temiz kanalizasyon sistemine erişimle ve devlet bütçesinden sağlık için yapılan harcamalarla ilişkilidir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıda verilen sözlerden hangisi Birleşik Krallık Bilim Akademisinin açılışında, kurucu üyelerden biri olan Joseph Glanvill tarafından söylenmiştir?

Beden, toplumdaki diğer insanlara hakkımızdaki bilgileri ileten bir aracıdır, kişisel bir “vitrin”dir

Erkekler akılla, kadınların ise duygularla ilişkilidir

Ruh ve beden arasında kurulan karşıtlık, aydınlanma düşüncesiyle beraber zihin ve beden arasındaki karşıtlığa dönüşmüştür

Kadınlar bilim alanından sistematik olarak dışlanmış ve bilim erkeklere özgü bir
alan hâline gelmiştir

Duygular denetimi ele geçirdiğinde ve kadınların borusu ötmeye başladığında, hakikatin hiçbir şansı yoktur

Açıklama:

Modern bilim için çok önemli bir kurum olan Birleşik Krallık Bilim Akademisinin (The Royal Society) açılışında, kurucu üyelerden biri olan Joseph Glanvill, yaptığı konuşmada şu ifadeyi kullanmıştır: “duygular denetimi ele geçirdiğinde ve kadınların borusu ötmeye başladığında, hakikatin hiçbir şansı yoktur” Dönemin bilim insanlarının kadına bakış açısını yansıtan bu ifade, kadınların gerçeğe, bilgiye ulaşma olasılığı olmayan varlıklar olarak algılandığını ve kadınların akılla, erkekler kadar ilişkilendirilmemesinin kadınlara yönelik bir ayrımcılığa nasıl dönüştüğünü göstermektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Kartezyen dualizmi olarak adlandırılan düşünce aşağıdakilerden hangisine aittir?

Straus

Pisagor

Descartes

Young

Glanvill

Açıklama:

Descartes’ın zihin/ beden arasında kurduğu ve Kartezyen dualizmi olarak adlandırılan bu hiyerarşik ikilik akıl/duygu, kültür (bilim-teknoloji)/doğa, evrensel/özel, kafa emeği/kol emeği, erkek/kadın ikiliklerine de yansımış ve modern toplumlarda insan düşüncesine egemen olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Kadınlara ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görme hakkı hangi yıl verilmiştir?

1845

1945

1890

1910

1874

Açıklama:

Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görmek için 1845’te başvurmaya başlamışlar ama bu okullarda okuma hakkına ancak bir yüzyıl sonra, 1945’te kavuşmuşlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanan Feminist kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Sandra Bartky

Jean Baudrillard

Simone De Beauvoir

Mary Douglas

Donna Haraway

Açıklama:

Bartky (1997), kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Anoreksiya

Siborg

Histeri

Bulimiya

Diyare

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Simone De Beauvoir'ın kadınlarla erkekler arasındaki biyolojik farkları reddetmeden kadınların rollerinin biyolojilerinden kaynaklanmadığını, toplumsal olarak inşa edildiğini savunduğu kitabı aşağıdakilerden hangisidir?

Saflık ve Tehlike

Siborg Manifestosu

İkinci Cins

Kadının Statüsü

Uysal Bedenler

Açıklama:

Simone De Beauvoir da gebelik ve doğum süreçlerinin kadınların özne olmasını zorlaştırdığını belirtir. İkinci Cins (De Beauvoir, 2010) adlı eserinde, kadınlarla erkekler arasındaki biyolojik farkları reddetmeden kadınların rollerinin biyolojilerinden kaynaklanmadığını, toplumsal olarak inşa edildiğini savunur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Dünya Sağlık Örgütünün 2018 yılı verilerine göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de de erkeklerin ve kadınların ortalama ömrü için doğrudur?

Erkek 70 Kadın 74

Erkek 80 Kadın 84

Erkek 76 Kadın 81

Erkek 69 Kadın 74

Erkek 73 Kadın 79

Açıklama:

Türkiye’de de erkeklerin ortalama ömrü 73 iken kadınlarınki 79’dur (WHO, 2018a). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Tecavüzü, bir grubun (erkekler) diğer bir gruba (kadınlar) politik gücünü zorla dayatma aracı olarak tanımlayan feminist kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Mary Douglas

Kate Millett

Donna Haraway

Sandra Bartky

Iris Young

Açıklama:

Tecavüz de kadın bedenine yönelik kontrolün araçlarından biridir. Kate Millett (1991) tecavüzü bir grubun (erkekler) diğer bir gruba (kadınlar) politik gücünü zorla dayatma aracı olarak tanımlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Eşcinsellik Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından hangi yıl hastalık kapsamından çıkarılmıştır?

1992

1973

1990

1982

1996

Açıklama:

Eşcinsellerin, trans bireylerin ve biseksüellerin çabaları sonucunda eşcinsellik Amerikan
Psikiyatri Derneği tarafından 1973 yılında, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından da 1990 yılında hastalık kapsamından çıkarılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

ABD'de kadınlar tıp fakültelerinde okuma hakkını hangi yıl elde etmiştir?

1845

1900

1945

1950

1980

Açıklama:

Kadını bilim alanından dışlayan bu ataerkil ba- kış açısı nedeniyle kadınlar yüzyıllarca tıp fakülte- lerine kabul edilmemişlerdir. Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görmek için 1845’te başvurmaya başlamışlar ama bu okullarda okuma hakkı- na ancak bir yüzyıl sonra, 1945’te kavuşmuşlardır

Doğru Cevap: C

Soru 61

MÖ 6. yüzyılda erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia eden ünlü düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Platon

Kant

Dekart

Pisagor

Açıklama:

MÖ 6. yüzyılda Pisagor’un erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia et- mesinden beri, ataerkil toplumlarda yaygın olarak kadınlar akıldan ve bilimden uzak, bedenle, doğay- la ve duygularla ilişkili görülmüşlerdir. Kartezyen dualizmiyle daha da güç kazanan bu ikilik, kadının erkekten daha değersiz görülmesinin temelini oluş- turur. Kadınların asıl görevinin çocuk doğurmak olduğu düşüncesi de kadını zihinden uzaklaştırıp bedene indirgeyen bir düşüncedir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

I.Yeni dğan bebeklere cinsiyetini belli edecek renkte kıyafetler giydirilmesi
II. Kız çocuklarına bedenlerini sınırlayarak kullanmalarının öğretilmesi.
III. Erkek çocukların iri, yaramaz, hareketli gibi sıfatlarla nitelendirilmesi.
Yukarıda verilenlerden hangisi toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bedenselliği ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplum, üyelerinin bedenlerini her zaman şe- killendirir, etkiler ve yargılar. Toplumsal yaşamdaki temel eşitsizliklerden biri olan cinsiyet eşitsizlikleri de bedenle ilişkilidir çünkü kadın ve erkek bedeni arasındaki biyolojik ve fizyolojik farklılıklara da- yandırılmıştır. Yeni doğmuş bebeklere hemen cinsiyetlerini belli edecek renkte, mavi ya da pembe page5image2627535232

kıyafetler giydirilmesi, kız bebeklere süslü, dantelli, oğlan bebeklere ise süssüz giysiler giydirilmesi bunun örneklerindendir. Bebeklerin cinsiyeti konu- sundaki algıyla ilgili bir deneyde katılımcılar, cinsiyetini bilmedikleri ve bedenleri benzer görünen bebekleri gözlemlemiş, eğer bebeğin kız olduğu söylendiyse bebeği minik, zarif gibi sıfatlarla, oğlan olduğu söylendiyse iri, yaramaz, hareketli gibi sıfatlarla nitelemişlerdir. Bunun ne- deni toplumsal cinsiyete dayalı toplumsallaşmadır. Bireyler bebekleri toplumun erkek ve kadınlardan beklentileri doğrultusunda nitelemişlerdir. Dolayısıyla doğumdan itibaren fiziksel bedenler, toplumsal bedenlere dönüşürken toplumsal cinsiyet en önemli etkenlerden biri olmuştur.
Bedenimizi kullanırken yaptığımız hareketler acaba anatomimizden veya biyolojimizden mi kay- naklanır? Psikolog Erwin Straus (1966) toplumsal cinsiyet ve beden performansı ile ilgili çalışmasında beyzbol topları fırlatan bir dizi kız ve oğlan çocuğun fotoğraflarını analiz etmiştir. Oğlan çocuklarının bütün bedenlerini kullandıklarını, kollarını ve ba- caklarını yeterince gerdiğini ve topu güçlü bir şekil- de uzun mesafelere fırlattıklarını ama kız çocukla- rının kollarını yeterince germediklerini, bacaklarını gerektiği gibi hareket ettirmediklerini ve topu zayıf bir şekilde ve düşük hızla fırlattıklarını saptamıştır. Üstelik kız çocukları henüz ergenliğe girmedikleri için bedenleri oğlan çocuklarının bedenlerinden çok da farklı değildir (Strauss, 1966, s.157-160). Straus iki cinsiyetin topu fırlatma biçimleri arasında saptadığı farkın anatomiden değilse de biyolojiden kaynaklandığını düşünmüş, biyolojik farklılık ne- deniyle kız çocuklarının topu “kadınsı bir tutum” ile attığı sonucuna varmıştır. Bu çalışmadan bir süre sonra Iris Young (1980), Straus’un bulgularını ye- niden değerlendirmiştir. Young, kadınsı ve erkeksi davranışların biyolojik olduğu görüşünü ve “kadın- sı tutum” iddiasını reddetmiş, bütün kızların topu “kız gibi”, bütün oğlanların da “erkek gibi” atmadı- ğını savunmuştur. Top fırlatmanın, koşmanın, tır- manmanın veya yüzmenin, bu eylemleri yapmanın belirli bir “kız gibi” biçimi yoktur. Bu hareketlerin ortak noktası, bedenin akıcı ve harekete yönelik olarak kullanılmaması, hareketin sadece bedenin bir kısmıyla yapılmaya çalışmasıdır (Young, 1980, s.146). Young (1980) kız ve oğlan çocuklarının bir şeyleri yapma biçimini öğrenirken cinsiyetlendi- rilmiş biçimde öğrendiklerini, Straus’un saptadığı farklılıkların nedeninin bu olduğunu belirtir. Kız
çocuklarına oturup kalkma, yürüme bile öğreti- lirken zarar görmemeleri, kirlenmemeleri, elbise- lerini yırtmamaları, bedenlerini göstermemeleri, yani bedenlerini sınırlayarak kullanmaları öğretilir. Dolayısıyla hareketleri erkeklerin yaptığı gibi değil, kadınlara yakışacak biçimde nazik ve kibar şekilde yapmayı öğrenmiş olan kız çocuğu, kültürün ve dö- nemin ürünüdür. Kısacası kız çocukları bedenlerini çekingen bir şekilde kullanırlar ve yaşları arttıkça bu çekingenlik de artar (Young, 1980, s.154). Young, kadınların bedenleri ile sınırlı bir ilişki kurduklarını, kendilerini genellikle hareketin öznesi değil nesnesi olarak gördüklerini ve bunun nedeninin de toplumsal cinsiyete bağlı rollere göre toplumsallaşma olduğunu savunur.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Kadınlar nerede 15. yüzyıldan itibaren sıkı korseler ve ağır elbiseler giymek zorunda kalmış ve bu korseler 18. yüzyılda son derece yaygınlaşmıştır?

Amerika

Avrupa

Çin

Afrika

Rusya

Açıklama:

Avrupa’da kadınlar, 15. yüzyıldan itibaren sıkı korseler ve ağır elbiseler giymek zorunda kalmış, bu korseler 18. yüzyılda son derece yaygınlaşmıştır. Bu korseler kadınların tek baş- larına giyinip soyunmalarını bile imkânsız kılan, fizik- sel hareketi, hatta solunumu büyük ölçüde kısıtlayan, Şekil 6.1’de görülebileceği gibi sağlığı tehdit eden araçlardır ve kadın bedenini sınırlamak, terbiye etmek ve susturmak için kullanılmışlardır

Doğru Cevap: B

Soru 64

"Günümüzde güzellik; sağlığı, zindeliği, inceliği, narinliği içeren bir anlayıştır ve kadınlar ulaşılması imkansız olan ideal bedene ulaşabilmek için ____________ gibi sağlığı ciddi düzeyde tehdit eden yeme bozuklukları geliştirebilmekte ya da risklerini önemsemeden ağır ameliyatlar altına girebilmektedir. Artık dışarıdan bir zorlama olmasa da kadınlar toplumun güzellik normlarını içselleştirmekte ve bunlara uymak için sağlıklarını kendileri tehlikeye atabilmektedir."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

Obezite

Menopoz

Anoreksiya

Mensturasyon

Depresyon

Açıklama:

Günümüzde güzellik; sağlığı, zindeliği, inceliği, narinliği içeren bir anlayıştır ve kadınlar ulaşılması imkansız olan ideal bedene ulaşabilmek için anoreksiya veya bulimiya gibi sağlığı ciddi düzeyde tehdit eden yeme bozuklukları geliştirebilmekte ya da risklerini önemsemeden ağır ameliyatlar altına girebilmektedir. Artık dışarıdan bir zorlama olmasa da kadınlar toplumun güzellik normlarını içselleştirmekte ve bunlara uymak için sağlıklarını kendileri tehlikeye atabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

"Çağımızda sağlığın biyolojik bir zorunluluk ya da yaşamın sürmesiyle ilgili bir durum olmadığını düşünen Baudrillard’a göre, sağlıklı olmak artık statü sağlayan _________ bir zorunluluktur. Tüketim toplumunda önemli olan sağlığı korumak değil, başkaları tarafından görülmek ve arzu edilmektir, bu yüzden arzu edilmeyi sağlayacak olan zindelik ve güzellik olmadan tek başına sağlık çok fazla prestij sağlamaz."
Verilen cümle aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Sosyal

Ekonomik

Psikolojik

Fiziksel

Politik

Açıklama:

Çağımızda sağlığın biyolojik bir zorunluluk ya da yaşamın sürmesiyle ilgili bir durum olmadığını düşünen Baudrillard’a göre, sağlıklı olmak artık statü sağlayan sosyal bir zorunluluktur. Tüketim toplumunda önemli olan sağlığı korumak değil, başkaları tarafından görülmek ve arzu edilmektir, bu yüzden arzu edilmeyi sağlayacak olan zindelik ve güzellik olmadan tek başına sağlık çok fazla prestij sağlamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdaki düşünürlerden hangisine göre modern toplumda bireyler normalin ne olduğu konusundaki bilgiyi içselleştirirler ve kendi kendilerinin gardiyanı olurlar, böylece bedenlerin dışarıdan zorlayıcı bir güçle denetlenmesine ve disipline edilmesine gerek kalmaz?

Platon

Foucault

Pierre Bourdieu

Sandra Bartky

Donna Haraway

Açıklama:

Foucault’ya göre modern toplumda bireyler normalin ne olduğu konusundaki bilgiyi içselleştirir- ler ve kendi kendilerinin gardiyanı olurlar, böylece bedenlerin dışarıdan zorlayıcı bir güçle denetlenmesine ve disipline edilmesine gerek kalmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı bir hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Blumiya

Anoreksiya

Obezite

Ülser

Kaygı bozukluğu

Açıklama:

Bulimiya, yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kus- ma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bulimiya hastalarının çoğu aynı zamanda anoreksiktirler.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Günlük yaşamın ya da toplumsal sorunların normal olan yönlerinin tıbbi sorunlar olarak kavramsallaştırılarak bunlara tıbbî müdahale ve çözümler önerilmesi sürecine ne ad verilir?

Mensturasyon

Medikalizasyon

Menapoz

Siborg

Anoreksiya

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 69

I. Kadınların evlilik içinde kocalarına cinsel hizmet sunmak zorunda olduğu kabul edilir.
II. Erkeklerin evlilik dışında cinsel deneyimler yaşamaları genellikle görmezden gelinir veya övülürken aynı durum kadınlar için geçerli değildir.
III. Kadının kıyafetine yönelik normlar vardır.
Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri ataerkil toplumlarda kadın cinselliğini kontrol altında tutma mekanizmalarındandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kadınların cinselliği ataerkil toplumda bir dizi mekanizmayla kontrol altında tutulur. Bunlara kı- saca değinelim:

Kadınların evlilik içinde kocalarına cinsel hizmet sunmak zorunda olduğu kabul edi- lir. Bu nedenle evlilik içindeki tecavüzler çoğu toplumda uzun zaman tecavüz olarak kabul edilmemiştir. Bir kişiyi isteği dışında cinsel birleşmeye zorlamak tecavüzdür ve bu kişilerin evli olması bu tanımı değiştir- mez. Günümüzde ABD, İngiltere ve Tür- kiye gibi pek çok ülkede evlilik içi tecavüz suç olarak kabul edilmekte ama çoğu Afri- ka, Ortadoğu ve Asya’da bulunan pek çok ülkede de suç olarak kabul edilmemektedir.
Erkeklerin evlilik dışında cinsel deneyim- ler yaşamaları genellikle görmezden gelinir veya övülürken aynı durum kadınlar için geçerli değildir. Hatta birçok ülkede ka- dının evlilik dışı cinsel yaşamı “namus ci- nayeti” adı verilen kadın cinayetlerine yol açmaktadır ve bazı ülkelerde bu durum ce- zada indirime neden olmaktadır. Bekaretin korunması normu da evlilik dışı cinsel iliş- kinin engellenmesine yönelik bir normdur. Bekaret kontrolü adli durumlar dışında aile veya öğretmenler tarafından talep edilebile- cek bir muayene değildir. Buna rağmen çok sayıda kadın bu kontrole maruz kalmakta ve bedeninin kontrolünün kendisinde ol- madığını düşünmekte, depresyona girmek- te, hatta intihara kalkışmaktadır.
Kadın sağlığı açısından kürtaj da son derece önemli bir konudur. Cinsel ilişkinin kadın için üremeye yönelik olduğu kalıp yargısı nedeniyle bir kadının ataerkil toplumlarda kürtaj yaptırabilmesi zorlaşabilmekte, ka- dınlar bu konuda bazen ahlaki, bazen yasal engellerle karşılaşabilmektedirler.

• Bazı toplumlarda kız çocuklarının cinsel haz almalarını engellemek için ve tıbbi bir gerek olmaksızın cinsel organlarının bir kısmı kesilmektedir. Kadın genital mutilas- yonu/ klitoridektomi ya da kadın sünneti adı verilen bu uygulama hem kadını kendi bedenine ve cinselliğine yabancılaştırmakta hem de sıklıkla hijyenik olmayan şekilde yapıldığı için enfeksiyona neden olarak cid- di sağlık sorunları yaratmaktadır. Bu gibi vakalar kadın cinselliğinin sadece üreme amaçlı olduğu ve kadının haz almaması ge- rektiği yönündeki düşüncelere dayanır.
• Kadınlar kendi istekleri dışında cinsel iliş- kiye veya seks işçiliğine zorlanabilmekte, bedenleri bir meta olarak kullanılabilmek- tedir. Kadınları buna zorlayan bazen kendi ailelerinin üyeleri olabilmektedir.
• Kadınların kıyafetlerine yönelik normlar, yine kadın cinselliğini sınırlandırma ile il- gilidir. Cinsel davranışları sınırlandırmak veya önlemek adına erkekler kadınların ne giyeceğini belirlemekte, bazı kıyafetleri “yasaklamakta”dır.
• Tecavüz de kadın bedenine yönelik kont- rolün araçlarından biridir. Kate Millett (1991) tecavüzü bir grubun (erkekler) diğer bir gruba (kadınlar) politik gücünü zorla dayatma aracı olarak tanımlar. İktidar, rı- zaya dayalı bir şekilde elde edilemediğinde şiddete başvurulur. Bu şiddet saldırı, alıkoy- ma, dayak, cinayet biçimini alabileceği gibi tecavüz biçimini de alabilir. Kate Millet’in yaklaşımına benzer şekilde Susan Brown- miller, Barbara Mehrhof ve Pamela Kearon da tecavüzün bir politik baskı altına alma eylemi olduğunu, erkeklerin kültürel açıdan erkekliklerini inşa ederken kullandıkları bir ideolojik araç olduğunu belirtir (Donovan, 2001, s.277-278).
• Kadın cinselliği de dâhil olmak üzere cin- sellik, heteronormativite üzerinden kontrol altında tutulmaktadır. Heteronormativite,normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sade- ce bir kadın ve bir erkek arasında gerçekle- şebileceği iddiasıdır.

Kadınların cinselliği ataerkil toplumda bir dizi mekanizmayla kontrol altında tutulur. Bunlara kı- saca değinelim:

Kadınların evlilik içinde kocalarına cinsel hizmet sunmak zorunda olduğu kabul edi- lir. Bu nedenle evlilik içindeki tecavüzler çoğu toplumda uzun zaman tecavüz olarak kabul edilmemiştir. Bir kişiyi isteği dışında cinsel birleşmeye zorlamak tecavüzdür ve bu kişilerin evli olması bu tanımı değiştir- mez. Günümüzde ABD, İngiltere ve Tür- kiye gibi pek çok ülkede evlilik içi tecavüz suç olarak kabul edilmekte ama çoğu Afri- ka, Ortadoğu ve Asya’da bulunan pek çok ülkede de suç olarak kabul edilmemektedir.
Erkeklerin evlilik dışında cinsel deneyim- ler yaşamaları genellikle görmezden gelinir veya övülürken aynı durum kadınlar için geçerli değildir. Hatta birçok ülkede ka- dının evlilik dışı cinsel yaşamı “namus ci- nayeti” adı verilen kadın cinayetlerine yol açmaktadır ve bazı ülkelerde bu durum ce- zada indirime neden olmaktadır. Bekaretin korunması normu da evlilik dışı cinsel iliş- kinin engellenmesine yönelik bir normdur. Bekaret kontrolü adli durumlar dışında aile veya öğretmenler tarafından talep edilebile- cek bir muayene değildir. Buna rağmen çok sayıda kadın bu kontrole maruz kalmakta ve bedeninin kontrolünün kendisinde ol- madığını düşünmekte, depresyona girmek- te, hatta intihara kalkışmaktadır.
Kadın sağlığı açısından kürtaj da son derece önemli bir konudur. Cinsel ilişkinin kadın için üremeye yönelik olduğu kalıp yargısı nedeniyle bir kadının ataerkil toplumlarda kürtaj yaptırabilmesi zorlaşabilmekte, ka- dınlar bu konuda bazen ahlaki, bazen yasal engellerle karşılaşabilmektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 70

19. yüzyılda kadınları geleneksel ev içi rolleriyle sınırlamanın bir yolu olarak kullanılan ve tıp biliminin kadınların eğitim almak istemelerini bu hastalığın bir belirtisi olarak kabul ettiği hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Agorafobi

Histeri

Kleptomani

Bulimiya

Mensturasyon

Açıklama:

Özellikle histeri hastalığı, 19. yüzyılda kadınları geleneksel ev içi rolleriyle sınırlamanın bir yolu olarak kullanılmıştır. Bu dönemin tıbbi söylemi erkeklerde beynin, kadınlarda ise yumurtalıkların ve rahmin baskın olduğu, üstelik beyin ve yumurtalıkların aynı anda gelişemediği iddiasına dayanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görme hakkını hangi tarihte elde etmişlerdir?

1845

1915

1945

1955

1965

Açıklama:

Kadınlar ABD’de tıp fakültelerinde eğitim görme hakkını 1945’te elde etmişlerdir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki dönemlerin hangisinde beden, dünyevi arzu ve istekleri yüzünden günah işleme riski doğuran, ruhu tehlikeye atan bir varlık olarak görülmüştür?

Antik Dönem

Ortaçağ

MÖ 6. yüzyıl

MS 6. yüzyıl

19. yüzyıl

Açıklama:

Ortaçağda beden, dünyevi arzu ve istekleri yüzünden günah işleme riski doğuran, ruhu tehlikeye atan bir varlık olarak görülmüştür. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdaki filozoflardan hangisi erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmiştir?

Pisagor

Sokrates

Platon

Descartes

Kant

Açıklama:

Pisagor, erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddia etmiştir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Zihin/ beden arasında Kartezyen dualizmi olarak adlandırılan hiyerarşik bir ikilik kuran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Pisagor

Sokrates

Platon

Descartes

Kant

Açıklama:

Descartes zihin/ beden arasında Kartezyen dualizmi olarak adlandırılan hiyerarşik bir ikilik kurmuştur. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi kadın bedeniyle ilgili güzellik standartlarının, kadınlar üzerinde baskı yaratarak bir çeşit zorbalık oluşturduğunu öne sürmüştür?

Bartky

Bourdieu

Baudrillard

Bordo

Young

Açıklama:

Bartky, kadın bedeniyle ilgili güzellik standartlarının, kadınlar üzerinde baskı yaratarak bir çeşit zorbalık oluşturduğunu öne sürmüştür?. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünür?

Bartky

Bourdieu

Baudrillard

Bordo

Young

Açıklama:

Baudrillard, bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünür. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Bedeni bir sermaye olarak gören ve sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen ve buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da ekleyen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Bartky

Bourdieu

Baudrillard

Bordo

Haraway

Açıklama:

Bourdieu, bedeni bir sermaye olarak gören ve sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen bir sosyolog olarak buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da eklemiştir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisine göre ataerkilliğin ve özel mülkiyetin kadınlar üzerinde kurduğu tahakkümden kurtulmak, ancak siborg bedenlerle mümkün olacaktır?

Bartky

Bourdieu

Baudrillard

Bordo

Haraway

Açıklama:

Haraway’e göre ataerkilliğin ve özel mülkiyetin kadınlar üzerinde kurduğu tahakkümden kurtulmak, ancak siborg bedenlerle mümkün olacaktır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Doğum sürecinin kontrolünün kadınların elinden tamamen alınması aşağıdaki tarihlerin hangisinde gerçekleşmiştir?.

14. yüzyıldan itibaren

15. yüzyıldan itibaren

16. yüzyıldan itibaren

17. yüzyıldan itibaren

18. yüzyıldan itibaren

Açıklama:

Doğum sürecinin kontrolünün kadınların elinden tamamen alınması 18. yüzyıldan itibaren gerçekleşmiştir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisine göre Klasik Yunan’da erkeklerin kadınlara saygı duyma zorunluluğunun nedeni kadınların diğer erkeklerin iktidarı altında olmasıdır?

Foucault

Sokrates

Descartes

Freud

Jung

Açıklama:

Foucault’ya göre Klasik Yunan’da erkeklerin kadınlara saygı duyma zorunluluğunun nedeni kadınların diğer erkeklerin iktidarı altında olmasıdır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Modern toplumda temel kontrol mekanizması aşağıdakilerden hangisidir ?

Devlet

Toplum

Tıp

Fizik

Birey

Açıklama:

-
Modern toplumda temel kontrol mekanizması tıptır, yani neyin normal ve sağlıklı olduğunu, neyin anormal ve sağlıksız olduğunu ve düzeltilmesi gerektiğini, ağırlıklı olarak tıp belirlemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Antik dönemde ruh ve beden arasında kurulan karşıtlık, Aydınlanma düşüncesiyle beraberyerini hangi düşünceye bırakmıştır ?

Zihin ve beden arasındaki karşıtlık

Zihin ve ruh arasındaki karşıtlık

Beden ve sağlık arasındaki karşıtlık

Sağlık ve ruh arasındaki karşıtlık

Sağlık ve zihin arasındaki karşıtlık

Açıklama:

-
Antik dönemde ruh ve beden arasında kurulan karşıtlık, Aydınlanma düşüncesiyle beraber zihin ve beden arasındaki karşıtlığa dönüşmüştür.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Erkeklerin akılla, kadınların ise duygularla ilişkili olduğunu iddiaeden düşünür aşağıdakilerden hangisidir ?

Platon

Pisagor

Aristoteles

Hegel

Weber

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 84

Bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünen bilim insanının adı nedir ?

Oprah Winfrey

Donna Haraway’

Sandra Bartky

Jean Baudrillard

Pierre Bourdieu

Açıklama:

-
Jean Baudrillard (1999), bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünür.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Narinlik zorbalığı hangi feminist kuramcı tarafından kullanılmıştır ?

Sandra Bartky

Kate Millet

Mary Douglas

Donna Haraway

Pierre Bourdieu

Açıklama:

-
Feminist kuramcılardan Sandra Bartky (1997), Foucault’nun kuramını bazı açılardan benimser ama Foucault’yu kadınların tarihsel olarak toplumsal kontrole erkeklerden daha fazla maruz kaldığını görmemekle eleştirir ve kurama feminist bir amaç olarak direniş kavramını ekler. Bartky (1997), kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanır. Kadın bedeniyle ilgili güzellik standartları, kadınlar üzerinde baskı yaratarak bir çeşit zorbalık oluşturur.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Zayıf ve ince olmanın bir takıntı haline geldiği, kişinin beden algısının bozulduğu, kendini olduğundan şişman zannettiği, yemek yemeyi bıraktığı ve aşırı kilo kaybı yaşadığı bir yeme bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir ?

Bulimiya

Anoreksiya

Siborg

Medikalizasyon

Tıbbileştirme

Açıklama:

-
Anoreksiya, zayıf ve ince olmanın bir takıntı haline geldiği, kişinin beden algısının bozulduğu, kendini olduğundan şişman zannettiği, yemek yemeyi bıraktığı ve aşırı kilo kaybı yaşadığı bir yeme bozukluğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Siborg Manifestosuadlı eser kime aittir ?

Simone De Beauvoir

Donna Haraway

Mary Douglas

Pierre Bourdieu

Sandra Bartky

Açıklama:

-
Teknolojik müdahale ile ilgili en önemli çalışmalardan biri, postmodern feminist olarak kabul edilen Donna Haraway’in 1985 yılında yazdığı Siborg Manifestosu adlı eseridir.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Ana ölüm oranı nedir ?

On bin doğumda görülen çocuk ölüm sayısıdır.

Her bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

her on bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.

Açıklama:

-
Ana ölüm oranı her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Toplumsal tabakalaşma sisteminde çeşitli yönlerden dezavantajlı konumlarda olanların sağlıklarının da avantajlı gruplara göre daha kötü olmasını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir ?

Sağlık sistemi

Sağlık hakları

Sağlık eşitsizliği

Zayıf sağlık sistemi

Cinsiyetçi sağlık sistemi

Açıklama:

-
Sağlık eşitsizliği, toplumsal tabakalaşma sisteminde çeşitli yönlerden dezavantajlı konumlarda olanların sağlıklarının da avantajlı gruplara göre daha kötü olmasını ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Saflık ve Tehlike adlı eser kime aittir ?

Jean Baudrillard

Pierre Bourdieu

Sandra Bartky

Mary Douglas

Donna Haraway

Açıklama:

-
Mary Douglas Saflık ve Tehlike adlı kitabında bu durumu toplumsal normlarla ilişkilendirir. Douglas’a (2017) göre, beden ürünlerinden veya sıvılarından hangisinin saf, temiz, hangisinin kirli, pis ve tehlikeli olarak görüldüğü, toplumsal ve politik bağlamda semboliktir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Batı düşünce tarihinin içinde kadın ve erkek ikilemi içinde kadınlar aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilmişlerdir?

Akıl

Düzen

Zihin

Bilgi

Doğa

Açıklama:

Böylece erkekler akla sahip, bilimsel düşünen, rasyonel davranan nesnel ve mantıklı varlıklar olarak, kadınlar ise akla sahip olmayan, duygularıyla hareket eden, dengesiz, öznel ve mantıksız varlıklar olarak düşünülmüştür.
Bu düşünce içinde erkekler akıl, düzen, zihin ve bilgiyle, kadınlar ise aksine duygular, beden ve doğayla ilişkilendirilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Kadını bilim alınından dışlayan “duygular denetimi ele geçirdiğinde ve kadınların borusu ötmeye başladığında, hakikatin hiçbir şansı yoktur” sözü kime aittir?

The Royal Society Başkanı Joseph Glanvill

İngiltere Kralı II. Charles

Freelance Yazar Paul Hoffman

Paul Davies

Evelyn Fox Keller

Açıklama:

Dönemin bilim insanlarının kadına bakış açısını yansıtan bu ifade, kadınların gerçeğe, bilgiye ulaşma olasılığı olmayan varlıklar olarak algılandığını ve kadınların akılla, erkekler kadar ilişkilendirilmemesinin kadınlara yönelik bir ayrımcılığa nasıl dönüştüğünü göstermektedir.
Modern bilim için çok önemli bir kurum olan Birleşik Krallık Bilim Akademisinin (The Royal Society) açılışında, kurucu üyelerden biri olan Joseph Glanvill, yaptığı konuşmada şu ifadeyi kullanmıştır: “duygular denetimi ele geçirdiğinde ve kadınların borusu ötmeye başladığında, hakikatin hiçbir şansı yoktur.” Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Antik dönemde ruh ve beden arasında kurulan karşıtlık, Aydınlanma düşüncesiyle beraber nasıl bir karşıtlığa dönüşmüştür?

zihin ve beden

ruh ve beden

doğa ve beden

zihin ve bilgi

akıl ve düzen

Açıklama:

Descartes’a göre zihin, aklın ve zekânın kaynağıdır ve özne de zihinle denktir. Beden ise et ve kemikten ibaret bir makinedir ve akıl dışı olduğu düşünülen duyguların ve aşırılıkların kaynağıdır.
Antik dönemde ruh ve beden arasında kurulan karşıtlık, Aydınlanma düşüncesiyle beraber zihin ve beden arasındaki karşıtlığa dönüşmüştür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bedenlerin kadınlarda güzelliği, erkeklerde gücü vurgulayan kültürel ideallere uyacak şekilde dönüşmesinde etkendir?

Toplumsal cinsiyet

Toplumsal statü

Meslek

Duygu ve düşünce

Kültür

Açıklama:

Bu görüşe göre bedenler, maddi ve kültürel dünyada toplumsal olarak inşa edilirler, yani fiziksel oldukları kadar semboliklerdir de.
Toplumsal inşacı feminizme göre fiziksel bedenlerin kadınlarda güzelliği, erkeklerde gücü vurgulayan kültürel ideallere uyacak şekilde dönüşmesinde, toplumsal cinsiyet en önemli etkenlerden biridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünen kuramcı kimdir?

Jean Baudrillard

Donna Haraway

Sandra Bartky

Michel Foucault

Canan Karatay

Açıklama:

Fiziksel ve cinsel açıdan yüzyıllarca baskı altında kaldıktan sonra gelen özgürleşmeyle birlikte, beden yeniden keşfedilmiştir.
Jean Baudrillard (1999), bedenin tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesne olduğunu düşünür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Kime göre göre modern toplumda bireyler normalin ne olduğu konusundaki bilgiyi içselleştirirler ve kendi kendilerinin gardiyanı olurlar, böylece bedenlerin dışarıdan zorlayıcı bir güçle denetlenmesine ve disipline edilmesine gerek kalmaz?

Sandra Bartky

Pierre Bourdieu

Jean Baudrillard

Michel Foucault

Donna Haraway

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 97

Saflık ve Tehlike adlı kitabın yazarı kimdir?

Donna Haraway

Sandra Bartky

Mary Douglas

Jean Baudrillard

Aylin Dikmen Özarslan

Açıklama:

Douglas’a (2017) göre, beden ürünlerinden veya sıvılarından hangisinin saf, temiz, hangisinin kirli, pis ve tehlikeli olarak görüldüğü, toplumsal ve politik bağlamda semboliktir.
Mary Douglas Saflık ve Tehlike adlı kitabında bu durumu toplumsal normlarla ilişkilendirir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Kadınların doğum yapabiliyor olmasının ayrı bir kasta dönüşmelerine yol açtığını ve kadınların biyolojik yeniden üretim görevini terk etmeleri gerektiğini düşünen kuramcı kimdir?

Simone de Beauvoir

Shulamith Firestone

Oprah Winfrey

Cohort Study

Michel Foucault

Açıklama:

Firestone’a (1970) göre kadınlar doğum yapmamalı, doğumlar tüpte döllenme, yapay plasentalar gibi tekniklerle yapılmalıdır, böylece çocuk doğurma ve büyütme rolleri erkeklere de atfedilebilir ve bu rollere bağlı cinsel rol ayrımı ortadan kalkabilir.
Shulamith Firestone, kadınların doğum yapabiliyor olmasının ayrı bir kasta dönüşmelerine yol açtığını ve kadınların biyolojik yeniden üretim görevini terk etmeleri gerektiğini düşünür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasına ne denir?

Mensturasyon

Menopoz

pre-menstural sydrome

Heteronormativite

misogynic

Açıklama:

Ataerkil toplum ve devlet, kadın bedenini maniple ederek kadınların üremesini kontrol altına alır, çünkü üreme hem geleceğin işçi sınıfını üretmek hem de sermayenin sonraki nesillere aktarımını sağlamak açısından son derece kritiktir.
Heteronormativite, normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Dünya genelinde 19. yüzyıldan beri kadınların ortalama yaşam süresi erkeklerinden daha uzundur. Doğumda beklenen ortalama yaşam süresi küresel olarak erkekler için 70, kadınlar için 74’tür. Türkiye’de de erkeklerin ortalama ömrü ne kadardır?

Açıklama:

Bununla birlikte kadın ve erkeklerin ortalama yaşam süreleri arasındaki fark, cinsiyete dayalı eşitsizliklerin az olduğu ülkelerde daha az, cinsiyete dayalı eşitsizliklerin fazla olduğu ülkelerde ise daha fazladır.
Türkiye’de de erkeklerin ortalama ömrü 73 iken kadınlarınki 79’dur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Modern bilimin kadınları tahakküm altına almanın yollarından biri haline gelmesi, kadının aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilmesinin sonucudur?

Doğa

Kuram

Çalışma

Akıl

Düzen

Açıklama:

Modern bilimin 17. yüzyılda ve neredeyse doğa bilimleriyle eş anlamlı olarak doğuşuyla birlikte bilgi; doğaya hükmetme, doğayı kontrol altına alma olarak anlaşılmaya başlanmıştır. Erkeklerin hedefinin, aklı ve bilgiyi kullanarak doğayı kontrol altına almak olarak kabul edildiği bir dünyada kadınların doğayla ilişkilendirilmesi, kadın üzerinde kurulan tahakkümün köklerini oluşturmuştur. Böylece kadınlar bir yandan bilim alanından dışlanırken diğer yandan bilimin nesnesi haline dönüşmeye başlamışlardır. Başka bir deyişle, modern bilimin doğuşuyla birlikte bilgi; doğaya hükmetme, doğayı kontrol altına alma olarak anlaşılmaya başlanmış, kadınlar da doğa ile ilişkilendirildiği için bilim, kadınları da tahakküm altına almanın yollarından biri olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Bedeni bir sermaye olarak gören, ekonomik sermayeye sosyal ve kültürel sermaye boyutlarını da ekleyen sosyolog kimdir?

Giddens

Baudrillard

Bourdieu

Young

Bartky

Açıklama:

Bedeni bir sermaye olarak gören bir diğer sosyolog Pierre Bourdieu’dur. Sermayenin sadece ekonomik sermayeyle sınırlı olmadığını düşünen Bourdieu, buna sosyal sermaye ve kültürel sermaye boyutlarını da ekler.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Güç ilişkilerinin beden üzerine yazıldığı ve beden tarafından yansıtıldığını savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Baudrillard

Straus

Haraway

Foucault

Young

Açıklama:

Bourdieu sosyolojisinde nasıl sınıf ilişkileri beden üzerine yazılıyor ve beden tarafından yansıtılıyorsa Foucault sosyolojisinde de güç ilişkileri beden üzerine yazılır ve beden tarafından yansıtılır. Foucault (1995) tarihsel dönemler içinde iktidarın bedeni, önce cezalandırılabilecek bir nesne olarak, sonra edilgen hâle getirilip dışarıdan disipline edilebilecek bir nesne olarak ve sonunda artık daha verimli, daha çalışkan, daha üretken kılınabilecek bir nesne olarak gördüğünü belirtir. Beden; hapishane, tımarhane, okul, hastane gibi kurumlar aracılığıyla uysallaştırılır. Bu uysallaştırma zorla gerçekleşmez, bireyler bu kurumlarda normal davranışa ilişkin kuralları içselleştirir ve cezalandırılmamak için kural dışı davranıştan kaçınır. Kurala uymamanın sonucunda çekilecek olan acının, kurala uymamanın getirebileceği her tür hazdan daha güçlü olduğu vurgulanır. Böylece bedenler, herhangi bir fiziksel ceza görmeseler de kurallara, zorunluluklara, sınırlılıklara uyan uysal bedenler hâline gelirler.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Sandra Bartky’e ait bir düşüncedir?

Beden, tüketim toplumu içinde bütün nesnelerden daha değerli bir nesnedir.

Kadın vücuduyla ilgili güzellik standartlarının, kadınlar üzerinde baskı yaratması bir çeşit zorbalıktır.

Bireyin sağlıklı olup olmadığı, bedeninin nasıl göründüğüne bakılarak anlaşılır.

Beden, hem bir tüketim nesnesi (fetiş), hem de yatırım yapılabilecek bir sermayedir.

Sağlık, arzu edilmeyi sağlayan zindelik ve güzellik olmadan tek başına pek prestij sağlamaz.

Açıklama:

Feminist kuramcılardan Sandra Bartky (1997), Foucault’nun kuramını bazı açılardan benimser ama Foucault’yu kadınların tarihsel olarak toplumsal kontrole erkeklerden daha fazla maruz kaldığını görmemekle eleştirir ve kurama feminist bir amaç olarak direniş kavramını ekler. Bartky (1997), kadınların narin ve zarif olmaları gerektiği yönündeki beklentilerin kadınlar üzerinde yarattığı baskıyı ifade etmek için “narinlik zorbalığı” kavramını kullanır. Kadın bedeniyle ilgili güzellik standartları, kadınlar üzerinde baskı yaratarak bir çeşit zorbalık oluşturur. Kadınlar saçlarını, ciltlerini, makyajlarını ve bedenlerini, saptanmış standartlara göre daha güzel göstermek için çok zaman ve para harcamaktadır. Üstelik ideal güzellik standartları o kadar yüksektir ki, ne kadar zaman ve para harcanırsa harcansın, bu standartlara ulaşmak mümkün değildir. Buna rağmen kadınlar birbirlerini gözler, yargılar ve kendilerini gözleyip yargılayan diğer insanlar yüzünden bu standartlara uymaya çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Beden algısı bozulduğu için normal kilosunun çok altında olmasına rağmen kişinin kendini çok şişman gördüğü, zayıf ve ince olmanın takıntı haline geldiği ve hayatı tehlike yaratabilen yeme bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Bulimiya

Anksiyete

Obezite

Bipolar Bozukluk

Anoreksiya

Açıklama:

Anoreksiya, zayıf ve ince olmanın bir takıntı haline geldiği, kişinin beden algısının bozulduğu, kendini olduğundan şişman zannettiği, yemek yemeyi bıraktığı ve aşırı kilo kaybı yaşadığı bir yeme bozukluğudur.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi kadın bedeni ile ilgili medikalize edilmiş süreçlerden biri değildir?

Menopoz

Mensturasyon

Gebelik

Andropoz

Doğum

Açıklama:

Medikalizasyonun toplumsal cinsiyetle ilgili en önemli örnekleri, kadınların üreme sürecindeki dönemleridir. Mensturasyon da, doğum da, menopoz da medikalize edilmiştir. Şimdiye dek kadının özel alanda yaşadığı bir deneyim olan doğum, özel alanın yani evin dışına çıkarılmış ve kamusal alana, erkeklerin kontrolünde olan hastanelere aktartılmıştır. Dahası, hamilelik ve doğum süreci bir hastalık olarak algılanmaya başlanmış, tıbbi ve teknolojik müdahalelere açık hale getirilmiştir. Andropoz ise erkeklerle ilgili bir süreçtir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Ataerkil toplumlarda bekaret aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilir?

Üremeyi devam ettirmek

Haz verici olmak

Arzudan arınmış olmak

Teslim olmak

Kurban edilmek

Açıklama:

Bekaret, ataerkil toplumlarda önemli bir kavramdır. Kadının bakire olması ilk olarak arzudan arınmış olmasıyla ilişkilidir. Özellikle cinselliğin, sadece üreme amacına yönelik olduğu bir kültürel ve ahlaki bağlamda cinsellik ve haz arasındaki ilişkiyi yok etme açısından sembolik bir anlamı vardır. İkincisi, bekaretin ekonomik bir değeri vardır. Her ne kadar kızlık zarı (hymen) kadın bedenine ait olsa da evlilikle birlikte babadan damada, yani bir erkekten diğerine devredilen bir varlık olarak görülür. Üstelik başlık parası veya benzeri ödemeler de gelinin işgücü kadar bekaretinin de değeri olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Heteronormativite ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Cinsel yaşamda tek eşliliğin olması gerektiğini savunur.

Cinsel yaşamda kadının üstün olduğunu iddia eder.

Sadece kadın ve erkek arasındaki cinselliği kabul eder.

Cinselliğin sadece üreme amaçlı yaşanmasını savunur.

Evlilik dışında cinsel deneyimlere karşı çıkar.

Açıklama:

Kadın cinselliği de dâhil olmak üzere cinsellik, heteronormativite üzerinden kontrol altında tutulmaktadır. Heteronormativite, normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır. Eşcinsellik, geleneksel toplumda dinler tarafından günah olarak görülmüş, modern tıbbın gelişmesiyle birlikte de bir hastalık olduğu düşünülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi erkeklerin toplumsal cinsiyete bağlı olarak gösterdiği davranışlardan değildir?

Tütün ve alkolü daha fazla tüketirler.

Semptomları ve hastalıklarını göz ardı ederler.

Hasta rolünü benimsemek istemezler.

Hastalıklarını daha fazla bildirirler.

Yardım alma konusunda daha az gönüllüdürler.

Açıklama:

Erkeklerin kadınlardan daha kısa süre yaşamasının ve daha sağlıklı olmasının toplumsal cinsiyete bağlı bazı davranışsal faktörle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Örneğin tütün ve alkol tüketimi gibi yaşamı tehlikeye atan davranışlar erkeklerde daha yüksektir ve bazı görüşlere göre erkeklerin ortalama yaşam süresi bu nedenle kısalmaktadır (WHO, 2009, s.5). Bunun yanında erkeklerin erkeklik kimliği nedeniyle semptomlarını ve hastalıklarını göz ardı ettikleri, daha az bildirdikleri, hasta rolünü benimsemek istemedikleri, yardım almaya daha az gönüllü oldukları ve bu nedenlerle sağlıklarının gerçekte olduğundan daha iyi göründüğü belirtilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 110

Ataerkil toplumlarda kadın sağlığını etkileyen faktörlerle ilgili cümlelerden hangisi yanlıştır?

Kadın hastalar sağlık personeli tarafından daha fazla bilgilendirilmekte ve hastalık takipleri daha iyi yapılmaktadır.

Eğitim daha yüksek statü ve iyi işlere sahip olmayı ve sağlıklı davranışlar kazanmayı sağlar.

Kadına yönelik şiddet kadınların fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlıklarını etkiler.

Adolesan gebelik çeşitli tıbbi komplikasyonlara, enfeksiyonlara ve depresyona sebep olabilir.

Kadınların kazandıkları para ve hane bütçeleri üzerindeki kontrol düzeyleri erkeklerden düşüktür.

Açıklama:

Sağlık hizmetini sunanlar da cinsiyetçi tutum ve davranışlara sahip olabilmektedir. Çeşitli çalışmalar sağlık personelinin kadınlara erkeklerden daha az saygı gösterdiklerini, daha ilgisiz ve özensiz davrandıklarını, kadınları tedavi süreci hakkında erkeklerden daha az bilgilendirdiklerini, şikayetlerini erkeklere oranla daha kısa süre dinlediklerini, hastalık takiplerini ve kayıtlarını erkek hastalarınkilere oranla daha az ve yetersiz yaptıklarını göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Batı düşünce tarihine göre aşağıdakilerden hangisi erkeklerin özelliklerindendir?

Rasyonel davranış

Duygusal davranış

Öznel

Mantıksız

Dengesiz

Açıklama:

Batı düşünce tarihinin ilk dönemlerinden itibaren zihin ile beden, akıl ile duygu, bilim ile doğa arasında bir ikilik inşa edilmiş, yani bu kavramlar birbirlerine karşıt olarak görülmüştür. Bu düşünce içinde erkekler akıl, düzen, zihin ve bilgiyle, kadınlar ise aksine duygular, beden ve doğayla ilişkilendirilmiştir. Böylece erkekler akla sahip, bilimsel düşünen, rasyonel davranan nesnel ve mantıklı varlıklar olarak, kadınlar ise akla sahip olmayan, duygularıyla hareket eden, dengesiz, öznel ve mantıksız varlıklar olarak düşünülmüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdaki ikiliklerden hangisi yanlıştır?

Erkek/Kadın

Kültür/Bilim

Evrensel/Özel

Akıl/Duygu

Kafa emeği/Kol emeği

Açıklama:

Kültür, bilim ve teknoloji insan üretimidir. Bunların karşısında doğa vardır. Doğru ikilik kültür/doğa olmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi cinsiyete dayalı toplumsallaşmanın bir örneğidir?

Kız çocuklarının üniversite okuması

Bebeklere isim konulması

Yeni doğmuş bebeklere mavi ya da pembe kıyafetler giydirilmesi

Kadın-erkek birlikte çalışılması

Çocuklara oyuncak alınması

Açıklama:

Toplum, üyelerinin bedenlerini her zaman şekillendirir, etkiler ve yargılar. Toplumsal yaşamdaki temel eşitsizliklerden biri olan cinsiyet eşitsizlikleri de bedenle ilişkilidir çünkü kadın ve erkek bedeni arasındaki biyolojik ve fizyolojik farklılıklara dayandırılmıştır. Yeni doğmuş bebeklere hemen cinsiyetlerini belli edecek renkte, mavi ya da pembe kıyafetler giydirilmesi, kız bebeklere süslü, dantelli, oğlan bebeklere ise süssüz giysiler giydirilmesi bunun örneklerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi kadın bedenini disipline etmek amacıyla uygulanmıştır?

Estetik operasyon

Diyet

Pantolon giyilmesi

Korse giyilmesi

Makyaj

Açıklama:

Toplum, bedeni özellikle kadın bedenini ideal kabul edilen biçime uyması için yüzyıllarca disipline etmiştir ve günümüzde de etmeye devam etmektedir. Bu disipline etme sürecinin bazı kısımları kadınlar için oldukça zararlı olmaktadır. Örneğin Avrupa’da kadınlar, 15. yüzyıldan itibaren sıkı korseler ve ağır elbiseler giymek zorunda kalmış, bu korseler 18. yüzyılda son derece yaygınlaşmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 115

"Yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı bir hastalık olarak tanımlanmaktadır."
Yukarıdaki açıklama hangi hastalığı tanımlamaktadır?

Mensturasyon

Siborg

Obezite

Anoreksiya

Bulimiya

Açıklama:

Bulimiya, yemek yemeye yönelik isteğin kontrol edilemediği, ani olarak çok yüksek kalorilerin alındığı ve yemekten sonra kusma veya ishal yoluyla yiyeceklerin bedenden atıldığı bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bulimiya hastalarının çoğu aynı zamanda anoreksiktirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet bağlamında medikalizasyon edilmiştir?

Menopoz

Obezite

Kısırlaştırma

Estetik

Depresyon

Açıklama:

Medikalizasyon (tıbbileştirme), aslında tıbbi olmayan konu ve alanların, gündelik yaşamın parça- larının ya da toplumsal sorunların tıbbın sınırlarının içine alınması ve böylece tıbbın otoritesine tabi kılınması sürecidir. Medikalizasyonun toplumsal cinsiyetle ilgili en önemli örnekleri, kadınların üreme sürecindeki dönemleridir. Mensturasyon da, doğum da, menopoz da medikalize edilmiştir. Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi kadının erkeklerden daha sağlıksız olmasına neden olan sebeplerden biri değildir?

Beslenme

Kozmetik ürünler kullanması

Kadına yönelik şiddet

Eğitim

Erken evlilik ve adolesan gebelik

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri kadın sağlığını kadınların ekonomik, sosyal ve politik güce erişmelerini sınırlayarak ve kültürlerin kadınları sınırlaması ile etkiler. Bu faktörlerin hepsi birbiriyle ilişkilidir. Sağlığı etkileyen faktörler arasında gelir ve eğitim düzeyi, barınma ve çalışma koşulları, politik olarak sesini duyurabilme ve sağlık hizmetlerine erişim yer alır. Kadınlar ataerkil toplumda bu alanların hepsinde erkeklere oranla daha dezavantajlıdırlar ve sağlıklarının erkeklerinden daha kötü olmasının nedeni de budur. Kozmetik ürünler sadece kadınlar tarafından kullanılmamaktadır. Bu ürünlerin kullanımı kadınların sağlık alanında yaşadığı toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir örneği değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 118

"Erkeklerin evlilik dışında cinsel deneyimler yaşamaları genellikle görmezden gelinir veya övülürken aynı durum kadınlar için geçerli değildir. Hatta birçok ülkede kadının evlilik dışı cinsel yaşamı 'namus cinayeti' adı verilen kadın cinayetlerine yol açmaktadır ve bazı ülkelerde bu durum cezada indirime neden olmaktadır."
Yukarıdaki durum aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Kadın bedeninin disipline edilmesi

Kadın-erkek eşitsizliği

Kadın cinselliğinin kontrol altında tutulması

Kadının iş yaşamında yaşadığı eşitsizlik

Kadının toplumsal hayattaki yeri

Açıklama:

Kadınların cinselliği ataerkil toplumda bir dizi mekanizmayla kontrol altında tutulur. Bunlardan biri de şudur: "Erkeklerin evlilik dışında cinsel deneyimler yaşamaları genellikle görmezden gelinir veya övülürken aynı durum kadınlar için geçerli değildir. Hatta birçok ülkede kadının evlilik dışı cinsel yaşamı 'namus cinayeti' adı verilen kadın cinayetlerine yol açmaktadır ve bazı ülkelerde bu durum cezada indirime neden olmaktadır." Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Ana ölüm oranı nedir?

Kadınların senelik ölüm sayısı

Annelerin doğum esnasındaki ölümünün senelik oranı

Hamileyken ölen kadınların ölüm oranı

Her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısı

Her on bin canlı doğumda görülen ana ölüm sayısı

Açıklama:

Ana ölüm oranı her yüz bin canlı doğumda görülen ana ölümü sayısıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Heteronormativite ne demektir?

Tek cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu iddiasıdır.

Tek cinsel yönelimin homoseksüellik olduğu iddiasıdır.

Normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır.

Normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır.

Normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır.

Açıklama:

Heteronormativite, normal cinsel yönelimin heteroseksüellik olduğu, cinselliğin ve evlilik ilişkisinin sadece bir kadın ve bir erkek arasında gerçekleşebileceği iddiasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Christine de Pisan Kadınlar Kenti Tarihi adlı kitabını hangi yıl yayınlanmıştır?

1405

1505

1605

1705

1805

Açıklama:

Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Fransız Devrimi’ni yorumlayan İngiliz politikacı ve yazar Burke'e göre Fransa'daki siyasal krizin nedeni nedir?

Kadınların ikincil konumları

Kadının kamusal alana girişi

Erkeklerin kötü yönetimi

Kadın-erkek eşitliği

Doğum oranlarının azalması

Açıklama:

Burke'e göre Fransa’yı yutan, yok eden siyasal kriz, kadının kamusal alana girişi yüzündendir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Türkiye'de karma eğitime hangi yıl geçilmiştir?

1914

1916

1919

1921

1923

Açıklama:

Karma eğitime 1921’de geçilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Cinsiyet ayrımcılığı

Cinsiyet eşitsizliği

Toplumsal cinsiyet

Kamusal cinsiyet

Ataerkil cinsiyet

Açıklama:

Terim, farklı cinsiyet kimliklerinden beklenen rol, davranış ve görünüş bütününü ifade eder. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kadın tarihinin amaçlarından biri değildir?

Tarihe kadınları yazmak

Tarihi cinsiyetlendirmek

Kadınların tarihini yazmak, oradan cinsiyetler tarihine gidebilmek

Telafi edici, kadınları tarihe yamalayan tarih yazımı yerine, tarihi topyekun dönüştürmek ve bütünlükselleştirmek

Erkeksiz tarih yazmak

Açıklama:

Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Feminizmin sorunsallaştırdığı ataerkilliğin ve ataerkil iktidar ilişkilerinin farklı tarihsel dönemlerde nasıl biçimlendiğini gösteren ve tarihsel verileri kullanan tüm çalışmaları kapsayan tarihe ne ad verilir?

Feminist tarih

Toplumsal cinsiyetçi tarih

Ataerkilliğe karşı tarih

Kadın tarihi

Erkeksiz tarih

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 7

Yayın kadrosunun tamamı kadınlardan oluşan ve 1886’da çıkarılan derginin adı nedir?

Şüküfezar

Terakki-i Muhaderat

Demet

Mehanis

Kadın

Açıklama:

Yayın kadrosunun tamamı kadınlardan oluşan 1886 tarihli derginin adı Şüküfezadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Sahibi ve yazı kadrosu, dergiye gelen yazı ve mektupları, mürettipleri kadın olan ve kendi adını taşıyan matbaada basılan dergi hangisidir?

Kadınca

Demet

Kadınlar Dünyası

Kadınlara Mahsus Gazete

Hanımlar

Açıklama:

Sahibi ve yazı kadrosuyla, hatta dergiye gelen yazı ve mektuplarıyla, tümüyle kadınlara aitti Kendi adını taşıyan Kadınlar Dünyası Matbaası’nda basılan derginin, mürettipleri bile kadındı.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İlk kadın kütüphanesi, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı tarafından İstanbul'da hangi yıl açıldı?

1980

1985

1990

1995

2000

Açıklama:

İlk kadın kütüphanesi, Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı tarafından İstanbul Balat’ta 1990'da açıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 10

2012'de “İstanbul’un bir kent olarak kuruluşundan günümüze kadar kültür ve sanat yaşamında yol açan kadınların biyografilerine yer vermek” amacıyla açılan kurum hangisidir?

Kadın Biyografileri Vakfı

Kadın Vakfı

İstanbul Kadın Kültür Vakfı

Öncü Kadınlar Vakfı

Kadın Yolu Vakfı

Açıklama:

“İstanbul’un bir kent olarak kuruluşundan günümüze kadar kültür ve sanat yaşamında yol açan kadınların biyografilerine yer vermek” amacıyla açılan vakfın ismi İstanbul Kadın Kültür Vakfı'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

1405’te "Kadınlar Kenti" kitabını kim yazmıştır?

Fatma Aliye

Christine de Pisan

Jane Austen

Joan Wallach Scott

Sidney Lee

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 12

Fatma Aliye’nin, 1896’da yazdığı kitabın adı nedir?

Tarih Yazan Kadınlar

Kadın Hakları

Ünlü İslam Kadınları

Kadınların Yaşadığı Sorunlar

Kadınlar Cemiyeti

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

IV. Henry’den I. Charles’ın Ölümüne Kadar İngiltere Tarihi isimli kitabının alt başlığında;
“İngiltere’nin taraflı, önyargılı ve cahil bir tarihçi tarafından yazılmış tarihi” ifadesini kullanan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Christine de Pisan

Joan Wallach Scott

Jane Austen

Henrich von Triesche

Sidney Lee

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 14

“Erkekle dişi arasında, önceki doğadan üstün, beriki aşağı ve uyruktur. Bir adamın karısı üstündeki yönetimi bir devlet adamının yönetimidir, siyasal bir yönetimdir; çocukların üstündeki yönetimi ise bir kralın yönetimidir, kralca bir yönetimdir. Çünkü erkek, yönetmeye dişiden daha yeteneklidir." Yukarıdaki ifade hangi düşünüre aittir?

Aristoteles

Edmund Burke

Henrich von Triesche

Susan Muller Okin

Christopher Hill

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Antik Çağ’dan Roma dönemine kadınlara ait tekrarlanan imajları, kırılganlık, cinsel masumiyet ve aşırı kurbanlaştırma olarak eserlerinde işleyenlerden yazar ve politikacı Edmund Burke'e göre Fransa'daki siyasal krizin nedeni nedir?

Yolsuzluklar ve rüşvettir.

İşçi sınıfının yükselişidir.

Burjuvajinin güçlenmesidir.

Kadının kamusal alana girişidir.

Kamuoyunun bilinçsizliğidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

12 Eylül 1914’te Osmanlı’daki tek üniversite olan İstanbul Üniversitesine bağlı olarak açılan kız üniversitesi üniversitesinin adı nedir?

Hatuniye Darülfünunu

İnas Darülfünunu

Muallim Darülfünunu

Darülfünun-ı Şahane

Mektebi-i Muallimiye

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kadın tarihinin amaçları arasında yer almaz?

Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak

Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak

Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkilerini açığa çıkarmak ve sorgulamak

Tarihsel gerçekleri sorgulamak

Cinsiyet rollerinin tarihsel evredeki durumunu görmezlikten gelmek

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi feminist tarihçilik bakış açısına uymamaktadır?

Feminist tarih, kadın tarihi çalışmalarını bir adım daha öteye götürür.

Cinsiyetçi yapı, bu ilişkinin yarattığı eşitsizlik, ortaya çıkardığı iktidar ilişkileri açısından yeniden gözden geçirilir.

Tarih, erkek kurgusuna göre tanımlanır.

Kadınların kendi geçmişleriyle feminist hareketle aralarında bağ kurulur.

Elde edilen bilgi, kadınların ezilmesini, sömürüsünü ortadan kaldırmak için kullanılır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 19

Nezihe Muhiddin'in tek parti yöneticileriyle yaşadığı çatışmayı açığa çıkardığı dönem nasıl tanımlanmaktadır?

Kadınsız inkılap

Kadınların yükselişi

Kadın ve erkeğin dayanışması

Tarihe geçen kadınların artışı

Kadın hareketlerinde hızlanış

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdaki hangi ideolojik görüş sadece kadınlar üzerinde tahakküm ilişkilerinin kurulduğu özel alanla sınırlı olmadığını, bireysel haklar temelinde örgütlenen eril kamusal alanı da kapsadığını söyler?

Feminizm

Cinsiyetçilik

Anaerkillik

Kadın düşmanlığı

Ataerkillik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 21

"Kadınlar Kenti Kitabı" isimli eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül eden kadın yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Fatma Aliye

Halide Edip

Christine de Pisan

Jane Austen

Joan Wallach Scott

Açıklama:

Kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan Christine de Pisan’dır (1364-1430). Kitabından hayli geç haberdar olsak da Pisan, karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül etti. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Ana akım tarih yazımının öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınlar

Köylüler

İşçiler

Köleler

Erkekler

Açıklama:

Ana akım tarih yazımının öznesi beyaz, Batılı, orta sınıf erkektir. Sadece kadınlar değil, köylüler, köleler, işçiler, çeşitli ırklar, etnik gruplar ve cinsiyet kimlikleri de tarihten dışlanmışlardır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

“Kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açmıştır. İktidarda kadınların bulunması hem doğal hukuka,hem de Tanrı’nın dinine aykırıdır” görüşünün savunucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Tacitus

Aristoteles

Sokrates

Edmund Burke

Henrich von Triesche

Açıklama:

Romalı tarihçi Tacitus (MS 56-120) da “kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açmıştır. İktidarda kadınların bulunması hem doğal hukuka, hem de Tanrı’nın dinine aykırıdır” derken, bu görüşlerle bezeli eserleriyle kadınlara ilişkin gerçeklik algısının oluşumuna doğrudan katkıda bulunanlardan biridir. Tacitus’a göre kadınlar iktidara susayanlardır ve devletin bozulması da kadınlar yüzündendir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Türkiye'de kadınlara yerel seçimler için seçme ve seçilme hakkı kaç yılında verilmiştir?

1877

1908

1923

1930

1934

Açıklama:

Türkiye’de Seçme ve Seçilme Hakkı:
• 1877’de, emlak sahibi erkeklere; 1908’de, belli miktar vergi veren erkeklere oy hakkı tanınmıştır. Erkeklerin siyasi temsiline dair mülk ve vergi kısıtlamaları 1923’te kaldırılmıştır.
• Seçme ve seçilme hakkı, kadınlara önce 1930’daki yerel seçimler için, 1934’te ise genel seçimler için verilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını kaç yılında elde ettiler?

1910

1914

1919

1920

1923

Açıklama:

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını 1914’te elde ettiler. Üniversitede eğitim hakkının elde edilmesinde gerek kadınların yoğun talebi, gerekse, sayıları artan kız ortaokulları ve öğretmen okuluna yönelik kadın öğretmen ihtiyacının karşılanması belirleyici olmuştur. Süreçte önce 7 Şubat 1914’te İstanbul Üniversitesi’nin konferans salonunda kadınlara haftada dört gün olmak üzere açık dersler verilmeye başlandı. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Kadınların doğal olmayan güç aşkının Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açtığı tespitine bazı Osmanlı tarihçileri de katılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu tarihçilerden biri değildir?

Lütfü Paşa

Mustafa Koçi Bey

Ali Kemal Bey

Bosnalı Akhisar

İsmail Hakkı Uzunçarşılı

Açıklama:

Kadınların doğal olmayan güç aşkının Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açtığı tespitine Lütfü Paşa’dan, Mustafa Koçi Bey, Bosnalı Akhisari, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Ahmet Vefik Altınay’a dek Osmanlı tarihçileri de katılmıştır. Ali Kemal Bey ise Maarif Nazırıdır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Feminist tarihçilik

Feminizm tarihi

Kadın hakları hareketi tarihi

Kadın tarihi

Toplumsal cinsiyet

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet, cinsiyet rollerinin ve ona dayalı işbölümünün yarattığı iktidar ve otorite ilişkilerinin/alanlarının kurgulanma ve işleyiş biçimlerinin ortaya çıkardığı özgün bir toplumsal pratiğe işaret eder. Farklı cinsiyet kimliklerinden beklenen rol, davranış ve görünüş bütününü ifade eder. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Tarihe kadınları yazmak
Tarihi cinsiyetlendirmek
Cinsiyet rollerini değiştirmek
Aileyi, özel alanı sorgulamak

Yukarıdakilerden hangileri kadın tarihinin amaçları arasında yer alır?

Yanız I ve II

Yalnız I ve III

I, II ve III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Kadın tarihinin amaçları şöyle özetlenebilir:
• Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak,
• Kadınları tarihte görünür kılmak,
• Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak,
• Tarihsel gerçekleri sorgulamak,
• Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkilerini açığa çıkarmak ve sorgulamak,
• Kadın deneyimlerini görünür kılmak,
• Kadınları baskı altına alan pratikleri açığa çıkarmak,
• Aileyi, özel alanı sorgulamak,
• Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak,
• Cinsiyet rollerinin tarihsel evredeki durumuna bakmak
Cinsiyet rollerini değiştirmek ise kadın tarihinin amaçlarından biri değildir. Bu denele I, II ve IV numaralı öncülün birlikte olduğu seçenek aranmalıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kadınların maruz kaldığı hak eşitsizliği ve ayrımcılığın yasalarda yer almaktan, hak probleminden öte, maddi temele dayanan çıkar çatışmasından kaynaklanan bir iktidar sorunu olduğunun anlaşıldığı bir dönemi anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci dalga

İkinci dalga

Üçüncü dalga

Keşişimsellik (intersectionality)

Feminist arşivcilik

Açıklama:

İkinci dalga, II. Dünya Savaşı sonrasında başlatılabilir. Kadınların maruz kaldığı hak eşitsizliği ve ayrımcılığın yasalarda yer almaktan, hak probleminden öte, maddi temele dayanan çıkar çatışmasından kaynaklanan bir iktidar sorunu olduğunun anlaşıldığı bir dönemi anlatır. İkinci dalga feminist hareket özellikle 1970’lerin sonunda berraklaşır. Bu nedenle doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı kadın dergilerin biri değildir?

Cemiyet-i Nisvan Heyet-i Edebiyesi

Terakki-i Muhaderat

Hanımlar

Şüküfezar

Demet

Açıklama:

Osmanlı kadın dergilerinden bazı örnekler:
• Terakki-i Muhaderat (1869)
• Hanımlar (1882)
• Hanımlara Mahsus Gazete (1895 -1908)
• Şüküfezar (1887)
• Demet (1908)
• Mehasin (1908)
• Kadın İstanbul (1911)
• Kadınlar Dünyası (1913-1921)
• Bilgi Yurdu Işığı (1917-18)
• İnci/Yeni İnci (1919)
Cemiyet-i Nisvan Heyet-i Edebiyesi ise Kadınları bilgilendirme, bilinçlendirme derneğidir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan yazar aşağıdakilerden hangisidir ?

Fatma Aliye

Christine de Pisan

Joan Wallach Scott

Edmund Burke

Susan Muller Okin

Açıklama:

İlk örnek, kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan Christine de Pisan’dır (1364-1430). Kitabından hayli geç haberdar olsak da Pisan, karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül etti.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

“Toplumsal cinsiyetin” tarihsel bir analiz kategorisi olarak kullanılmasını aşağıdakilerden hangisi önemiştir?

Joan Wallach Scott

J. S. Mill

Babanzade Ahmet Naim Bey

Aristoteles

Christine de Pisan

Açıklama:

-
Joan Wallach Scott ise bilgi üretimi olarak ana akım tarih disiplinine ve tarih yazımına mercek tutar. Scott, tarih biliminin bilimsel, kuramsal anlatılarının eleştirel bir okuma ile gözden geçirilmesini ister. Bu yolda “toplumsal cinsiyetin” tarihsel bir analiz kategorisi olarak kullanılmasını önerir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Edmund Burke Fransa’yı yutan, yok eden siyasal krizin nedeni aşağıdakilerden hangisidir ?

Kadınlara yapılan baskının artması yüzünden

Toplumsal eşitsizliğin artması yüzünden

Kadının kamusal alana girişi yüzünden

Erkeklerin egemen olduğu siyasal politika yüzünden

Erkeklerin egemen oldugu kamusal alan yüzünden

Açıklama:

-
Fransız Devrimi sonrasında gelen yeni çağda da bu rollerin tarihteki temsilinde değişiklik olmadı. Kadınlar siyasal ve toplumsal düzenin özneleri olmak yerine, düzeni bozan, iç karışıklık yaratan unsurlar olarak görülmeye devam edildiler (Scott, 2013). Nitekim, Fransız Devrimi’ni yorumlayan İngiliz politikacı ve yazar Edmund Burke (17291797), Antik Çağ’dan Roma dönemine kadınlara ait tekrarlanan imajları, kırılganlık, cinsel masumiyet ve aşırı kurbanlaştırma olarak eserlerinde işleyenlerden biridir. Ona göre Fransa’yı yutan, yok eden siyasal kriz, kadının kamusal alana girişi yüzündendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kökeni Antik Yunan’a değin götürülebilecek bu cinsiyetçi bakışın kabulü, sadece üretilen eserlerde iz bırakmakla kalmayacak, kadınların üniversitede öğrenci olmasından akademisyenliğe hatta temel yurttaşlık haklarını elde edebilmesine değin bir dizi engelin ortaya çıkmasına neden olacaktır. Bu minvalde üç örnek verilebilir. İlk örnek, kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan …………………..’dır (1364-1430). Kitabından hayli geç haberdar olsak da karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül etti.
Yukarıda bahsedilen yazar kimdir?

Fatma Aliye

Christine de Pisan

Fatma bint-i Abbas

Serpil Çakır

Jane Austen

Açıklama:

Kökeni Antik Yunan’a değin götürülebilecek bu cinsiyetçi bakışın kabulü, sadece üretilen eserlerde iz bırakmakla kalmayacak, kadınların üniversitede öğrenci olmasından akademisyenliğe hatta temel yurttaşlık haklarını elde edebilmesine değin bir dizi engelin ortaya çıkmasına neden olacaktır. Bu minvalde üç örnek verilebilir. İlk örnek, kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan Christine de Pisan’dır (1364-1430). Kitabından hayli geç haberdar olsak da Pisan, karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül etti. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Kadınların üniversite'de eğitim almak istemlerine karşı çıkarak “yarım yüzyıldır Alman üniversiteleri erkeklere göre tasarlanmıştır, bunu kimse bozamaz”,diyen kürsü sahibi bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Susan Muller Okin

E. P. Thompson

Edmund Burke

Henrich von Triesche

J. S. Mill

Açıklama:

-
1890’larda Almanya’daki Alman tarihçiler, kadınların üniversitede eğitim almalarına, “bizim üniversitelerimiz erkek üniversiteleridir” diye karşı çıkmışlardır. Ranke kürsüsünün halefi ve Alman ulusalcısı Henrich von Triesche, kadınların kendi dersine devam etme talebini, bu teşebbüsün erkek öğrencileri inciteceği gerekçesiyle reddetmiş, “yarım yüzyıldır Alman üniversiteleri erkeklere göre tasarlanmıştır, bunu kimse bozamaz”, şeklinde bir açıklama yapabilmiştir (Spongberg, 2002, s.58). Almanya’dakine benzer bir durum İngiltere’de de yaşanmıştır. 1860’larda İngiltere’de kadınların üniversitede sadece dersleri dinlemelerine izin vardı. 1880’lerin başında, gözetmen eşliğinde sınava girmek zorundaydılar. Ayrı ek sınavlara girmeleri de isteniyordu. Sonraki yıllarda doktora derecesi alan kadınlar olsa da uzunca bir süre üniversitelerde öğretim üyesi olamadılar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Tarih disiplinini, başlangıcından bugüne geçen süreç içinde çeşitli unsurlar doğrultusunda incelemek mümkündür. Bu unsurlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Özne- konu- seçilen/ kaydedilen olaylar -var olan belgeler

Nesne- konu- seçilen/ anlatılmış olaylar - var olan belgeler

Nesne- durum- anlatılmış olaylar - konular

özne- durum- seçilen olaylar - var olan belgeler

Nesne- belge- fotoğraf - olay

Açıklama:

Tarih disiplinini, başlangıcından bugüne geçen süreç içinde özne, konu, seçilen/ kaydedilen olaylar ve var olan belgeler üzerinden incelemek mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Osmanlı zamanında karma eğitime ilk ne zaman başlanmıştır ?

1920

1921

1922

1923

1924

Açıklama:

-
Karma eğitime ise 1921’de geçilmiştir. Dönemin Maarif Nazırı Ali Kemal Bey, bu yöndeki kararı İstanbul Üniversitesi’ne gönderdiğinde Üniversite Rektörü Babanzade Ahmet Naim Bey’in itirazı ile karşılaşılmıştır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Ana akım tarih yazımının öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

Köleler

Etnik gruplar

Beyaz, Batılı, orta sınıf erkek

İşçiler

Kadınlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 39

Tarihçilerin oryantalist ön kabulleri sorgulayan çalışmaları sayesinde mahkeme kayıtları üzerinden kadınların hukuku kullanma yolunu bilmeleri hangi tarihte gerçekleşmiştir?

1960'ların başında

1960'ların sonunda

1970'lerin başında

1970'lerin sonunda

1980'lerin sonunda

Açıklama:

-
1970’lerin sonunda itibaren Jennings (1975) ve Gerber (1980) gibi tarihçilerin oryantalist ön kabulleri sorgulayan çalışmaları sayesinde mahkeme kayıtları üzerinden kadınların hukuku kullanma yolunu bildikleri ortaya konulmuştur. Osmanlı kadınlarının tarihine bakan çalışmalarla, 1980’ler ve 1990’larda imparatorluk kadınlarına, bölgesel, etnik ve sınıfsal farklılıkları içinden bakılmıştır. Peirce (2002), Zilfi (2000), Demirci (2015), Tuğ (2016), Aykut (2014) gibi araştırmacıların harem, köle kadınlar, fahişeler, yoksul kadınlar üzerine yaptıkları çalışmalar, toplumsal cinsiyet ile cinsellik, üreme, ahlak politikaları ve iktidar ilişkisini kuran eserlerdir. Bunları takiben yapılan yeni çalışmalarla, kadınlar toplumsal geriliğin kurbanları, modernliğin timsalleri veya kültürel safiyetin seçkin taşıyıcıları olmaktan öteye taşınmış, kadın öznelliği kurma biçimleri ortaya çıkarılmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

“Kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açmıştır. İktidarda kadınların bulunması hem doğal hukuka, hem de Tanrı’nın dinine aykırıdır” derken, bu görüşlerle bezeli eserleriyle kadınlara ilişkin gerçeklik algısının oluşumuna doğrudan katkıda bulunanlardan biridir.
Yukarıda bahsi geçen sözün sahibi kimdir?

Edmund Burke

Aristoteles

Tacitus

Olympe de Gouges

Spongberg

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi kadınları tarihe katacak kavramlar arasında yer almaz ?

Kadın tarihi

Kadın hakları hareketi tarihi

Feminizm tarihi

Feminist tarihçilik

Feminist ayrımcılık

Açıklama:

-
Kadınları tarihe katacak kavram, toplumsal cinsiyet kategorisi olarak feminist kuramdan gelecektir. Kadın tarihi (women’s history), kadın hakları hareketi tarihi (history of women’s rights movement), feminizm tarihi (history of feminism), feminist tarihçilik (feminist history) türünden çoğu zaman birbirinin içine geçen kavramlarla, tarih yazımı mercek altına aldığı özneler ve tarihçinin/araştırmacının tercih ettiği tarihsel kurgular açısından ayrışabilecektir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşagıda kadın ve erkeklere verilen seçme ve seçilme hakkı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

1793’te Anayasa’da erkeklere seçme-seçilme hakkı tanınırken bu hak, 145 yıl sonra 1945’te kadınlara tanınmıştır.

Türkiye’de Seçme ve seçilme hakkı, kadınlara önce 1930’daki yerel seçimler için, 1934’te ise genel seçimler için verilmiştir.

ABD’de erkekler 1866’da, kadınlar 1920’de seçme ve seçilme hakkına sahip olmuştur.

İran’da erkekler 1906’da, kadınlar 1963 yılında seçme ve seçilme haklarını kazanmışlardır.

İngiltere’de işçi erkeklerin de 1862’de siyasi temsil haklarını almasından sonra, aynı haklar kadınlara 1918’de verilmiştir.

Açıklama:

İngiltere’de işçi erkeklerin de 1862’de siyasi temsil haklarını almasından sonra, aynı haklar mülk sahibi ve 30 yaş üstü kadınlara 1918’de verilmiş ancak 1928’de tüm kadınları kapsar hâle gelmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Toplumda kadının ezilmesi hangi sistemin bir ürünüdür?

Emperyalist sistem ürünüdür.

Dinden gelen emirlerin ürünüdür.

Ataerkil sistemin ürünüdür.

Kapitalist sistem ürünüdür.

Güçlü olan kazanır düşüncesinin ürünüdür.

Açıklama:

-
Kadınların gündelik yaşamlarında karşılarına çıkan sorunlar, kişilere özel ya da belli durumlara özgü sorunlar değildir. Kadının ezilmesi (oppression of women) bir sistem meselesidir. Ataerkil sistemin ürünüdür. Feminizm ve feminist kuram bize bu sistemin, kendine özgü yapısal, ideolojik ve kültürel aygıtları olduğunu açıklayarak göstermiştir. Aslında “bilgi ile iktidar arasında doğrudan ilişki vardır”. Erkek egemen dünyanın ürettiği bilgi eksiktir, önyargılıdır. Geleneksel bilim ve tarih de bu aygıtlardan biridir. Egemenliğe sahip olmayan kadınların deneyimleri önemsenmediği için kayda geçirilmeyecektir. Bu aşamada destek özellikle eleştirel kuramın açtığı yoldan ilerleyen feminist epistemolojiden (bilgi felsefesinden) gelecektir.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Cinsiyet rollerinin ve ona dayalı işbölümünün yarattığı iktidar ve otorite ilişkilerinin/alanlarının kurgulanma ve işleyiş biçimlerinin ortaya çıkardığı özgün bir toplumsal pratiğe işaret eder. Farklı cinsiyet kimliklerinden beklenen rol, davranış ve görünüş bütününü ifade eder.
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?

Hiyerasi

Feminizm

Ataerkil sistem

Toplumsal cinsiyet

Kadın tarihi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 45

Kadın kurtuluş hareketi olarak önüne yeni sorunsallar belirdikçe kendini şekillendiren çoğul bir eyleyiştir.
Yeniden biçimlenmedir.
Somut durumlardan hareketle ve her zaman diyalog halinde oluştur.
Belli bir modele uyan bir imalat değil, sürekli diyaloga dayanan ve başlangıçta apaçık olan kimi varsayımların bile doğruluğunu sorgulayabilen bir eyleyiş biçimidir.

Yukarıdakilerden hangileri feminizm'in özellikleri arasında yer alır?

II ve III

I,II ve III

II,III ve IV

I,III ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

-
Feminizm, kadın kurtuluş hareketi olarak önüne yeni sorunsallar belirdikçe kendini şekillendiren çoğul bir eyleyiştir. Yeniden biçimlenmedir. Somut durumlardan hareketle ve her zaman diyalog halinde oluştur. Belli bir modele uyan bir imalat değil, sürekli diyaloga dayanan ve başlangıçta apaçık olan kimi varsayımların bile doğruluğunu sorgulayabilen bir eyleyiş biçimidir. Dolayısıyla feminizm ne bir doktrin, ne de bir partidir; çeşitli duruşların ve çeşitli kişilerin birbiriyle yüzleştiği, hatta karşı karşıya geldiği politik bir uzamdır. Tek bir cinsiyet tarafından tanımlanmış bir dünyayı her iki cinsiyet tarafından tanımlanmış bir dünyaya dönüştürmek söz konusudur. Ancak feminizm çoğuldur. Başlangıcından itibaren bu dönüşüme uygun politik stratejilerden, amaçladığı dünyaya kadar farklı duruşlardan beslenmiştir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Kadınları tarihte görünür kılmak,
Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak,
Tarihsel gerçekleri saptırmak,
kadın egemenliğine dayalı bir toplum kurmak
Kadınları baskı altına alan pratikleri açığa çıkarmak,

Yukarıdakilerden hangileri Kadın tarihinin amaçlarındandır?

I,II,IV,V

I,II.V

I,II,III,IV

II,III

IV,V

Açıklama:

Kadınlar kendi tarihlerini kazandırmak,
Kadınları tarihte görünür kılmak,
Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak,
Tarihsel gerçekleri sorgulamak,
Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkilerini açığa çıkarmak ve sorgulamak,
Kadın deneyimlerini görünür kılmak
Kadınları baskı altına alan pratikleri açığa çıkarmak,
Aileyi, özel alanı sorgulamak,
Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak,
Cinsiyet rollerinin tarihsel evredek durumuna bakmak.

Doğru Cevap: B

Soru 47

1923'de Cumhuriyet'in ilanından sonra kurulan Kadınlar Halk Fırkası kim tarafından kurulmuştur?

Nezihe Muhittin

Nimet Cemil

Aslı Davaz

Ayşegül Yaraman

Firdevs Gümüşoğlu

Açıklama:

-
1923’te, Cumhuriyet’in ilanından hemen sonra siyasal hak talebi daha gür sesle talep edildi, bir kadın partisi bile kuruldu. Nezihe Muhittin tarafından kurulan bu partinin adı Kadınlar Halk Fırkası idi. Ancak Nisan 1923’te kabul edilen seçim kanunu da 1909’dakinden farklı değildi. Bu kanundaki “her erkek Türk, seçme seçilme hakkına sahiptir” ifadesi nedeniyle kadınlara partilerini kurmaları için izin verilmedi.Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Kadınların cinsiyetleri dolayısıyla ezilen konumda olduğunu ve bu konumu değiştirmek için toplumsal, ekonomik ve siyasal düzende radikal değişimler gerektiğini savunan bir siyasal ideolojidir.
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?

Feminizm

Epistemoloji

Metodoloji

Kadın tarihi

Kadın çalışmaları

Açıklama:

Feminizm, kadınların cinsiyetleri dolayısıyla ezilen konumda olduğunu ve bu konumu değiştirmek için toplumsal, ekonomik ve siyasal düzende radikal değişimler gerektiğini savunan bir siyasal ideolojidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Kadınların eğitilmesi ,mesleki eğitim verilmesi ya da istihdam olanağı sağlanması için kurulan derneklerden biridir?

Asri Kadın Cemiyeti

Biçki Yurdu

Hilal-i Ahmer Cemiyeti Kadınlar Heyet-i Merkeziyesi

Teali-i Nisvan Cemiyeti Kırmızı-Beyaz Kulübü

Donanma Cemiyeti Hanımlar Şubesi

Açıklama:

Kadınların eğitilmesi, mesleki eğitim verilmesi ya da istihdam olanağı sağlanması için kurulanlar: Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti Hayriyesi, Biçki Yurdu, Osmanlı Türk Kadınları Esirgeme Derneği.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Nimet Cemil, “Feminizm, Yine Feminizm, Daima Feminizm” başlıklı yazıda feminizm kelimesini kullanacaklarını şöyle açıklamıştı: “Birçok mühim şey vardır ki, her millette mevcut olduğu hâlde, birçok millette ismi hatta tercümesi bile yoktur (telgraf, otomobil, vapur, vb.) Binaenaleyh nisailik, nisaiyun (kadın) tabirlerine hiçbir ihtiyaç hissetmiyoruz. Feminizm kelimesini aynen kullanmayı tercih ederiz. Varsın lisanımıza ecnebi bir kelime daha girmiş olsun ne zararı var. Yalnız feminizmin varlığı ve gerekliliği inkâr edilemez.”
Yukarıdaki açıklama hangi dergide yer almıştır?

Şüküfezar

Mehasin

Bilgi Yurdu Işığı

Demet

Kadınlar Dünyası

Açıklama:

Osmanlı kadınları feminizmi biliyorlardı hatta bunu hareketlerinin ideolojisi olarak benimseyenler de vardı. Örneğin 19 Şubat 1921’de Kadınlar Dünyası dergisinde Nimet Cemil, “Feminizm, Yine Feminizm, Daima Feminizm” başlıklı yazıda feminizm kelimesini kullanacaklarını şöyle açıklamıştı: “Birçok mühim şey vardır ki, her millette mevcut olduğu hâlde, birçok millette ismi hatta tercümesi bile yoktur (telgraf, otomobil, vapur, vb.) Binaenaleyh nisailik, nisaiyun (kadın) tabirlerine hiçbir ihtiyaç hissetmiyoruz. Feminizm kelimesini aynen kullanmayı tercih ederiz. Varsın lisanımıza ecnebi bir kelime daha girmiş olsun ne zararı var. Yalnız feminizmin varlığı ve gerekliliği inkâr edilemez.”

Doğru Cevap: E

Soru 51

Türkiyede kadınlar yüksek öğretim hakkını kaç yılında elde ettiler?

1921

1932

1914

1928

1920

Açıklama:

1914. cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Kendine ait bir oda' eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Fatma Aliye.

Halide Edip.

Virginia Woolf.

Jane Austen.

Chiristine de Pisan.

Açıklama:

Virginia Woolf. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Batı politik düşüncesinde kadınlar' eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Susan Muller Okin.

Virginia Woolf.

Jane Austen.

Halide Edip.

Fatma Aliye.

Açıklama:

Susan Muller Okin. Cevap A'DIR.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Farklı cinsiyet kimliklerinden beklenen rol, davranış ve görünüş bütününü ifade eder?

Tarih Yazımı.

Kadın Tarih Yazımı.

Feminist Tarihçilik.

Toplumsal Cinsiyet.

Kadın tarihi çalışmaları.

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Türkiyede emlak sahibi erkeklere kaç yılında seçme seçilme hakkı verilmiştir?

1877

1921

1923

1924

1928

Açıklama:

1877. CevapA'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Türkiyede seçme - seçilme hakkı belli bir miktar vergi veren erkeklere kaç yılında tanınmıştır?

1877

1908

1923

1928

1930

Açıklama:

1908. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Ünlü İslam Kadınları' adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Halide Edip.

Fatma Aliye.

Jane Austen.

Virginia Woolf.

Christine de Pisan.

Açıklama:

Fatma Aliye.Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

4. Henry'den 1. Charles'ın ölümüne kadar İngiltere tarihi adlı eserin sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Christine de Pisan.

Virginia Woolf.

Fatma Aliye.

Halide Edip.

Jane Austen.

Açıklama:

Jane Austen. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Seçme ve seçilme hakkı kadınlara genel seçimler için kaç yılında verilmiştir?

1877

1908

1923

1928

1934

Açıklama:

1934. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Çoğunluk Geçmişini Arıyor' eseri aşağıdakilerden hangisine aittir?

Gerda Lerner.

Virgina woolf.

Jane Austen.

Christine de Pisan.

Susan Muller Okin.

Açıklama:

Gerda Lerner. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Kadınlar Kenti Kitabı'nın yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Serpil Çakır

Halide Edip

Christine de Pisan

Fatma Aliye

Jane Austen

Açıklama:

Kadın aleyhtarı tarihe 1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan Christine de Pisan’dır (1364-1430).

Doğru Cevap: C

Soru 62

Tarihte önemli olan sonuçtur

İktidar, bilginin ve hakikatlerin üretiminde etkin rol oynar

Tarih bilgi üretimidir

Tarih evrensel değildir

Tarihten habersiz bir nesil yetişmektedir

Açıklama:

Tarih anlatısı herkesi kapsamadığı için tarih evrensel değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

"Kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açmıştır. İktidarda kadınların bulunması hem doğal hukuka, hem de Tanrı’nın dinine aykırıdır” diyen tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Tacitus

Santoro

Burke

Schiller

Marx

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 64

Türkiye'de kadınlara genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı ne zaman verilmiştir?

1906

1918

1862

1877

1934

Açıklama:

Seçme ve seçilme hakkı, kadınlara önce 1930’daki yerel seçimler için, 1934’te ise genel seçimler için verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını hangi tarihte elde etmişlerdir?

1904

1914

1923

1931

1944

Açıklama:

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını 1914’te elde ettiler.

Doğru Cevap: B

Soru 66

“Milletleri biyolojik, kültürel ve sembolik olarak yeniden üreten sadece bürokrasi değil kadındır” saptamasını yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Susan Muller Okin

Virginia Woolf

Davis

Carol Pateman

Jennings

Açıklama:

Davis, “milletleri biyolojik, kültürel ve sembolik olarak yeniden üreten sadece bürokrasi değil kadındır” saptamasını yapar. Kadınların milletin biyolojik üreticileri olarak doğallaştırılan rollerinden, milletlerin kültürel oluşumundaki rollerine, oradan da vatandaşlık hakları ve yükümlülükleri yoluyla milletlerin sivil oluşumundaki rollerine, cinsiyete dayalı yapısı ortaya konulmalıdır (Davis, 2003, s.19 ve 23).

Doğru Cevap: C

Soru 67

Kadın hakları

Toplumsal eşitlik

Seçme ve seçilme

Toplumsal cinsiyet

Kadın hakları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 68

Kadın hakları

Toplumsal eşitlik

Seçme ve seçilme

Toplumsal cinsiyet

Kadın hakları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

I. Tarihe kadınları yazmak
II. Tarihi cinsiyetlendirmek
III. Kadınların tarihini yazmak, oradan cinsiyetler tarihine gidebilmek
IV. Telafi edici, kadınları tarihe yamalayan tarih yazımı yerine, tarihi topyekun dönüştürmek ve bütünlükselleştirmek
Yukarıdakilerden hangisi kadın tarihinin amaçları arasında yer alır?

I, II, III

I, III, IV

II, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kadın Tarihinin Amaçları: • Tarihe kadınları yazmak, • Tarihi cinsiyetlendirmek, • Kadınların tarihini yazmak, oradan cinsiyetler tarihine gidebilmek, • Telafi edici, kadınları tarihe yamalayan tarih yazımı yerine, tarihi topyekun dönüştürmek ve bütünlükselleştirmek.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I.Demet
II. Mehasin
III. Kadın İstanbul
IV Kadınlar Dünyası
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı kadın dergileri örnekleri arasında yer alır?

I, II, III, IV

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

II, III, IV

Açıklama:

Osmanlı kadın dergilerinden bazı örnekler: • Terakki-i Muhaderat (1869) • Hanımlar (1882) • Hanımlara Mahsus Gazete (1895 -1908) • Şüküfezar (1887) • Demet (1908) • Mehasin (1908) • Kadın İstanbul (1911) • Kadınlar Dünyası (1913-1921) • Bilgi Yurdu Işığı (1917-18) • İnci/Yeni İnci (1919)

Doğru Cevap: A

Soru 71

1896’da Ünlü İslam Kadınları başlıklı çalışması için araştırma yaparken 13. yüzyılda İslam dünyasında erkeklere eğitim veren 100’e yakın kadın profesörü keşfeden isim aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edip Adıvar

Kerime Nadir Azrak

Christine de Pisan

Fatma Aliye

Jane Austen

Açıklama:

Fatma Aliye’nin, 1896’da Ünlü İslam Kadınları başlıklı çalışması için araştırma yaparken 13. yüzyılda İslam dünyasında erkeklere eğitim veren 100’e yakın kadın profesörü keşfettiğinde ....
Yazar/romancı/felsefeci Fatma Aliye (1862-1936), bahsi geçen araştırmayı yaparken sadece profesör kadınlarla karşılaşmaz, şimdiki kadın sığınma evlerine benzer sığınakların varlığını da keşfeder.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan ve karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül eden yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Christine de Pisan

Fatma Aliye

Jane Austen

Virginia Woolf

Susan Muller Okin

Açıklama:

1405’te Kadınlar Kenti Kitabı’nı yayınlayarak ortaçağdan kafa tutan Christine de Pisan karşı bir tarihsel anlatı kurduğu eserinde, erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kenti tahayyül etti.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

I. Beyaz
II. Erkek
III. İşçi
IV. Batılı
Yukarıdakilerden hangileri ana akım tarih yazının öznesi olan ve ana akım tarih yazınında temsil edilen gruplardandır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Tarih yazımına ilişkin bu eleştiriler, ana akım tarih yazımının öznesinin erkek, üstelik beyaz, Batılı, orta sınıf erkek olduğunun altını çizmektedir. Üstelik tarihte gerçek anlamda temsil edil(e)meyenler sadece kadınlar da değildir; köylüler, köleler, işçiler, çeşitli ırksal ve etnik gruplar ve cinsiyet kimlikleri de tarihten benzer biçimde dışlanmışlardır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

"Ona göre Fransa’yı yutan, yok eden siyasal kriz, kadının kamusal alana girişi yüzündendir. Erkeklerin siyasal ayrıcalıklarını gasp ettikleri için kadınlar ülkelerini felaketin eşiğine getirmişlerdir."
Yukarıda bahsedilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Tacitus

Edmund Burke

Henrich von Triesche

Platon

Açıklama:

Fransız Devrimi’ni yorumlayan İngiliz politikacı ve yazar Edmund Burke (1729-1797), Antik Çağ’dan Roma dönemine kadınlara ait tekrarlanan imajları, kırılganlık, cinsel masumiyet ve aşırı kurbanlaştırma olarak eserlerinde işleyenlerden biridir. Ona göre Fransa’yı yutan, yok eden siyasal kriz, kadının kamusal alana girişi yüzündendir. Erkeklerin siyasal ayrıcalıklarını gasp ettikleri için kadınlar ülkelerini felaketin eşiğine getirmişlerdir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını hangi yılda elde etmişlerdir?

1908

1914

1919

1921

1924

Açıklama:

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını 1914’te elde ettiler.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

1930’lardan itibaren gelişen _____________ yaklaşımı, kitlelerin tarihini olanaklı kılarken, köylülerin, işçilerin ve kadınların tarihine, bu grupların tarihteki yokluklarına dikkat çekmiştir. Bu çalışmalar “aşağıdan tarih” (history from below) olarak da adlandırılmıştır.
Yukarıda verilen boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Siyasi tarih

Özel tarih

Öğretici tarih

Bilimsel tarih

Sosyal tarih

Açıklama:

1930’lardan itibaren gelişen sosyal tarih yaklaşımı, kitlelerin tarihini olanaklı kılarken, köylülerin, işçilerin ve kadınların tarihine, bu grupların tarihteki yokluklarına dikkat çekmiştir. Bu çalışmalar “aşağıdan tarih” (history from below) olarak da adlandırılmıştır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Kadınları tarihe katacak kavram, toplumsal cinsiyet kategorisi olarak
hangi kuramdan gelmiştir?

Feminist kuram

Çatışmacı kuram

Sosyal etkileşimci kuram

İşlevselci kuram

Sosyal alışveriş kuramı

Açıklama:

Kadınları tarihe katacak kavram, toplumsal cinsiyet kategorisi olarak feminist kuramdan gelmiştir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

1896’da Ünlü İslam Kadınları başlıklı çalışması için araştırma yaparken 13. yüzyılda İslam dünyasında erkeklere eğitim veren 100’e yakın kadın profesörü keşfeden yazar/romancı/felsefeci aşağıdakilerden hangisidir?

Fatma Aliye

Halide Edip

Jane Austen

Carol Pateman

Edmund Burke

Açıklama:

Fatma Aliye’nin, 1896’da Ünlü İslam Kadınları başlıklı çalışması için araştırma yaparken
13. yüzyılda İslam dünyasında erkeklere eğitim veren 100’e yakın kadın profesörü keşfettiğinde
yaşadığı şaşkınlığı, yıllar sonra biz de aynı tepki ile karşıladık. Yazar/romancı/felsefeci Fatma Aliye
(1862-1936), bahsi geçen araştırmayı yaparken sadece profesör kadınlarla karşılaşmaz, şimdiki kadın sığınma evlerine benzer sığınakların varlığını da keşfeder. Örneğin Fatma bint-i Abbas’ın, şeyhesi olduğu tekkede, kocası tarafından terk edilen, kötü muamele gören kadınlara barınma imkânı sağlanmıştı. Tüm bu bilgiler Fatma Aliye’ye, “nasıl oluyor da tarihimizden bu kadar habersiziz?” sorusunu sordurmuştu (Çakır, 2011, s.417). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi ana akım tarih yazımında dışlananlardan biri değildir?

Etnik gruplar

Batılı erkekler

Cinsiyet kimlikleri

Kadınlar

İşçiler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

I. Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak
II. Kadınların tarihini yazmak
III. Aileyi, özel alanı sorgulamak
IV. Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak
Yukarıdakilerden hangileri kadın tarihinin amaçları arasında yer alır?

I ve II

I ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kadın tarihinin amaçları şöyle özetlenebilir:

Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak,
Kadınları tarihte görünür kılmak,
Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak,
Tarihsel gerçekleri sorgulamak,
Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkilerini açığa çıkarmak ve sorgulamak,
Kadın deneyimlerini görünür kılmak,
Kadınları baskı altına alan pratikleri açığa çıkarmak,
Aileyi, özel alanı sorgulamak,
Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak,
Cinsiyet rollerinin tarihsel evredeki durumuna bakmak.

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

I. Feminist tarih, taraflıdır.
II. Geçmişle sürekliliği kurmaya yöneliktir
III. Toplumsal hafızayı kadınlar lehine kazır
IV. Ataerkil yapı sarsılır
Yukarıdakilerden hangileri feminist tarihin özelliklerindendir?

II ve III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Feminist tarih, taraflıdır. Tarih, kadınlar lehine tekrar okunur, deşifre edilir.
Feminist tarih, kadın tarihi çalışmalarını bir adım daha öteye götürür.
Toplumsal hafızayı kadınlar lehine kazır.
Kadınlara ait ortak hafıza ufku inşa eder.
Tarihte görünmezlik önemli bir problemdir ve kaynakla ilişkilidir saptaması ilke kabul edilerek, yazılı tüm kaynaklar kadınlar için yeniden taranır. Yeni bir okumaya tabi tutulur.
Tarih, erkek kurgusundan ayrılıp ona karşı olan yerden yeniden tanımlanır.
Cinsiyetçi yapı, bu ilişkinin yarattığı eşitsizlik, ortaya çıkardığı iktidar ilişkileri açısından yeniden gözden geçirilir. Tarihi belgeler kadın bakış açısıyla irdelenir.
Geçmişle sürekliliği kurmaya yöneliktir, bellek kazandırır.
Kadınların kendi geçmişleriyle feminist hareketle aralarında bağ kurulur.
Ataerkil yapı sarsılır.
Elde edilen bilgi, kadınların ezilmesini, sömürüsünü ortadan kaldırmak için kullanılır.
Kadınların özgürleşmesi, kendi hayatlarını değiştirme yolundaki güvenleri artırılır.

Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı'da kadınların eğitilmesi, mesleki eğitim verilmesi ya da istihdam olanağı sağlanması için kurulan dernekler arasındadır?

Hilal-i Ahmer Cemiyeti Kadınlar Heyet-i Merkeziyesi

Osmanlı Türk Kadınları Esirgeme Derneği

Donanma Cemiyeti Hanımlar Şubesi

Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti

Türk ve Ermeni Kadınlar İttihat Cemiyet-i Hayriyesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 83

Kadınları iktidara susayanlar ve devletin bozulmasına neden olanlar olarak tanımlayan Romalı tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Aristoteles

Rousseau

Tacitus

Triesche

Platon

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 84

Türkiye'de kadınlara genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı hangi yılda tanınmıştır?

1930

1932

1933

1934

1936

Açıklama:

Türkiye’de Seçme ve Seçilme Hakkı:
• 1877’de, emlak sahibi erkeklere; 1908’de, belli miktar vergi veren erkeklere oy hakkı tanınmıştır. Erkeklerin siyasi temsilin dair mülk ve vergi kısıtlamaları 1923’te kaldırılmıştır.
• Seçme ve seçilme hakkı, kadınlara önce 1930’daki yerel seçimler için, 1934’te ise genel seçimler için verilmiştir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını hangi yılda elde etmişlerdir?

1908

1909

1910

1913

1914

Açıklama:

Üniversitede eğitim hakkının elde edilmesinde gerek kadınların yoğun talebi, gerekse, sayıları artan kız ortaokulları ve öğretmen okuluna yönelik kadın öğretmen ihtiyacının karşılanması belirleyici
olmuştur. Süreçte önce 7 Şubat 1914’te İstanbul Üniversitesi’nin konferans salonunda kadınlara haftada dört gün olmak üzere açık dersler verilmeye başlandı. Derslere hayli ilgi vardı. Katılımcı sayısı 700’u buluyordu. O yıllarda farklı cinslerin bir arada olması uygun görülmediğinden bulunan çözüm, kız üniversitesiydi. Yani kız üniversitesi dönemin koşulları içinde bir ara çözümdü. 12 Eylül 1914’te Osmanlı’daki tek üniversite olan İstanbul Üniversitesine bağlı olarak bir kız üniversitesi (İnas Darülfünunu) açıldı (Baskın, 2008, s.89-109). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi kadın tarihinin amaçlarından biri değildir?

Kadınları tarihe yamalayan anlayışı sürdürmek

Kadınları tarihte görünür kılmak

Tarihsel gerçekleri sorgulamak

Kadın deneyimlerini görünür kılmak

Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak

Açıklama:

Kadın tarihinin amaçları şöyle özetlenebilir
(Scott, 2013, s.61-97):
• Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak,
• Kadınları tarihte görünür kılmak,
• Bir cins grubu olarak kadınların tarihini yazmak,
• Tarihsel gerçekleri sorgulamak,
• Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkilerini açığa çıkarmak ve sorgulamak,
• Kadın deneyimlerini görünür kılmak,
• Kadınları baskı altına alan pratikleri açığa çıkarmak,
• Aileyi, özel alanı sorgulamak,
• Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak,
• Cinsiyet rollerinin tarihsel evredeki durumuna bakmak,
• Telafi edici, kadınları tarihe yamalayan tarih yazımı yerine, tarihi topyekun dönüştürmek ve bütünlükselleştirmek.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

I. Feminist tarih
II. Toplumsal cinsiyet tarihi
III. Kuir tarih
IV. Genel tarih
Yukarıdakilerden hangileri kadın tarihi çalışmalarından doğmuştur?

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Kadın tarihi çalışmalarından, feminist tarih, toplumsal cinsiyet tarihi ve kuir tarih çalışmaları da doğmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

İçinde bulunduğu zamanın siyasal, toplumsal, konjonktürel koşullarına göre kadın hareketini dönemselleştirmek mümkündür. Dalga metaforu bu yolda kullanılan başlıca yöntemdir.
Ayırıcı özelliği, bilinç yükseltme toplantıları, kadınların ayrı bir sosyal grup olarak görülmeye başlanması, bilimsel disiplinlerin kadın bakış açısıyla sorgulanması, bilim, ideoloji ve kurumlar arasında ilişkinin fark edilmesi olarak sıralanabilen feminizm dalgası aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci dalga

İkinci dalga

Üçüncü dalga

Dördüncü dalga

Beşinci dalga

Açıklama:

İçinde bulunduğu zamanın siyasal, toplumsal, konjonktürel koşullarına göre kadın hareketini dönemselleştirmek mümkündür. Dalga metaforu bu yolda kullanılan başlıca yöntemdir. Birinci, ikinci ve üçüncü dalga olarak anlatılabilir. İkinci dalga feminizmin ayırıcı özelliği, bilinç yükseltme toplantıları, kadınların ayrı bir sosyal grup olarak görülmeye başlanması, bilimsel disiplinlerin kadın bakış açısıyla sorgulanması, bilim, ideoloji ve kurumlar arasında ilişkinin fark edilmesi olarak sıralanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Osmanlı'da kadınların hak mücadelesini yürütmeye yönelik kurulan dernek aşağıdakilerden hangisidir?

Asri Kadın Cemiyeti

Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti Hayriyesi

Donanma Cemiyeti Hanımlar Şubesi

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-u Nisvan Cemiyeti

Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti

Açıklama:

Basılı yayınların yanı sıra 30 kadar kadın derneği de kuruldu (Çakır, 1991). Savaşların açtığı
yaraları sarmaya yönelik yardım dernekleri kuruldu. Kadınları eğitim, iş yaşamına katacak dernekler de vardı:
• Kadınların eğitilmesi, mesleki eğitim verilmesi ya da istihdam olanağı sağlanması için kurulanlar: Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti Hayriyesi, Biçki Yurdu, Osmanlı Türk Kadınları Esirgeme Derneği.
• Kadınları bilgilendirme, bilinçlendirme dernekleri: Asri Kadın Cemiyeti, Cemiyet-i
Nisvan Heyet-i Edebiyesi, Teali-i Nisvan Cemiyeti Kırmızı-Beyaz Kulübü vb.
• Kadınların hak mücadelesini yürütenler: Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-u Nisvan Cemiyeti (Osmanlı Kadınının Hakkını Savunma Derneği).
• Savaşın yaralarının sarılması, yoksul muhtaç durumda olanlara yardım edilmesi için dernekler: Hilal-i Ahmer Cemiyeti Kadınlar Heyet-i Merkeziyesi.
• Ulusal sorunlarla ilgilenenler: Donanma Cemiyeti Hanımlar Şubesi.
• Osmanlı’daki çeşitli etnik grupların kurduğu, yukardaki amaçları gerçekleştirmeye çalışan kadın dernekleri: Azkaniver Hayuhyaç İngerutyan Derneği, Beyoğlu Rum Cemiyet-i Hayriye-i Nisvaniyesi, Türk ve Ermeni Kadınlar İttihat Cemiyet-i Hayriyesi, Kürt Kadınları Teal-i Nisvan Cemiyeti, Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Fatma Aliye’nin, 1896’da Ünlü İslam Kadınları eserinin konusu nedir?

Erdemli, başarılı kadınlardan oluşan bir kentin tahayyül edilmesi

Kadın sığınma evlerine benzer sığınakların varlığının keşfedilmesi

Önyargılı ve cahil tarihler tarafından yazılmış tarihin eleştirisi

Tarihin nakletme ve bilinç üretme işi olduğuna işaret edilmesi

Tüm tarihin erkek egemen bir bakış açısıyla yazıldığının ifadesi

Açıklama:

Fatma Aliye’nin, 1896’da Ünlü İslam Kadınları başlıklı çalışması için araştırma yaparken 13. yüzyılda İslam dünyasında erkeklere eğitim veren 100’e yakın kadın profesörü keşfettiğinde yaşadığı şaşkınlığı, yıllar sonra biz de aynı tepki ile karşıladık. Yazar/romancı/felsefeci Fatma Aliye (1862-1936), bahsi geçen araştırmayı yaparken sa- dece profesör kadınlarla karşılaşmaz, şimdiki kadın sığınma evlerine benzer sığınakların varlığını da keşfeder.

Doğru Cevap: B

Soru 91

I. Konu
II. Seçilen olaylar
III. Düşünceler
Yukardakilerden hangi veya hangileri üzerinden tarih disiplinini incelemek mümkündür?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

Yalnız III

I ve II

Açıklama:

Tarih disiplinini, başlangıcından bugüne geçen süreç içinde özne, konu, seçilen/ kaydedilen olaylar ve var olan belgeler üzerinden incelemek mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi toplumsal cinsiyetin tarihsel bir analiz kategorisi olarak kullanılmasını önermiştir?

Joan Wallach Scott

Foucault

Jane Austen

Henrich von Triesch

Bridenthal

Açıklama:

Joan Wallach Scott ise bilgi üretimi olarak ana akım tarih disiplinine ve tarih yazımına mercek tutmuştur. Scott, tarih biliminin bilimsel, kuramsal anlatılarının eleştirel bir okuma ile gözden geçirilmesini istemiştir. Bu yolda “toplumsal cinsiyetin” tarihsel bir analiz kategorisi olarak kullanılmasını önermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

1913 yılında Ulviye Mevlan tarafından çıkarılan ve 1921 yılına dek kesintilerle olsa da 9 yıl yayınlanacak olan .................... dergisi; sahibi ve yazı kadrosuyla, hatta dergiye gelen yazı ve mektuplarıyla, tümüyle kadınlara aitti. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Terakki-i Muhaderat

Hanımlara Mahsus Gazete

Mehasin

Bilgi Yurdu Işığı

Kadınlar Dünyası

Açıklama:

Ulviye Mevlan’ın 1913 yılında çıkardığı 1921 yılına dek kesintilerle olsa da 9 yıl yayınlanacak olan Kadınlar Dünyası’nın ilkeleri çok açıktı: “Hukukumuz, hukuk-u umumiye arasında tanınmadıkça, kadın erkek her nevi mesaide iştirak kabul olunmadıkça, Kadınlar Dünyası sayfalarını erkeklere açamaz. Kadınlığa ilgisiz olan erkek gazetelerinde yazmanız bizim için daha hayırlı olacaktır!” Kadınlar Dünyası sahibi ve yazı kadrosuyla, hatta dergiye gelen yazı ve mektuplarıyla, tümüyle
kadınlara aitti Kendi adını taşıyan Kadınlar Dünyası Matbaası’nda basılan derginin, mürettipleri bile kadındı. (Çakır, 2018b). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi tarih yazımında dışlanmayan kategori arasında yer alır?

Kadınlar

Köleler

İşçiler

Orta sınıf erkekler

Eşcinseller

Açıklama:

Tarih yazımına ilişkin eleştiriler, ana akım tarih yazımının öznesinin erkek, üstelik beyaz, Batılı, orta sınıf erkek olduğunun altını çizmektedir. Üstelik tarihte gerçek anlamda temsil edil(e)meyenler sadece kadınlar da olmamıştır; köylüler, köleler, işçiler, çeşitli ırksal ve etnik gruplar ve cinsiyet kimlikleri de tarihten benzer biçimde dışlanmışlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açtığını ifade eden Romalı tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Cluvius Rufus

Plutarhos

Tacitus

Titus Livius

Heredot

Açıklama:

Romalı tarihçi Tacitus (MS 56-120) da “kadınların doğal olmayan güç aşkı, Roma İmparatorluğu’nun bozulmasına yol açmıştır. İk- tidarda kadınların bulunması hem doğal hukuka, hem de Tanrı’nın dinine aykırıdır” derken, bu gö- rüşlerle bezeli eserleriyle kadınlara ilişkin gerçeklik algısının oluşumuna doğrudan katkıda bulunan- lardan biridir. Tacitus’a göre kadınlar iktidara susa- yanlardır ve devletin bozulması da kadınlar yüzün- dendir (Santoro, 1994, s.5-25)

Doğru Cevap: C

Soru 96

Türkiye'de kadınların seçme ve seçilme hakkını kullandıkları ilk "genel seçim" aşağıdakilerden hangisidir?

1930

1934

1939

1943

1946

Açıklama:

Türkiye'de seçme ve seçilme hakkı bakımından kadınlara önce 1930’daki yerel seçimler için, daha sonra 1934’te ise genel seçimler için verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Türkiye’deki kadınlar yükseköğrenim hakkını ne zaman elde etmiştir?

1880

1901

1909

1914

1929

Açıklama:

Üniversitede eğitim hakkının elde edilmesinde gerek kadınların yoğun talebi, gerekse, sayıları artan kız ortaokulları ve öğretmen okuluna yönelik kadın öğretmen ihtiyacının karşılanması belirleyici olmuştur. Süreçte önce 7 Şubat 1914’te İstanbul Üniversitesi’nin konferans salonunda kadınlara haftada dört gün olmak üzere açık dersler verilmeye başlandı.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi kadın tarihinin amaçlarından birisi değildir?

Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak

Kadınları tarihte görünür kılmak

Kadın deneyimlerini görünür kılmak

Tarihi cinsiyetsizleştirmek

Aileyi, özel alanı sorgulamak

Açıklama:

Kadın tarihinin amaçları şöyle özetlenebilir:

Kadınlara kendi tarihlerini kazandırmak,
Kadınları tarihte görünür kılmak,
Bir cins grubu olarak kadınların tarihiniyazmak,
Tarihsel gerçekleri sorgulamak,
Kadın ve erkek arasındaki iktidar ilişkileriniaçığa çıkarmak ve sorgulamak,
Kadın deneyimlerini görünür kılmak,
Kadınları baskı altına alan pratikleri açığaçıkarmak,
Aileyi, özel alanı sorgulamak,
Kişisel / toplumsal baskı deneyimlerini ortaya çıkarmak,
Cinsiyet rollerinin tarihsel evredeki duru- muna bakmak.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Kemalist Cumhuriyet ideolojisinin modernist reformlarıyla bir “cinsi-yetsizleştirme” ve “yeniden cinsiyetlileştirme” politikası güttüğü saptaması yapılan kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Halide Edib, Türk Modernleşmesi ve Feminizm

Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti

Kızların Sessizliği: Kız Enstitülerinin Uzun Tarihi

Kadın Tarihini Yazmak

Osmanlı Kadın Hareketi

Açıklama:

Türkiye’de kadınlar daha çok modernleşme, gelişme, kalkınma meselesinin bir nesnesi olarak görüldükleri için Türk modernleşmesi ya da Türk milliyetçiliği çerçevesinde inceleme konusu edildiler. Ayşe Durakbaşa, Halide Edib, Türk Modernleşmesi ve Feminizm başlıklı sosyoloji doktora çalışmasında Türk modernleşmesinin feminist bir bakış açısından eleştirisini yaptı. Kemalist Cumhuriyet ideolojisinin modernist reformlarıyla bir “cinsiyetsizleştirme” ve “yeniden cinsiyetlileştirme” politikası güttüğü saptamasını yaptı.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Osmanlı kadın hareketi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kadınlar, kendilerine uygulanan çifte standardı sorgulamışlardır.

Kadınları eğitim, iş yaşamına katacak dernekler kurulmuştur.

Kurulan derneklerde kadınların hak ve özgürlük talepleri gündeme getirilmiştir.

Bu dönemde feminizm ideolojik olarak benimsenmemiştir.

Bu dönemde kadınlara partilerini kurmaları için izin verilmemiştir.

Açıklama:

Osmanlı kadınları feminizmi biliyorlardı hatta bunu hareketlerinin ideolojisi olarak benimseyenler de vardı. Örneğin 19 Şubat 1921’de Kadınlar Dünyası dergisinde Nimet Cemil, “Feminizm, Yine Feminizm, Daima Feminizm” başlıklı yazıda feminizm kelimesini kullanacaklarını ifade etmiştir.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak, kadınların toplum içindeki ikincil konumlarını değiştirme, iyileştirme ve kadınları özgürleştirme amacıyla ortaya çıkan ve etkin mücadeleler ve kazanımlarla günümüzde sivil toplumun gelişimine ve güçlenmesine katkıda bulunmayı amaçlayan düşünce akımı ve hareketidir?

Feminizm

Oksidentalizm

Maskülinizm

Kapitalizm

Rasyonalizm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Birinci dalga olarak adlandırılan feminist hareket hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

14. ve 15. Yüzyıllarda

15. ve 16. Yüzyıllarda

16. ve 17. Yüzyıllarda

18. ve 19. Yüzyıllarda

20. ve 21. Yüzyıllarda

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi "süfrajet" akımıyla ilgili yanlış bir bilgidir?

Başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada görülmüş bir harekettir.

Protesto eylemleri, provokatif eylemler, pasif direnişler, açlık grevleri, kamu toplantılarını bölme ve benzeri yöntemlerle oy hakkı mücadelesi veren radikal bir kadın hareketidir.

Kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir.

Birinci dalga feminizmin de doruk noktası olarak bilinmektedir.

21. yüzyılda doğmuştur.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde yayınlanan, yönetimi ve yazar kadrosu tamamen kadınlardan oluşan bir gazetedir?

Mugadi

Şüküfezar

Tetkikat

Dersaadet

İkdam

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

Osmanlı'da 1914'te açılan ilk kadın üniversitesi aşağıdakilerden hangisidir?

İnas Darülfünunu

Darülmuallimat

Darülfünun

Mekteb-i Mülkiye

Sahn-ı Seman Medresesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 6

1923 yılında, birinci dalga feminizmin eşitlikçi söylemini benimseyen kadınlar tarafından kurulan ilk siyasi parti olan Kadınlar Halk Fırkası'na seçim kanununda kadınların oy hakkına sahip olmadıkları gerekçesiyle onay verilmemesi üzerine söz konusu kadınlar aşağıdakilerden hangisini kurmuşlardır?

Kadın Dayanışma Vakfı

Türk Kadınlar Birliği

Kadın Girişimcileri Derneği

Kadın Hakları Birliği

Kadınları Koruma Derneği

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 7

Hangi yıl düzenlenen genel seçimlerinde Türkiye’de ilk kez kadınlar, 2007 Genel Seçimlerine kadar aşılamayan bir oranla, parlamentoya 18 milletvekili ile girerek kurumsal siyasete aktif olarak katılmaya başlamışlardır?

1925

1935

1945

1955

1965

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yönetimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığına verilen genel bir ad olan ve örgütlerde çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilen ....., kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eder.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Cinsiyet bariyeri

Eşitliksiz politika

Cam tavan

Eril ayrımcılık

Adaletsiz iş politikası

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 2000’li yıllarda kadın hareketinin kurumsal ve hukuksal düzeyde elde ettiği kazanımlar arasında yer almaktadır?

Kadın-erkek eşitliğine göre düzenlenmiş olan Yeni Medeni Kanun’un yürürlüğe girmiştir.

Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü (KSGM) kurulmuştur.

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı kurulmuştur.

TBMM tarafından Türk Ceza Kanunu’nun fahişelere tecavüz eyleminde bulunanlara indirim sağlayan 438. maddesi insan haklarına aykırı bulanarak yürürlükten kaldırılmıştır.

Ulusal Kalkınma Plan ve Programlarında “kadın” özel ve ayrı bir başlık haline gelmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 10

Hangi yıllarda hem kadın örgütleri hem de devlet şiddetle mücadele konusunda yurt dışından fon bulmaya başlamıştır?

1970'ler

1980'ler

1990'lar

2000'ler

2010 sonrası

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 11

Kadını doğanın ürünü, erkeği ise toplumun ürünü olarak tanımlamış olan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Erving Goffman

Max Weber

Karl Marx

Pierre Bourdieu

Emile Durkheim

Açıklama:

-
Sosyolojinin en önemli kurucularından Emile Durkheim, açıkça kadını doğanın ürünü, erkeği ise toplumun ürünü olarak tanımlamış, böyle yaparak da toplumsal cinsiyet farklılıklarını doğal, verili, biyolojik özelliklere dayandıran açıklamalara kapı açmıştır. Bu durum tabiatıyla kadınların her zaman erkeklere göre daha aşağı ve ikincil bir konuma yerleştirilmelerine ve “eksik insan” olarak görülmelerine yol açmıştır. Tüm eşitsizlikler gibi toplumsal cinsiyet temelli eşitsizliklerin sürdürülmesi de belirli meşrulaştırma yöntemlerini gerekli kılmıştır. Bu noktada, kadınları ikincilleştiren söz konusu bu toplumsal cinsiyet kalıpları/kimlikleri, tarihsel süreç içerisinde her zaman gelenek, görenek, kanun, ideoloji, din ve benzeri örgütlü inanç sistemleri gibi çeşitli meşrulaştırma yöntemleri kullanılarak sürdürülmüştür.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

İlk kadın üniversitesi aşağıdakilerden hangisidir?

Darülfünûn-ı Osmanî

İnas Darülfünunu

Darülfünûn-ı Sultanî

Darülfünûn-ı Şahane

İstanbul Darülfünunu

Açıklama:

-
Kadınlara yükseköğretim hakkı verilmesi için de mücadele etmiştir. Bu noktada ilk kadın üniversitesi olarak bilinen İnas Darülfünunu’nun 1914 yılında açılmasında derneğin verdiği mücadelenin önemli bir etkisi olduğu bilinmektedir (Çakır, 1996a, s.260). Avrupa ve ABD’deki devam eden kadınların oy hakkı mücadelelerinin etkisiyle dernek kadınlara oy hakkı için de mücadele etmiş ve 1921 yılında hem derneğin programına hem de Kadınlar Dünyası’nın amaçları arasına seçim hakkı eklenmiştir. (Çakır, 1996a, s.311).Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Türkiye’de 1935 Genel Seçimleri'nden sonra kadınlar ilk kez kaç yılında kurumsal siyasete tekrar aktif olarak katılmaya başlamışlardır?

2004

2005

2006

2007

2008

Açıklama:

-
Bunun bir sonucu olarak, 1935 Genel Seçimlerinde Türkiye’de ilk kez kadınlar, 2007 Genel Seçimlerine kadar aşılamayan bir oranla, parlamentoya 18 milletvekili ile girerek kurumsal siyasete aktif olarak katılmaya başlamışlardır. Ayrıca Cumhuriyet döneminde kadınların eğitimi de hayli önemsenmiş; Osmanlı’da cariyelik ve köleliğin yasaklanmasından yarım asır sonra kadınlar yükseköğretim kurumlarında yer almaya başlamış, bir iki alan hariç her çeşit mesleğin eğitimini alma ve icra etme gibi ilerici bir bakış açısına da kavuşmuşlardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Polyannacılık

Cinsel istismar

Cam tavan

Mobbing

Duygusallık bahanesi

Açıklama:

Yönetimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığına verilen genel bir ad olan ve örgütlerde çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilen cam tavan (glass-ceiling), kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eder. Cam tavanların/engellerin tümü erkek-merkezci eşitsiz güç ilişkileri temelinde işleyen toplumsal cinsiyet ilişkileri ve rolleriyle bağlantılıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Türkiye’nin gündeminde toplumsal muhalefetin öncüsü olarak önemli bir yer edinen bağımsız kadın hareketi hangi yıllarda yayılmaya başlamıştır?

1960 larda

1970 lerde

1980 lerde

1990 larda

2000 lerde

Açıklama:

-
Türkiye’nin gündeminde toplumsal muhalefetin öncüsü olarak önemli bir yer edinen bağımsız kadın hareketi 1990’larda yaygın bir kadın katılımıyla büyük şehirlerin dışına çıkmaya ve ülke çapına yayılmaya başlamıştır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

"Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi" Birleşmiş Milletler tarafından kaç yılında kabul edilmiştir ?

1970 yılında

1974 yılında

1976 yılında

1979 yılında

1980 yılında

Açıklama:

-
Birleşmiş Milletler tarafından 1979’da kabul edilen uluslararası Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmış ve 1999 yılında sözleşmeye konan çekinceler kaldırılmıştır. Uluslararası bir sözleşme olan Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi’nin (The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women, CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından, bazı çekincelerle de olsa imzalanmasıdır.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Anayasa Mahkemesi’nin, Medeni Kanun’un kadının çalışmasını koca iznine bağlayan 159. maddeyi iptal etmesi ne zaman gerçekleşmiştir ?

1950 lerde

1960 larda

1970 lerde

1980 lerde

1990 larda

Açıklama:

-
1990’lı yılların hemen başındaki önemli gelişmeler arasında, kadın konusuna odaklanmış ilk resmî kurum olan Devlet Planlama Teşkilatı Kadına Yönelik Politikalar Danışma Kurulu’nun kurulması (Bu gelişme ile birlikte devlet tarafından ‘kadın sorunu’ başlığı altında bir politika da resmen tanınmış oldu) (Sancar Üşür, 2008, s.273); kaymakamlık sınavlarına kadınların alınmaya başlaması; Çalışma Bakanlığı’na bağlı “Kadın Birimi” kurulması; İstanbul Üniversitesi Kadın
Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kurulması ve akabinde Merkez bünyesinde disiplinler arası bir bilim dalı olarak Kadın Çalışmaları yüksek lisans programının açılması; Anayasa Mahkemesi’nin, Medeni Kanun’un kadının çalışmasını koca iznine bağlayan 159. maddeyi iptal etmesi; TBMM tarafından Türk Ceza Kanunu’nun fahişelere tecavüz eyleminde bulunanlara indirim sağlayan 438. maddesinin insan haklarına aykırı bulanarak yürürlükten kaldırılması; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü’nün kurulması ve Ulusal Kalkınma Plan ve Programlarında “Kadın”ın özel ve ayrı bir başlık haline gelmesi sayılabilir.Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 1980 li yıllarda olan gelişmeler arasında değildir?

Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü

Ayrımcılığa Karşı Kadın Derneği’nin kurulması

CEDAW İhtiyari Protokolü’nün Türkiye tarafından imzalanması

Geçici Modern Kadın Müzesi’nin kurulması

Cinsel Tacize Hayır-Mor İğne Kampanyası

Açıklama:

1980’ler boyunca, başta kamuoyu önünde feminizmin savunulması olmak üzere, bilinç yükseltme hareketleri, kadın sorunlarının tartışıldığı sempozyum ve benzeri toplantıların düzenlenmesi, kadın sorununu tüm çıplaklığı ile kamuoyuna taşıyan ve feminist söylemi kitlelere ulaştıran çeşitli dergi, gazete, kitap ve benzeri geniş bir kadın yazınının üretilmesi, kadınlara yönelik şiddeti ve cinsel tacizi protesto yürüyüşleri, aile içi şiddete maruz kalan kadınlar için sığınaklar oluşturulması gibi cinsiyet eşitliği ve ayrımcılığında toplumsal duyarlılığı arttırıcı bir dizi eylem gerçekleştirildi (Tekeli, 1993, s.33). 1950-1980 arası dönemde Türkiye’de kadın hareketi ve sorunlarını değerlendirebilme amacıyla kurulan Kadın Çevresi Anonim Şirketi, 1985’te uluslararası Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi’ne Türkiye’nin de taraf olması için 7000 imzanın toplanmasıyla sonuçlanan imza kampanyası, 1986’da Kadın Emeği Değerlendirme Vakfı’nın kurulması, 2500 civarında kadının katılımıyla gerçekleştirilen ve darbe sonrası ilk kitle eylemi olarak bilinen 17 Mayıs 1987 tarihli Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü, aynı yıl Ayrımcılığa Karşı Kadın Derneği’nin kurulması ve feminist hareketin ilk dergisi Feminist’in, 1988’de Kaktüs dergisinin çıkması, 8 Mart etkinliği kapsamında Geçici Modern Kadın Müzesi’nin kurulması, 1989’da I. Kadın Kurultayı’nın yapılması ve yine aynı yıl Cinsel Tacize Hayır-Mor İğne Kampanyası, söz konusu dönemin kadın hareketinin öne çıkan önemli faaliyetleri ve eylemleri arasında sayılabilir. İkinci dalga “feminizmin temel iddialarından biri olan kişisel/özel olan politiktir vurgusu” bu dönemle birlikte Türkiye’deki kadın hareketinin gündemine girdi.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Kadın haraketlerinin en sessiz olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

1950 li yıllar

1970 li yıllar

1980 li yıllar

1990 lı yıllar

2000 li yılllar

Açıklama:

-
Kadın hareketinde yaşanan uzun sessizlik döneminden sonra, 1970’li yıllarda devletin resmî çizgisinin dışına çıkarak dönemin siyasal akımları içerisinde, özellikle kapitalist sömürüyü söylemine taşıyan sol siyasal akımların sınıf mücadelesi içinde şekillenen bir kadın hareketinin oluşmaya ve örgütlenen kadın dernekleri tarafından Türkiye’de kadının ezilmişliğinin de sorgulanmaya başladığı görülmektedir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Batı’da feminizmin gelişimini etkileyen, kadınların eşitlik taleplerinin bilinçli bir başkaldırı ve sistemli bir şekilde dile getirildiği, 18. ve 19. yüzyıllarda ortaya çıkan feminist hareket nasıl adlandırılmaktadır?

Birinci dalga

İkinci dalga

Eşitlik dalgası

Feminist dalga

Hareket dalgası

Açıklama:

Batı’da feminizmin gelişimini etkileyen tarihsel önkoşullar 17. yüzyıldan itibaren kendini göstermeye başlasa da, kadınların eşitlik taleplerinin bilinçli bir başkaldırı ve sistemli bir feminist kuram ve hareket halinde ortaya çıkışı 18. ve 19. yüzyıllarda, sıklıkla birinci dalga olarak adlandırılan feminist hareketle başlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Kentli kadınlar tarafından başlatılan feminist kadın hareketi demokratik muhalefetin ilk hareketi olarak Türkiye’nin tarihinde yerini almıştır.Bu hareket hangi olaya tepki olarak ortaya çıkmıştır?

Post-modern Darbe

1980 Darbesi

12 Mart Muhtırası

Kıbrıs Harekatı

Dersim İsyanı

Açıklama:

Bu dönemde uygulanan baskıcı politikalarla ülke çapında belli ölçüde bir depitizasyon süreci yaşansa da gerek anti-demokratik uygulamaların yarattığı hoşnutsuzluk gerekse uygulanan liberal ekonomik politikalardaki tıkanma gibi faktörlerin etkisiyle, 1980’li yılların ikinci yarısında toplumun belirli kesimlerinde demokrasi ve özgürlük taleplerinin yükselmeye başladığı görülmektedir. Bu süreçte, Batı’da 1970’li yıllarda etkisini gösteren ve sadece kamusal alanda değil, özel alandaki kadın-erkek ilişkilerini de sorgulayan ikinci dalga feminizmden etkilenen eğitimli, meslek sahibi, kentli kadınlar tarafından başlatılan feminist kadın hareketi, Türkiye’de 1980 Darbesi’ne karşı oluşan demokratik muhalefetin ilk hareketi olarak (Tekeli, 1993, s.33; Çakır, 1996b, s.752) Türkiye’nin toplumsal hareketler tarihinde yerini almıştır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketi nasıl adlandırılır?

Birinci dalga

Süfrajet

Eşit yurttaşlık

Feminizm

Kitlesel hareket

Açıklama:

Süfrajet (Suffragette): 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Osmanlı'da kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi amacıyla kurulan ve ilk feminist kadın derneği olarak kabul edilen Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği kaç yılında kurulmuştur?

1907

1910

1913

1915

1918

Açıklama:

Kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından bu dernekler arasında en dikkat çekeni ise 1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği’dir. Nuriye Ulviye Mevlan Civelek tarafından çıkarılan ve Kadınlar Dünyası adlı bir yayın organına da sahip olan dernek, kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği olarak da kabul edilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Millet Meclisi seçimlerinde kadınlara seçme seçilme hakkı tanıyan yasal değişiklikler hangi yıl gerçekleşmiştir?

1924

1925

1926

1930

1934

Açıklama:

1934 yılında da Millet Meclisi seçimlerinde kadınlara seçme seçilme hakkı tanıyan yasal değişiklikler ile birlikte kadınların, Osmanlı döneminde düşük olan yasal statüleri, dönemin geri koşulları da hesaba katıldığında, ulaşılabilen en üst mertebeye taşınmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

1935 Genel Seçimlerinde Türkiye’de ilk kez kadınlar parlamentoya kaç milletvekili ile girerek kurumsal siyasete aktif olarak katılmaya başlamışlardır?

Açıklama:

1935 Genel Seçimlerinde Türkiye’de ilk kez kadınlar, 2007 Genel Seçimlerine kadar aşılamayan bir oranla, parlamentoya 18 milletvekili ile girerek kurumsal siyasete aktif olarak katılmaya başlamışlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

2500 civarında kadının katılımıyla gerçekleştirilen ve darbe sonrası ilk kitle eylemi olarak bilinen 17 Mayıs 1987 tarihli eylem aşağıdakilerden hangisidir?

Geçici Modern Kadın Müzesi’nin kurulması

Cinsel Tacize Hayır-Mor İğne Kampanyası

Kaktüs dergisinin çıkması

Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü

Kadın Emeği Değerlendirme Vakfı’nın kurulması

Açıklama:

2500 civarında kadının katılımıyla gerçekleştirilen ve darbe sonrası ilk kitle eylemi olarak bilinen 17 Mayıs 1987 tarihli Dayağa Karşı Dayanışma Yürüyüşü gerçekleşmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) kaç yılında Türkiye tarafından imzalanmıştır?

1978

1982

1985

1987

1990

Açıklama:

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi kadınların geçmişini iyi tanımak, bu bilgileri bugünkü araştırmacılara derli toplu bir şekilde sunmak ve bugünün yazılı belgelerini gelecek nesiller için saklamak amacıyla kurulmuştur?

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı

Kadın Emeği Değerlendirme Vakfı

Ayrımcılığa Karşı Kadın Derneği

Geçici Modern Kadın Müzesi

Kadın Çevresi Anonim Şirketi

Açıklama:

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi, kadınların geçmişini iyi tanımak, bu bilgileri bugünkü araştırmacılara derli toplu bir şekilde sunmak ve bugünün yazılı belgelerini gelecek nesiller için saklamak amacıyla kurulmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan yeni nesil bir feminizm olarak adlandırılır?

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Erkek feminizmi

Cam tavan

Açıklama:

Üçüncü dalga feminizm, bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan yeni nesil bir feminizm olarak tanımlanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Her yıl tüm dünyada anılan Kadına Şiddete Karşı Mücadele ve Dayanışma Günü hangi tarihtedir?

11 Kasım

25 Kasım

8 Aralık

17 Mart

8 Ekim

Açıklama:

Her yıl tüm dünyada Kadına Şiddete Karşı Mücadele ve Dayanışma Günü olarak kutlanan 25 Kasım’ın Türkiye’nin pek çok ilinde yoğun protesto eylemlerine ve gösterilerine sahne olması şiddete karşı örgütlü kadın mücadelesinin önemli örneklerindendir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Kadını doğanın ürünü, erkeği ise toplumun ürünü olarak tanımlayan ve sosyolojinin en önemli kurucularından olan düşünür kimdir?

Durkheim

Locke

Horkheimer

Baudrillard

Firestone

Açıklama:

Sosyolojinin en önemli kurucularından Emile Durkheim, açıkça kadını doğanın ürünü, erkeği ise toplumun ürünü olarak tanımlamış, böyle yaparak da toplumsal cinsiyet farklılıklarını doğal, verili, biyolojik özelliklere dayandıran açıklamalara kapı açmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketine ne ad verilir?

Süfrajet

Siborg

Kota

Kızkardeşlik

Feminizm

Açıklama:

Süfrajet (Suffragette), 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Osmanlı döneminde yönetimi ve yazar kadrosu tamamen kadınlardan oluşan ilk dergi hangisidir?

Terakki-i Mukadderat

Şüküfezar

Hanımlara Mahsus Gazete

Kadınlar Dünyası

Kadınlar Birliği

Açıklama:

Osmanlı kadınları hak arayışlarını dönemin dergi ve gazetelerinde kaleme almış ve eşit hak taleplerini gündeme taşıyan bir kadın yazını oluşturmuşlardır. 1869’da Terakki-i Mukadderat ile başlayan ve Cumhuriyet dönemine kadar sayıları 40’a ulaşan bu dergiler ve gazeteler arasında en çok dikkat çeken ise yönetimi ve yazar kadrosu tamamen kadınlardan oluşan ve 1887’de çıkan Şüküfezar ile 1896’da çıkan Hanımlara Mahsus Gazete’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Osmanlı döneminde kurulan ilk feminist kadın derneği hangisidir?

Kadınlar Halk Fırkası

Osmanlı Kadınlar Birliği

Ayrımcılığa Karşı Kadın Derneği

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği

Osmanlı İlerici Kadınlar Derneği

Açıklama:

Kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından dernekler arasında en dikkat çekeni ise 1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği’dir. Nuriye Ulviye Mevlan Civelek tarafından çıkarılan ve Kadınlar Dünyası adlı bir yayın organına da sahip olan dernek, kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği olarak da kabul edilmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 35

Osmanlı döneminde Müslüman Türk kadınları ilk olarak hangi kamu kurumunda çalışmışlardır?

İstanbul Telefon İdaresi

Maliye Nezareti

Darphane-i Amire

Darüşşafaka

Hilal-i Ahmer

Açıklama:

İstanbul Telefon İdaresi’ne çalışmak için başvurup geri çevrilen Bedra Osman Hanım ve arkadaşlarının işe alınması için mücadele etmiş ve böylelikle bu kadınlar, kamu görevinde çalışan ilk Müslüman Türk kadınları olmuşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Kadınlar Halk Fırkası ne zaman kurulmuştur?

1923

1924

1925

1926

1927

Açıklama:

1923 yılında, birinci dalga feminizmin eşitlikçi söylemini benimseyen ve yurttaşlık mücadelesini sürdürmeye çalışan “Osmanlı kadın hareketinin taşıyıcısı bir grup kadın” tarafından, ilk siyasi parti olan Kadınlar Halk Fırkası kurulmuş ancak seçim kanununda kadınların oy hakkına sahip olmadıkları gerekçesiyle onay verilmemesi üzerine söz konusu kadınlar bu kez Türk Kadınlar Birliği adlı derneği kurarak, dernek çatısı altında “genel ve yerel seçimlerde seçme-seçilme hakkını elde edinceye değin mücadelelerini” sürdürmüşlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Türkiye’de erkek egemenliğini ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini eleştirel bir tutumla sorgulayan bağımsız bir kadın hareketinin gelişimi hangi yıllarda gerçekleşebilmiştir?

1960'lar

1970'ler

1980'ler

1990'lar

2000'ler

Açıklama:

Türkiye’de erkek egemenliğini ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini eleştirel bir tutumla sorgulayan bağımsız bir kadın hareketinin gelişimi ancak 1980’li yıllarla birlikte mümkün olabilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Kadın ile erkeğe eşit eğitim imkanı sağlayan Tevhid-i Tedrisat Kanunu hangi yıl kabul edilmiştir?

1923

1924

1925

1926

1927

Açıklama:

Kadın ile erkeğe eşit eğitim imkanı sağlayan Tevhid-i Tedrisat Kanunu 1924 yılında kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Cam tavan

Süfrajet

Dikey ayrışma

Görünmez engel

Çifte yük

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 40

Türkiye, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'ni hangi yıl imzalamıştır?

1979

1982

1985

1990

1999

Açıklama:

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmış ve 1999 yılında sözleşmeye konan çekinceler kaldırılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Batı’da feminizmin gelişimini etkileyen tarihsel önkoşullar ne zaman ortaya çıkmaya başlamıştır?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Batı’da feminizmin gelişimini etkileyen tarihsel önkoşullar 17. yüzyıldan itibaren kendini göstermeye başlasa da, kadınların eşitlik taleplerinin bilinçli bir başkaldırı ve sistemli bir feminist kuram ve hareket halinde ortaya çıkışı 18. ve 19. yüzyıllarda, sıklıkla birinci dalga olarak adlandırılan feminist hareketle başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan Süfrajet (Sufragette) hareketi ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İlgiltere

Norveç

Kanada

İzlanda

İsveç

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Süfrajet (Suffragette), 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Osmanlı kadınlarının hak arayışlarını kaleme aldıkları ve eşit hak taleplerini gündeme taşıdıkları yazınlar aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Terakki-i Muhadderat

Şüküfezar

Süfrajet

Hanımlara Mahsus Gazete

Kadınlar Dünyası

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Osmanlı kadınları hak arayışlarını dönemin dergi ve gazetelerinde kaleme almış ve eşit hak taleplerini gündeme taşıyan bir kadın yazını oluşturmuşlardır. 1869’da Terakki-i Muhadderat ile başlayan ve Cumhuriyet dönemine kadar sayıları 40’a ulaşan bu dergiler ve gazeteler arasında en çok dikkat çeken ise..

Doğru Cevap: A

Soru 44

Osmanlı döneminde kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği

İnas Darülfünunu

Şefkat-i Nisvan Derneği

Osmanlı Kadınları Terakkiperver Cemiyeti

Himaye-i Etfal

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından bu dernekler arasında
en dikkat çekeni ise 1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD'de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketine ne ad verilir?

Süfrajet (Suffragette)

Liberal Feminizm

Proleter Kadın Hareketi

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Açıklama:

Süfrajet (Suffragette)

Doğru Cevap: A

Soru 46

Türkiye'de kadın statüsünün dini esaslar yerine, hukuki esaslara göre düzenlendiği ve bu açıdan “kadın devrimi” olarak da adlandırılan köklü değişikliklerin yapıldığı dönem hangisidir?

Osmanlı dönemi

Cumhuriyet dönemi

Çok partili dönem

1980 dönemi

1990'lı yıllar

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Kadın sorununu işçi sınıfı sorunları ile birlikte ele alan, çözümü sosyalist bir toplumda gören sınıfsal bir perspektiften bakılması nedeniyle sol düşünceden bağımsız feminist örgütlenmeye karşı görüşün ortaya çıktığı dernek ve dönem seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Türk Kadınlar Birliği-Cumhuriyet dönemi

Türk Kadınlar Birliği-1950-1980 arası dönemi

Kadınlar Halk Fırkası-Cumhuriyet dönemi

İlerici Kadınlar Derneği-Cumhuriyet dönemi

İlerici Kadınlar Derneği-1950-1980 arası dönemi

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Batı’da 1970’li yıllarda etkisini gösteren ve sadece kamusal alanda değil, özel alandaki kadın-erkek ilişkilerini de sorgulayan feminizm modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Dördüncü dalga feminizm

Beşinci dalga feminizm

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi feminizmin birinci dalgasında yer alan taleplerden birisi değildir?

Eğitim hakkı

Eşcinsel hakları

Mülkiyet hakkı

Oy hakkı

Eşit yurttaşlık

Açıklama:

Eşcinsel hakları

Doğru Cevap: B

Soru 50

Türkiye’de 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren kadın sorunlarına ve çözümüne yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kadın hakları siyaseti oluşturmaya çalışılmıştır.

Lobi çalışmaları ile kadın-erkek eşitliğine ilişkin temel ilkelerin yasalarda yer almasını sağlayan çalışmalar yapılmıştır.

Kadınların yaşamlarını iyileştirmeye yönelik projeler geliştirilmiştir.

Siyasal partilerden ve devlet destekli sivil örgütlerden bağımsız kadın örgütlenmelerinin ortaya çıkmaya başladığı görülmüştür.

Siyasal partilere dayanan kadın örgütlenmeleri görülmüştür.

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Kadın haklarında gözlenen en önemli gelişmelerden birisi olan Birleşmiş Milletler tarafından 1979’da kabul edilen uluslararası sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi

Kadın Emeğinin Değerlendirilmesi Sözleşmesi

Dayağa Karşı Dayanışma Sözleşmesi

Ayrımcılığa Karşı Kadın Dayanışması Sözleşmesi

Cinsel Tacize Hayır-Mor İğne Sözleşmesi

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

1990'lı yıllarda kadın hareketinin öncelikli konuları aşağıdakilerden hangisidir?

Seçme ve seçilme hakkı

Baskı altında tutulan ve şiddete maruz bırakılan kadın bedeni

Kadın erkek eşitliği

Demokrasi ve özgürlük talepleri

Mülkiyet hakkı

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdaki yayın organlarından hangisi Osmanlı kadınların hak arayışlarını gündeme getiren dergi veya gazetelerden biri değildir?

Terakki-i Mükadderat

Şüküfezar

Cihan-ı İslam

Hanımlara Mahsus Gazete

Kadınlar Dünyası

Açıklama:

Cihan-ı İslam I. Dünya Savaşı'nda propaganda amaçlı yayınlanan bir dergidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Cemiyet-i Tıbbiye-i Osmaniye

Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye

Cemiyet-i Tedrisiyye-i İslamiye

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği

Cemiyet-i Tedrisiyye-i Hayriye

Açıklama:

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden unsurlardan hangisi Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği'nin faaliyetlerindeki temel talepler arasında yer almaz?

Kız liselerinin tüm yurda yayılması

Kızlara yükseköğrenim hakkı verilmesi

Çokeşliliğin yasaklanması

Kadınlara boşanma hakkının verilmesi

Eşcinsellere eşit yurttaşlık hakkı tanınması

Açıklama:

Eşcinsellere eşit yurttaşlık hakkı tanınması

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde kadın haklarının iyileştirilmesine ilişkin getirilen düzenlemelerden biri sayılmaz?

Tekke ve zaviyelerin kapatılması

Kadın ile erkeğe yasa önünde eşitleyen Medeni Kanun

Kadınları örtünme zorunluluğundan kurtaran Kıyafet Kanunu

Belediye Meclisi ve Millet Meclisi seçimlerinde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıyan yasal değişiklikler

Kadınların yükseköğretim kurumlarında yer almaya başlaması

Açıklama:

Tekke ve zaviyelerin kapatılması

Doğru Cevap: A

Soru 57

Yönetimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığına verilen genel bir ad olan ve örgütlerde çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilen, kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fil dişi kule

Cam tavan

Lümpen

Parya

Örgütsel davranış

Açıklama:

Cam tavan

Doğru Cevap: B

Soru 58

Türkiye, ''Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW)''ni hangi yıl imzalamıştır?

1945

1955

1985

1965

1975

Açıklama:

1985

Doğru Cevap: C

Soru 59

Osmanlı Devleti'nde feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği hangisidir?

İnas Darülfünunu

Kadınlar Halk Fırkası

Türk Kadınlar Birliği

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği

Terakki-i Mukadderat

Açıklama:

19. yy.'da basın aracılığıyla hak taleplerini dile getiren Osmanlı kadınları, yardım, eğitim ve kadın haklarını gerçekleştirmek gibi çeşitli amaçlarla kurdukları dernek ve vakıf ve kadın örgütleri aracılığı ile örgütlenmeye de başlamışlardır. Kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından bu dernekler arasında en dikkat çekeni ise 1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği’dir. Nuriye Ulviye Mevlan Civelek tarafından çıkarılan ve Kadınlar Dünyası adlı bir yayın organına da sahip olan dernek, kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği olarak da kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Osmanlı Devleti'ndeki ilk kadın üniversitesi hangisidir?

Hendesehane

Mülkiye Mektebi

İnas Darülfünunu

Mekâtib-i Umûmiye Nezareti

Kız Sanayi Mektebi

Açıklama:

1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği olarak da kabul edilmektedir. Derneğin temel talepleri arasında ilköğretimin zorunlu olması, kız liselerinin tüm yurda yayılması, kızlara yükseköğrenim hakkı verilmesi, çokeşliliğin yasaklanması ve kadınlara boşanma hakkının verilmesi yer almıştır. Dernek, kadınlara yükseköğretim hakkı verilmesi için de mücadele etmiş, bu noktada ilk kadın üniversitesi olarak bilinen İnas Darülfünunu’nun 1914'te açılmasında derneğin verdiği mücadelenin önemli bir etkisi olduğu bilinmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 61

1924 yılında kabul edilen ve kadın ile erkeğe eşit eğitim imkanı sağlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Kanunu

Sened-i İttifak

Maarif-i Umumiye Nizamnamesi

Kanun-i Esasi

Açıklama:

1924 yılında kabul edilen ve kadın ile erkeğe eşit eğitim imkanı sağlayan Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 1926 yılında kabul edilen ve kadın ile erkeği yasa önünde eşitleyen Medeni Kanun, 1925 yılında kabul edilen ve kadınları örtünme zorunluluğundan kurtaran Kıyafet Kanunu ve akabinde 1930 yılında Belediye Meclisi, 1934 yılında da Millet Meclisi seçimlerinde kadınlara seçme seçilme hakkı tanıyan yasal değişiklikler ile birlikte kadınların, Osmanlı döneminde düşük olan yasal statüleri, dönemin geri koşulları da hesaba katıldığında, ulaşılabilen en üst mertebeye taşınmıştır. Doğru cevap "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Türkiye'de kadınlar ilk kez hangi seçimde parlamentoya girerek siyasete aktif olarak katılmışlardır?

1927 Genel Seçimleri

1935 Genel Seçimleri

1946 Genel Seçimleri

1950 Genel Seçimleri

1954 Genel Seçimleri

Açıklama:

1935 Genel Seçimlerinde Türkiye’de ilk kez kadınlar, 2007 Genel Seçimlerine kadar aşılamayan bir oranla, parlamentoya 18 milletvekili ile girerek kurumsal siyasete aktif olarak katılmaya başlamışlardır. Doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi 1950-1980 arası dönemde Türkiye'de yaşanan kadın hareketinin özelliklerinden biri değildir?

1950’li yıllarda kırdan kente göçle birlikte, kentin sunduğu eğitim ve iş olanaklarından kadınlar da yararlanmaya başlamışlardır.

Bu dönemde ekonomik faaliyetler ile kamu hizmetlerine kadın katılım oranlarında, sınırlı düzeyde de olsa bir artış gerçekleşmiştir.

Bu dönemde kadınların kente göç sonrasında formel işgücü piyasasının dışında kalmaları nedeniyle, ev kadını kategorisindeki kadın oranında önemli bir artış olmuştur.

Bu dönemde kadınlar parlamentonun yanı sıra ilk defa parti başkanlığına ve belediye başkanlığına seçilmişlerdir.

Bu dönemde kadınlar kurumsal siyasetin ve kamu sektörünün karar alma mekanizmalarında ve üst düzey yönetim kadrolarında yüksek oranda yer almışlardır.

Açıklama:

1950’li yıllarda kırdan-kente göçle birlikte, kentin sunduğu eğitim ve iş olanaklarından kadınlar da yararlanmaya başlamışlardır. Ekonomik faaliyetler ile kamu hizmetlerine kadın katılım oranlarında, sınırlı düzeyde de olsa bir artış gerçekleşmiştir. 1970’lerin sonlarına gelindiğinde kadınların kamu görevlileri içindeki sayısı dörtte bir oranında artmış, ancak bu artıştaki yoğunluk “daha çok alt-kademe görevlerde ve eğitim sağlık gibi cinsiyete dayalı sektörlerde” gerçekleşmiştir. Bu dönemde, daha önce tarımda ücretsiz aile işçisi olarak çalışan kadınların kente göç sonrasında formel işgücü piyasasının dışında kalmaları nedeniyle, ev kadını kategorisindeki kadın oranında önemli bir artış olmuş ve bu durum kadınların işgücüne katılım oranlarında sürekli bir düşüşün görülmesine yol açmıştır. Kadınlar parlamentonun yanı sıra ilk defa parti başkanlığına ve belediye başkanlığına da bu dönemde seçildiler, ancak parlamentoya bir önceki dönemden de daha düşük bir oran olan %2 oranında, yerel yönetimlerde ise %1’in de altında bir oranda yer aldılar. 1950’li yıllar siyasi partilerin kadın kollarını kurduğu yıllardır, ancak bu oluşumlara rağmen, kadınlar siyasal alanda birkaç örneğin dışında, önemli bir varlık gösterememişlerdir Kadınlar, kurumsal siyasetin ve kamu sektörünün karar alma mekanizmalarında ve üst düzey yönetim kadrolarında her dönem, çok düşük oranda yer almışlardır. Örneğin, bakanlık görevini, 1935’ten 1990’lı yıllara kadar geçen sürede yalnızca 6 kadın farklı hükümetler döneminde 11 defa üstlenmiş, müsteşarlık konumunda asil ya da vekil olarak yalnızca 3 kadın yer almıştır. Doğru cevap "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

"Kişisel/özel olan politiktir." vurgusu Türkiye’deki kadın hareketinin gündemine hangi yıllarda girmiştir?

1960'larda

1970'lerde

1980'lerde

1990'larda

2000'lerde

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 65

"Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi" Türkiye tarafından hangi yıl imzalamıştır?

1979

1981

1983

1985

1999

Açıklama:

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmış ve 1999 yılında sözleşmeye konan çekinceler kaldırılmıştır. Doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Türkiye'de kadın konusuna odaklanmış ilk resmi kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Devlet Planlama Teşkilatı Kadına Yönelik Politikalar Danışma Kurulu

Kadın Emeği Değerlendirme Vakfı

Çalışma Bakanlığı'na bağlı Kadın Birimi

Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi

Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü

Açıklama:

Kadın haklarının kazanımı açısından Kadınlara Karşılar Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi'nin dışında 1980’lerdeki ve 1990’lı yılların hemen başındaki önemli gelişmeler arasında, kadın konusuna odaklanmış ilk resmi kurum olan Devlet Planlama Teşkilatı Kadına Yönelik Politikalar Danışma Kurulu’nun kurulması (Bu gelişme ile birlikte devlet tarafından kadın sorunu başlığı altında bir politika da resmen tanınmış oldu); kaymakamlık sınavlarına kadınların alınmaya başlaması; Çalışma Bakanlığı’na bağlı "Kadın Birimi" kurulması; İstanbul Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin kurulması ve akabinde Merkez bünyesinde disiplinler arası bir bilim dalı olarak Kadın Çalışmaları yüksek lisans programının açılması; Anayasa Mahkemesi’nin, Medeni Kanun’un kadının çalışmasını koca iznine bağlayan 159. maddeyi iptal etmesi; TBMM tarafından Türk Ceza Kanunu’nun fahişelere tecavüz eyleminde bulunanlara indirim sağlayan 438. maddesinin insan haklarına aykırı bulanarak yürürlükten kaldırılması; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü’nün kurulması ve Ulusal Kalkınma Plan ve Programlarında “Kadın”ın özel ve ayrı bir başlık haline gelmesi sayılabilir. Doğru cevap "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 1990'lı yıllarda kadın hareketinin kendi bünyesinde oluşturduğu kurumlardan biri değildir?

Uçan Süpürge

Başkent Kadın Platformu

Kadının İnsan Hakları-Yeni Çözümler Derneği

Mor Çatı Kadın Sığınma Vakfı

İlerici Kadınlar Derneği

Açıklama:

1980’lerde büyük bir ivme kazanarak daha önce görülmemiş bir etkinlik düzeyine ulaşan ve Türkiye’nin gündeminde toplumsal muhalefetin öncüsü olarak önemli bir yer edinen bağımsız kadın hareketi 1990’larda yaygın bir kadın katılımıyla büyük şehirlerin dışına çıkmaya ve ülke çapına yayılmaya başlamıştır. Kadın hareketinin kendi bünyesinde oluşturduğu kurumlar arasında Mor Çatı Kadın Sığınma Vakfı (1990), Kadın Dayanışma Vakfı (1993), Kadının İnsan Hakları-Yeni Çözümler Derneği (1993), Pazartesi Dergisi (1995), Başkent Kadın Platformu (1995), Uçan Süpürge (1996), Kadın Adayları Destekleme Derneği (KA-DER) (1997) ve Kadın Merkezi (KAMER) (1997) sayılabilir. Bunlar içinde özellikle 1990 yılında kurulan ve kadınların tarihiyle ilgili kaynakların toplandığı Türkiye’nin ilk ve tek Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı önemli bir yere sahiptir. İlerici Kadınlar Derneği1975 yılında kurulmuştur. Doğru cevap "E "seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Şiddetin "İster kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik acı veya ıstırap veren veya verebilecek olan toplumsal cinsiyete dayalı her türlü eylem veya bu tür eylemlerle tehdit etme, zorlama veya keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakma” olarak tanımlandığı sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi

İstanbul Sözleşmesi

Aile İçi Şiddetin Önlenmesi Sözleşmesi

Kadına Yönelik Şiddete Dair Avrupa Birliği Sözleşmesi

Kadınlara Karşı Şiddetin Önlenmesi Sözleşmesi

Açıklama:

2011 tarihinde İstanbul’da imzaya açılan İstanbul Sözleşmesi olarak da bilinen Kadına Yönelik Şiddet ve Ev-İçi Şiddeti Önleme ve Mücadele Etme Avrupa Konseyi Sözleşmesi’nde kadına yönelik şiddet, "ister kamusal ister özel alanda meydana gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik acı veya ıstırap veren veya verebilecek olan toplumsal cinsiyete dayalı her türlü eylem veya bu tür eylemlerle tehdit etme, zorlama veya keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakma" olarak tanımlanmıştır. Doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Önemli sayıda insanın, toplumun rahatsızlık verici özelliklerinin ifade edilmesi ve değiştirilmesi hususunda inisiyatif almalarıyla ortaya çıkan amaçlı toplumsal örgütlenme aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim hakkı talebi

Feminist düşünce akımı

Siyasal örgütlenme

Toplumsal hareket

Süfrajet (Suffragette) hareketi

Açıklama:

En genel anlamıyla toplumsal hareketler, önemli sayıda insanın, toplumun rahatsızlık verici özelliklerinin ifade edilmesi ve değiştirilmesi hususunda inisiyatif almalarıyla ortaya çıkan amaçlı toplumsal örgütlenmeler olarak tanımlanabilir. Günümüzde ise en yaygın biçimde, siyasal sistemin ana gövdesinin dışında kalan gruplar ve örgütler anlamında kullanılan ve yeni toplumsal hareketler adında yeni bir boyut da kazanan toplumsal hareketler, özellikle 20. yüzyılın son on yılı ile birlikte giderek toplumsal ve siyasal değişmenin önemli dinamikleri arasında yer almaya başlamıştır. Doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Birinci dalga feminizmin içinde en önemli hareket olarak tarihte yerini alan talep aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim hakkı

Mülkiyet hakkı

Oy hakkı

Çalışma hakkı

İfade özgürlüğü hakkı

Açıklama:

19. yüzyılda birinci dalga feminizm olarak bilinen kitlesel kadın hareketinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Feminizmin birinci dalgasında, ilk etaptaki talepler arasında eğitim hakkı, mülkiyet hakkı ve oy hakkı gibi temel siyasal haklar yer almıştır. Bu dönemde, dünyanın çeşitli yerlerinde değişik biçimde varlığını sürdüren ve Süfrajet (Suffragette) hareketi olarak da bilinen kadınlar için oy hakkı mücadelesi, birinci dalga feminizmin içinde yer alan en önemli hareket olarak tarihte yerini almıştır. Doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Birinci dalga feminizm hareketinde kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketi olarak bilinen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyo-kültürel eşitlik hareketi

Kadınların kurtuluşu hareketi

Feminist hareket

Süfrajet hareketi

Toplumsal hareket

Açıklama:

Süfrajet (Suffragette), 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir. Protesto eylemleri, provokatif eylemler, pasif direnişler, açlık grevleri, kamu toplantılarını bölme ve benzeri yöntemlerle oy hakkı mücadelesi veren radikal bir kadın hareketi olan süfrajet, birinci dalga feminizmin de doruk noktası olarak bilinmektedir. Doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Osmanlı döneminde çıkarılan ilk kadın dergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınların Sesi

Terakki-i Muhadderat

Şüküfezar

Hanımlara Mahsus Gazete

Kadınlar Dünyası

Açıklama:

Osmanlı kadınları hak arayışlarını dönemin dergi ve gazetelerinde kaleme almış ve eşit hak taleplerini gündeme taşıyan bir kadın yazını oluşturmuşlardır. 1869’da Terakki-i Muhadderat ile başlayan ve Cumhuriyet dönemine kadar sayıları 40’a ulaşan bu dergiler ve gazeteler arasında en çok dikkat çeken ise yönetimi ve yazar kadrosu tamamen kadınlardan oluşan ve 1887’de çıkan Şüküfezar ile 1896’da çıkan Hanımlara Mahsus Gazete’dir. Doğru cevap "B" seçeneğidir. Osmanlı dönemindeki ilk kadın dergisi Terakki-i Muhadderat'tır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Osmanlı döneminde kurulan kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından dikkat çeken ilk feminist kadın derneği aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınlar Dünyası

Beyaz Konferanslar

Şüküfezar

İlerici Kadınlar

Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan

Açıklama:

Kadınların hak mücadelelerinin dile getirilmesi açısından bu dernekler arasında en dikkat çekeni ise 1913 yılında kurulan Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneği’dir. Nuriye Ulviye Mevlan Civelek tarafından çıkarılan ve Kadınlar Dünyası adlı bir yayın organına da sahip olan dernek, kadınların eğitim, çalışma, aile hayatı, hukuk, siyaset ve benzeri alanlardaki taleplerini gündeme getirmeye başlayan feminist nitelikli bir örgütlenmenin ve mücadelenin varlığını ortaya koyan ilk feminist kadın derneği olarak da kabul edilmektedir. Doğru cevap "E" seçeneğidir. İlk dernek Osmanlı Müdafaa-ı Hukuk-ı Nisvan Derneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

"Bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan feminizm" olarak tanımlanan feminizm hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Dördüncü dalga feminizm

Post modern feminizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 75

Kadın hareketinin uzun ve zorlu mücadeleler sonucu elde ettiği kazanımları koruma mücadelesine girdiği bir duraklama dönemi olarak değerlendirilebilecek yıllar aşağıdakilerden hangisidir?

1950'li yıllar

1970'li yıllar

1990'lı yıllar

2000'li yıllar

2010'lu yıllar

Açıklama:

2010’lar, kadın hareketinin uzun ve zorlu mücadeleler sonucu elde ettiği kazanımları koruma mücadelesine girdiği bir duraklama dönemi olarak değerlendirilebilir. Öte taraftan, kadın hak ve özgürlükleri mevzusunda yıllar içinde kat edilen mesafe ve elde edilen kazanımlar açısından bakıldığında Türkiye’de kadın hareketinin, kadınların hayatıyla birlikte Türkiye’nin erkek-merkezci değerlere ve söylemlere dayalı toplumsal yapısını da dönüştüren bir başarıya imza attığı kuşku götürmez bir gerçektir. Doğru cevap "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Cinsiyetin toplumsal, kültürel ve tarihsel olduğunu, bu açıdan süreç içerisinde değiştiğini ve çeşitli biçimlere büründüğünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Özsel cinsiyet

Doğal cinsiyet

Fizyolojik cinsiyet

Toplumsal cinsiyet

Biyolojik cinsiyet

Açıklama:

Doğru cevap D'dir. Toplumsal cinsiyet adı verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Dünya Savaşı’nın sonunda siyasal hakların kazanımıyla sonuçlanan feminist aşamaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Üçüncü dalga feminizm

Altıncı dalga feminizm

Dördüncü dalga feminizm

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Açıklama:

Doğru cevap D'dir. Birinci dalga feminizm adı verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan 'Üçüncü dalga feminizm' ne zaman kendini göstermiştir?

1940'lı yıllarda.

1950'li yıllarda.

1960'lı yıllarda.

1990'lı yıllarda.

1970'li yıllarda.

Açıklama:

1990'lı yıllarda.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Kamu kaynaklarının cinsiyetler arasında eşit kullanımını sağlamak amacıyla geliştirilen yaklaşıma ne ad verilir?

Toplumsal cinsiyeti ana akımlaştırma

Kadına karşı ayrımcılığın önlenmesi

Üçüncü dalga feminizm

Kadın hareketinde kurumsallaşma

Cinsiyete duyarlı bütçeleme

Açıklama:

Cinsiyete duyarlı bütçeleme

Doğru Cevap: E

Soru 80

Süfrajet hareketi hangi hak mücadelesini anlatmaktadır?

Eğitim hakkı

Mülkiyet hakkı

Oy hakkı

Yaşam hakkı

Sağlık hakkı

Açıklama:

Süfrajet (Suffragette), 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir. Protesto eylemleri, provokatif eylemler, pasif direnişler, açlık grevleri, kamu toplantılarını bölme ve benzeri yöntemlerle oy hakkı mücadelesi veren radikal bir kadın hareketi olan süfrajet, birinci dalga feminizmin de doruk noktası olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

"İşte..................olarak bilinen düşünce akımı ve
hareketi, söz konusu bu eşitsizliklere karşı çıkan
kadınların eşitlik talepleri adına verdikleri mücadeleler sonucu ortaya çıkmıştır." boşluğa hangisi gelmelidir?

Feminizm

Vandalizim

liberalizm

Anarşizm

Marksizm

Açıklama:

İşte feminizm olarak bilinen düşünce akımı ve
hareketi, söz konusu bu eşitsizliklere karşı çıkan
kadınların eşitlik talepleri adına verdikleri mücadeleler sonucu ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

"İlk feminist yaklaşım olarak kabul edilen
...................... de, temel haklara ve ilkelere dayanan liberal ideolojiden etkilenerek ortaya çıkmıştır." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Liberal feminizm

Anti-feminizm

Sosyalizm

Semi-feminizm

Marksist-Feminist ideloji

Açıklama:

İlk feminist yaklaşım olarak kabul edilen
Liberal feminizm de, temel haklara ve ilkelere dayanan liberal ideolojiden etkilenerek ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

"Daha açık bir ifadeyle endüstriyel kapitalizmin yeni egemen sınıfı burjuvazi önderliğinde kurulan yeni sistemde, bir taraftan eşitlik, özgürlük ve adalet gibi ilkeler, doğal ve evrensel ilkeler olarak kabul edilirken, diğer taraftan kadınlar bu evrensel ilkelerin dışında tutulmuş ve eşit yurttaşlık haklarından mahrum bırakılmışlardır. Çok geçmeden bu durum, 19. yüzyılda ...................... olarak bilinen kitlesel kadın hareketinin ortaya çıkmasına yol açmıştır." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Anti-feminizm

Üçüncü feminist hareket

Semi-feminizm

Açıklama:

Daha açık bir ifadeyle endüstriyel kapitalizmin yeni egemen sınıfı burjuvazi önderliğinde kurulan yeni sistemde, bir taraftan eşitlik, özgürlük ve adalet gibi ilkeler, doğal ve evrensel ilkeler olarak kabul edilirken, diğer taraftan kadınlar bu evrensel ilkelerin dışında tutulmuş ve eşit yurttaşlık haklarından mahrum bırakılmışlardır. Çok geçmeden bu durum, 19. yüzyılda birinci dalga feminizm olarak bilinen kitlesel kadın hareketinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

"Bu dönemde, dünyanın çeşitli yerlerinde değişik biçimde varlığını sürdüren ve .....................olarak da bilinen kadınlar için oy hakkı mücadelesi, birinci dalga feminizmin içinde yer alan en önemli hareket olarak tarihte yerini almıştır." Boşluğa ne gelmelidir?

Süfrajet (Suffragette) hareketi

Anti-Süfrajet (Suffragette) hareketi

Semi-Süfrajet (Suffragette) hareketi

Anti-feminist hareket

anti-franchise

Açıklama:

"Bu dönemde, dünyanın çeşitli yerlerinde değişik biçimde varlığını sürdüren ve Süfrajet (Suffragette) hareketi olarak da bilinen kadınlar için oy hakkı mücadelesi, birinci dalga feminizmin içinde yer alan en önemli hareket olarak tarihte yerini almıştır."

Doğru Cevap: A

Soru 85

"19. yüzyılda gerileme döneminin başlamasıyla birlikte, Osmanlı Devleti’nde Batı kültüründe egemen hale gelen burjuva demokratik düşüncelerin etkisi altında yenileşme ve modernleşme hareketleri başlamış ancak kadının konumu ve kadın-erkek
ilişkileriyle ilgili tartışmalar, öncelikle erkekler tarafından başlatılmış, özellikle görücü usulü evlilik istemeyen, eğitilmiş eşlere sahip olmak isteyen, iki cinsin baskı olmadan bir arada bulunabildiği bir sosyal yaşamı arzu eden dönemin reform yanlısı erkek seçkinleri, yenileşme projeleri tartışmalarında kadın meselesine öncelik vermişlerdir (Abadan-Unat, 1998). Osmanlı ataerkil düzenine karşı çıkan bu erkeklerin söz konusu bu eğilimi literatürde “.....................” olarak da adlandırılmaktadır (Kandiyoti, 1993)." Boşluğa hangisi gelmelidir?

erkek feminizmi

kadın feminizmi

anti-feminizm

semi-feminizim

liberal-feminizm

Açıklama:

19. yüzyılda gerileme döneminin başlamasıyla birlikte, Osmanlı Devleti’nde Batı kültüründe egemen hale gelen burjuva demokratik düşüncelerin etkisi altında yenileşme ve modernleşme hareketleri başlamış ancak kadının konumu ve kadın-erkek
ilişkileriyle ilgili tartışmalar, öncelikle erkekler tarafından başlatılmış, özellikle görücü usulü evlilik istemeyen, eğitilmiş eşlere sahip olmak isteyen, iki cinsin baskı olmadan bir arada bulunabildiği bir sosyal yaşamı arzu eden dönemin reform yanlısı erkek seçkinleri, yenileşme projeleri tartışmalarında kadın meselesine öncelik vermişlerdir (Abadan-Unat, 1998). Osmanlı ataerkil düzenine karşı çıkan bu erkeklerin söz konusu bu eğilimi literatürde “erkek feminizmi” olarak da adlandırılmaktadır (Kandiyoti, 1993).

Doğru Cevap: A

Soru 86

“Osmanlı kadın hareketinin taşıyıcısı bir grup kadın” tarafından, ilk siyasi parti olan .................. kurulmuş ancak seçim kanununda kadınların oy hakkına sahip olmadıkları gerekçesiyle onay verilmemesi üzerine söz konusu kadınlar bu kez Türk Kadınlar Birliği adlı derneği kurarak, dernek çatısı altında “genel ve yerel seçimlerde seçme-seçilme hakkını elde edinceye değin mücadelelerini” sürdürmüşlerdir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Kadınlar Halk Fırkası

Erkekler Halk fıkrası

Cumhuriyet Halk fıkrası

Feminist Halk fıkrası

Anti-Feminist Halk fıkrası

Açıklama:

“Osmanlı kadın hareketinin taşıyıcısı bir grup kadın” tarafından, ilk siyasi parti olan Kadınlar Halk Fırkası kurulmuş ancak seçim kanununda kadınların oy hakkına sahip olmadıkları gerekçesiyle onay verilmemesi üzerine söz konusu kadınlar bu kez Türk
Kadınlar Birliği adlı derneği kurarak, dernek çatısı altında “genel ve yerel seçimlerde seçme-seçilme hakkını elde edinceye değin mücadelelerini” sürdürmüşlerdir."

Doğru Cevap: A

Soru 87

"Kadın hareketinde yaşanan uzun sessizlik döneminden sonra, 1970’li yıllarda devletin resmî çizgisinin dışına çıkarak dönemin siyasal akımları içerisinde, özellikle kapitalist sömürüyü söylemine taşıyan sol siyasal akımların sınıf mücadelesi içinde şekillenen bir kadın hareketinin oluşmaya ve örgütlenen kadın dernekleri tarafından Türkiye’de kadının ezilmişliğinin de sorgulanmaya başladığı görülmektedir. Özellikle bu dönemde ................... adı altında kurulan dernek ile derneğin gazetesi Kadınların Sesi sol hareket içindeki kadın örgütlenmesinde önemli bir rol oynamıştır." Boşluğa ne gelmelidir?

İlerici Kadınlar Derneği

Dul-Kadınlar Derneği

Çağdaş Yaşam derneği

Feminist Erkekler Derneği

Müslüman feministler

Açıklama:

"Kadın hareketinde yaşanan uzun sessizlik döneminden sonra, 1970’li yıllarda devletin resmî çizgisinin dışına çıkarak dönemin siyasal akımları içerisinde, özellikle kapitalist sömürüyü söylemine taşıyan sol siyasal akımların sınıf mücadelesi içinde şekillenen bir kadın hareketinin oluşmaya ve örgütlenen kadın dernekleri tarafından Türkiye’de kadının ezilmişliğinin de sorgulanmaya başladığı görülmektedir. Özellikle bu dönemde İlerici Kadınlar Derneği (İKD) adı altında kurulan dernek ile derneğin gazetesi Kadınların Sesi sol hareket içindeki kadın örgütlenmesinde önemli bir rol oynamıştır."

Doğru Cevap: A

Soru 88

"Bu dönemde uygulanan baskıcı politikalarla ülke
çapında belli ölçüde bir depitizasyon süreci yaşansa
da gerek anti-demokratik uygulamaların yarattığı
hoşnutsuzluk gerekse uygulanan liberal ekonomik
politikalardaki tıkanma gibi faktörlerin etkisiyle,
1980’li yılların ikinci yarısında toplumun belirli kesimlerinde demokrasi ve özgürlük taleplerinin yükselmeye başladığı görülmektedir. Bu süreçte, Batı’da
1970’li yıllarda etkisini gösteren ve sadece kamusal
alanda değil, özel alandaki kadın-erkek ilişkilerini
de sorgulayan ........................den etkilenen
eğitimli, meslek sahibi, kentli kadınlar tarafından
başlatılan feminist kadın hareketi, Türkiye’de 1980
Darbesi’ne karşı oluşan demokratik muhalefetin ilk
hareketi olarak (Tekeli, 1993, s.33; Çakır, 1996b,
s.752) Türkiye’nin toplumsal hareketler tarihinde
yerini almıştır." boşluğa ne gelmelidir?

İkinci dalga feminizm

Birinci dalga feminizm

Müsliman Feminizm

Anti-feminizm

liberal feminizm

Açıklama:

Bu dönemde uygulanan baskıcı politikalarla ülke
çapında belli ölçüde bir depitizasyon süreci yaşansa
da gerek anti-demokratik uygulamaların yarattığı
hoşnutsuzluk gerekse uygulanan liberal ekonomik
politikalardaki tıkanma gibi faktörlerin etkisiyle,
1980’li yılların ikinci yarısında toplumun belirli kesimlerinde demokrasi ve özgürlük taleplerinin yükselmeye başladığı görülmektedir. Bu süreçte, Batı’da
1970’li yıllarda etkisini gösteren ve sadece kamusal
alanda değil, özel alandaki kadın-erkek ilişkilerini
de sorgulayan ikinci dalga feminizmden etkilenen
eğitimli, meslek sahibi, kentli kadınlar tarafından
başlatılan feminist kadın hareketi, Türkiye’de 1980
Darbesi’ne karşı oluşan demokratik muhalefetin ilk
hareketi olarak (Tekeli, 1993, s.33; Çakır, 1996b,
s.752) Türkiye’nin toplumsal hareketler tarihinde
yerini almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

"Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) ........’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmış ve 1999 yılında sözleşmeye konan çekinceler kaldırılmıştır." Boşluğa ne gelmelidir?

1985

1983

1981

1993

1996

Açıklama:

"Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) 1985’de Türkiye tarafından bazı çekincelerle de olsa imzalanmış ve 1999 yılında sözleşmeye konan çekinceler kaldırılmıştır."

Doğru Cevap: A

Soru 90

"................., bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan yeni nesil bir feminizm olarak tanımlanabilir." Boşluğa hangisi gelmelidir?

Üçüncü dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Birinci dalga feminizm

Anti feminizm

liberal feminizm

Açıklama:

"Üçüncü dalga feminizm, bireyselliğe ve farklılığa vurgu yapan ve toplumsal cinsiyeti bu bağlamda yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan yeni nesil bir feminizm olarak tanımlanabilir."

Doğru Cevap: A

Soru 91

Birinci dalga feminizm içinde yer alan Süfrajet hareketi hangi yüzyılda başlamıştır?

16. yüzyıl

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

Açıklama:

Tarihsel olarak kadın hareketlerinin ilk olarak Batı’da feminizmin doğuşuyla ortaya çıktığı ve oradan dünyaya yayıldığı bilinmektedir. Batı’da feminizmin gelişimini etkileyen tarihsel önkoşullar 17. yüzyıldan itibaren kendini göstermeye başlasa da, kadınların eşitlik taleplerinin bilinçli bir başkaldırı ve sistemli bir feminist kuram ve hareket halinde ortaya çıkışı 18. ve 19. yüzyıllarda, sıklıkla birinci dalga olarak adlandırılan feminist hareketle başlamıştır. Feminizmin birinci dalgasında, ilk etaptaki talepler arasında eğitim hakkı, mülkiyet hakkı ve oy hakkı gibi temel siyasal haklar yer almıştır. Bu dönemde, dünyanın çeşitli yerlerinde değişik biçimde varlığını sürdüren ve Süfrajet (Suffragette) hareketi olarak da bilinen kadınlar için oy hakkı mücadelesi, birinci dalga feminizmin içinde yer alan en önemli hareket olarak tarihte yerini almıştır. Süfrajet (Suffragette), 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında başta İngiltere ve ABD’de olmak üzere tüm dünyada kadınların oy hakkı için verdikleri mücadele hareketidir. Protesto eylemleri, provokatif eylemler, pasif direnişler, açlık grevleri, kamu toplantılarını bölme ve benzeri yöntemlerle oy hakkı mücadelesi veren radikal bir kadın hareketi olan süfrajet, birinci dalga feminizmin de doruk noktası olarak bilinmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın sonlarında Osmanlı'da dikkat çekilen kadın sorunlarından biri değildir?

Söz sözleme hakkı

Eğitim hakkı

Çalışma hakkı

Çokeşliliğin ilgası

Oy kullanam hakkı

Açıklama:

Kamusal alandaki sınırlı varlıklarına rağmen, dönemin yenilikçi düşünce akımlarından etkilenen eğitimli üst sınıf mensubu Osmanlı kadınları, 1870’lerden itibaren “söz söyleme hakkı, eğitim hakkı, çalışma hakkı ve aile içinde saygın bir yer edinme hakkı -çokkarılığın ilgası, tek taraflı bir erkek hakkı olan boşanmanın kısıtlanması- için mücadele” etmeye başlamışlardır. Oy hakkının konu edilmesi ise 20. yüzyılda olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Resmi tarih söyleminde Cumhuriyet dönemindeki kazanımlara ne ad verilmiştir?

Erkek feminizmi

Devlet feminizmi

Birinci akım feminizm

Eşitlik feminizmi

İkinci akım feminizm

Açıklama:

Cumhuriyet dönemindeki tüm bu kazanımların sivil toplumun ürünü olan bir kadın hareketinden ziyade, uluslaşma ve modernleşme gereği olarak kadın-erkek eşitliğini sağlamak amacıyla uy- gulanan ve “devlet feminizmi” olarak da adlandırılan devlet politikaları aracılığıyla mümkün olduğu, bu bağlamda Türk kadınlarının temel haklarına da, Cumhuriyet döneminin elitleri sayesinde kavuştuğu tezi, resmî tarih söyleminde sıklıkla dile getirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Cumhuriyetin ilk yıllarında çıkarılan ve kadınlara eşit eğitim imkanı veren kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Medeni Kanun

Kıyafet Kanunu

Seçme seçilme hakkı

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Ceza kanunu

Açıklama:

1924 yılında kabul edilen ve kadın ile erkeğe eşit eğitim imkanı sağlayan Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 1926 yılında kabul edilen ve kadın ile erkeği yasa önünde eşitle- yen Medeni Kanun, 1925 yılında kabul edilen ve kadınları örtünme zorunluluğundan kurtaran Kıyafet Kanunu ve akabinde 1930 yılında Belediye Meclisi, 1934 yılında da Millet Meclisi seçimlerinde kadınlara seçme seçilme hakkı tanıyan yasal değişiklikler ile birlikte kadınların, Osmanlı döneminde düşük olan yasal statüleri, dönemin geri koşulları da hesaba katıldığında, ulaşılabilen en üst mertebeye taşınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

1950'li yıllardan sonra, 'ev kadını' kategorisindeki kadının oranın artmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınların ücretsiz çalışması

Tarımda aile işçisi olmaları

Kentlere göç edilmesi

Eğitim imkanının kısıtlı olması

İş gücüne ihtiyaç olmaması

Açıklama:

Her ne kadar Türkiye’de 1980’li yıllara kadar, çalışma yaşamına katılan kadınların ezici bir çoğunluğu, tarımda ücretsiz aile işçisi olarak çalışsa da, 1950’li yıllarda kırdan-kente göçle birlikte, kentin sunduğu eğitim ve iş olanaklarından kadınlar da yararlanmaya başlamışlardır. Bu dönemde, daha önce tarımda ücretsiz aile işçisi olarak çalışan kadınların kente göç sonrasında formel işgücü piyasasının dışında kalmaları nedeniyle, “ev kadını” kategorisindeki kadın oranında önemli bir artış olmuş ve bu durum kadınların işgücüne katılım oranlarında sürekli bir düşüşün görülmesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Cam tavan kavramı neyi ifade etmektedir?

Erkeklerin kadınları işyerinde istememesi

Kadınların yönetimsel pozisyonlara gelememesi

Kadınların belli haklardan faydalanamaması

Erkeklerin kadınların kamusal alana girişini engellemesi

Kadınların özel yaşam alanlarında kapalı kalması

Açıklama:

Yönetimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığına verilen genel bir ad olan ve örgütlerde çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilen cam tavan (glass-ceiling), kadınların vasıflarından ve başarılarından bağımsız olarak yönetimsel pozisyonlara yükselmelerini engelleyen görünmez bariyerleri ifade eder. Cam tavanların/engellerin tümü erkek-merkezci eşitsiz güç ilişkileri temelinde işleyen toplumsal cinsiyet ilişkileri ve rolleriyle bağlantılıdır.
1950’li yıllarla birlikte eğitim, istihdam ve siyasal hayata katılımın kadınlar arasında görece yaygınlaşmaya başladığı, ancak gerek eğitim sisteminin her aşamasına gerekse ekonomik ve çalışma yaşamının her alanına erkeklere oranla daha düşük düzeyde ve ayrıca kadın emeğini marjinalleştiren (Ecevit, 1993, s.125) yetersiz koşullarda katıldıkları görülmektedir. Cam tavanlar kadınları engellemeye devam etmiş, dolayısıyla kadınlar, kamu kurum ve kuruluşlarında karar mekanizmaları ve yönetimin etkili pozisyonlarından uzak kalmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Türkiye'de ikinci dalga feminizmden etkilenen kadın hareketi hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

1950ler

1960lar

1970ler

1980ler

1990lar

Açıklama:

Batı’da 1970’li yıllarda etkisini gösteren ve sadece kamusal alanda değil, özel alandaki kadın-erkek ilişkilerini de sorgulayan ikinci dalga feminizmden etkilenen eğitimli, meslek sahibi, kentli kadınlar tarafından başlatılan feminist kadın hareketi, Türkiye’de 1980 Darbesi’ne karşı oluşan demokratik muhalefetin ilk hareketi olarak Türkiye’nin toplumsal hareketler tarihinde yerini almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Toplumsal cinsiyet eşitliğini ana akımlaştırma strateji Türkiye'de hangi yıllarda uygulanmıştır?

2000ler

1990lar

1980ler

1950ler

1930lar

Açıklama:

1990’lı yıllardan günümüze uluslararası kuruluşlar, kadın örgütleri ve devlet kurumları arasında kurulan ilişkiler ve işbirliği neticesinde; özellikle Birleşmiş Milletler, Dünya Bankası ve Avrupa Birliği gibi uluslararası örgütler tarafından başlatılan ve toplumsal cinsiyet eşitliğini her alanda yaygınlaştırma amacı taşıyan toplumsal cinsiyet eşitliğini ana akımlaştırma (gender mainstreaming) stratejisinin Türkiye’de de hem sivil toplumun hem de devletin kapsam alanına girmesi ile birlikte kadın erkek eşitliği mevzusunda önemli bir yol kat edilmiştir. Toplumsal cinsiyeti ana akımlaştırma, top- lumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına ve yaygınlaştırılmasına her alan ve düzeyde planlanan her türlü “ana” yasa, politika veya programda yer verilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Aşağıdakiler hangisi 2000’li yıllarda kadın hareketinin kurumsal ve hukuksal düzeyde elde ettiği ilk önemli kazanımdır?

Kadın-Erkek eşitliğine göre düzenlenmiş olan medeni kanunun yürürlüğe girmesi

Anayasanın 10. Ve 90. Maddelerinde kadın-erkek eşitliğinin güçlendiren düzenlemeler yapılması

Türk Ceza Kanunu’nun cinsiyetçi boyutlarının düzenlenerek yürürlüğe girmesi

TBMM’de Kadın Erkek Eşitliği Fırsat Komisyonu’nun kurulması

CEDAW İhtiyari Protokolü’nün Türkiye tarafından imzalanması

Açıklama:

2000’li yıllarda kadın hareketinin kurumsal ve hukuksal düzeyde elde ettiği önemli kazanımlar arasında; CEDAW İhtiyari Protokolü’nün Türkiye tarafından imzalanması (2000), Kadın-Erkek eşitliğine göre düzenlenmiş olan medeni kanunun yürürlüğe girmesi (2002), Anayasanın 10. Ve 90. Maddelerinde kadın-erkek eşitliğinin güçlendiren düzenlemeler yapılması (2004), Türk Ceza Kanunu’nun cinsiyetçi boyutlarının düzenlenerek yürürlüğe girmesi (2005), TBMM’de Kadın Erkek Eşitliği Fırsat Komisyonu’nun kurulmasıdır (2009).

Doğru Cevap: E

Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler