Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri - Sosyoloji

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi varlık felsefesinin faaliyet alanlarından biridir?

Ruh ve madde arasındaki ilişki

Özne ve nesne arasındaki ilişki

Bilen ve bilinen arasındaki ilişki

Deney ve deney ötesi bilgi ilişkisi

Gerçek ve doğru arasındaki ilişki

Açıklama:

Varlık felsefesi varlığı maddesel, zihinsel ve ruhsal boyutlarıyla çözümlemeye çalışır. Bu kapsamda ruh-madde ilişkisini de ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bilgi nedir?

Değer yüklü bir tanımlamadır.

Var olandır.

Zihinsel bir genellemedir.

Öznenin, nesneyi bildiği, tanıdığı ve çözümlediği iddiasında olan çıkarımıdır.

Nesnel gerçekliğin gözlemlenebilir, test edilebilir ve nicelik olarak ölçülebilir olma halidir.

Açıklama:

Bilgi, öznenin nesneye ilişkin, nesneye ve gerçekliğe uygun bir bilgi olma iddiasında olan bir çıkarımıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aydınlanma döneminin coğrafi merkezi hangi ülkedir?

İngiltere

Almanya

Fransa

İspanya

Yunanistan

Açıklama:

Almanya ve İngiltere olmak üzere Avrupa devletlerinin birçoğunda Aydınlanma düşüncesi gelişmiştir ancak Aydınlanma'nın coğrafi merkezi Fransa'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Coğrafi determinizmin temsilci olarak tanınan Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

David Hume

Adam Ferguson

J.J. Rousseau

Baron de Montesquieu

Voltaire

Açıklama:

Montesquieu toplumu, çeşitli unsurların yalnızca bütünde anlam bulduğu bir sistem olarak tanımlamıştır. Bu sistemi oluşturan temel unsurlar iklim ve coğrafyadır. Bu yüzden coğrafi determinizmin temsilcisi olarak tanınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Toplumsal tabakalaşmanın işbölümü ile ilişkisi ve emeğin yabancılaşması konularında çalışmalar yapan Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Baron de Montesquieu

Adam Ferguson

Voltaire

J.J. Rousseau

David Hume

Açıklama:

Ferguson, ekonomik bir kurum olarak kabul edilen işbölümünün, aynı zamanda toplumsal olduğunu belirtmiştir. Toplumsal tabakalaşmanın işbölümü ile ilişkisi üzerine çalışmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Dünya hakkında düşünce biçimimizi şekillendiren inançlar, ilkeler, değerler, yöntemler ve varsayımlardan oluşan yapıya ne denir?

Evrensellik

Bilim

Ampirisizm

Rasyonalite

Paradigma

Açıklama:

Paradigma sosyolojik bir kavramdır ve dünya hakkında düşünce biçimimizi şekillendiren inançlar, ilkeler, değerler, yöntemler ve varsayımlardan oluşan bir yapıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Endüstri Devrimi hangi ülkede başlamıştır?

Fransa

İngiltere

Almanya

İtalya

İspanya

Açıklama:

Endüstri Devrimi'nin başlangıç yeri İngiltere'dir. Dünyanın geleneksel ekonomik ve toplumsal yapılarında çok büyük bir ekonomik hareket sağlamıştır. Demiryolları ve fabrikaları için örnek sunmuştur. Fransa ise bu ekonomik hareketin devrimlerini gerçekleştirmiş, ona düşüncelerini vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sosyoloji hangi yüzyılda bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır?

15. yüzyılda.

16. yüzyılda

17. yüzyılda

18. yüzyılda

19. yüzyılda

Açıklama:

Sosyoloji 19.yüzyılda bir bilim dalı olarak ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi nicel araştırma yöntemleri söz konusu olduğunda yanlıştır?

Doğa bilimleri yöntemini uyarlayan sosyologlar bu yöntemi savunma eğilimindedir.

Sosyolojide bu yöntemin kullanılması pozitivizm olarak bilinmektedir.

Bu yöntemin verileri genellikle kelimeler aracılığıyla ifade edilir.

Bu yöntem, değişkenlerin kesin olarak ölçülmesine vurgu yapar.

Bu yöntem, genel nedensel açıklamalara bağlı olan hipotezlerin test edilmesine vurgu yapar.

Açıklama:

Nicel veriler sayısal formdadır. Nitel veriler ise genellikle kelimeler aracılığıyla ifade edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Sosyolojinin kurucusu ve isim babası kimdir?

Auguste Comte

Voltaire

Saint Simon

Emile Durkheim

Max Weber

Açıklama:

Sosyolojinin kurucusu ve isim babası olarak A. Comte kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Varlığın yapısını, niteliğini, özelliğini, maddesel ve ruhsal boyutlarıyla ele alan felsefeye en ad verilir?

Ontoloji

Epistemoloji

Fenomenoloji

Pozitivizm

Hermeneutik

Açıklama:

Valık felsefesi varlığın yapısını, niteliğini, özelliklerini ele alır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Varlık Felsefesi: Ontoloji

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bilen özne ile nesne arasındaki ilişkiyi ele alan ve bilginin yapısını, özelliklerini ve niteliğini ele alan felsefeye ne ad verilir?

Ontoloji

Epistemoloji

Penomenoloji

Hermeneutik

Pozitivizm

Açıklama:

Epistemoloji varlığın yapısını, niteliğini ve özelliklerini ele alır.
Epistemoloji
Bilgi Felsefesi: Epistemoloji

Doğru Cevap: B

Soru 13

İnsan bilincinin dışında ve ondan bağımsız olan somut ve nesnel varlıkların tümüne ne ad verilir?

Bilgi

Doğru

Gerçek

Epistemoloji

Hipotez

Açıklama:

Ünitenin ilk paragrafını okuyunuz.
İnsan bilincinin dışında ve onlardan bağımsız olarak var olan nesnel varlıklara gerçek denir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Öznenin nesneye ilişkin uygun, tutarlı ve mantıksal çıkarımlarına ne ad verilir?

Gerçek

Bilgi

Hipotez

Doğru

Uslamlama

Açıklama:

Ünitenin ilk paragrafını okuyunuz
Doğru: öznenin nesneye yönelik uygun, tutarlı ve mantıksal çıkarımlarıdır

Doğru Cevap: D

Soru 15

Öznenin nesneyi bilme, tanıma ve çözümlemesi sonucu ortaya çıkan bir ürüne ne ad verilir?

Gerçek

Doğru

Hipotez

Varsayım

Bilgi

Açıklama:

Ünitenin ilk paragrafını okuyunuz
Bilgi öznenin nesneyi bilme, tanıma ve çözümlemesi sonucu ortaya çıkan bir ürüne verilen addır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşünürlerinden biri değildir?

Voltaire

David Hume

Adam Ferguson

Anthony Giddens

J.J. Rousseau

Açıklama:

Ünitedeki aydınlanma bölümünü okuyunuz
Doğru cevap Anthnon Giddens'dır. Giddens günümüz düşünürlerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Toplum Sözleşmesi adlı eser hangi düşünüre aittir?

Montesquieu

David Hume

J.J. Rousseau

A. Smith

J. Locke

Açıklama:

Aydınlanma düşünürleri başlığını okuyunuz
Toplum Sözleşmesi adlı eser J.J. Rousseau'ya aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Kanunların Ruhu adlı eser kimindir?

Montesquieu

A. Smith

J. Locke

A. Ferguson

Voltaire

Açıklama:

Aydınlanma bölümüne bakınız
Kanunların Ruhu adlı eser Montesquieu'ya aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşüncesinin özelliklerinden birisi değildir?

Akıl

Bilim

Din

Evrensellik

İlerleme

Açıklama:

Aydınlanmanın temel ilkeleri bağlığını okuyunuz.
Din aydınlanmanın temel ilkelerinden değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bilimin sadece duyu organları ile algılanan gözlemlenebilir varlıklar ile ilgilenmesi gerektiğini öne süren yaklaşıma ne ad verilir?

Pozitivizm

Rasyonalizm

Hermeneutik

Fenomenoloji

Postmodernizm

Açıklama:

Pozitivizm başlığını okuyunuz.
Bilimin sadece duyu organları ile algılanan gözlemlenebilir varlıklar ile ilgilenmesi gerektiğini öne süren yaklaşıma pozitivizm denir

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden önermelerden hangisi bilim ve varlık felsefesi farkları bağlamında doğru değildir?

Bilim varlığı gözlem, deney, test yoluyla çözümleyerek ele alır, varlık felsefesi ise maddi ve zihinsel boyutları açısından bir bütün olarak inceler.

Bilim varlığın kendisini bir gerçeklik olarak kabul eder, varlık felsefesi ise gerçekliğin mümkün olup olmadığını sorar.

Bilim bütün ile ilgilenirken, varlık felsefesi bütünün parçaları ile ilgilenir.

Bilim dış nesnel gerçekliği olduğu gibi kabul ederken, varlık felsefesi ise dış gerçek nesnelliği sorgular.

Bilim varolanın bilgisine bilimsel araştırma teknikleri ile ulaşırken, varlık felsefesi varlığın deney ve gözlem dışında bir gerçekliğinin olup olmadığını sorgular.

Açıklama:

Soru bilgi ve felsefe arasındaki ilişkiye odaklanmakta ve bunu test etmektedir.
Sorunun cevabı C şıkkıdır çünkü bilim bütünün parçaları ile ilgilenirken, varlık felsefesi ise kendini bütünün parçalarıyla sınırlamaz, parçalar kadar bütünün kendisini de konu edinir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangileri bilimsel bilginin özellikleridir?

Olgusal, mantıksal ve nesnel olmak

Değere içkin, mantıksal ve nesnel olmak

Açık, net ve inançlar sistemine bağlı olmak

Akla ve mantığa uygun, subjektif olmak

Eleştirel, tikel ve nesnel olmak.

Açıklama:

Bilimsel bilgi nesnel, açık ve net, akla ve mantığa uygun, eleştirel olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Toplum sözleşmesi aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

J.J. Rousseau

Baron de Montesquieu

Voltaire

Adam Ferguson

David Hume

Açıklama:

Toplum sözleşmesi J. J. Rousseau'ya ait bir kuramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Akıl

Bilim

İnanç

Evrensellik

Bireycilik

Açıklama:

Akıl, bilim, evrensellik, bireycilik ve özgürlük aydınlanmanın temel ilkeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki ilişkiye dair doğru bir yargı içermez?

Toplumsal dünya ile ilgilenen sosyal bilimlerin araştırma nesnesi insanken doğa bilimleri, doğa olgularını araştırmaktadır.

Sosyal bilimlerin araştırma nesneleri bilinçlilik özelliğine sahiptirler, doğa bilimlerinde ise bu özellik görülmemektedir.

Sosyal bilimlerde, ahlaki ve siyasal değerler, araştırma konusunun seçimini etkilemektedir, aynı durum doğa bilimleri için geçerli değildir.

Doğa bilimleri pozitivizmden yararlanırken, sosyal bilimler inanç sistemlerine dayanmaktadır.

Doğa bilimciler ve araştırma nesneleri arasında dışsal bir ilişki bulunmaktadır, aynı durum sosyal bilimler için geçerli değildir.

Açıklama:

Sosyal bilimler inanç sistemine dayanmamakta, onlar da bilimsel kriterleri oluşturmaktadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi hipotez terimini açıklar?

Gözlemlenebilir ya da test edilebilir olmayan yerleşik varsayımlardır.

Ampirik teste tabi tutulacak olan verili bir ilişkiler durumu hakkındaki fikirler setidir.

Toplumsal gerçekliği anlaşılır hale getiren, iyice düşünülmüş, dikkatle tanımlanmış bir fikirdir.

Toplumsal olgular ve olgular arasındaki ilişkilerdenden soyutlanmış kavramlardır.

Doğa kanunudur.

Açıklama:

Ampirik teste tabi tutulacak olan verili bir ilişkiler durumu hakkındaki fikirler setidir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Toplumsal araştırmalarda 'güvenilirlik' ne demektir?

Ölçüm tekrarlandığında aynı sonuçların elde edilmesi.

Ölçülmek istenilen toplumsal ilişkilerin doğru bir şekilde ölçülmesi.

Birincil ve ikincil kaynakların toplanması.

Veri analizinin yapılması.

Araştırma bulgularının mevcut çalışmalarla bütünleştirilmesi.

Açıklama:

Güvenilirlik ölçüm tekrarlandığında aynı sonuçların elde edilmesi demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Fransız devriminin ilkelerinden biri değildir?

Eşitlik

Özgürlük

Demokrasi

Aristokratik yönetim

Güçler ayrılığı

Açıklama:

Fransız devrimi aristokrasiye karşı çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma yönetimin özelliklerinden biridir?

Toplumsal yaşamların doğal akışında ortaya çıkan olayların ayrıntılı bir şekilde incelenmesi.

Sayısal formdaki veriler ve istatistikler kullanılır.

İnsanların deneyimlerinin, tutumlarının ve inançlarının kapsamlı bir resminin sunmayı amaçlar.

Değişkenlerin kesin olarak ölçülmesine ve genel nedensel açıklamalara bağlı olan hipotezlerin test edilmesine vurgu yapar.

Ampirizmi temel metod olarak kullanır.

Açıklama:

Nitel araştırma yöntemi insanların deneyimlerinin, tutumlarının ve inançlarının kapsamlı bir resminin sunmayı amaçlar.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aydınlanma düşüncesinde modern ampirik çalışmaların konusu olan insan doğası kuramını oluşturan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Baron de Montesquieu

David Hume

J.J. Rousseau

Adam Ferguson

Voltaire

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinde modern ampirik çalışmaların konusu olan insan doğası kuramını David Hume oluşturmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Araştırma evreninden, veri toplamak üzere ve önceden belirlenmiş tekniklerle seçilen gruba ne ad verilir?

Örnek

Odak grup

Kapsam

Deney grubu

Örneklem

Açıklama:

Toplumsal araştırmanın aşamalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Geleneksel ve dini otorite açısından kabul edilen ve onaylanan bilgiye karşı, bağımsız ve laik bilgiyi vurgulayan Aydınlanma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Akılcılık

Sekülarizm

Ampirizm

Evrensellik

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bilimin, istisnasız bütün evreni yöneten genel yasalar üretmesini ifade eden Aydınlanma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireycilik

İlerleme

Hoşgörü

Özgürlük

Evrensellik

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinin geliştirdiği fikirlerden biri değildir?

Bireyin önemi

Toplumsal ilerleme

Dinin eleştirisi

Geleneğin değeri

Düşünce özgürlüğü

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Bilimin sadece duyu organlarıyla algılanan gözlemlenebilir varlıklarla ilgilenmesi gerektiği iddiasını taşıyan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensellik

Modernizm

Pozitivizm

Akılcılık

Determinizm

Açıklama:

Doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki farklılıkları özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Ölçülmek istenilen toplumsal olguların doğru bir şekilde ölçülmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Geçerlilik

Güvenilirlik

Rasyonellik

Özgünlük

Evrensellik

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Değişkenler arasındaki ilişkilere dair test edilmek üzere oluşturulan iddialara ne ad verilir?

Kavram

Varsayım

Örneklem

Teori

Hipotez

Açıklama:

Toplumsal araştırma kavramını ve amaçlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi birincil veri kaynaklarından biridir?

Kitaplar

Mülakatlar

Daha önce yapılmış çalışmalar

Resmi belgeler

Arşiv belgeleri

Açıklama:

Toplumsal araştırmanın aşamalarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilginin özelliklerinden biri değildir?

Olgusal ve mantıksal olması

Açık ve net olması

Sistemli ve tutarlı olması

Öznel ve kişisel olması

Geçerli ve güvenilir olması

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Bilen özne ile nesne arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu, bilginin kaynağını doğruluğunu, sınırlarını niteliğini ve özelliğini inceleyen felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Ontoloji

Sanat felsefesi

Ahlak felsefesi

Doğa felsefesi

Epistemoloji

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Dünya hakkında düşünce biçimini şekillendiren inançlar, ilkeler, değerler, yöntemler ve varsayımlardan oluşan yapıya ne ad verilir?

Ontoloji

Sistem

Örneklem

Paradigma

Evren

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Sosyoloji terimini ilk kez kullanan ve sosyolojinin toplumu inceleyen pozitivist bir bilim dalı olduğunu belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Durkheim

Weber

Marx

Rousseau

Açıklama:

Doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki farklılıkları özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ‘sanayi toplumu’ kavramını ilk kez kullanan sosyal bilimcidir?

A. Comte

Saint Simon

E. Durheim

K. Marx

M. Weber

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 44

"18. yüzyıl aydınlanma düşünürleri arasında gösterilen, Baron de Montesquieu(1689-1755), Voltaire (1694-1788) David Hume (1711-1776), Adam Ferguson (1723-1816) ve J.J. Rousseau (1712-1778) gibi önemli isimler yazarlardır ve bir çok oyun, makale, kitap ve romanlar yazmışlardır. Bu sayede halka aydınlanma düşüncesini yayabilmişlerdir." 18. yüzyıl düşünürlerinin halka aydınlanma düşüncesini rahat yayabilmelerinin en belirgin sebebi ne olmuştur?

Çok eğlenceli oyunlar yazmış olmaları

Yazar olarak halka çeşitli organlarla ulaşmış olmaları

Romanlarının çok satması

Makalelerinin çok anlaşılır olduğu için iyi anlaşılabilmiş olmaları

Halkın aydınlanma düşüncesini yazarlardan öğrenmek istemesi

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdaki tanımlardan hangisi, aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerinden olan bilimi açıklamaktadır?

Önermelerin, deney, gözlem ve akıl tarafından sistematik bir şekilde sınanmasıdır.

Aydınlanma düşüncesinde bireyin bütün bilgi ve eylemin başlangıç noktası olarak kabul edilmesidir

Toplumsal etkileşim, cinsellik ve mülkiyet sahipliği, inanç, ileti- şim ve ticaret alanlarında, feodal ve geleneksel sınırlara karşı gelerek, düşünce ve ifade özgürlüğünün savunulmasıdır

Aklın önceliği ve üstünlüğü ile bilgi elde etmenin yolu olarak rasyonalite (akılsallık) vurgulanmaktadır.

İnsan doğasının temel niteliklerinin daima ve her yerde aynı olduğu inancını içeren eşitlik ilkesidir

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdaki tanımlardan hangisi, aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerinden olan bireyselcilik ilkesini açıklamaktadır?

Aydınlanma düşüncesinde bireyin bütün bilgi ve eylemin başlangıç noktası olarak kabul edilmesidir.

Önermelerin, deney, gözlem ve akıl tarafından sistematik bir şekilde sınanmasıdır.

Toplumsal etkileşim, cinsellik ve mülkiyet sahipliği, inanç, iletişim ve ticaret alanlarında, feodal ve geleneksel sınırlara karşı gelerek, düşünce ve ifade özgürlüğünün savunulmasıdır

Aklın önceliği ve üstünlüğü ile bilgi elde etmenin yolu olarak rasyonalite (akılsallık) vurgulanmaktadır

İnsan doğasının temel niteliklerinin daima ve her yerde aynı olduğu inancını içeren eşitlik ilkesidir

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki şıklardan hangisi ve ya hangileri pozitivizm'in temel özelliklerindendir?I. Pozitivizm, ampirist doğa bilimleri açıklamasını benimsemektedir. Ampirist bilim açıklaması, pozitivistler tarafından bilimsel bir toplum yaklaşımının modeli olarak yaygın kabul görmüştür.II. Pozitivizm, bilimi en üst ve hatta yegâne gerçek bilgi biçimi olarak görmektedir. III. Pozitivistler bilimsel yöntemin, insanın zihinsel ve toplumsal hayatını araştıracak, bu disiplinlerin ‘sosyal bilimler’ olarak kurulmasını sağlayacak biçimde genişletilebileceğini ve genişletilmesi gerektiğini savunmaktadır.IV. Pozitivizm, güvenilir bilimsel bilgiler oluşturulduğunda, bu bilgilerin toplumdaki bireyler veya grupların davranışlarını kontrol etmek veya düzenlemek için kullanılabileceğini savunmaktadır

I ve II

I , II ve III

II ve III

III ve IV

I , II, III ve IV

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aydınlanma düşüncesi tarafından, bilimsel yöntemevurgu yaparak, neden ve sonuç ardışıklığının, doğayı ve toplumsal dünyayıtamamen açıklayabileceği fikridi aşağıdaki terimlerden hangisini tanımlamaktadır?

Natüralizm

Ön Yargının Kontrolü

Kavram

Hipotez

Amprist Doğa Bilim Anlayışı

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Akıl

Amprisizim

Bilim

Evrensellik

Dogmacılık

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Bilimsel bilgiye hangi kuramsal bakış açısı ile ulaşılacağını, doğal ve toplumsal olgu ve olayların nasıl ele alınacağını ve elde edilen verilerin nasıl çözümleneceğini ve yorumlanacağını belirleyen bilimsel kurallar bütününe ne ad verilir?

Doğru

Yöntem

Gerçek

Felsefe

Bilim

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel araştırmalarda kullanılan yöntem, genel anlamda geçerli ve güvenilir bilimsel bilgiye ulaşmak için izlenmesi gereken yolu ifade etmektedir. Başka bir deyişle, bilimsel bilgiye hangi kuramsal bakış açısı ile ulaşılacağını, doğal ve toplumsal olgu ve olayların nasıl ele alınacağını ve elde edilen verilerin nasıl çözümleneceğini ve yorumlanacağını belirleyen bilimsel kurallar bütünü yöntem olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Bir araştırmacı, farklı ideolojilerin karşılaştırıldığı bilimsel bir çalışmada, kişisel olarak savunmadığı, karşı olduğu ideolojiye ilişkin verileri toplamakta yeterince titizlik göstermemiştir. Bu durum bilimsel bilginin hangi özelliği ile çelişmektedir?

Bilimsel bilgi olgusal ve mantıksaldır.

Bilimsel bilgi eleştireldir.

Bilimsel bilgi nesneldir.

Bilimsel bilgi açık ve nettir.

Bilimsel bilgi geçerli ve güvenilirdir.

Açıklama:

Bilim, bilimsel bilgi ve yöntem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel bilgi, araştırmacının her türlü önyargı, kişisel beğeni, öznel tutum ve değer yargılarından mümkün olduğunca arındırılmış bir bilgi türü olarak ifade edilmektedir. Her ne kadar araştırmacıların, kendi öznel değer yargılarından tamamıyla arınması mümkün olmasa da araştırmada elde edilen verilerin açıklanması, çözümlenmesi ve yorumlanması sürecinde nesnel olma çabası gösterilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. Akıl II. Din III. Evrensellik IV. Otoriter yönetim Yukarıdaki kavram veya kavramlardan hangileri Aydınlanma düşüncesinin temel ilkeleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.
Aydınlanma düşüncesinin temel ilkeleri akıl, ampirisizm, bilim, evrensellik, ilerleme, bireycilik, hoşgörü, özgürlük, insan doğasının aynılığı ve sekülerizmdir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Newton evrensel yer çekimi yasasını keşfederek Bilimsel Devrim'i başlatmış ve evrenin hareket yasalarının her yerde değişmeden aynı biçimde matematiksel olarak ifade edilebildiğini göstermiştir. Bu sonucun Aydınlanma düşüncesine etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Dini otoriteye bağlı olarak geliştirilmiş bilgi biçimleri reddedilmiş, onun yerine gözlem, deney ve akıl yoluyla edinilen bilginin yeni biçimleri kabul edilmiştir.

Bilginin koruyucuları ve aktarıcıları olarak kabul edilen ruhban sınıfının (rahiplerin) sahip olduğu bu geleneksel role karşı çıkılmıştır.

Bilim, geleceğin toplumsal değerlerinin temeli olarak görülmüştür.

Ön yargılar, batıl inanç ve doğaüstü inancı, cehaletin ortadan kaldırılmasının ve insanların durumunun iyileşmesinin tek yoludur.

Newton'un çalışmaları, Aydınlanma düşünürlerinin, bilimsel yöntemin yaşamın her alanına uygulanabileceğine inanmalarını sağlamıştır.

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.
Aydınlanma düşüncesi, insanlığın yaşadığı bütün sefaletin kaynağını cehaletin özellikle de batıl inançların oluşturduğunu ifade eden öğretileri içermektedir. Cehaletin ve batıl inancın ana kaynaklan olarak gösterilen din, otoriter yönetim, görenekler, çiftçi ve köylülerin basit bakış açıları, gelenekler ve efsaneler, aynı zamanda geleneksel toplumların başlıca dayanaklarını meydana getirmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 54

Doğa bilimlerinde bilimsel yöntemlerle elde edilen yasalar evrensel olarak geçerli olurken, toplumsal dünyayı açıklamaya çalışan sosyal bilimlerde evrensellik her zaman geçerli değildir. Aşağıdakilerden hangileri bu durumun nedenlerindendir? I. İnsanların özgür iradeye sahip olmaları II. Toplumsal hayatın yasalara değil, kurallara dayalı olması III. Bireylerin farklı değer yargılarına sahip olmaları

Yalnız I

Yalnız I ve II

Yalnız II ve III

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki farklılıkları özetleyebileceksiniz.
Sosyal bilimciler arasında en yaygın ve kabul gören eleştiri, pozitivizmin naturalist özelliğine yönelik olmuştur. Pozitivizmin bu özelliği, bilimsel yöntemlerin kapsamının toplumsal hayatı içerecek biçimde genişletilmesi düşüncesine dayanmaktadır. Bu eleştiri çizgisini benimseyen pozitivizm karşıtları (anti-pozitivistler), sosyal bilimler ve doğa bilimlerinin araştırma nesneleri ile ilişkileri arasındaki temel farklılıklara dikkat çekmiştir. Bu farklılıklar insan davranışının nasıl bir gelişme izleyeceğinin tahmin edilme zorluğundan kaynaklanmaktadır. Bunun nedenlerinden biri, insanların diğer varlıklardan farklı olarak özgür iradeye sahip olmasıdır. İkinci olarak, toplumsal hayatın yasalara değil, kurallara dayalı olmasıdır. Diğer bir nedeni ise insan toplumunda bilinç ve anlamın önemli bir rolü olmasıdır

Doğru Cevap: E

Soru 55

Birçok toplumda kadınlar iş kadınından ziyade ev kadını, erkekler ise iş adamı veya ücretli çalışandır. Bu konu üzerine yapılan bir araştırma sonucunda bunun sadece bir iş bölümünden ibaret olduğu sonucuna varılmış, bu iş bölümünün eşit olup olmadığı veya bu iş bölümünün arkasında hangi dinamik yapıların bulunduğu araştırılmamıştır. Buna göre bu araştırmada hangi sosyal bilim yaklaşımının daha etkili olduğu söylenebilir?

Pozitivist

Eleştirel

Yorumlayıcı

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki farklılıkları özetleyebileceksiniz.
Pozitivizm, sosyal bilimlerin değerden bağımsız bir tutumla yalnızca olanı ortaya koymaları gerektiğini savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 56

I. Araştırma konusunun belirlenmesi II. Araştırma probleminin belirlenmesi III. Uygun çalışma türünün seçilmesi IV. Örneklem seçimi V. Ölçme VI. Veri analizi VII. Veri toplama Yukarıda toplumsal araştırma aşamalarının bir kısmı verilmiştir. Aşamaların sırasının doğru olabilmesi için bu aşamalardan hangi ikisinin yeri değiştirilmelidir?

V ve VI

VI ve VII

I ve II

II ve V

III ve IV

Açıklama:

Toplumsal araştırmanın aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Verinin analiz edilebilmesi için öncelikle elimizde veri olması gerekir. Dolayısıyla veri toplama aşaması veri analizi aşamasından daha önce olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Eğitim düzeyi ve suç işleme davranışı arasındaki nedenselliği açıklamaya çalışan nicel bir araştırma yapılmış, veriler sadece ilkokul ve ortaokul mezunlarından toplanmış ve bulgular genellenerek sosyal gerçeklik yanlış yansıtılmıştır. Bu araştırmanın hangi aşamasında nasıl bir hata yapılmıştır?

Araştırma konusu belirlenirken yanlış bir konu seçilmiştir.

Uygun çalışma türü seçilirken hipotez geliştirme yerine keşfedici araştırma türü seçilmiştir.

Örneklem seçimi aşamasında araştırma evrenini temsil eden bir örneklem seçilmemiştir.

Örneklemden toplanan verilerin ölçümü sırasında hata yapılmıştır.

Veri analizinde yanlış bir yol izlenmiştir.

Açıklama:

Toplumsal araştırmanın aşamalarını açıklayabileceksiniz.
Eğer verilerimizi sadece ilkokul ve ortaokul mezunlarından toplarsak, okuryazar olmayanlar, okuryazar olup herhangi bir diploması olmayanlar, lise ve üniversite mezunları kapsam dışında kalacaktır. Bu nedenle nicel araştırmalarda seçilen örneklemin evreni temsil etmesi son derece önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aydınlanma düşüncesi tarafından, bilimsel yöntem sayesinde neden ve sonuç ardışıklığının, doğayı ve toplumsal dünyayı tamamen açıklayabileceği fikrine ne ad verilir?

Pozitivizm

Ön yargının kontrolü

Natüralizm

Hipotez

Kavram

Açıklama:

Doğa bilimleri ve sosyal bilimler arasındaki farklılıkları özetleyebileceksiniz.
Aydınlanma düşüncesi tarafından, bilimsel yönteme vurgu yaparak, neden ve sonuç ardışıklığının, doğayı ve toplumsal dünyayı tamamen açıklayabileceği fikridir. Doğal süreçlerin bilimsel olarak araştırılmasına benzer bir toplum araştırmasının mümkün olduğu veya olabileceği görüşünü ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Doğa ve toplumsal dünya hakkındaki bütün bilgi ve düşüncenin bütün insanların duyu organları aracılığıyla kavrayabildiği şeylere dayalı olduğu fikrine ne ad verilir?

Ampirisizm

Sekülarizm

Pozitivizm

Feminizm

Modernite

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerini açıklayabileceksiniz.
Doğa ve toplumsal dünya hakkındaki bütün bilgi ve düşüncenin ampirik gerçeklere, başka bir deyişle, bütün insanların duyu organları aracılığıyla kavrayabildiği şeylere dayalı olduğu fikridir. Ampirist anlayış, bilgi elde etmenin tek yolunun ampirik yöntem, diğer bir deyişle, deney ve gözlem olduğunu iddia etmektedir. Bu anlayış, bütün bilgilerin bu yolla kazanıldığını ve doğuştan bilgi olmadığını savunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi bilim ve varlık felsefesi arasındaki farklardan bir tanesi olarak ifade edilemez?

Bilim parçalar kadar bütünün kendisini de konu edinir, varlık felsefesi bütünün parçaları ile ilgilenir.

Bilim varlığın kendisini bir gerçeklik olarak kabul eder, varlık felsefesi gerçekliğin mümkün olup olmadığını sorgular.

Bilim bir problem çözme yöntemidir, varlık felsefesi çözülmüş bilgiler üzerine soru sormaya devam eder.

Bilim dış nesnel gerçekliği olduğu gibi kabul eder, varlık felsefesi dış nesnel gerçekliği sorgular.

Bilim var olanının bilgisine bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak ulaşmaya çalışır, varlık felsefesinin ise varlığın gözlem, deney ve test dışında bir gerçekliğinin olup olmadığını sorgular.

Açıklama:

Varlık felsefesi var olanın yapısının ve türünün ne olduğunu ve varlığın ne anlama geldiğini irdeler, yani varlık felsefesinin kapsamı bilimden çok daha geniştir. Bütünün kendisini de konu edinir. Bilim ise bütünün parçaları ile ilgilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

I. Ruh ve madde ilişkisini inceler.II. Varlığın bütünselliği ile bütünü oluşturan parçalar arasındaki ilişkilere bakar.III. Özne ile nesne arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu inceler.IV. Akıldan bağımsız dış nesnel gerçeklik var mıdır? sorusuna cevap arar.V. Varlık deneyimlenen ve algılananlar mıdır yoksa düşüncede var olan mıdır? sorusuna cevap arar.Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Ontoloji ile ilgilidir.

I, III, IV

I, II, V

I, II, IV, V

II, III, IV

Hepsi

Açıklama:

Ontoloji, varlık felsefesi anlamına gelmektedir ve varlığı maddesel, zihinsel ve ruhsal boyutlarıyla çözümlemeye çalışıır. Varlığın yapısını, özelliğini, varlığın özsel ve biçimsel niteliğini, varlık-yokluk problemini ve ruh-madde ilişkisini ele alır.
Epistemoloji ise bilgi felsefesidir ve özne ile nesne arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu, bilginin kaynağını, doğruluğunu, sınırlarını, niteliğini ve özelliğini çözümlemeye çalışır. III.ve IV.maddedeki açıklamalar epistemloloji ile ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

"Kaynamakta olan çaydanlığa dokunduğumuzda elimiz yanabilir."
"Kışın kalın giyecekler giymek bizi sıcak tutar."
Yukarıdaki örnekler hangi tür bilgiye örnektir?

Gündelik bilgi

Sanatsal bilgi

Dinsel bilgi

Felsefi bilgi

Teknik bilgi

Açıklama:

Bilimsel, gündelik, felsefi, teknik, ideolojik, siyasal ve sanatsal bilgi gibi bir çok türü vardır bilginin. Yukarıdaki örnekler gündelik yaşamdaki deneyimlerden elde edilen, yaşamımızdaki bazı pratik gereksinimlerimizi karşılayan gündelik bilgiye örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdaki ifadelerden hangisi aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerine aykırıdır?

Rasyonel düşünceyi yani aklın öceliğini ve üstünlüğünü savunur.

Bilgi ve düşüncenin ampirik gerçeklere dayalı olduğunu söyler

Bilim, istisnasız bütün evreni yöneten yasalar üretmektedir

Toplum, bütün bilgi ve eylemin başlangıç noktası olarak kabul edilir

Dini düşünceler ve dinsel pratikler önem arzetmemektedir

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesinin temel ilkelerine göre birey bütün bilgi ve eylemin başlangıç noktası olarak kabul edilmektedir. Toplum ise çok sayıda bireyin düşünce ve eyleminin ürünü olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Toplumu pozitif bir bilim olarak kurmak için çalışmalarda bulunan 1760-1825 yılları arasında yaşamış ve gelecekteki topluma sanayi devleti adını vererek ilk kez sanayi toplumu kavramını kullanan sosyolog kimdir?

Auguste Comte

Henri de Saint Simon

Emile Durkheim

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Durkheim, toplumsal düzenin ve bütünleşmenin nasıl sağlanacağı ve sürdürüleceği, Marx, kapitalizmin yeni dinamiklerinin üretim ilişkileri üzerindeki etkilerini arttırmayı, Weber ise rasyonalitenin dinamiklerinin toplumsal kuruluşlar içinde nasıl yayıldığını incelemiştir. Toplumu "pozitif bir bilim" olarak kurmak veya diğer bir deyişle sosyolojiyi kurmak için Henri de Saint Simon önemli çalışmalarda bulunmuş ve bu çalışmalar onun takipçisiğ olan Comte tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Auguste Comte ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sosyolojinin kurucusu ve isim babası olarak kabul edilir.

Pozitivizm ve sosyoloji terimlerinin mucidi olarak görülmektedir.

Modern toplumda bilimin egemen olacağına inanmıştır.

Dinin ve batıl inancın pozitivist bilimin temeli olduğunu savunmuştur.

Araştırma nesnesinin bilimsel olması gerektiğini savunmuştur.

Açıklama:

Auguste Comte, dinin ve batın inancın ve bunların etkisinin pozitivist bilimle yer değiştireceğini söylemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Kollektif bilinç ve anomi kavramları üzerine duran sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Durkheim

Comte

Marx

Weber

Simon

Açıklama:

Mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçerken toplumsal bilincin zayıflamasıyla ortaya çıkan düzensizlik anlamına gelen anomi kavramı ile kollektif bilinç kavramı üzerinde duran sosyolog Durkheim'dır. Marx, kapitalist sistemin yaratıığı yabancılaşma kavramı üzerinde durmuştur. Weber, modern çağın rasyonelleşme ve bürokrasi tarafından şekilleneceğini savunmuştur. Comte, sosyolojinin babası olarak kabul edilmektedir ve Simon'un önermelerini takip edip geliştiren kişidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I. Doğuştan bilgi yoktur. Bütün bilgiler deney veya gözlem yoluyla kazanılır.II. Sınanabilirlik ilkesi, gözlemlenemeyen varlıklar hakkıdaki bilgi iddialarını dikkate almayı gerektirir.III. Gerçek bilgi iddiası gözlem veya deneyle sınanabilir.IV. Bilimsel yasalar; genel tekrarlanan gözlem veya deney örüntüleri hakkında önermelerdir.V. Bilimsel nesnellik, açık bir şekilde sınanabilir olgusal önermeler ile nesnel değer yargılar ayrımına dayanır.Yukarıdaki ilkelerden hangisi ya da hangiler ampirist doğa bilimi anlayışının temel ilkesi ya da ilkelerinden değildir?

I, III

II, V

III, I

Açıklama:

Sınanabilirlik ilkesi, gözlemlenemeyen varlıklar hakkıdaki bilgi iddialarını dikkate ALMAMAYI gerektirir çünkü gözlemlenemeyen varlıklar sınanamazlar.
Bilimsel nesnellik, açık bir şekilde sınanabilir olgusal önermeler ile ÖZNEL değer yargılar ayrımına dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Avrupa'da aristokrasi ve kilisenin otoritesi ile yönetilen toplum düzenini yıkmayı ve yerine evrensel özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerine dayanan yeni bir toplumsal düzen yaratmayı amaçlamıştır.
Yukarıda amacı verilen devrim / toplum hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel devrim

Endüstri Devrimi

Modernleşme

Fransız Devrimi

Aydınlanma

Açıklama:

Yukarıda verilen amaçla yapılan Fransız Devrimi sonucunda artık hükümdarın geleneksel kurallara uygun olarak iktidara gelmesi yeterli olmamış, devletin, egemen halkla ilişkisinin demokratik rasyonalite yani akılsallık içinde kurulması ve uygulanması gerekli hale gelmiştir. Bu bağlamda, Fransız Devrimi ile birlikte gelen en önemli yenilik, demokrasinin sadece bir yönetim biçimi olmayı bırakıp devletin tek rasyonel biçimi haline gelmesi olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Araştırma konusu belirlendikten sonra, araştırma probleminin belirlenebilmesi için öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Araştırma evreninin oluşturulması

Verilerin toplanması

Araştırma yönteminin belirlenmesi

Örneklem oluşturulması

Literatür (alanyazın) taraması

Açıklama:

Toplumsal araştırmanın aşamaları, araştırmanın konusunun ve problemin belirlenmesi, uygun çalışma tipinin seçilmesi, ölçme ve verilerin toplanması ve analizi ile bulguların yorumlanması şeklindedir.
Araştırma problemi, genel anlamda toplumsal eylemlerin, ne olduğu, nasıl olduğu ve nedenleri hakkında formüle edilmektedir. Araştırma probleminin belirlenmesi için öncelikle literatür taramasının yapılması gerekmektedir. Literatür taraması, araştırma konusu ile ilgili kitaplar, makaleler, yapılmış araştırmalar, raporlar vb. gibi yazılı malzemelerin okuma, özet çıkarma vb. yollarla taranmasını içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel araştırmalarla ilgili doğru bir ifadedir?

Güvenirlilik: ölçülmek istenilen toplumsal ilişkilerin doğru bir şekilde ölçülmesi

Geçerlilik: başka bir çalışma ile ölçüm tekrarlandığında aynı sonuçların elde edilmesi

Örneklem: Araştırma evreninin özellklerini en iyi şekilde yansıtan özel yöntemlerle seçilen grup

Denek: Araştırma probleminde belirlenen koşulları kapsayan yer ve zamandaki olgu ve olayların bütünü

İkincil kaynaklar: gözlem, anket ve görüşme yoluyla örneklem grubundan elde edilen veriler

Açıklama:

A, B, D ve E şıklarındaki tanımlar yanlıştır, tek doğru ifade C şıkkında yer alan örneklem tanımıdır. A, B, D ve E şıklarındaki ifadelerin doğru hali şöyledir:
Güvenirlilik: başka bir çalışma ile ölçüm tekrarlandığında aynı sonuçların elde edilmesi
Geçerlilik: ölçülmek istenilen toplumsal ilişkilerin doğru bir şekilde ölçülmesi
Birincil kaynaklar: gözlem, anket ve görüşme yoluyla örneklem grubundan elde edilen veriler
Araştırma evreni: Araştırma probleminde belirlenen koşulları kapsayan yer ve zamandaki olgu ve olayların bütünü
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdaki ifadelerden hangisi “Gerçek” kavramını açıklar?

Öznenin nesneye uygun, tutarlı ve mantıksal bir çıkarımıdır.

İnsan bilincinin dışında ve ondan bağımsız olarak var olan somut ve nesnel varlıkların tümüdür.

Nesnelerin öznenin algısından bağımsız olarak var olması durumudur.

Düşüncenin nesne ile uyuşması durumudur.

Öznenin nesneyi bilme, tanıma ve çözümlemesi sonucu çıkan üründür.

Açıklama:

Gerçek, insan bilincinin dışında ve ondan bağımsız olarak var olan somut ve nesnel varlıkların tümüdür. Gerçeklik, biz onu bilincimizle kavrasak da kavramasak da var olandır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

“ İnsanın yaratıcılığının ve hayal gücünün bir ürünü olarak ortaya çıkan ve insanlar üzerinde beğeni, haz alma, hoşlanma ve güzel bulma duygu ve düşüncesini ortaya çıkaran bir bilgi türü” aşağıdakilerden hangisidir?

Dinsel bilgi

Felsefi bilgi

Sanat bilgisi

Yaratıcı bilgi

Gündelik bilgi

Açıklama:

Sanat bilgisi, insanın yaratıcılığının ve hayal gücünün bir ürünü olarak ortaya çıkan ve insanlar üzerinde beğeni, haz alma, hoşlanma ve güzel bulma duygu ve düşüncesini ortaya çıkaran bir bilgi türüdür. İnsanlar bu bilgi sayesinde olaylar ve nesneler karşısındaki duygularını ve yaratıcılığını estetik olarak göze ve kulağa hoş gelecek şekilde ifade ederler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

“Bilimsel bilgi, araştırmacının her türlü önyargı, kişisel beğeni, öznel tutum ve değer yargılarından mümkün olduğunca arındırılmış bir bilgi türü olarak ifade edilmektedir” ifadesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Olgusallık

Genellenebilirlik

Açıklık ve netlik

Nesnellik

Tutarlılık

Açıklama:

Her ne kadar araştırmacıların, kendi öznel değer yargılarından tamamıyla arınması mümkün olmasa da araştırmada elde edilen verilerin açıklanması, çözümlenmesi ve yorumlanması sürecinde nesnel olma çabası gösterilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

İnsanlık tarihinde önemli bir dönem olan Aydınlanma’nın coğrafi merkezi aşağıdaki ülkelerden hangisidir?

Amerika Birleşik Devletleri

Osmanlı İmparatorluğu

Rusya

İtalya

Fransa

Açıklama:

Aydınlanma (Rönesans), 17. ve 18. yüzyılda Batı Avrupa’da gelişen, birbirine bağlı felsefi, bilimsel ve toplumsal alanlarda oluşan düşünce hareketidir. İnsanlık tarihinde önemli bir dönem olan Aydınlanma’ nın coğrafi merkezi Fransa olmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi rasyonalist (akılcı) düşüncenin temel kavramıdır?

Doğa kavramı

İlerleme kavramı

Toplumsal düzen kavramı

Metafizik kavramı

Din kavramı

Açıklama:

Doğa kavramı, bütün bu kavrama dayanan doğanın düzeni, doğa kanunları ve insan doğası ile birlikte rasyonalist (akılcı) düşüncenin temel kavramı olmuştur. Doğa kavramını temel alan Aydınlanma (Rönesans) düşüncesi, bireyi, toplumsal hayata katılmakla birlikte doğanın düzenine ait olarak kabul etmiştir. (Metafizik : fizik ötesi : fizik ile açıklanamayacağı söylenen konular). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Psikoloji ve sosyoloji alanlarında, modern ampirik (deneysel) araştırmaların konusu olan insan doğasının kuramını oluşturan Aydınlanma (Rönesans) düşünürü kimdir?

Ferguson

Hume

Rousseau

Voltaire

Montesquieu

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi ile birlikte, insan doğası yeniden tanımlanmıştır. David Hume, insan doğasının, toplum içinde oluşturduğu toplumsallık biçimleri ile ilgilenmiştir. İnsanın eylemini, sürekli başkalarının eylemine yönelik olması sebebiyle ‘toplumsal’ özellikli olarak tanımlamıştır. (Adam Ferguson ; Jean-Jacques Rousseau ; François-Marie Arouet (Voltaire) ; Charles-Louis de Secondat, Baron de La Brède et de Montesquieu). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Devrimi başlattığı kabul edilen olaydır?

Elektriğin bulunması

Telefonun icadı

Yer Çekimi Yasasının keşfi

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

Açıklama:

Bilimsel Devrimi, Isaac Newton’un evrensel yer çekimi yasasını keşfederek başlattığı kabul edilmektedir. Newton, bu yasa ile iki dünya görüşü arasında bir kopuşu belirlemiştir.
Bilimsel Devrim’den önce insan, Tanrı’nın yarattığı, düzenli ve hiyerarşik bir dünyada, doğal ve Tanrısal arasında bir aracı olmuştur.
Bilimsel devrim ile bilginin elde edilme yolu olarak bilimsel yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntem, araştırmalarda verilerin, gözlem ve deneye dayalı olarak elde edilmesini işaret etmektedir. Bu bakış açısı temelinde Aydınlanma düşünürleri, dini otoriteye bağlı olarak geliştirilmiş ve yerleşmiş bilgi biçimlerini reddetmiş, onun yerine gözlem, deney ve akıl yoluyla edinilen bilginin yeni biçimlerini kabul etmiştir.
Bilginin koruyucuları ve aktarıcıları olarak kabul edilen ruhban sınıfının (rahiplerin) sahip olduğu bu geleneksel role karşı çıkan Aydınlanma düşünürleri, toplumsal olarak önemli olan bilgiyi yeniden tanımlamak, dinin alanı dışına çıkararak, yeni anlamlar ve ilişkiler kurmak istemişlerdir.
Bu bağlamda, Newton’un çalışmalarının sonuçları, Aydınlanma düşüncesi için büyük önem taşımaktadır. Newton’un evrensel yer çekimi yasası ile sadece maddenin hareketi açıklanmakla kalmamış, aynı zamanda yeni bir evren tasarısı sunulmuştur. Evrenin hareket yasalarının, her yerde değişmeden aynı biçimde matematiksel olarak ifade edilebildiği açıklanmıştır.
Newton’un çalışmaları, Aydınlanma düşünürlerinin, bilimsel yöntemin yaşamın her alanına uygulanabileceğine inanmalarını sağlamıştır. Aynı zamanda bilim, rasyonel (akılcı) amaçlarla ilişkili olan geleceğin toplumsal değerlerinin temeli olarak görülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Doğa bilimleri yöntemlerinin toplumsal araştırmayı da kapsayacak biçimde genişletilebilmesi ilkesine dayanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ön yargının kontrolü

Nesnellik

Pozitivizm

Naturalizm

Akılcılık

Açıklama:

Naturalizm (Doğacılık), Aydınlanma düşüncesi tarafından, bilimsel yönteme vurgu yaparak, neden ve sonuç ardışıklığının, doğayı ve toplumsal dünyayı tamamen açıklayabileceği fikridir. Doğal süreçlerin bilimsel olarak araştırılmasına benzer bir toplum araştırmasının mümkün olduğu veya olabileceği görüşünü ileri sürmektedir. (Akılcılık (Rasyonalizm (Rationalism (ingilizce)) ; Nesnellik (Objektivizm (Objectivism (ingilizce)) ; Olguculuk (Pozitivizm - Positivism (ingilizce))). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

I. Araştırma probleminin belirlenmesi

II. Örneklemin seçimi

III. Uygun çalışma türünün seçilmesi

IV. Araştırma konusunun belirlenmesi

V. Verilerin toplanması ve analizi

VI. Araştırma bulgularının yorumlanıp raporlanması

VII. Ölçme

Yukarıda karışık sıra ile verilen bilimsel toplumsal araştırmanın aşamalarının doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

I - II - III - III - IV - V - VI - VII

IV - I - III - II - V - VII - VI

I - IV - II - VII - V - III - VI

III - IV - I - II - VII - V - VI

IV - I - III - II - VII - V - VI

Açıklama:

Bilimsel toplumsal araştırmanı aşamaları sırasıyla : araştırmanın konusunun (IV) ve probleminin belirlenmesi (I), uygun çalışma tipinin seçilmesi (III), örneklem seçimi (II), ölçme (VII), verilerin toplanması ve analizi (V) ile bulguların yorumlanmasıdır (VI). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımıyla ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pozitivizm olguların bilgisine ampirik yollardan ulaşabilir.

Pozitivizm kavram olarak ilk defa Fransız Sosyolog Saint Simon (1760-1825) tarafından kullanılmıştır.

Pozitivist yöntemin kurucusu Emile Durkheim (1858-1917)'dır.

Pozitivizm'de, bilimsel bilgiye ulaşmanın tek yolun gözlem ve deneyimlerdir.

John Stuart Mill (1806-1873), tüm bilimlerin mantığının ve yönteminin aynı olduğunu öne sürmüştür.

Açıklama:

Pozitivist yöntemin kurucusu Emile Durkheim (1858-1917) değil; Auguste Comte (1798-1857)'tur.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıda yer alan isimlerden hangisi sosyal bilimlerle doğa bilimleri arasında fark olsa da her iki alanın da temel amacının olgulara ilişkin bilgilerin gözlemler ve deneyimler yoluyla elde edilmesi olduğunu ifade etmiştir?

Karl Popper (1902-1994)

Karl Marx (1818-1883)

Wilhelm Dilthey (1833-1911)

Max Weber (1864-1920)

Albert Einstein (1879-1955)

Açıklama:

Karl Popper, sosyal bilimlerle doğa bilimleri arasında fark olsa da her iki alanın da temel amacının olgulara ilişkin bilgilerin gözlemler ve deneyimler yoluyla elde edilmesi olduğunu ifade etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıda yer alan isimlerden hangisine göre toplum, biyolojik bir sistemde olduğu gibi, parçalar ile bütün arasındaki uyumla ayırt edilen ve “özgül doğa yasalarının işleyişiyle evrim geçiren” kolektif bir organizmadır?

Emile Durkheim

Anthony Giddens

Karl Popper

Auguste Comte

Karl Marx

Açıklama:

Auguste Comte'e göre toplum, biyolojik bir sistemde olduğu gibi, parçalar ile bütün arasındaki uyumla ayırt edilen ve “özgül doğa yasalarının işleyişiyle evrim geçiren” kolektif bir organizmadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Durkheim’a göre toplumsal olguların iki temel özelliği bulunmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu iki temek özellik doğru verilmiştir?

Dışsallık ve baskı.

İçsellik ve baskı

Duygusallık ve denge

Zorlayıcılık ve baskı

Zorlayıcılık ve denge

Açıklama:

Durkheim’a göre toplumsal olguların iki temel özelliği bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla dışsallık ve baskıdır. Diğer bir ifadeyle toplumsal olgular bireyin dışında ve ona baskı yapma özelliğine sahiptirler.

Doğru Cevap: A

Soru 5

"Bir toplumsal olgu ancak başka bir toplumsal olgu ile açıklanabilir." ifadesi aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Auguste Comte

Karl Popper

Emile Durkheim

Wilhelm Dilthey

Max Weber

Açıklama:

Yukarıdaki ifade Durkheim'a aittir. Durkheim’ın intiharı bile açıklarken intiharın nedenlerini bireylerin davranışlarına inmeden toplumda araması bundandır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Sözlü, yazılı veya görsel bir metnin (text) içinde gömülü olan doğru ve gerçek anlamın ortaya çıkarılması amacıyla metnin ayrıntılı incelenmesinin önemi üzerinde duran Hermeneutik, aşağıda verilen yaklaşımlardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Feminist yaklaşım

Pozitivist yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Açıklama:

Hermeneutik, insan eylemlerini ve insan eliyle yapılmış şeyleri ve yazılmış metinleri yorumlamaya yönelik bir teori ve yöntemdir. Sözcük olarak anlaşılması güç olanı sade ve açık hâle getirme anlamına gelen Hermeneutik, sözlü, yazılı veya görsel bir metnin (text) içinde gömülü olan doğru ve gerçek anlamın ortaya çıkarılması amacıyla metnin ayrıntılı incelenmesinin önemi üzerinde durur.
Yorumlayıcı sosyal bilim, hermeneutik (hermeneutics) olarak adlandırılan bir teori ve yöntemle bağlantılı olarak gelişmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımın temel özelliklerinden biri değildir?

Sosyal bilimlerin amacı toplumsal anlamı bağlamında anlamaktır.

Sosyal bilimin değer konumlarına karşı göreci-izafi olamaz.

Gerçekliğin toplumsal olarak yaratıldığına dair inşacı bir görüş vardır.

İnsanlar ortak bir bilgiyi oluşturan ve pekiştiren birbirleriyle etkileşim içerisindeki toplumsal varlıklardır.

İnsan eylemlerine dönük olarak iradeci bir tutum benimsenir.

Açıklama:

Sosyal bilimin değer konumlarına karşı görece-izafi olması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

"............... göre düşünebilme yetisine sahip olan insanlar, toplumsal yaşamda genellikle belirli değerlere yönelik olarak hareket eden, başkalarına yönelik olarak belirli anlamlar taşıyan eylemlerde bulunan, dolayısıyla da kendi toplumsal dünyalarını yaratan kültürel varlıklardır."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıda verilen isimlerden hangisi gelir?

Max Weber

Karl Popper

John Stuart Mill

Auguste Comte

Saint Simon

Açıklama:

Max Weber'e göre düşünebilme yetisine sahip olan insanlar, toplumsal yaşamda genellikle belirli değerlere yönelik olarak hareket eden, başkalarına yönelik olarak belirli anlamlar taşıyan eylemlerde bulunan, dolayısıyla da kendi toplumsal dünyalarını yaratan kültürel varlıklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi yöntemsel açıdan da bir toplumun oluşumunu belirleyen üretim biçimini temel/alt yapı (ekonomik temel) ile üst yapı (siyasal, ideolojik ve kültürel pratikler ile kurumlar) şeklinde ikili bir ayırıma tabi tutmuştur?

Karl Popper

Auguste Comte

Max Weber

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Doğru yanıt Karl Marx'tır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

"Cinsiyet ve iktidar ilişkilerinin toplumsal yaşamın tüm alanlarına nasıl nüfuz ettiğine duyarlılığın geliştirilmesi gerekmektedir."
Yukarıdaki ifade aşağıda sıralanan sosyal bilimler yaklaşımlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı

Marxist sosyal bilim yaklaşımı

Feminist sosyal bilim yaklaşımı

Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımı

Yapılsalcı sosyal bilim yaklaşımı

Açıklama:

Feminist yaklaşımlar özü itibarıyla kadın bakış açısıyla bilimin ve felsefenin yeniden yorumlanması gerektiğini ve dolayısıyla bilimsel araştırmalarda kullanılan yöntem ve analiz biçimlerinin de buna göre şekillenmesi gerektiğini öne sürmektedirler. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Bilginin tek kaynağının duyumlar ve deneyimler olduğunu öne süren görüşe ne ad verilir?

Ampirizm

Yorumsamacılık

İdealizm

Postmoderrnizm

Hermeneutik yaklaşım

Açıklama:

Bilginin tek kaynağının duyumlar ve deneyimler olduğunu öne süren görüşe ampirizm denir.
Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi pozitivizmin özelliklerinden değildir?

Duyurlarımız bilimsel bilgiye ulaşma temel araçlardır.

Bilgiye ulaşmada anlama ve yorumalama yapılmalıdır.

Bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır.

Bilimsel yöntem tektir.

Bilimsel bilgier deneyimler sonucu elde edilir.

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Toplum ile doğa arasında bir süreklilik ve ilişki olduğunu öne süren ve bu nedenle doğa bilimlerinde kullanılan yöntemin sosyal bilimlerde de kullanılması gerektiğini öne süren yaklaşım hangisidir?

Hermeneutik yaklaşım.

Eleştirel yaklaşım

Pozitivizm

Postmodernizm

Post-Yapısalcılık

Açıklama:

Doğru cevap C çıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Toplumsal evrimi doğa yasalıyla işleyen ve biyolojik evrim süreciyle uyum halinde olarak teolojik, metafizik ve pozitivist evre olarak üç aşamada ele alan sosyolog kimdir?

E. Durkheim

M. Weber

K. Marx

A. Comte

H. Spencer

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

"Sosyolojik Yöntemin Kuralları" adlı çalışma hangi sosyoloğa aittir?

M. Weber

K. Marx

A. Comte

H. Spencer

E. Durkheim

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Durkheim'a göre bireylerin dışında ve onlardan bağımsız olan ve bireylere baskı yapan olgulara ne ad vermektedir?

Toplumsal olgular

Psikolojik olgular

Tarihsel olgular

Diyalektik olgular

Hermeneutik olgular

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sosyal bilimlerin amacının toplumsal anlamı bağlamında anlamak ve yorumlamak olduğunu öne süren yaklaşımdır?

Pozitivist yaklaşım

Yorumsayıcı yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Diyalektik yaklaşım

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yorumsamacı geleneğin en önemli temsilcisi olan ve anlama yönteminin tek başına kullanımından doğacak sakıncaları nedensel açıklamalarla denetleme yoluna giden sosyologtur?

K. Marx

E. Durkheim

M. Weber

H. Spencer

W. Mills

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi bilimi görünen olarak değil görünenin arkasında yatan asıl gerçek olarak ele alınması gerektiğini öne süren yaklaşımdır?

Pozitivizm

Yorumsamacı yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Sembolik etkileşimcilik

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Tarihsel süreçte bütün toplumların üretim araçlarına sahip olan ve olmayan uzlaşmaz şekilde iki sınıfa ayrıldığını öne süren sosyal bilimci kimdir?

M. Weber

E. Durkheim

H. Spencer

A. Comte

K. Marx

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi pozitivist yöntemin kurucusudur?

Saint Simon

Auguste Comte

John Stuart Mill

Karl Popper

Karl Marx

Açıklama:

Pozitivist yöntemin kurucusu olan Auguste Comte (1798-1857) bilimsel bilgiye ulaşmanın tek yolunun gözlem ve deneyimlere dayalı pozitivist yöntem olduğunu öne sürmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi pozitivizmin temel özelliklerinden biri değildir?

Bilimsel bilgi değer yargılarına içkindir.

Doğa bilimleri ve sosyal bilimlerin elde ettiği bilgiler gözlemlenebilir, deneyimlenebilir.

Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir.

Bilimsel bilgi diğer tüm bilgi türlerine göre daha geçerli ve güvenilir bilgidir.

Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmanın temel araçlarıdır.

Açıklama:

Bilimsel araştırmalarda araştırmacı değer yargılarından arınmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Sosyolojik Yöntemin Kuralları adlı eser aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

Auguste Comte

Max Weber

John Stuart Mill

Karl Marx

Emile Durkheim

Açıklama:

Sosyolojik Yöntemin Kuralları adlı eser Emile Durkheim tarafından yazılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Doğa bilimlerinin yaklaşım ve yöntemleri ile ilişkili olarak ortaya çıkan pozitivist sosyal bilimin aksine yorumlayıcı sosyal bilim, hermeneutik (hermeneutics) olarak adlandırlan teori ve yöntem hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

Açıklama:

Hermeneutik, 19 yüz yılda ortaya çıkan bir anlam teorisi olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yorumlayıcı sosyal bilim anlayışının özelliklerinden biri değildir?

Sosyal bilimlerin amacı toplumsal anlamı bağlamında anlamaktır.

İnsanlar ortak bir bilgiyi oluşturan ve pekiştiren birbirleriyle etkileşim içerisindeki toplumsal varlıklardır.

Gerçeklik doğa kuralları tarafından yaratılmış ve değerlerden arındırılmıştır.

Sosyal bilimsel kanıtlar olumsaldır, bağlama özgüdür ve çoğunlukla parantez açmayı gerektirir.

Sosyal bilimin değer konumlarına karşı göreci-izafi olması gerekir.

Açıklama:

C şıkkının aksine yorumlayıcı sosyal bilim anlayışında gerçekliğin toplumsal olarak yaratıldığına dair inşacı bir görüş vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Anlama yöntemini sosyal bilimlerde başat yöntem olarak gören sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Emile Durkheim

Auguste Comte

Michael Foucault

Karl Marx

Açıklama:

Anlama yöntemini sosyal bilimlerde başat yöntem olarak kavramsallaştıran sosyolog Max Weber'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi eleştirel sosyal bilim yaklaşımının temel özelliklerinden biri değildir?

Sosyal bilimin amacı insanı özgürleştirmek ve yetkinleştirmek için saklı olanı ortaya çıkarmaktır.

Toplumsal gerçekliğin birden fazla katmanı vardır.

Tüm kanıtlar kurama bağlıdır ve bazı kuramlar daha derindeki kanıt türlerini açığa çıkarır.

Bilimsel bilgi mükemmel değildir, ama yanlış bilince karşı savaşabilir.

Toplumsal gerçekliğin incelenmesi herhangi bir ahlaki-politik boyut içermez.

Açıklama:

Toplumsal gerçeklik ve onun incelenmesi zorunlu olarak ahlaki-politik bir boyut içerir ve ahlaki-politik konumlar insanın özgürlüğünü ve iktidarını geliştirmede eşitsizdir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Karl Marx'ın kullandığı kavramlardan biridir?

Üretim ilişkileri

Statü

Bürokrasi

İktidar

Organik işbölümü

Açıklama:

Marx'a göre toplumsal temeli ya da alt yapıyı üretim ilişkileri oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bilginin tek kaynağının duyumlar ve deneyimler olduğunu öne süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Olguculuk

Ampirizm

Hermeneutik

Nomotetik

İdiografik

Açıklama:

Kitabınızın "Pozitivist Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin
Bilginin tek kaynağının duyumlar ve deneyimler olduğunu öne süren görüşe Ampirizm denir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Ampirik temelli olmayan diğer tüm bilgi türlerini reddeden sosyal bilim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivist yaklaşım

Ampirik yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Feminist yaklaşım

Açıklama:

Kitabınızın "Pozitivist Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin
Pozitivizm ampirik temelli olmayan diğer tüm bilgi türlerini reddeder.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi feminist yaklaşımın temel özelliklerinden biri değildir?

Varsayımlar, kavramlar ve araştırma sorularında cinsiyetçilik reddedilmelidir.

Cinsiyet ve iktidar ilişkilerinin toplumsal yaşamın tüm alanlarına nasıl nüfuz ettiğine duyarlılığın geliştirilmesi gerekmektedir.

Araştırma tekniklerinin seçiminde ve akademik alanlar aras›ndaki sınırların aşılmasında esnek davranılması gerekmektedir.

Doğadaki cinsiyet ilişkileri toplumsal ilişkilerde aranmalıdır.

Kişisel ve toplumsal değişimi kolaylaştırmayı hedefleyen eyleme dönük araştırmalar yapılmalıdır.

Açıklama:

Doğadaki ilişkileri toplumsal ilişkilerde arayan yaklaşım pozitivizmdir, feminizm değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi post-modernist düşünürlerden biri değildir?

Jacques Lacan

Max Weber

Jacques Derrida

Michel Foucault

Gilles Deleuze

Açıklama:

Postyapısalcı yaklaşımın içerisinde Jacques Lacan, Jacques Derrida, Michel Foucault, Jean Baudrillard ve Gilles Deleuze gibi Fransa kökenli düşünürler yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangi sosyal bilim yaklaşımı ilk defa kavram olarak Fransız Sosyolog Saint Simon tarafından kullanılmıştır?

Ampirizm

Hermeneutik

Pozitivizm

Nomolojik

Nomotetik

Açıklama:

Kitabınızın "Pozitivist Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Pozitivizm kavram olarak ilk defa Fransız Sosyolog Saint Simon tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi pozitivist sosyal bilim yaklaşımı ile anılmaz?

Augusto Comte

Saint Simon

John Stuart Mill

Karl Popper

Thomas Nagel

Açıklama:

Kitabınızın "Pozitivist Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Thomas Nagel çağdaş bir filozoftur.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Toplumla ilgili araştırmalarda kullanılacak yöntemin tanımlandığı, sosyolojik yönteme dair bugüne kadar yapılmış en önemli ve etkili çalışmalardan biri olarak kabul edilen "Sosyolojik Yöntemin Kuralları" başlıklı eser kime aittir?

Karl Popper

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

Açıklama:

Kitabınızın "Emile Durkheim" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Emile Durkheim, toplumla ilgili araştırmalarda kullanılacak yöntemin tanımlandığı, sosyolojik yönteme dair bugüne kadar yapılmış en önemli ve etkili çalışmalardan biri olarak kabul edilen "Sosyolojik Yöntemin Kuralları" başlıklı eserin yazarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Sui generis ne demektir?

Kendine özgü

Organik bir bütün

Toplumsal olgu

Bireysel olgu

Dışsal gerçeklik

Açıklama:

Kitabınızın "Emile Durkheim'ın Yöntemi" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Sui generis kendine özgü demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bir toplumda hangi olgular patolojik olarak değerlendirilir?

Yaygın olgular

İstisnai olgular

Genel olgular

Bireysel olgular

Statik olgular

Açıklama:

Kitabınızın "Normal ile Patolojik Olanın Ayrımına İlişkin Kurallar" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Toplumda yaygın ve genel olan olgular normal, istisnai olan olgular ise patolojik olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Yorumlayıcı sosyal bilimin kökeni, kültür bilimlerini hermeneutik bilimler olarak gören hangi filozofa dayandırılır?

Thomas Kuhn

Karl Popper

Wilhelm Dilthey

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Kitabınızın "Yorumlayıcı Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Yorumlayıcı sosyal bilimin kökeni, kültür bilimlerini hermeneutik bilimler olarak gören Alman filozof Wilhelm Dilthey'e dayandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Postmodern birçok düşünüre göre gerçeklik artık yoktur ve var olan yalnızca gerçekliği temsil imgelerdir. Bu durumu hiper-gerçeklik kavramıyla açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Jean François Lyotard

Roland Barthes

Fredric Jameson

Jean Baudrillard

Jacques Derrida

Açıklama:

Kitabınızın "Postmodern Sosyal Bilim Yaklaşımları" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Postmodern birçok düşünüre göre gerçeklik artık yoktur ve var olan yalnızca gerçekliği temsil imgelerdir. Fransız düşünür Jean Baudrillard bu durumu hiper-gerçeklik kavramıyla açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Literatürde sosyal bilimler, tekil ve bir defalık olanı kavrayıcı bilimler olarak kabul edilir. Tekil ve bir defalık olan kavrayıcı bilim aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

Diyalektik

Hermeneutik

Nomolojik

Verstehen

İdiografik

Açıklama:

Kitabınızın "Yorumlayıcı Sosyal Bilim Yaklaşımı" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Literatürden sosyal bilimler idiografik (tekil ve bir defalık olanı kavrayıcı) bilimler olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Günümüzde toplum bilim olarak da adlandırılan bilim aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Hermeneutik

Ampirizm

Pozitivizim

Antropoloji

Açıklama:

Kitabınızın "Sosyolojik Yöntemde Farklı Bilimsel Yaklaşımların Gelişimi" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Sosyoloji günümüzde toplum bilim olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber'in bilim anlayışı göz önünde bulundurulduğunda yanlıştır?

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımına eleştirel bakar.

Anlama yöntemi sosyal bilimlerin başat yöntemidir.

Pozitivist ve eleştirel bilim yaklaşımları arasında köprü kurmaya çalışır.

Toplumsal yaşamın doğal yasalar tarafından belirlenen bir alan olduğunu varsayar.

Toplumsal yaşamın toplumsal eylemler tarafından oluşturulan bir alan olduğunu varsayar.

Açıklama:

Kitabınızın "Max Weber'in Yöntemi" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Weber'in bilim anlayışı sosyolojide, doğa bilimlerinde kullanılan genelleştirici bir kavram olan "yasa" kavramı ve benzeri yöntemsel araçlarla çalışılamayacağını savunur. Çünkü toplumsal yaşam, doğal yasalar tarafından belirlenen bir alan değil, toplumsal eylemler tarafından oluşturulan bir alandır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Sosyolojinin bir bilim dalı olmasının sorgulanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyoloji ampirik bir bilim dalı olarak görülmüştür

Sosyolojinin çalışma alanları kısıtlı olarak düşünülmüştür.

Sosyolojinin kurucuları bilim dalının tanımlamasında hatalar yapmışlardır.

Bu tartışmalar ilk kuruluş aşamasında olmuş ve bitmiştir.

Doğa bilimlerini örnek almak sosyoloji için hızlı bir gelişim sağlamıştır

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Pozitivizm (olguculuk) tek bir bilim yöntemi olduğunu iddia eden bir akımdır tezinden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Pozitivizm sosyal bilimleri bir bilim dalı olarak görmez.

Pozitivizm sosyal bilimlerin gözlem ve deneye dayalı olmayacağını iddia eder.

Pozitivist yöntemler teolojik yöntemleri destekler.

Pozitivizm ile bilim aynı şeylerdir.

Sosyal bilimlerde pozitivizm sıkılıkla kullanılmaktadır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Comte sosyoloji bilimini doğa bilimleri modeline göre şekillendirmeye çalışmıştır. Bunun yanında Comte, insan ve toplum konularının, tıpkı doğa ile ilgili konularda olduğu gibi, bilimsel olarak incelenmesini gerekli görmüştür. Buradan anlaşılacağı üzere Comte, toplumsal yaşamın da doğa yasalarına benzeyen, nedensel yasalara tabi olduğuna inanıyordu. Ona göre toplumsal yaşamın da bütününde, doğa yasalarına benzeyen, nedensel yasalar belirleyicidir.Yukarıda anlatılanlara göre Comte hakkında ne söylenemez?

Comte sosyolojinin şekillenmesinde rol sahibi olmuştur.

Comte doğa bilimlerine önem vermektedir.

Comte toplumsal yaşamın karmaşıklığına vurgu yapmaktadır.

Comte nedensel yasaların toplumsal yaşamdaki yerini doğa yasalarına dayandırmaktadır.

Comte insan ile ilgili konular ile toplumsal konuların benzer şekilde ele alınması gerektiğini önermektedir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Durkheim sosyolojinin bilimsel olmasını yeterli bulmaz.II. Durkheim ile Comte’nin sosyoloji açısından fikirleri taban tabana zıttır.III. Durkheim toplumsal olgu tanımına sosyolojinin tanımının daha iyi yapılması için önem vermektedir.IV. Durkheim bireylerin toplumsal olgular tarafından baskıya uğramasına karşı çıkmıştır.Yukarıda anlatılanlara göre Durkheim ile ilgili yukarıda anlatılanlardan hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve IV

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Durkheim toplumsal olgular, normal ile patolojik olanın ayrımı, Toplum tiplerinin oluşturulması ve sosyolojik kanıtlama gibi konularda kurallar koymuştur. Bu kurallar göz önüne alınarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Durkheim kurallarını açıklarken Comte’nin fikirlerinden faydalanır.

Durkheim’in koyduğu kuralların bazı alanlarda tutarsızlıkları vardır.

Durkheim’in koyduğu kuralların birbirlerine üstünlüğünden bahsedilemez.

Durkheim’in koyduğu kuralların sosyoloji bilimine katkıları olmuştur.

Durkheim kurallarında doğa bilimleri önemli bir yer kaplamaktadır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Max Weber’in yöntemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Alman felsefe geleneğinde yetiştiği için sosyal bilimleri doğa bilimlerinden ayırır.

İnsan doğasına dikkati çekerek ona otonom bir özellik verir.

Sosyolojiyi anlamacı bir bilim dalı olarak tanımlar.

Max Weber bazı yönlerden pozitivist bilim anlayışına yakın fikirlere sahiptir.

Weber nedensel açıklamanın anlamacı yöntemden daha önemli olduğunu savunur.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Eleştirel sosyal bilim pozitivizme ek olarak değerlendirmeci özellikler barındırır.II. Eleştirel sosyal bilim toplumsal durumu inceler, daha ilerisini toplumsal ahlak anlayışına bırakır.III. Eleştirel sosyal bilim gerçeğin görünmeyen derin yapıların arkasında olduğunu ve daha derin araştırılması gerektiğini iddia eder.Eleştirel sosyal bilim yaklaşımı ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Post modern bir bilim anlayışına sahip bir düşünür ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Modern bilim anlayışına yönelik eleştiriler getirir.

Bilgiye ulaşmak için yalnız doğa bilimlerini kullanırlar.

Gerçeği ararken dinsel bilgileri reddeder.

Simge ve sembollerin gücünün yanında gerçekliği önemli görür.

Tüm insanları aynı görerek sınıflandırır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı, eleştirel, feminist ve postmodern sosyal bilim yaklaşımları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I. Kronolojik olarak ilk pozitivist sosyal bilim yaklaşımı ortaya çıkmıştır.II. Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımı pozitivist sosyal bilim yaklaşımına eleştiri olarak ortaya çıkmıştır.III. Eleştirel sosyal bilim yaklaşımı yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımına eleştiri olarak ortaya çıkmıştır.Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Feminist sosyal bilim yaklaşımın özelliklerinden biri değildir?

Araştırma problemlerinde cinsiyetçiliği reddetmesi

Araştırmacının kişisel duygu ve düşüncelerini araştırma sürecinin dışında tutmaya özen göstermesi

Araştırma tekniklerinin seçiminde esnek olunması

Araştırmaların toplumsal değişim yaratarak kadını özgürleştirmeyi hedeflemesi

Bilimin temel kavramlarını erkek egemen yapılardan arındırmaya çalışması

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdaki ifadelerden hangisi pozitivist sosyal bilim anlayışının genel özelliklerinden biri değildir?

Bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır.

Sezgilerle edinilmiş bilgiler de bilimsel veri olarak kullanılabilir.

Bilimsel yöntem tektir.

Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir.

Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmanın temel aracıdır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 54

M. Weber’in aktörlerin belirli eylemlerin yönünü, benzerlik ve farklılıklarını açıklamak için kullandığı araç ya da kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demir kafes

İdeal tip

Karşılaştırma

Yanlış bilinç

Bürokrasi

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdaki sosyal bilimcilerden hangisi anlamacı yöntemi kullanır?

E. Durkheim

A. Comte

K. Marx

T. Parsons

M. Weber

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki sosyal yaklaşımlardan hangisi insan eylemlerini anlamaya ve yorumlamaya odaklanmıştır?

Hermeneutik

Pozitivizm

Natüralizm

Marksizm

Determinizm

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Comte, Durkheim, Weber ve Marx’ın ortak olan bir özelliğidir?

İnsan davranışının bireylerin niyetli ve anlamlı eylemleri sonucunda oluştuğunu ileri sürmeleri

Toplumsal olguların sadece bilimsel yöntemlerle açıklanabileceğini savunmaları

Toplumsal gerçekliğin evrensel ve genel geçer yasaları olduğunu savunmaları

Pozitivizmin ortaya çıkmasında etkin rol oynamaları

Karşılaştırma yöntemini kullanmaları

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdaki sosyal bilim yaklaşımlarından hangisi gerçeğin toplumsal olarak inşa edildiğini savunur?

Pozitivizm

Natüralizm

Yorumlayıcı yaklaşım

Marksizm

Determinizm

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı, eleştirel, feminist ve postmodern sosyal bilim yaklaşımları tanımlayabileceksiniz.
Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımın temel özelliklerinin bir bölümünü şu şekilde sıralamak mümkündür (Neuman, 2010:141):
• Sosyal bilimlerin amacı toplumsal anlamı bağlamında anlamaktır.
• Gerçekliğin toplumsal olarak yaratıldığına dair inşacı bir görüş vardır.
• İnsanlar ortak bir bilgiyi oluşturan ve pekiştiren birbirleriyle etkileşim içerisindeki toplumsal varlıklardır.
• İnsan eylemlerine dönük olarak iradeci bir tutum benimsenir.
• Bilimsel bilgi diğer bilgi biçimlerinden farklıdır, ama daha iyi değildir.
• Sosyal bilimsel kanıtlar olumsaldır, bağlama özgüdür ve çoğunlukla parantez açmayı gerektirir.
• Sosyal bilimin değer konumlarına karşı göreci-izafi olması gerekir

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımının içinde yer alan düşünürlerden biridir?

Saint Simon

Emile Durkheim

Karl Popper

Max Weber

Auguste Comte

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Max Weber’in görüşlerinden biri değildir?

Toplumsal kurumlar ve toplum, bireylerin anlamlı eylemleri üzerine kuruludur.

İnsan eylemleri keşfedilmeyi bekleyen evrensel yasalara bağlı tepkisel hareketlerdir.

Aktör tarafından öznel bir anlam yüklenmiş olan ve başka insanlara yönelik olarak yapılmış olan eylemler toplumsal eylemlerdir.

İnsan eylemlerinin öznelliği, sosyolojinin toplumsal eylemleri nedensel olarak açıklamaya çalışmasına engel oluşturmaz.

Anlama yönteminin nedensel açıklama yöntemini de kapsayacak şekilde kullanılması gerekir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdaki sosyal bilimcilerden hangisi pozitivist sosyal bilim anlayışının temsilcilerinden biridir?

Z. Bauman

T. Adorno

A. Comte

M. Weber

T. Kuhn

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi pozitivist yaklaşımın temsilcilerinden biridir?

Marx

Dilthey

Durkheim

Weber

Habermas

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Her bilimin kendi içinde statik ve dinamik olmak üzere iki temel çalışma alanına bölünebileceğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

W. Dilthey

K. Marx

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Sosyolojide doğa bilimlerinde kullanılan deneysel yöntemin yerine "dolaylı deneyleme" ya da "karşılaştırmalı yöntem" olarak bilinen yöntemin kullanılması gerektiğini ilk kez savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

K. Marx

W. Dilthey

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı, eleştirel, feminist ve postmodern sosyal bilim yaklaşımları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Toplumsal gerçekliğin ancak tarihsel materyalist bir süreç içinde anlaşılabileceğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

W. Dilthey

K. Marx

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Sosyolojik yöntemin sistematik hale gelmesinde son derece önemli bir katkı sağlayan "Sosyolojik Yöntemin Kuralları" kitabı kimin eseridir?

E. Durkheim

K. Marx

M. Weber

A. Comte

W. Dilthey

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Eleştirel Yaklaşımın toplumsal gerçekliğin doğasına ilişkin varsayımlarından biri değildir?

Toplumsal gerçeklik keşfedilebilir nesnel bir niteliğe sahip değildir.

Toplumsal gerçeklik gözlemle kolayla ortaya konabilecek nitelikte değildir.

Toplumsal gerçeklik çelişkilidir.

Toplumsal gerçeklik görünen değil, görünenin ardında yatandır.

Toplumsal gerçeklik çok katmanlıdır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Yorumlayıcı Yaklaşımın varsayımlarından biri değildir?

İnsanlar etkileşim içerisindeki toplumsal varlıklardır.

Toplumsal yaşamı düzenleyen yasalar ortaya konursa, toplumsal olgular hakkında tahminde bulunmak mümkün olur.

Sosyal bilimsel kanıtlar bağlama özgüdür, genellenemezler.

Toplumsal gerçeklik, insanlar tarafından etkileşimle inşa edilen bir gerçekliktir.

Bilimsel bilgi diğer bilgi biçimlerinden farklıdır, ama daha iyi değildir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Bilimsel yöntemin tek olduğunu, bu nedenle toplumsal olguların da, doğal olguların incelendiği yöntemle incelenmesi gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Eleştirel Yaklaşım

Yorumlayıcı Yaklaşım

Postmodern Yaklaşım

Pozitivist Yaklaşım

Feminist Yaklaşım

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Pozitivizm ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pozitivizm yasa temelli bir nedensel açıklama biçimi kullanır.

Pozitivizm yalnızca sosyoloji ve benzeri sosyal bilimlere özgü bir yaklaşımdır.

Pozitivizm, geniş tanımıyla, doğa bilimlerinin yaklaşımıdır.

Pozitivizmin dayandığı temel ilkeler, 19.yy. da Auguste Comte tarafından sistematik hâle getirilmiştir.

Pozitivizm, doğal bir toplum modeline dayanır.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Auguste Comte’un yöntem anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Comte, pozitif yöntemin tüm bilimler için zorunlu olduğunu savunur.

Comte’un yöntem anlayışına göre yalnızca gözlemlenebilen, sınıflanabilen ve ölçülebilen olguların bilimsel bir gerçekliği vardır.

Comte’un pozitivist bilim anlayışına göre sosyologlar gözlemlenebilmeleri ve dolayısıyla ölçülebilmeleri mümkün olmayan öznel düşünce, niyet ve anlamlarla ilgilenmemelidir.

Comte, her bilimin kendi içinde “sosyal statik ve sosyal dinamik” olmak üzere iki temel çalışma alanına bölünebileceğini savunur.

Comte’a göre toplumsal dinamik; toplumsal sistemde aile, din işbölümü gibi çeşitli parçalar arasındaki işlevsel ilişki ve bağları inceler.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Sosyolojide sosyologların toplumsal eylemi bilimsel olarak çalışacakları nesne olarak tanımlayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

Auguste Comte

Wilhem Dilthey

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Toplumsal yaşamda bireylerin gerçekliğin asıl doğası hakkında yanlış bilince veya çarpıtılmış bir bilgiye sahip olduklarını düşünen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

Auguste Comte

Wilhem Dilthey

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Durkheim sosyolojisi açısından aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Durkheim toplumu, kendine özgü bir toplumsal gerçeklik olarak tanımlar.

Durkheim, sosyolojinin kendine özgü çalışma konusunu toplumsal eylem olarak tanımlar.

Durkheim’a göre toplumsal olgular, bireyleri aşan dışsal yapısal bir gerçekliğe sahiptirler.

Durkheim’a göre toplumsal olgular, bireylerin üstünde ve üzerinde bir gerçekliğe sahiptirler.

Durkheim’a göre intihar, toplumsal bir olgudur.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Durkheim’da sosyolojik yöntemin kuralları açısından aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Anlama yöntemi sosyolojide kullanılan temel yöntem olmalıdır.

Toplumsal gerçekliğin açıklanması bakımından nedensel açıklama yeterlidir.

Bir toplumsal olgunun nedeni bir başka toplumsal olgudur.

Toplumsal gerçekliğin anlaşılması için bireylerin eylemlerine atfettikleri anlamların anlaşılması gereklidir.

Toplumsal gerçeklik herkese göre değişir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pozitivizm, sosyolojide doğa bilimsel yöntemlere benzer yöntemlerin kullanılması gerektiğini savunur.

Toplumsal olguları normal ve patolojik bir ayrıma tabi tutma işlemi Comte’a aittir.

Comte, Durkheim, Weber ve Marx’ın hepsi sosyolojik yöntemde karşılaştırmalı yöntemi kullanırlar.

İdeal tip, Weber tarafından sosyolojide kullanılmak üzere geliştirilen yöntemsel bir araçtır.

Toplumsal olguların nesneler gibi ele alınması fikri Durkheim’a aittir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Bilimin ataerkil bir niteliğe sahip olduğunu ve bilimsel yöntemin ise erkek egemen bir bakış açısını yansıttığını öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı

Diyalektik yöntem

Feminist sosyal bilim yaklaşımı

Postyapısalcılık

Yorumlayıcı yaklaşım

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Bilimsel gelişmenin ancak yanlışlama ile mümkün olabileceğini öne süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

K. Popper

Thomas Kuhn

E. Durkheim

M Weber

A. Giddens

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi bilimi ve bilimsel gelişmeleri paradigma kavramıyla açıklamaktadır?

J. Baudrillard

Thomas Kuhn

Karl Popper

K. Marx

A. Einstein

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Eleştirel Sosyal Yaklaşımın özelliklerinden biridir?

Sosyal bilimin amacı insanı özgürleştirmek ve yetkinleştirmek için saklı olanı ortaya çıkarmaktır

Bilimsel bilgi mükemmeldir.

Toplumsal gerçeklik ahlaki ve ya politik bir gerçeklik içermez

Toplumsal gerçekliğin bir katmanı vardır

Kanıtlar kurama bağlı değillerdir.

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Bir sosyoloji öğretmeni dersinde öğrencilere, "Bilimsel bilgiye ulaşmanın temel araçları duyularımızdır bu nedenle bilimsel bilgiler duyumlar ve deneyimler ile elde edilirler dolayısıyla sosyal bilimlerin elde ettiği bilgiler aynı doğa bilimlerinde olduğu gibi gözlemlenebilir ve deneyimlenebilirler" derse aşağıdaki konulardan hangisini anlatıyor olabilir?

POZİTİVİST SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

ELEŞTİREL SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

YORUMLAYICI SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

FEMİNİST SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

POSTMODERN SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.
Pozitivist sosyal bilim yaklaşımınının temel özellikleri aşağıdaki gibidir: ¥ Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmanın temel araçlarıdır. ¥ Bilimsel bilgiler duyumlar ve deneyimler sonucu elde edilirler. ¥ Doğa bilimleri ve sosyal bilimlerin elde ettiği bilgiler gözlemlenebilir, deneyimlenebilir. ¥ Bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır. ¥ Bilimsel yöntem tektir. ¥ Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir. ¥ Bilimsel araştırmalarda araştırmacı değer yargılarından arınmalıdır. ¥ Bilimsel bilgi diğer tüm bilgi türlerine göre daha geçerli ve güvenilir bilgidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Bir sosyoloji dersinde öğretmen, "Sosyal bilimlerin amacı toplumsal anlamı kendi bağlamında anlamak, gerçeklerin toplumların kendileri tarafından yaratıldığı bir gerçektir" gibi bir cümle sarfediyorsa aşağıdaki sosyal bilim yaklaşımlarından hangisini anlatıyor olabilir?

Pozitvist

Yorumlayıcı

Eleştirel

Postmodern

Feminist

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.
Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımının özellikleri ¥ Sosyal bilimlerin amacı toplumsal anlamı bağlamında anlamaktır. ¥ Gerçekliğin toplumsal olarak yaratıldığına dair inşacı bir görüş vardır. ¥ İnsanlar ortak bir bilgiyi oluşturan ve pekiştiren birbirleriyle etkileşim içerisindeki toplumsal varlıklardır. ¥ İnsan eylemlerine dönük olarak iradeci bir tutum benimsenir. ¥ Bilimsel bilgi diğer bilgi biçimlerinden farklıdır, ama daha iyi değildir. ¥ Sosyal bilimsel kanıtlar olumsaldır, bağlama özgüdür ve çoğunlukla parantez açmayı gerektirir. ¥ Sosyal bilimin değer konumlarına karşı göreci-izafi olması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Bir sosyoloji öğretmeni, " Bu sosyal bilim yaklaşımı toplumsal gerçekliği yalnızca analiz etmekle yetinmez; aynı zamanda onu değerlendirmeci bir bakış açısıyla ele alır." derse hangi sosyal bilim yaklaşımını anlatmaya çalışmaktadır?

Pozitivist

Yorumlayıcı

Eleştirel

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Bir sosyoloji dersinde öğretmen, "Sosyal bilimlerin amacı insanı özgürleştirmek ve yetkinleştirmektir. Ayrıca bilimsel bilgi mükemmel değildir ancak yanlış bilgiye karşı savaşabilir." gibi bir cümle sarfediyorsa aşağıdaki sosyal bilim yaklaşımlarından hangisini anlatıyor olabilir?

Pozitivist

Yorumlayıcı

Eleştirel

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Eleştirel sosyal yaklaşımın temel özellikleri: ¥ Sosyal bilimin amacı insanı özgürleştirmek ve yetkinleştirmek için saklı olanı ortaya çıkarmaktır. ¥ Toplumsal gerçekliğin birden fazla katmanı vardır. ¥ Bilimsel bilgi mükemmel değildir, ama yanlış bilince karşı savaşabilir. ¥ Tüm kanıtlar kurama bağlıdır ve bazı kuramlar daha derindeki kanıt türlerini açığa çıkarır. ¥ Toplumsal gerçeklik ve onun incelenmesi zorunlu olarak ahlaki-politik bir boyut içerir ve ahlaki-politik konumlar insanın özgürlüğünü ve iktidarını geliştirmede eşitsizdir

Doğru Cevap: C

Soru 85

Bir sosyoloji dersinde öğretmen, "Bu sosyal bilim yaklaşımında her türlü cinsiyetçilik reddedilmelidir ." gibi bir cümle sarfediyorsa aşağıdaki sosyal bilim yaklaşımlarından hangisini anlatıyor olabilir?

Pozitivist

Eleştirel

Yorumlayıcı

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Feminist

Doğru Cevap: D

Soru 86

Bir sosyoloji dersinde öğretmen, "Modernite, modernizm." gibi bir kelimeleri sarfediyorsa aşağıdaki sosyal bilim yaklaşımlarından hangisini anlatıyor olabilir?

Yorumlayıcı

Postmodern

Eleştirel

Feminist

Pozitivist

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Postmodern

Doğru Cevap: B

Soru 87

Karl Marx hangi sosyal bilim yaklaşımının önderlerindendir?

Pozitvist

Eleştirel

Yorumlayıcı

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Agusto Comte ve Emile Durkheim hangi sosyol bilim yaklaşımının önderlerindendir?

Pozitivist

Eleştirel

Yorumlayıcı

Feminist

Postmodern

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.
POZİTİVİST SOSYAL BİLİM YAKLAŞIMI

Doğru Cevap: A

Soru 89

I. Bilimsel araştırmalarda araştırmacı değer yargılarıyla hareket etmelidir.II. Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmanın temel araçlarıdır.III. Bilimsel yöntem tektir.Yukarıdakilerden hangileri pozitivizmin genel özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
pozitivizmin genel özellikleri şu şekilde sırlamak mümkündür. - Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmanın temel araçlarıdır. - Bilimsel bilgiler duyumlar ve deneyimler sonucu elde edilirler. - Doğa bilimleri ve sosyal bilimlerin elde ettiği bilgiler gözlemlenebilir, deneyimlenebilir. - Bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır. - Bilimsel yöntem tektir. - Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir. - Bilimsel araştırmalarda araştırmacı değer yargılarından arınmalıdır. - Bilimsel bilgi diğer tüm bilgi türlerine göre daha geçerli ve güvenilir bilgidir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı, toplumsal yaşamda bir bakıma doğal yaşamdaki yasalara benzer, yasal düzenlilikler olduğunu varsayar. Aşağıdakilerden hangisi bu varsayımı destekleyen bir durumdur?

Benzer koşullara tabi insanların davranışlarında benzer yönelimlerin ortaya çıkması

Bütün bireylerin farklı kişiliklere sahip olması

İnsanların değer yargılarıyla hareket etmeleri

İnsanların tahmin edilebilir olmaları

İnsan davranışlarının genel olarak neden-sonuç ilişkisine uymaması

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı, doğal yaşamın devamı niteliğinde gördüğü toplumsal yaşamda, bir bakıma doğal yaşamdaki (örneğin yer çekimi yasası gibi) yasalara benzer, yasal düzenlilikler olduğunu varsayar. Dolayısıyla insan davranışlarının da nedensel yasalara dayanılarak açıklanacağını savunur. Bu bakımdan pozitivizm nomotetik (nomothetic) olarak adlandırılan yasa temelli bir nedensel açıklama biçimi kullanır. Buna göre iki şey arasındaki nedensel ilişki (yani bir şeyin diğerine sebep olması şeklindeki neden-sonuç ilişkisi) varsayılan doğal nedensel yasaların bir sonucudur. Bu bakımdan bu yaklaşıma göre menfaatçi (self-interested) bir doğaya sahip olan insanın davranışları da önemli ölçüde nedensel yasalar tarafından belirlenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Durkheim'ın bireysel bir eylem olan intiharı açıklarken intiharın nedenlerini bireylerin davranışlarına inmeden toplumda aramasının sebebi nedir?

Bireylerin davranışları önemli değildir.

Toplumu incelemek bireyi incelemekten daha kolaydır.

Bir toplumsal olgu ancak başka bir toplumsal olgu ile açıklanabilir.

Bireysel olgular yasa oluşturmak için yeterli değildir.

Toplumsal olguların kökeni bireysel olgulardır

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Durkheim'ın sosyolojik yönteminde toplumsal olguların işlevsel analizi sosyolojik açıklamanın önemli bir boyutunu oluşturur. Bu durum Durkheim'ı sosyolojik yönteminin en önemli ilkelerinden biri olan bir bir toplumsal olgu ancak başka bir toplumsal olgu ile açıklanabilir sonucuna götürür.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Sözcük olarak anlaşılması güç olanı sade ve açık hale getirme anlamına gelen, insan eylemlerini ve insan eliyle yapılmış şeyleri ve yazılmış metinleri yorumlamaya yönelik yönteme ne ad verilir?

Pozitivizm

Olgu

Yapısalcılık

Hermeneutik

Diyalektik

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Doğa bilimlerinin yaklaşım ve yöntemleri ile ilişkili olarak ortaya çıkan pozitivist sosyal bilimin aksine yorumlayıcı sosyal bilim, hermeneutik (hermeneutics) olarak adlandırılan bir teori ve yöntemle bağlantılı olarak gelişmiştir. En kaba tanımıyla hermeneutik, insan eylemlerini ve insan eliyle yapılmış şeyleri ve yazılmış metinleri yorumlamaya yönelik bir teori ve yöntemdir. Sözcük olarak anlaşılması güç olanı sade ve açık hâle getirme anlamına gelen Hermeneutik, sözlü, yazılı veya görsel bir metnin (text) içinde gömülü olan doğru ve gerçek anlamın ortaya çıkarılması amacıyla metnin ayrıntılı incelenmesinin önemi üzerinde durur

Doğru Cevap: D

Soru 93

Toplumsal gerçekliği sayılarla ölçülebilen niceliksel verilere indirgemeyen, yaşadığımız dünyada bulunan her şeye atfettiği anlamlar ve bu anlamları temsil eden semboller sonucu kuran bir araştırmacı hangi sosyal bilim yaklaşımını savunuyor demektir?

Feminist sosyal bilim yaklaşımı

Postmodern sosyal bilim yaklaşımı

Eleştirel sosyal bilim yaklaşımı

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı

Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımı

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Pozitivistler, dışsal ve gözlemlenebilir/algılanabilir olduğunu varsaydıkları toplumsal gerçekliği sayılarla ölçülebilen niceliksel verilere indirgeyerek (ve bu noktada özellikle istatistikleri kullanarak) açıklamaya çalışırlar. Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımını benimseyen araştırmacılar ise toplumsal gerçekliğin bireylerin anlamlı eylemleri sonucu oluştuğunu savunurlar. Toplumsal düzen/gerçeklik bireylerin içinde yaşadıkları dünyaya atfettikleri anlamlardan oluşur, bu bakımdan da bireylerden bağımsız nesnel bir gerçeklik olarak mevcut değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Toplumsal gerçekliğin keşfedilebilir nesnel bir niteliğe sahip olduğunu ancak gözlemlerle keşfedilmesi kolay olan bir gerçeklik olmadığını savunan eleştirel sosyal bilim yaklaşımı bu yönüyle hangi sosyal bilim yaklaşımıyla ayrışır?

Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımı

Feminist sosyal bilim yaklaşımı

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı

Postmodern sosyal bilim yaklaşımı

Sembolik etkileşimcilik

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarını farklılıkları açısından ayırt edebileceksiniz.
Diğer yaklaşımlardan, özellikle de pozitivizmden farklı olarak, eleştirel sosyal bilim, toplumsal gerçekliği yalnızca analiz etmekle yetinmez; aynı zamanda onu değerlendirmeci bir bakış açısıyla ele alır. Nitekim eleştirel sosyal bilim yaklaşımı için toplumsal gerçeklik, pozitivizmin iddia ettiğinin aksine görünen değil, görünenin ardında olandır. Bu nedenle de toplumsal gerçeklik, pozitivizmin savunduğu gibi keşfedilebilir nesnel bir niteliğe sahiptir; ancak gözlemlerle keşfedilmesi kolay olan bir gerçeklik değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Eleştirel sosyal bilimin kurucuları arasında gösterilen ve özellikle toplumların üretim biçimleri ve üretim ilişkileri ile ilgili araştırmalar yapan filozof kimdir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

Auguste Comte

Wilhelm Dilthey

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımlarının etkilerini Comte, Durkheim, Weber ve Marx örneğinde kavrayabileceksiniz.
Eleştirel sosyal bilim, sosyolojik yöntemde daha az olmakla birlikte yine de belirli bir ağırlığa sahiptir. Bu yaklaşım köken itibarıyla önemli ölçüde Karl Marx'a (1818¬1883) dayandırılır. Marx, toplumu da bu bütünlük kavrayışı çerçevesinde analiz eder. Materyalist tarih anlayışı bağlamında Marx, toplum çözümlemesinde özellikle üretim üzerinde yoğunlaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

I. Varsayımlar, kavramlar ve araştırma sorularında cinsiyetçilik reddedilmelidir.II. Araştırmacı kişisel duygu ve düşüncelerini araştırma sürecine dahil etmelidir.III. Araştırmacıyla inceledikleri arasında empati bağların oluşturulması gerekmektedir.Yukarıdaki özellikler hangi sosyal bilim yaklaşımının temel özelliklerindendir?

Postmodern sosyal bilim yaklaşımı

Feminist sosyal bilim yaklaşımı

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı

Yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımı

Eleştirel sosyal bilim yaklaşımı

Açıklama:

Sosyolojik yöntemde pozitivist, yorumlayıcı, eleştirel, feminist ve postmodern sosyal bilim yaklaşımları tanımlayabileceksiniz.
Feminist sosyal bilim yaklaşımı, mevcut erkek egemen bilimsel anlayışın tarafsız nötr olmadığını, kullanılan temel kavramların bile önyargılı ve erkek egemen bir zihniyete sahip olduğunu öne sürer. Nesnellik-öznellik, doğru-yanlış, özel alan-kamusal alan, birey-toplum, değer-olgu gibi kavramlar toplumda hep bir ikiliğin var olduğu izlenimini verir.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımına göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Duyularımız bilimsel bilgiye ulaşmamıza engel olur.

Bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır.

Araştırmacının değer yargılarını göz önünde bulundurması gerekmektedir.

Diğer bilgiler bilimsel bilgiden daha geçerli ve güvenilir olabilir.

Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahip değildir.

Açıklama:

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımı şu görüşleri destekler: Gerçekliğe ulaşmada duyularımız temel araçtır ve bilimsel bilgiler duyumlar ve deneyimler sonucu elde edilir; elde edilen bu bilgiler gözlemlenebilir ve deneyimlenebilir. Ayrıca, bilimsel araştırmalarda araştırmacı değer yargılarından arınmalıdır. Ek olarak, bilimsel bilgi diğer tüm bilgi türlerine göre daha geçerlidir ve güvenilirdir. Son olarak da, bilimsel bilgiler olgularla sınırlıdır ve olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Auguste Comte ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sosyolojinin kurucusu ve isim babası olarak kabul edilir.

Pozitivizm ve sosyoloji terimlerinin mucidi olarak görülmektedir.

Modern toplumda bilimin egemen olacağına inanmıştır.

Dinin ve batıl inancın pozitivist bilimin temeli olduğunu savunmuştur.

Araştırma nesnesinin bilimsel olması gerektiğini savunmuştur.

Açıklama:

Pozitivist yöntemin kurucusu olan Auguste Comte (17981857) bilimsel bilgiye ulaşmanın tek yolunun gözlem ve deneyimlere dayalı pozitivist yöntem olduğunu öne sürmüştür. Bu yöntem sayesinde metafizik ve teolojik (dinsel) bilgilerin yerini bilimsel bilgiler alacaktır. Dolayısıyla Dinin ve batıl inancın pozitivist bilimin temeli olduğunu savunMAMAktadır. Aksine gözlenebilen ve deneyimlenebilen bir yol önermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Pozitivist sosyal bilim yaklaşımına göre toplumda, doğal yaşamdaki gibi yasal düzenlemeler vardır. Aşağıdakilerden hangisi buna bir örnek olamaz?

Yerçekimi yasası

Suyun kaldırma kuvveti

Evrensel Kütle Çekim Kanunu

Genel görelilik kanunu

Murphy kanunları

Açıklama:

Doğal yaşamın devamı niteliğinde görülen toplumsal yaşamda, doğal yaşamda olan yasalara benzer yasal düzenlikler olduğunu varsayar pozitivist sosyal bilim yaklaşımı. Doğal yasalar insan bilincinden bağımsız ve nesnel oarak doğal olaylarda içkin bulunur ve r ilk dört seçenekte verilenler bunlara örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

"Bilimsel araştırmalar mevcut teorilerin gerçekliği açıklama biçimlerinin doğrulanmasına değil, tam tersine yanlışlanmasına dayalı olmalıdır."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıdaki kavram ve bu kavramı ortaya atan sosyolog doğru olarak verilmiştir?

Yanlışlama - Popper

İzafiyet Kuramı - Einstein

Paradigma - Thomas Kuhn

Diyalektik - Hegel

İdeal tip - Weber

Açıklama:

Karl Popper'ın öne sürdüğü yanlışlama kavramı, bilimsel bilginin mutlaklık ile ilgili sınırlıkları ortaya koyması açısından çok etkili olmuştur. Popper'agöre olgular sonsuzdur ancak teorilerin açıklama kapasiteleri sınırlıdır. Sınırlı gözlemler, deneyler ve uygulamalı çalışmalar ile elde edilen bilgiler mutlak olamazlar. Başka araştırmacılar aynı konuda farklı olgularla ilgili bilgiyi yanlışlayabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Toplumsal gerçekliğin ancak insanı hem bu gerçekliğin ürünü hem de üreticisi olarak ele almayı mümkün kılan, tarihsel materyalist bir süreç içerisinde anlaşılabileceğini savunan düşünür kimdir?

Emile Durkheim

Karl Marx

Karl Popper

Max Weber

Auguste Comte

Açıklama:

Marx, materyalist bir tarih anlayışına sahiptir. İnsanların yaşayabilmek için öncelikle kendilerini maddi anlamda üretmek zorunda olduklarını savunur. Ancak insanlar kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda toplumsal emek aracığıyla üretebilirler. Bu bakımdan duyulara ve düşünebilme yetisine sahip olan insan, yalnızca maddi değil toplumsal bir varlıktır aynı zamanda. Toplumsal gerçekliğin ancak insanı hem bu gerçekliğin ürünü hem de üreticisi olarak ele almayı mümkün kılan, tarihsel materyalist bir süreç içerisinde anlaşılabileceğini savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 102

"Çok kültürlü ülkelerde beyazlarla siyahlar arasındaki iş bölümü eşit mi? Değilse neden eşit değil? Bu eşitsizliğe ne tür dinamik yapılar sebep olmaktadır?"
Yukarıda verilen sorular hangi sosyal bilim yaklaşımına örnektir?

Pozitivist

Feminist

Eleştirel

Marksist

Postmodern

Açıklama:

Eleştirel sosyal bilim yaklaşımına göre bilim görünenin değil görüneni ardında yatan asıl gerçekliği ortaya çıkarmaya çalışan eleştirel bir sorgulama sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

"İnsan eylemleri, anlamlı toplumsal eylemler olarak ortaya çıkarlar. Sosyal bilimlerin anlamacı bilimler olmaları gerekir. Anlama yöntemi, sosyal bilimlerin başat yöntemidir."
Yukarıda verilen düşünceyi savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Auguste Comte

Karl Marx

Emile Durkheim

Karl Popper

Max Weber

Açıklama:

Comte ve Durkheim'ın aksine, sosyolojiyi anlamacı bir bilim olarak kurmak isteyen Weber, sosyolojinin çalışma konusunu da toplumsal eylem olarak belirler. Ona göre sosyolojinin amacı, anlamlı toplumsal eylemleri yorumlayarak anlamaya çalışmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 104

"İnsan eylemlerini ve insan eliyle yazılmış metinleri yorumlamaya yönelik bir teori ve yöntemdir. "
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Diyalektik

Hermeneutik

Materyalizm

Yanlışlama

Modernite

Açıklama:

Sözcük olarak anlaşılması güç olanı sade ve açık hale getirme anlamına gelen Hermeneutik, sözlü, yazılı veya görsel bir mentin içinde gömülü olan doğru ve geröek anlamın ortaya çıkarılması amacıyla metnin ayrıntılı incelenmesinin önemi üzerinde durmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Feminist sosyal bilim anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bilimsel araştırmalarda erkek bakış açısı egemendir.

Araştırmacılar kişisel duygu ve düşüncelerini araştırma sürecine dahil etmelidir.

Kişisel ve toplumsal değişimi hedefleyen eyleme dönük araştırmalar yapılmalıdır.

Varsayımlar, kavramlar ve araştırma sorularında cinsiyetçi bir yaklaşım sergilenmelidir.

İnsan deneyiminin duygusallık ve karşılıklı bağımlılık boyutlarında tanınması gereklidir.

Açıklama:

Feminist sosyal bilim yaklaşımı tüm cinsiyetçi davranışlara karşıdır. Temel amacı, özel ve kamusal alanda kadının kendini gerçekleştirmesini engelleyen, kadının özgürlük alanını sınırlayan ve kadını erkek egemen yapıya bağımlı, zayıf ve kırılgan bir cinsiyet grubu haline getiren tüm ataerkil yapılarla mücadele etmek ve bu yolla kadının özgürleşmesine katkıda bulunmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıda verilenlerden hangisi hiper-gerçekliğe bir örnektir?

Bir müzik parçasının notaları

Instagram'da yapılan tatil paylaşımları

Gazetede bulunan okur köşesi

Wikipedia'da bulunan sosyoloji maddesi

Gezi izlenimlerini anlatan bir kitap

Açıklama:

Postmodern bir çok düşünüre göre gerçeklik artık yoktur ve var olan yalnızca gerçekliği temsil imgelerdir. Fransız düşünür Baudrillard bu durumu hiper-gerçeklik kavramıyla açıklamaktadır. Baudrillard'a göre olguların kendisinden çok, bu olguların nasıl temsil edildiği, sunulduğu, imajlandırıldığı, makyajlandığı ve kurgulandığı önemlidir. Çoklu medya ortamları ve sanal sosyal alanların genişlemesi gerçekliğin bilimsel yöntemlerle değil, daha çok imaj, simge ve semboller üzerinde temsil edildiğini göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Doğa bilimlerinde kullanılan yöntemin sosyal bilimlerde de kullanılması gerektiğini öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivist yaklaşım

Yorumlamacı yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Postyapısalcı yaklaşım

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Toplumsal olgular arasındaki nedensellik ilişkilerini ortaya koyarak bu olgularla ilgili tahminlerde bulunmaya ve toplumsal dünyayı yöneten kanunlar› keşfetmeye çalışan araştırmalara ne ad verilir?

Nitel araştırmalar

Nicel araştırmalar

Hermeneutik araştırmalar

Sembolik araştırmalar

Postmodern araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden bilimsel yaklaşım ve araştırma türü ilişkisi hangisinde doğru olarak verilmiştir.

Pozitivist yaklaşım - Nitel araştırma

Yorumlamacı yaklaşım - Nicel araştırma

Pozitivist yaklaşım - Nicel araştırma

Post modern yaklaşım - Nicel araştırma

Postmodern yaklaşım - nitel araştırma

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sosyal olguların fiziksel olguların incelendiği yöntemle değil, kendine özgü bir yöntemle incelenmesi gerektiği anlayışını savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Nicel araştırma

Postmodern araştırma

Eleştirel araştırma

Nitel araştırma

Postyapısalcı araştırma

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki bilimsel yaklaşım ile araştırma türü arasındaki ilişkilerin hangisi doğru olarak verilmiştir?

Pozitivist yaklaşım - Nitel araştırma

Postmodern yaklaşım - Nicel araştırma

Yorumlayıcı yaklaşım - nicel araştırma

Post yapısalcı yaklaşım - nice araştırma

Yorumlayıcı yaklaşım - nitel araştırma

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 6

Belli bir konu hakkında çok sayıda kaynaktan bilgi toplanması içeren araştırmalara ne ad verilir?

Survey (tarama) araştırma deseni

Karşılaştırma deseni

Odak grup deseni

Yarı yapılandırılmış soru deseni

Katılımcı gözlem deseni

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda kullanılan bir veri toplama yoludur?

Deney

Derinlemesine görüşme

Survey (tarama)

Yarı deney

Kapalı uçlu soru anketi

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 8

Önceden belirlenmiş bir konuyu tartışmak üzere 6-12 kişi ile yapılan görüşmeye ne ad verilir?

Mülakat

Deney

Odak grup görüşmesi

Gözlem

Vaka analizi

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 9

Araştırmacının araştırmacı kimliğini koruyarak araştırma konusunu dışarıdan gözlemlediği tekniğe ne ad verilir?

Deney

Yarı deney

Survey (tarama)

Katılımsız gözlem

Katılımcı gözlem

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 10

Bir sosyal olgunun kendi bağlamı içinde, çeşitli veri toplama teknikleriyle bilgi toplanarak ampirik olarak incelenmesine ne ad verilir?

Survey (tarama)

Deney

Yarı deney

Yatay desenli araştırma

Örnek olay incelemesi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yönteminin temel özelliklerinden biri değildir?

Yorumlayıcı yaklaşıma dayanmak

Önceden oluşturulmuş hipotezleri sınamak

Verileri istatistiksel olarak çözümlemek

Genellenebilirlik sağlamak

Örneklem üzerinden hareket etmek

Açıklama:

Nitel araştırmalar yorumlayıcı yaklaşıma dayanır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmayı tanımlar?

Araştırmacının toplumsal olguları dışarıdan, tarafsız ve nesnel bir şekilde incelediği araştırma konusunun dışında kalmaya çaba gösterdiği araştırmalardır.

Veriler sayısal olarak işlendiği istatistiksel yollarla analiz edildiği ve istatistiksel terimlerle ifade edildiği araştırmalardır.

Toplumsal olguları toplumsal, tarihsel ve kültürel bağlamdan bağımsız, nispeten evrensel olgular olarak gören bir anlayışa dayandığı için araştırmalarda elde edilen bulguların aynı konuda yapılacak başka araştırmalarda da elde edilmesini bekleyen araştırma yöntemidir.

Toplumsal olgu ve olayların içinde meydana geldikleri toplumsal ve kültürel bağlam içerisinde bütüncül bir şekilde incelendiği, verilerin standartlaştırılmamış veri toplama araçlarıyla, sayısallaştırılmadan toplandığı araştırmalardır.

Değişkenler arasındaki nedensel ilişkileri etkileyebilecek çevresel koşulları kontrol altında tutan ve toplumsal olgular mümkün olduğunca kontrollü bir ortamda inceleyen bir araştırma yöntemidir.

Açıklama:

Nitel araştırmalar toplumsal olgu ve olayların içinde meydana geldikleri toplumsal ve kültürel bağlam içerisinde bütüncül bir şekilde incelendiği, verilerin standartlaştırılmamış veri toplama araçlarıyla, sayısallaştırılmadan toplandığı araştırmalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırmanın güçlü yönlerinden biridir?

Teori ve hipotezde yer verilmemiş olan değişkenlerin etkisini göz ardı edilmesi.

Sayısal verilerin istatistiksel çözümlemesinin sonuçların yönlendirilmesine, yanlış ya da eksik yorumlamaya izin vermesi.

Nesnelliği bir şart olarak görmesi.

İnsan davranışlarını, bu davranışları oluşturan sosyal ve kültürel bağlamdan soyutlaması davranışların anlamını kavramayı mümkün kılacak zengin veriler sağlaması.

Araştırmaların tekrar edilebilir nitelikte olması, bulguların başka araştırmacılar tarafından tekrarlanıp onaylanmasına olanak sağlaması.

Açıklama:

Nicel araştırmanın en güçlü yönlerinden biri araştırmaların tekrar edilebilir nitelikte olması, bulguların başka araştırmacılar tarafından tekrarlanıp onaylanmasına olanak sağlamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma için kullanılan tekniklerden biri değildir?

Deney

Derinlemesine görüşme

Yapılandırılmış gözlem

Anket

Tarama

Açıklama:

Derinlemesine görüşme nitel araştırma tekniğidirç

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda kullanılan tekniklerden biridir?

Anket

Tarama

Yapılandırılmış görüşme

Odak grup görüşmesi

Yapılandırılmış gözlem

Açıklama:

Odak grup görüşmeleri nitel araştırma tekniğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Değişkenler arasındaki ilişkilerin önceden belirlenen hipotezlerin sınanması amacıyla kontrollü bir ortamda incelenmesine ne ad verilir?

Yapılandırılmış gözlem

Tarama

Deney

Odak grup görüşmesi

Anket

Açıklama:

Değişkenler arasındaki ilişkilerin önceden belirlenen hipotezlerin sınanması amacıyla kontrollü bir ortamda incelenmesine deney denir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi nicel ve nitel araştırma teknikleri arasındaki farklardan biri değildir?

Nicel araştırma yöntemleri toplumsal olguların bireylerin dışında, evrensel, sabit, genel geçer olgular olarak alırken; nitel araştırma yöntemleri toplumsal olguların bireylerin anlam dünyası tarafından yaratılan, etkileşim ile oluşan, sürekli olarak değişen şeyler olduğunu iddia eder.

Nicel araştırma yöntemlerinin amacı toplumsal olgular arasındaki nedensel ilişkileri açıklamak, genellemek ve tahmin etmekken; nitel araştırma yöntemlerinin amacı toplumsal olguları, yaşayan insanların gözünden görerek anlamaktır.

Nicel araştırma yöntemlerinde sorulan soru biçimi kapalı uçlu iken; nitel araştırma yöntemlerinin soruları açık uçludur.

Nicel araştırma yöntemlerinde elde edilen veri biçimi sayısalken; nitel araştırma yöntemlerindeki veriler sözel-metinseldir.

Nicel araştırma yöntemlerinde veriler tematik analiz edilirken; nitel araştırma yöntemlerinde analitik karşılaştırma yapılır.

Açıklama:

Nicel araştırma yöntemlerinde veriler istatiksel analiz edilirken; nitel araştırma yöntemlerinde analitik karşılaştırma ve tematik analiz yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İnsanların yaşamları hakkında biyografik verilerin toplandığı teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Eleştirel söylem analizi

Sözlü tarih

Örnek olay incelemesi

Yapılandırılmamış görüşme

Döküman incelemesi

Açıklama:

İnsanların yaşamları hakkında biyografik verilerin toplandığı teknik sözlü tarihtir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yöntemsel çoğulculuğa örnek olarak gösterilemez?

Araştırmacının gömülü teori yöntemiyle yaptığı bir araştırma sonucunda ortaya bazı hipotezler koyması, daha sonra bir nicel araştırma tasarlayarak ortaya koymuş olduğu bu hipotezleri sınaması.

Çoğunluğu oluşturanların çeşitli özellikleri nicel araştırmalarda belirlendikten sonra bu özelliklere sahip olmayan marjinal gruplar üzerinde derinlemesine görüşme yapmak.

Araştırma konusunun genel özellikleri için nicel, özgül özellikleri için yorumlayıcı yöntem kullanmak.

Nicel araştırmasının sonucunda ortaya koyduğu sonuçları anlamak amacına yönelik geniş bir anket çalışması yapmak.

Nicel veriler nitel çalışmalarla elde edilmiş verilerin, nitel veriler de nicel çalışmalarla elde edilmiş verilerin doğruluğunun kontrol edilmesi amacıyla kullanmak.

Açıklama:

D şıkkı yöntemsel çoğulculuğa örnek gösterilemez.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bilimsel araştırmalarda amaç, araştırmanın başında sorulan soruya cevap oluşturulacak güvenilir ve geçerli bilgiye ulaşmaktır. Bu bilgiye ulaşmak için izlenecek yola genel olarak ne ad verilir?

Pozitivizm

Niceliksel araştırma

Niteliksel araştırma

Yöntem

Gömülü teorsi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 21

Sosyal bilimlerde kullanılan iki araştırma yöntemi arasındaki farklar arasında şunlar sayılmaktadır; dayandıkları temel varsayımlar, araştırma sürecinde araştırmacının rolü, araştırma sürecinin esnekliği, kullanılan veri toplama teknikleri.Farklılıklara aşağıdaki seçeneklerden hangisi eklenebilir?

Araştırma grupları

Kullanılan veri çözümleme teknikleri

Hedeflenen bilginin toplanması

Araştırma sürecinin kayda geçirilmesi

Kullanılan araçlar

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bağımsız değişken olmadan da deney yapılabilir.

Her deneyde en az iki bağımlı değişken olması gerekir.

Deney grubu, bağımsız değişkenin etkisine tabi tutulan gruptur.

Kontrol grubu kurulmadan da deney yapılabilir.

Sosyal bilimlerde deney yapılmaz.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Yapılandırılmış gözlemi yapılandırılmamış gözlemden ayıran özellik nedir?

Birinde toplumsal yapıların, diğerinde toplumsal eylemlerin gözlemlenmesi

Birinde gözlemin kural ve prosedürlerini belirten standartlaştırılmış bir çizelge kullanılması, diğerinde kullanılmaması

Birinde gözlemi araştırmacının kendisinin, diğerinde araştırmada görevli diğer gözlemcilerin yapması

Birinde belirli bir süre boyunca sürekli gözlem yapılması, diğerinde gözlemin aralıklarla yapılmaması

Birinde insanların toplu halde gözlemlenmesi, diğerinde teker teker gözlemlenmesi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Anket sorularının hazırlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevap kategorileri arasında “bilmiyorum” ya da “fikrim yok” gibi bir seçeneğin kesinlikle bulunması gerekir.

Her soruda mümkün olduğu kadar çok konuyla ilgili bilgi öğrenilmeye çalışılmalıdır.

Pilot çalışmaya dahil edilecek ve edilmeyecek sorular önceden belirlenmelidir.

Soruların olabildiğince uzun cümlelerle sorulması gerekir.

Her soru için mümkün olduğu kadar çok sayıda cevap kategorisi oluşturulmalıdır.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Önceden belirlenmiş teorik temellendirmeler yapmaya karşı çıkan, verileri nitel veri toplama teknikleriyle elde eden ve çözümleyen; verilere uygun teorik açıklama getirmeyi hedefleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Gömülü teori

Pozitivizm

Eleştirel söylem analizi

İçerik analizi

Determinizm

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma yöntemine getirilen eleştirilerden biridir?

İnsan davranışını içinde oluştuğu kültürel ve toplumsal bağlamdan soyutlaması

Hipotezde yer almayan değişkenlerin etkisini görmezden gelmesi

Tam bir nesnellik mümkün olmadığı halde bunu bir şart olarak kabul etmesi

Toplumsal olguları etkileyen ama bireylerin bilgileri dışında işleyen süreçleri göz ardı etmesi

Standart veri toplama araçları kullandığı için tekrarlanabilir nitelikte olması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yönteminin özelliklerinden biridir?

İnsanların anlam dünyaları tarafından inşa edilen özü ortaya koymaya çalışması

Verilerin standartlaştırılmamış veri toplama araçlarıyla toplanması

Toplumsal olguların tarihsel, toplumsal ve kültürel bağlamlarından bağımsız, evrensel olduklarının varsayılması

Araştırma sürecinin esnek olması

Toplumsal olguların genellenemez ve tahmin edilemez nitelikte olduklarının varsayılması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi içeriklerine göre soru türlerinden biri değildir?

Kapalı uçlu soru

Olgusal soru

Davranış soruları

Tutum ve görüş soruları

Bilgi soruları

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi derinlemesine görüşmenin özelliklerinden biridir?

Katılımcının soruları mümkün olduğunca detaylı bir şekilde cevaplamasının hedeflenmesi

Görüşmenin sadece yazılı olarak kaydedilmesi

Araştırmacının katılımcıyı yönlendirmeye çalışması

Standartlaştırılmış bir görüşme formunun kullanılması

Soruların en az yüzde onunun kapalı uçlu olması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Nitel araştırma yöntemleri için aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

Olgular bireyin dışında bir gerçekliğe sahiptir.

Amaç toplumsal olgu ve olayları ait oldukları toplumsal bağlam içinde incelemektir.

Elde edilen bilgi evrenseldir.

Bilgiler sayısal ifadelere dökülmelidir.

Toplumsal olgular tarih ve kültürden bağımsız olarak vardır.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi içerik analizi tekniklerinden biri değildir?

Sözcük sayma

Tematik içerik analizi

Soru hazırlama

Referanssal içerik

Öykü gramerleri

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bazı ünlü yazar, yönetmen vb. kişilerle hayatları hakkında görüşülerek hazırlanan ve kitaplaştırılan eserler aşağıdaki araştırma tekniklerinden hangisine örnek verilebilir?

Vaka çalışması

Derinlemesine görüşme

Katılımlı gözlem

Yaşam öyküsü

Yapılandırılmış gözlem

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 33

"Araştırmanın amaçlarına nasıl ulaşılmasının planlandığını, hangi yöntem ve tekniklerin seçildiğini, bunların nasıl kullanılacağını gösteren, araştırmanın her aşamasının nasıl gerçekleştirileceği hakkında bilgi veren bir plandır. "Bu tanım, aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Araştırmanın kayda geçirilmesi

Uygun araçların seçimi

Araştırma tasarımı

Hedef grupların seçimi

Yöntemin kararlaştırılması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Pozitivist bilim anlayışına göre toplumsal olgular toplumsal, tarihsel ve kültürel bağlamdan büyük ölçüde bağımsızdırlar. Nasıl fiziksel gerçekler insanlardan bağımsız olarak var oluyorsa, sosyal gerçeklik de, bireylerin öznelliğinden ve bilincinden bağımsız olarak var olur. Diğer bir deyişle toplumsal olgular, bireyin dışında kendilerine ait gerçekliği olan olgulardır. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi pozitivist bilim anlayışı ile çelişmektedir?

Fiziksel dünyayı yöneten bir takım kanunlar vardır ama toplumsal düzeni yöneten kanunlar yoktur.

Toplumsal dünya gözlemlenebilir ve ölçülebilir olgulardan oluşmuştur.

Öz ve biçim aynıdır, bu nedenle olguların sadece görünen yönlerinin incelenmesi yeterlidir.

Toplumsal olgular kültüre ve zamana bağlı olarak değişmeyen, evrensel ve büyük ölçüde durağan olgulardır.

İnsanların öznelliğinin, anlam dünyalarının dışında, ‘dışarıda bir yerde’ keşfedilmeyi beklemektedirler.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırmanın aşamalarından biri değildir?

Araştırma konusunun belirlenmesi

Araştırma probleminin oluşturulması

Araştırma hipotezi ya da hipotezlerinin kurulması

Veri toplamak için kullanılacak tekniklerin belirlenmesi

Toplanan verilerin geometrik olarak çözümlenmesi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Nicel araştırmanın amacına uymayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotezleri sınamak

Nedensellik ilişkilerini açıklamak

Bulguları genellemek

Sosyal kanunları engellemek

Tahminlerde bulunmak

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerinden değildir?

Deney

Yapılandırılmış (denetimli, sistematik) gözlem

Anket

Tarama (survey)

Derinlemesine görüşme

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerinden değildir?

Yapılandırılmış görüşme

Derinlemesine görüşme

Odak grup görüşmesi

Katılımsız gözlem

Katılımcı gözlem

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemidir?

Vaka çalışması

Derinlemesine görüşme

Odak grup çalışması

Deney

Denetimsiz gözlem

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi odak grup görüşmesinin özelliklerinden biri değildir?

Görüşmecilerle teker teker görüşülmesi

6-12 kişilik gruplardan oluşması

Gruba kimlerin gireceğini araştırmacının belirlemesi

Grup dinamiklerini incelemek için uygun bir teknik olması

Görüşmenin, önceden belirlenen bir konuda yapılan tartışma şeklinde yürütülmesi.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi nitel yöntemle yürütülen araştırmalarda kullanılan veri toplama tekniklerinden birisi değildir?

Örnek Olay İncelemesi

Denetimli gözlem

Etnografik görüşme

Deney

Odak Grup

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.
Deney bir nicel veri toplama tekniğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Deneyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Kontrol grubu, bağımlı değişkenin etkisine tabi tutulacak gruptur.

Deney sürecinde deney grubu herhangi bir değişkenin etkisine tabi tutulmaz.

Bağımlı değişken, bağımsız değişken üzerinde bir değişiklik yaratması beklenen değişkendir.

Deneylerde deney grubu, kontrol grubu ve nötr grup olmak üzere üç grup oluşturulur.

Bağımlı değişken herhangi bir etkiye tabi tutulmadan önce yapılan ölçüme ön-test adı verilir.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi içerik analizinde kullanılan tekniklerden biri değildir?

Sözcük sayma

Eleştirel söylem analizi

Tematik içerik analizi

Referanssal içerik analizi

Öykü gramerleri

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi yarı-deneysel çalışmaların özelliklerinden biridir?

Hipotez sınamaya yönelik değildirler.

Geçerlikleri yoktur.

Genelleme yapmayı amaçlamazlar.

Laboratuvar gibi tamamen kontrollü ortamlarda yürütülmezler.

Bağımlı değişken kullanmaz, sadece bağımsız değişken kullanırlar.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Yaşam öyküsü görüşmesi ile sözlü tarih görüşmesi arasındaki fark aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Yaşamın görüşmeye konu olan kısmı

Görüşülen kişilerin seçilme kriteri

Görüşmenin uzunluğu

Görüşmenin doğal ortamda mı kontrollü ortamda mı yapıldığı

Görüşmecinin deneyimlerini yazılı mı sözlü mü aktardığı

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Araştırmacının gözlemlemesi gereken kültürün doğal alanında bulunduğu, araştırmacı olarak tanındığı, gözlemlediği insanlarla ancak arada sırada ve son derece sınırlı bir şekilde etkileşime girdiği gözlemci rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Katılımsız gözlemci

Katılımcı olarak gözlemci

Gözlemci olarak katılımcı

Tamamen katılımcı

Yapılandırılmış gözlemci rolü

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.
Katılımcı gözlem, araştırmacının gözlemlediği topluluğa belirli bir ölçüde dahil olduğu, araştırma konusunu incelediği kültürün içine katılarak içeriden gözlemlediği gözlem türüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yönteminin güçlü yönlerinden biri değildir?

İnsan davranışının ardında yatan toplumsal ve kültürel bağlama ilişkin detaylı ve derinlemesine bilgi elde etmeye uygun olması

Toplumun bütününde görülen özelliklerin incelenmesine uygun olması

Nesnelliği sağlamanın nispeten mümkün olması

Veri toplama ve veri analizi süreçlerinin görece kısa sürmesi

Tekrar edilmeye uygun olduklarından güvenirliklerinin yüksek olması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

İçeriklerine göre soru türleri açısından aşağıdakilerden hangisi olgusal sorudur?

Medeni haliniz nedir?

Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesi gerektiğini düşünüyor musunuz?

Gıda alışverişlerinizi pazardan mı marketten mi yaparsınız?

Mevcut hükümet Türkiye Cumhuriyeti'nin kaçıncı hükümetidir?

Sizce zengin sayılmak için aylık ne kadar gelir sahibi olmak gerekir?

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Nicel araştırma yöntemi aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine dayanır?

Postmodern yaklaşım

Feminist yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Pozitivist yaklaşım

Etnografik yaklaşım

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Nicel ve nitel araştırmalarla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Nicel araştırmalarda veriler standartlaştırılmış ölçme araçlarıyla toplanırken nitel araştırmalarda ölçme araçları son derece esnektir.

Nitel araştırmalar hipotezle başlar, nicel araştırmalarda ise hipotez araştırma sonucunda ortaya çıkar.

Nicel araştırmalarda araştırmacının katılımcılarla etkileşime girmesi gerekirken nitel araştırmalarda araştırmacıların son derece nesnel bir tutuma sahip olmaları gerekir.

Nitel araştırmaların örneklemleri nicel araştırmaların örneklemlerinden daha büyüktür.

Nicel araştırmalar anlama ve betimleme amacına, nitel araştırmalar ise açıklama, genelleme ve tahmin amacına yöneliktir.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma yönteminin özelliklerinden biridir?

Araştırmanın güvenirliği, çalışılan konudan daha ön plandadır.

Sosyal olguların kültürden ve zamandan bağımsız evrensel doğrular olduğunu varsayar.

Sosyal olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerini ortaya koymaya çalışır.

Temel veri toplama aracı, araştırmacının kendisi ve katılımcılarla kurduğu etkileşimdir.

Araştırmacının nesnel olmasını, araştırdığı konunun dışında kalmasını gerektirir.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırmaların özelliklerinden biridir?

Araştırma problemi veri toplama sürecinde değiştirilebilir.

İnsan davranışını, bu davranışın içinde şekillendiği bağlam içinde ele alınır.

Hipotezle başlamaz.

Verileri sayısallaştırarak değil, zenginliklerini ve detaylılıklarını gösterecek şekilde sunar.

Bulgularını genellemeye çalışır.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi nicel yöntemin özelliklerinden biridir?

Araştırmacı her katılımcıya aynı soruları aynı sırayla sormak zorunda değildir.

Bulgularını sunarken sayısallaştırmaktan kaçınır.

İnsan davranışını kendi bağlamı içinde ve bütüncül olarak anlamamızı sağlayacak zengin ve detaylı veriler sağlar.

Toplumsal olgular evrensel olduğu için aynı konuda yapılacak başka araştırmalarda da aynı bulguların elde edilmesi gerektiğini varsayar.

Toplumsal olgu ve olayları, bunları yaşayan sosyal aktörlerin bakış açılarından görmeye ve anlamaya çalışır.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Araştırma teknikleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Katılımcı gözlem yapan bütün araştırmacılar gözlemledikleri gruba aynı derecede katılırlar.

Odak grup görüşmesinde amaç, gruptaki bireylerin yaşam öykülerini kendi yorumlarıyla öğrenmektir.

İçerik analizi, metinlerin nitel bir şekilde incelenmesi için kullanılır.

Nicel araştırmalarda kullanılan gözlem tekniği yapılandırılmış (sistematik) gözlemdir.

Yaşam öyküsü ve sözlü tarih arasındaki fark, görüşülen kişi sayısıdır.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Deney tekniği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Sosyal bilimlerde uygulanmaz.

Bütün deneylerde dış faktörlerin kontrol altına alınması gerekmez.

Araştırmacının deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki grup kurmasını gerektirir.

En zayıf yönü, neden sonuç ilişkilerini açıklayamamasıdır.

Bağımlı değişkenin bağımsız değişken üzerindeki etkisinin incelenmesini içerir.

Açıklama:

Yöntemsel çoğulculuğa ilişkin görüşleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Anket formlarında kullanılabilecek soru tipleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Olgusal sorular, bireylerin çeşitli olgular hakkındaki düşünce ve görüşlerini öğrenmeye yönelik sorulardır.

Sondaj soruları, belirsiz bir yanıtın netleştirilmesi, eksik bir yanıtın tamamlanması ya da detaylandırılması amacıyla sorulan sorulardır.

Bir soru aynı anda hem olgusal hem de kapalı uçlu olamaz.

Bir anket formunda aynı anda hem kapalı uçlu hem de açık uçlu sorular yer almamalıdır.

Sınama soruları, görüşülen kişinin örnekleme girmeye uygun olup olmadığını ölçmeye çalışan sorulardır.

Açıklama:

Yöntemsel çoğulculuğa ilişkin görüşleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Anket sorularının hazırlanmasına yönelik olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anketör soruları nesnel bir şekilde sorulmalı, katılımcıları yönlendirilmemelidir.

Anketör, katılımcılara doğru yanıtı verme konusunda yardımcı olmalıdır.

Katılımcı soruya cevap vermek istemiyorsa, ısrarcı olmak gerekir.

Her soruyla mümkün olduğu kadar çok şeyi ölçmeye çalışmak gerekir.

Soruların karmaşık da olsa bilimsel dille sorulması gerekir.

Açıklama:

Yöntemsel çoğulculuğa ilişkin görüşleri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Araştırmacının gözlemlediği kültürdeki etkinliklerin neredeyse tamamına katıldığı ancak araştırmacı kimliğinden sıyrılmadığı gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tamamen katılımcı

Gözlemci olarak katılımcı

Katılımcı olarak gözlemci

Tamamen gözlemci

Katılımsız gözlemci

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemi özelliklerinden biri değildir?

Sosyal bilimlerde doğa bilimlerinde kullanılan araştırma yönteminin kullanılması gerektiğini savunur.

Pozitivist yaklaşıma dayanır.

Toplumsal olgular arasındaki nedensellik ilişkisini açıklamayı amaçlar.

Hipotez sınamaya yöneliktir.

Toplumsal olguları parçalarına ayırmadan, kendi bağlamları içerisinde bir bütün olarak anlamayı amaçlar.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Değişkenler arasındaki ilişkilerin önceden belirlenen hipotezlerin sınanması amacıyla kontrollü bir ortamda incelenmesine ne denir?

Deney

Yarı-Deney

Anket

Survey (Tarama)

Yapılandırılmış Görüşme

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

I. Araştırma konusunun belirlenmesi
II. Araştırma problemi oluşturulması
III. Araştırma için etik kurul izninin alınması
IV. Araştırma hipotezi ya da hipotezlerinin kurulması
V. Veri toplamak için kullanılacak tekniklerin belirlenmesi
VI. Veri toplama teknik(ler)inden bağımsız veri toplanması
Yukarıdakilerden hangisi nicel araştırma sürecinin basamaklarındandır?

I, II ve IV

III, V ve VI

I, II, IV ve V

II, III, V ve VI

III, IV, V ve IV

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.
Nicel araştırmalarda araştırmanın aşamalarından ilki araştırma konusunun belirlenmesidir. Daha sonra araştırma problemi oluşturulur ve araştırma hipotezi ya da hipotezleri kurulur. Takiben veri toplamak için kullanılacak teknikler belirlenir ve araştırmanın örneklemi seçilir. Seçilen veri toplama teknikleri ile örneklemden veri toplanır. Ardından toplanan veriler istatistiksel olarak çözümlenir ve araştırma hipotezleri sınanır. Son olarak bulgular yorumlanır ve araştırma raporu yazılır. Bu açıklamalardan da görülebileceği gibi sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Kitaplar, kanunlar, sanat eserleri, internet siteleri gibi insan iletişiminin kaydedilmiş biçimlerinin çözümlenmesi nitel araştırmalarda kullanılan tekniklerden hangisine karşılık gelir?

Anket

Survey (Tarama)

Sözlü Tarih Görüşmesi

Derinlemesine Görüşme

İçerik Analizi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Çocuklar üzerinde yapılan bir araştırmada, çocuklardan evde yalnız kaldıkları bir anda tanımadığı bir kişinin kapıyı çalması durumunda ilk ne yapacaklarını yazması istenmektedir. Bu soru aşağıda yer alan hangi soru tipine örnek olarak verilebilir?

Olgusal sorusu

Bilgi sorusu

Tutum ve görüş sorusu

Davranış sorusu

Sınama sorusu

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisinde araştırma türü ile araştırma tekniği eşleştirmesi yanlış olarak verilmiştir ?

Deney - Nicel Araştırma

Doküman İncelemesi - Nitel Araştırma

İçerik Analizi - Nicel Araştırma

Yapılandırılmış Gözlem - Nicel Araştırma

Derinlemesine Görüşme - Nitel Araştırma

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Yaş, cinsiyet, medeni hal, gelir gibi bireylerin kişisel ve sosyal özelliklerini öğrenmeye yönelik hazırlanan sorular ne tür sorulara örnektir ?

Olgusal sorulara

Kapalı uçlu sorulara

Sondaj sorularına

Açık uçlu sorulara

Davranış Sorularına

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

I. Toplumsal olgular, mümkün olduğunca kontrollü bir ortamda incelenir. II. Toplumsal olgular dışarıdan, tarafsız ve nesnel bir şekilde incelenir. III. Kişilerle kendi doğal ortamlarında doğrudan yüz yüze görüşülür. IV. Veriler sayısal olarak işlenir. V. Neden, nasıl gibi anlamaya yönelik sorulara yanıt aranır.Yukarıda yer alan özelliklerden hangisi nicel araştırma yöntemlerine aittir?

I ve III

II ve V

I, II ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.
Genel özellikleri açısından nicel araştırmalar önceden oluşturulmuş olan hipotezleri sınamak amacıyla geniş çaplı örneklemlerden nicel veriler toplayan, bu veriler aracılığıyla toplumsal olgu ve olaylar arasındaki neden sonuç ilişkilerini ortaya koyarak toplumsal düzenin kanunlarını keşfetmeyi amaçlayan, verilerini istatis tiksel olarak çözümleyen ve bulgularını genelleme amacı taşıyan araştırmalardır. Bu açıdan bakıldığında mümkün olduğunca kontrollü ortamda inceleme yapma, nesnel bir şekilde inceleme ve verilerin sayısal olarak işlenmesi nicel araştırmanın temel özellikleri arasında yer alır. O halde sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir. Sorunun yer aldığı sayfa numarası 66.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Nicel Yöntemin güçlü yönlerinden biridir?

Toplumun bütününde görülen özelliklerin, toplumda bir bütün olarak var olan yapı ve desenlerin incelenmesinde nicel yöntem güçlüdür, çünkü araş- tırma evreni düzeyinde genellenebilir nitelikte veriler sağlar.

İnsan davranışının ve sosyal yaşamdaki değişim sürecinin kendi bağlamı içinde ve bütüncül olarak anlaşılmasını sağlayacak zengin ve detaylı veriler sunar.

İnsanların araştırma konusunu oluşturan durumu nasıl deneyimlediklerini bütün karmaşıklığı ile metne dökebilir.

İnsanların karmaşık veya çelişkili düşünce ve tutumlarını incelemek ya da araştırma konusu üzerindeki etkisi ilk anda doğrudan görülemeyen toplum- sal, ekonomik ve kültürel faktörlerin etkilerini fark etmek açısından nitel yöntem avantajlıdır

Fazla öznel ve göreceli olması nedeniyle sonuçların araştırmayı yürüten araştırmacıya bağlı olarak değişebilmesi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Nicel Yöntemin güçlü yönlerinden biridir?

İnsan davranışının ve sosyal yaşamdaki değişim sürecinin kendi bağlamı içinde ve bütüncül olarak anlaşılmasını sağlayacak zengin ve detaylı veriler sunar.

İnsanların araştırma konusunu oluşturan durumu nasıl deneyimlediklerini bütün karmaşıklığı ile metne dökebilir.

Araştırmaların tekrar edilebilir nitelikte olması, bulguların başka araş- tırmacılar tarafından tekrarlanıp onaylanmasına olanak sağlar

Fazla öznel ve göreceli olması nedeniyle sonuçların araştırmayı yürüten araştırmacıya bağlı olarak değişebilmesi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Nicel Yöntemin eleştirilen yönlerinden biri değildir?

İnsan davranışını, bu davranışı oluşturan sosyal ve kültürel bağlamdan so- yutlaması, davranışların anlamını kavramayı mümkün kılacak zengin veriler sağlayamaması

Neredeyse her konuyu ölçme ve sayısallaştırma eğilimi nedeniyle insan ya- şamını sayılara ve soyut formüllere indirgemesi, bunun sonucunda elde et- tiği bilgilerin gerçek hayatla ilgisinin kopmasına neden olması

Teori ve hipotezde yer verilmemiş olan değişkenlerin etkisini göz ardı etmesi

Sayısal verilerin istatistiksel çözümlemesinin sonuçların yönlendirilmesine, yanlış ya da eksik yorumlamaya izin vermesi

Sosyal olay ve olguları açıklamada sosyal aktörlerin düşünsel süreçlerine ağırlık vererek resmin daha geniş hâlini, yani sosyal olguları etkileyen ama sosyal aktörlerin bilgileri dışında işleyen süreçleri göz ardı etmesi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Değişkenler arasındaki ilişkilerin önceden belirlenen hipotezlerin sınanması amacıyla kontrollü bir ortamda incelenmesine ne ad verilir?

Deney

Anket

Tarama

Odak grup görüşmesi

Katılımcı Gözlem

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi doküman inceleme yönteminin güçlü yönlerinden biri değildir?

Araştırma konuyla ilgili kişilere ulaşılamadığı durumlarda veri toplamayı mümkün kılar

İnceleme süresinin uzatılabilmesine olanak verir

Düşük maliyetlidir

Özellikle hatırat ve günlük gibi kaynaklarda incelenen kişi bilgileri kendi is- teğiyle kayda geçirmiş olduğu için duygu ve düşüncelerin nispeten en doğal haline ulaşılabilmesini sağlar.

Okuryazar olmayan gruplar araştırma kapsamı dışında kalır

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Nitel araştırmalarda kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Anket

Katılımcılı gözlem

Katılımsız gözlem

Sözlü Tarih Görüşmesi

İçerik Analizi

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin temel özelliklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal araştırmaları önceden belirlenmiş teoriler üzerinde temellendirme baskısına karşı bir tepki olarak geliştirilmiş bir yöntemdir?

Gömülü Teori

İçerik Analizi

Anket

Tarama

YApılandırılmış Görüşme

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Nitel içerik analizi olarakta anılan yöntem hangisidir?

Gömülü Teori

Eleştirel Söylem Analizi

Anket

Odak Grup Görüşmesi

Deney

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda kullanılan araştırma tekniklerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

"Toplumsal olgular arasındaki nedensellik ilişkilerini ortaya koyarak bu olgularla ilgili tahminlerde bulunmaya ve toplumsal dünyayı yöneten kanunları keşfetmeye çalışmaktadır."Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen tanıma aittir?

Nicel araştırmalar

Hipotezleri sınama

Teori geliştirme

Nitel araştırmalar

Sosyal bilim

Açıklama:

Nicel araştırmaların dayandığı pozitivist bilim anlayışına göre toplumsal dünya gözlemlenebilir ve ölçülebilir olgulardan oluşmuştur. Kavramlar ölçülebilir değişkenlere indirgenebilir, değişkenler belirlenip sınırlandırılablir ve değişkenler arasındaki ilişkiler ölçülebilir. Yine pozitivizme göre sosyal bilimin amacı da toplumsal olguların inclenmesi yolıuyla bu kanunları ortaya koymaktır. Nicel araştırmalar da bu anlayış doğrultusunda toplumsal olgular arasındaki nedensenlik ilişkilerini ortaya koyarak bu olgularla ilgili tahminlerde bulunmaya ve toplumsal dünyayı yöneten kanunları keşfetmeye çalışan araştırmalardır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemleriyle yapılan araştırmalara örnek değildir?

Türkiye'de son on yıldaki nüfus artışının il bazında gösterdiği değişim

Bankadan kredi çekenlerin gelir düzeyi açısından karşılaştırılması

Bir okuldaki kız ve erkek öğrencilerin ne sıklıkta kitap okudukları

Bir romanın feminist bakış açısıyla incelenmesi

112 yi arayan kişi sayısının aylara göre gösterdiği farklılıklar

Açıklama:

Nicel araştırmalarda sayısal olarak ifadeler önemlidir. D seçeneği haricinde verilen çalışma örnekleri istatistiksel bilgiye dayanan sayısal / nicel çalışmalardır. Feminist bakış açısıyla bir romanı incelemek ise nitel araştırma örneğidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi nicel araştırma yöntemine yöneltilen eleştirilerden biridir?

Araştırma evreninin genellenebilir olması

Tekrar edilebilir olması

Herşeyi sayılara indirgemesi

Nesnelliği sağlaması

Nispeten daha kısa sürede tamamlanması

Açıklama:

Nicel araştırma yöntemleri neredeyse her konuyu ölçme ve sayısallaştırma eğilimi nedeniyle insan yaşamını sayılara ve soyut formüllere indirgemektedir. Bunun sonucunda elde edilen bilgilerin gerçek hayatla ilgisi kopmaktadır. Bu yönü ile nicel araştırma yöntemleri eleştiri almaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Nitel araştırmalar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Pozitivist değil yorumlayıcı bir anlayışa dayanır.

Veri toplama araçlarından biri yapılandırılmış görüşmelerdir.

Bütün hakkında sahip olunan bilgiden yola çıkarak parçalar incelenir.

Veri toplama aşamasından itibaren problem değiştirilemez.

Araştırma bulguları objektif ve resmi bir dil ile sunulur.

Açıklama:

Nicel araştırmalar pozitivist, nitel araştırmalar ise yorumlayıcı yaklaşıma dayanmaktadır. Diğer seçeneklerde verilen tüm özellikler nicel araştırma yöntemine aittir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

* Laboratuvar ortamında yapılmaz.* Hipotez sınamayı amaçlar.* Dış faktörler tam olarak kontrol edilmez.* Genelleme amacı taşır.* Kontrol grubu olmayabilir.Yukarıda özellikleri verilen araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılandırılmış gözlem

Deney

Anket

Survey

Yarı-deney

Açıklama:

Yarı deneyler, deney koşullarını sağlamanın zor olduğu durumlarda kullanılan ve araştırmacıların bağımsız değişken üzerinde deneye oranla daha az kontrole sahip olduğu çalışmalardır. Soruda belirtilen özellikleri taşırlar. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Sosyolojinin kurucusu ve isim babası olarak bilinen kişi aşağıdakilerden hangisidir?A. Weber B. Marx C. Comte D.DurkheimYukarıda verilen örnek soru anketlerde kullanılan hangi soru türüne örnektir?

Tutum sorusu

Olgusal soru

Bilgi sorusu

Davranış sorusu

Görüş sorusu

Açıklama:

Bilgi soruları bireylerin belirli konularda ne düzeyde bilgiye sahip olduğunu öğrenmeye yönelik sorulardır. Bahsi geçen soru bilgi düzeyini ölçmeyi amaçlamaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Belirsiz bir yanıtın netleştirilmesi, eksik bir yanıtın tamamlanması veya konuyla ilgili bir yanıt elde etmek için sorulan sorulardır.Yukarıda verilen tanım hangi soru türüne aittir?

Olgusal sorular

Sondaj soruları

Eleme soruları

Kapalı sorular

Sınama soruları

Açıklama:

Araştırmacıların sordukları sorulara verilen cevapların detaylandırılmasını istediklerinde sordukları sorular sondaj sorular olarak adlandırılmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi olgusal soruya örnektir?

Eğitim sistemi hakkındaki düşünceleriniz nedir?

Borç paraya ihtiyacınız olsan kimden yardım istersiniz?

Aşağıdakilerden hangisi bilgi türlerinden bir değildir?

Danışmanlık hizmeti için başvuran kişilerin eğitim düzeyi nedir?

Öfke kontrolü için rehberlik hizmeti almak hakkında ne düşünüyorsunuz?

Açıklama:

Olgusal sorular yaş, cinsiyet, medeni hal, gelir düzeyi gibi bireylerin kişsel ve sosyal özelliklerini öğrenmeye yönelik sorulardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda kullanılan yöntemlerden değildir?

Yarı-deney

Derinlemesine görüşme

Denetimsiz gözlem

Odak grup görüşmesi

Katılımsız gözlem

Açıklama:

Yarı-deney pozitivist bir yaklaşım benimseyen nicel aştırma yöntemlerinde kullanılan araştırma tekniklerinden biridir. Verilen diğer yöntemler nitel araştırmalarda tercih edilen yöntemlerdir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

İstanbul'da bulunan gelir düzeyi düşük bir mahallede yaşayan insanların yaşam tarzını ve kadın-erkek ilişkilerini gözlemlemek üzere o mahalleye taşınıp, araştırmacı kimliğini arka planda tutarak gözlemlediği kültüre tamamen uyum sağlayan ve gözlemlediği kültürün yerel bir üyesi haline gelen bir araştırmacı ne tür bir araştırma yöntemini kullanmaktadır?

Denetimsiz gözlem

Tamamen katılımcı gözlem

Gözlemci olarak katılımcı

Örnek olay incelemsi

Yarı-yapılandırılmış gözlem

Açıklama:

Anlatılan durumda araştırmacı tam katılımcı gözlemci olarak katılmaktadır. Tam katılımcı gözlem yapan araştırmacı grubun üyesi olduğundan grubun güvenini tamamen kazanmış durumdadır. Bu sayede grup üyelerinin gizli, dışarıdan gözlemlenemeyecek nitelikteki bilgilerine ulaşabilir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi kullanımlarına göre araştırma türlerinden biridir?

Pragmatik araştırma

Keşfedici araştırma

Betimleyici araştırma

Açıklayıcı araştırma

Kesitsel araştırma

Açıklama:

Kullanımlarına göre araştırma türleri şunlardır: Teorik araştırma ve Pragmatik araştırma.
Keşfedici, Betimleyici ve Açıklayıcı araştırmalar, amaçlarına göre araştırma türüne örnek teşkil etmektedir.
Kesitsel ve boylamsal araştırma türleri ise odaklarına zamana göre araştırma türü grubuna girmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Veri toplama teknikleri olarak literatür taraması, uzmanlara danışma ve vaka keşfi teknikleri kullanılan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Boylamsal araştırma

Keşfedici araştırma

Eğilim araştırması

Kohort araştırması

Panel araştırması

Açıklama:

Veri toplama teknikleri olarak literatür taraması, uzmanlara danışma ve vaka keşfi teknikleri kullanılan araştırma türü keşfedici araştırmadır.
Literatür taraması, konuyla ilgili literatürün belirlenmesi, taranması, okunması ve elde edilen bilgilerin özetlenerek bir sentez halinde ifade edilmesini içerir ve herhangi bir araştırma konusuyla ilgili bilgi elde etmenin ilk aşamasıdır.
Uzmanlara danışma tekniği, araştırmacının konuyla ilgili birinci elden bilgi alabilece¤i uzman kişilere danışmasıdır. Bu uzmanların bilim adamı olmaları gerekmez ancak araştırma konusuyla ilgili birinci elden bilgiye sahip olmaları gerekir.
Vaka keşfi, çalışılan konulara dahil olan bireylerin detaylı bir şekilde incelenmesini içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıda hipotez geliştirmeye dayalı araştırmalarla ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Betimleyici araştırmalara göre daha yapısaldır ve daha az değişken içerir.

Araştırmacının değişkenler arasındaki ilişkiye dair kesin ve net bir fikri yoktur.

Literatür taraması ve uzmanlarla görüşme problemi belirlemek için kullanılmaz.

Bu araştırmalarda en sık kullanılan yöntem gömülü teori yöntemidir.

Amacı başka araştırmalar tarafından sınanmak üzere hipotez geliştirmek olabilir.

Açıklama:

Hipotez geliştirmeye yönelik çalışmalarda araştırmacı literatür taraması, uzmanlarla yaptığı görüşmeler gibi kaynaklarda elde ettiği bilgilere dayanarak önemli değişkenleri belirler. Bu bağımlı ve bağımsız değişkenlerin çeşitli kombinasyonlarını inceler ve ampirik olarak uygun olan bir ya da birkaçını seçer.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İncelenen konunun zaman içindeki gelişimini ele alan ve en az iki kere tekrarlanan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kesitsel araştırma

Olgusal araştırma

Eğilim araştırması

Boylamsal araştırma

Panel araştırmaları

Açıklama:

İncelenen konunun zaman içindeki gelişimini ele alan ve en az iki kere tekrarlanan araştırmalar boylamsal araştırma olarak adlandırılır. Diğer bir deyişle boylamsal araştırmalar, inceledikleri olgunun zamanda birden fazla noktadaki özelliklerini ölçen araştırmalardır. Boylamsal araştırmalarda uzun zaman aralıklarında, bazı durumlarda onlarca yıl boyunca aynı olguya ait özellikler ölçülebilir. Boylamsal araştırmalar psikolojide yaşam süresi boyunca bireylerin gelişimlerini izlemek için, sosyolojide de bireylerin yaşamları boyunca ya da nesiller boyunca deneyimledikleri yaşam olaylarını incelemek için kullanılırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıda kohort araştırmaları ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir ya da birden fazla kohortun belirli özelliklerini iki veya daha fazla sefer ölçer.

Zaman zaman kuşak araştırması olarak da adlandırılmaktadır.

Kohort belli bir dönem içinde belirli bir özelliğe sahip olan kişilerin oluşturduğu gruba verilen addır.

Kohort araştırmalarının dezavantajı uzun sürmesi ve maliyetli olmasıdır.

Kohort araştırmaları sadece sosyal bilimlerde yapılan araştırmalar için uygundur.

Açıklama:

Kohort araştırmaları sosyal bilimlerde olduğu gibi sağlık alanındaki araştırmalarda da sıklıkla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

I. Araştırma problemi, gözlemlenecek davranışların kontrol altında tutulmasını mı yoksa davranışların doğal ortamı içinde gözlemlenmesini mi gerektirmektedir?
II. Araştırmanın amacına en etkili şekilde, insanların davranışlarını ya da söylediklerini doğrudan ölçüp gözlemleyerek mi, yoksa insanların kendilerini ve deneyimlerini nasıl algıladıklarını anlamaya ve yorumlamaya çalışarak mı ulaşılabilir?
III. Araştırma probleminde sorulan sorunun cevaplanabilmesi için geniş çaplı bir örneklem hakkında genel bilgi sağlayan bir araştırma mı, yoksa daha küçük bir örneklem hakkında detaylı ve derinlemesine bilgi sağlayan bir araştırma mı daha kullanışlı olacaktır?
Yukarıda verilen sorular araştırma yönteminin belirlenmesinde hangi amaç için sorulmaktadır?

Araştırmacının araştırmadaki rolünü belirlemek için

Ampirik ya da teorik bilgi düzeyinin belirlenmesi için

Ekonomik ve teknik olanakları belirlemek için

Ne tür veriye ihtiyaç olduğunu tespit etmek için

İkincil verilere ulaşılıp ulaşılamayacağını belirlemek için

Açıklama:

Araştırmanın yönteminin ve kullanılacak veri toplama tekniklerinin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktalar özetle şöyledir: Araştırmanın amacı betimlemek, keşfetmek ya da açıklamak mı?; Araştırma konusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmaların verilerine ulaşmak mümkün mü? Yoksa bu ilk / birincil veri toplama mı? ; Araştırma konusuna ilişkin ampirik ya da teorik bilgi düzeyi nedir? ; Araştırma için ne tür veri toplamak gerekmektedir? ; Araştırmacının rolü nedir?; Araştırma için kullanılacak ekonomik, teknik ve insan kaynakları nelerdir?
Soru kökünde verilen sorular araştırma için ne tür veri toplanması gerektiğini saptamak için sorulmaktadır. Bu sorulara verilecek cevaplar araştırma yöntemini belirlemeye yardımcı olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi araştırma konusunu seçerken araştırmacıyı etkileyen faktörlerden biri olmayabilir?

Araştırmacının kişisel deneyimleri.

Kitle iletişim araçları.

Araştırmacıyı istediği sonuca götürecek bir konu olması.

Diğer araştırmacıların itibar gösterdiği konulardan olması.

İnanç ve değerler sistemi kapsamında olması.

Açıklama:

Araştırmacı araştırma konusunu belirlerken sadece ilginçliği değil, daraltılabilir olması, değerler, inançlar, kitle iletişim araçları, diğer araştırmacıların ilgil duyduğu konular, toplumsal sorunlar, eldeki maddi ve personel kaynakları belirleyici olabilir. Araştırmacı, araştırma konusunu belirlerken kendi istediği sonucu verecek konuyu seçmez.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. Öğrencilerin sıklıkla tercih ettiği konaklama şekli nedir?
II. Öğrencilerin ne kadarı burs almaktadır?
III. Kampüsteki akşam yemeği ve sabah kahvaltısı olanağından kaç öğrenci yararlanmaktadır?
Yukarıda verilen sorular sosyolojik araştırmalarda araştırma problemi oluşturulurken kullanılan soru türlerinden hangisine örnektir?

Karşılaştırmalı sorular

Olgusal sorular

Gelişimsel sorular

Teorik sorular

Deneyimsel sorular

Açıklama:

Gerçeklere ilişkin sorular : Olgusal sorular
Araştırmalarda ampirik gerçeklere ilişkin sorular sorulabilir. Örneğin Türkiye’de herkes uyması gereken yasalar olduğunu ve bu yasalara uymadığı takdirde cezalandırılacağını bilir. Ancak bireylerin adalet sistemiyle ilişkileri, suç türleri ve suçların yapısıyla ilgili bilgimiz yüzeysel ve yetersizdir. Bu konuda “En sık işlenen suçlar nelerdir?”, “Suç işleyen insanların ne kadarı polis tarafından yakalanmaktadır?”, “Polis tarafından yakalanan suçluların ne kadarı mahkemece suçlu bulunarak mahkûm olmaktadır?” gibi sorular sorulabilir. Konuyla ilgili mevcut veriler eksik ya da yanlış olabileceği için gerçeklere ilişkin sorular, çoğu zaman göründüğünden daha karmaşıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Sınanmak üzere oluşturulmamış, doğru olduğu kabul edilen yargılar anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Sayıltı

Teori

Kavram

Önerme

Hipotez

Açıklama:

Sınanmak üzere oluşturulmamış, doğru olduğu kabul edilen yargılar anlamına gelen terim "varsayım" ya da "sayıltı" olarak adlandırılmaktadır. Varsayımlar, şekil ve ifade açısından hipoteze benzerler ama hipotezlerin aksine, sınanmak için oluşturulmazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Kadınların iş gücüne katılım düzeyi arttıkça, ev içi ilişkilerde söz sahibi olma düzeyi de artar."
Yukarıda verilen hipotezde ne tür bir ilişki örneklendirilmiştir?

Dolaylı ilişki

Karşılıklı değişen ilişki

Olumsuz ilişki

Aracı değişkene bağlı ilişki

Hem olumlu hem olumsuz ilişki

Açıklama:

Verilen hipotezde her iki değişkende de aynı anda bir değişiklik olduğu görülmektedir. Bu ilişki karşılıklı değişen ilişkidir; kadınların işgücüne katıldıkları için mi ev içi ilişkilerde daha çok söz sahibi olduklar›ı yoksa ev içi ilişkilerde daha çok söz sahibi oldukları için mi iş gücüne katıldıkları belli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymayı ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemeyi amaçlayan araştırmalara ne ad verilir?

Temel (teorik) araştırmalar

Uygulamalı araştırmalar

Felsefi araştırmalar

Literatür tarama

Pragmatik araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Temel amacı toplumsal problemlerin çözümü olan ve ve toplumsal problemlerin nedenlerini ortaya koymaya çalışan araştırmalara ne ad verilir?

Teorik araştırmalar

Pragmatik araştırmalar

Felsefi araştırmalar

Literatür araştırması

Postmodern araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 13

Belli bir konuda toplumsal olguları kendi doğal ortamı içerisinde ele alıp tasvir edilmesini amaçlayan araştırmalara ne ad verilir?

Pragmatik araştırmalar

Literatür taraması

Betimleyici araştırmalar

Hermenutik araştırmalar

Postmodern araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Nitel yöntemin bütün özelliklerini taşıyan ve doküman incelemesi, yaşam öyküsü, katılımcı gözlem, derinlemesine görüşme gibi nitel veri toplama tekniklerini kullanan araştırmalara ne ad verilir?

Nicel araştırmalar

Pragmatik araştırmalar

Teorik araştırmalar

Hipotez oluşturmaya yönelik araştırmalar

Postmodern araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

İki ya da daha fazla değişken arasındaki ilişkileri sınamaya yönelik olarak geliştirilen ve nedensel ilişkileri açıklamamızı sağlayan kavrama -------- denir.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Pragmatizm

Hermenutik

Paradigma

Teori

Hipotez

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi incelenen konunun zaman içindeki gelişimini ele alırken en az iki kere tekrarlanan araştırmalardır?

Boylamsal araştırmalar

Kesitsel araştırmalar

Vaka çalışması

Pragmatik araştırmalar

Eğilim araştırmaları

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir araştırma evreninde zaman içinde meydana gelen değişimleri inceleyen araştırmalardır?

Karşılaştırmalı araştırmalar

Eğilim araştırmaları

Kesitsel araştırmalar

Keşfedici araştırmalar

Postmodern araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi araştırmanın tekrarlandığı her seferinde, yani her ölçümde aynı örneklemden veri toplanan araştırmalardır?

Kesitsel araştırmalar

Boylamsal araştırmalar

Panel araştırmalar

Postmodern araştırmalar

Yorumlayıcı araştırmalar

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Belirli bir dönem içinde belirli bir özelliğe sahip olan ya da belirli bir yaşam deneyimini paylaşmış olan kişilerin oluşturduğu gruba ne ad verilir?

Vaka grubu

Hipotetik gruplar

Odak grup

Yarı odak grup

Kohort grubu

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir toplumdaki gerçeklerle ilgili bilgi, bu durumun diğer toplumlarda da görülen genel bir durum mu olduğu, yoksa bu topluma özgü bir durum mu olduğu hakkında bize bilgi veren sorulara ne ad verilir?

Karşılaştırmalı sorular

Teorik sorular

Gerçeğe ilişkin sorular

Hipotez

Varsayım

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi teorik araştırmanın amacıdır?

Çeşitli toplumsal sorunların değerlendirilmesi, çözülmesi ya da çözülmesine katkıda bulunulması amacına yönelik olarak yapılması.

Sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymak ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemek.

Fazla bilgi sahibi olunmayan durumlarda yapılan ve temel olarak aynı konuda daha sistematik araştırmalar yapılabilmesi için gerekli bilginin toplanmasını amaçlar.

Araştırma konusu hakkında genel bir bakış açısı kazanmak, belirli bir durumu kendi doğal ortamı içinde saptamak ve sistematik olarak betimlemek amacı taşır.

Bir olgunun ya da örneklemin belirli bir zamandaki halini gözlemlemeyi amaçlar.

Açıklama:

Teorik araştırmanın amacı sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymak ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemektir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

'Diyelim ki bir araştırmacı yüz nakli ile ilgili bir araştırma yapmak istiyor. Ancak bu konu oldukça yeni olduğu için daha önce yapılmış yeterince çalışma olmadığını fark ediyor. Önceki çalışmalara ulaşabilmiş olsaydı araştırmacı bu çalışmalarda neler ortaya konduğunu, nelerin nasıl incelendiğini görebilir, araştırma problemini netleştirebilir, belki daha önce yapılan araştırmalarda kullanılan ölçüm araçlarını (mesela anket formunu) kullanabilirdi.'
Yukarıdaki durumda araştırmacı nasıl bir araştırma yapmalıdır?

Teorik araştırma

Pragmatik araştırma

Açıklayıcı araştırma

Betimleyici araştırma

Keşfedici araştırma

Açıklama:

Bu durumda yapılması gereken keşfedici araştırmadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Belirli bir süre içinde benzer bir yaşam deneyimini paylaşan insan gruplarının incelenmesini içeren araştırma türüne verilen isim nedir?

Betimleyici araştırma

Pragmatik araştırma

Keşfedici araştırma

Kohort araştırma

Açıklayıcı araştırma

Açıklama:

Zaman zaman kuşak araştırması olarak da adlandırılan kohort araştırması, belirli bir süre içinde benzer bir yaşam deneyimini paylaşan insan gruplarının incelenmesini içeren araştırma türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi araştırmanın yöntemini ve araştırma tekniklerini belirlemede etkili değildir?

Araştırmanın amacı nedir?

Araştırmanın ölçeği nedir?

Araştırmanın ne kadar sürede tamamlanması gerekmektedir?

Araştırma bulguları kamuoyuna duyurulacak mıdır?

Araştırmanın bütçesi ne kadardır?

Açıklama:

D seçeneği hariç tüm sorular araştırma yöntemini belirlemek için önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir araştırma problemi kriterlerinden biri değildir?

Anlamlı olması

Güncel olması

Uzun vadeye yayılması

Orijinal olması

Mevcut teknik olanaklarla yapılması

Açıklama:

Araştırma araştırmaya ayrılmış zaman içinde yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojik araştırmalarda araştırma problemi oluşturulurken kullanılan soru türlerinden biri değildir?

Olgusal sorular

Karşılaştırmalı sorular

Pragmatik sorular

Teorik sorular

Gelişimsel sorular

Açıklama:

Sosyolojik araştırmalarda araştırma problemi oluşturulurken kullanılan soru türleri olgusal, karşılaştırmalı, gelişimsel ve teorik sorulardır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

'Türkiye ve İngiltere’de işlenen suçların dağılımı ve suça ilişkin politikalar ne şekilde farklılaşmaktadır?' sorusu hangi araştırmada kullanılan soru türüdür?

Karşılaştırmalı soru türü

Olgusal soru türü

Gelişimsel soru türü

Teorik soru türü

Betimleyici soru türü

Açıklama:

Karşılaştırmalı soru türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Doğru olduğu kabul edilen yargı ve genellemelere ne ad verilir?

Önerme

Kavram

Varsayım

İşlemselleştirme

Hipotez

Açıklama:

Doğru olduğu kabul edilen yargı ve genellemelere varsayım denir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ortak bir şeylere sahip olduğunu düşündüğümüz bir dizi davranş, tutum ve özelliğin soyut özetidir?

Kavram

Hipotez

Varsayım

Değişken

Önerme

Açıklama:

Ortak bir şeylere sahip olduğunu düşündüğümüz bir dizi davranş, tutum ve özelliğin soyut özeti kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi hipotezlerin özelliklerinden biri değildir?

Sınanabilir olmalıdır

Doğru terimlerle ve mümkün olduğunca kısa olarak ifade edilmelidir

Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlandırılmamalıdır.

Araştırma probleminin büyüklüğüne ve yoğunluğuna ilişkin yeterli bilgi elde edildikten sonra kurulmalıdır.

Mevcut bilgilerle, doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir

Açıklama:

Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlandırılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi araştırma problemi oluşturulurken kullanılan soru türlerinden değildir ?

Gerçeklere ilişkin sorular

Karşılaştırmalı sorular

Gelişimsel sorular

Teorik sorular

Çelişkili sorular

Açıklama:

Araştırma probleminin oluşturulması sürecini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymayı ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemeyi amaçlayan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Temel Araştırma

Boylamsal Araştırma

Açıklayıcı Araştırma

Betimleyici Araştırma

Keşfedici Araştırma

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.
Araştırmalar kullanım amaçları açısından teorik ya da pragmatik (faydacı) amaca yönelik araştırmalar olarak ikiye ayrılırlar. ‘Temel araştırma’ olarak da adlandırı lan teorik araştırmalar sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymayı ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemeyi amaçlarlar. Bu açıklamadan da görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir. Sorunun cevabının yer aldığı sayfa 108.

Doğru Cevap: A

Soru 33

‘Polis tarafından yakalanan suçluların ne kadarı mahkemece suçlu bulunarak mahkum olmaktadır’ sorusu hangi tip sorudur ?

Gerçeklere ilişkin sorular

Tarihsel sorular

Teorik sorular

Gelişimsel sorular

Karşılaştırmalı sorular

Açıklama:

Araştırma probleminin oluşturulması sürecini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi literatür taramasının özelliklerinden değildir?

Sadece listeleme ve özetlemeden oluşmaması

Geliştirilmekte olan araştırma problemiyle doğrudan ilgili olmalı ve bu problem etrafında örgütlenmemesi

Araştırma problemiyle ilgi bütün ilgili çalışmaları içermeli ve ilgisiz çalışmaları içermemesi

Konuyla ilgili daha fazla araştırma gerektiren önemli sorular ortaya koyabilmesi

Konuyla ilgili bilinen ve bilinmeyen şeylerin neler olduğunu özetleyen bir sentez oluşturabilmesi

Açıklama:

Araştırma probleminin oluşturulması sürecini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Amaçlarına göre araştırma türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Açıklayıcı araştırmaların sonunda bir hipotez ortaya konur.

Bir araştırma aynı anda hem betimleme hem de açıklama amacı taşıyabilir.

Keşfedici araştırmalarda sadece nicel araştırma teknikleri kullanılır.

Keşfedici araştırmalar, betimleyici araştırmalardan daha sistematik ve daha yapısaldır.

Hipotez sınamaya yönelik araştırmalarda sadece nitel araştırma teknikleri kullanılır.

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi betimleyici araştırmanın özelliklerinden biridir?

Hiçbir şekilde istatistik kullanılmaması

Hipotez sınamaya yönelik olması

Olgunun dış faktörlerin etkisinden uzak, kontrollü bir ortamda incelenmesi

Olgular arasında neden sonuç ilişkisi aramaması

Sadece nitel araştırma tekniklerinin kullanılması

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdaki hipotezlerden hangisinde olumsuz ilişki söz konusudur?

İşyerinde kişinin üzerinde bulunan amir sayısı arttıkça işten duyulan memnuniyet düzeyi azalır.

Ebeveynin gelir düzeyi arttıkça çocuklarıyla birlikte geçirdikleri zaman artar.

Gelir düzeyi arttıkça bayramları tatil bölgelerinde geçirme sıklığı artar.

Gün içinde internette geçirilen süre azaldıkça arkadaş sayısı azalır.

Ebeveynin çocuklarıyla geçirdiği süre azaldıkça çocukların ebeveyne duyduğu güven düzeyi azalır.

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi hipotezlerin özelliklerinden biri değildir ?

Sınanabilir olmalıdır

Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlı değildir.

Mevcut bilgilerle , doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir.

Doğru terimlerle ve mümkün olduğunca kısa olarak ifade edilmelidir

Doğrudan doğruya gözlenebilir veriler üzerine kurulmalı, bu nedenle kavramlar arasındaki değil, değişkenler arasındaki ilişkilere ilişkin olmalıdır

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Araştırma konusu seçilirken araştırmanın uygulanabilir olmasına dikkat edilmelidir. Konu genişliği araştırma problemi haline gelirken daraltılmalıdır. Araştırma konusu özgün ve net olmalıdır. Bütün bu özellikler düşünüldüğünde araştırma konusu olarak aşağıdakilerden hangisi uygundur?

Hava kirliliği

Özel sektörde kadın istihdamı

Madde bağımlılığı

Boşanma

Trafik sorunu

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 40

I. Maliyetlerinin çok yüksek olması II. örneklemin daralması III. Çok uzun sürmeleri IV. araştırmaya katılanların ölüm , taşınma gibi çeşitli nedenlerle araştırma dışında kalması Yukarıda ki özelliklerden hangileri boylamsal araştırmaların dezevantajları arasındadır?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

I , II ve III

I , II , III ve IV

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi değişkenin tanımıdır ?

Doğru olduğu kabul edilen yargı ve genellemeler

Ortak bir şeylere sahip olduğu nu düşündüğümüz bir dizi davranış, tutum ve özelliğin soyut özeti

İki ya da daha çok kavram arasındaki ilişki hakkındaki yargıyı ifade eden bir cümledir.

Kavramların ölçülebilir değişkenler haline getirilmesi süreci

Varlıklara göre farklı değerler alabilen özellik ya da durumlar

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Tarımcılık ile geçinen bir ilçede damlama sulama ile uygulamanın yaşamlarındaki değişime yönelik araştırma yapılmıştır. Araştırma ilçe nüfusunun özelliklerini yansıtan bir örnekleme uygulanmış ve veri toplama aracı olarak yapılandırılmış anket kullanılmıştır.Araştırma 2002 ve 2010 yıllarında ilçeden seçilen farklı örneklem grupları üzerinde tekrarlanmıştır. Bu araştırmanın türü aşağıdakilerden hangisidir?

Betimleyici bir panel araştırmasıdır.

Keşfedici bir eğilim araştırmasıdır.

Betimleyici bir eğilim araştırmasıdır.

Açıklayıcı bir panel araştırmasıdır.

Keşfedici bir kesitsel araştırmadır.

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eğilim araştırmalarında araştırma evreninden seçilen aynı örneklem gruplarından belirli zaman aralıklarıyla veri toplanır.

Boylamsal araştırmaların en önemli dezavantajı kısa süreli ve düşük maliyetli olmasıdır.

Açıklayıcı araştırmaların amacı betimlemekten öte bazı şeylerin neden ya da nasıl olduğunu açıklamaktır.

Panel araştırmaları, araştırmanın tekrarlandığı her seferinde , yani her ölçümde farklı örneklemden veri toplanan araştırmalardır.

Kohort araştırmalarında araştırmacı tek tek kohortu oluşturan bireylere odaklanır.

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 44

‘Gün içinde internette geçirilen sürenin artması bireyin ailesi ile fiziksel olarak bir arada geçirdiği sürenin azalmasına neden olur” hipotezi için aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

İki değişken arasında doğrudan ilişki olduğunu ileri sürmektedir.

İki değişken arasında karşılıklı değişen ilişki olduğunu ileri sürmektedir.

Bağımlı değişkenin aracı değişken tarafından etkilendiğini ileri sürmektedir

İki değişken arasında dolaylı ilişki olduğunu ileri sürmektedir.

İki değişken arasında ilişki olmadığını ileri sürmektedir.

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

5. Kavramların ölçülebilir değişkenler haline getirilmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

İşlemselleştirme

Kavramsallaştırma

Ölçme

Değerlendirme

Analiz

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Belirli zaman aralıklarıyla aynı araştırma evreninden seçilen farklı örneklem gruplarından veri toplanan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Panel

Kohort

Eğilim

Kesitsel

Keşfedici

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Araştırmacı, okur yazar olmayanların politik katılım düzeylerinin ne olduğunu ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu araştırmanın amacına göre türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kohort

Panel

Keşfedici

Açıklayıcı

Betimsel

Açıklama:

Araştırma türlerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Farklı toplumların veya grupların belirli toplumsal olgular açısından ne şekilde benzeşip farklılaştıklarını inceleyen araştırmalara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı araştırma

Keşfedici araştırma

Açıklayıcı araştırma

Boylamsal araştırma

Kohort araştırması

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi işlemselleştirme kavramının tanımıdır?

İki ya da daha çok kavram arasındaki ilişki hakkındaki yargı

Sınanmak üzere oluşturulan, değişkenler arasındaki ilişkiler hakkındaki yargı

Sınanmak üzere oluşturulmayan, doğru olduğu kabul edilen yargı

Kavramların ölçülebilir değişkenler hâline getirilmesi süreci

Belirli durumlara sayısal değerlerin atanması

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

“Kırsal alanlarda yaşayan nüfusun sağlık hizmeti alırken en sık karşılaştıkları sorun nedir?” sorusu hangi tip sorudur?

Olgusal-gerçeklere ilişkin

Karşılaştırmalı

Gelişimsel

Teorik

Tarihsel

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki araştırmalardan hangisinde kesinlikle hipotez bulunmaz?

Eğilim araştırması

Açıklayıcı araştırma

Keşfedici araştırma

Kesitsel araştırma

Boylamsal araştırma

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Varsayım, araştırma sürecinde sınanmak üzere oluşturulur

Bütün hipotezler sınanmak üzere oluşturulmazlar

Önermeler değişkenler arasındaki ilişkilere yönelik yargılardır

Hipotez kurabilmek için önce kavramların ölçülebilir değişkenler haline getirilmesi gerekir

Önermeler, kendilerine belirli bir anlam atanmış olan soyut terimlerdir.

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi kavram’ın tanımıdır?

Doğru olduğu kabul edilen yargı ve genellemelerdir

Ortak bir şeylere sahip olduğunu düşündüğümüz bir dizi davranış, tu¬tum ve özelliğin soyut özetidir

İki ya da daha çok kavram arasındaki ilişki hakkındaki yargıyı ifade eden bir cümledir

Kavramların ölçülebilir değişkenler hâline getirilmesi sürecidir

Davranışların herhangi bir görünüşü olarak ya da değişebilen bir koşul ve özelliklerdir

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Ortak bir şeylere sahip olduğunu düşündüğümüz bir dizi davranış, tu¬tum ve özelliğin soyut özetidir

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Zamana Göre Araştırma Türlerinden değildir?

Kesişimsel Araştırmalar

Kesitsel Araştırmalar

Boylamsal Araştırmalar

Eğilim Araştırmalar

Panel Araştırmalar

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.
Kesişimsel Araştırmalar

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi araştırrma problemi oluşturulurken sorulan soru türlerinden değildir?

Teorik sorular

Gerçeklere ilişkin sorular

Bağıntılı sorular

Karşılaştırmalı sorular

Gelişimsel sorular

Açıklama:

Araştırma probleminin oluşturulması sürecini değerlendirebileceksiniz.
Bağıntılı sorular

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri hipotezlerin özelliklerindendir? I) Mevcut bilgilerle, doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir II) Verinin nitel yada nicel oluşuna göre ölçüm yöntemleri sağlamalıdır III) Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlıdır IV) Terminolojiye dair önçalışmaları da kapsamalıdır

Yalnız I ve II

Yalnız I,II ve IV

Yalnız I ve III

Yalnız II ve IV

I,II,III ve IV

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Mevcut bilgilerle, doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir. Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlıdır

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi araştırmanın yönteminin ve kullanılacak veri toplama tekniklerinin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktalardan değildir?

Araştırmanın amacı keşfetmek mi, betimlemek mi, açıklamak mıdır?

Araştırma için kullanılabilecek ekonomik ve teknik olanaklar ve insan kaynakları nelerdir?

Araştırmacının rolü ne olacaktır?

Araştırmacı, bulgularını genelleme amacı taşımakta mıdır?

Araştırmacı araştırması için maddi olarak destek almayı öncelemelidir

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.
Araştırmacı araştırması için maddi olarak destek almayı öncelemelidir

Doğru Cevap: E

Soru 58

...... iki yada daha fazla değişken arasındaki ilişki hakkında sınanmak üzere oluşturulmuş olan bir ifadedir.Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Betimleyici Araştırma

Açıklayıcı Araştırma

Hipotez

Nitel

Nicel

Açıklama:

Varsayım, önerme, kavram, işlemselleştirme, değişken ve hipotez kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Hipotez, iki yada daha fazla değişken arasındaki ilişki hakkında sınanmak üzere oluşturulmuş olan bir ifadedir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Betimleyici araştırmaların tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Belirli bir durumu kendi doğal ortamı içinde saptamak ve sistematik olarak betimlemek amacıyla yapılan, nicel veya nitel veri toplama tekniklerinin kullanılabileceği araştırmalardır

Konuyla ilgili yüzeysel bilgi toplamaya ve araştırmacıya ön bilgi sağlamaya yönelik araştırmalardır

Sosyal yaşam ve ilişkilerdeki düzenlilikleri ortaya koymayı ya da bir sosyal olguyu derinlemesine incelemeyi amaçlayan araştırmadır

Gerçeklerin toplumsal problemlerin çözümü konusunda nasıl kullanılacağına ağırlık veren araştırmadır

Nicel veya nitel veri toplama tekniklerinin kullanılamayacağı araştırmalardır

Açıklama:

Araştırmanın amaçlarını ifade ederken dikkat edilecek noktaları özetleyebileceksiniz.
Belirli bir durumu kendi doğal ortamı içinde saptamak ve sistematik olarak betimlemek amacıyla yapılan, nicel veya ni¬tel veri toplama tekniklerinin kullanılabileceği araştırmalardır

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri keşfedici amaçlı araştırmaların amaçlarındandır? I. Araştırmacının konuyla ilgili merakını gidermek ve ön bilgi sağlamak II. Konuyla ilgili daha kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılamayacağını sınamak III. Sonraki araştırmalarda kullanılabilecek veri toplama araçları geliştirmek

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.
Araştırmacının konuyla ilgili merakını gidermek ve ön bilgi sağlamak, konuyla ilgili daha kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılamayacağını sınamak, sonraki araştırmalarda kullanılabilecek veri toplama araçları geliştirmek

Doğru Cevap: E

Soru 61

...... belirli bir konuda önceden yapılmış çalışmalarda elde edilmiş bilgilerin incelenmesi, önemli noktalarının gözden geçirilmesi ve özetlenmesidir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Literatür taraması

Varsayım

Analiz

Hipotez

İşlemselleştirme

Açıklama:

Uygun araştırma türünün, yöntemin ve tekniklerin seçilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları özetleyebileceksiniz.
Literatür taraması, belirli bir konuda önceden yapılmış çalışmalarda elde edilmiş bilgilerin incelenmesi, önemli noktalarının gözden geçirilmesi ve özetlenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Çeşitli toplumsal sorunların değerlendirilmesi, çözülmesi ya da çözülmesine katkıda bulunulması amacına yönelik olarak yürütülen araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Keşfedici aratırma

Betimleyici araştırma

Açıklayıcı araştırma

Kesitsel araştırma

Pragmatik araştırma

Açıklama:

Araştırmalar kullanım amaçları açısından teorik ya da pragmatik (faydacı) amaca yönelik araştırmalar olarak ikiye ayrılırlar. ‘Temel araştırma’ olarak da adlandırılan teorik araştırmalar türleri arasında yer alan pragmatik araştırma çeşitli toplumsal sorunların değerlendirilmesi, çözülmesi ya da çözülmesine katkıda bulunulması amacına yönelik olarak yürütülürler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

I.Araştırmacının konuyla ilgili merakını gidermek II.Daha kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılamayacağını sınamak III.Bir araştırma problemi hakkında hipotez geliştirmek IV.Sonraki araştırmalarda kullanılabilecek veri toplama araçları geliştirmek Yukarıdakilerden hangileri keşfedici araştırmaların yapılma amaçları içerisinde yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Genel olarak keşfedici araştırmaların amacı, araştırmacıya araştırma problemini tanımlamak ve daha kapsamlı araştırmalar yapmak üzere gerekli bilgiyi sağlamaktır. Dolayısıyla keşfedici araştırmaların tipik olarak üç amacı vardır:

Araştırmacının konuyla ilgili merakını gidermek ve ön bilgi sağlamak,

Konuyla ilgili daha kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılamayacağını sınamak,

Sonraki araştırmalarda kullanılabilecek veri toplama araçları geliştirmek.

Bununla birlikte Keşfedici araştırmalar, bir araştırma problemi hakkında en genel düzeyde bilgi toplamak için yürütülür. Diğer bir deyişle keşfedici araştırmalar hipotez sınamaya veya hipotez geliştirmeye yönelik değildirler. Doğru cevao E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Belirli bir durumu kendi doğal ortamı içinde saptamak ve sistematik olarak tasvirini elde etmek amacıyla yapılan, nicel veya nitel veri toplama tekniklerinin kullanılabileceği araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Boylamsal araştırma

Açıklayıcı araştırma

Teorik araştırma

Betimleyici araştırma

Kesitsel araştırma

Açıklama:

Betimsel araştırma adıyla da bilinen betimleyici araştırmalar, araştırma konusu hakkında genel bir bakış açısı kazanmak, belirli bir durumu kendi doğal ortamı içinde saptamak ve sistematik olarak betimlemek amacıyla yapılan, nicel veya nitel veri toplama tekniklerinin kullanılabileceği araştırmalardır. Bu araştırma türünde çalışılan olgu ya da örneklem hakkında elde edilen veriler betimlenerek temel özellikleri tasvir edilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Araştırmacının sahip olduğu kesin ve net olmayan bilgileri düzenlemek ve net bir araştırma problemi haline getirmek amacı ile nitel yöntemin bütün özelliklerini taşıyan, doküman incelemesi, yaşam öyküsü, katılımcı gözlem, derinlemesine görüşme gibi nitel veri toplama tekniklerini kullanan araştırma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotez Oluşturmaya Yönelik Araştırmalar

Hipotez Sınamaya Yönelik Araştırmalar

Kesitsel Araştırmalar

Boylamsal Araştırmalar

Eğilim Araştırmaları

Açıklama:

Hipotez oluşturmaya yönelik araştırmalar betimleyici araştırmanın özelliklerini taşıyan ama daha yapısal, daha az değişken içeren ve ölçümlerin daha titiz yapıldığı araştırmalardır. Bu tür araştırmalarda araştırmacının değişkenler arasındaki muhtemel ilişkiler hakkında bir fikri vardır ama bu fikir kesin ve net değildir. Araştırmacı bu fikirleri düzenlemek ve net bir araştırma problemi haline getirmek ister. Örneğin suçun nedenleriyle ilgilenen bir araştırmacı, literatürü taradığında ailenin düşük sosyoekonomik statüsü, düşük eğitim düzeyi ve aşırı otoriterliği, uyuşturucu kullanımı, intihar eğilimi, geçmişte yaşanan travmalar gibi bir dizi faktörün suça neden olduğunun öne sürüldüğünü görebilir.Ancak suça neden olduğu ileri sürülen çok sayıda neden ve farklı suç göstergeleri içinde anlamı bir araştırma inşa etmekte zorlanabilir. Bu gibi durumlarda araştırmacılar belirli hipotezleri test etmek yerine hipotez geliştirmeye yönelik bir araştırma yaparlar. Hipotez geliştirmeye yönelik araştırmalar, amaçları gereği, nitel yöntemin bütün özelliklerini taşıyan ve doküman incelemesi, yaşam öyküsü, katılımcı gözlem, derinlemesine görüşme gibi nitel veri toplama tekniklerini kullanan araştırmalardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

I.Tekrarlı ölçümler ile aynı örneklemden veri toplanır. II.Araştırma bulguları zamanda belirli tek bir ana aittir. III.Araştırmacı belirli koşulları kısmen kontrol altına alır. IV.Uzun süreli ve yüksek maliyetlidir. Panel araştırmaları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Panel araştırmaları, araştırmanın tekrarlandığı her seferinde, yani her ölçümde aynı örneklemden veri toplanan araştırmalardır. Panel araştırmalarının bulguları zamanda belirli bir ana ait değildir. Panel araştırmaları, analiz etmenin zor olduğu uzun dönemli ya da etkileri birikerek artan olguların araştırılmasında kullanışlıdır. Ek olarak panel araştırmaları değişimin dinamiklerinin ortaya konmaya çalışıldığı durumlarda özellikle kullanışlıdır. Panel araştırmasının avantajı, ölçümü aynı örneklem üzerinde tekrarladığı için sonuçları etkileyebilecek diğer koşulların kısmen araştırmacı tarafından bilinmesi ve kısmen kontrol altında olmasıdır. En önemli dezavantajı ise bütün boylamsal araştırmalar gibi uzun süreli ve yüksek maliyetli olmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

I.Eğilim araştırmaları II.Kohort araştırma III.Eylem araştırmaları IV.Panel araştırmaları Yukarıdakilerden hangileri boylamsal araştırma türleri içerisinde yer alır?

Yalnız II

I ve II

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Boylamsal araştırmaların üç türü vardır. Bunlar eğilim araştırmaları, kohort araştırmaları ve panel araştırmalarıdır. Eylem araştırması kullanımlarına göre araştırma türleri içerisinden pragmatik araştırmaların bir alt türüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir literatür taramasının sahip olması gereken özellikler içerisinde yer almaz?

İlgili literatürdeki ihtilaflı alanları gösterebilmelidir.

Magazinler, gazeteler gibi tüm belgeleri içermelidir.

Geliştirilmekte olan araştırma problemiyle doğrudan ilgili olmalıdır

Literatürdeki görüş ve bulguların güçlü ve zayıf yönlerini gösterebilmelidir.

Okunan metinler çok fazla doğrudan alıntı yapılmadan özetlenmeli ve yorumlanmalıdır.

Açıklama:

İyi bir literatür taramasının sahip olması gereken özellikler şunlardır:

Geliştirilmekte olan araştırma problemiyle doğrudan ilgili olmalı ve bu problem etrafında örgütlenmelidir. • Araştırma problemiyle ilgili bütün ilgili çalışmaları içermeli ve ilgisiz çalışmaları içermemelidir. • Magazinler, dergiler, gazeteler gibi akademik olmayan belgeleri değil, akademik yayınları içermelidir. • Sadece listeleme ve özetlemeden oluşmamalı, literatürdeki görüş ve bulguları n güçlü ve zayıf yönlerini göstererek değerlendirebilmelidir. • Konuyla ilgili bilinen ve bilinmeyen şeylerin neler olduğunu özetleyen bir sentez oluşturabilmelidir. • ‹lgili literatürdeki ihtilaşı (üzerinde uzlaşılmayan) alanları gösterebilmelidir. • Okunan metinler çok fazla doğrudan alıntı yapılmadan, araştırmacının kendi kelimeleriyle özetlenmeli ve yorumlanmalıdır. • Konuyla ilgili daha fazla araştırma gerektiren önemli sorular ortaya koyabilmelidir. • Yapılacak araştırmanın, araştırma konusuyla ilgili mevcut bilgileri zenginleştireceği gösterebilmelidir.

İyi bir literatür taramasının magazinler, gazeteler gibi tüm belgeleri içermesi gerekmez. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

“Toplumsal bütünleşme arttıkça saldırganlık azalır.” Yukarıda verilen cümle aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Sayıltı

İşlemselleştirme

Hipotez

Önerme

Değişken

Açıklama:

Önerme, iki ya da daha çok kavram arasındaki ilişki hakkındaki yargıyı ifade eden bir cümledir. Önermeyi hipotezden ayıran özellik, ampirik verilerle ölçülebilecek değişkenler değil, soyut kavramlar arasındaki ilişkiler hakkında ve teorik düzeyde olmasıdır. Önermelerde kavramlar arasındaki ilişkiler “azalır, artar, azalmasına/artmasına neden olur, olumlu ilişki içindedir, olumsuz ilişki içindedir” gibi terimlerle ifade edilir. Örneğin “Yoksullukla toplumsal dışlanma arasında olumlu bir ilişki vardır”, “Toplumsal bütünleşme arttıkça saldırganlık azalır” birer önermedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I.Sınanabilir olmalıdır. II.Kapsamı sınırlı olmalıdır. III.Doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir. IV.Mümkün olduğunca kısa olarak ifade edilmelidir. V.Kavramlar arasındaki ilişkiler ile ilgili olmalıdır. Araştırma hipotezi ile igili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

Hipotez, neden sonuç ilişkilerini ortaya koymak isteyen açıklayıcı araştırmalarda, başka bir deyişle hipotez sınamaya yönelik araştırmalarda kurulur. Araştırmada kullanılması gereken hipotez sayısı çalışılan problemin doğası, çalışılan alanın genişliği gibi faktörlere göre belirlenir. Hipotezlerin özellikleri şunlardır:

Sınanabilir olmalıdır. • Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olduğu için kapsamı sınırlıdır. • Araştırma probleminin doğasına, büyüklüğüne ve yoğunluğuna ilişkin yeterli bilgi elde edildikten sonra kurulmalıdır. • Mevcut bilgilerle, doğrulanmış genelleme ve kuramlarla çelişmemelidir. • Doğrudan doğruya gözlenebilir veriler üzerine kurulmalı, bu nedenle kavramlar arasındaki değil, değişkenler arasındaki ilişkilere ilişkin olmalıdır. • Doğru terimlerle ve mümkün olduğunca kısa olarak ifade edilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sosyal blimler araştırmalarında sıklıkla kullanılan teorik soru türü olarak ifade edilebilir?

İlk hapishaneler nasıl ortaya çıkmıştır?

Türkiye ve İngiltere’de işlenen suçla ve suça ilişkin politikalar ne şekilde farklılaşmaktadır?

Neden farklı toplumların endüstrileşme süreçleri birbirinden farklıdır?

En sık işlenen suçlar nelerdir?

Kadın ve erkelerin oy kullanma oranları arasında bir fark var mıdır?

Açıklama:

Toplumdaki olay ve olguların “neden”lerini ortaya çıkarmak için teorik sorular sorulur. Teorik sorular, araştırmacının hakkında bilgi topladığı gerçeklerin araştırmanın konusunu nasıl etkilediğini, bu konuya ilişkin ne gibi sonuçlar doğurduğunu doğru bir şekilde yorumlamasını sağlar. Örneğin, endüstrileşmenin modern toplumların ortaya çıkmasında çok etkili olduğu bilinmektedir. Ama acaba “Neden farklı toplumların endüstrileşme süreçleri birbirinden farklıdır?”, “Neden endüstrileşme, aile ve evlilik sistemlerinde yaşanan değişimlerle ilişkilendirilmektedir?” Bu gibi sorular teorik sorulardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdaki araştırma türlerinden hangisi kullanımlarına göre araştırmalar sınıflamasında yer almaktadır?

Pragmatik Araştırma

Betimleyici Araştırma

Eğilim Araştırması

Kesitsel Araştırma

Panel Araştırması

Açıklama:

Araştırmalar kullanım amaçları açısından teorik ya da pragmatik (faydacı) amaca yönelik araştırmalar olarak ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

I.Araştırmacıya konuyla ilgili ön bilgi sağlamak II.Konuyla ilgili daha kapsamlı bir araştırmanın yapılıp yapılamayacağını sınamak III.Olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerini ortaya koymak IV.Veri toplama araçları geliştirmek Yukarıdakilerden hangileri keşfedici araştırmanın amaçlarıdır?

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Genel olarak keşfedici araştırmaların amacı, konuyla ilgili mevcut bilgilerin bulunması ve daha kapsamlı araştırmalar yapmak üzere gerekli bilgilerin sağlanmasıdır. Bu doğrultuda, keşfedici araştırmalarda sonraki araştırmalarda kullanılabilecek veri toplama araçları geliştirilebilir. Ancak, olgular arasındaki neden sonuç ilişkilerini ortaya koymak keşfedici araştırmaların amacı değildir; açıklayıcı araştırmaların amacıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

"Nüfus Sayımları" aşağıdaki araştırma türlerinden hangisine örnektir?

Teorik Araştırma

Panel Araştırması

Betimleyici Araştırma

Eylem Araştırması

Eğilim araştırması

Açıklama:

Nüfus sayımları, betimleyici araştırmalara verilebilecek bir örnektir. Nüfus sayımlarının amacı hem genel olarak ülke düzeyinde hem de iller düzeyinde nüfusun çeşitli özelliklerini kesin olarak betimlemektir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"Bir araştırmanın amacı, sigaranın akciğer kanserine neden olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, sigara içenlerden ve içmeyenlerden oluşan gruplar belirli bir zaman süresince izlenecek ve her iki grupta akciğer kanserine yakalananların oranını karşılaştırılacaktır." Bu araştırmada aşağıdaki araştırma türlerinden hangisini kullanılmalıdır?

Teorik Araştırma

Nitel Araştırma

Eğilim Araştırması

Kohort araştırması

Panel Araştırma

Açıklama:

Kohort, belirli bir dönem içinde belirli bir özelliğe sahip olan veya benzer bir deneyimi paylaşmış olan kişilerin oluşturduğu gruba verilen addır. Kohort araştırması ise, belirli bir süre içinde benzer bir yaşam deneyimini paylaşan insan gruplarının (kohortların) incelenmesini içeren bir araştırma türüdür.Sigara içmek veya sigara içmemek, soru kökünde verilen benzer deneyimlerdir. Bu soruda çeldirici cevap, panel araştırmasıdır. Fakat, soru kökünde aynı örneklemlerin izlendiğine dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, araştırma türünün panel araştırma olduğuna dair bir yargıya varmak doğru olmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi hipotezlerin özelliklerinden biri değildir?

Belirli değişkenler arasındaki ilişki hakkında bir ifade olması

Sınanabilir olması

Doğrulanmış genellemeler ve kuramlar ile tutarlı olması

Doğru terimlerle ve mümkün olduğunca kısa olarak ifade edilmesi

Araştırma problemine ilişkin yeterli bilgi olmadan kurulması

Açıklama:

Hipotezler, araştırma probleminin doğasına, büyüklüğüne ve yoğunluğuna ilişkin yeterli
bilgi elde edildikten sonra kurulmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

“Ailede otorite eksikliği, çocuklarda sapkın davranışa neden olur” ifadesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Değişken

Kavram

Teori

Hipotez

Önerme

Açıklama:

“Ailede otorite eksikliği, çocuklarda sapkın davranışa neden olur” bir önermedir. Önermeler, sınanmaya uygun değildir, çünkü soyut kavramları ampirik verilerle ölçmek söz konusu olamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdaki sorulardan hangisi "teorik soru" türüne örnektir?

En sık işlenen suçlar nelerdir?

İlk hapishaneler nasıl ortaya çıkmıştır?

Polis tarafından yakalanan suçluların ne kadarı mahkemece suçlu bulunarak mahkûm olmaktadır?

Neden farklı toplumların endüstrileşme süreçleri birbirinden farklıdır?

Türkiye'de ve İngiltere’de işlenen suçların dağılımı ne şekilde farklılaşmaktadır?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 79

Araştırma sürecinin aşamaları düşünüldüğünde veri analizi ve rapor yazımı sürecinden önceki aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Araştırma problemi

Veri toplama

Örneklem seçimi

Kavramsallaştırma

İşlemselleştirme

Açıklama:

Araştırma sürecinin aşamaları düşünüldüğünde, veri analizi ve rapor yazımı sürecinden önceki aşama "veri toplama" aşamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

“Araştırmanın amacı keşfetmek mi, betimlemek mi, açıklamak mıdır?” sorusu araştırma sürecinin en çok hangi aşamasına yardımcı olmaktadır?

Araştırma yönteminin seçimi

Örneklem seçimi

İşlemselleştirme

Kavramsallaştırma

Teori oluşturma

Açıklama:

Araştırma konusu seçildikten sonra, araştırmacı uygun araştırma yönteminin ve tekniklerinin ne olduğuna karar vermelidir. Bu önemli bir karardır; çünkü kullanılacak veri toplama araçlarının seçimi ve geliştirilmesi büyük ölçüde bu karara bağlıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Sınıfta bulunan öğrencilerin takım çalışmalarına uzak durduğunu gören bir öğretmen bunun sebeplerini tespit etmek, çözüm önerileri geliştirmek ve bunları uygulayarak öğrencilerine takım çalışmasını benimsetmek istemektedir. Uygulama sırasında işe yarayan ve yaramayan çözüm önerilerine göre gidişat belirlenecektir.
Yukarıda açıklanan çalışma için aşağıdaki araştırma türlerinden hangisi daha uygundur?

Eylem araştırması

Keşfedici araştırma

Betimleyici araştırma

Açıklayıcı araştırma

Eğilim araştırması

Açıklama:

Eylem araştırmaları topluluklarda, kurumlarda ya da örgütlerdeki değişim süreçlerinde kullanılan, araştırmacının kendisinin de değişimi sağlayacak bir öge olduğu, çeşitli problemlerin nedenlerinin keşfedilip çeflitli çözüm önerilerinin sunulduğu ve hangi eylemde bulunulması gerektiğine karar verildiği araştırmalardır.
Verilen durumda değişimi sağlayacak öğe olarak öğretmen rol almaktadır ve uygulama sırasında (örn çözüm önerisinin işe yaramaması durumund) yeni bir eylem planı yapılarak araştırmaya devam edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

2017-2018 akademik yılında Anadolu Üniversitesi hazırlık okulunda İngilizce öğrenen öğrencilerin başarı durumlarını izlemek için mezun olduğu lisede hazırlık eğitimi almış ve almamış öğrencilerden oluşan iki grup dönem boyunca izlenmiş ve dönem sonunda başarı durumları karşılaştırılmıştır.
Yukarıda verilen örnekte ne tür bir araştırma yöntemi izlenmiştir?

Betimleyici araştırma

Pragmatik araştırma

Kohort araştırması

Açıklayıcı araştırma

Teorik araştırma

Açıklama:

Kohort araştırmaları zaman zaman kuşak araştırması olarak da adlandırılır. Belli bir süre içerisinde (örn. 2017 - 2018 akademik yılı) benzer yaşam deneyimini paylaşan (örnn. Anadolu Üniversitesinde İngilizce hazırlık okumak) insan gruplarının belirli bir ödnem iiçinde belrili bir özelliğe sahip olan veya benzer bir deneyimi paylaşan kişilerin oluşturduğu gruba verilen addır kohort. Kohort araştırmalarında ölçümün her tekrarlanışında aynı örneklem grubundan veri toplanmaz (örn. hazırlık okuyanlar ve okumayanlar) ama her ölçümde aynı kohorttan (örn. 2018-18 de Anadolu Üniversitesinde İngilizce Hazırlık okuyan öğrenciler) örneklem seçilir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Amaç: Eskişehir ilinde yaşayan ve metabolik hastalığı olan kişilerin demografik ve sosyo ekonomik durumlarını tespit etmek.
Bu çalışma için hangi veri toplama yöntemi daha uygundur?

Örnek olay incelemesi

Odak grup görüşmesi

Literatür taraması

Anket

Deney

Açıklama:

Betimleyici ve kesitsel bir çalışma diyebileceğimiz bu çalışmada nicel veri toplama yöntemlerinden olan anket en etkili yöntem olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bir çalışma için araştırma yöntemi belirlenirken sorulardan biri değildir?

Araştırmanın amacı nedir?

Araştırmanın ne kadar sürede tamamlanması gerekmektedir?

Araştırmanın yürütücüsü ya da yürütücüleri kimlerdir?

Araştırmanın örneklemini kaç kişilik bir grup oluşturmaktadır?

Araştırmanın literatür taraması kim tarafından yapılacaktır?

Açıklama:

Araştırma yöntem ve teknikleri belirlenirken araştırmanın amacı ana unsur olmakla beraber kullanıcak ölçek, örneklem grubu, araştırmacı(lar), bütçe gibi konular da önem taşımaktadır. Literatür taramasının kim tarafından yapılacağının yöntem belirleme üzerinde bir etkisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Büyük şehirde öğrenim görmüş ve modern bir aile içerisinde büyümüş öğrenciler ile kasabada eğitim alıp geleneksel bir ailede yetişmiş olan öğrencilerin sınıf ortamında söz alma ve rahat bir şekilde kendilerini ifade etme konusunda farklı davranışlara sahip midir?
Yukarıda verilen soru hangi tür sorulara örnektir?

Gerçeklere ilişkin sorular

Karşılaştırmalı sorular

Gelişimsel sorular

Teorik sorular

Retorik sorular

Açıklama:

Bir grupta gözlemlenen bir durumun diğer grupta da gözlemlenip gözlenmediğini bulmaya yönelik sorular karşılaştırmalı sorulardı.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Türkiye'de İngilizce öğretmeni olarak çalışan kişilerin iş tatmini ilgili yapılan bir çalışmayı daraltmak istediğimizde aşağıdakilerden hangisi uygun ve direkt bir daraltma sağlayabilir?

Öğretmenlerin evli ya da bekar olması

Öğretmenlerin ikamet ettiği konut türü

Devlet ya da özel okulda çalışıyor olmaları

Kendilerine ait bir arabalarının olup olmaması

Öğrencilerin gelir durumları

Açıklama:

Devlet - özel okul
Meslekteki tecrübe
Alınan maaş
Öğrencilerin başarı durumu
Ödül - ceza mekanizmaları
Okulun sunduğu fırsatlar
vb gibi etkenler öğretmenlerin iş tatminini etkileyebilecek türden etkenlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Motivasyonun öğrenci başarısına olan etkisini araştıran bir araştırmacının literatür taramasında aşağıdakilerden hangisini yapması uygundur?

Motivasyon ile ilgili tüm çalışmaları dahil etmek

Doğrudan alıntılar yaparak güvenirliği artırmak

Önceki çalışmaların hepsini listelemek ve özetlemek

İlgili çalışmaların/görüşlerin güçlü ve zayıf yönlerini dahil etmek

Gazete ve magazinler dahil tüm kaynakları dahil etmek

Açıklama:

Literatür çalışmasının araştırma sorusuyla ilgili olarak yapılması, listeleme ve mekanik özetlemeden kaçınılması, okunanların sentezini yaparak ve daha önceki çalışma ve görüşlerinin zayıf ve güçlü yönlerini de göz önünde bulundurarak değerlendirme yapılması, doğrudan alıntıların fazla olmaması ve kullanılan kaynakların bilimsel/akademik çalışmalar olması yani gazete ve magazinlerin dahil edilmemesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

İnsanların dünyayı anlamak ve diğer insanlarla iletişim kurmak amacıyla kullandıkları terimlerdir.
Yukarıda tanımı verilen aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotez

Kavram

Varsayım

Olgu

Önerme

Açıklama:

Kavramlar, ortak şeylere sahip olduğunu düşündüğümüz bir dizi davranış, tutum ve özelliğin soyut özetidir. Başka bir deyişle kavramlar, kendilerine belirli bir anlam atanmış olan terimler, zihinsel soyutlamalardır. Araştırmalarda araştırmacılarım kavramlar üzerinde uzlaşmış olmaları gerekmektedir. Örneğin, iş barışı, iş tatmini, akademik motivasyon gibi kavramlar literatürde kullanılan ve herkesin duyduğunda aynı şeyleri düşündüğü kavramlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

"İngilizce seviyesi artması öğrencinin kendine güvenini arttırarak sınıf ortamında daha fazla söz almasını sağlar."
Verilen hipoteze göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İngilizce seviyesinin artması bağımlı değişkendir.

Bağımsız değişken sınıf ortamında daha fazla söz almaktır.

Kendine güvenin artması aracı değişkendir.

Doğrudan ilişkiye örnektir.

Nedensellik bağı yoktur.

Açıklama:

İngilizce seviyesinin artması doğrudan sınıftaki katılımı etkilememekte arada kendine güven duymayı arttırarak bunu sağlamaktadır. Dolayısıyla kendine güvenin artması aracı değişken olarak değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Araştırmanın amaçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Araştırma problemini incelemek için neyin ölçüleceğini ifade eder.

Amaç cümlesi, problem ifadesinden tamamen farklıdır.

Amaçlar yazılırken bazı sınırlılıklar söz konusudur.

Araştırma amaçları belirtilirken genelden özele doğru gidilmelidir.

Problemin çözülmesi için nasıl bir yol izlenmesinin tasarlandığını ifade eder.

Açıklama:

Araştırmanın amaçları, araştırma problemini incelemek için neyin ve nasıl ölçüleceğini, tam olarak neyin hedeflendiğini ve bu hedefe ulaşmak için nelerin yapılacağını ifade eder. Bu nedenle amaçların yazılması için kapsam ve sınırlılıkların belirlenmiş olması gerekir. Araştırma amaçları belirtilirken genelden özele doğru gidilmelidir. Araştırmanın amacı, problemin çözülmesi için nasıl bir yol izlenmesinin tasarlandığını ifade eder. Buna karşılık, amaç cümlesi problem ifadesinin kısa bir tekrarıdır; problem ifadesinden tamamen farklı değildir.

Doğru Cevap: B

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı örneklem seçim tekniklerinden biri değildir?

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Amaçsal örnekleme

Açıklama:

Amaçsal örnekleme, olasılığa dayalı olmayan örneklem seçme tekniklerinden biridir. Gelişigüzel, kartopu, kota, teorik, güdümlü, mekansal ve aykırı durum örnekleme seçim teknikleri de bu kategoride yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

* Ulaşım masrafı ve araştırma maliyeti yüksek olabilir.
* Evreni mükemmel bir şekilde temsil ettiği söylenemez.
* Coğrafi olarak geniş alana yayılan araştırmalar için uygun değildir.
Yukarıda verilen dezavantajlar aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisi ile ilgili olabilir?

Basit tesadüfi örneklem seçim tekniği

Orantılı tabakalı örneklem seçimi

Küme (çok aşamalı) örneklem seçim tekniği

Kota örneklem seçim tekniği

Kartopu örneklem seçim tekniği

Açıklama:

Basit tesadüfi örneklem seçim tekniği, araştırma evreninin coğrafi olarak geniş alanlara yayılmış olduğu araştırmalar için uygun değildir.
Basit tesadüfi örneklem seçim tekniğinin sorunu, iyi bir örneklem çerçevesi gerektirmesidir. Araştırmalarda, tesadüfi olarak seçilen kişlilerle görüşmek için araştırmacının uzun mesafeler kat etmesi gerekir. Bu durum da ulaşım masraflarını ve araştırmanın maliyetini arttırdığı gibi veri toplama sürecinin daha uzun sürmesine neden olur. Basit tesadüfi örneklem seçim tekniği, iyi bir örneklem çerçevesi mevcut olduğu zaman ve evren, coğrafi olarak belli bir bölgede yoğunlaştığı zaman kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Bir etnik gruba mensup bir ya da bir kaç kişiyle yapılan görüşme sonucu bu gruba mensup başka kişi ya da kişilerin adına ulaşarak örneklem grubunu genişletmek mümkündür. Araştırmacı bu süreci bir çok kez tekrar ederek çok sayıda kişiyle görüşmesini tamamlar. Bu teknik hedeflenen grubun kendi arasında bir iletişim ağı varsa anlamlıdır.
Yukarıda tarif edilen örneklem seçim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Amaçsal örneklem seçim tekniği

Kartopu örneklem seçim tekniği

Kota örneklem seçim tekniği

Çok aşamalı örneklem seçim tekniği

Tabakalı örneklem seçim tekniği

Açıklama:

Verilen örnek kartopu örneklem seçim tekniğine aittir. Zincirleme örneklem seçim tekniği olarak da bilinir. Evren hakkındaki bilgilerin eksik olduğu ve evreni oluşturan bireylere ulaşmanın zor olduğu durumlarda kullanılan bir tekniktir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir örneklemin büyüklüğünü belirlerken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

Evrenin niteliği

Araştırmanın olanakları

Örneklem seçim tekniği

Kullanılacak rapor yazım tekniği

Hipotezin özelliği

Açıklama:

Bir örneklemin büyüklüğünü belirlerken göz önünde bulundurulması gereken hususlar şunlardır:
Evrenin niteliği
Aranan özelliklerin evren içerisindeki dağılımı
Araştırma olanakları
Örneklem seçim tekniği
Hipotezin özelliği
Kabul edilebilecek hata payı
Tahmin için istenen güven derecesi

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi örneklem büyüklüğünü belirlerken kabul edilebilecek hata payı ve kesinlik derecesi ile ilgili doğru bir ifadedir?

Araştırmada ne kadarlık bir örnekleme hatasının kabul edileceği çalışma yapıldıktan sonra belirlenir.

Araştırmacıların ellerinde somut olarak bulunan bilgi ile bu bilgiyi soyut olarak genelledikleri bilgi arasında fark olmamalıdır.

Örneklem üzerinden yapılacak çıkarımların kesinliği, örneklem büyüklüğüne ve örneklemdeki çeşitlilik miktarına bağlıdır.

Örneklem ne kadar büyük ve ne kadar homojen (türdeşl) olursa, örnekleme hatası da o kadar yüksek olur.

Örneklem en uygun büyüklüğe ulaştıktan sonra daha fazla büyütmek, araştırma için önemli kazançlar sağlayacaktır.

Açıklama:

Araştırmada ne kadarlık bir örnekleme hatasının kabul edilebileceği önceden belirlenmelidir.
Örneklem ne kadar büyük ve ne kadar homojen (türdeşl) olursa, örnekleme hatası da o kadar düşük olur.
Araştırmacıların ellerinde somut olarak bulunan bilgi ile bu bilgiyi soyut olarak genelledikleri bilgi arasında fark örneklem hatasıdır.
Örneklem en uygun büyüklüğe ulaştıktan sonra daha fazla büyütmek, araştırma için önemli kazançlar sağlaMAyacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi obje ya da bireylere, bir özelliğe sahip oluş derecesini belirtmek için, belirli kurallara uyularak sembolik değerler verme işlemidir?

Geçerlilik

Ölçüm

Güvenirlik

Ölçme

Örneklem

Açıklama:

Obje ya da bireylere, bir özelliğe sahip oluş derecesini belirtmek için, belirli kurallara uyularak sembolik değerler verme işlemi ölçme olarak adlandırılmaktadır.
Değişkenlerin cevap kategorilerine rakamların atanması ölçme, ölçme sonucunda elde edilen değerler de ölçüm olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi nominal düzeydeki ölçekler ile ilgili doğru bir ifadedir?

Karşılıklı olarak birbirini dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip olan kategorilerden oluşurlar.

Yanıtlayıcıların cevaplarının var olan kategorilerden hiçbirine girmeme durumu olabilir.

Bu tür ölçeklerde cevap kategorileri arasında hiyerarşik bir ilişki bulunmaktadır.

Nicel olarak toplanan verinin işlenmesi için kategorileri derecelerine göre sayısal değer verilir.

Yanıtlayıcılar birden fazla kategoride yer alabilecek şekilde ölçek düzenlenmelidir.

Açıklama:

Nominal düzeyde ölçekler karşılıklı olarak birbirini dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip olan kategorilerden oluşurlar. Örneğin, cinsiyet ile ilgili olarak kadın ve erkek kategorilerinden birine giren diğerine girmemektedir. Bu iki kategoride cinsiyet konusunu kapsamaktadır. Kategoriler arasında hiyerarşik bir ilişki yoktur. Dolayısıyla veri bilgisayar ortamına aktarılırken hangisine 1 hangisine 2 değeri verilmiş önemli değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Likert ölçek kullanarak bir okuldaki öğrencilerin "Öğretmenimin sınıftaki davranışı benim motivasyonumu etkiler." ifadesine katılım düzeyi ölçülmektedir. Bu soru için uygun cevap kategorileri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

Yanıtınız evet ise bir örnek vererek açıklayınız.

Katılıyorum
Katılmıyorum

Evet
Hayır
Kararsızım

Evet çünkü .... (yazınız).
Hayır çünkü .... (yazınız).

Kesinlikle katılmıyorum
Katılmıyorum
Fikrim yok
Katılıyorum
Kesinlikle katılıyorum

Açıklama:

Tutum, davranış ve düşüncelerin kesin bir şekilde ölçülebilmesini sağlamak için geliştirilmiş olan bir aralık ölçeği türü: Likert ölçeği.
Likert ölçeği kullanıldığında bir olguyu ölçmeye yönelik çok sayıda sorunun yer aldığı formlar söz konusudur ve yanıtlayıcılar verdikleri cevapların sayısı toplanarak elde edilen bir puan alırlar. Bu nedenle likert ölçeği ‘toplamlı› ölçek’ olarak da adlandırılır. Tipik olarak likert ölçeğinde sorulmuş bir sorunun cevap kategorileri
• kesinlikle katılıyorum
• katılıyorum
• fikrim yok
• katılmıyorum
• kesinlikle katılmıyorum gibi derecelendirilmiş ifadelerden oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm aracının farklı zamanlarda uygulanmasıyla aynı sonucu verip vermemesine bağlı olarak değişen güvenirlik türüdür?

Temsil güvenirliği

Kararlılık güvenirliği

Eşdeğerlik güvenirliği

Kapsama güvenirliği

Toplayıcı güvenirliği

Açıklama:

Kararlılık güvenirliği, değişmezlik koşulu ile ilgilidir. Değişmezlik, bir ölçümün ne derece kararlı oldu¤unu, zaman içinde ne derece değişmeden kaldığını ifade eder. Ölçüm aracının farklı zamanlarda uygulandığında aynı sonucu verip vermemesine bağlı olarak değişmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi bir ölçeğin güvenirliğini yükseltme yollarından biri değildir?

Her bir ölçümün sadece tek bir kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesi sağlanmalıdır.

Cevap kategorileri daha yüksek ölçme düzeylerinde hazırlanmalıdır.

Pilot çalışmalar yaparak ölçüm aracında güvenirliği düşüren sorular saptanabilir.

Bir değişkene ilişkin ölçüm sadece bir göstergeyle yapılabilir.

Ölçeğin geçerliğini yükseltmek güvenirliğini olumlu olarak etkileyecektir.

Açıklama:

Seçenekte söylenin aksine, bir değişkene ilişkin ölçümlerin birden fazla göstergeyle yapılması, ayn› duruma ilişkin birden fazla soru sorulması güvenirliği artırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Araştırma evreninin özelliklerine sahip olan ve kendilerinden veri toplamak üzere araştırma evreninden belirli tekniklerle seçilen bir gruba ne ad verilir?

Örneklem

Kontrol grubu

Denek grubu

Odak grup

Araştırma evreni

Açıklama:

Araştırma evreninin özelliklerine sahip olan ve kendilerinden veri toplamak üzere araştırma evreninden belirli tekniklerle seçilen bir gruba örneklem denir.
Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Araştırma evrenindeki herkesin adının yer aldığı listeye ne ad verilir?

Soru formu

Örneklem çerçevesi

Anket kağıdı

Görüşme formu

Anekdot

Açıklama:

Araştırma evrenindeki herkesin adının yer aldığı listeye örneklem çerçevesi denir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Her birimin örnekleme girme şansının diğer birimlerle eşit olduğu, bir örnekleme çerçevesinin oluşturulduğu ve örnekleme unsurlarının bu listeden tamamen rastgele yollarla seçildiği tekniğe ne ad verilir?

Amaçsal örnekleme

Tabakalı örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Kota örnekleme

Güdümlü örnekleme

Açıklama:

Doğru cevap Basit Tesadüfi Örneklemedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Araştırma evreninin belirli tabakalara bölündüğü, sonra her tabakadan birim seçmek için basit tesadüfi ya da sistematik örneklem seçim tekniğinin kullanıldığı tekniğe ne ad verilir adı verilir

Basit tesadüfi örnekleme

Küme örneklemesi

Amaçsal örnekleme

Tabakalı örnekleme

Tabakasız örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 15

Evren hakkındaki bilgilerin eksik olduğu ve evreni oluşturan bireylere ulaşmanın zor olduğu durumlarda küçük bir gruptan başlayarak giderek artan sayıda örneğe ulaşmak için kullanılan tekniğe ne ad verilir?

Güdümlü örneklem

Tesadüfi örnekleme

Amaçsal örneklem

Tabakalı örneklem

Kartopu örneklem

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Araştırma evreni içinde araştırma probleminin en tipik biçim de gözlenebileceği bir alt grubun örneklem olarak seçilmesine ne ad verilir?

Güdümlü örnekleme

Tesadüfi örnekleme

Kota örnekleme

Tabakalı örnekleme

Kartopu örneklemesi

Açıklama:

Araştırma evreni içinde araştırma probleminin en tipik biçim de gözlenebileceği bir alt grubun örneklem olarak seçilmesine güdümlü örnekleme denir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde benzer, kararlı sonuçlar elde etme yeteneği ya da araştırma tekrarlandığında benzer bulguların elde edilmesine ne ad verilir?

Geçerlik

Güvenirlik

Hipotez

Varsayım

Objektiflik

Açıklama:

Bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde benzer, kararlı sonuçlar elde etme yeteneği ya da araştırma tekrarlandığında benzer bulguların elde edilmesine güvenirlik adı verilir.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bir ölçme aracının en genel anlamda konusuna uygun olması ve bu konuyu hatasız bir şekil de ölçmesine ne ad verilir?

Güvenirlik

Objektiflik

Geçerlik

Varsayım

Hipotez

Açıklama:

Bir ölçme aracının en genel anlamda konusuna uygun olması ve bu konuyu hatasız bir şekil de ölçmesine geçerlik adı verilir.
Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ölçüt geçerliğinin türlerinden birisi değildir?

Yüzeysel geçerlik

Kapsam geçerliği

Kriter geçerliği

Yapı geçerliği

Hipotez geçerliği

Açıklama:

Ölçüt geçerliğinin türleri sırasıyla; ölçüt geçerliği, kapsam geçerliği, krter geçerliği ve yapı geçerliğidir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir araştırmada deneklerin davranışlarının ölçülmekte olduğunu bildikleri zaman normalde davranacaklarından daha farklı
-davranmaları hangi etki kavramıyla açıklanmaktadır?

Hawthorne etkisi

Hipotez etkisi

Değişken etkisi

Geçerlik etkisi

Güvenirlik etkisi

Açıklama:

Hawthorne etkisi: deneklerin davranışlarının ölçülmekte olduğunu bildikleri zaman normalde davranacaklarından daha farklı davrandıklarını ifade eden bir kavramdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olmayan örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Kartopu (zincirleme) örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Açıklama:

Kartopu örnekleme olasılığa dayalı olmayan, yargısal örneklem seçimi tekniklerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi araştırma örneklemin özelliklerinden biri değildir?

Özellikleri açısından araştırma evrenini yansıtmak

Verdikleri cevaplar açısından araştırma evrenini yansıtmak

Araştırma evrenini oluşturan bütün davranışları temsil etmek

Araştırma evreni için çıkarsama yapmayı mümkün kılmak

Araştırma evreninin alt grubu olmak

Açıklama:

Araştırma evrenini oluşturanların bütün davranışlarını ve evrendeki bütün ilişkileri tamamen temsil edecek bir örneklem seçmek hemen hemen olanaksızdır

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Teorik örnekleme

Sistematik örnekleme

Güdümlü örnekleme

Mekansal örnekleme

Aykırı durum örnekleme

Açıklama:

Sistematik örnekleme olasılığa dayalı örneklem seçim tekniklerinden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi örneklem büyüklüğü belirlerken dikkat edilmesi gereken öğelerden biri değildir?

Örneklemin temsil yeteneği

Araştırma evreninin niteliği

Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı

Araştırma olanakları

Hipotezin özelliği

Açıklama:

Örneklem seçimi, örneklemin temsil yeteneğiyle, yani örneklemin araştırma evrenini ne derece temsil ettiği ile ilgilidir. Örneklemin büyüklüğü ise yeterliliğini belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi nominal düzeydeki ölçeklerin özelliklerinden biridir?

Kategorileri arasında bir derecelendirme olması.

Değişkenler arasında hiyerarşik bir derecelendirme vardır.

Anlamlı bir sıfır noktasına sahip olan bir ölçektir.

Değişkenlerin kategorileri arasındaki farkın kesin olarak belirlidir.

Birbirini karşılıklı olarak dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip olan kategorilerden oluşması.

Açıklama:

Normatif ölçütlendirme’ olarak da adlandırılan nominal düzeydeki ölçekler, birbirini karşılıklı olarak dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip olan kategorilerden oluşur

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi tipik olarak likert ölçeğinde sorulmuş bir sorunun cevap kategorilerinden biri olamaz?

Kesinlikle katılıyorum

Katılıyorum

Katılabilirim

Fikrim yok

Katılmıyorum

Açıklama:

Tipik olarak likert ölçeğinde sorulmuş bir sorunun cevap kategorileri
• kesinlikle katılıyorum
• katılıyorum
• fikrim yok
• katılmıyorum
• kesinlikle katılmıyorum
gibi derecelendirilmiş ifadelerden oluşur.

Doğru Cevap: C

Soru 27

‘Kesirli ölçütlendirme’ olarak da adlandırılan ölçek düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Oran düzeyindeki ölçekler

Aralık düzeyindeki ölçekler

Ordinal düzeydeki ölçekler

Nominal düzeydeki ölçekler

Normatif düzeydeki ölçekler

Açıklama:

Oran düzeyindeki ölçütlendirme ‘kesirli ölçütlendirme’ olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

'Ölçüm farklı zamanlarda tekrarlandığında aynı sonuçları alıyor mu?' sorusunu hangi güvenirlik türü yanıtlamaktadır?

Temsil güvenilirliği

Kararlılık güvenilirliği

Eşdeğerlik güvenilirliği

İç güvenirlik

Dış güvenirlik

Açıklama:

Kararlılık güvenirliği, ölçüm aracının farklı zamanlarda uygulandığında aynı sonucu verip vermemesine bağlı olarak değişir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi güvenilirliği arttırma yollarından biri değildir?

Her bir ölçümün sadece tek bir kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesi sağlanması.

Ölçümlerin mümkün olduğunca kesin bir şekilde yapılması, cevap kategorilerinin daha yüksek ölçme düzeylerinde hazırlanması.

Pilot çalışmalar yapılması.

Bir değişkene ilişkin ölçümlerin birden fazla göstergeyle yapılması.

Cevap kategorileri daha az detaylı bir şekilde ölçebilecek şekilde bir aralık ölçeği kullanmak.

Açıklama:

Cevap kategorileri daha detaylı bir şekilde ölçebilecek şekilde, aralık ölçeğinde hazırlandığında ölçümün güvenirliği artar.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Araştırma probleminin cevaplanmasıyla ilgili olan bütün insanların oluşturduğu grup ya da araştırmacının belirttiği koşullara uyan grubun tamamı aşağıdakilerden hangisidir?

Araştırma evreni

Küme örneklem

Pilot grup

Kota örneklem

Tabakalı örneklem

Açıklama:

Araştırma evreni, araştırma probleminin cevaplanmasıyla ilgili olan bütün insanların oluşturduğu grup ya da araştırmacının belirttiği koşullara uyan grubun tamamı olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisinde örneklem çerçevesi kullanılması gerekir?

Gelişigüzel

Basit tesadüfi

Teorik

Amaçsal

Aykırı durum

Açıklama:

Araştırma evreni ve örneklem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Bir ölçümün tekrarlandığı her seferinde benzer, tutarlı sonuçlar vermesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Güvenirlik

Geçerlik

Korelasyon

İlişki

Hipotez

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisini kullanan araştırmacı bulgularını araştırma evrenine genelleyemez?

Tabakalı

Küme

Güdümlü

Basit tesadüfi

Sistematik

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olan örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Gelişigüzel

Kota

Amaçsal

Küme

Kartopu

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olmayan (yargısal) örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Basit tesadüfi

Sistematik

Orantılı tabakalı

Orantısız tabakalı

Güdümlü

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisinde görüşmeci yanlılığı riski diğerlerine oranla daha fazladır?

Kota

Sistematik

Basit tesadüfi

Küme

Tabakalı

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Örneklem büyüklüğü ile aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Kabul edilebilir hata düzeyi yükseldikçe oluşturulması gereken örneklem büyüklüğü artacaktır.

Araştırma konusunu evren içinde sık rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha küçük, evrende seyrek rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha büyük olacaktır.

Bir örneklem büyüklüğünün yeterli olup olmadığı, standart sapmanın ölçülmesiyle anlaşılır.

Tahmin için istenen güven derecesi arttıkça oluşturulması gereken örneklem daha küçük olacaktır.

Evren araştırılan özellikler açısından birbirine ne kadar benziyorsa, gerekli örneklem o derece büyük olacaktır.

Açıklama:

Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisinde tesadüfi sayılar tablosu kullanılır?

Kartopu

Sistematik

Kota

Gelişigüzel

Doyma

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdaki tabakalı örnekleme tekniği ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Her zaman örneklem seçiminden önce evreni homojen tabakalara ayırmak gerekmez.

Evrendeki tabakaların bazılarından örnekleme hiç kimse alınmayabilir.

Orantılı tabakalı örneklemede her tabakadan, o tabakanın evren içindeki yeriyle orantılı örnek seçilir.

Orantısız tabakalı örnekleme ile seçilen bir örneklem, orantılı tabakalı örneklemeyle seçilen bir örnekleme oranla evreni daha iyi temsil eder.

Tabakalı örneklem seçimi yapılacağında orantılı tabakalı örneklemenin mi orantısız tabakalı örneklemenin mi kullanılacağı, örneklemin büyüklüğüne bağlıdır.

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Küme örnekleme tekniği ve tabakalı örnekleme tekniği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Küme örnekleme olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden biri iken tabakalı örnekleme, olasılığa dayalı örnekleme tekniklerinden biridir.

Her iki teknik de orantılı ve orantısız olmak üzere ikiye ayrılır.

Küme örneklemede tesadüfi sayılar tablosundan yararlanılır ama tabakalı örneklemede yararlanılmaz.

Küme örneklemede örnekleme evrendeki her kümeden birimler seçilmez ama tabakalı örneklemede evrendeki her tabakadan mutlaka birimler seçilir.

Küme örnekleme tabakalı örnekleme türlerinden biridir.

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Mekânsal

Kota

Gelişigüzel

Güdümlü

Basit tesadüfi

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Anket sorusunda yer alan ve kişiye dinî inancını soran bir sorunun yanıt kategorileri sırasıyla “yok/Müslüman/Hristiyan/Musevi/diğer” şeklindedir. Bu soru hangi ölçme düzeyinde hazırlanmıştır?

Ordinal

Aralık

Nominal

Oran

Likert

Açıklama:

Ölçümün yapılabileceği farklı düzeyleri tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Nicel araştırmalarda güvenirlik ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Diğer koşullar sabit olduğu takdirde ordinal düzeyde yapılan bir ölçümün güvenirliği aralık düzeyinde yapılan bir ölçümün güvenirliğinden yüksektir.

Bir ölçümün güvenirliğinin yüksek olması, aynı ölçüm tekrar yapıldığında benzer sonuçların elde edilme olasılığının yüksek olduğunu gösterir.

Güvenirlik türleri kararlılık güvenirliği, değişmezlik güvenirliği ve ölçüt güvenirliğidir.

Güvenirlik, ölçme aracının ölmeye çalıştığı şeyi doğru olarak ölçüp ölçmediğini gösterir.

Güvenirlik katsayısı sıfır ile bir arasında değişen bir değer alır ve bu değer sıfıra yaklaştıkça güvenirlik artar.

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Evren geçerliği ve ekolojik geçerlik ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

İkisi de iç geçerlik türleridir.

Evren geçerliği, belirli bir ortamda yürütülen araştırma sonuçlarının diğer ortamlara genellenebilirlik derecesidir.

Ekolojik geçerlik, örneklemdeki dağılımın ait olduğu evrendeki dağılımı yansıtma derecesidir.

Laboratuvar çalışmalarının ekolojik geçerliği, doğal ortamda yapılan çalışmalardan düşüktür.

Bir araştırmada hem evren geçerliği hem de ekolojik geçerlik aynı anda sağlanamaz.

Açıklama:

Araştırma evreni ve örneklem kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden değildir?

Gelişigüzel örnekleme

Kota örnekleme

Sistematik Örnekleme

Mekânsal örnekleme

Güdümlü örnekleme

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Sistematik Örnekleme olasılığa dayalı örnekleme tekniklerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Örnekleme giren bazı birimlerin veri toplama aşaması sonlandırılmadan önce ölüm, hastalık ya da kişisel nedenlerle araştırmadan ayrılması aşağıdaki iç geçerliliği tehlikeye düşüren nedenlerden hangisine örnektir ?

Örneklem seçiminde yanlılık

Örneklemin bütünlüğünün bozulması

Tarihsel olaylar

Olgunlaşma

Ölçüm aracında değişim

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
Örnekleme giren bazı birimler veri toplama aşaması sonlandırılmadan önce ölüm, hastalık ya da kişisel nedenlerle araştırmadan ayrılabilirler.Bu durum örneklemin yapısını değiştireceği için iç geçerliği tehdit eden bir faktördür ve örneklemin bütünlüğünün bozulmasına örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Ölçüm aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği, bir başka özellikle karıştırmadan doğru bir şekilde ölçebilme derecesine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kapsam geçerliği

Yapı geçerliği

Yüzeysel geçerlik

İç Geçerlik (Mantıksal Geçerlik)

Dış Geçerlik (Olgusal Geçerlik):

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
İç Geçerlik (Mantıksal Geçerlik): İç geçerlik, ölçüm aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği, bir başka özellikle karıştırmadan doğru bir şekilde ölçebilme derecesidir

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi güvenirliğin arttırılması için yapılması gerekenlerden değildir?

Ölçümlerin mümkün olduğunca kesin bir şekilde yapılması

Bir değişkene ilişkin ölçümlerin birden fazla göstergeyle yapılması

Pilot çalışmalar yaparak ölçüm aracında güvenirliği düşüren sorular belirlenebilir

Her bir ölçümün birden fazla kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesi sağlanmalıdır.

Aynı duruma ilişkin birden fazla soru sorulması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
Güvenirliğin arttırılması için; • Her bir ölçümün sadece tek bir kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesi sağlanmalıdır. Örneğin olası bir depreme yönelik kaygı düzeyini ölmek istiyorsak, hazırladığımız sorunun önceki depremlerden duyulmuş olan kaygıyla ya da korkuyla karışmaması gerekir. Diğer bir deyişle, geçerli ölçütlerin güvenirliği daha yüksek olacaktır. • Ölçümlerin mümkün olduğunca kesin bir şekilde yapılması, cevap kategorilerinin daha yüksek ölçme düzeylerinde hazırlanması güvenirliği artırır. Örneğin bir önceki depremde kişinin ne derece korktuğunu ölçecek bir sorunun cevap kategorileri nominal ölçekle de aralık ölçeğiyle de hazırlanabilir. Cevap kategorileri daha detaylı bir şekilde ölçebilecek şekilde, aralık ölçeğinde hazırlandığında ölçümün güvenirliği artar. • Pilot çalışmalar yaparak ölçüm aracında güvenirliği düşüren sorular belirlenebilir, ölçüm aracı geliştirilir ve güvenirlik artırılır. • Bir değişkene ilişkin ölçümlerin birden fazla göstergeyle yapılması, aynı duruma ilişkin birden fazla soru sorulması güvenirliği artırır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

I. Eksiksiz bir örneklem çerçevesi oluşturulur, yani evrende yer alan herkes listelenir. II. Birden başlayarak örneklem çerçevesindeki her örneğe bir numara verilir. III. Örneklemin ne büyüklükte olacağına karar verilir. IV. Tesadüfi sayılar tablosundan örnekleme girecek örnekleme unsuru sayısı kadar sayı seçilir. Yukarıdakilerden hangisi basit tesadüfi örneklem seçimindeki aşamalardandır?

Yalnız l

Yalnız l ve lll

Yalnız lll

Yalnız lV

Hepsi

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
: Basit tesadüfi örneklem seçiminde beş aşama vardır: • Eksiksiz bir örneklem çerçevesi oluşturulur, yani evrende yer alan herkes listelenir. • Birden başlayarak örneklem çerçevesindeki her örneğe bir numara verilir. • Örneklemin ne büyüklükte olacağına karar verilir. • Tesadüfi sayılar tablosundan örnekleme girecek örnekleme unsuru sayısı kadar sayı seçilir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi basit tesadüfi örneklem seçimindeki aşamalardan değildir?

Tesadüfi olarak seçilen sayılara karşılık gelen vakalar örnekleme dahil edilmez.

Tesadüfi sayılar tablosundan örnekleme girecek örnekleme unsuru sayısı kadar sayı seçilir.

Örneklemin ne büyüklükte olacağına karar verilir.

Birden başlayarak örneklem çerçevesindeki her örneğe bir numara verilir

Eksiksiz bir örneklem çerçevesi oluşturulur, yani evrende yer alan herkes listelenir.

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Basit tesadüfi örneklem seçiminde tesadüfi olarak seçilen sayılara karşılık gelen vakalar örnekleme dahil edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Sağlık ile ilgili bir araştırmada çok nadir görünen hastalıkları da gözlemlemek istersek örneklem daha büyük, çok yaygın görülen hastalıkları gözlemlemek istersek örneklem daha küçük olacaktır.Bu durum bir örneklemin büyüklüğünü belirlerken dikkat edilmesi gereken ögelerden hangisine örnektir?

Evrenin niteliği

Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı

Araştırma olanakları

Örneklem seçim tekniği

Hipotezin özelliği

Açıklama:

Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları değerlendirebileceksiniz.
Araştırma konusunu evren içinde sık rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha küçük, evrende seyrek rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha büyük olacaktır.Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı na örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Çocukların davranışlarını iki yılda bir ölçtüğümüzü düşünelim. Bu süreçte çocuklar büyüdükleri için çizgi filmlerden etkilenme düzeylerinde değişiklik gözlenecektir.Bu durum iç geçerliği düşüren nedenler arasından hangisine örnektir ?

Tarihsel olaylar

Olgunlaşma

Müdahale

Ölçüm aracında değişim

Örneklemin bütünlüğünün bozulması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
Olgunlaşma, örnekleme girenlerin zaman içinde yaşadıkları biyolojik, psikolojik veya duygusal değişimleri ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Bir ölçüm aracının ölçmeyi amaçladığı şeyi ölçmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzeysel geçerlik

Ölçüt Geçerliği

Kapsam geçerliği

Yapı geçerliği

Dış Geçerlik

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
Ölçüt Geçerliği: Ölçüt geçerliği, bir ölçüm aracının ölçmeyi amaçladığı şeyi ölçmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi örneklem çerçevesi oluşturulamadığında, örnekleme kimlerin girmesi gerektiğinin saptanamadığı durumlarda veya bu bireylerin arasındaki ağın incelendiği araştırmalarda kullanılan tekniktir?

Amaçsal örnekleme

Gelişigüzel örnekleme

Kartopu (zincirleme) örnekleme

Mekânsal örnekleme

Güdümlü örnekleme

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Kartopu (zincirleme) örnekleme ,örnekleme kimlerin girmesi gerektiğinin saptanamadığı durumlarda veya bu bireylerin arasındaki ağın incelendiği araştırmalarda kullanışlı olan bir tekniktir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Olasılığa Dayalı Örneklem Seçim Tekniklerinden biridir?

Tabakalı örnekleme

Kota örnekleme

Kartopu (zincirleme) örnekleme

Güdümlü örnekleme

Aykırı durum örnekleme

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Tabakalı örnekleme, örnekleme hatalarını azaltarak daha yüksek bir temsil yeteneğine sahip örneklemler oluşturmak için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Basit tesadüfi örneklemeye oranla daha küçük bir örneklem grubu ve daha düşük bir maliyetle çok daha yüksek bir kesinliğe ulaşma olanağı sağlayan bir teknik kullanılmak istendiğinde hangi tekniği seçilmesi uygun olacaktır?

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Gelişigüzel örnekleme

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Araştırma evreninin belirli tabakalara bölündüğü, sonra her tabakadan birim seçmek için basit tesadüfi ya da sistematik örneklem seçim tekniğinin kullanıldığı tekniğe tabakalı örnekleme adı verilir. Tabakalı örnekleme, örnekleme hatalarını azaltarak daha yüksek bir temsil yeteneğine sahip örneklemler oluşturmak için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Aykırı Durum Örneklem Seçim Tekniği değildir?

Aykırı durum örneklemesi

Aşırı durum örneklemesi

Uç olay örneklemesi

Aykırı olay örneklemesi

Aykırı seçim örneklemesi

Açıklama:

Olasılığa dayalı olan ve olmayan örneklem seçim tekniklerini özetleyebileceksiniz.
Aykırı Durum Örneklem Seçim Tekniği; ‘Aykırı durum’, ‘aşırı durum’, ‘uç olay’ ya da ‘aykırı olay’ örneklemesi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi bir örneklemin büyüklüğünü belirlerken dikkat edilmesi gereken ögelerden değildir?

Evrenin niteliği

Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı

Araştırma olanakları

Örneklem seçim tekniği

Hipotezin geçerliliği

Açıklama:

Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları değerlendirebileceksiniz.
Hipotezin özelliği: Araştırmada sınanacak hipotezlerdeki bağımsız değişkenlerin sayısı ne kadar artarsa örneklemin büyüklüğü de o kadar artar.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Sağlıklı bir ölçümün ilk adımı, ölçülecek olguyu ifade eden kavramın tam olarak tanımlanmasıdır. Bilimsel araştırmalarda kavramların netleştirilmesi ve tanımlanması son derece önemlidir, çünkü bazı kavramlar farklı insanlar için farklı anlamlara sahip olabilirler. Aşağıdakilerden hangisi buna uygun bir örnektir?

Yolculuk

Para

Sağlık

Güç

Ölüm

Açıklama:

Ölçümün yapılabileceği farklı düzeyleri tanımlayabileceksiniz.
Diğer kavramlar farklı insanlar için aynı anlamları ifade ederken "güç" için aynı şeyi söyleyemeyiz.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Tipik olarak likert ölçeğinde sorulmuş bir sorunun cevap kategorilerinde aşağıdakilerden hangisi vardır?

İlgilenmiyorum

Zamanım yok

Fikrim yok

Bilgim yok

Haberim yok

Açıklama:

Ölçümün yapılabileceği farklı düzeyleri tanımlayabileceksiniz.
Tipik olarak likert ölçeğinde sorulmuş bir sorunun cevap kategorileri • kesinlikle katılıyorum • katılıyorum • fikrim yok • katılmıyorum • kesinlikle katılmıyorum

Doğru Cevap: C

Soru 61

Nicel Araştırmalarda Güvenirliği arttırmak için uygulanan yöntemler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Her bir ölçümün sadece tek bir kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesi

Cevap kategorilerinin daha düşük ölçme düzeylerinde hazırlanması

Bir değişkene ilişkin ölçümlerin tek bir göstergeyle yapılması

Aynı duruma ilişkin tek soru sorulması

Ölçümlerin mümkün olduğunca muğlak bir şekilde yapılması

Açıklama:

Nicel ve nitel araştırmalarda güvenirliğin ve geçerliğin ne ifade ettiğini ve nasıl sağlandığını özetleyebileceksiniz.
Soruların kötü ifade edilmesi, cevapları kodlayan arafltırmacıların bireylerin verdikleri açık uçlu soruları farklı kodlarla kodlamaları ya da soruların ilgisiz ya da konuyla ilgili çok az bilgisi olan kişilere sorulması gibi faktörler, güvenirlik düzeyinin düşmesine neden olur.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Örnekleme ilişkin bulguların evrene genellenmesi sürecini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tam sayım

Örneklem

Örneklem seçimi

Çıkarsama

Araştırma evreni

Açıklama:

Eğer örneklem, olasılığa dayalı örnekleme yollarından biriyle seçilirse istatistikler yardımıyla örneklemden elde edilen bulgular araştırma evrenine genellenebilir. Ancak evreni olşturanların bütün davranışlarını ve evrendeki bütün ilişkileri tamamen temsil edecek bir örneklem seçmek hemen hemen olanaksızdır. Bu nedenle herhangi bir örneklemden araştırma evrenine yapılacak bir genellemede çeşitli hatalar söz konusu olabilir. Bununla birlikte araştırmacı, muhtemel hataların kapsamını bilir ve sonuçlarını evrene belirli bir güven derecesi çerçevesinde geneller. Örnekleme ilişkin bulguların evrene genellenmesi sürecine çıkarsama denir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Ait olduğu evreni doğru bir şekilde temsil eden örnekleme verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Önyargılı örneklem

Temsili örneklem

Çıkarımsal örneklem

Tam örneklem

Doğrusal örneklem

Açıklama:

Örneklemler, ait oldukları evrenleri farklı doğruluk derecelerinde temsil ederler. Ait olduğu evreni doğru bir şekilde temsil eden örnekleme temsili örneklem denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

I. Basit tesadüfi örnekleme II. Sistematik örnekleme III. Tabakalı örnekleme IV. Küme Örnekleme V. Amaçsal Örnekleme Hangisi ya da hangileri olasılığa dayalı örneklem seçim teknikleri arasında yer alır?

Yalnız I

II ve III

II, III, IV ve V

I, II ve II

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olmayan örneklem seçim teknikleri içerisinde yer almaz?

Çok aşamalı örnekleme

Kota örnekleme

Amaçsal örnekleme

Kartopu örnekleme

Teorik örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 66

Olasılığa dayalı örneklem seçim teknikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Nitel araştırmalarda kullanılan tekniklerdir.

Belirli özelliklere sahip olan örnekleme unsurları seçilir.

Evrendeki herkesin örnekleme seçilme şansı eşitdir.

Örneklemin evreni ne derece temsil ettiği önem taşımaz.

Örnekleme kimin gireceğini araştırmacı kendi yargısına göre belirler.

Açıklama:

Örneklem seçim teknikleri, araştırmacının kasten belirli birimleri seçmediği, yani her birimin örnekleme girme olasılığının eşit olduğu ‘olasılığa dayalı örnekleme teknikleri’ ve araştırmacının örnekleme kimin gireceğini kendi yargısına dayanarak belirlediği ‘olasılığa dayalı olmayan örneklem seçim teknikleri’ olmak üzere ikiye ayrılır. Buna göre E şıkkı yanlış olur. Nicel araştırmalar, araştırma evreninin özelliklerini taşıyan temsilî ve büyük çaplı örneklemlerden veri toplar ve bu örneklemden elde ettikleri bulguları araştırma evrenine genellerler. Dolayısı ile örneklemin evreni ne derece temsil ettiği önem taşımaktadır. Bu nedenle örneklemlerini olasılığa dayalı olan örneklem seçim teknikleri ile seçerler. Nitel araştırmalarda ise daha küçük ve araştırma konusunu tam olarak yansıtan örneklemlerden veri toplanır. Bu nedenle bu araştırmalarda örneklem olasılığa dayalı olmayan örneklem seçim teknikleri ile seçilir. Buradan, A, B ve D şıkkıları da yanlış olur. Olasılığa dayalı (temsilî) örneklem, evrendeki herkesin eşit seçilme şansına sahip olduğu örneklemdir. Seçimde eşit olasılık sağlamanın en kesin yolu, tesadüfi seçim yolunu kullanmaktır. Ancak örnekleme kimin gireceğini tesadüfi bir şekilde belirlemek için evreni oluşturan herkesi listeleyebilmemiz gerekir. BUna göre doğru olan şık C olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

I. Örnekleme unsurları örneklem çerçevesinden tesadüfi yollar ile seçilir. II. Örneklem evreni mükemmel bir şekilde temsil eder. III. Maliyeti düşüktür. IV. İyi bir örneklem çerçevesi gerektirir. V. Veri toplama süreci uzundur. Basit tesadüfi örneklem seçimi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

II, III ve IV

I, III ve IV

I, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Basit tesadüfi (rastlantısal) örneklem seçim tekniği, her birimin örnekleme girme şansının diğer birimlerle eşit olduğu, bir örnekleme çerçevesinin oluşturulduğu ve örnekleme unsurlarının bu listeden tamamen tesadüfi yollarla seçildiği tekniktir. Buna göre ifade I doğrudur. Basit tesadüfi örneklem seçim tekniğinin sorunu, iyi bir örneklem çerçevesi gerektirmesidir. Buna göre ifade IV doğru olur. Okullar, şirketler, sendikalar gibi bazı evrenler için örneklem çerçevesinin oluşturulması kolay olsa da şehir ya da ülke gibi daha büyük evrenler için genellikle böyle uygun listeler yapmak ya da bulmak mümkün olmaz. Ayrıca evrenin geniş bir coğrafi alana yayılmış olduğu büyük çaplı araştırmalarda, tesadüfi olarak seçilen kişilerle görüşmek için araştırmacının uzun mesafeler kat etmesi gerekir. Örneğin araştırma evreni Türkiye ise, basit tesadüfi yolla örneklem seçen bir araştırmacı belki de üç kişiyle görüşmek için Elazığ’a, sekiz kişiyle görüşmek için Konya’ya, on kişiyle görüşmek için Malatya’ya, bir kişiyle görüşmek için Zonguldak’a gitmek zorunda kalabilir. Bu sebep ile veri toplama süreci uzun ve maliyetli olabilir. Buna göre ifade III doğru değil ama ifade V doğrudur. Basit tesadüfi örneklem seçim tekniğiyle seçilmiş bir örneklemin evreni mükemmel bir şekilde temsil ettiği söylenemez, ancak evrenin özelliklerini büyük ölçüde temsil ettiği söylenebilir. Buna göre ifade II doğru olmaz. Bu nedenle araştırmacılar örneklemden elde ettikleri bulguları araştırma evrenine genellerken hata payını ve güven derecesini belirtirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Tabakalı örneklem seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düşük bir temsil yeteneğine sahiptir.

Düşük maliyetle yüksek kesinliğe ulaşmayı kolaylaştırır.

Evrendeki bütün tabakaların örneklemde temsil edilmesi sağlanır.

Evreni oluşturan ana gruplardan hiçbiri örneklem dışında kalmaz.

Örneklem seçiminde birden fazla tabaka kullanılabilir.

Açıklama:

Araştırma evreninin belirli tabakalara bölündüğü, sonra her tabakadan birim seçmek için basit tesadüfi ya da sistematik örneklem seçim tekniğinin kullanıldığı tekniğe tabakalı örnekleme adı verilir. Tabakalı örnekleme, örnekleme hatalarını azaltarak daha yüksek bir temsil yeteneğine sahip örneklemler oluşturmak için kullanılır. Bu örnekleme tekniği, basit tesadüfi örneklemeye oranla daha küçük bir örneklem grubu ve daha düşük bir maliyetle çok daha yüksek bir kesinliğe ulaşma olanağı sağlayan bir tekniktir. Bu tekniği diğer tekniklerinden ayıran özellik, örneklem seçilmeden önce evrenin bazı alt tabakalara ayrılması ve örnekleme girecek birimlerin bu tabakalardan seçilmesidir. Başka bir deyişle örneklem evrenin bütününden seçilmez, evren homojen alt kümelere ayrılır ve her alt kümeden, yani her tabakadan uygun sayıda birim seçilir. Burada önemli olan, evrendeki bütün tabakaların örneklemde de temsil edildiğinden emin olmaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Bir araştırmacı kayıtsız işçilerle ilgili yaptığı bir araştırmada örnekleme girmeye uygun olan birkaç kişiyle görüşerek onlardan aynı ölçüte uyan diğer kişiler hakkında bilgi toplayarak ve bu süreci defalarca tekrar ederek yeterli sayıda insanla görüşmelerini tamamlamıştır. Bu araştırmacı aşağıdaki örneklem seçim tekniklerinden hangisini kullanmıştır?

Amaçsal Örneklem Seçim Tekniği

Gelişigüzel Örneklem Seçim Tekniği

Kartopu Örneklem Seçim Tekniği

Küme (Çok Aşamalı) Örneklem Seçimi

Sistematik Örneklem Seçimi

Açıklama:

Kartopu Örneklem Seçim Tekniği: Zincirleme örneklem seçim tekniği’ olarak da adlandırılan kartopu örneklem seçim tekniği, evren hakkındaki bilgilerin eksik olduğu ve evreni oluşturan bireylere ulaşmanın zor olduğu durumlarda kullanılan bir tekniktir. Örneğin belirli etnik ya da dini grupların mensupları, kaçak göçmenler ya da kayıtsız işçilerle ilgili yapılacak araştırmalarda, kimlerin bu gruplara dâhil olduğunu saptamak mümkün değildir. Bu durumda araştırmacı, örnekleme girmeye uygun olan birkaç kişiyle görüşerek onlardan aynı ölçüte uyan diğer kişiler hakkında bilgi toplar. Bu süreci defalarca tekrar ederek yeterli sayıda insanla görüşmelerini tamamlar. Kartopu tekniği ancak hedeşenen grubun kendi arasında bir iletişim ağı varsa anlamlı olacaktır. Bu ağın olması, bu gruptaki herkesin birbirini tanıdığı anlamına gelmez ama herkes bu ağın bir parçasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

I. Evrenin niteliği II. Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı III. Araştırma olanakları IV. Örneklem seçim tekniği V. Araştırmanın hitap ettiği kitle Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri örneklem büyüklüğünü belirlerken dikkat edilmesi gereken öğeler arasında yer alır?

I, III, IV, ve V

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Evrenin niteliği: Evrenin kendi içinde ne derece homojen olduğu örneklem büyüklüğünü etkiler. Evren araştırılan özellikler açısından birbirine ne kadar benziyorsa, gerekli örneklem o derece küçüktür. Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı: Araştırma konusunu evren içinde sık rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha küçük, evrende seyrek rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha büyük olacaktır. Araştırma olanakları: Hiçbir araştırmanın kaynakları sınırsız olmadığı için, eldeki mali ve teknik kaynaklar örneklemin büyüklüğünü belirlemede etkilidir. Örneklem seçim tekniği: Farklı örnekleme tekniklerinin gerektirdiği örneklem büyüklükleri birbirinden farklıdır. Örneğin basit tesadüfi örneklem seçimi, tabakalı örneklem seçimi tekniğinden daha büyük bir örneklem gerektirir. Araştırmanın hitap ettiği kitle örneklem büyüklüğünü belirleme noktasında etkisi yoktur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

"Anadolu Üniversitesinde eğitim alan öğrencileri üç ana grupta toplayabiliriz: Eskişehir'de ikamet eden ailelerin çocukları, farklı illerden gelen öğrenciler ve uluslararası değişim programları aracılığıyla gelen öğrenciler." Anadolu Üniversitesinde okuyan öğrencilerin kaçıncı tercih olarak Anadolu Üniversitesini tercih ettiğini bulmak isteyen bir araştırmacı için, araştırma evreni aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası değişim programları aracılığıyla gelen öğrenciler

Eskişehir doğumlu öğrenciler

Üniversite sınavına giren tüm öğrenciler

A.Ü'de eğitim alan tüm öğrenciler

A.Ü'de okuyan ve üniversite sınavı ile gelmiş tüm öğrenciler

Açıklama:

Araştırma evreni, araştırma probleminin cevaplanmasıyla ilgili olan bütün insanların oluşturduğu grup ya da araştırmacının belirttiği koşullara uyan grubun tamamı olarak tanımlanabilir. Araştırma evreni aşağıdaki koşulları sağlamalıdır:
1. Anadolu Üniversitesi öğrencisi olmak
2. Üniversite sınavı sonucunda Anadolu Üniversitesine yerleşmiş olmak
Uluslararası değişim programları aracılığıyla gelen öğrenciler, üniversite sınavına girmedikleri için araştırma evrenine dahil edilmezler.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı olmayan (yargısal) örneklem seçim tekniklerinden biri değildir?

Kartopu (zincirleme) örnekleme

Aykırı durum örnekleme

Küme (çok aşamalı) örnekleme

Mekansal örnekleme

Güdümlü örnekleme

Açıklama:

Olasılığa dayalı olmayan örneklem seçim teknikleri, nitel araştırmalarda kullanılan tekniklerdir. Küme (çok aşamalı) örnekleme olasılığa dayalı olan örneklem seçim tekniklerine örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

"Anadolu Üniversitesi öğrencilerinin başarı durumları ve başarı durumunun cinsiyete göre farkedip farketmediğiyle ilgili bir araştırma yapılmaktadır. Araştırma için önce fakültelerden, sonra ilgili bölümlerden ve daha sonra da bölümlere kayıtlı öğrenciler arasından cinsiyetine ve akademik ortalamasına göre örneklem seçilmiştir." Verilen bu örnek araştırmada hangi örneklem seçim tekniği kullanılmıştır?

Tabakalı örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Küme örnekleme

Gelişigüzel örnekleme

Aykırı durum örnekleme

Açıklama:

Soruda verilen durumda, araştırma evrenini oluşturan Anadolu Üniversitesi öğrencileri arasından seçilen örneklem, tabakalı (katmanlı) örneklem seçim tekniği kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma evreninin belirli tabakalara bölündüğü, sonra her tabakadan birim seçmek için basit tesadüfi ya da sistematik örneklem seçim tekniğinin kullanıldığı
tekniğe tabakalı örnekleme adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Mafya üyeleri, kaçak göçmenler, kayıtsız işçiler gibi evreni oluşturan bireylere ulaşmanın zor olduğu araştırmalarda, hedeflenen grubun kendi arasında bir iletişim ağı varsa hangi örneklem seçim tekniğini kullanmak uygun olacaktır?

Amaçsal örnekleme

Kota örnekleme

Kartopu örnekleme

Güdümlü örnekleme

Mekansal örnekleme

Açıklama:

Yukarıda verilen durum için kartopu örneklem seçim tekniği uygundur. Bu teknik, bir birimden başlayıp giderek artan sayıda örnekleme birimine ulaşıldığı için yuvarlandıkça büyüyen bir kartopuna benzetilmiş ve bu nedenle bu adı almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi bir örneklemin büyüklüğünü belirlerken dikkat edilmesi gereken ögelerden biri değildir?

Evrenin niteliği

Aranan özelliklerin evren içindeki dağılımı

Araştırma olanakları

Örneklem seçim tekniği

Hata payının sıfır olması

Açıklama:

Nicel araştırmalarda araştırmacılar örneklemin kendisinin özellikleri ile yetinmezler, araştırma evrenine çıkarsamalar yapmak isterler. Böylece ellerinde somut olarak bulunan bilgi ile bu bilgiyi soyut olarak genelledikleri bilgi aras›nda bir farklılık oluşur. Bu farklılık örnekleme hatasıdır ve belirli bir dereceye kadar örnekleme hatası her araştırmada söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Nominal düzeydeki ölçeklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ölçeğin kategorileri arasında bir derecelendirme söz konusudur.

Düzenlenmiş sıralanmış ölçütlendirme olarak da adlandırılır.

Bilgisayara aktarılırken sıralanmış olarak kodlanmaları gerekir.

Birbirini karşılıklı olarak dışlayan kategorilerden oluşur.

Araştırmacının amacına göre kategorilere değer verilmektedir.

Açıklama:

D seçeneği haricinde verilen özellikler, nominal düzeydeki ölçeklerin gelişmiş düzeyi olan ordinal düzeydeki ölçeklere aittir. Normatif ölçütlendirme olarak da adlandırılan nominal düzeydeki normatif ölçekler, birbirini karşılıklı olarak dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip kategorilerden oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 77

"Öğretmenin sınıftaki olumlu tutumu benim derse karşı motivasyonumu arttırır. Kesinlikle katılmıyorum - Katılmıyorum - Kararsızım - Katılıyorum - Kesinlikle katılıyorum" Yukarıda verilen soru ne tür bir ölçeğe aittir?

Likert ölçeği

Oran düzeyindeki ölçekler

Kapalı uçlu soru

Nominal düzeydeki ölçekler

Ordinal düzeydeki ölçekler

Açıklama:

Likert ölçeği tutum, davranış ve düşüncelerin kesin bir şekilde ölçülebilmesini sağlamak için geliştirilmiş olan bir aralık ölçeği türüdür. Likert ölçeği kullanıldığında bir olguyu ölçmeye yönelik çok sayıda sorunun yer aldığı formlar söz konusudur ve yanıtlayıcıların verdikleri cevapların sayısı toplanarak elde edilen bir puan alırlar. Bu nedenle likert ölçeği "toplamlı ölçek" olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aynı ölçüm aracı farklı gruplara uygulandığında aynı sonucun elde edilip edilmediği ile ilgili kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçüt geçerliği

Temsil güvenirliği

İç geçerlik

Kararlılık güvenirliği

Eşdeğerlik güvenirliği

Açıklama:

Güvenirlik, bir ölçme aracının ayrı ayrı ölçümlerde benzer, kararlı sonuçlar elde etme yeteneği ya da araştırma tekrarlandığında benzer bulguların elde edilme derecesi olarak tanımlanabilir. Her ölçme işleminde karşılaşabilecek tesadüfi hataları en aza indiren ve değişik ölçümlerde benzer sonuçlar veren bir ölçme aracı, güvenirliği yüksek bir ölçme aracıdır. Güvenirliğin üç türü vardır. Bunlar kararlılık güvenirliği, temsil güvenirliği ve eşdeğerlik güvenirliğidir. Yukarıda verilen tanım temsil güvenirliği ile ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi güvenirliği yükseltme yollarından biri değildir?

Her bir ölçümün sadece tek bir kavrama ilişkin bir değişkeni ölçmesinin sağlanması

Pilot çalışmalar yaparak, ölçüm aracında güvenirliği düşüren soruların belirlenip elenmesi

Bir değişkene ilişkin ölçümün tek bir göstergeyle yapılmasının sağlanması

Cevap kategorilerinin mümkün olan en yüksek ölçme düzeyinde hazırlanması

Ölçümlerin mümkün olduğunca kesin bir şekilde yapılması

Açıklama:

Bir değişkene ilişkin ölçümlerin birden fazla göstergeyle yapılması, aynı duruma ilişkin birden fazla soru sorulması güvenirliği artırır. Ayrıca soruların kötü ifade edilmesi, cevapları kodlayan araştırmacıların bireylerin verdikleri açık uçlu soruları farklı kodlara kodlamaları ya da soruların ilgisiz ya da konuyla ilgili çok az bilgisi olan kişilere sorulması gibi faktörler de güvenirlik düzeyinin düşmesine neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Bulguların katılımcılar tarafından incelenip onaylanması sağlanır ve/veya bulguların gerçekleri yansıttığına ilişkin başka kaynaklar gösterilir.
Yukarıda verilen yöntem ile nitel araştırmalarda güven duyulabilirliği hangi kriter bazında sağlanmaya çalışılmaktadır?

İnandırıcılık

Aktarabilirlik

Güvenirlik

Doğrulanabilirlik

Hawthrone etkisi

Açıklama:

Verilerin toplandığı alanın bağlamına ilişkin ayrıntılı bilgiler sunulması, aktarılabilirlik; araştırma süreci, kullanılan teknikler ve bu tekniklerin nasıl kullanıldığı hakkında ayrıntılı bilgi sunulması, güvenilirlik;sonuçlara nasıl ulaşıldığı hakkında ayrıntılı bilgi sunulması doğrulanabilirlik ile ilgilidir.
Hawthrone etkisi deneklerin davranışlarının ölçülmekte olduğunu bildikleri zaman normalde davranacaklarından daha farklı davrandıklarını ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Bir okuldaki öğrenciler üzerinde çalışma yapan bir araştırmacı, okuldaki tüm öğrencilerin yer aldığı bir liste hazırlamış, bu öğrencilerin her birine numara vermiş, ardından önceden belirlediği örneklem büyüklüğüne göre kadar öğrenciyi bu listeden tesadüfi bir şekilde örnekleme dahil etmiştir. Bu araştırmacı aşağıda verilen örnekleme tekniklerinden hangisini kullanmıştır?

Güdümlü örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Küme örnekleme

Tabakalı örnekleme

Kota örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 82

Örnekleme ilişkin bulguların evrene genellenmesi sürecine ne ad verilir?

Analiz

Çıkarsama

Tam sayım

Tahmin

Tümevarım

Açıklama:

Örnekleme ilişkin bulguların evrene genellenmesi sürecine çıkarsama denir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi olasılığa dayalı örneklem seçim tekniklerinden biridir?

Aykırı durum örnekleme

Kartopu örnekleme

Teorik örnekleme

Amaçsal örnekleme

Sistematik örnekleme

Açıklama:

Aykırı durum, kartopu, teorik ve amaçsal örnekleme teknikleri olasılığa dayalı olmayan örnekleme teknikleridir. Sistematik örnekleme ise olasılığa dayalı bir örneklem seçim tekniğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Her birimin örnekleme girme şansının diğer birimlerle eşit olduğu, bir örnekleme çerçevesinin oluşturulduğu ve örnekleme unsurlarının bu listeden seçildiği örneklem seçim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Küme örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Tabakalı örnekleme

Kota örnekleme

Gelişigüzel örnekleme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 85

Bir araştırmacı Anadolu Üniversitesi bünyesinde çalışan kadın akademik personeller ile ilgili bir araştırma yapmak istemektedir. Araştırmacı, üniversitedeki tüm kadın akademik personel sayısını örneklemdeki kişi sayısına böler ve tesadüfi sayılar tablosundan seçeceği kişileri bu değere göre belirler. Araştırmacının hesapladığı bu değere ne ad verilir?

Örneklem hesabı

Örneklem değeri

Örneklem aralığı

Örneklem çerçevesi

Örneklem seçimi

Açıklama:

Sistematik örneklem seçiminde önce örneklem çerçevesi oluşturulur, evrendeki her birime bir numara verilir. Sonra örneklem aralığı belirlenir. Örneklem aralığı, örneklemdeki birim sayısının evrendeki birim sayısına oranıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Örneklem seçim tekniği

Hipotezin özelliği

Araştırmacının niteliği

Araştırma olanakları

Yukarıdakilerden hangileri örneklem büyüklüğünü belirlenirken dikkat edilecek hususlardandır?

I ve III

II ve IV

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Örneklem seçim tekniği, hipotezin özelliği ve araştırma olanakları örneklem büyüklüğü belirlerken dikkat edilecek hususlardandır ancak araştırmacının niteliği örneklem büyüklüğünü etkilemez.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Bir yapıyı alarak ona kuramsal, teorik bir anlam verme, onu soyutlama ve rafine etme işlemine ne ad verilir?

Kavramsallaştırma

Ölçme

İşlemleştirme

Araçsallaştırma

Betimleme

Açıklama:

Bir yapıyı alarak ona kuramsal, teorik bir anlam verme, onu soyutlama ve rafine etme işlemine kavramsallaştırma adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi araştırmaya bağlı ölçüm hatalarından biri değildir?

Örneklemin yanlış seçilmesi

Verilerin yanlış kodlanması

Cevaplayıcıların yönlendirilmesi

Doğal olgunlaşma

Soruların iyi hazırlanmaması

Açıklama:

Doğal olgunlaşma, etkisini incelediğimiz olayın cevaplayıcılar üzerindeki etkisini zamanla kaybetmesi ya da cevaplayıcıların yaşlanmaları vb. durumudur ve araştırmaya bağlı olmayan bir ölçüm hatasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi ölçüt geçerliği türlerinden değildir?

Yüzeysel geçerlik

Kapsam geçerliği

Kriter geçerliği

Yapı geçerliği

Dış geçerlik

Açıklama:

Ölçüt geçerliğinin dört türü vardır. Bunlar yüzeysel (görünüşte) geçerlik, kapsam geçerliği, kriter geçerliği ve yapı geçerliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda güven duyulabilirliği etkileyen ölçütlerden değildir?

İnanılırlık

Aktarılabilirlik

Güvenilirlik / istinat

Doğrulanabilirlik

Ölçülebilirlik

Açıklama:

Nitel araştırmalarda güven duyulabilirliği oluşturan kriterler inanılırlık, aktarılabilirlik, güvenilirlik/istinat ve doğrulanabilirliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

I. Evrendeki bazı grupların sistematik olarak dışlanması II. Eldeki mali kaynakların yeterli olması III. Örneklemin araştırma probleminin yapısına uygun olması. Örneklem seçerken yukarıdaki ölçütlerden hangileri sağlanmalıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Örneklem tekniklerinin hangisinin seçileceği, araştırma probleminin yapısına, eldeki mali kaynaklara, örneklemden istenen doğruluk derecesine ve hangi veri toplama tekniğinin kullanılacağına bağlıdır. Evrendeki bazı kişilerin sistematik olarak dışlanması ise, örneklemin evreni temsil etme yeteneğini ortadan kaldırır. Bu nedenle, örneklem seçiminde sağlanması gereken ölçütlerden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdaki evrenlerden hangisi örneklem çerçevesi bakımından basit tesadüfi örneklem seçimi tekniği için uygun değildir?

Okullar

Şirketler

Sendikalar

Mahalleler

Ülkeler

Açıklama:

Basit tesadüfi örneklem seçim tekniğinin sorunu, iyi bir örneklem çerçevesi gerektirmesidir. Okullar, şirketler, sendikalar, mahalleler gibi bazı evrenler için örneklem çerçevesinin oluşturulması kolay olsa da şehir ya da ülke gibi daha büyük evrenler için genellikle böyle uygun listeler yapmak ya da bulmak mümkün olmaz.
Ayrıca evrenin geniş bir coğrafi alana yayılmış olduğu büyük çaplı araştırmalarda, tesadüfi olarak seçilen kişilerle görüşmek için araştırmacının uzun mesafeler kat etmesi gerekir. Örneğin araştırma evreni Türkiye ise, basit tesadüfi yolla örneklem seçen bir araştırmacı belki de üç kişiyle görüşmek için Elâzığ'a, sekiz kişiyle görüşmek için Konya’ya, on kişiyle görüşmek için Malatya’ya, bir kişiyle görüşmek için Zonguldak’a gitmek zorunda kalabilir. Bu durum, ulaşım masraflarını ve araştırmanın maliyetini artırdığı gibi veri toplama sürecinin daha uzun sürmesine neden olur. Basit tesadüfi örneklem seçim tekniği, iyi bir örneklem çerçevesi mevcut olduğu zaman ve evren, coğrafi olarak belli bir bölgede yoğunlaştığı zaman kullanışlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Örneklem büyüklüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Evren araştırılan özellikler açısından birbirine ne kadar benziyorsa, gerekli örneklem o derece küçüktür.

Araştırma konusunu evren içinde sık rastlanan özellikler oluşturuyorsa örneklem daha küçük olacaktır.

Araştırmada sınanacak hipotezlerdeki bağımsız değişkenlerin sayısı ile örneklemin büyüklüğü ters orantılıdır.

Eldeki mali ve teknik kaynaklar örneklemin büyüklüğünü belirlemede etkilidir.

Farklı örnekleme tekniklerinin gerektirdiği örneklem büyüklükleri birbirinden farklıdır.

Açıklama:

Araştırmada sınanacak hipotezlerdeki bağımsız değişkenlerin sayısı ne kadar artarsa, örneklemin büyüklüğü de o kadar artar.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Evreni temsil etmesi için, araştırma evreninden seçilen örneklerden oluşan gruba ne ad verilir?

Örneklem

Tam sayım

Çıkarsama

Örnekleme birimi

Örneklem çerçevesi

Açıklama:

Soruda verilen tanım, örneklem kavramının tanımıdır. Tam sayım, araştırma evrenini oluşturan herkesten veri toplama tekniğidir. Örnekleme ilişkin bulguların evrene genellenmesi sürecine çıkarsama denir. Kendilerinden veri toplanmak üzere örnekleme alınacak olan birimler örnekleme birimi olarak adlandırılır. Araştırma evrenindeki
herkesin adının yer aldığı listeye örneklem çerçevesi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdaki cevap kategorilerinden hangisi ordinal düzeydeki bir ölçeğe aittir?

Hiç temsil edilmiyorlar - Biraz temsil ediliyorlar - Yeterince temsil ediliyorlar

Lütfen yaşınızı belirtiniz: 18 yaş

Kadın - Erkek

Kesinlikle katılıyorum - Katılıyorum - Kararsızım - Katılmıyorum - Kesinlikle katılmıyorum

Lise - Lisans - Yüksek Lisans

Açıklama:

Ordinal düzeydeki ölçekler, nominal ölçekler gibi birbirini karşılıklı olarak dışlayan ve ortak kapsayıcılık özelliğine sahip olan kategorilerden oluşur; ama nominal ölçekten farklı olarak ordinal ölçeğin kategorileri arasında bir derecelendirme söz konusudur. Örneğin, “sizce kadınlar siyasette ne düzeyde temsil ediliyorlar?” sorunun cevap kategorilerini “hiç temsil edilmiyorlar”, “biraz temsil ediliyorlar”, “yeterince temsil ediliyorlar” şeklinde oluşturduğumuzda soruyu ordinal ölçekte sormuş oluruz. Ayrıca, B ve D şıkkı, aralıklı ölçeğin; C ve E şıkkı ise nominal bir ölçeğin cevap kategorilerini oluşturabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

I. Değişkenlerin kategorileri arasında eşit bir mesafe olması II. Gerçek anlamda bir sıfır noktasına sahip olması III.Tutum, davranış ve düşünceleri ölçebilmesi Yukarıdakilerden hangileri aralık düzeyindeki ölçeklerin özelliğidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Aralıklı ölçeğin ordinal ölçekten en önemli farkı, değişkenlerin kategorileri arasındaki farkın kesin olarak belirli olmasıdır. Başka bir ifadeyle, aralıklı bir ölçekte her kategorinin diğer kategorilerle arasında eşit bir mesafe bulunur. Buna karşılık, aralıklı ölçek varsayılan bir sıfır noktasına sahip olan bir ölçektir. Gerçek anlamda bir sıfır noktasına sahip olan ölçek türü ise, oransal ölçektir. Son olarak da, aralık ölçeği çoğunlukla doğrudan sayısal olarak cevaplanabilecek sorular için kullanılır, ancak Likert ölçeği gibi istisnai durumlar da söz konusudur. Likert ölçeği tutum, davranış ve düşüncelerin kesin bir şekilde ölçülebilmesini sağlamak için geliştirilmiş olan bir aralık ölçeği türüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi "araştırmaya bağlı olmayan ölçüm hataları" kapsamındadır?

Soruların ölçmek istenen şeyi ölçmemesi

Cevaplayıcıların yönlendirilmesi

İncelediğimiz olayın zamanla etkisini kaybetmesi

Örneklemin yanlış seçilmesi

Verilerin yanlış kodlanması

Açıklama:

Soruların ölçmek istenen şeyi ölçmemesi, cevaplayıcıların yönlendirilmesi, örneklemin yanlış seçilmesi ve verilerin yanlış kodlanması araştırmaya bağlı ölçüm hatalarıdır. Buna karşılık, etkisini incelediğimiz olayın cevaplayıcılar üzerindeki etkisini zamanla kaybetmesi ya da cevaplayıcıların yaşlanmaları ise, araştırmaya bağlı olmayan ölçüm hatalarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 98

"Ölçüm farklı zamanlarda tekrarlandığında aynı sonuçlar alınıyor mu?" sorusunu aşağıdaki geçerlik türü-kullanılan teknik çiftlerinden hangisi yanıtlar?

Temsil güvenirliği / Altnüfus analizi

Eşdeğerlik güvenirliği / Yarıya bölme

Kararlılık güvenirliği / Paralel biçimler

Eşdeğerlik güvenirliği / Cronbach alfa testi

Kararlılık güvenirliği / Test-tekrar test

Açıklama:

Kararlılık güvenirliği, ölçüm aracının farklı zamanlarda uygulandığında aynı sonucu verip vermemesine bağlı olarak değişir. Bunu ölçmek için, güvenirliği ölçme yollarından biri olan test-tekrar test yolu kullanılabilir. Test-tekrar test, ölçüm aracının aynı örnekleme benzer koşullar altında 2-4 haftalık aralıklarla iki kere uygulanması ve elde edilen sonuçların karşılaştırılmasıdır. Kararlılık güvenirliğini ölçmek için, araştırmacının yeniden ölçüm yapmak için beklemeye zamanı olmadığında kullanılan bir diğer sınama yolu da paralel biçimler yoludur. Ancak, bu soru test-tekrar test tekniğinin kullanılmasına yöneliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi örneklem seçimi süreciyle yakından ilişkili olandır?

İç geçerlik

Dış geçerlik

Yapı geçerliği

Kriter geçerliği

Yüzeysel geçerlik

Açıklama:

Dış geçerlik, bir araştırmadan elde edilen sonuçların başka insanlara ve diğer bağlamlara ne derece genellenebileceğini ifade eder. Diğer bir deyişle, bir örneklemden elde ettiğimiz bilgilerin evren hakkında, ya da bir ortamdan elde ettiğimiz bilgilerin başka ortamlar hakkında ne derece bilgi verdiği, dış geçerlik olarak ifade edilir. Dolayısıyla, dış geçerlik örneklem seçimi süreciyle yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Nitel araştırmanın kriterlerinden biri olan inandırıcılık kavramı, nicel araştırmalarda hangi kavrama karşılık gelmektedir?

İç geçerlik

Dış geçerlik

Güvenirlik

Nesnellik

Yüzeysel geçerlik

Açıklama:

Nitel araştırmalarda inandırıcılık (credibility) kavramı ile kastedilen, araştırmacının araştırma konusunu gerçekte olduğundan daha farklı yansıtmadığına, incelediği gerçekliği tam ve doğru olarak yansıttığına duyulan güvendir. Başka bir ifadeyle, inandırıcılık kavramı gerçekte olanla raporda yazanın aynı olduğuna duyulan güvendir. Bu kriteri sağlayan araştırmanın inanılmaya layık, inandırıcı olduğu kanaatine varılır. Nicel araştırmalarda kullanılan iç geçerlik kavramının diğer adı mantıksal geçerliktir. İç geçerlik, ölçüm aracının ölçmeyi amaçladığı özelliği, bir başka özellikle karıştırmadan doğru bir şekilde ölçebilme derecesidir. Başka bir deyişle bağımlı değişkendeki farklılaşmanın, bağımsız değişkenlerle açıklanma derecesidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Bir araştırmada cevaplayıcıların yanıt vermeyerek atladığı ya da soruya ilgisiz yanıt verdiği durumda veri kodlama sırasında nasıl bir yöntem izlenir?

Sorunun yanıtı yanıt kategorilerinde kullanılmayan bir sayı ile temsil edilerek bilgisayara tanıtılır.

Cevaplayanın genel yanıtlarına bakarak atlanan soruya ne cevap verebileceği tahmin edilerek bilgisayara tanıtılır.

Cevaplayanın eksik ya da ilgisiz yanıtının olması durumu bir sıkıntı yaratmayacağından kayıp değer boş bırakılarak bilgisayara tanıtılır.

Cevaplayanın yanıtlarında eksik ya da ilgisiz yanıt olsa da hesaplama tüm cevaplayanların toplam sayısı üzerinden hesaplanır.

Kayıp değer araştırmanın güvenilir ve geçerliliğini etkileyeceğinden araştırma için yeni baştan veri toplanır.

Açıklama:

Cevaplayıcıların bazı sorulara yanıt vermedikleri ya da soruyla ilgisiz yanıt verdikleri durumlarda, veri kodlama sırasında sorunun yanıtı kayıp değer (missing value) olarak, yanıt kategorilerinde kullanılmayan bir sayı ile (genellikle 99 sayısı verilir) temsil edilerek bilgisayara tanıtılır. Verilerin yorumlanması sırasında kayıp değer dışında kalan yanıtlar üzerinden yüzde okuması yapılır. Örneğin, bir soruya 300 kişlilik bir yanıtlayıcı grubundan 5 kişi yanıt vermemişse, bu durumda yüzde okuması 295 kişinin verdiği geçerli yanıt sayısı üzerinden yapılır. Bu tür yüzdelere geçerli yüzde (valid percent) denir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Nominal ve ordinal ölçekte yanıt kategorileri kullanan değişkenlerin betimlemesi aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla yapılır?

Median

Frekans dağılımı

Mod

Aritmetik ortalama

Standart sapma

Açıklama:

Nominal ve ordinal ölçekte yanıt kategorileri kullanan değişkenlerin betimlenmesi frekans dağılımı kullanılarak yap›l›r. Bunun nedeni nominal ve ordinal ölçek kategorilerinin nitelik ölçmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi iki değişken arasındaki ilişkinin şiddeti ile ilgili yanlış bir ifadedir?

0.00 ile 1.00 arasında bir değer alır.

Pozitif ya da negatif olabilir.

Bağımlı değişkene bakarak bağımsız değişken üzerine tahmin yapılır.

İlişki yok ya da mükemmel ilişki sonucuna ulaşılabilir.

İlişki olumlu yönde ise +1.00, olumsuz yönde ise -1.00 ile gösterilir.

Açıklama:

İlişkinin şiddeti, iki değişken arasındaki pozitif ya da negatif yöndeki ilişlkide bağımsız değişkene bakarak bağımlı değişken üzerinde yapabilece¤imiz tahminlerin ne derece güçlü olabileceğini anlatır. C seçeneğinde verilen bunun tam tersi durumdur.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Her ikisi de ordinal ölçekte iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını test etmek ve yönünün belirlemek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Kay Kare + Korelasyon

Lamda Tau + Gamma Somer's d

Korelasyon + Kay Kare

Kay Kare + Gamma Somer's d

Kay Kare + Yön yok

Açıklama:

Her ikisi de ordinal ölçekte iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını test için Kay Kare, şiddetini ölçmek için eğer hipotezde önerilen ilişki türü karşılıklı değişken ilişki ise Gamma, nedensel ilişki ise Somer’s d istatistikleri kullanırlı. Gamma ve Somer’s d ilişkinin yönü ve şiddeti hakkında bilgi verir

Doğru Cevap: D

Soru 5

Cinsiyet ve okunan kitap sayısı arasındaki ilişkinin varlığını görmek için alınan Kay Kare testi sonucuna göre p değeri .012 olarak bulunmuştur. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Cinsiyet ile okunan kitap sayısı arasındaki ilişki beklenen düzeyde değildir.

Cinsiyet ile okunan kitap sayısı arasında hiç bir ilişki yoktur.

Cinsiyet ile okunan kitap sayısı arasındaki ilişki olumsuz yöndedir.

Cinsiyet ile okunan kitap sayısı arasındaki ilişki anlamlı değildir.

Cinsiyet ile okunan kitap sayısı arasında anlamlı bir ilişki vardır.

Açıklama:

Farklı alfa de¤erleri bulunmakla birlikte sosyal bilimcilerin en sık kullandığı alfa değerleri α= 0.05 ve α= 0.01’dir. p değeri ile alfa değerinin karşılaştırması sonucu, bir ilişlkide gözlenen farklılıkların şans eseri olmayan faktörlerden mi meydana geldiği (farklılık anlamlı mı?) yoksa şans eseri mi oluştuğuna karar verilir. Bu karar için kural (p ≤ α) d›r ve “p küçük eşit alfa” olarak ifade edilir. Bu şart sağlandığında, yani p ≤ α ise, iki değişken arasındaki gözlemlenen farklılıkların anlamlı olduğuna (aralarında anlamlı bir ilişki bulunduğu), farklılığın şans eseri oluşmadığına karar verilir.
Soruda verilen örnekte, 0.05 alfa değeriyle karşılaştırıldığında p değeri alfa değerinden küçük olduğundan Cinsiyetle okunan kitap sayısı arasında anlamlı bir ilişki olduğuna karar verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel araştırmalarda betimlemenin yapılabilmesi için bilinmesi gereken unsurlardan değildir?

Eylemin gerçekleştiği toplumsal ortam

Aktörleri eyleme geçiren motivasyon

Eylemde bulunan kişinin niyeti

İncelenen olgunun zaman içerisindeki değişimi

Araştırma için ayrılan fon

Açıklama:

Niteliksel araştırmalarda betimlemenin içermesi gereken üç öge; bağlamlar, niyetler ve süreçlerdir.
Bağlamlar, eylemlerin daha geniş toplumsal ve tarihsel önemini kavramamızı ve eylemi bir yerlere oturtmamızı sağlayan araçlardır.
Aktörlerin çeşitli durumları nasıl ifade ettiklerini gözlemlemek ve kendilerini bu eylemde bulunmaya neyin motive ettikleri konusunda açıklamalar yapmalarını sağlamak önemlidir. Bu da niyetlerle ilgilidir.
Niteliksel araştırmalarda durağan, sabit bir betimleme yerine süreçleri, yani incelenen olguların zaman içindeki değişimini aktarabilen dinamik bir betimleme yapılması gerekir. Süreçlere odaklanan bir araştırmacı, dikkatini bağlamdan ve niyetten çok eylem ve eylemin sonucu arasındaki ilişkiye verir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel veri çözümlemesinde "betimsel çözümleme" ile ilgili doğru bir ifadedir?

Gözlemlenen ortamda nelerin olup bittiğini ortaya koymaya çalışır.

"Neden" ve "Nasıl" sorularına yanıt verir.

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır.

Verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır.

"Gözlemlenenler ne anlama geliyor?" sorusuna yanıt verir.

Açıklama:

Betimsel çözümlemede
* araştırmada elde edilen verilenrin kendileri ön plandadır
* bu nedenle sıklıkla katılımcıların kendi ifadelerinden doğrudan alıntı yapılır
* gözlemlenen ortamda neler olup bittiğini ortaya koymaya çalışır
* "ne" sorusuna yanıt arar.

Doğru Cevap: A

Soru 8

"Öğretmen sınıfa girdiğinde tüm öğrenciler telefonlarıyla meşguldü. Öğretmen "hadi bakalım telefonlarınızı kaldırın, derse başlayacağım" dedi."
Yukarıda verilen gözlem notunu kodlayan bir araştırmacı aşağıdaki kodlardan hangisini kullanır?

endişe / itiraz

yönlendirme / bilgilendirme

bilgilendirme / telafi

kızgınlık / bilgilendirme

endişe / yönlendirme

Açıklama:

Görüşme dökümlerinin nitel veri hâline gelmesi, yani çözümlenebilecek bir hale gelmeleri, araştırmacının araştırma problemine ve araştırmanın amaçlarına bağlı olarak bu metinlerdeki belirli davranışı, olgu, anlam, ilişki, eylem, durum, anlam, ilişki, koşul, ortam ve müdahalelerin kodlanması ile gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi araştırma raporlarında göz önünde bulundurulan hedef okuyucu kitlesine örnek teşkil etmeyebilir?

Araştırmaya destek veren sponsor kurumlar

Kurumlarda çalışan alan uzmanları

Uygulayıcılar ve hizmet verenler

Araştırmada yer alan denekler

Sosyal politika ya da strateji geliştirenler

Açıklama:

Verilen seçeneklerde D'de bulunan araştırmada yer alan denekler hariç diğerleri hedef okuyucu kitlesi olarak seçilebilir. Bunlara akademisyenler de eklenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Araştırmacının çalışma boyunca yaşadığı kişisel maceranın yansıtılmasına benzetilen veri sunumu stratejisi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

En önemliden önemsize

Basitten karmaşığa

İlk bulgu - son bulgu

Öykü mantığı

Doğal sunum

Açıklama:

İlk bulgu - son bulgu araştırmacının çalışma boyunca yaşadığı kişisel maceranın yansıtılmasına benzetilmektedir. Önce hangi bulgu elde edildi, sonra ne oldu biçiminde sunulan veri, hem araştırmacının hem de araştırmada yer alanların öyküsünü anlatır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Bir kişinin nesnenin veya olayın özelliklerini kelimelere aktarmak ne tür bir çözümleme türüdür?

Betimsel çözümleme

Hermeneutik çözümleme

Paradigma çözümlemesi

Korelasyon çözümlemesi

Tabaka çözümlemesi

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır
Doğru cevap Betimsel çözümlemedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Eylemin bağlamını, aktörün niyetini ve eylemin içinde gerçekleştiği sürecin ayrıntılı ve zengin bir şekilde betimlenmesine ne ad verilir?

Korelasyon betimlemesi

Yoğun betimleme

Kısmi betimleme

Betimsel analitik çerçeve

Yorumsal betimleme

Açıklama:

Doğru cevap yoğun betimlemedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Verilerin incelenmesi, sınıflandırılması, aralarındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konması ve böylece verileri okuyuculara anlamlı kılacak belirli temaların ve desenlerin ortaya konması sürecine ne ad verilir?

Yoğun çözümleme

Betimsel çözümleme

Sistematik çözümleme

Paradigma çözümlemesi

Hermeneutik çözümleme

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Bir araştırmada elde edilen verileri parçalara bölme ve yeniden bir araya getirme sürecine ne ad verilir?

Basit çözümleme

Hermeneutik çözümleme

Sistematik çözümleme

Sınıflandırma

Analitik çerçevlendirme

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bir araştırma sürecinde bilgi toplama sırasında, yanıtlayıcılara ait isim, telefon numarası, adres gibi kişisel bilgilere yer verilmemesi hangi ilke ile ifade edilir?

Etik sorumluluk

Pragmatizm

Faydacılık

Profesyonel yararcılık

Meta analiz

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Nitel verilerin incelenerek analitik kategoriler oluşturulması sürecine ne ad verilir?

Sınıflama

Kodlama

Kategorileştirme

Tabakalaştırma

Soyutlama

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bir araştırmada verilerin parçalara ayrıldıktan sonra bir araya getirilmesine ne ad verilir?

Nitelendirme

Sınıflama

Kategorileştirme

Nedenselleştirme

İlişkilendirme

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Bir araştırmaya konu olan eylemin gerçekleştiği toplumsal ortamın, eylemle ilgili olan grupların, örgüt ya da kurumların, kültürün, toplumun, eylemin gerçekleştiği zamanın, mekanın ve eylemde bulunan kişinin içinde bulunduğu toplumsal konumun hesaba katılması gerektiği hangi ilke açıklanır?

Sosyal statü

Sosyal sınıf

Sosyal konum

Bağlam

Sosyal mobilite

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bir sosyal etkileşimde etki eden değişkene ne ad verilir?

Korelasyon

Bağımlı değişken

Kontrol değişkeni

Bağımsız değişken

Karşılıklılık değişkeni

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir sosyal etkileşimde bağımsız değişkenden etkilenen değişkene ne ad verilir?

Bağımsız değişken

Hipotez

Karşılıklık değişkeni

Kontrol değişkeni

Bağımlı değişken

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Her ikisi de ordinal ölçekte olan iki değişkenin aralarındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlişkinin varlığını test için korelasyon kullanılır.

Karşılıklı değişen ilişkilerde ilişkinin şiddetini ölçmek için Somer’s d istatistiği kullanılır.

Nedensel ilişkilerde ilişkinin şiddetini ölçmek için Gamma istatistiği kullanılır.

Gamma ilişkinin yalnızca yönü hakkında bilgi verir.

Sommer’s d ilişknin hem yönü hem de şiddeti hakkında bilgi verir.

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Betimsel veri çözümleme aşamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır.

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır.

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır.

Anlam ön plandadır.

Neden ve nasıl sorularına yanıt verilir.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Sistematik veri çözümleme aşamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır.

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır.

Verilerin içinde doğrudan görülmeyen temalar ortaya konur.

Anlam ön plandadır.

Neden ve nasıl sorularına yanıt verilir.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Sistematik çözümlemede verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır, veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır, verilerin içinde doğrudan görülmeyen temalar ile kategoriler ve temlar arasındaki ilişkiler ortaya konur, neden ve nasıl sorularına cevap aranır. Anlamın ön planda olduğu aşama ise yorumlama aşamasıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Yorumlama veri çözümleme aşamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır.

Verilerin ve temaların arasındaki ilişkiler kendi bağlamları içinde yorumlanmalıdır.

Ne sorusuna yanıt verir.

Verilerin kategorileri ve temalar arasındaki ilişkiler ortada konur.

Gözlemlenen ortamda neler olup bittiğini ortaya koymaya çalışır.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi rapor yazımı öncesi dikkate alınması gereken öğelerden birisi değildir?

Yazar sayısı

Araştırmanın amacı

Okuyucu kitlesi

Etik sorumluluk

Yazım tarzı

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Sütun yüzde okuması, sıra yüzde okuması ve toplam yüzde okuması aşağıda verilen hangi değişkenlere ilişkin özelliklerdir?

Frekans dağılımı

Çapraz tablolar

Nominal değişkenler

Aralık-oran tabloları

Korelasyon yorumlaması

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 27

İki değişken arasındaki ilişkide bağımsız değişkene bakarak bağımlı değişken üzerinde yapabileceğimiz tahminlerin ne derece güçlü olabileceğini aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Pozitif yönlü ilişki

Bağımlı değişken

Ordinal ölçek

İlişkinin şiddeti

İstatistiksel korelasyon

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırmalarda veri çözümlemesi aşamaları arasında yer almaz?

Doğru orantılı çözümleme

Betimsel çözümleme

Sistematik çözümleme

Yorumlama

Yoğun betimleme

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 29

İki kişi arasındaki iletişimde bireylerin birbirlerini doğru anlamaları aşağıda verilenlerden hangisiyle daha sağlıklı ve mümkün olabilir?

İlişkinin şiddeti

Anlamlılık derecesi

Verilerin kodlanması

Bağlamlar

Tema ve kavram ifadeleri

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel araştırmaların çözümlenmesi aşamalarından biri değildir?

Öykü çözümlemesi

Konuşma çözümlemesi

Söylem çözümlemesi

İçerik çözümlemesi

Meta çözümlemesi

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Cinsiyet değişkeni, doğuştan gelen cinsiyeti ölçmek için iki yanıt kategorisi kullanır: kadın ve erkek. Bir kişi, doğuştan gelen cinsiyet söz konusu olduğunda bu kategorilerden ancak birine dâhil olabilir. Bir örnek hem kadın hem erkek kategorisine dâhil olamaz. Yukarıdaki durum yanıt kategorilerine ilişkin hangi kurala dayandırılır?

Karşılıklı dışlama

Ortak kapsayıcılık

Normatif yönlendirme

Spekülatif aşındırma

Özdeksel kaçınma

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Nominal ve ordinal ölçekte yanıt kategorileri kullanan değişkenlerin betimlenmesi aşağıdakilerden hangisi kullanılarak yapılır?

Frekans dağılımı

Aritmetik ortalama

Mod

Standart sapma

Çapraz tablo

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Bir araştırma hipotezinde iki değişkenden birincisinde meydana gelen belli bir yöndeki değişimin ikinci değişkende bir değişime neden olmasına ne ad verilir?

Nedensel ilişki

Karşılıklı değişen ilişki

Bağımsız değişken

Bağımlı değişken

Doğru orantılı ilişki

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Her ikisi de ordinal ölçekte iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını test için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Kay Kare

Gamma

Sommer's d

Alfa

Beta

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Araştırmacıların ağırlıklı olarak katılımcıların kendi ifadelerinden doğrudan alıntılar yaparak, bu ifadeleri mümkün olduğunca değiştirmeden, aynen kullanarak okuyuculara suduğu çözümleme yöntemine ne ad verilir?

Betimsel çözümleme

Sistematik çözümleme

Yorumlama

Kodlama

Doğrulama

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdaki ölçeklerden hangisi yanıt kategorilerinin düzenlenmesinde kullanılmaz?

Nominal ölçek

Deneysel ölçek

Ordinal ölçek

Aralık ölçekleri

Oran ölçekleri

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdaki kavramlardan hangisi iki değişkenin yanıt kategorilerinin frekans ve yüzde dağılımını veren istatistiktir?

Yalıtılmış tablo

Çember frekansı

Çapraz tablo

Frekans okuması

Matematiksel istatik

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi nitel veri çözümleme sürecinin özelliklerinden biri değildir?

Döngüsel, tekrarlı, ilerlemeci ve bütünseldir.

Araştırmacı verilerini incelerken ve olgular hakkında düşünürken bazı noktaları fark edebilir ve bununla ilgili yeni veriler toplama yoluna başvurabilir.

Araştırmacının her eylemi elde ettiği verilerin ve sahip olduğu düşüncelerin bir sonucudur.

Karmaşık bir süreçtir.

Sayıların desteklemediği hiçbir yanıt ya da sonuç araştırma raporunda yer almaz.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi betimsel çözümleme için yanlış bir yaklaşımdır?

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır.

"Neden" ve "Nasıl" sorularına yanıt verilir.

Katılımcıların kendi ifadelerinde doğrudan alıntı yapılır.

"Ne" sorusuna yanıt verilir.

Gözlemlenen ortamda neler olup bittiği ortaya konmaya çalışılır.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi araştırma raporu yazmadan önce dikkate alınması gereken unsurlardan değildir?

Okuyucu kitlesi

Araştırmacının amacı

Etik sorumluluk

Araştırma raporunun sözel sunumu

Araştırma raporunun içerik düzenlemesi

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Çözümleme için kavramsal bir temel sağlayan, verileri parçalara bölme ve yeniden bir araya getirme sürecine ne ad verilir?

Sınıflandırma

Çözümleme

İlişkilendirme

Kodlama

Yorumlama

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi nitel araştırma raporlarında dikkat edilmesi gereken ilkeler arasında değildir?

Akla yatkınlık

Bireyin deneyimlerine uygunluk

İnandırıcılık

Yorum

Okunurluk

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreci ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

En çok kullanılan merkezi eğilim ölçümü aritmetik ortalamadır.

Nominal ölçek standart sapmaya dayanır.

En çok kullanılan dağılım ölçümü standart sapmadır.

Lambda, tau ya da gamma istatistikleri ilişki yön ve şiddetini belirlemede kullanılan temel araçlardır.

Aralık ve oran ölçeğinde değişkenler arasında ilişki olup olmadığı korelasyonla belirlenir.

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi sistematik çözümleme araçlarından biri değildir?

Neden ve nasıl sorularına yanıt verir.

Veriler sınıflandırılarak parçalarına ayrılır.

Verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır.

Verilerin içinde doğrudan görülmeyen temalar ortaya konur.

Anlam ön plandadır.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 45

-Araştırma problemi-Araştırma konusuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalar-Araştırmanın sınırlılıkları. Yukarda verilen unsurlar bir araştırma raporunun hangi kısmında bulunmalıdır?

Başlık

Özet

Giriş

Yöntem

Sonuç

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Nicel veri çözümleme ve yorumlama süreçleri bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

Niceliksel yöntemle veri toplamanın amacı, araştırma probleminin yanıtını sayısal verilerle ifade etmektir.

Sayıların desteklemediği yanıt veya sonuçlar araştırmancının uygun görmesi halinde raporunda yer alabilir.

Nicel araştırmalarda alandan toplanan veriler ister nitelik anlatan kelimelerden ister miktar gösteren sayılardan oluşsun rapor içinde sunulmadan önce bir dizi işlemden geçer.

Kelimelerin sayılara dönüştürülmesinde en önemli nokta, kelimelerin miktar mı yoksa nitelik mi ifade ettiğidir.

Bir araştırmada yer alan sorulardan her biri, tek bir değişkenle ilgili veri toplamak için oluşturulur.

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Nicel veri çözümleme ve yorumlama süreci bağlamında, sorulara verilen yanıt türlerini yanıt kategorileri olarak da adlandırmak mümkündür. Bu bağlamda, bir sorunun, yanıt kategorilerinden birinin bittiği yerde diğerinin başlaması söz konusu ise, bir diğer söyleyişle, örneklemde yer alan her örnek, ancak bir kategoride yer alıyorsa, bu durum, aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Karşılıklı dışlama

Ortak kapsayıcılık

Bilinçli dışlama

Karşılıklı kapsayıcılık

Ortak dışlama

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Araştırma probleminin yanıtını vermeden önce örneklemin araştırmada yer alan değişkenlerle ilgili genel eğilimlerini, grubun aynı eğilim hakkında benzer bir yaklaşım mı yoksa önemli farklılıklar mı gösterdiğini öğrenmek istenebilir. Bu nedenle her değişken için yanıt kategorilerinin ölçeklerine uygun istatistikler alınarak “tek değişken betimlemesi” yapılır. Bu bağlamda, nominal ve ordinal ölçekte, yanıt kategorileri kullanan değişkenlerin betinlenmesi, aşağıdakilerden hangisinin kullanılması suretiyle yapılır?

Minimum - maksimum değerlerin gösterilmesi

Standart sapma

Mod

Aritmetik ortalama

Frekans dağılımı

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Sütun yüzde okuması ; II. Çapraz yüzde okuması ; III. Toplam yüzde okuması ; IV. Paralel yüzde okuması. Çapraz tablolarda belli yüzde okumaları vardır. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri, bunlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

I ve III

I, II, IV

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Nitel veri çözümleme ve yorumlama süreci bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Nitel veri çözümlemesi, olgular hakkında düşünme, onları fark etme ve veri toplama aşamalarından oluşan bir süreç olarak düşünülebilir.

Araştırmacının her eylemi, her eylemi, elde ettiği verilerin ve sahip olduğu düşüncelerin bir sonucudur, yani sürecin bütününü içerir.

Betimsel çözümlemede araştırmacılar ağırlıklı olarak katılımcıların kendi ifadelerinden doğrudan alıntılar yaparlar.

Niteliksel verinin çözümlenmesinde kuramsal yaklaşımlar veri çözümlemesi arasındaki bağ zayıftır.

Nitel veri çözümlemesinde ilk aşama, çalışılan olgunun tam ve kapsamlı bir betimlemesini yapmaktır. Bu betimleme, sadece kelime anlamıyla betimleme yapmaktan fazlasını içerir.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel verilerin çözümlenmesindeki aşamalardan biridir?

betimsel çözümleme

duygusal çözümleme

rassal çözümleme

mantıksal çözümleme

düşünsel çözümleme

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel verilerin çözümlenmesindeki aşamalardan biridir?

duygusal çözümleme

rassal çözümleme

mantıksal çözümleme

düşünsel çözümleme

sistematik çözümleme

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi niteliksel verilerin çözümlenmesindeki aşamalardan biridir?

duygusal çözümleme

düşünsel çözümleme

yorumlama

rassal çözümleme

mantıksal çözümleme

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi betimsel çözümlemenin özelliklerinden biri değildir?

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır

Katılımcıların kendi ifadelerine doğrudan alıntı yapılır

Gözlemlenen ortamda neler olup bittiğini ortaya koymaya çalışır

Ne sorusuna yanıt verir

Dünya'da olan olayların mantıksal bir çerçevede işlenmesi için oluşturulmuştur

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Dünya'da olan olayların mantıksal bir çerçevede işlenmesi için oluşturulmuştur

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sistematik çözümlemenin özelliklerinden biri değildir?

Verilerin kategorileri ve temaları ön plandadır

Ne sorusuna yanıt aramaktadır

Neden sorusuna yanıt aramaktadır

Nasıl sorusuna yanıt aramaktadır

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Ne sorusuna yanıt aramaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi sistematik çözümlemenin özelliklerinden biridir?

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır

Gözlemlenen ortamda neler olup bittiğini ortaya koymaya çalışır

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır

Katılımcıların kendi ifadelerine doğrudan alıntı yapılır

Ne sorusuna yanıt verir

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır

Doğru Cevap: A

Soru 57

Nicel verilerin kodlamasında aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Sayılar

Kavramlar

Renkler

Harfler

Duygular

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Sayılar

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi yorumlama sürecinin bir özelliğidir?

Anlam ön plandadır

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır

Verilerin kategorileri ve temaları ön plandadır

Neden sorusuna yanıt aramaktadır

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Anlam ön plandadır

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi yorumlama sürecinin bir özelliğidir?

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır

Verilerin kategorileri ve temaları ön plandadır

Neden sorusuna yanıt aramaktadır

Gözlemlenenler ne anlama geliyor sorusuna yanıt aramaktadır

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Gözlemlenenler ne anlama geliyor sorusuna yanıt aramaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 60

Nominal ve ordinal ölçekte yanıt kategorilerine sahip değişkenlerin betimlenmesinde aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

Mod

Frekans dağılımı

Medyan

Aritmetik ortalama

Standart sapma

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Nominal ve ordinal ölçekte yanıt kategorilerine sahip değişkenlerin betimlenmesi frekans dağılımı kullanarak yapılır. Bunun nedeni nominal ve ordinal ölçek kategorilerinin nitelik ölçmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

İki değişkenden birincisinde meydana gelen bir değişimin ikinci değişkende bir değişime neden olması nedensel ilişki olarak adlandırılır. Değişkenlerden biri artarken diğeri de artıyor biri azalırken diğeri de azalıyorsa bu ilişki pozitif yön gösteren (olumlu) bir ilişkidir. Karşılıklı değişen ilişkide ise iki değişkenin etkileşime girmesi sonucu her ikisinde de belli bir yönde değişim meydana gelir.Buna göre "Eğitim düzeyindeki artış, evlenme yaşında artışa yol açar." önermesinde değişkenler arasındaki ilişki nasıl bir ilişkidir?

Nedensel-olumsuz

Karşılıklı değişen-olumlu

Değişkenler arasında ilişki bulunmamaktadır.

Nedensel-olumlu

Karşılıklı değişen-olumsuz

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Değişkenlerden birinde meydana gelen artış, diğer değişkende de artışa neden olduğundan nedensel olumlu bir ilişkidir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

I. Betimsel çözümleme II. Sistematik çözümleme III. Yorumlama. Yukarıdaki aşamalardan hangileri niteliksel verilerin çözümlenmesinde ortak olan aşamalardır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız I ve II

Yalnız I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Tüm niteliksel verilerin çözümlenmesinde ortak olan üç aşama söz konusudur. Betimsel çözümleme, sistematik çözümleme ve yorumlama.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Betimleme aşamasında araştırmacı gerçekte meydana gelen bir eylemi ifade etmekle kalmaz, bu eylemin içinde gerçekleştiği bağlam hakkında, eylemde bulunanın niyeti hakkında, bu eylemi örgütleyen anlamlar hakkında ve eylemden sonra neler olduğu hakkında ayrıntılı bilgi verir. Bu tanıma göre aşağıdakilerden hangisi betimlemenin içermesi gereken ögelerden değildir?

Eylem

Bağlam

Yorum

Niyet

Süreç

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Yorumlama aşaması betimlemeden ayrı bir aşamadır. Betimlemenin içinde yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi rapor yazımında zorunlu olmayan ve isteğe bağlı olarak raporda yer alabilen aşamalardan biridir?

Özet

Yöntem

Bulgular

Tartışma ve Sonuç

Notlar

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazarken izlenecek aşamaları sıralayabileceksiniz.
E seçeneği doğru. Yanıtınız yanlış ise üniteyi tekrar gözden geçiriniz.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Bir yap-bozdaki parçaları önce köşeler, mavi parçalar, yeşil parçalar gibi kategorilere ayırırız; bu kategoriler benzer özelliklere sahip olan parçaları bir araya getirmemize yardım eden araçlardır. Sonuçta bütün mavi parçalar birleştiğinde gökyüzünü, bütün yeşil parçalar ormanı oluşturacaktır. Bu yap-boz örneği dikkate alındığında verilerin sınıflandırılmasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir bütün olarak araştırmanın sonucunu ifade etmek

Verileri anlamlı parçalara bölerek birbirleriyle olan ilişkilerini görebilmek

Verilerin okuyucular tarafından da anlaşılabilmesini sağlamak

Verileri görselleştirmek

Verileri yorumlamak

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Niteliksel veri çözümlemesinde araştırmacı bir bütün halinde elinde bulunan verileri kavramsal olarak anlamlı olan parçalara bölecek, daha sonra bu parçaları birbirleriyle olan ilişkilerini gösterecek şekilde yeniden ilişkilendirecek ve birleştirecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

İki farklı araştırma üzerinde çalışan iki araştırmacı ile ilgili şunlar bilinmektedir: I. Araştırmacılardan biri araştırma probleminin yanıtını sayısal verilerle ifade etmektedir. II. Araştırmacılardan biri olgular hakkında düşünerek, verileri sınıflandırmakta ve bu verileri ilişkilendirerek yorumlamaktadır. III. Araştırmalardan birinde iki değişken arasındaki ilişkinin şiddeti Gamma istatistiği ile ölçülmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Her iki araştırmada da betimsel çözümleme yapılmaktadır.

Her iki araştırma da nitel yöntemle yürütülmektedir.

Her iki araştırmada da değişkenler arasındaki ilişki pozitif yönlü nedensel ilişkidir.

Araştırmalardan biri nitel, bir diğeri nicel yöntemlerle yürütülmektedir.

Her iki araştırma da nicel yöntemle yürütülmektedir.

Açıklama:

Nicel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Niceliksel yöntemle veri toplamanın amacı, araştırma probleminin yanıtını sayısal verilerle ifade etmektir. Nitel veri çözümlemesi, olgular hakkında düşünme, onları fark etme ve veri toplama aşamalarından oluşan bir süreç olarak düşünülebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Öğretmenlerin sınıf yönetimine dair bir araştırma çerçevesinde yapılan bir gözlemde öğretmen gürültü yapan öğrencilere "Sesinizi kesin ve derse ilgi gösterin" dedi. Sınıfta bir süre yaşanan sessizlikten sonra tekrar bir uğultunun başladığı görüldü. Bu gözlem kodlandığında aşağıdaki kod çiftlerinden hangisi en uygundur?

Uyarı, itaatsizlik

Düzen, mutluluk

İlgi, çalışkanlık

Tembellik, uyumsuzluk

Saygısızlık, sevgi

Açıklama:

Nicel ve nitel verilerin çözümlenmesinin temel özelliklerini karşılaştırabileceksiniz.
Öğretmenin sesinizi kesin, derse ilgi gösterin şeklindeki cümlesi bir uyarıdır. Öğrencilerin bir süre uyarıyı dikkate alıp sonradan tekrar gürültü yapmaları ise itaatsizlik olarak nitelendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Araştırmacı bir konuyla ilgili başka bir araştırmacının çalışmalarını inceliyor, bu çalışmadaki bilgilerin bir kısmını araştırma raporuna ekliyor ve bu çalışmaya atıfta bulunuyorsa yapılan araştırmayla ilgili hangisi/leri doğrudur? I. Araştırmacı diğer araştırmacıya karşı etik sorumluluğunu yerine getirmemiştir. II. Araştırmacı kendi araştırmasında başka araştırmalardan faydalanmıştır. III. Araştırma raporunda kaynakça kısmı bulunmaktadır.

I ve II

II ve III

Yalnız III

I ve III

Yalnız I

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazarken izlenecek aşamaları sıralayabileceksiniz.
Araştırmacı çalışmaya atıfta bulunarak kaynakça kısmında belirtmiş, böylece diğer araştırmacıya karşı etik sorumluluğunu yerine getirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangileri özgün bir araştırma raporunda yer alması gereken bölümlerdendir? I. Bağlam. II. Özet. III. Başlık. IV. Yöntem

II, III ve IV

I, II ve III

I ve II

Yalnız I

III ve IV

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.
Bir araştırma raporunun içeriği şu kısımlardan oluşur: Başlık, Özet, Giriş, Yöntem, Bulgular, Tartışma ve Sonuç, Notlar (isteğe bağlı), Kaynakça, Ekler (isteğe bağlı)

Doğru Cevap: A

Soru 70

Niceliksel verilerin sunumunda veri tabloları hazırlanırken aşağıdakilerden hangileri doğrudur? I. Tablo sayısı çok fazla olmalıdır. II. Tablolar okunabilir ve anlaşılabilir olmalıdır. III. Örnekleme ait istatistikler bulgular kısmında tablolarla tekrarlanmalıdır.

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazarken izlenecek aşamaları sıralayabileceksiniz.
Tabloların hazırlanmasında dikkat edilecek noktalar mümkün olduğunca az sayıda tabloda çok sayıda verinin sunulması, tabloların kolaylıkla okunabilir ve anlaşılabilir olması, yöntem kısmı yazılırken örneklemin özellikleriyle ilgili verilen istatistiklerin bulgular kısmında tablo ve yazı olarak tekrarlanmamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi rapor yazımı öncesi dikkate alınması gereken ögelerden değildir?

Okuyucu kitlesi

Araştırmacının amacı

Araştırma raporunun formatı

Başlık

Etik sorumluluk

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.
Rapor Yazımı Öncesi Dikkate Alınması Gereken Ögeler • Okuyucu kitlesi • Araştırmacının amacı • Araştırma raporunun formatı • Yazım tarzı • Araştırma raporunun içerik düzenlemesi • Etik sorumluluk

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi veri sunumu stratejilerinden değildir ?

Doğal sunum

Karmaşıktan basite

Kurama yönelik

Öykü mantığı

Dramatik sunum

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.
Veri sunumu stratejileri şunlardır: • Doğal sunum, • Basitten karmaşığa, • İlk bulguson • Bulgu, • Niteliksel bilgi, • Kurama yönelik, • Öykü mantığı, • En önemliden önemsize, • Dramatik sunum, • Düzensiz sunum.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi eylemin bağlamını, aktörün niyetini ve eylemin içinde gerçekleştiği sürecin ayrıntılı ve zengin bir şekilde betimlenmesidir ?

Betimsel çözümleme

Yoğun betimleme

Sistematik çözümleme

Yorumlama

Sınıflandırma süreci

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Yoğun betimleme, eylemin bağlamını, aktörün niyetini ve eylemin içinde gerçekleştiği sürecin ayrıntılı ve zengin bir şekilde betimlenmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi verilerin çözümlenebilecek kategoriler haline getirilmesidir ?

Betimsel çözümleme

Yoğun betimleme

Sınıflandırma süreci

Bağlamlar

Yorumlama

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Sınıflandırma süreci, verilerin çözümlenebilecek kategoriler haline getirilmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 75

Eşiniz size “yemek” şeklinde bir soru sorduğunda, yemek yemeyi mi teklif ediyor , ocak da yemek mi var ? Bu soruların cevabını açlık durumundan yemek kokusundan veya yemek zamanından anlayabiliriz ve gerekli cevabı verebiliriz.Bu durum nitel araştırmalarda yapılan betimlemelerde hangi duruma örnektir?

Niyetler

Bağlamlar

Süreçler

Yorumlama

Eylemler

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Bağlamı belirtmek için eylemin gerçekleştiği toplumsal ortamın, eylemle ilgili olan grupların, örgüt ya da kurumların, kültürün, toplumun, eylemin gerçekleştiği zamanın, mekanın, eylemde bulunan kişinin içinde bulunduğu toplumsal ağların detaylı bir şekilde betimlenmesi gerekir.Soruda bağlamlara örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sistematik çözümlemeyi hatırlatır?

“Ne” sorusuna yanıt verir.

Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır.

Anlam ön plandadır.

“Gözlemlenenler ne anlama geliyor” sorusuna yanıt verir.

Araştırmada elde edilen verilerin kendileri ön plandadır.

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
Sistematik çözümleme • Verilerin kategorileri ve bulunan temalar ön plandadır. • Veriler sınıflandırılarak parçalara ayrılır. • Verilerin içinde doğrudan görülmeyen temalar ortaya konur. • Verilerin kategorileri ve temalar arasındaki ilişkiler ortaya konur. • “Neden” ve “Nasıl” sorularına yanıt verir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Öğretmen sınıfa geldiğinde öğrenciler sınıfta oyun oynamaktadır. Öğretmen elindeki dosyayı masaya bıraktıktı ve öğrencilere“ben sınav kağıtlarını hazırlarken siz de yerlerinize oturun ve kalemlerinizi çıkarın, sınav yapacağım" der. Bu durumdan elde nitel veri, aşağıdakilerden hangileri ile kodlanabilir?

Yönlendirme ve bilgilendirme

Telafi ve endişe

Kızgınlık, yönlendirme ve itiraz yönlendirme

Telafi, yönlendirme ve bilgilendirme

Kızgınlık ve yönlendirme

Açıklama:

Nitel veri çözümlemesi ve yorumlaması süreçlerini özetleyebileceksiniz.
öğretmen öğrencileri sınava hazırlanmaları için yönlendirmiş ve sınav yapacağı bilgilendirmesini yapmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Nitel araştırma raporlarında dikkat edilmesi geren ilkelerden olan,'Nitel araştırmalarda amaç katılımcıların bakış açısını yansıtmak olduğu için araştırma raporu, katılımcılar açısından da anlamlıbulunmalıdır. ' ilkesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Önem

Okunurluk

İnandırıcılık

Bireylerin deneyimlerine uygunluk

Akla yatkınlık

Açıklama:

Özgün bir araştırma raporu yazılırken dikkate alınması gereken öğeleri sıralayabileceksiniz.
Bireylerin deneyimlerine uygunluk için nitel araştırmalarda amaç katılımcıların bakış açısını yansıtmak olduğu için araştırma raporu, katılımcılar açısından da anlamlı bulunmalıdır.

Doğru Cevap: D

Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler