Toplumsallaşma, bireyin toplumdaki norm ve değerleri içselleştirmesi ve toplumsal rollerin gereklerini yerine getirmesini öğrenmek suretiyle toplumun bir üyesi ve parçası olmasıdır.

Toplumsal yaşamı düzenlediği varsayılan norm ve kuralların öngördüğü sınırların ihlal edilmesine, sosyolojide 'sapma' denir.

Suç bir toplumda yürürlükte olan ceza yasalarının ihlâl edilmesidir. Bu açıdan suç kavramı daha ziyade hukuksal niteliklidir. İhlâl kasıtlı, bilinçli olabileceği gibi savunma amaçlı (meşru müdafa) veya mazeret gereğince de olabilir. Sosyolojik olarak suç, kişisel alanı aşıp kamusal alana giren ve yasak olan kural ya da yasaları çiğneyen, buna bağlı olarak meşru cezaların ya da yaptırımların uygulandığı ve kamusal bir otoritenin müdahalesini gerektiren fiillerdir. Kısacası suç, ceza yasalarına konu olan normların ihlal edilmesidir.

Suç istatistiklerine girmeyen ama suç teşkil eden eylemler vardır ve bu tür suçlar gizli suçlar, karanlık rakamlar şeklinde tanımlanmaktadır. Bu türden en yaygın suçlara örnek olarak aile içi şiddet, ensest, etnik veya dini azınlıkları hedef alan suçlar, cezalandırmadan kaçabilen bazı kurumların işlediği örgütlü suçlar, beyaz yakalı üst sınıfların gözden kaçırabildikleri vergi, kaçakçılık suçları ile doğal çevreye karşı işlenen suçlar verilebilir.

Sosyolojik olarak suç çeşitli biçimlerde sınıflandırılmaktadır. Örgütlü-organize suçlar (mafya gibi yasa dışı gruplar tarafından işlenen suçlar veya terör suçu) kurbansız/ mağduru olmayan suçlar (uyuşturucu kullanma, kumar oynama vb başkalarına doğrudan zarar vermeyen suçlar) kişiye karşı işlenen suçlar, beyaz yakalı suçlar, nefret suçları (ırkçı, cinsiyetçi, dinsel vb ön yargılardan hareketle genellikle azınlık gruplarına karşı işlenen suçlar), mala-mülke karşı işlenen suçlar, ulus aşırı suçlar (insan-köle ticareti, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı), savaş suçları.

Sosyolojik olarak suç çeşitli biçimlerde sınıflandırılmaktadır. Örgütlü-organize suçlar (mafya gibi yasa dışı gruplar tarafından işlenen suçlar veya terör suçu) kurbansız/ mağduru olmayan suçlar (uyuşturucu kullanma, kumar oynama vb başkalarına doğrudan zarar vermeyen suçlar) kişiye karşı işlenen suçlar, beyaz yakalı suçlar, nefret suçları (ırkçı, cinsiyetçi, dinsel vb ön yargılardan hareketle genellikle azınlık gruplarına karşı işlenen suçlar), mala-mülke karşı işlenen suçlar, ulus aşırı suçlar (insan-köle ticareti, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı), savaş suçları.

Sosyolojik olarak suç çeşitli biçimlerde sınıflandırılmaktadır. Örgütlü-organize suçlar (mafya gibi yasa dışı gruplar tarafından işlenen suçlar veya terör suçu) kurbansız/ mağduru olmayan suçlar (uyuşturucu kullanma, kumar oynama vb başkalarına doğrudan zarar vermeyen suçlar) kişiye karşı işlenen suçlar, beyaz yakalı suçlar, nefret suçları (ırkçı, cinsiyetçi, dinsel vb ön yargılardan hareketle genellikle azınlık gruplarına karşı işlenen suçlar), mala-mülke karşı işlenen suçlar, ulus aşırı suçlar (insan-köle ticareti, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı), savaş suçları.

Türk ceza yasası suçu dört ana kategoride sınıflandırmaktadır. İnsanlığa karşı suçlar, kişilere karşı suçlar, topluma karşı suçlar ve millet ve devlete karşı suçlar.

Bazı araştırmacılar modern kriminolojinin doğuşunu Cesare Lombroso’nun (1835-1909) Suçlu İnsan isimli öncü çalışmasının yayınlandığı yıla (1876) işaret etmektedir (Demirbaş, 2005; Lilly, Cullen ve Ball, 2002).

Bazı araştırmacılar modern kriminolojinin doğuşunu Cesare Lombroso’nun (1835-1909) Suçlu İnsan isimli öncü çalışmasının yayınlandığı yıla (1876) işaret etmektedir (Demirbaş, 2005; Lilly, Cullen ve Ball, 2002).

Toplumsallaşma: Bireyin toplumdaki norm ve değerleri içselleştirmesi ve toplumsal rollerin gereklerini yerine getirmesini öğrenmek suretiyle toplumun bir üyesi ve parçası olmasıdır. Bu süreçte aile, eğitim, din gibi toplumsal kurumların yanı sıra arkadaş grupları ve kitle iletişim araçlarının önemli rol oynarlar. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Sapma, suç ve suçluluk kavramları toplumsal yaşamı düzenlediği varsayılan norm ve kuralların öngördüğü sınırların ihlâline işaret eder. Söz konusu sınırların ihlal edilmesine, sosyolojide sapma denir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Suç, ceza yasalarına konu olan normların ihlal edilmesidir. Her suç bir sapmadır ama her sapma suç olmak zorunda değildir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Irkçı, cinsiyetçi, dinsel vb ön yargılardan hareketle genellikle azınlık gruplarına karşı işlenen suçlar, nefret suçları olarak değerlendirilir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Kriminoloji (Suç Bilimi): Suçun nedenlerini, suça etki eden faktörleri ve suçun meydana geldiği toplumsal koşulları nesnel ve akılcı yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Lombroso suçluları dört kategoriye ayırır. İlki, suçlu doğanlar dediği ve yukarıda tasvir edilen fiziksel özellikleri ile kolayca ayırd edilebilen kimselerdir. İkinci grup suçlular, akıl hastası (deli) suçlular olup aptal, geri zekâlı, paranoyak ve alkolikleri kapsamaktadır. Rastgele suçlular veya suçlu nitelikleri taşıyanlar üçüncü grup olup bunlar fırsatlara cevap olarak suç işleyenlerdir. Son olarak, motivasyonunu aşk, gurur, onur, öfke gibi duygulardan alan tutku suçluları. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Freud’a göre, çocuğun yetiştirilmesinde vicdanın gelişimi temel önemdedir. Ahlâk anlayışının suçluluk hissi ile yakından ilgili olduğunu savunan Freud’a göre ileri derecede bilinçdışı suçluluk hissine sahip insanlar en titiz vicdana sahip olduklarından böylelerinin suça bulaşma ihtimali en düşük düzeydedir. Suçluluk [guilt] suç işlemekten değil, ebeveynlerin çocukların itaatsizliklerine verdikleri tepkiler sonucu çocukluk döneminde yerleşmiş derin duygulardan kaynaklanmaktadır. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Klasik kuram akılcı, seküler, insancıl, nesnel ve bilimsel bir suç ve ceza sisteminin oluşturulmasını vurgulamaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Yapısal-İşlevselcilik toplumun uyumlu ve dengeli yapısının sürdürülmesi ile ilgilenmektedir. Bu yaklaşımın vurguladığı kavramlar sosyal yapı, düzen, uyum, sosyal bütünleşme, dayanışma ve sosyal dengedir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Toplumsal kontrol kuramı, insan doğasına ilişkin olumsuz bir kabulden hareket etmektedir. İnsanın temel ihtiyaç ve arzularının doğal bir sınırı yoktur ve insan kendi çıkarını düşünerek hareket eden bir doğaya sahiptir. Bu nedenle toplumun iyiliği için insan davranışlarının düzenlenmesi ve kontrol edilmesi zorunludur. Doğru yanıt E şıkkıdır.

TEMEL KAVRAMLAR: SAPMA, SUÇ, SUÇLULUK
Bu açıdan suç kavramı daha ziyade hukuksal niteliklidir. İhlâl kasıtlı, bilinçli olabileceği gibi savunma amaçlı (meşru müdafa) veya mazeret gereğince de olabilir. Sosyolojik olarak suç, kişisel alanı aşıp kamusal alana giren ve yasak olan kural ya da yasaları çiğneyen, buna bağlı olarak meşru cezaların ya da yaptırımların uygulandığı ve kamusal bir otoritenin müdahalesini gerektiren fillerdir (Marshall, 1995: 702). Kısacası suç, ceza yasalarına konu olan normların ihlal edilmesidir. Her suç bir sapmadır ama her sapma suç olmak zorunda değildir.

ETİKETLEME KURAMI
Etiketleme kuramı suçlu ile değil, suç ve toplumun suça verdiği tepki ile ilgilenmektedir. Bu itibarla sapma görelidir ve insanlar aynı davranışı farklı biçimlerde tanımlayabilirler. Daha da önemlisi, suçu tanımlayan yasalar toplumdaki güç ilişkilerini yansıtır. Toplumda ekonomik, kültürel, politik, bürokratik ya da sosyal sermaye açısından güçlü olan gruplar suç ve suçlunun tanımlanması ve etiketlenmesi sürecinde başat aktörlerdir. Bu bakımdan, zenginler fakirleri, beyazlar siyahları, üst sınıflar alt sınıfları yani güçlü toplumsal gruplar güçsüz azınlıkları etiketleme ve suçlulaştırma konusunda mutlak fırsat üstünlüğüne ve becerilere sahiplerdir.

YAPISAL-İŞLEVSELCİ KURAM
Yapısal-İşlevselci kuramın önde gelen temsilcilerinden Emile Durkheim aynı zamanda Sosyolojinin kurucu isimleri arasında yer almaktadır. Sanayi Devrimi ile artan kentleşme ve sosyal dönüşüm sürecinde suç ve sapkınlık olguları Durkheim’ın ilgisini çekmiş ve kendisi bu konuda bir teori geliştiren ilk sosyolog olmuştur (Moyer, 2001: 60). Durkheim’e göre insan homo duplex (çifte insan) bir varlıktır (Coser, 2010). Bir yanda sınırsız arzu ve isteklerin oluşturduğu ilkel benlik, öte yanda diğer insanlar ve toplumla kurulan ilişkiden meydana gelen toplumsal benlik. İnsanı insan yapan toplumsal yönüdür. İnsanın ancak ilkel yönünün dentim altına alınması ile toplum var olabilir. Bunu yapabilecek tek otorite de toplumun kendisidir.

MARKSİST KURAM
Marksist suç çalışmalarında adı öne çıkan araştırmacı Richard Quinney’dir. Quinney hukukun özgül çıkarları değil de toplumun genelinin iyiliğini temsil ettiği şeklindeki yaygın kabulü şu şekilde eleştirmektedir: Hukuk nadiren toplumun tümünün ürünüdür. Toplumun tüm üyelerinin çıkarlarını temsil etmektense nüfusun sadece belli kısımlarının çıkarlarından ibarettir. Hukuk, özgül çıkarları temsil eden ve çıkarlarını kamu politikasına tercüme etme gücüne sahip belli başlı insanlar tarafından yapılır (Quinney, 1972: 3). Hukuk, kapitalist toplumlarda burjuva sınıfının çıkarını ve özel mülkiyeti korumakta ve suç-ceza sistemi buna göre şekillenmektedir.

YAPISAL-İŞLEVSELCİ KURAM
Burada Yapısal-İşlevselci kuram şeklinde adlandırmayı tercih ettiğimiz bu kuramın “işlevselci,” “sosyolojik pozitivist”, “anomi” veya “gerilim” kuramı gibi farklı şekillerde adlandırılabildiğini belirtmek gerekir. Bu yaklaşımın önde gelen iki önemli temsilcisinin Émile Durkheim (1858-1917) ve Robert K. Merton’un (1910-2003), sapma, suç ve suçun toplumsal kökenlerini ve işlevlerini görüşlerini ele alacağız. Buna geçmeden önce Yapısal-İşlevselci yaklaşımın toplum hakkındaki temel varsayımlarını hatırlamak yerinde olacaktır. Toplum, her bir parçası birbiri ile uyum ve dayanışma içinde ve iş birliği temelinde çalışan karmaşık bir yapı olarak tasavvur edilir. Avrupa’da 18-19. yüzyıllarda gerçekleşen Sanayi Devrimi’nin sebep olduğu toplumsal ve siyasal krizlere cevap verme amacında olan ve bir klasik sosyoloji teorisi olan Yapısal-İşlevselcilik toplumun uyumlu ve dengeli yapısının sürdürülmesi ile ilgilenmektedir. Bu yaklaşımın vurguladığı kavramlar sosyal yapı, düzen, uyum, sosyal bütünleşme, dayanışma ve sosyal dengedir

TOPLUMSAL KONTROL KURAMI
Travis Hirschi toplumsal kontrol kuramının önde gelen ve 1970’ler ve 1980’lerdeki en popüler versiyonunu dillendiren kuramcılardandır. Yaklaşımının kökenlerini Hobbes ve Durkheim’a dayandıran Hirschi, Merton’ın kendi düşünsel kökenlerini Durkheim’a dayandırdığından, “gerilim” teorilerine “anomi” teorileri denildiğini ifade ederek buna itiraz eder ve “Durkheim’ın teorisinin kontrol teorisinin en saf örneklerinden birisi” (Lilly, Cullen ve Ball, 2002: 89) olduğunu kaydetmektedir.
Hirschi, suçu bireyi topluma bağlayan toplumsal bağların zayıflaması veya kopması ile açıklamaktadır. Bu bağları; bağlılık, adanmışlık, katılım ve inanç olarak sınıflandırmaktadır (Hirschi, 1969 ve 1979).

KLASİK OKUL
Klasik okul esasen 17-18. yüzyıllarda Batı Avrupa’da yürürlükte olan hukuk sistemine, özellikle de akıl dışı, keyfi ve şiddete dayalı pratiklerde ifadesini bulan ceza hukukuna yönelik sert eleştiriler temelinde ortaya çıkmıştır. Aydınlanma düşüncesinden ve yukarıda sözü edilen toplumsal sözleşme kuramlarından beslenen Klasik kuramın temel varsayımı şudur: insanlar akıl ve özgür irade sahibi varlıklardır ve diğer eylemleri gibi suç teşkil eden davranışı da özgür iradeleri ve rasyonal tercihleri ile gerçekleşitirirler ve yaptıklarından sorumludurlar.

ETİKETLEME KURAMI
1960’larda ortaya atılan Etiketleme Kuramı, 1950’lerde ABD’deki Medeni Haklar Hareketi’nin toplumsal ve siyasal ortamının bir ürünüydü. ABD’deki cezai yargılama sistemi alt toplumsal sınıflara, ırksal veya etnik azınlık gruplarına mensup kimselere karşı var olan ırkçı, ayrımcı ve önyargılı uygulamalar bulunmaktaydı. Etiketleme teorisi, bu ayrımcı uygulamaları vurgulamaktadır. Etiketleme kuramı, mevcut suç ve sapkınlık teorilerinin suçluları ve sapkınları fazlasıyla vurguladığına işaret ederek yeni bir perspektif sundu. Bu yaklaşıma göre, suçluluk ve sapkınlık suç veya sapkınlık davranışı gösteren bireylere içkin bir durum değildir. Suç ve sapkınlık, bu olgulara verilen toplumsal tepkiler, bir başka deyişle bu kurama da adını veren damgalamalarla vücut bulur. Etiketleme kuramı suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanır.

YAPISAL-İŞLEVSELCİ KURAM
Toplumsal olarak kabul edilmiş araçları kullanarak yine toplumsal olarak önemsenen hedeflere ulaşma konusunda Merton insanların beş tür tepkide bulunduğunu belirlemektedir. Bunlardan birincisi hariç, diğerleri sapkın davranıştır. Aşağıdaki tablo ile bu tepkileri özetlemektedir.

MARKSİST KURAM
Marksist kuramın daha genel anlamda radikal kuram veya çatışma kuramı olarak da bilinen kuramlar içinde sınıflandırılması yaygındır. Toplumun temelde mutabakat üzerinde yükseldiği iddiasına dayalı olan yapısal-işlevselci yaklaşımların aksine çatışma yaklaşımları toplumun birbirleri ile güç mücadelesi halinde olan farklı gruplardan oluştuğu varsayımına dayanmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Marksist kuramlar toplumu ve toplumsal ilişkileri temelinde ekonominin yer aldığı sınıflar arası çatışma modeli ile açıklamaktadır. Sosyolojinin kurucuları arasında sayılan Karl Marx (1818-1883) çatışma teorisinin önde gelen düşünürlerindendir. Karl Marx’ın Friedrich Engels ile birlikte kaleme aldıkları ünlü Komünist Manifesto adlı eserlerinin ilk cümlesi şudur: “Bugüne kadarki bütün toplumların tarihi sınıf mücadeleleri tarihidir”.

Bireyin toplumdaki norm ve değerleri içselleştirmesi ve toplumsal rollerin gereklerini yerine getirmesini öğrenmek suretiyle toplumun bir üyesi ve parçası olması şeklinde tanımlanan kavram toplumsallaşmadır.Doğru cevap C'dir.

suç ve suçluluk kavramları toplumsal yaşamı düzenlediği varsayılan norm ve kuralların öngördüğü sınırların ihlâline işaret eder. Söz konusu sınırların ihlal edilmesine, sosyolojide sapma denir. Doğru cevap E'dir.

Sosyolojik olarak suç, kişisel alanı aşıp kamusal alana giren ve yasak olan kural ya da yasaları çiğneyen, buna bağlı olarak meşru cezaların ya da yaptırımların uygulandığı ve
kamusal bir otoritenin müdahalesini gerektiren fillerdir (Marshall, 1995: 702). Kısacası
suç, ceza yasalarına konu olan normların ihlal edilmesidir. Her suç bir sapmadır ama her
sapma suç olmak zorunda değildir. Doğru cevap D'dir.

Biyolojik yaklaşımlar suça ve suçlu davranışa ilişkin erken bilimsel çalışmalar olarak öne çıkmaktadır. Suçlular ile suç işlemeyenler arasındaki biyolojik-fiziksel farklılıklardan hareketle suçlu davranışı açıklamaya çalışan biyolojik yaklaşımlara göre biyolojik ve fiziksel özellikler bireyleri suça yöneltmektedir. Bu yaklaşımlara göre, hasta ya da patolojik olan toplum ya da toplumsal yapılar değil, mutlak olarak birey ve onun kişisel veya biyolojik özellikleridir. Bu yaklaşımın önde gelen temsilcisi Cesare Lombroso’dur (1835-1909). Buna karşılık, suçun kendisine, nedenlerine, ortaya çıktığı toplumsal koşullara odaklanan ve sosyolojik kuramlar olarak tanımlanabilecek ikinci grup kuramlar ise suçu toplumsal bir olgu olarak ele almakta, toplumsal koşulların, çevrenin ve toplumun bir ürünü olduğunu savunmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Yapısal-İşlevselci kuram şeklinde adlandırmayı tercih ettiğimiz bu kuramın “işlevselci,” “sosyolojik pozitivist”, “anomi” veya “gerilim” kuramı gibi farklı şekillerde adlandırılabildiğini belirtmek gerekir. Bu yaklaşımın önde gelen iki önemli temsilcisinin Émile Durkheim (1858-1917) ve Robert K. Merton’un (1910-2003), sapma, suç ve suçun toplumsal kökenlerini ve işlevlerini görüşlerini ele alacağız. Buna geçmeden önce Yapısal İşlevselci yaklaşımın toplum hakkındaki temel varsayımlarını hatırlamak yerinde olacaktır. Toplum, her bir parçası birbiri ile uyum ve dayanışma içinde ve iş birliği temelinde çalışan karmaşık bir yapı olarak tasavvur edilir. Avrupa’da 18-19. yüzyıllarda gerçekleşen Sanayi Devrimi’nin sebep olduğu - toplumsal ve siyasal krizlere cevap verme amacında olan ve bir klasik sosyoloji teorisi olan Yapısal-İşlevselcilik toplumun uyumlu ve dengeli yapısının sürdürülmesi ile ilgilenmektedir. Bu yaklaşımın vurguladığı kavramlar sosyal yapı, düzen, uyum, sosyal bütünleşme, dayanışma ve sosyal dengedir. Durkheim’ın suç çalışmaları konusunda en ayırdedici katkılarından biri anomi kavramını ilk defa kullanmasıdır. Durkheim’ın Sanayi Devrimi’nin sebep olduğu sosyal kriz ortamına dair geliştirdiği anomi kavramı, yıllar sonra ABD’li bir teorisyen tarafından yeniden canlandırıldı. 1930’larda dünya çapında yaşanan ekonomik krizin Amerikan toplumundaki sonuçları üzerine düşünen ABD’li sosyolog Robert K. Merton, Durkheim’ın anomi kavramını yeniden yorumladı. 1938’de yayımladığı Toplumsal Yapı ve Anomi adlı makalesinde, Merton suç çalışmalarına özgün bir boyut kazandırdı. Bir diğer eleştiri ise, Etiketleme kuramının önde gelen temsilcilerinden Howard S. Becker tarafından şöyle ifade edilmiştir: “… Bir toplum ya da bir grup için neyin işlevsel, neyin bozuk işlevli olduğunu tanımlamak, pratikte kuramda göründüğünden daha zordur. Bir grubun niyetinin ya da amacının (işlevinin) ne olduğu ve nihayetinde bu amaca ulaşmaya nelerin yardımcı, nelerin de engel olacağı sorusu çoğu zaman siyasi bir meseledir. Grubun içindeki hizipler bu işlevin ne olması gerektiği konusunda anlaşamazlar ve kendi tanımlarının kabul görmesi için mücadele ederler. Dolayısıyla bir grubun ya da bir kurumun işlevi, o kurumun doğasında türemez; siyasi çatışma üzerinden karara bağlanır. Eğer bu tespit doğru ise o zaman benzer şekilde hangi kuralların dayatılacağı, hangi davranışların sapkın addedileceği ve kimin haricîler olarak etiketleneceği de siyasi bir olgu olarak algılanmalıdır. İşlevselci yaklaşım, sapkınlığın siyasi boyutunu göz ardı ederek anlayışımızı sınırlandırır”. Etiketleme kuramı suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanır. Doğru cevap D'dir.

Etiketleme kuramı, mevcut suç ve sapkınlık teorilerinin suçluları ve sapkınları fazlasıyla vurguladığına işaret ederek yeni bir perspektif sundu. Bu yaklaşıma göre, suçluluk ve sapkınlık suç veya sapkınlık davranışı gösteren bireylere içkin bir durum değildir. Suç ve sapkınlık, bu olgulara verilen toplumsal tepkiler, bir başka deyişle bu kurama da adını veren damgalamalarla vücut bulur. Etiketleme kuramı suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanır. Bu yaklaşıma göre sapkınlık ve suç, yapılan eylemin özelliği olmaktan ziyade kuralların uygulanmasının bir sonucudur. Toplum, ihlal edilmesi suç olarak tanımlanan kurallar koyar ve bu kuralları ihlal edenleri suçlu olarak etiketler. Bu itibarla, suçu toplum yaratır. Etiketleme kuramı suçlu ile değil, suç ve toplumun suça verdiği tepki ile ilgilenmektedir. Bu itibarla sapma görelidir ve insanlar aynı davranışı farklı biçimlerde tanımlayabilirler. Daha da önemlisi, suçu tanımlayan yasalar toplumdaki güç ilişkilerini yansıtır. Toplumda ekonomik, kültürel, politik, bürokratik ya da sosyal sermaye açısından güçlü olan gruplar suç ve suçlunun tanımlanması ve etiketlenmesi sürecinde başat aktörlerdir. Bu bakımdan, zenginler fakirleri, beyazlar siyahları, üst sınıflar alt sınıfları yani güçlü toplumsal gruplar güçsüz azınlıkları etiketleme ve suçlulaştırma konusunda mutlak fırsat üstünlüğüne ve becerilere sahiplerdir. Doğru cevap B'dir.

Toplumsal kontrol kuramına göre, bebeklikten başlayan sosyalleşme süreci ile insanlar hem kişisel hem toplumsal olarak kurallara uymayı öğrenirler ve bu kontrol sayesinde davranışlarını kontrol altında tutarlar. Nitekim, toplumsal kontrol kuramının erken dönem torisyenlerinden Albert Reiss da 1951’de yayımlanan makalesinde kişisel ve toplumsal kontrol kavramları ile suç arasındaki ilişkiyi şöyle tanımlamaktadır: Suç, yasal cezaların bağlı olduğu sosyal sistemin normları ile uyum içinde olan davranışları üreten kişisel ve toplumsal kontrollerin başarısızlığının sonucu olarak ortaya çıkan davranış olarak tanımlanabilir. Kişisel kontrol, bireyin, ihtiyaçlarını topluluğun normları ve kuralları ile çatışacak şekillerde karşılamaktan kaçınma yeteneği olarak tanımlanabilir. Toplumsal kontrol, toplumsal grupların veya kurumların normları veya kuralları etkili/geçerli kılma yeteneği olarak tanımlanabilir (Reiss, 1951: 196). Doğru cevap A'dır.

Alt kültür kuramları suçluların psikolojik veya biyolojik anormal kimseler oldukları görüşünü reddetmekte, aksine suçluların toplumsal çevreleri, deneyimleri ve başka bir çok bakımdan normal olduklarını savunmaktadır. Suç ve suçluluk toplumsal düzenin kusursuz işleyememesinin bir sonucudur. Dahası belirli toplumsal gruplar suç işlemeyi cesaretlendiren değerlere sahiptir. Bireysel olarak işlenen suçlarda bile kişi ait olduğu grubun etkisi altında suç işler. Bu yaklaşım suçlunun sınıfsal ve cinsiyet aidiyeti ile suç eylemi arasında bir ilişki olduğunu varsayar ve suçun daha ziyade alt sınıflar ve erkekler tarafından işlendiğini savunmaktadır. Alt kültür kuramının içindeki bazı kuramcılar suçu alt sınıfların orta sınıf değerlerin reddetmesi sonucunda ortaya çıktığını savunurken, başka bazı kuramcılar ise sapmanın ve suçun alt sınıfın değerler sistemine içkin ve onun sonucu olduğunu savunmaktadır. Alt kültür kuramları toplumdaki bazı grupların suçu onayladığını veya suça neden olan değerlere sahip olduklarını savunur (İçli, 2010). Alt kültür hâkim kültürden ayrıdır ancak onun değerlerini, inançlarını ve sembollerini tahrif ederek, çarpıtarak, abartarak ödünç alır. Alt kültür kuramının önde gelen isimlerinden biri Albert Cohen’dir. Sundukları açıklamalar çeşitli farklılıklar içerse de alt kültür kuramcıları suçu ve suçluluğu çevresel koşulların etkisi altında bir süreç içerisinde oluştuğunu savunmaktadır (William III ve McShane, 2004). Alt kültür kuramlarına en önemli eleştirilerden birisi Marksist kuramcılar tarafından yöneltilmiştir. Suç oranlarının alt sınıflar arasında yüksek olmasından hareketle suç işlemeyi daha çok alt sınıflara has bir olgu olarak ele alınmasına itiraz eden Marksist kuramcılara göre alt sınıflar arasında suç oranlarının yüksek olmasının esas nedeni başta ceza adalet sistemi olmak üzere suçla mücadele eden kurum ve yasaların egemen sınıfların çıkarını korumaya çalışmalarıdır. Doğru cevap B'dir.

Çatışma teorisi ve suç çalışmaları açısından bir diğer önemli araştırmacı da William Edward Burghardt Du Bois’dir. Harvard Üniversitesi’nde 1895’te tamamladığı doktorasıyla bu üniversiteden doktor ünvanı alan ilk Afro-Amerikan ünvanına sahip olan Du Bois, 20. yüzyılın başlarında ırkçılık karşıtı radikal hareket ve örgütlenmelerde öncü ve aktif rol aldı. Amerika’da siyahlara uygulanan adaletsizliklere karşı bir örgüt olan Niagara Hareketi’ni başlattı. Siyasi aktivizmi ömrünün sonlarına kadar devam eden Du Bois 1950’lerde komünizme verdiği destek gerekçesiyle Amerikan federal hükümeti tarafından daha fazla gözetlenmeye başladı. 1899’da yayımlanan The Philadelphia Negro: A Social Study adlı çalışmasındaki bir bölümde siyahlar arasındaki suçluluğa ışık tutmaktadır (Du Bois, 1967: 235-268). ABD’de siyahların ezilme tecrübeleri üzerine birçok araştırmaya imza atan Du Bois, ABD’de siyahların ırklarından kaynaklı olarak çifte bilince sahip oldukları gözlemiyle toplumsal yaşamda ırkın önemini vurgulayarak radikal teorilere yani çatışma teorilerine ırkı dahil eden öncü bir düşünür olmasıyla önemli bir yere sahiptir (Moyer, 2001). Doğru cevap C'dir.

Batı’da feminizmin tarihi genellikle iki dalga olarak anlatılmaktadır. Birinci Dalga feminizm, İngiltere’de 1860’larda başlayıp Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan süreci kapsayan ve kadınların oy verme hakkı için yapılan mücadeleye işaret etmektedir. İkinci Dalga feminizm ise 1960’lar ve 1970’lerde ABD’deki Medeni Haklar Hareketi’nin ertesinde yükselen ve Kadınların Özgürleşme Hareketi (Women’s Liberation Movement) olarak bilinen harekete verilen addır. Basitçe oy verme hakkının talep edilmesi ile sınırlı olmayıp daha radikal bir toplumsal dönüşümü hedeflemekte olan İkinci Dalga’nın ünlü sloganı şudur: “Kişisel olan politiktir.” Bu slogan, sadece kamusal siyasal alanın değil, kişisel/özel olan alandaki eşitsizliklerin de dönüştürülmesi hedefini vurgulamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Toplumsallaşma: Bireyin toplumdaki norm ve değerleri içselleştirmesi ve toplumsal rollerin gereklerini yerine getirmesini öğrenmek suretiyle toplumun bir üyesi ve parçası olmasıdır. Bu süreçte aile, eğitim, din gibi toplumsal kurumların yanı sıra arkadaş grupları ve kitle iletişim araçlarının önemli rol oynarlar. Doğru cevap C'dir.

Sosyolojik olarak suç çeşitli biçimlerde sınıflandırılmaktadır. Örgütlü-organize suçlar (mafya gibi yasa dışı gruplar tarafından işlenen suçlar veya terör suçu) kurbansız/
mağduru olmayan suçlar (uyuşturucu kullanma, kumar oynama vb başkalarına doğru dan zarar vermeyen suçlar) kişiye karşı işlenen suçlar, beyaz yakalı suçlar, nefret suçları (ırkçı, cinsiyetçi, dinsel vb ön yargılardan hareketle genellikle azınlık gruplarına karşı işlenen suçlar), mala-mülke karşı işlenen suçlar, ulus aşırı suçlar (insan-köle ticareti, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı), savaş suçları.

Kriminoloji (Suç Bilimi): Suçun nedenlerini, suça etki eden faktörleri ve suçun meydana geldiği toplumsal koşulları nesnel ve akılcı yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır. Doğru cevap B'dir.

İnsanlığa karşı suçlar, kişilere karşı suçlar, topluma karşı suçlar ve millet ve devlete karşı suçlar (İçli, 2007). Doğru cevap B'dir.

Aydınlanma: 17-18. yüzyıllarda Batı Avrupada ortaya çıkan ve edebiyattan sanata, felsefeden bilime bir çok alanda etkili olmuş entellektüel bir akım. Akla ve deneyime atfettiği önem, ilerlemeye duyduğu güven ve geleneksel-dinsel olana karşı beslediği kuşku temel özelliğidir. Doğru cevap D'dir.

Suçluları dört kategoriye ayırır. İlki, suçlu doğanlar dediği ve yukarıda tasvir edilen fiziksel özellikleri ile kolayca ayırt edilebilen kimselerdir. İkinci grup suçlular, akıl hastası (deli) suçlular olup aptal, geri zekâlı, paranoyak ve alkolikleri kapsamaktadır. Rastgele suçlular veya suçlu nitelikleri taşıyanlar üçüncü grup olup bunlar fırsatlara cevap olarak
suç işleyenlerdir. Son olarak, motivasyonunu aşk, gurur, onur, öfke gibi duygulardan alan tutku suçluları (Burke, 2009: 65). Doğru cevap D'dir.

Onarıcı Hukuk: Norm ihlalini, ıslah edilmesi gereken bir durum kabul eden ve cezalandırmaktan çok onarmaya öncelik veren hukuk sistemidir. Doğru cevap E'dir.

Burjuvazi: Fransızca kökenli bir terim olup anlamı şehirli özgür insanlar demektir. Bununla birlikte Marksist literatürde kapitalist toplumlarda üretim araçlarının mülkiyetini elinde bulunduran (kapitalist) sınıf anlamında kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Ataerkillik: Erkek-egemenlik olarak da Türkçe’ye çevrilen bu kavram toplumsal ve siyasal yaşamda erkeklerin lehine kadınların aleyhine olan değer, düşünce, inanış ve pratiklerin tümüne işaret eden ve feminist teorinin ve hareketlerin merkezi önem atfettiği bir kavramdır. Doğru cevap B'dir.

1975’te yayımlanan kitabı Sisters in Crime (Suçlu Kızkardeşler) kitabı ile Freda Adler ve yine aynı yıl yayımlanan Women and Crime (Kadın ve Suç) kitabı ile de Rita James Simon’dur. Doğru cevap A'dir.

Sosyolojik olarak suç, kişisel alanı aşıp kamusal alana giren ve yasak olan kural ya da yasaları çiğneyen, buna bağlı olarak meşru cezaların ya da yaptırımların uygulandığı ve kamusal bir otoritenin müdahalesini gerektiren fillerdir (Marshall, 1995: 702). Doğru cevap A'dır.

Kumar oynama kurbansız/ mağduru olmayan suçlara örnek gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.

Maddelerin tamamı biyolojik yaklaşımlarla ilgili doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru cevap A'dır.

Maddelerin tamamı Yapısal-İşlevselci kuram ile ilgili doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Yenilikçilik olarak adlandırılan tipte, kişi mevcut hedefleri kabul etmesine rağmen bu hedeflere götürecek kabul gören, meşru araçlar yerine gayrımeşru ya da yasal olmayan araçlar kullanır. Doğru cevap B'dir.

Bu yaklaşıma göre sapkınlık ve suç, yapılan eylemin özelliği olmaktan ziyade kuralların uygulanmasının bir sonucudur. Doğru cevap D'dir.

“İnsanlar neden kuralları çiğner ve suç işlerler?” sorusunun yerine şu soruyu sorarlar: “İnsanlar neden kurallara uyar?”. Doğru cevap E'dir.

Çete arkadaşlarına yüksek sadakat biçiminde ortaya çıkan meşrulaştırmada kişi suç eylemini kendisi için bir yarar veya çıkar elde etmek üzere değil arkadaşlarını korumak için yaptığını savunarak meşrulaştırmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Kadın suçluları iyi bir anne ve ev kadınına dönüştürmeyi amaçlayan ceza sistemini reddetmektedir. I ve II doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Cesare Lombroso (1835-1909) 1876 yılında yayınladığı Suçlu İnsan isimli kitabı suç biliminin gelişiminde önemli bir yere sahiptir. İnsan doğasından hareketle suç olgusunun açıklanamayacağını savunan Lombroso’ya göre bazı insanlar doğuştan suça eğilimlidir.

Suçluları dört kategoriye ayırır. İlki, suçlu doğanlar dediği ve yukarıda tasvir edilen fiziksel özellikleri ile kolayca ayırd edilebilen kimselerdir. İkinci grup suçlular, akıl hastası (deli) suçlular olup aptal, geri zekâlı, paranoyak ve alkolikleri kapsamaktadır. Rastgele suçlular veya suçlu nitelikleri taşıyanlar üçüncü grup olup bunlar fırsatlara cevap olarak suç işleyenlerdir. Son olarak, motivasyonunu aşk, gurur, onur, öfke gibi duygulardan alan tutku suçluları.

Durkheim’ın suç çalışmaları konusunda en ayırdedici katkılarından biri anomi kavramını ilk defa kullanmasıdır.

Marksist kuramlar toplumu ve toplumsal ilişkileri temelinde ekonominin yer aldığı sınıflar arası çatışma modeli ile açıklamaktadır.

Durkheim ve Merton’un sapma hakkındaki görüşlerinin etkisi altında şekillenen alt kültür kuramları suçu bir grup davranışı olarak ele almaktadır.

Alt kültür kuramları içerisinde önemli bir yere sahip bir diğer kuram Richard Cloward ve Lyod Ohlin tarafından geliştirilen ayırıcı fırsatlar kuramıdır.

Psikolojik kuramlardan bir diğeri Bilişsel Kuramdır. “Normal” insanlar ile suçlu bireylerin düşünme kalıplarındaki farklılıklar üzerinde duran bu yaklaşım toplumsal ve çevresel koşullar ile suç arasında ilişki kuran yaklaşımları eleştirmektedir.

Toplumsal kontrol kuramının erken dönem torisyenlerinden Albert Reiss, Erken dönem toplumsal kontrol kuramlarından biri de David Matza ve Gresham Sykes tarafından nötrleştirme teknikleri ismi ile geliştirilen yaklaşımdır. Travis Hirschi toplumsal kontrol kuramının önde gelen ve 1970’ler ve 1980’lerdeki en popüler versiyonunu dillendiren kuramcılardandır.

Hirschi, suçu bireyi topluma bağlayan toplumsal bağların zayıaması veya kopması ile açıklamaktadır. Bu bağları; bağlılık, adanmışlık, katılım ve inanç olarak sınıandırmaktadır

Öte yandan, organik dayanışmanın hâkim olduğu modern sanayi toplumları, ileri düzeyde uzmanlaşma, artan iş bölümü, yüksek düzeyde bağlılık ve kentlerde yoğunlaşmış ve farklılaşmış bir nüfus gibi özelliklere sahiptir.

Yaptırımlar sadece olumsuz biçimlerde olmaz aynı zamanda teşvik, ödül, taltif gibi olumlu
yaptırımlar marifetiyle de bireyin söz konusu kurallara uygun davranması teşvik edilir.
Toplumsal kuralların açık amacı, toplumsal yaşamı düzenleme ve ortaya çıkan düzeni devam
ettirmektir.

Sapma, suç ve suçluluk kavramları toplumsal yaşamı düzenlediği varsayılan norm ve
kuralların öngördüğü sınırların ihlâline işaret eder. Söz konusu sınırların ihlal edilmesine,
sosyolojide sapma denir

Suç istatistiklerine girmeyen ama suç teşkil eden eylemler vardır ve bu tür suçlar gizli suçlar, karanlık rakamlar şeklinde tanımlanmaktadır. Bu türden en yaygın suçlara örnek olarak aile içi şiddet, ensest, etnik veya dini
azınlıkları hedef alan suçlar, cezalandırmadan kaçabilen bazı kurumların işlediği örgütlü suçlar, beyaz yakalı üst sınıfların gözden kaçırabildikleri vergi, kaçakçılık suçları ile doğal çevreye karşı işlenen suçlar verilebilir. Bazı araştırmacılara göre gizli suçlar işlenen toplam suçların yarısından fazlasını oluşturmakta ve giderek artmaktadır

Suç bilimi (kriminoloji) ismi ile bilimsel bir disiplinin ortaya çıkması görece yenidir. Bazı araştırmacılar modern kriminolojinin doğuşunu Cesare Lombroso’nun (1835-1909) Suçlu İnsan isimli öncü çalışmasının yayınlandığı yıla (1876) işaret etmektedir (Demirbaş,
2005; Lilly, Cullen ve Ball, 2002).

Darwin’in evrim teorisinden güçlü bir şekilde etkilenmiş olan Lombroso’ya göre suç işleyenler normal insanlara
göre evrim sürecinde geri kalmış insanlardır. Suçlular, gerek fiziksel gerekse zihinsel bakımdan
evrimlerini tamamlayamamış kimselerdir ve bu nedenle suç işlemeye daha eğilimli olurlar.

Burada Yapısal-İşlevselci kuram şeklinde adlandırmayı tercih ettiğimiz bu kuramın “işlevselci,” “sosyolojik pozitivist”, “anomi” veya “gerilim” kuramı gibi farklı şekillerde adlandırılabildiğini belirtmek gerekir.

tiketleme kuramı suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanır.

Bireyin toplumdaki norm ve değerleri içselleştirmesi ve toplumsal
rollerin gereklerini yerine getirmesini öğrenmek suretiyle toplumun bir üyesi ve parçası
olmasına toplumsallaşma denir. Bu süreçte aile, eğitim, din gibi toplumsal kurumların
yanı sıra arkadaş grupları ve kitle iletişim araçlarının önemli rol oynarlar.

Uyuşturucu kullanma, kumar oynama vb başkalarına doğrudan zarar vermeyen suçlara mağduru olmayan suçlar denir.

Toplumsal sözleşme kuramları olarak adlandırılan bu yaklaşımlar devletin varlığını ve meşruiyetini bireylerin rızalarına dayandırmaya başladı. Böylece devlet veya iktidar meşruiyetini ilahi bir güçten değil, vatandaşların genel oy hakkından almaya başladı.

Suçluları dört kategoriye ayırır. İlki, suçlu doğanlar dediği ve yukarıda tasvir edilen
fiziksel özellikleri ile kolayca ayırd edilebilen kimselerdir. İkinci grup suçlular, akıl hastası (deli) suçlular olup aptal, geri zekâlı, paranoyak ve alkolikleri kapsamaktadır. Rastgele suçlular veya suçlu nitelikleri taşıyanlar üçüncü grup olup bunlar fırsatlara cevap olarak suç işleyenlerdir. Son olarak, motivasyonunu aşk, gurur, onur, öfke gibi duygulardan alan tutku suçlularıdır.

Klasik kuramın temel varsayımı şudur: insanlar akıl ve özgür irade sahibi varlıklardır
ve diğer eylemleri gibi suç teşkil eden davranışı da özgür iradeleri ve rasyonal tercihleri ile gerçekleşitirirler ve yaptıklarından sorumludurlar.

Beccaria “Cezanın acısının suçun hazzından fazla olması” gerektiğinin altını çizmektedir.

Üçüncü tepki olan şekilcilik ise hedeflerin başlı başına bir anlam taşımadığı ancak yine de mevcut araçlara uyma durumudur. Pahalı bir araba veya yeni bir ev gibi ekonomik doyum sağlamayacağını bildiği halde mevcut kurumsal normlara, araçlara zorunlu olarak uyum gösterip her gün işe giden bireyler bu duruma örnek olarak verilebilir.

1975’te yayımlanan Sisters in Crime (Suçlu Kızkardeşler) kitabının yazarı ile Freda Adler'dir.

Kadınlığa ve erkekliğe ilişkin öğrenilmiş veya inşa edilmiş ve toplumsallaşma
süreci ile benimsenmiş rollere ve beklentilere işaret eden kavrama toplumsal cinsiyet adı verilir.

1950’lerde ABD’deki Medeni Haklar Hareketi’nin toplumsal ve siyasal ortamının bir ürünü olan ve suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanan kuram etiketleme kuramıdır.

Toplumsal kontrol kuramı işte bu toplumsal, siyasal ve tarihsel bağlamda ortaya çıkmıştır. Bu kuramı şu ana kadar incelediğimiz kuramlardan farklı kılan özelliği suç ve sapkınlığa dair soruyu farklı şekilde sormasıdır. “İnsanlar neden kuralları çiğner ve suç işlerler?” sorusunun yerine şu soruyu sorarlar: “İnsanlar neden kurallara uyar?” sorunun ‘tersten’ sorulmasının sebebi, diğer teorilerin suç problemini kendileri için araştırma meselesi kılmalarında sanki suç ve sapkınlık değil de uyum doğal ve normalmiş gibi ele alınmasındandır.

Meşru fırsatlar gibi gayrı meşru fırsatların da toplumda eşitsiz dağıtıldığını savunan ayırıcı fırsatlar kuramına göre üç yaygın suçlu alt kültürü vardır (Moyer, 2001: 72-73). İlki, maddi kazanç eksenli suçlu alt kültürü olup burada geleneksel ve suçlu sistemler birbiriyle tam ve kararlı bir şekilde entegre olmuş durumdadır. Amaca götüren her yol mübahtır anlayışına dayanan bu alt kültürde kısa yoldan köşeyi dönme temel ilkedir. Alt kültürün ikinci yaygın biçimi çatışma alt kültürü olup hedefe ulaşmak için şiddet kullanan mafya ve çete şeklinde ortaya çıkmaktadır. Üçüncüsü, geri çekilme alt kültürüdür. Bu grupta yer alan bireylere sadece meşru fırsatlar ve kanallar değil aynı zamanda gayrı meşru fırsatlar ve kanallar da kapalıdır.

Marksist feminist yaklaşımda ise üç isim öne çıkmaktadır: Elizabeth Moulds, Nicole Rafter ve Eleena Natalizia. Marksist feminist tartışma 1970’lerde ABD’de kadınlara karşı cezai yargılama sisteminde uygulandığı iddia edilen iltimas iddiaları ile ortaya çıktı.

Yanıtınız yanlış ise "Biyolojik ve Psikolojik Suç Kuramları" bölümünü gözden geçiriniz.
Suçu toplumsal bir olgudan ziyade suşlunun biyolojik ve psikolojik özelliklerinden hareketle açıklayan başlıca kuramlardan biri Bilişsel Kuramdır. “Normal” insanlar ile suçlu bireylerin düşünme kalıplarındaki farklılıklar üzerinde duran bu yaklaşım toplumsal ve çevresel koşullar ile suç arasında ilişki kuran yaklaşımları eleştirmektedir. Bu yaklaşımın önde gelen iki ismi Glenn Walters ve Thomas White’a göre toplumsal ve çevresel koşullar bireyin davranışlarını belirlemeden ziyade tercihlerini sınırlandırmaya hizmet eder. Onlara göre suçlu davranış, hatalı ve irrasyonel düşünmenin ürünüdür. Bu yaklaşıma göre
suçlu davranış bireyin düşünme başarısızlığının bir sonucudur (William III ve McShane, 2004). Walter ve White’a göre kariyer suçluların büyük bölümü ilişkilerinde sorumsuz davranmak, kişisel istek ve tutkularına düşkün olmak, insanların arasına zorla girmek ve toplumsal kuralları ihlal etmek gibi özelliklere sahiptir. Dahası bu kimseler ergen çocuklar gibi düşünmekte ve çok az sorumluluk hissine ve kişisel öz disipline sahiptirler. Kariyer suçluların erken yaşlardan itibaren kronik yönetim sorunları vardır. Bu kimseler bir yandan suçlu davranışlarını rasyonelleştirmekte bir yandan da uzun vadede yıkıcı sonuçları
olan kısa erimli haz peşindedir (William III ve McShane, 2004: 45).

Yanıtınız yanlış ise "Etiketleme Kuramı" bölümünü gözden geçiriniz.
Biyolojik yaklaşımlar suçlular ile suç işlemeyenler arasındaki biyolojik ve fiziksel farklılıklardan hareketle suçlu davranışı açıklamaya çalışırlar. Bu yaklaşımlara göre biyolojik ve fiziksel özellikler bireyleri suça yöneltmektedir. Bu yaklaşımlara göre, hasta ya da patolojik olan toplum ya da toplumsal yapılar değil, mutlak olarak birey ve onun kişisel veya biyolojik özellikleridir. Biyolojik kuramlar gibi psikolojik kuramlar da konuyu suç işleyen kişinin özelliklerinden hareketle açıklamaya çalışmaktadır. Psikolojik kuramlar zeka, öğrenme ve kişilik ile suç
ve suçluluk arasında güçlü bir ilişki olduğunu savunmaktadır. Etiketleme kuramına göre ise, suçluluk ve sapkınlık suç veya sapkınlık davranışı gösteren
bireylere içkin bir durum değildir. Suç ve sapkınlık, bu olgulara verilen toplumsal tepkiler, bir başka deyişle bu kurama da adını veren damgalamalarla vücut bulur. Etiketleme kuramı suç ve suçlu davranıştan ziyade suç sonrası toplumun verdiği tepkilere odaklanır.

Yanıtınız yanlış ise "Klasik Okul" bölümünü gözden geçiriniz.
Cesare Beccaria (1738-1794) ve Jeremy Bentham’dır (1748-1832) suç kuramlarında klasik okul olarak bilinen kuramın önde gelen temsilcileridir.

Yanıtınız yanlış ise "Yapısal-İşlevselci Kuram" bölümünü gözden geçiriniz.
Suç kuramlarında önemli bir yere sahip olan yapısal-işlevselcilik toplumun uyumlu ve dengeli yapısının sürdürülmesi ile ilgilenmektedir. Bu yaklaşımın vurguladığı temel kavramlar sosyal yapı, düzen, uyum, sosyal bütünleşme, dayanışma ve sosyal dengedir.

Yanıtınız yanlış ise "Yapısal-İlşlevselci Kuram" bölümünü gözden geçiriniz.
Yapısal-İşlevselci kuramın önde gelen temsilcilerinden E. Durkheim'a göre sapma sadece normal değil aynı zamanda işlevseldir. Sapmanın veya suçun söz konusu işlevlerini dört başlık hâlinde sıralamak mümkündür. Birincisi, sapma, kültürel normları ve değerleri onaylar. İkincisi, doğru ile yanlışın arasındaki ahlaki sınırı açığa çıkarır. Üçüncü işlevi, sapma ortaya çıktıktan sonra onunla mücadele eden insanları bir araya getirmek suretiyle ortak ahlaki bağları pekiştirmeye yardımcı olur. Son olarak, sapma ve suçlar toplumun işleyişinde bazı toplumsal düzensizliklere işaret ederek, bu düzensizlikleri gidermek ihtiyacını ortaya çıkardığı için toplumsal bir değişmeyi teşvik eder. Durkheim’in ifadesi ile, günümüzün sapkınlığı geleceğin ahlâki değerleri olabilir (Macionis, 2012). Bununla birlikte sapma var olan norm ve değerlerin yıpranmasına ve kaynakların israf edilmesine neden olması dolayısıyla eleştirilmektedir.

Yanıtınız yanlış ise "Yapısal-İşlevselcilik Kuramı" bölümünü gözden geçiriniz.
Merton'ıun anomi kuramında yenilikçilik olarak adlandırılan sapkın davranışta, kişi mevcut hedefleri kabul etmesine rağmen bu hedeflere götürecek kabul gören, meşru araçlar yerine gayrımeşru ya da yasal olmayan araçlar kullanır. Daha fazla ekonomik güç ve başarı elde etmek isteyen bir kimsenin meşru ticaret yerine uyuşturucu kaçakçılığı yapması buna örnek verilebilir.

Yanıtınız yanlış ise "Etiketleme Kuramı" bölümünü gözden geçiriniz.
Etiketleme teorisinin adı en sık anılan teorisyeni Howard S. Becker’dır. 1963’te yayımlanan ve Türkçeye yakın zamanlarda Haricîler olarak çevrilen Outsiders adlı eseri açık ve anlaşılır yazımıyla dahi olsa keyifle okunabilecek çok ilginç bir sosyolojik araştırmadır. Dans müzisyenleri ve esrar kullanıcıları ile yaptığı alan araştırmasına dayanan bu çalışmasında Becker, damgalama sürecinin suç ve sapkınlığı nasıl yarattığını ortaya koymaktadır. Becker’a göre, “Bilim insanları belli davranışlara ya da kişilere vurulan “sapkın” etiketini sorgulamazlar; aksine verili kabul ederler. Bunu yaparak da yargıda bulunan grubun değerlerini ikrar etmiş olurlar.” (Becker, 2015: 24). Sapkınlık ne istatistiki ne de patolojik bir
durum olup toplumdan topluma ve zamandan zamana değişebilen bir olgu olarak bir toplumdaki bir grubun normlarını yansıtmaktadır. Daha açık bir ifadeyle belirtmek gerekirse, “Toplumsal gruplar, ihlal edilmesi sapkınlık olarak tanımlanan kurallar koyarak sapkınlığı yaratırlar.” (Becker, 2015: 29). Suçlu ile suçlu olmayan arasındaki temel fark ilkinin suçlu olarak etiketlenmiş olmasıdır. Damgalanma, gerçekten de sosyal yaşamda önemli bir
yere sahiptir.

Yanıtınız yanlış ise "Toplumsal Kontrol Kuramı" bölümünü gözden geçiriniz.
Toplumsal kontrol kuramı, insan doğasına ilişkin olumsuz bir kabulden hareket etmektedir. İnsanın temel ihtiyaç ve arzularının doğal bir sınırı yoktur ve insan kendi çıkarını düşünerek hareket eden bir doğaya sahiptir. Bu nedenle toplumun iyiliği için insan davranışlarının düzenlenmesi ve kontrol edilmesi zorunludur. Toplumun sözleşme temelinde ortaya çıktığını savunan Hobbes ve Rousseau gibi düşünürlerin yanı sıra Durkheim gibi sosyologlar da toplumun varlık amacının bu varolduğu öne sürülen kötücül insan doğasını denetim altına almak olduğunu savunmuşlardır

Yanıtınız yanlış ise "Alt Kültür Kuramı" bölümünü gözden geçiriniz.
Alt kültür kuramı başta psikolojik ve biyolojik kuramlar olmak üzere suçu daha ziyade suçlunun kişisel özelliklerine atıfla açıklayan yaklaşımlara itiraz ederek ortaya çıkmıştır. Durkheim ve Merton’un sapma hakkındaki görüşlerinin etkisi altında şekillenen alt kültür kuramları suçu bir grup davranışı olarak ele almaktadır. Suç ve suçlu davranış toplumsal olgulardır ve neden sonuç ilişkileri tarafından belirlenmektedir. Alt kültür kuramları suçluların psikolojik veya biyolojik anormal kimseler oldukları görüşünü reddetmekte, aksine suçluların toplumsal çevreleri, deneyimleri ve başka bir çok bakımdan normal olduklarını
savunmaktadır. Suç ve suçluluk toplumsal düzenin kusursuz işleyememesinin bir sonucudur. Dahası belirli toplumsal gruplar suç işlemeyi cesaretlendiren değerlere sahiptir. Bireysel olarak işlenen suçlarda bile kişi ait olduğu grubun etkisi altında suç işler. Bu yaklaşım suçlunun sınıfsal ve cinsiyet aidiyeti ile suç eylemi arasında bir ilişki olduğunu varsayar ve suçun daha ziyade alt sınıflar ve erkekler tarafından işlendiğini savunmaktadır.

Yanıtınız yanlış ise "Marksist Kuram" bölümünü gözden geçiriniz.
Marksist suç çalışmalarında adı öne çıkan araştırmacı Richard Quinney’dir. Quinney hukukun özgül çıkarları değil de toplumun genelinin iyiliğini temsil ettiği şeklindeki yaygın kabulü şu şekilde eleştirmektedir: Hukuk nadiren toplumun tümünün ürünüdür. Toplumun tüm üyelerinin çıkarlarını temsil etmektense nüfusun sadece belli kısımlarının çıkarlarından ibarettir. Hukuk, özgül çıkarları temsil eden ve çıkarlarını kamu politikasına tercüme etme gücüne sahip belli başlı insanlar tarafından yapılır. Hukuk, kapitalist toplumlarda burjuva sınıfının çıkarını ve özel mülkiyeti korumakta ve suç-ceza sistemi buna göre şekillenmektedir. Ceza yasaları vergi kaçırma veya çok uluslu şirketler tarafından çevreye karşı işlenen suçları soruşturma ve cezalandırmadan ziyade, hırsızlık, soygun gibi sokak suçlarına odaklanmaktadır. Quinney’e göre kapitalist toplumda adalet sınıf mücadelesinin hizmetinde ideolojik ve pratik bir araçtır; o kadar ki, kapitalist adalet kapitalist sistemin teminatıdır.

Yanıtınız yanlış ise "Feminist Kuram" bölümünü gözden geçiriniz.
Feminist kuram toplumsal cinsiyet analizi ile suç ve sapkınlık teorilerine esaslı katkılarda bulunmuştur. Feminist kurama göre toplumsal cinsiyetin erkeklik ve kadınlık şeklinde kutupsallaştrılmış bir ikilik şeklinde anlaşılması problemidir. Bir başka deyişle, feminist kuram cinsiyeti özcü bir kimlik anlayışına yaslandığı ve “erkekliğin sadece erkekler tarafından, kadınlığın da sadece kadınlar tarafından” üretildiğini varsaydığı için eleştirir.

TEMEL KAVRAMLAR: SAPMA, SUÇ, SUÇLULUK

TEMEL KAVRAMLAR: SAPMA, SUÇ, SUÇLULUK
Suçlunun psikolojik, biyolojik özelliklerinin saptanması

TEMEL KAVRAMLAR: SAPMA, SUÇ, SUÇLULUK
Millet ve devlete karşı suçlar

BİYOLOJİK VE PSİKOLOJİK SUÇ KURAMLARI
Klasik dönem biyolojik yaklaşımlar

YAPISAL-İŞLEVSELCİ KURAM
Genetik özellikler

ETİKETLEME KURAMI
Etiketleme kuramı

TOPLUMSAL KONTROL KURAMI
Toplumsal kontrol kuramı

ALT KÜLTÜR KURAMI
Alt kültür kuramları

MARKSİST KURAM
Marksist kuram

FEMİNİST SUÇ KURAMI
Feminist kuram

Cesare Lambroso'nun biyolojik suç kuramını etkileyen yaklaşım Darwin'in evrim teorisidir.

Suçlu İnsan adlı eserin yazarı aşağıdaki kuramcı Cesare Lambroso'dur

Klasik kuramın suçun hukukiliği ilkesi sadece hukukça suçlu bulunan bir kişi cezalandırılabileceğini anlatır.

Sosyal yapı, düzen, uyum, sosyal bütünleşme, dayanışma ve sosyal denge kavramlarını vurgulayan yaklaşım yapısal işlevselcilktir.

Onarıcı hukuk sistemi norm ihlalini, ıslah edilmesi gereken bir durum kabul eden ve cezalandırmaktan çok onarmaya öncelik veren hukuk sistemidir.

Etiketleme kuramı suçlu ile değil, suç ve toplumun suça verdiği tepki ile ilgilenmektedir

Toplum tarafından daha az tepki çeken ve kişinin benlik tanımına daha az etki eden bazı norm ihlallerini birincil sapma olarak tanımlayan kişi E. Lemerttir.

Sosyal kontrol kuramı insan doğasına ilişkin olumsuz bir kabulden hareketle, insanın temel ihtiyaç ve arzularının doğal bir sınırı yoktur ve insan kendi çıkarını düşünerek hareket eden bir doğaya sahip olduğunu ve bu nedenle toplumun iyiliği için insan davranışlarının düzenlenmesinin zorunlu olduğunu iddia eder

T. Hirschi Sosyal kontrol kuramının bir temsilcisidir.

Suçun alt sınıfların orta sınıf değerlerin reddetmesi sonucunda ortaya çıktığını savunarak, sapmanın ve suçun alt sınıfın değerler sistemine içkin ve onun sonucu olduğunu ileri süren kuram alt kültür kuramıdır.