⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem SOS322U

Sosyal Medya Sosyolojisi

Toplam 392 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Sosyal Medya Sosyolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

We Are Social’ın 2020 Dijital Raporu’na göre dünyada 4.54 milyar internet kullanıcısı bulunmaktadır. Bu oran dünya nüfusunun yüzde kaçını kapsamaktadır?

Seçenekler

A
%59
B
% 89
C
%29
D
%39
E
%79
Açıklama:
We Are Social’ın 2020 Dijital Raporu’na göre dünyada 4.54 milyar internet kullanıcısı bulunmakta ve bu oran dünya nüfusunun yüzde 59’unu kapsamaktadır.
Sorunun çözümü A seçeneğinde verilmiştir

Soru 2

Kullanıcıları dijital platformlara yönelten bir sürü neden vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Bilgiye her an ulaşabilir olmak
B
Kullanım zorluğu
C
Haberleşme ve iletişim kolaylığı
D
Online alışveriş
E
Resmî işlerin yapılabilmesi
Açıklama:
Dijital platformlarda bilgiye her an ulaşabilir olmak, haberleşme ve iletişim kolaylığı, online alışveriş gibi çeşitli alanlarda kullanılabilmesi, e-Devlet gibi platformlar aracılığı ile resmî işlerin de dijital ortamlardan yapılabilmesi ve kullanım kolaylığı kişileri bu platformlara yönlendirmektedir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir

Soru 3

We Are Social’ın Ocak 2020 raporuna göre dünyada 5,19 milyar kişi mobil telefon kullanmaktadır. Bu oran dünya nüfusunun ne kadarını kapsamaktadır?

Seçenekler

A
%47
B
%77
C
%67
D
%87
E
%57
Açıklama:
We Are Social’ın Ocak 2020 raporuna göre dünya nüfusunun; %67’si (5,19 milyar kişi) mobil telefon, %59’u (4,54 milyar kişi) internet ve %49’u (3,20 milyar kişi) aktif sosyal medya kullanıcısıdır ve bu oranlar her yıl artmaktadır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.

Soru 4

Türkiye’de internet kullanım süresi 16-64 yaş aralığındaki kullanıcılarda ______________ olarak dünya ortalamasının üzerindedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
12 saat 19 dakika
B
10 saat 49 dakika
C
5 saat 39 dakika
D
7 saat 29 dakika
E
2 saat 59 dakika
Açıklama:
Türkiye’de ise internet kullanım süresi yine 16-64 yaş aralığındaki kullanıcılarda 7 saat 29 dakika olarak dünya ortalamasının üzerindedir.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan yeni toplumsal hareketlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Ekoloji hareketi
B
Nükleer karşıtı hareket
C
Barış hareketi
D
Kadın hareketi
E
Siyasal hareket
Açıklama:
1970’li yılların sonunda ortaya çıkan ekoloji hareketi, nükleer karşıtı hareket, barış hareketi, kadın hareketi ve dijital hak hareketleri ise yeni toplumsal hareketler olarak adlandırılmaktadır.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir

Soru 6

Günümüzde hemen her gün milyonlarca kullanıcı küresel, ulusal veya yerel çapta imza kampanyaları başlatarak çeşitli dijital platformlar aracılığıyla kendilerine destek bulabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu platformlardan birisi değildir?

Seçenekler

A
E-mail
B
Facebook
C
Whatsapp
D
Twitter
E
Tiktok
Açıklama:
Geleneksel medyada insanları bir konu etrafında toparlamak fazlasıyla para, zaman ve çeşitli zorluklara sebep olurken sosyal medya platformları bu anlamda durumu oldukça kolaylaştırmıştır. Kampanyaların e-Mail, Facebook, Whatsapp ve Twitter gibi platformlardan paylaşılması, kampanyaların hedef kitleye ulaşımını kolaylaştırmakta ve destekçi sayısının artmasına imkan sağlamaktadır.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir

Soru 7

Suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolünün 3 aşaması bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu aşamalardan birisidir?

Seçenekler

A
Yönlendirme
B
Sindirme
C
İşaretleme
D
Şekillendirme
E
Sorgulama
Açıklama:
Suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolünün 3 aşaması bulunmaktadır: Şekillendirme, Pekiştirme ve Belirtme.
Sorunun doğru cevabı D seçeneğinde verilmiştir

Soru 8

İnternet aktivisti Eli Pariser tarafından ortaya atılan ve kullanıcı hakkındaki konum, arama geçmişi gibi bilgiler doğrultusunda kullanıcının hangi paylaşımları görmek istediğini kişiselleştirerek tahmin eden web algoritmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Sihirli mermi kuramı
B
Ağ kuramı
C
Filtre balonu
D
Suskunluk sarmalı
E
Yankı odası
Açıklama:
Filtre balonu, internet aktivisti Eli Pariser tarafından ortaya atılan ve kullanıcı hakkındaki konum, arama geçmişi gibi bilgiler doğrultusunda kullanıcının hangi paylaşımları görmek istediğini kişiselleştirerek tahmin eden bir web algoritmasıdır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir

Soru 9

İnançların kapalı bir sistem içindeki iletişim ve tekrarlama ile güçlendirilmesi durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Dezenformasyon
B
Yankı odası
C
Kültür endüstrisi
D
Enformasyon
E
Dijitalleşme
Açıklama:
Literatürde “yankı odası” olarak geçen kavram ise; inançların kapalı bir sistem içindeki iletişim ve tekrarlama ile güçlendirilmesi durumudur.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir

Soru 10

Bilgisayar teknolojileri ve internetin ana besin kaynağı olan “bilgi”, dijital dünyada işgücüne dönüşmüş ve artık kullanıcıların sarf ettiği fiziksel efordan ziyade dijital dünyada ellerinde bulundurdukları bilgi daha değerli hale gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu bilgilerden birisi sayılmaz?

Seçenekler

A
Hava durumu
B
Konumu
C
Arama geçmişi
D
İzlenen filmler
E
Dinlenen şarkılar
Açıklama:
Artık kullanıcıların sarf ettiği fiziksel efordan ziyade dijital dünyada ellerinde bulundurdukları bilgi miktarı (konum, arama geçmişi, dijital platformlar üzerinden izledikleri filmler, dinledikleri şarkılar, hatta belirli platformlardan yazılan mesajlar da dâhil olmak üzere) daha değerlidir.
Sorunun doğru yanıtı A seçeneğinde verilmiştir

Soru 11

Günümüzde sosyalleşme kavramının ifade ettiği anlamlar arasında hangisi yer almaktadır?

Seçenekler

A
Gözlemci olma
B
Taraftar olma
C
Grup üyesi olma
D
Çevrimiçi olma
E
Aile üyesi olma
Açıklama:
Geleneksel medyanın dijitalleşmesi ile internet, dijital oyun, mobil uygulama, sosyal medya gibi pek çok kavram da hayatımıza girmiştir. Sürekli değişim ve gelişim içerisinde olan yeni medya platformları insanların sosyal yaşantısında da bazı değişimler meydana getirmiştir. Örneğin sosyalleşme kavramı, önceden aile ile vakit geçirmek ya da arkadaşlarla bir araya gelmek gibi anlamlara gelirken sosyal medya platformlarının ortaya çıkmasıyla birlikte, kişilerle çevrimiçi platformlarda etkileşimde bulunma ve çevrimiçi olma gibi anlamlar ifade etmeye başlamıştır. Kullanıcılar tarafından gerçekleştirilen ve günlük yaşamın akışında gerçekleşen dışarı çıkmak, konsere gitmek, tatile gitmek gibi çoğu eylem artık gerçek dünyada eğlenmek yerine çoğu zaman sosyal medyada paylaşım yapabilmek amacıyla yapılmaktadır. Kullanıcıların kendi içeriğini oluşturduğu ve diğer kullanıcıların paylaşımlarını sürekli olarak takip edebildiği sosyal medya platformlarının bilinçsiz bir şekilde kullanılması, kişilerin gerçek yaşam ile sanal yaşam arasındaki farkları ayırma güçlüğü yaşamalarına sebep olabilmektedir. Dijital platformlarda bilgiye her an ulaşabilir olmak, haberleşme ve iletişim kolaylığı, online alışveriş gibi çeşitli alanlarda kullanılabilmesi, e-Devlet gibi platformlar aracılığı ile resmî işlerin de dijital ortamlardan yapılabilmesi ve kullanım kolaylığı kişileri bu platformlara yönlendirmektedir.

Soru 12

Manuel Castells’e göre ağ toplumunun temeli nedir?

Seçenekler

A
Etkileşim
B
Enformasyon
C
Gözlem
D
Veri
E
Data
Açıklama:
Ağla bağlantılı olma ve bilginin maddi dünyadanayrılmadığını, aslında maddi dünyanın enformasyonu ve bilgiyi bir bütün hâlinde toplayarak somutlaştırdığını ifade eden Castells’in bu görüşüne göre ağ toplumunun temeli enformasyondur. Bireysel veya toplumsal varoluşlar yeni iletişim teknolojileriyle birleştirilerek yeniden şekillendirilir (Castells, 2013/2016).

Soru 13

Günümüzde yeni toplumsal hareketler ne tür hareketler olarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
Teknolojik tabanlı hareketler
B
Ekonomik tabanlı hareketler
C
Ulus tabanlı hareketler
D
Kimlik tabanlı hareketler
E
Etnik tabanlı hareketler
Açıklama:
19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan işçi hareketleri toplumsal hareketin başlangıcı olmuştur. Eski toplumsal hareketler olarak adlandırılan bu hareketler, ekonomik çıkarlar doğrultusunda iktidarı hedefleyen sınıfsal hareketlerdir (Önder, 2003). 1970’li yılların sonunda ortaya çıkan ekoloji hareketi, nükleer karşıtı hareket, barış hareketi, kadın hareketi ve dijital hak hareketleri ise yeni toplumsal hareketler olarak adlandırılmaktadır. Yeni toplumsal hareketler olarak adlandırılan bu hareketlerde siyasal bir değişim yerine yeni
toplumsal alanlar oluşturmak amaçlanmaktadır (Çalı, 2006). Yeni toplumsal hareketler aslında kimlik tabanlı hareketlerdir. Eski toplumsal hareketlerde olduğu gibi protesto, grev ya da şiddet eylemlerinin aksine yeni toplumsal hareketlerde sivil itaatsizlik ve mizah ögelerine rastlanmaktadır. Bu sebeple yeni toplumsal hareketler genellikle sosyal medya platformları üzerinden gerçekleştirilmektedir (Aksu, 2017).

Soru 14

Sosyal medyanın türlü araç ve uygulamalarını kullanarak (resim, mesaj, ses, video vb.) bir grubun ya da kişinin hedef gruba ya da kişiye dönük yaptığı sistematik yönlendirme süreci nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Sosyal medyada algı yönetimi
B
Sosyal medyada gelişim yönetimi
C
Sosyal medyada izlenim yönetimi
D
Sosyal medyada ekonumi yönetimi
E
Sosyal medyada süreç yönetimi
Açıklama:
Sosyal medyada algı yönetimi ise; sosyal medyanın türlü araç ve uygulamalarını kullanarak (resim, mesaj, ses, video vb.) bir grubun ya da kişinin hedef gruba ya da kişiye dönük yaptığı sistematik yönlendirme sürecidir. Teknolojinin gelişmesi, özellikle dijital platformlarda yapılan algı yönetimi çalışmalarını da büyük ölçüde etkilemiştir. Örneğin görüntü-ses montajlama ve video kurgulama gibi teknikler, sosyal medya platformlarında algı yönetimi teknikleri olarak kullanılmaktadır. Ayrıca mesajı bağlamından ayırarak yayınlama ve çarpıtma, sahte içerik yayınlama, değersizleştirme ve istatistik-sayılar ve karşılaştırma ile yanıltma gibi yöntemler algı yönetimi çalışmalarında kullanılan diğer tekniklerdir.

Soru 15

Sosyal suskunluk sarmalının oluşması ile genel geçer görüşlerden farklı görüşleri ya da aykırı düşünceleri olan insanların giderek seslerini duyurmada daha az istekli olmaları ve sosyal medyada genelin görüşlerinin giderek baskın, geçerli ve doğru algılanması neyi doğurur?

Seçenekler

A
Yanlış sonuç
B
Somut sonuç
C
Mutlak sonuç
D
Göreli sonuç
E
Keyfi sonuç
Açıklama:
Sosyal medyada bireyler belli bir görüşü savunurken yalnız olduklarını ya da bu görüşü dijital ortamlarda ifade ettiklerinde sosyal çevrelerinden tepki alacaklarını düşünüyorlarsa bu görüşü açık olarak dile getirmekten kaçınabilmektedir. Böylece sosyal medyada bireyler, genel kabulün dışında kendi farklı görüşlerini, bulunulan grup ya da sanal cemaatten dışlanma korkusuyla savunamamaktadır. Suskun kalındıkça bireyler, görüş bildirmemeye, katkı sunmamaya, içerik, mesaj, görüntü vb. paylaşmamaya başlamakta ve sadece pasif izleyici konumunda beklemeye geçmektedir Bütün bunların sonucu olarak da sosyal suskunluk sarmalı oluşmaktadır. Sosyal suskunluk sarmalının oluşması ile genel geçer görüşlerden farklı görüşleri ya da aykırı düşünceleri olan insanlar giderek seslerini duyurmada daha az istekli olacak ve sosyal medyada genelin görüşleri giderek baskın, geçerli ve doğru algılanacaktır. Mutlak sonuç olarak nitelendirilecek bu aşama, bireylerin pasif ve edilgen bir kimlik yapısına sahip olmalarına neden olacaktır.

Soru 16

Sosyal medyayı gündem belirleme açısından klasik medyadan ayıran temel özellik nedir?

Seçenekler

A
Kullanıcıların gündemin dışında kalabilmeleri
B
KUllanıcıların da gündemi belirleyebilmeleri
C
Kullanıcıların farklı gündemlere odaklanamaması
D
Kullanıcıların gündeme bağlı kalmaları
E
Kullanıcıların gündemin dışındaki uzantılara yönelmesi
Açıklama:
Sosyal medyada kullanıcılar çeşitli platformlar üzerinden gündemi kendileri belirleyebilmektedir. Bu platformlar arasından gündem belirleme özelliği ile ilk akla gelen platform Twitter’dır. Twitter’ın kelime tabanlı bir platform olması kullanıcılara haber paylaşımı ve gündemi takip edebilme imkanı tanıdığından oldukça kullanışlıdır.

Soru 17

Hipodermik şırınga modelinin günümüzde etkisini önemli ölçüde yitirmesinin sebebi ne olabilir?

Seçenekler

A
Sosyal medyada kullanıcıların bilgiyi teyit edebilme imkanının bulunması
B
Sosyal medyada kullanıcıların bilgiyi değiştirme imkanının bulunması
C
Sosyal medyada kullanıcıların bilgiyi farklı amaçlarla kullanma imkanının bulunması
D
Sosyal medyada kullanıcıların bilgiyi ters çevirme imkanının bulunması
E
Sosyal medyada kullanıcıların bilgiyi yok sayabilme imkanının bulunması
Açıklama:
Hipodermik şırınga modeli günümüzde etkisini önemli ölçüde yitirmiştir. Bunun sebebi ise sosyal medyada kullanıcıların pek çok farklı kaynağa ulaşarak bilgiyi teyit edebilme imkanının bulunmasıdır. Sosyal medyanın her an ulaşılabilirliği ve kullanıcıların içerik üreticisi hâline gelmesiyle birlikte doğru bilgiye hem kısa sürede ulaşılabilmekte hem
de bu bilgi farklı kaynaklarla karşılaştırılabilmektedir. Ancak sosyal medyada kullanıcılar birbirleri ile etkileşimde bulunabildiğinden sahte veya hatalı içeriklerin kısa sürede büyük topluluklara yayılması durumu da söz konusudur. Önceden sınırlı kitle iletişim araçları ile gerçekleştirilen propaganda, zamanla sosyal medya platformlarına da taşınmıştır.
Fakat sosyal medya platformlarında teyit imkânı yine kullanıcıların elindedir.

Soru 18

Kültürel açıdan sosyal medyanın ortaya çıkardığı yeni olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Alt-kültür
B
Sanal kültür
C
Yeni kültür
D
Katılımcı kültür
E
Yalnızlaştırıcı kültür
Açıklama:
Günümüzde yaygın bir şekilde kullanılan ve sosyal medya platformlarının bireylerin gündelik yaşamı ve kültürel alan üzerinde çeşitli etkileri bulunmaktadır. Dünyanın her yerinde her yaştan insanın kullandığı sosyal ağlar popüler kültür ürünlerinin ortaya çıktığı ve ortaya çıkan bu ürünlerin topluma yayıldığı platformlar hâline gelmiştir. Popüler kültür, kitleleri eğlendirirken aynı zamanda yönlendirebilme özelliği bulunan gündelik bir tüketim kültürüdür. Sosyal medya platformlarının, kullanıcılara etkileşim ve bilgiye erişim hızı
gibi temel özellikleri dikkate alındığında, bireylerin ve toplumların bu mecralarda sürekli etkileşim hâlinde olması kültürel değişikliklere, hatta yeni bir sanal kültürün ortaya çıkmasına sebep olmuştur (Karaduman, 2017). Sosyal medya platformları zaman içerisinde gelişerek kendi kültürünü yaratmıştır.

Soru 19

İnançların kapalı bir sistem içindeki iletişim ve tekrarlama ile güçlendirilmesi durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pekiştirme odası
B
Değiştirme odası
C
Farklılaştırma odası
D
Yankı odası
E
Eğitim odası
Açıklama:
Literatürde “yankı odası” olarak geçen kavram ise; inançların kapalı bir sistem içindeki iletişim ve tekrarlama ile güçlendirilmesi durumudur. Sosyal medya kullanıcıları bir yankı odasını ziyaret ederek insanlar, potansiyel olarak bilinçsiz bir onaylama yanlılığı ile mevcut görüşlerini güçlendiren bilgiler arayabilirler. Bu durum da sosyal platformlarda
sosyal ve politik kutuplaşmayı arttırabilir. Yankı odası kavramı, seslerin içi boş bir muhafazada yankılandığı akustik eko odasına dayanan bir benzetmedir. Birçok bilim insanı yankı odalarının, bireylerin olaylara karşı bakış açısında etkileri olduğunu belirterek, bu etkinin özellikle siyasal alanda görüldüğüne dikkat çekmektedir.

Soru 20

Sosyal ağ özelliğine sahip birçok sosyal medya platformunun tasarlandığı Web 2.0 teknolojisi konsepti nasıl nitelendirilmektedir?

Seçenekler

A
Teknolojiye bağlı mimari
B
Uygulamaya bağlı mimari
C
Katılıma bağlı mimari
D
Yeniliğe bağlı mimari
E
Farklılığa bağlı mimari
Açıklama:
Tim O’Reilly Web 2.0’ı, “Web 2.0 bilgisayar endüstrisinde internetin bir düzlem olarak ilerlemesiyle bir işletme devrimi ve bu düzlemin kurallarını başarı için anlamaya çalışmaktır. Bu kurallar arasında başlıcası şudur: Ağ etkilerini daha çok insanın kullanabilmesi için programlar kurmak. Web 2.0 kullanıcıların ortaklaşa yarattığı sistem” olarak tanımlamaktadır. Günümüzde Facebook, Youtube ve Wikipedia gibi birçok sosyal medya platformu Web 2.0 teknolojisine göre tasarlanmıştır. Bu konseptte tasarlanan sitelerin farkı, sosyal ağ özelliğine sahip olmalarıdır. Yine Tim O’Reilly’nin dediği gibi “katılıma bağlı bir mimari” ye sahip bu sistemde kullanıcılar bilgi paylaşımında bulunabilirler ve diğer
kullanıcılar da kümülatif şekilde bilgi paylaşımları yaparak bilgi havuzuna katkıda bulunabilirler.

Soru 21

Sosyal medya ekonomisis açısından önceki fiziksel işgücünün yerini alan olgu nedir?

Seçenekler

A
Sorgulama algoritmaları
B
Değerlendirme algoritmaları
C
Tartışma algoritmaları
D
Çözüm algoritmaları
E
Tahmin algoritmaları
Açıklama:
Her ne kadar dışarıdan bakıldığında fiziksel işgücünü egale etmesinden dolayı bilgisayar başında gösterilen emeğin önemsiz olduğu bakış açısıyla düşünüldüğünde “kolay kâr” olarak görülse de sosyal medyanın ekonomisinde, temelinde erişilebilirlik ve derin bir teknoloji mimarisi olduğunu gözden kaçırmamak gerekir. Fiziksel işgücünün yerini, büyük veriyi oluşturan veri çekme uygulamaları ve bu dev havuzu sınıflandıran, analiz eden ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre değerlendirmeler yapan tahmin algoritmaları almıştır
(Bramer, 2016).

Soru 22

Castells’e göre teknoloji ve toplum arasındaki ilişki nasıl değerlendirilir?

Seçenekler

A
Teknoloji toplumu belirler, toplumu temsil etmez.
B
Teknoloji toplumu uyarlar ve toplumu temsil eder.
C
Teknoloji toplumu yapılandırır ve toplumu temsil eder.
D
Teknoloji toplumu belirlemez, toplumu temsil eder.
E
Toplum teknolojiyi yönlendirir ve uyarlar.
Açıklama:
Castells’e göre teknoloji toplumu belirlemez, toplumu temsil eder. Toplum da aynı şekilde yaşanacak olan teknolojik değişmelerin yönünü çizemez. Bilimsel keşifler ve teknolojik yeniliklerde yaratıcılık, girişimcilik gibi pek çok etken önemli bir rol oynadığından etkileşim süreci oldukça karmaşıktır. Ancak Castells, toplumun teknolojiyi belirleyemeyeceğini ve devlet üzerinden teknolojik gelişiminin bastırılabileceğini belirterek Çin’i örnek gösterir. 13. ve 14. yüzyıllarda gelişmiş teknolojilere
sahip bir uygarlık olan Çin, 1400’lerde teknolojik anlamda gelişme gösterememiştir. Castells bu durumu devletlerin teknolojik muhafazakarlığı olarak değerlendirmiştir.

Soru 23

McLuhan'a göre insan ve teknolojik aletler arasındaki ilişki nasıl şekillenir?

Seçenekler

A
Önce insanlar aletlere sonra aletler insanlara biçim verir
B
Önce aletler insanlara sonra insanlar aletlere biçim verir
C
İnsanlar aletlere biçim verir ama aletler etkisizdir
D
Önce toplum insanlara aletlere biçim verir
E
İnsanlar ve aletlerin birbirine biçim vermeleri söz konusu değildir
Açıklama:
Sonuç olarak bütün teknolojiler yaygınlaştıkça bireyleri ve toplumları da değiştirirler. McLuhan’ın dediği gibi “Aletlerimize biçim veririz, ardından aletlerimiz de bize biçim verir. Bu bağlamda sosyal medya da birçok özelliği ile insan yaşamının bir parçası hâline gelmiştir. Sosyal medya platformları kullanıcılar, markalar ve endüstrisi ile milyarlarca kişinin var olduğu ortak küresel bir platform ve yeni bir iletişim dilidir. Bu gücün iyi anlaşılmaması ve nitelikli kullanılmaması hâlinde yaratılan gücün ilerleyen süreçlerde de birçok alanda insanoğlunu şekillendirmeye devam etmesi muhtemeldir."

Soru 24

Dijital platformların yeni toplumsal hareketlerde bir araç hâline gelmesinin temel sebebi nedir?

Seçenekler

A
Kullanıcıların internete farklı zaman ama belli mekândan ulaşılabilmesi
B
Kullanıcıların internete belli zaman ancak farklı mekândan ulaşılabilmesi
C
Kullanıcıların internete belli zaman ve mekânda ulaşılabilmesi
D
Kullanıcıların internete farklı zaman ve mekânda ulaşılabilmesi
E
Kullanıcıların internete zaman veya mekândan bağımsız ulaşılabilmesi
Açıklama:
Dijital platformların yeni toplumsal hareketlerde bir araç hâline gelmesinin çeşitli sebepleri bulunmaktadır. Bu sebeplerden en önemlisi kullanıcıların internete zamandan veya mekândan bağımsız bir şekilde ulaşılabiliyor olmasıdır. Birçok sivil toplum kuruluşu ilgili konuda yaşanan gelişmeleri küresel çapta paylaşıma sunabilmektedir. Televizyon, gazete ve radyo gibi geleneksel medya araçlarının aksine sosyal ağlarda kullanıcıların bilgiye her an her yerde anlık olarak ulaşabiliyor olması önemli bir faktördür. Aynı zamanda dijital platformlar geleneksel medya araçlarına göre daha özgür mecralar iken, sosyal medya platformlarında kontrol ve kısıtlamaların gerçekleştirilmesi oldukça güçtür. Bu sebeple özellikle hayvan hakları, kadın hakları gibi toplumun genelini ilgilendiren konularda kullanıcıların tepkilerini göstermesi ve örgütlenmesi daha kolay bir şekilde gerçekleşmektedir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi algı yönetiminin niteliğini arttırabilecek bir faktördür?

Seçenekler

A
Analiz
B
Etkileşim
C
Değerlendirme
D
Araştırma
E
Bağımsızlık
Açıklama:
Algı yönetimi süreci; ulaşılmak istenen hedefin belirlenmesi, hedef kitlelerin seçilmesi, hedef kitle analizinin yapılması, uygun mesajların hazırlanması, mesajların iletileceği kitle iletişim araçlarının seçimi, mesajın hedef topluma iletilmesi, etki analizi ve geri besleme gibi aşamalardan meydana gelir. Tanımsal olarak basit fakat uygulama sürecinde kompleks ve karmaşık bir yapıda olan algı yönetimi bir iletişim sürecidir. Bu süreçte etkileşimin olması algı yönetiminin niteliğini arttırabilir.

Soru 26

Suskunluk sarmalı kuramına göre bireyler hangi durumlarda suskun kalmaktadır?

Seçenekler

A
Fikirlerinin kısmen destekleneceğini anladığı durumlarda
B
Fikirlerinin kısmen kabul edileceğini anladığı durumlarda
C
Fikirlerinin ifade edilemeyeceğini anladığı durumlarda
D
Fikirlerinin desteklenmeyeceğini anladığı durumlarda
E
Fikirlerinin anlaşılmayacağını anladığı durumlarda
Açıklama:
Elizabeth Noelle Neumann’ın geliştirdiği suskunluk sarmalı kuramı 1974 yılında kitle iletişim araçları bağlamında geliştirilen ve modern topluma yönelik bakış açılarından en önde gelen teorilerdendir (Scheufele, 2008). Suskunluk sarmalına göre kitle iletişim araçlarının kimi grupları susturma, kimi gruplara ise konuşma cesareti vermesinde rolü büyüktür. Bireyler, kendi düşüncelerinin diğerleri tarafından kabul göreceğini düşündüğünde konuşma cesareti kazanırken, fikirlerinin desteklenmeyeceğini anladığı durumlarda suskun kalmaktadır.

Soru 27

Sosyal suskunluk sarmalının oluşması ile genel geçer görüşlerden farklı görüşleri ya
da aykırı düşünceleri olan insanlar giderek seslerini duyurmada daha az istekli olacağı ve sosyal medyada genelin görüşleri giderek baskın, geçerli ve doğru algılanacağı aşama nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Mutlak sonuç
B
Görece sonuç
C
Farklı sonuç
D
Benzer sonuç
E
Değişken sonuç
Açıklama:
Bireylerin sosyal medyada yer aldığı genel gruplardan (arkadaşlık grupları, listeler, topluluklar vb.) kopmamak, dışlanmamak adına istemediği, inanmadığı veya onaylamadığı olumsuz düşünce ve davranışları onaylamak zorunda kalabilmektedir. Sosyal medyada bireyler belli bir görüşü savunurken yalnız olduklarını ya da bu
görüşü dijital ortamlarda ifade ettiklerinde sosyal çevrelerinden tepki alacaklarını düşünüyorlarsa bu görüşü açık olarak dile getirmekten kaçınabilmektedir. Böylece sosyal medyada bireyler, genel kabulün dışında kendi farklı görüşlerini, bulunulan grup ya da sanal cemaatten dışlanma korkusuyla savunamamaktadır. Suskun kalındıkça bireyler, görüş bildirmemeye, katkı sunmamaya, içerik, mesaj, görüntü vb. paylaşmamaya başlamakta ve sadece pasif izleyici konumunda beklemeye geçmektedir Bütün bunların sonucu olarak da sosyal suskunluk sarmalı oluşmaktadır. Sosyal suskunluk sarmalının oluşması ile genel geçer görüşlerden farklı görüşleri ya da aykırı düşünceleri olan insanlar giderek seslerini duyurmada daha az istekli olacak ve sosyal medyada genelin görüşleri giderek baskın, geçerli ve doğru algılanacaktır. Mutlak sonuç olarak nitelendirilecek bu aşama, bireylerin pasif ve edilgen bir kimlik yapısına sahip olmalarına neden olacaktır.

Soru 28

Sosyal medya platformlarında, toplumda konuşulan ve gündem olan konuların medya güçleri tarafından değil, kullanıcılar tarafından oluşturulması neyi ortaya çıkarmıştır?

Seçenekler

A
Kullanıcıların farklı gündemleri izlemesini
B
Kullanıcıların aynı gündemi izleyebilmesini
C
Kullanıcıların kendi gündemini değiştirebilmesini
D
Kullanıcıların kendi gündemini yaratabilmesini
E
Kullanıcıların kendi gündemini uyarlayabilmesini
Açıklama:
Gündem belirleme kuramında belirtilen kitle iletişim araçlarında olduğu gibi, yeni medya olarak değerlendirilen sosyal medya platformlarında da kullanıcıların ve toplumların hangi olaylar veya haberler üzerine konuşacağı belirlenmekte, üzerine en çok konuşulan konu ve haberler gündemde birinci sıraya yükselmektedir. Ancak geleneksel medyanın aksine, sosyal medya platformlarında, toplumda konuşulan ve gündem olan konular medya güçleri tarafından değil, kullanıcılar tarafından oluşturulmaktadır. Yani sosyal medya platformlarının gündelik hayatın bir parçası hâline gelmesi kullanıcılara kendi gündemini yaratabilme şansı tanımıştır.

Soru 29

Teknolojinin gelişmesi habere ulaşmada neyi sağlamıştır?

Seçenekler

A
Habere ulaşmada çok merkezliliğin ortadan kalkmasını
B
Habere ulaşmada tek merkezliliğin ortadan kalkmasını
C
Habere ulaşmada tek merkezliliğin gelişmesini
D
Habere ulaşmada tek merkezliliğin pekişmesini
E
Habere ulaşmada değişik merkezliliğin zenginliğini
Açıklama:
Teknoloji gelişmeden ve sosyal medya kavramı hayatımıza girmeden önce radyo, televizyon gibi elektronik görsel-işitsel cihazlar yaygın olmadığından, insanların bilgiye ulaşımı oldukça kısıtlıydı. Bu sebepten dolayı insanların bilgiye ulaşabileceği kaynaklar da sınırlıydı. Teknolojinin gelişmesi ve kitle iletişim araçlarının tekelleşmeden kurtularak çeşitlenmesiyle farklı yayın kuruluşları ortaya çıkmış, habere ulaşmada tek merkezlilik ortadan kalkmıştır.

Soru 30

Adorno'ya göre kültür endüstrisinin en önemli yasası nedir?

Seçenekler

A
İnsanların farkındalık içinde gülerek doyuma ulaşmalarını sağlamak
B
İnsanların varsıllık içinde gülerek doyuma ulaşmalarını sağlamak
C
İnsanların yoksunluk içinde düşünerek doyuma ulaşmalarını sağlamak
D
İnsanların yoksunluk içinde gülerek doyuma ulaşmalarını sağlamak
E
İnsanların yoksunluk içinde anlamadan doyuma ulaşmalarını sağlamak
Açıklama:
Adorno “Kültür endüstrisinin en önemli yasası, insanların arzuladıkları şeylere kavuşmamalarını ve bu yoksunluk içinde gülerek doyuma ulaşmalarını sağlamaktır. Toplum tarafından sürekli dayatılan yoksunluk, kültür endüstrisinin her gösterisinde, yanlış anlamaya meydan vermeyecek biçimde kurbanlarına bir daha dayatılıp izlettiriliyor.” ifadeleri ile kültür endüstrisinde yoksunlukların izleyicilere dayatıldığını belirmiştir.

Soru 31

Yankı odaları, kullanıcılar tarafından fark edilmeden yaratılmış olsa bile neyi gerçekleştirmektedir?

Seçenekler

A
Bireylerin önyargılarını zayıflatmayı
B
Bireylerin önyargılarını güçlendirmeyi
C
Toplumların önyargılarını güçlendirmeyi
D
Toplumların önyargılarını zayıflatmayı
E
Toplumsal önyargıları tartışmayı
Açıklama:
Yankı odaları, kullanıcılar tarafından fark edilmeden yaratılmış olsa bile pek çok amaca hizmet ederek bireylerin önyargılarını güçlendirmektedir. Kullanıcıların kendi düşünceleri, sosyal medya platformlarında tekrar karşılarına çıkarılarak bu düşünceler doğrulanmaktadır. Bu sebeple farklı görüşte herhangi bir kişi ile karşılaşan kullanıcılar, o kişilere daha az güven duymaya başlamaktadır. Bu durumun aksine benzer
düşüncelere sahip olan kullanıcılar ise birbirlerine bağlanmaktadır. Yankı odaları, sadece kullanıcıların birbirlerinin görüşlerini takdir etmesi ile sınırlı kalmayarak büyük sorunlara da sebep olabilmektedir. Günümüz dünyasında sağlık sektöründe yaşanan gelişmelere karşın aşı karşıtı hareketlerde artış olması ve bu durumun birçok insanın ölümüne sebep olması olumsuz durumlara örnek olarak gösterilebilir.

Soru 32

Fiziksel işgücünü egale etmesinden dolayı bilgisayar başında gösterilen emeğin önemsiz olduğu bakış açısıyla düşünüldüğünde “kolay kâr” olarak görülse de sosyal medyanın ekonomisinde, temelinde erişilebilirlik yanında aşağıdakilerden hangisi vardır?

Seçenekler

A
Farklı bir teknoloji mimarisi
B
Derin bir teknoloji mimarisi
C
Yeni bir teknoloji mimarisi
D
Anlaşılmaz bir teknoloji mimarisi
E
Tartışılabilir bir teknoloji mimarisi
Açıklama:
Her ne kadar dışarıdan bakıldığında fiziksel işgücünü egale etmesinden dolayı bilgisayar başında gösterilen emeğin önemsiz olduğu bakış açısıyla düşünüldüğünde “kolay kâr” olarak görülse de sosyal medyanın ekonomisinde, temelinde erişilebilirlik ve derin bir teknoloji mimarisi olduğunu gözden kaçırmamak gerekir. Fiziksel işgücünün yerini, büyük veriyi oluşturan veri çekme uygulamaları ve bu dev havuzu sınıflandıran, analiz eden ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre değerlendirmeler yapan tahmin algoritmaları almıştır (Bramer, 2016).

Soru 33

Temeli enformasyon olan ve internetin yaygınlaşması ile ağlar üzerinde oluşan ortak payda ve hedef birliktelikleri şeklinde tanımlanan toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dijitalleşme
B
Ağ toplumu
C
Sosyal medya
D
Küresel köy
E
Enformasyon toplumu
Açıklama:
İnternetin yaygınlaşması ile ağlar üzerinde oluşan ortak payda ve hedef birlikteliklerini ağ toplumu olarak tanımlayan Castells;iletişimin, ağ üzerinden iktidarlar oluşturup takipçilerin algılarının yeniden oluşturulmasını sağlayabildiğini belirterek ağ gücünün önemine dikkat
çekmiş ve iktidarı, “toplumsal bir aktörün diğer toplumsal aktörlerin kararlarını; güçlü aktörlerin iradesi, çıkarları, değerlerini kayıracak biçimlerde asimetrik olarak etkilemesini sağlayan ilişkiler kurma becerisi” olarak tanımlamıştır.

Soru 34

Castells tarafından iletişim amacıyla bir sınıflandırma ilkesine göre formatlanmış örgütlü veriler dizisi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Enformasyon
B
Bilgi
C
Dijitalleşme
D
Ağ toplumu
E
İktidar
Açıklama:
Castells enformasyonu; “iletişim amacıyla bir sınıflandırma ilkesine göre formatlanmış örgütlü bir veriler dizisi” ve bilgiyi de “insan zihnini gözlenebilir bir olgunun kavranmasına uygulamanın sonucunda ortaya çıkan, belli bir tarihsel bağlamda bilim camiasının bilimsel olarak tanımladığı bilimsel süreçlerin kullanılmasıyla elde edilen bir açıklamalar dizisi” olarak tanımlamıştır.

Soru 35

Küresel köy, aşağıdaki düşünürlerden hangisinin kavramıdır?

Seçenekler

A
Castells
B
McLuhan
C
Maslow
D
Neumann
E
Shaw
Açıklama:
McLuhan’ın küresel köy kavramı, bugünün dünyasında gelişen ve gelişmekte olan iletişim teknolojilerinin topluma olan etkisini açıklamak için önemli bir bakış açısı sunmaktadır.

Soru 36

Bireylerin birden fazla duyusuna hitap eden iletişim araçları aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Enformasyon
B
Dijitalleşme
C
Sıcak iletişim araçları
D
Soğuk iletişim araçları
E
Küresel köy
Açıklama:
Bireylerin yalnızca tek duyusuna hitap eden araçları sıcak iletişim araçları, birden fazla duyusuna hitap eden araçları soğuk iletişim araçları olarak adlandırmaktadır.

Soru 37

1950’li yıllarda kitle iletişimi ile ilgilenen ve teknolojinin Batı toplumlarındaki etkisini tanımlamaya çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Castells
B
Maslow
C
McLuhan
D
Gerbner
E
Adorno
Açıklama:
McLuhan, 1950’li yıllarda kitle iletişimi ile ilgilenen ve teknolojinin Batı toplumlarındaki düşünsel değişimlerinin nasıl etkilendiğini anlamaya ve tanımlamaya çalışan bir düşünürdür.

Soru 38

Bir bireyin popülaritesini kaybeden x görüşünü bırakarak çoğunlukça benimsenen y görüşünü tercih etmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Ağ toplumu
B
Kültür endüstrisi
C
Sihirli mermi
D
Suskunluk sarmalı
E
Gündem belirleme
Açıklama:
Sosyal bir varlık olarak çoğu insan toplumdan dışlanma korkusu ile popülaritesini kaybeden görüşleri bir kenara bırakarak daha yaygın olarak kabul edilen görüşleri kabul etmeye başlar.
Suskunluk sarmalı

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi suskunluk sarmalı kuramında kitle iletişim araçlarının rollerinden biridir?

Seçenekler

A
Dijitalleşme
B
Mesaj
C
Ekme
D
Belirtme
E
İhtiyaç yaratma
Açıklama:
Suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolünün 3 aşaması bulunmaktadır (NoelleNeumann, 1993).
1. Şekillendirme: Toplum geneli tarafından
kabul edilen düşünceler kitle iletişim araçları
ile şekillendirilerek toplumu etkilemektedir.
2. Pekiştirme: Kitle iletişim araçları toplumda
yaygınlaşan düşüncelerin ne veya neler olduğu ile ilgili izlenimleri pekiştirmektedir.
3. Belirtme: Kitle iletişim araçları bireylerin,
toplumda hangi düşünceleri dışlanma korkusu olmadan açıklayabileceğiyle ilgili izlenimleri belirtmektedir

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi medya gündeminin belirlenmesinde etkilidir?

Seçenekler

A
Kurumlar
B
Toplum
C
Birey
D
Kültür endüstrisi
E
Filtre balonu
Açıklama:
Medya gündeminin belirlenmesinde kurumlar ve medya araçlarının birbirine olan etkisi de rol oynamaktadır.

Soru 41

Meta fetişizmi, yabancılaşma, kitle kültürü gibi kavramlar üzerinde duran yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Suskunluk sarmalı
B
Hipodermik iğne
C
Frankfurt okulu
D
Gündem belirleme
E
Yetiştirme
Açıklama:
Frankfurt okulu kitle kültürü, kültür endüstrisi gibi kavramları ortaya atmış ve Marx'ın ekonomi politik, yabancılaşma, meta fetişizmi gibi kavramları üzerinde durmuşlardır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi bir web algoritmasıdır?

Seçenekler

A
Filtre balonu
B
Web 2.0
C
Web 1.0
D
Üre-tüketici
E
Dijital işgücü
Açıklama:
Filtre balonu, internet aktivisti Eli Pariser tarafından ortaya atılan ve kullanıcı hakkındaki konum, arama geçmişi gibi bilgiler doğrultusunda kullanıcının hangi paylaşımları görmek istediğini kişiselleştirerek tahmin eden bir web algoritmasıdır.

Soru 43

İletişim amacıyla bir sınıflandırma ilkesine göre formatlanmış örgütlü bir veriler dizisine ne denir?

Seçenekler

A
Cast
B
Cast enformasyonu
C
Castells enformasyonu
D
Cassel
E
Casse enformasyonu
Açıklama:
Castells enformasyonu

Soru 44

Aşagıdakilerden hangisi suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolünün 3 aşamasından biridir?

Seçenekler

A
Şekillendirme
B
Yayma
C
İşaretleme
D
Koparma
E
İlave etme
Açıklama:
Şekillendirme

Soru 45

Şekillendirme, belirtme, pekiştirme gibi aşamalar hangi konuya işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Suskunluk sarmalı sürecinde toplumun rolü
B
Suskunluk sarmalı sürecinde sermayenin rolü
C
Suskunluk sarmalı sürecinde ülke sınırlarının rolü
D
Suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolü
E
Suskunluk sarmalı sürecinde savunma sektörünün rolü
Açıklama:
Suskunluk sarmalı sürecinde kitle iletişim araçlarının rolü

Soru 46

Suskunluk kavrami kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Elizabeth Noelle Neumann
B
Elizabeth Taylor
C
Elizabeth Olsen
D
Elizabeth Afton
E
ll Elizabeth
Açıklama:
Elizabeth Noelle Neumann

Soru 47

Siyasal iktidarların sadece fiziksel güç değil, kitle iletişim araçlarını da kullandığını ifade eden ve bu yaklaşımı ile kitle iletişim araçlarının propaganda amacıyla kullanılarak kamuoyunu etkilediğini belirten siyaset bilimci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Elizabeth Noelle Neumann
B
Harold Laswell
C
Marx Horkheimer
D
Carl Grünberg
E
Eli Pariser
Açıklama:
Chicago Üniversitesinde siyaset bilimi dersleri veren Harold Laswell’e göre; siyasal iktidarlar sadece fiziksel güç değil, kamuoyu oluşturmak için kitle iletişim araçlarını da kullanmaktadır. Laswell bu yaklaşımı ile kitle iletişim araçlarının propaganda amacıyla kullanılarak kamuoyunu etkilediğini belirtmektedir.

Soru 48

............. tarafından geliştirilen ve hem
anaakım hem de eleştirel medya kuramlarının bir
parçası olan yetiştirme kuramı, ekme kuramı olarak da bilinmektedir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
George Gabo
B
George Gerbner
C
George Olsen
D
George Orwel
E
George Lucas
Açıklama:
George Gerbner

Soru 49

...... Okulu yaklaşımlarının temeli, 1923 yılında Institut Für Socialforschung’un (Sosyal Araştırmalar Enstitüsü) kurulması ile atılmıştır. yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Berlin
B
Hamburg
C
Münih
D
Köln
E
Frankfurt
Açıklama:
Frankfurt

Soru 50

Literatürde “...........” olarak geçen kavram ise; inançların kapalı bir sistem içindeki iletişim ve tekrarlama ile güçlendirilmesi durumudur. yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Yankı odası
B
Yankı duvarı
C
Yankı binası
D
Yankı lobisi
E
Yankı topluluğu
Açıklama:
Yankı odası

Soru 51

Marx’ın, “daha çok işgücü, daha çok değer yaratmaktadır.” söyleminin günümüz dijital dünyası ve sosyal medya söz konusu olduğunda “................, daha çok değer yaratmaktadır.” söylemine dönüşebileceği söylenebilir.

Seçenekler

A
daha çok teknoloji
B
daha çok insan
C
daha çok katılımcı
D
daha çok sermaye
E
daha çok veri
Açıklama:
daha çok veri

Soru 52

Media’dan Roger Mougalas’ın ifade ettiği gibi bu “........” den bilinen geleneksel iş dünyası veri toplama araçlarıyla herhangi işe yarar bir veri elde etmek imkansıza yakındır. yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Büyük yatırım
B
Büyük kurum
C
Büyük sermaye
D
Büyük veri
E
Büyük alan
Açıklama:
Büyük veri

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Geleneksel medyanın tek boyutlu aktarımcı iletişim biçimi sağlar.
B
Geleneksel medya bireyleri ön plana alan serbestlik özelliğiyle birlikte öne çıkmaktadır.
C
Sosyal medyada editöryal denetimler sosyal medyada bulunmamaktadır.
D
Sosyal medyada kullanıcıların kendi önemsediği olay ve durumları herhangi bir denetim mekanizması veya sansür olmadan ortaya koyulabilir.
E
Sosyal medyada bireyler kendi belirledikleri platformlarda, istedikleri kişilerle, istedikleri zaman paylaşabilirler.
Açıklama:
B

Soru 54

Bireylerin yalnızca tek duyusuna hitap eden araçları nasıl tanımlanır?

Seçenekler

A
Mono Kaynak
B
Dual Kaynak
C
Sıcak iletişim araçları
D
Soğuk iletişim araçları
E
Tek yönlü araçlar
Açıklama:
Sıcak iletişim araçları

Soru 55

Küresel köy kavramını ortaya koyan kişi kimdir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Castells
C
Neumann
D
Hawks
E
McCombs
Açıklama:
A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi suskunluk sarmalı aşamalarından biridir?

Seçenekler

A
Ortaya çıkma
B
Sürdürme
C
Pekiştirme
D
Gelişme
E
Açıklama
Açıklama:
C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Neumann’ın suskunluk sarmalı kavramı ile ilişkili olarak yanlıştır?

Seçenekler

A
Bireyler toplumsal değişimleri takip ederek bunlara uymaya çalışmaktadır.
B
Sosyal bir varlık olarak çoğu insan toplumdan dışlanma korkusu ile daha yaygın olarak kabul edilen görüşleri kabul etmeye başlar.
C
İnsanlar toplumdan dışlanma riskinden kaçınmak için çevrelerini ve diğer insanları yakından takip ederler.
D
Bireyler, azınlık grupta yer aldığında toplum tarafından dışlanma ihtimali ortaya çıkmaktadır.
E
Bireyler azınlık grupta yer aldıklarında kendine güvenerek korkmadan konuşmaya başlamaktadır.
Açıklama:
E

Soru 58

Yetiştirme Kuramı (Ekme Kuramı) kim tarafından geliştirilmiştir?

Seçenekler

A
Lasswell
B
McLuhan
C
Gerbner
D
Neumann
E
Horkheimer
Açıklama:
C

Soru 59

Medyanın insanların inanç, düşünce ve davranışlarında gözlenebilir ve kısa süreli etkiler yaratmazken, uzun vadede kişilerin toplumsal gerçekliği algılama biçimini etkilediğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Suskunluk Sarmalı
B
Sihirli Mermi Kuramı
C
Yetiştirme (Ekme) Kuramı
D
Gündem Belirleme Kuramı
E
Kültür Endüstrisi
Açıklama:
C

Soru 60

Kitle iletişim araçlarının propaganda amacıyla kullanılarak kamuoyunu etkilediğini savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Suskunluk Sarmalı
B
Sihirli Mermi Kuramı
C
Yetiştirme (Ekme) Kuramı
D
Gündem Belirleme Kuramı
E
Kültür Endüstrisi
Açıklama:
B

Soru 61

………….. kavramı, bireylerin azınlık oldukları durumlarda fikirlerini, beklentilerini ve tercihlerini ifade etme konusunda sessiz kalma zorunluluğu hissetmelerinin kitle iletişim araçları ile ilişkisini ortaya koymaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Küresel köy
B
Sihirli şırınga
C
Mutlak sonuç
D
Suskunluk sarmalı
E
Küresel gösterge
Açıklama:
D

Soru 62

Gündelik yaşamın her bir parçasının kültür endüstrisi tarafından metalaştırılmış ve bunun sonucu olarak egemen ideoloji hem ekonomik hem de ideolojik olarak toplumun bilincinde yeniden üretildiğini ileri süren kişi kimdir?

Seçenekler

A
Lasswell
B
McLuhan
C
Gerbner
D
Neumann
E
Horkheimer
Açıklama:
E

Ünite 2

Soru 1

İletişimin teknik yönleriyle ilgili olarak, “Araç mesajdır” diyen Amerikalı iletişim bilimci aşağıdakilerden hangisidir ve bu sözünde kastettiği araç öncelikle ne ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Bu iletişimci McLuhan'dır ve kastettiği araç öncelikle görme duyusuyla ilgilidir.
B
Bu iletişimci Stevenson'dur ve kastettiği araç öncelikle görme duyusuyla ilgilidir.
C
Bu iletişimci McLuhan'dır ve kastettiği araç öncelikle okumakla yani yazılı basınla ilgilidir.
D
Bu iletişim filozofu da kabul edilen Marcus'a aittir ve kastettiği araç Internet'dir.
E
Bu iletişim filozofu da kabul edilen Marcus'a aittir ve kastettiği araç görme duyusuyla ilgilidir.
Açıklama:
McLuhan'ın araştırmaları ve "araç mesajdır" sözü ve görme duyusunun önemi, iletişim ve teknoloji ilişkisinde öğrenilmesi gereken önemli bir bilgidir.
"Araç mesajdır" sözü ünlü iletişim filozofu Marchall McLuhan'a aittir ve kullanılan araçla ilgili olarak görme duyusunu öne çıkarır.

Soru 2

McLuhan'a göre modern teknoloji çağına geçişin evrelerinden olan Edebiyat Çağını aşağıdakilerden hangisi doğrulamaktadır?

Seçenekler

A
Edebiyat çağı okur yazar çağı olarak görülmemelidir.
B
İşitmeye dayalı alfabe çağıdır.
C
Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş bir çağdır.
D
Matbaanın keşfi sonrasında basım teknolojinin geliştiği çağdır.
E
Elektronik çağın özelliklerini taşır.
Açıklama:
McLuhan'a göre modern teknoloji çağına geçişin evrelerini bilmek ve özelliklerini birbirinden ayırt etmek gerekir. Bunlar sırasıyla, Kabile Çağı, Edebiyat Çağı, Basım Çağı ve Elektronik Çağdır.
McLuhan'a göre modern teknoloji çağına geçişin evrelerinden olan Edebiyat Çağı okur yazar çağıdır. Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş bir çağdır.

Soru 3

Aşağıdaki saptamalardan hangisi kültür endüstrisi kavramıyla ilgilidir?

Seçenekler

A
Kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır.
B
Herbert Marcuse tarafından ilk kez kullanılan ve geliştirilen bir kavramdır.
C
McLuhan tarafından ilk kez kullanılan ve geliştirilen bir kavramdır.
D
Her ne kadar endüstri sözcüğünü içerse de, endüstri ile ilişkili olduğu düşünülmemelidir.
E
Kültürel ürünlerin sosyal medyada yer alış tarzlarını dile getiren bir kavramdır.
Açıklama:
İlk ele alanlar arasında Max Horkheimer ve Theodor Adorno'yu anmak gerekir.
Kültür endüstrisi kavramında kültürün endüstrileşmesi söz konusudur ve haliyle kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde değerlendirilmesini içeren bir kavramdır.

Soru 4

Max Horkheimer'a göre kapitalist toplumda kişisel tarihler yok olması yani bireyin silinmesiyle ilgili üç süreç hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Kültürel endüstri, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme
B
Sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik baskı.
C
Sınai disiplin, aydınlanma felsefesi ve teknolojik ilerleme .
D
Kültürel disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme .
E
Sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme.
Açıklama:
Max Horkheimer, bu üç süreç çerçevesinde, yani Sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme çerçevesinde bu süreçlerin sonuçlarını geri döndürülemez olarak görmemektedir. Ona göre bu gelişmeler, yeni bir çağın ortaya çıkışını ifade etmektedir.
Max Horkheimer'a göre kapitalist toplumda kişisel tarihler yok olması yani bireyin silinmesiyle ilgili üç süreç şunlardır: Sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme.

Soru 5

Lev Manovich'in “Yeni Medyanın Dili” adlı kitabında dile getirdiği yeni sosyal medya
alanının kendine özgü özelliklerinden aşağıdakilerden hangisi kültürel kodlama ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Bilgisayarla üretilen her şey analog yapıdan sayısal yapıya dönüştürülemez özelliğiyle ilgilidir.
B
Yeni medyanın parçalı yapısını yani çeşitli piksellerin, çokgen yapıların, seslerin ve
karakterlerin birleşmeleriyle oluşan özelliği ifade eder.
C
Kültürel kodlamaya çevrilebilirlik de denilebilmektedir ve bir sayısal formattan bir başka sayısal formata çevrilebilir olmayı ifade etmektedir.
D
Yeni medyanın ürünlerinin üretilmesi için çeşitli nümerik kodlara ihtiyaç duyması olarak tanımlanabilecek özelliğidir.
E
Yeni medya aracılığıyla üretilen her şeyin bir matematiksel karşılığı olduğunu ifade eden özelliktir.
Açıklama:
Nümerik temsil, Modülerlik, Otomasyon, Değişebilirlik ve Kültürel kodlama özellikleri yeni medya alanını tanımak açısından büyük önem arzetmektedir.
Lev Manovich'e göre kültürel kodlama özelliği çevrilebilirlik özelliğiyle ilgilidir yani sayısal formattan bir başka sayısal formata çevrilebilir olmayı ifade etmektedir. Diğer dört özellik Nümerik temsil, Modülerlik, Otomasyon, Değişebilirlik özellikleridir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi sanal toplum özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Birbirleriyle gerçek anlamda bağlı olmadan iletişim kuran topluluktur.
B
Sanal toplumlarda elektronik iletişim kurulmaz.
C
Sanal toplumlarda iletişime geçen bireyler çeşitli yaşlarda olabilir.
D
Sanal toplum bireyleri farklı cinsiyet özellikleri taşıyabilir.
E
Elektronik iletişimle sosyalleşmenin olduğu düşünülebilir.
Açıklama:
Sanal toplumlarda, elektronik iletişim ve sosyalleşme çeşitli yaşlar ve farklı cinsiyetler arasında mümkündür.
Bu soru, iletişim teknolojileri ve sanal toplum ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir sorudur. Sanal toplumlarda elektronik iletişim kurulduğu ve sosyalleşmenin mümkün olduğu unutulmamalıdır.

Soru 7

Teknolojik İletişim Araçları ve Sosyal Ağlar ile ilişkiler çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi bireyin yalnızlaşmasını ifade etmektedir?

Seçenekler

A
İnsanların sanal ortamda her işi yapabilmeleri nedeniyle psikolojik birtakım rahatsızlıklar içine girmeleri mümkün değildir.
B
Bazı araştırmalar elektronik sosyal ağların gelişmesinin insanların öz saygılarını arttırdığını bulmuşlardır.
C
Sosyal ağlar, sosyalleşmeyi önleyen özelliklere sahip değildir.
D
Sosyal ağların kullanımı, içine kapanma, sosyal izolasyon riski yaratmaktadır.
E
Yeni teknolojiler ve sosyal ağlar gelişerek “her ihtiyaca karşılık veren” noktalara geldiğinde, dışarıdaki sosyal bağlantıların kopmasına neden olduğunu düşünmek doğru bir yaklaşım değildir.
Açıklama:
Sosyal ağlar ve yeni teknoloji ürünleriyle içine kapanma, sosyal izolasyon riski doğduğu araştırmalarla kanıtlanmıştır.
Genel olarak internet, insanların sanal ortamda her işi yapabilmeleri nedeniyle psikolojik birtakım rahatsızlıklar içine girebilecekleri riski yaratabilmektedir. İçine kapanma, sosyal izolasyon riski de yaratmakta ve bunlar yalnızlaşmaya neden olmaktadır.

Soru 8

"Sosyal medya bir çeşit sosyalleşmeyi da içermektedir" sözü doğru bir saptamadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu saptamayla ilintili değildir?

Seçenekler

A
Bu sosyalleşme sosyolojide tanımlanan bir sosyalleşme sürecinden tamamen farklıdır.
B
Bireylerin, sürekli bir sosyal ağ alanında iletişime geçmeleri ile sosyal bir ortam kurulur.
C
Bu tür bir sosyalleşme ortamı, sosyo-sanallaşma (socio-vitualization) olarak literatürde tartışılmaktadır.
D
Sosyal medya ortamında uzun süreli iletişim ve diyalog içinde bulunan bireylerin deneyimleri sosyalleşmekle ilgilidir.
E
Çeşitli bilgi paylaşımları, araştırma çabaları ve çevresini genişletme istekleri sosyalleşme deneyimleri olarak görülebilir.
Açıklama:
Sosyalleşme süreci sosyal bir olgu olup hem gerçek dünyada hem sanal dünyada vardır ve bu sosyolojinin araştırma alanıdır.
Sosyal ağ alanında, bireylerin birbirleriyle iletişime geçmeleri sosyal bir ortamın kurulmasını sağlar ve bu nedenle sosyolojide tanımlandığı gibi bir sosyalleşme sürecinden bahsedilebilir.

Soru 9

Bilgisayar kullanılarak yeni bir karakter yaratılabilir ve bunun gerçekmiş gibi görünmesi sağlanabilir. Bu saptama Lev Manovich'e göre yeni medyanın hangi yapısal özelliğine işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Nümerik temsil
B
Otomasyon
C
Değişebilirlik
D
Kültürel kodlama
E
Modülerlik
Açıklama:
Otomasyon özelliği günümüzde canlandırma sözcüğüyle de yakından ilintilidir.
Otomasyon özelliği, bilgisayar ortamında kullanımla ilgili olup, bu ortamda bilgisayar aracılığıyla canlandırma yapabilme, yeni bir karakter yaratılabilme ve bunu gerçekmiş gibi görünmesini sağlamakla ilintilidir.

Soru 10

Aşağıdaki saptamalardan hangisi İspanyol sosyolog Manuel Castels'in görüşleri çerçevesinde değerlendirilemez?

Seçenekler

A
Sosyal ağ siteleri, insanların deneyimlerinin tüm boyutlarını birbirine bağlayan yaşam alanlarıdır.
B
İnsanlar enerji ve çabadan tasarruf ederek düşük duygusal maliyetle bir deneyimi paylaşmaları, kültürü dönüştüren bir şeydir.
C
İnsanların sosyal ağ siteleriyle iletişim kurma deneyimleriyle zamanı ve mekânı aşmaları mümkündür.
D
İnsanların, çoklu etkileşimle birlikte gelişmeleri düşünülemez.
E
İnsan, deneyiminin her boyutunda sürekli ağa bağlı bir dünyadadır.
Açıklama:
İspanyol sosyolog Manuel Castells, bilgi ve iletişim teknolojilerine merkezî önem atfetmiştir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kültürün kalbindeki her şeyi etkilediğini belirtir.
Manuel Castels'e göre sosyal ağ siteleri, insanların çoklu etkileşimle birlikte gelişmelerine katkıda bulunur.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, teknolojik araçlar aracılığıyla kültürel ve toplumsal iletişimin gerçekleşmesi ve iletişimin bu araçlarla çok sayıda kişiyi etkileyecek biçime getirilmesi anlamına gelir?

Seçenekler

A
İletişim ağı
B
İletişim felsefesi
C
Mesaj yayılımı
D
Kitle iletişimi
E
Yeni medya
Açıklama:
Kitle iletişimi ise mesajın, iletişim araçları aracılığıyla hedef kitleye iletilmesidir. Yani kitle iletişim araçlarını kullanarak çok sayıda kişiyi etkileyecek biçime getirilmesine "kitle iletişimi" denir.

Soru 12

Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu aşamalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kabile Çağı
B
Edebiyat Çağı
C
Basım Çağı
D
Endüstri Çağı
E
Elektronik Çağ
Açıklama:
Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır. Bunlar: Kabile Çağı, Edebiyat Çağı, Basım Çağı ve Elektronik Çağ'dır.
Endüstri Çağı, McLuhan'ın sınıflandırmasında yer almaz.

Soru 13

Max Horkheimer ve Theodor Adorno tarafından kullanılan, kültürün kendisinin bir endüstri hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Kültür yozlaşması
B
Teknoloji kültürü
C
İletişim kültürü
D
Kültür endüstrisi
E
Kültür yönetimi
Açıklama:
Kültür endüstrisi, kültürün kendisinin bir endüstri hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır. Çoğunlukla Max Horkheimer ve Theodor Adorno tarafından kullanılmıştır.

Soru 14

Weber’e göre, bir bilimsel alan olarak kültürel çalışmalar hangisiyle ilgili değildir?

Seçenekler

A
Güç ilişkileri ve güç ilişkilerinin ürettiği bilgi,
B
Farklı sosyal grupların tanınması,
C
Farklı sosyal grupların meşruluk düzeyleri
D
Farklı sosyal grupların değer ve inanç sistemlerinin nasıl kurulduğu
E
Farklı sosyal grupların teknolojiye erişimi
Açıklama:
Weber'e göre bir bilimsel alan olarak kültürel çalışmalar, a)güç ilişkilerine ve güç ilişkilerinin ürettiği bilgiye b)farklı sosyal grupların tanınmasına c)farklı sosyal grupların meşruluk düzeylerine d)farklı sosyal grupların değer ve inanç sistemlerinin nasıl kurulduğuna ilgi duymaktadır.
Cevap E seçeneğidir.

Soru 15

Modern dünya sistemini merkez, yarı-çevre ve çevre olarak üç alanda ele alan sosyolog hangisidir?

Seçenekler

A
Immanuel Wallerstein
B
Anthony Giddens
C
Max Weber
D
Max Horkheimer
E
Herbert Marcuse
Açıklama:
Amerikalı sosyolog Immanuel Wallerstein (1930-2019), modern dünya sistemi üç farklı alandan oluşmaktadır: Merkez, yarı-çevre ve çevre. Dünyadaki bütün ekonomiler gelişmişlik ve büyüklüklerine göre böyle bir modern dünya düzeni içinde merkezde, yarı-çevrede ya da çevrede yer alırlar.

Soru 16

Max Horkheimer’e göre kapitalist toplumda bireyin silinmesine yol açan sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme süreçlerinin ortak noktası nedir?

Seçenekler

A
Topluluk bilinci
B
Bencilleşme
C
Otoriter olma
D
Bireysellik
E
Azalan verimlilik
Açıklama:
Max Horkheimer için kapitalist toplumda kişisel tarihler; sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme ile birlikte yok edilmiştir. Bireyin silinmesi için bu üç süreç yeterli olmuştur. Otoriter olma özelliği her üç sürecin de ortak noktasıdır.

Soru 17

“Yeni nesiller, düşlerinin kendilerine ait olmadığı ve bu ihtiyaçlarını toplumsal sistemin karşılayabileceği, tamamen yönetilip programlanmış şekilde ortaya çıkmaktadırlar.”
Yeni nesiller hakkında yukarıdaki karamsar görüşü ifade eden Frankfurt Okulu mensubu düşünür hangisidir?

Seçenekler

A
Max Horkheimer
B
Herbert Marcuse
C
Walter Benjamin
D
Theodor W. Adorno
E
Erich Fromm
Açıklama:
Marcuse’un, yeni nesil bireyler konusundaki görüşleri karamsardır: Yeni nesiller, düşlerinin kendilerine ait olmadığı ve bu ihtiyaçlarını toplumsal sistemin karşılayabileceği, tamamen yönetilip programlanmış şekilde ortaya çıkmaktadırlar.

Soru 18

“Infotainment gazetecelik” ne demektir?

Seçenekler

A
Magazin gazeteciliği
B
Eğlence ve haberin birbirine karıştırıldığı bir iletişim tarzı
C
Günümüzün liberal gazetecilik anlayışı
D
Sadece eğlenceli ve olumlu haberlere yer verilen iletişim yaklaşımı
E
Aynı zamanda bilgilendiren eğlence ve yarışma programları
Açıklama:
Infotainment gazetecelik, eğlence ve haberin birbirine karıştırıldığı bir iletişim tarzı olup haber kaynaklarının ve idarenin gazeteciler üzerindeki etkileri ile değerlendirilir.

Soru 19

Lev Manovich’in düşüncesine göre; yeni medyanın sesler, şekiller ve imajlardan oluşan parçalı yapısını ifade eden özelliği hangisidir?

Seçenekler

A
Nümerik temsil,
B
Modülerlik,
C
Otomasyon,
D
Değişebilirlik,
E
Kültürel kodlama.
Açıklama:
Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya alanı kendine özgü özelliklere sahiptir. Bu özellikler şunlardır: a) Nümerik temsil, b) modülerlik, c) otomasyon, d) değişebilirlik ve e) kültürel kodlama.
Modülerlik özelliği, yeni medyanın parçalı yapısını ifade etmektedir. Bunlar sesler, şekiller, imajlar çeşitli piksellerin, çokgen yapıların, seslerin ve karakterlerin birleşmelerinden oluşmaktadır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bir bulut depolama hizmetidir?

Seçenekler

A
Twitter
B
Linkedin
C
Dropbox
D
Gmail
E
Google Earth
Açıklama:
Dropbox bugün en çok tercih edilen ve kullanılan bulut depolama hizmetlerinden biridir.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi McLuhan tarafından tanımlanan, modern teknoloji çağına geçişin evrelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kabile Çağı
B
Edebiyat Çağı
C
Basım Çağı
D
Bilişim Çağı
E
Elektronik Çağı
Açıklama:
TEKNOLOJİ VE İLETİŞİM: KAVRAMLAR VE YAKLAŞIMLAR
Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi
olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır:
1. Kabile Çağı: Fonetik alfabesi (İşitmeye dayalı alfabe) kabile çağını değiştirmiştir.
2. Edebiyat Çağı: Okuryazar çağı da denilmektedir. Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş bir çağa geçilmiştir. Böylece, edebiyat çağı başlamıştır.
3. Basım Çağı: Basım çağı edebiyat çağının sonunu getirmiştir, çünkü matbaanın keşfi ve
sonrasındaki basım teknolojinin gelişimi görsel bağımlılığın artmasına neden olmuştur.
4. Elektronik Çağ: Elektronik çağ insanlığın son çağıdır. Telgrafın icadından bu yana insanlar ve insan ilişkilerinde büyük değişimlerin meydana gelişi, elektronik çağın habercidir.

Soru 22

Aşağıda verilen isimlerden hangisi bilimsel ve teknolojik ilerlemeleri birer tahakküm aracı olarak yorumlayan felsefeciye aittir?

Seçenekler

A
Herbert Marcuse
B
Marshall McLuhan
C
Stephen Unger
D
Langdon Winner
E
Theodor W. Adorno
Açıklama:
TEKNOLOJİ VE İLETİŞİM: KAVRAMLAR VE YAKLAŞIMLAR
Marcuse, giderek daha çok gelişen teknoloji toplumunu tartışırken, onun insanı nasıl etkilediğini, onu nasıl yeniden bir biçime kavuşturduğunu da göstermektedir. Ona göre ileri teknoloji toplumunda, bilimsel ve teknik ilerlemeler, birer tahakküm aracı olarak ortaya çıkmışlardır. İleri teknoloji toplumu, rasyonellik (akla uygunluk) ve araçsallık üzerine kuruludur. Teknolojinin denetim ve gözetimi altında bir rasyonalite (akılcılık), eleştirel olma maharetini yitirir. İtaat eden ve son derece uyumlu bir yapıya dönüşür. Bu tür bir
rasyonalite aklın otonom olma özelliğini kaybetmesi anlamına gelir.

Soru 23

"Kültür ................. kültürün kendisinin bir ............. hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır."
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi uygun olan sözcüktür?

Seçenekler

A
Entegrasyon
B
Devrim
C
Endüstri
D
Yönetim
E
Reform
Açıklama:
TEKNOLOJİ VE İLETİŞİM: KAVRAMLAR VE YAKLAŞIMLAR
Kültür endüstrisi, kültürün kendisinin bir endüstri hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır. Çoğunlukla Max Horkheimer ve Theodor Adorno tarafından kullanılmıştır.

Soru 24

En az gelişmiş ülkeler, gelişmiş ekonomilerin denetimi altında olan ve dünya ekonomisinin gidişatında etkisi çok az olanlardır. Bu ülkeler Immanuel Wallerstein'ın modern dünya sistemi alanlarından hangisinde yer alırlar?

Seçenekler

A
Merkezde
B
Çevrede
C
Yarı-çevrede
D
Dış çevrede
E
Ortak çevrede
Açıklama:
TEKNOLOJİK GELİŞMELER, KAPİTALİZM VE TOPLUMSAL DEĞİŞME
Amerikalı sosyolog Immanuel Wallerstein (1930-2019), modern dünya sistemi üç farklı alandan oluşmaktadır: Merkez, yarı-çevre ve çevre. Dünyadaki bütün ekonomiler gelişmişlik ve büyüklüklerine göre böyle bir modern dünya düzeni içinde merkezde, yarı-çevrede ya da çevrede
yer alırlar. En gelişmiş ülkeler merkezde yer alır. Bu ülkelerin ekonomileri de en güçlü ekonomilerdir. Gelişmiş olduğu söylenilen fakat ekonomileri o kadar da güçlü olmayanlar yarı-çevre kategorisinde yer alırlar. En az gelişmiş ülkeler, gelişmiş ekonomilerin denetimi altında olan ve dünya ekonomisinin gidişatında etkisi çok az olanlardır. Bunlar çevre kategorisinde değerlendirilirler. Merkez kategorisinde yer alan güçlü ekonomiler, teknolojik gelişmeleri de en ileri noktada olanlardır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi McLuhan'ın teknoloji çağına geçişin evreleri sınıflamasında görsel bağımlılığın arttığı evredir?

Seçenekler

A
Kabile Çağı
B
Edebiyat Çağı
C
Basım Çağı
D
Elektronik Çağ
E
Bilişim Çağı
Açıklama:
TEKNOLOJİ VE İLETİŞİM: KAVRAMLAR VE YAKLAŞIMLAR
Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır:
1. Kabile Çağı: Fonetik alfabesi (İşitmeye dayalı alfabe) kabile çağını değiştirmiştir.
2. Edebiyat Çağı: Okuryazar çağı da denilmektedir. Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş bir çağa geçilmiştir. Böylece, edebiyat çağı başlamıştır.
3. Basım Çağı: Basım çağı edebiyat çağının sonunu getirmiştir, çünkü matbaanın keşfi ve sonrasındaki basım teknolojinin gelişimi görsel bağımlılığın artmasına neden olmuştur.
4. Elektronik Çağ: Elektronik çağ insanlığın son çağıdır. Telgrafın icadından bu yana insanlar ve insan ilişkilerinde büyük değişimlerin meydana gelişi, elektronik çağın habercidir.

Soru 26

İleri teknoloji;
I. İnsanları özgürleştirir.
II. Rasyonellik üzerine kuruludur.
III. İnsanlara otonom olma özelliği kazandırır.
IV. İnsanlara araçsallık bakış açısı sağlar.
Yukarıdakilerden hangisi Herbert Marcuse’un ileri teknolojiye yönelik eleştirilerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
TEKNOLOJİ VE İLETİŞİM: KAVRAMLAR VE YAKLAŞIMLAR
Marcuse giderek daha çok gelişen teknoloji toplumunu tartışırken, onun insanı nasıl etkilediğini, onu nasıl yeniden bir biçime kavuşturduğunu da göstermektedir. Ona göre ileri teknoloji toplumunda, bilimsel ve
teknik ilerlemeler, birer tahakküm aracı olarak ortaya çıkmışlardır. İleri teknoloji toplumu, rasyonellik (akla uygunluk) ve araçsallık üzerine kuruludur. Teknolojinin denetim ve gözetimi altında bir rasyonalite
(akılcılık), eleştirel olma maharetini yitirir. İtaat eden ve son derece uyumlu bir yapıya dönüşür. Bu tür bir rasyonalite aklın otonom olma özelliğini kaybetmesi anlamına gelir. İnsanların düşünceleri, eylemleri hatta duyguları bile kendi yarattıkları araçların teknik ihtiyaçlarına göre bir neredeyse tamamen araçsallaşır.

Soru 27

Dünyanın sözlü kültürden yazılı kültüre doğru evrim gösterdiğini haber medyasının da benzer şekilde, yazılı kültürden elektronik kültüre doğru evrim gerçekleştirdiğini iddia eden felsefeci kimdir?

Seçenekler

A
Weber
B
Horkheimer
C
Wallerstein
D
Giddens
E
McLuhan
Açıklama:
TEKNOLOJİK GELİŞMELER, KAPİTALİZM VE TOPLUMSAL DEĞİŞME
McLuhan, bu dünyanın sözlü kültürden yazılı kültüre doğru evrim gösterdiğini haber medyasının da benzer şekilde, yazılı kültürden elektronik kültüre doğru evrim gerçekleştirdiğini iddia etmiştir.

Soru 28

"Infotainment gazetecelik, ............. ve haberin birbirine karıştırıldığı bir iletişim tarzıdır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere hangi sözcüğün gelmesi doğru olur?

Seçenekler

A
Bilgi
B
Gazetecilik
C
Eğlence
D
Bilişim
E
İnternet
Açıklama:
TEKNOLOJİK GELİŞMELER, KAPİTALİZM VE TOPLUMSAL DEĞİŞME
Günümüzde, iletişim ve haberleşme alanının ilk demokratik ve pedagojik adımlarından biri olan gazetecilik, infotainment gazetecelik yönelimiyle
tartışılmaktadır. Infotainment gazetecelik, eğlence ve haberin birbirine karıştırıldığı bir iletişim tarzı olup haber kaynaklarının ve idarenin gazeteciler üzerindeki etkileri ile değerlendirilir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya alanı kendine özgü özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Nümerik temsil
B
Modülerlik
C
Kültürel kodlama
D
Sürdürebilirlik
E
Değişebilirlik
Açıklama:
TOPLUM VE TEKNOLOJİ İLİŞKİSİ: YENİ SOSYAL MEDYA ALANI
Yeni sosyal medya alanı bir sosyal medya yapılanmasını ifade etmektedir. Bu sosyal medya yapısının ilk adımlarından itibaren içerdiği ileti şeklinin sosyal olmadığı iddia edilmiştir. Bu yeni medya yapısının özelliklerini ve kurallarını ilk kez Rus bilim insanı Lev Manovich “Yeni Medyanın Dili” (The Language of New Media) adlı kitabında anlatmıştır. Bu kitapta, bilginin üretim ve dağıtım sürecine bağlı olduğu şartların bugünkünden ne kadar farklı olduğunu değerlendirmektedir. Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya alanı kendine özgü özelliklere sahiptir. Bu özellikler şunlardır: a) Nümerik temsil, b) modülerlik, c) otomasyon, d) değişebilirlik ve e) kültürel kodlama.

Soru 30

I. Google Drive,
II. OneDrive
III. Instagram
IV. WhatsApp
Yukarıdakilerden hangileri bulut depolama hizmetlerindendir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
YENİ İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE SANAL TOPLUM
Google Drive, OneDrive, Dropbox bugün en çok tercih edilen ve kullanılan bulut depolama hizmetleridir.

Soru 31

McLuhan'a göre aşağıdakilerden hangisi insanlığın geldiği son aşamadır?

Seçenekler

A
Kabile çağı
B
Edebiyat çağı
C
Dijital çağ
D
Elektronik çağ
E
Basım çağı
Açıklama:
Elektronik Çağ: Elektronik çağ insanlığın son çağıdır. Telgrafın icadından bu yana insanlar ve insan ilişkilerinde büyük değişimlerin meydana gelişi, elektronik çağın habercidir.

Soru 32

Teknolojiyi insanın bir organına benzeten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adorno
B
McLuhan
C
Marcuse
D
Giddens
E
Wallerstein
Açıklama:
McLuhan’a göre (1994:8-11) teknoloji insanın tıpkı bedeninin bir organı gibidir. Teknolojik bir sonuç kendi içeriğinden çok, insanı etkilemektedir

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu üyesidir?

Seçenekler

A
Giddens
B
McLuhan
C
Binark
D
Wallerstein
E
Adorno
Açıklama:
Kendisini kültür eleştirmeni olarak tanımlayan ve Frankfurt okulunun bir üyesi Theodor Adorno’nun (1903-1969) görüşleri önemlidir. Adorno (2020), kültür endüstrisi (culture industry) kavramıyla teknoloji ve insan arasındaki ilişkiyi eleştirir

Soru 34

Toplumsal tabakalaşma kavramı aşağıdaki hangi düşünür tarafından kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Adorno
B
Horkheimer
C
Marcuse
D
Weber
E
Giddens
Açıklama:
Modern topluma bir yol çizen teknik ve teknolojik dönüşümler, Weber’e göre, toplumda sınıfsal yapının, bir başka deyişle tabakalaşmanın oluşmasına katkıda bulunmaktadırlar.

Soru 35

Modern dünya sistemini merkez, yarı-çevre ve çevre olarak üç farklı alana bölen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Giddens
B
Wallerstein
C
Weber
D
Adorno
E
McLuhan
Açıklama:
Amerikalı sosyolog Immanuel Wallerstein (1930-2019)'a göre, modern dünya sistemi
üç farklı alandan oluşmaktadır: Merkez, yarı-çevre ve çevre.

Soru 36

Kapitalist toplumda kişisel tarihlerin sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme ile birlikte yok edildiğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Marcuse
B
Adorno
C
Horkheimer
D
McLuhan
E
Giddens
Açıklama:
Max Horkheimer (1895-1973) için kapitalist toplumda kişisel tarihler; sınai disiplin, bilimsel
aydınlanma ve teknolojik ilerleme ile birlikte yok edilmiştir.

Soru 37

Risk toplumu üzerinde duran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beck
B
Adorno
C
Marcuse
D
McLuhan
E
Giddens
Açıklama:
Ulrich Beck’in ifadesi ile yeni risklerin ortaya çıkması ve risk toplumunun belirmesi
söz konusudur (Jameson, 2005:30; Beck, 1999:1). Beck’in özellikle vurguladığı şey, bu risklerin ortaya çıkışının rastlantısal olmadığıdır.

Soru 38

Kişinin sosyal statüsü ve kimliğini gözeterek tüketmesi aşağıdaki hangi kavramla ilişkilidir?

Seçenekler

A
Risk toplumu
B
Sınai disiplin
C
Bilimsel aydınlanma
D
Sembolik tüketim
E
Bilgi toplumu
Açıklama:
Sembolik tüketim kavramıyla, sembolik değerlerine göre dikkate alınarak tüketilen ürün, hizmet ya da markalar ifade edilmektedir. Bir başka deyişle, hangi tüketici hangi ürün ve markayı tercih ediyorsa, onlar üzerinden çevresindeki kişilere, sosyal kimliğine ve sosyal statüsüne dair mesajlar vermektedir.

Soru 39

Eğlence ve haberin birbirine karıştırıldığı habercilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tarafsız gazetecilik
B
Nesnel gazetecilik
C
Dengeli gazetecilik
D
Infotainment gazetecilik
E
Magazin gazeteciliği
Açıklama:
Infotainment gazetecelik, eğlence ve haberin birbirine karıştırıldığı bir iletişim tarzı olup
haber kaynaklarının ve idarenin gazeteciler üzerindeki etkileri ile değerlendirilir
Infotainment gazetecilik

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya
alanının özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Kültür endüstrisi
B
Bilimsel aydınlanma
C
Modülerlik
D
Sosyo-sanallaşma
E
Elektronik çağ
Açıklama:
Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya alanı kendine özgü özelliklere sahiptir. Bu özellikler şunlardır: a) Nümerik temsil, b) modülerlik, c) otomasyon, d) değişebilirlik ve e) kültürel kodlama.

Soru 41

Teknoloji sözcüğünü, 1977 yılına ait yayınlarında en basit tanımıyla yarattığımız ve yaptığımız her şey olarak ifade eden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Stephen Unger
B
Anthony Giddens
C
Langdon Winner
D
Antonio Gramsci
E
Max Weber
Açıklama:
Soruda verilen tanımın hangi araştırmacıya ait olduğunun bulunması amaçlanmıştır.
Teknoloji sözcüğü, Langdon Winner’ın (1977) en basit tanımıyla yarattığımız ve yaptığımız her şeyi ifade ederken; Stephen Unger’e göre (1994) materyalleri faydalı hedefler için akıllı bir biçimde düzenlemek ve yönlendirmektir (aktaran Bauchspies, Crossant, Restuo, 2019:29).

Soru 42

Teknolojiyi materyalleri faydalı hedefler için akıllı bir biçimde düzenlemek ve yönlendirmek olarak tanımlayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Stephen Unger
B
Anthony Giddens
C
Langdon Winner
D
Gabriel Tarde
E
Max Weber
Açıklama:
Soruda verilen tanımı hangi araştırmacının kullandığının bilinmesi amaçlanmıştır.
Teknoloji sözcüğü, Langdon Winner’ın (1977) en basit tanımıyla yarattığımız ve yaptığımız her şeyi ifade ederken; Stephen Unger’e göre (1994) materyalleri faydalı hedefler için akıllı bir biçimde düzenlemek ve yönlendirmektir (aktaran Bauchspies, Crossant, Restuo, 2019:29).

Soru 43

Azjen'in (1991) bir kişinin bir iş veya görevle karşı karşıya kaldığında, onu yerine getirmek, başarmak konusundaki yetkinliğine yeterince inanıp inanmamasıdır olarak tanımladığı, kişinin yaşı gençleştikçe bu kaygının azalma olasılığı yüksek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Özgüven
B
Özbakım
C
Özsaygı
D
Özerklik
E
Özyeterlik
Açıklama:
Soruda verilen özellikleri verilen tanımın bilinmesi amaçlanmıştır.
Kendi yetkinliğine inanmak, Azjen’in (1991) “özyeterlik” kavramı üzerinden rahatlıkla açıklanabilir: Özyeterlik, bir kişinin bir iş veya görevle karşı karşıya kaldığında, onu yerine getirmek, başarmak konusundaki yetkinliğine yeterince inanıp inanmamasıdır. Bu kaygının temel nedeni, yenilikle karşılaşmakla birlikte yaşama bağlı bir değişimi de yanında getirdiği hissiyatıdır. Bu değişim ile ilgili kişisel arzular, niyetler, beklentiler, başarı hedefleri ve özyeterlik düzeyi bahsi geçen kaygıyı en az düzeye indirgemektedir ki, kişinin yaşı gençleştikçe bu kaygının azalma olasılığı yüksektir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi McLuhan'ın Modern teknoloji çağına geçişin evreleri içinde, Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş olarak tanımladığı, Okuryazarda denilen çağdır?

Seçenekler

A
Kabile Çağı
B
Edebiyat Çağı
C
Basım Çağı
D
Elektronik Çağ
E
Tarım Çağı
Açıklama:
Soruda özellikleri verilen dönemin tanınması amaçlanmıştır.
Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır:
1. Kabile Çağı: Fonetik alfabesi (İşitmeye dayalı alfabe) kabile çağını değiştirmiştir.
2. Edebiyat Çağı: Okuryazar çağı da denilmektedir. Alfabenin keşfi ile birlikte hem işitsellikle hem görsellikle bezenmiş bir çağa geçilmiştir. Böylece, edebiyat çağı başlamıştır.
3. Basım Çağı: Basım çağı edebiyat çağının sonunu getirmiştir, çünkü matbaanın keşfi ve sonrasındaki basım teknolojinin gelişimi görsel bağımlılığın artmasına neden olmuştur.
4. Elektronik Çağ: Elektronik çağ insanlığın son çağıdır. Telgrafın icadından bu yana insanlar ve insan ilişkilerinde büyük değişimlerin meydana gelişi, elektronik çağın habercidir (McLuhan, 2001, Laughey, 2007).

Soru 45

Küreselleşmenin, modernleşmenin bir sonucu olduğunu belirten ve Modernizm'in dünyayı ve toplumu eninde sonunda küresel bir yapıya dönüştüreceğini, Küreselleşmeyle hegemonya arasındaki ilişkinin, bir baskın ve belirleyici sürecin tekelden yapılandırılması şeklinde ortaya çıktığını, Ekonomik sürecin ise merkez ve çevre ilişkisi içinde gerçekleştiğini belirten İngiliz Toplumbilimci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Weber
B
Theodor W. Adorno
C
Marchall McLuhan
D
Anthony Giddens
E
Herbert Marcuse
Açıklama:
Soruda verilen kavramları öne süren araştırmacının tanınması amaçlanmıştır.
Anthony Giddens’a göre (2009) küreselleşme, modernleşmenin bir sonucudur. Modernizm dünyayı ve toplumu eninde sonunda küresel bir yapıya dönüştürecektir. Küreselleşmeyle hegemonya arasındaki ilişki, bir baskın ve belirleyici sürecin tekelden yapılandırılması şeklinde ortaya çıkmaktadır. Ekonomik süreç ise merkez ve çevre ilişkisi içinde gerçekleşmektedir.

Soru 46

Toplumsal ilişkilerin en az iki kişi arasında olabildiği gibi, kişi ya da grupların karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını da ifade ettiğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Weber
C
Marx
D
Marcuse
E
Bauman
Açıklama:
B

Soru 47

Manovich’in düşüncesine göre, yeni sosyal medya alanı kendine özgü özelliklere sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu özellikler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Nümerik temsil
B
Modülerlik
C
Sayısallaştırma
D
Değişebilirlik
E
Kültürel kodlama
Açıklama:
C

Soru 48

1964’te yazılan Medyayı Anlamak adlı eserinde, bilgisayarın teknolojinin de desteği ile şölene benzeyen bir küresel anlayış ve birlik olma ortamı olduğundan bahseden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Horkheimer
B
Max Weber
C
Marshall Mcluhan
D
Theodor W. Adorno
E
Herbert Marcuse
Açıklama:
Soruda verilen yayının yazarının hatırlanması amaçlanmıştır.
McLuhan 1964’te, Medyayı Anlamak adlı eserinde bilgisayarın teknolojinin de desteği ile şölene benzeyen bir küresel anlayış ve birlik olma ortamından bahsetmektedir.

Soru 49

Modern teknoloji çağına geçişin evrelerini McLuhan, aynı zamanda insanlık tarihinin evrimi olarak tanımlayarak dört aşamaya ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kabile çağı
B
Edebiyat çağı
C
Basım çağı
D
Dijital çağ
E
Elektronik çağ
Açıklama:
D

Soru 50

Makineleşme ve teknolojik ilerlemeler konusundaki eleştirel bakış açısıyla Marksist kuramı tarihin getirdiği yeni koşullar üzerinden tartışan ve onu değişen koşullara uyumlu hâle getirmeye çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Weber
C
Marx
D
Marcuse
E
Bauman
Açıklama:
D

Soru 51

Medyayı Anlamak adlı eserinde bilgisayarın teknolojinin de desteği ile şölene benzeyen bir küresel anlayış ve birlik olma ortamından bahseden düşünür kimdir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Weber
C
Marx
D
Marcuse
E
Bauman
Açıklama:
A

Soru 52

Kapitalist toplumda kişisel tarihlerin; sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme ile birlikte yok edildiğini, bireyin silinmesi için bu üç sürecin yeterli olduğunu ve otoriter olma özelliğinin her üç sürecin de ortak noktası olduğunu belirten araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Theodor W. Adorno
B
Max Horkheimer
C
Herbert Marcuse
D
Marchall McLuhan
E
Max Webwer
Açıklama:
Soruda görüşleri verilen yazarının tanınması amaçlanmıştır.
Max Horkheimer (1895-1973) için kapitalist toplumda kişisel tarihler; sınai disiplin, bilimsel aydınlanma ve teknolojik ilerleme ile birlikte yok edilmiştir. Bireyin silinmesi için bu üç süreç yeterli olmuştur (1998:167). Otoriter olma özelliği her üç sürecin de ortak noktasıdır.

Soru 53

Tek Boyutlu İnsan eserine başlarken, ileri sanayi toplumlarının, gelecekteki niteliksel değişimleri kontrol edebilecek güçte birer yapı olduklarını belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Weber
C
Marx
D
Marcuse
E
Bauman
Açıklama:
Tek Boyutlu İnsan eserine başlarken, ileri sanayi toplumlarının, gelecekteki niteliksel değişimleri kontrol edebilecek güçte birer yapı olduklarını belirten düşünür Marcuse'dir.

Soru 54

………. , tüm bilgilerin ses dalgaları gibi kesintisiz sinyallerin modülasyonu şeklinde iletildiği bir iletişim şeklidir. Yukarıda boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Analog iletişim
B
Sayısal kod
C
Benzeşmeli teknoloji
D
Nesnellik
E
Sıcak iletişim aracı
Açıklama:
A

Soru 55

Stuart Hall tarafından genel olarak hem toplumun kendisinin hem de politikanın içinde bulunan sosyal etki ve özel olarak iktidarların kendilerinin belirlediği maddi koşullar altında haber metinleri meydana getirilmesini açıklayan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Nesnellik
B
Tarafsızlık
C
Sübjektiflik
D
Akışkanlık
E
Dengelilik
Açıklama:
D

Soru 56

Tek Boyutlu İnsan adlı eserine başlarken, ileri sanayi toplumlarının, gelecekteki niteliksel değişimleri kontrol edebilecek güçte birer yapı olduklarını belirten, ortaya çıkan kapitalizme dayalı kısıtlamalarda, kapitalist toplumu yok edebilecek merak, yatkınlık ve kuvvetinde mevcut olduğunu vurgulayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Herbert Marcuse
B
Max Horkheimer
C
Theodor W. Adorno
D
Marchall McLuhan
E
Max Weber
Açıklama:
soruda içeriği ve adı verilen eserin yazarının tanınması amaçlanmıştır.
Marcuse,Tek Boyutlu İnsan eserine başlarken, ileri sanayi toplumlarının, gelecekteki niteliksel değişimleri kontrol edebilecek güçte birer yapı olduklarını belirtmiştir. Ancak ortaya çıkan kapitalizme dayalı kısıtlamaları hatta kapitalist toplumu yok edebilecek merak, yatkınlık ve kuvvet de mevcuttur.

Soru 57

Kitle medyasının, genel olarak kendilerini demokrasi ile tanımlayan toplumlarda en orijinal ve en belirleyici iletişim olgusunu oluşturduğunu, imgeler, metinler, sesler gibi unsurlar yoluyla çeşitli halkların ve kültürlerin sürekli, karşılıklı ve hızlıca bir ilişki içine girmelerini sağladığını belirten araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Max Horkheimer
B
Anthony Giddens
C
Theodor W. Adorno
D
Herbert Marcuse
E
Eric Maigret
Açıklama:
Soruda görüşleri verilen araştırmacının tanınması amaçlanmıştır.
Êric Maigret’e göre, kitle medyası, genel olarak kendilerini demokrasi ile tanımlayan toplumlarda en orijinal ve en belirleyici iletişim olgusunu oluşturmaktadır. İmgeler, metinler, sesler gibi unsurlar yoluyla çeşitli halkların ve kültürlerin sürekli, karşılıklı ve hızlıca bir ilişki içine girmelerini sağlamaktadır (Maigret, 2019:22).

Soru 58

Yeni medya yapısının özelliklerini ve kurallarını ilk kez “Yeni Medyanın Dili” adlı kitabında anlatan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Antonio Gramsci
C
Lev Manovich
D
Max Horkheimer
E
Yuval Harari
Açıklama:
soruda görüşleri ve eserleri verilen araştırmacının tanınması amaçlanmıştır.
Yeni sosyal medya alanı bir sosyal medya yapılanmasını ifade etmektedir. Bu sosyal medya yapısının ilk adımlarından itibaren içerdiği ileti şeklinin sosyal olmadığı iddia edilmiştir. Bu yeni medya yapısının özelliklerini ve kurallarını ilk kez Rus bilim insanı Lev Manovich “Yeni Medyanın Dili” (The Language of New Media) adlı kitabında anlatmıştır.

Soru 59

Dijital ortamda içeriğin bir sayısal formattan bir başka sayısal formata çevrilebilir olmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Modülerlik
B
Kültürel kodlama
C
Nümerik temsil
D
Değişebilirlik
E
Otomasyon
Açıklama:
B

Soru 60

Sanal toplum yapısı, birbirleriyle gerçek anlamda bağlı olmayan ve elektronik olarak iletişim kuran çeşitli yaşlarda, cinsiyette ve kimlikte insanlar topluluğundan ibarettir. Bu ifadeden yola çıkarak sanal toplumlarda aşağıdakilerden hangisinin olmayacağı sıklıkla tartışılmaktadır?

Seçenekler

A
Saygı
B
Sevgi
C
Şefkat
D
Empati
E
Etkileşim
Açıklama:
D

Ünite 3

Soru 1

Arat ve Rigel'e göre mahrem alanın özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi vardır?

Seçenekler

A
Bireyin ilişkilerinin tanımsızlaşması
B
Bireyin çok mekanlılaşması
C
Bireyin mekansızlaşması
D
Bireyin ilişkilerinin kalıpsızlaşması
E
Bireysel düşüncelerin yaygınlaşması
Açıklama:
Arat ve Rigel’in yorumuyla; mahrem alan; bireylerin mekansızlaştığı, kimseyle hiçbir şey paylaşmadığı, imgeleminde yarattığı ya da susturduğu duygu ve düşünceleridir. Her alanın kendi mahremini ürettiği düşüldüğünde, kamusaldaki erkin burada gerçekleştirdiği söylem ve örgütlenme biçimi kendi içindeki mahrem alanını oluşturmuştur.

Soru 2

Habermas'a göre özel ve kamusal alandaki dönüşüm mahremiyet açısından ne tür bir sonuç vermiştir?

Seçenekler

A
Mahremiyet bireyselliğin dozunu arttırmıştır
B
Mahremiyet bireysel ilişkileri azaltmıştır
C
Mahremiyet toplumsal yapıyı biçimlendirmiştir
D
Mahremiyet giderek güç kaybetmiştir
E
Mahremiyet kamusallığın içine sızmıştır
Açıklama:
Habermas’a göre ev içinde kamusal mekân salon, özel mekân da oturma odasıdır. Bireylerin kamusallığa dahil olmak amacıyla salona geçmesi aynı zamanda mahremiyetten çıkışın göstergesidir. Ataerkil çekirdek aileye dönüşen ailenin içsel alanında bireyler, kamusal bir topluluk oluştururlar. Ancak bu edinimi gerçekleştirirken, kamusaldaki gibi toplum içinde erimezler, siyasal ve ekonomik özgürleşme ile yer değişen biçimde psikolojik bir özgürleşme yaşarlar. Oysa aile dışarıdan bağımsız bir ilişki olarak görülse de emek ve mal dolaşım alanı olması sebebiyle bağımlılık ilişkisine dayanmaktadır. İşte Habermas özel ve kamusal alandaki dönüşüme mahrem alanın da
dâhil olduğunu belirtmektedir. Özel alan otorite kaybına uğramış çekirdek aileyle sınırlandırılarak kamusallaştırılırken, mahremiyet de kamusallığın içine sızmıştır. Kısacası mahrem alanın alenileşerek içinin boşaltıldığını yorumlamaktadır
(2003:118-283).

Soru 3

Habermas'a göre kamusal alan kavramıyla neye benzer bir şey kastedilmektedir?

Seçenekler

A
Kamuoyu
B
Kamu tarihi
C
Kişisel eğilim
D
Kişisel kanaat
E
Kamu geleceği
Açıklama:
Modernlikle birlikte politik dar çevreden bağımsızlaşan ve daha kapsayıcı olan söylemsel alana geçmesi sonucu oluşan modernist katılım anlayışı, Habermas’ın demokratik kamusal alana özgü bakışının temelini oluşturmaktadır (Özbek, 2015:63).
Onun kamusal alana dair görüşü şu şekildedir: “Kamusal alan kavramıyla, her şeyden önce, toplumsal yaşamımız içinde, kamuoyuna benzer bir şeyin oluşturabileceği bir alanı kastederiz. Bu alana tüm yurttaşların erişmesi garanti altına alınmıştır. Özel bireylerin kamusal gövde oluşturarak toplandıkları her konuşma durumunda kamusal alanın bir parçası varlık kazanmış olur.” (Habermas, 2015:93).

Soru 4

Sennett köyün idealleştirilmesine benzer şekilde ailenin de neyin kaynağı olarak idealleştirildiğine değinmektedir?

Seçenekler

A
Yakınlığın
B
Geleceğin
C
Eğitimin
D
Geleneklerin
E
Erdemin
Açıklama:
Diğer yandan Sennett köyün idealleştirilmesine benzer şekilde ailenin de erdemin kaynağı olarak idealleştirildiğine değinmektedir. Bu şekilde özel yaşamın idealize edilmesi mahremiyeti de yükselişe geçirmiştir. Oysa Sennett’e göre özerklik, özgürlük ve bireycilik arayışı, soyutlanmış, huzursuz ve tatminsiz insanı yaratmıştır. Gelinen bu noktada tüm idealler, özel yaşama karışmaması karşılığında, devlete gitgide daha fazla yasal hak tanımaya yol açmıştır (2013, 17-137).

Soru 5

Arendt’e göre kamusal alan anlayışı ne biçimde ifade bulmaktadır?

Seçenekler

A
Yaşam sahnesi
B
Görünümler sahnesi
C
Düşler sahnesi
D
Değerlendirme sahnesi
E
Tekrarlama sahnesi
Açıklama:
Arendt’in görünümler sahnesi olarak ifade bulan kamusal alan anlayışı, Seyla Benhabib tarafından kamusal alan yaklaşımlarından biri olan “agonistik (yarışmacı) kamu alanı anlayışıyla açıklanmaktadır. Arendt’in kamusal alan çözümlemesinin tarihsel ve normatif dayanağı Antik Yunan’da, polis açılımıyla örtüşen agonistik anlayış, boşluğa
düşmemek adına anlam arayışında olan insanın kahraman, üstün ya da seçkin olduğunu gösteren ya da rekabet ederek itibar kazanma mücadelesine girdiği bir çeşit görünümler alanıdır. Bu görüşün tam karşısında da birleşimsel alan konumlandırılır. Bu modelde de bir kent meydanını işgal eden kalabalıklar yerine, amaçlı olarak bir araya gelmiş toplulukların, eylemlerin ve özgürlüğün gösterildiği bir alan söz konusudur (Benhabib, 1992:77-78).

Soru 6

Arendt mahremiyet kavramının da Antik Yunan’da neye refere eden anlamından uzaklaştığının altını çizmektedir?

Seçenekler

A
Aleniyete
B
Yarı kapalılığa
C
Yarı açıklığa
D
Gizliliğe
E
İlişkiselliğe
Açıklama:
Sonuç olarak Arendt’in kamusal alanla ilgili görüşleri, modern çağda kamusallıkla hiçbir benzerliği bulunmayan toplumsal alan üzerinde kümelenmektedir. Kaldı ki artık kamusal alana hizmet etmeyen özel alan da mahremiyet alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak Arendt bu noktada mahremiyet kavramının da Antik Yunan’da gizliliğe refere eden anlamından uzaklaştığının altını çizmektedir. Özel alan ile mahremin birleştirilmesi ve varlığın özel alandaki etkinlikleriyle öne çıkarılması yoluyla özel ve kamusal alanlar birlikte yok edilmiştir. Toplumun kamunun zirvesine göz alıcı tırmanışı Arendt’e göre haklarını yitirmiş bir kamusal alan meydana getirmiştir.

Soru 7

Sosyal medyanın son zamanlardaki meslek statüsündeki fenomenlik vaadi, çevrimiçi şöhret arzusuyla birlikte hangi kavramı gündeme getirmiştir?

Seçenekler

A
İfşa
B
Sır
C
Dedikodu
D
Gözlem
E
Takip
Açıklama:
Küresel kapitalizm, neoliberal politikalar, tüketim ekonomisi, hiper-gerçeklik ve dijitalleşme gibi pek çok kavramın tartışıldığı bu çağda, internet ve teknolojilerinin hızla yayılması toplumları derinden sarsmıştır. Yirmi birinci yüzyıla girildiğinde toplumların dijital teknolojiye bağımlılık düzeyindeki adaptasyonu beraberinde sanal, gerçek-ötesi ve yabancılaşma üzerine kurulu çevrimiçi bir dünya yaratmıştır. Sosyal medyanın şimdiden dünyanın yarısına ulaşmış olması, her sosyal ağın yapısına özgü sunum ve teşhir çabaları mahremiyet alanlarının artan sayıda ihlaline yol açmıştır. Özellikle sosyal medyanın son zamanlardaki meslek statüsündeki fenomenlik vaadi, çevrimiçi şöhret
arzusuyla birlikte ifşa kavramını da gündeme getirmiştir.

Soru 8

Günümüzde dijital dünya, bir yandan yeni özgürlük alanları açarken diğer yandan neyi dolaşıma sokmaktadır?

Seçenekler

A
Bilinmeyeni
B
Aleni olanı
C
Mahrem olanı
D
Bilineni
E
Anlaşılanları
Açıklama:
İnternette geçirilen sürenin giderek artması, sosyal medyanın gündelik yaşamın içine sızması, boş zaman faaliyetlerinin yerini alan mobil uygulamalar, oyunlar ve çevrimiçi kimliklerin çevrimdışına taşması toplumların dijitalleşmesinin birer göstergesi olmuştur. Önceki bölümde değinildiği gibi özel alanın yükselişi sosyal medya ağlarında çok net görülmektedir. Hatta yeni kamusal mekânlar olarak da sayılan bu mecralarda, özel yaşamlar herkese rahatlıkla açılan davranış pratiğine dönüşmüştür. Dijital toplumun morfolojisi bir yanıyla esnek, demokratik ve katılıma olanak tanıyan dijital iletişimi sağlarken diğer yanıyla özel alanları deşifre/ifşa etmektedir. Başka bir ifadeyle dijital dünya, bir yandan yeni özgürlük alanları açarken diğer yandan mahrem olanı dolaşıma sokmaktadır. Castells’in “zaman dışı (timeless time)” ve mekânın da “akışkan (the space of flows)” olduğu ağ toplumlarında, sosyal medya platformları yalnızca toplumun sosyal morfolojisini oluşturmakla kalmamakta, kültürel süreçleri de tamamen değiştirmektedir (2000:500). İşte bu değişen kültürel süreçte mahremiyete yönelik en büyük tehlike gözetim olgusudur.

Soru 9

Günümüzde özel yaşamı kamusal alana taşımanın sıradan bir yaşam aktivitesi olarak görülmesinin nedeni nedir?

Seçenekler

A
Gözetimin keşfedilmesi
B
Mahremiyetin artması
C
Mahremiyetin azalması
D
Gözetimin sıradanlaştırılması
E
Gözetimin basitleşmesi
Açıklama:
Bugün gizlilik ihlaline geçit veren sosyal medya ağlarının ne kadar korunaklı olduğu, özelden dahi olsa yazılan ya da silinen mesajların, fotoğrafların ya da videoların kaybolmadığı/depolandığı, indirilen uygulamalar kullanılmasa dahi fotoğraf/mikrofon/kamera erişimlerinin arka planda çalıştığı tartışılmaktadır. Örneğin Google Earth programı ile herhangi bir bölgeyi gözetleme olanağına erişen, LinkedIn ile meslek bilgilerini kamuoyuna açan, iPhone’u Bul uygulaması yoluyla takip eden, Foursquare’de mekân bildiren insanların her an gözetime açık olduğu sorgulanmaktadır. Ancak buna rağmen sosyal medyanın teşhirci ve mahremiyeti ihlal eden yapısı göz ardı edilmekte, özel yaşamı kamusal alana taşımak sıradan bir yaşam aktivitesi olarak görülmektedir. Bunun nedeni gözetimin, bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler
ve popüler uygulamalar yoluyla yaşamın içinde sıradanlaştırılmış olmasıdır (Lyon, 2002:14).

Soru 10

Panoptikon kelimesi ile neyin vurgusu yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Herkesçe anlaşılanla her şeyi gören
B
Herkesçe görülenle her şeyi gören
C
Herkesçe görülenle her şeyi anlayan
D
Özellikle görülenle her şeyi gören
E
Herkesçe görülenle her şeyi araştıran
Açıklama:
Panoptikon, Yunanca panaptos ve panaptes sözcüklerinden türetilmiştir. Bir teleskop ve mikroskobu niteleyen bu kelime ile herkesçe görülenle her şeyi gören vurgusu yapılmaktadır (Macey, 2005; Aktaran Yılmaz, 2007:37-38). Gerçekte panoptikon, Jeremy Bentham’ın mimar kardeşi Samuel Bentham ile birlikte 1785 yılında tasarladığı bir hapishane modelidir. Bentham kardeşler, bütün (pan-) ve gözlemlemek (-opticon) anlamları taşıyan ve Paris’teki bir askerî okulun yatakhanesinden esinlenerek tasarladıkları panoptikon modeliyle Rusya’da niteliksiz işçilerin işi öğrenerek disiplin
içerisinde çalışmasına yardımcı olacak bir ıslah evi projesi oluşturdular (Werret, 2008:89-90).

Soru 11

Poster’e göre; denetim toplumunun yeni medya yoluyla disipline sokularak denetimden özgürleşmesinin sebebi nedir?

Seçenekler

A
Kullanıcıların süreci fark edememesi
B
Kullanıcıların sürecin işleyişini bilmemesi
C
Kullanıcıların sürece dahil olamaması
D
Kullanıcıların sürece zorunlu dahil olması
E
Kullanıcıların sürece gönüllü dahil olması
Açıklama:
Foucault’nun panoptikon yaklaşımını çağdaş gözetim anlayışına uyarlayan Poster, enformasyon teknolojilerini Foucault’nun panoptikon modeline eklemleyerek, bilgisayar veri tabanlarını süperpanoptikon olarak tanımlamıştır. Poster’e göre; denetim toplumu, yeni medya yoluyla disipline sokularak denetimden özgürleşir, çünkü sürece
kullanıcılar gönüllü dâhil olurlar. Başka bir deyişle bireyler etkin ve istekli bir şekilde veri birikimi sürecine katılmakta, böylelikle her hareketinin izlenmesine suç ortağı olmaktadırlar. İşte Poster, denetim sistemlerindeki değişime süperpanoptikon
demektedir (2012:549).

Soru 12

"Kültürlerin coğrafi farklılaşması sonucunda Batı toplumlarında ........................ üzerine olan mahremiyet, Doğuda ....................... üzerine inşa edilmiştir." cümlesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?

Seçenekler

A
dokunulmazlık- görünmezlik
B
görünmezlik-dokunulmazlık
C
dokunulmazlık-şeffaflık
D
şeffaflık-görünmezlik
E
görünürlük-dokunulmazlık
Açıklama:
Kültürlerin coğrafi farklılaşması sonucunda Batı toplumlarında dokunulmazlık üzerine olan mahremiyet, Doğuda görünmezlik üzerine inşa edilmiştir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi mahremiyet ekseninde incelendiğinde geleneksel toplumları modernden ayıran başlıca kavramlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Aile
B
Ev
C
Kadın
D
Kamu
E
Çocuk
Açıklama:
Mahremiyet ekseninde incelendiğinde geleneksel toplumları modernden ayıran en temel kavramlar aile, ev, kadın ve kamudur.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi burjuva kamusal alan kavramını sosyal bilimlere kazandıran kuramcıdır?

Seçenekler

A
Hegel
B
Habermas
C
Platon
D
Hobbes
E
Durkheim
Açıklama:
Kamusal Alanın Yapısal Dönüşümü: Burjuva Toplumunun Bir Kategorisi Üzerine (1962) isimli eseriyle burjuva kamusal alanı kavramını sosyal bilimlere kazandıran sosyal bilimci Jürgen Habermas'dır.
Kamu kavramını geçmişteki anlamından farklılaştırarak “kamusal alan” olarak kavramsallaştıran sosyal bilimci Jürgen Habermas’tır.

Soru 15

Gözetimi açıklamak üzere süperpanoptikon kavramını ilk kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Michel Foucault
B
Mark Poster
C
Thomas Mathiesen
D
Jeremy Bentham
E
Zygmunt Bauman
Açıklama:
Mark Poster, Enformasyon Tarzı: PostYapısalcılık ve Toplumsal Bağlamlar (The Mode of Information Post-Structuralism and Social Contexts-1990) adlı eserinde gözetimi açıklamak üzere süperpanoptikon kavramını ilk kullanan kişidir.

Soru 16

I.Castells, II.Lévy, III.Masuda, IV.Bell, V. Toffler
A. Ağ toplumu, B. Siberkültür C.Bilgi toplumu, D.Sanayi sonrası toplum, E.Üçüncü dalga
Farklı dönemlerde değişen toplum yapısını tanımlamak için kullanılan kavramsallaştırmalarla bu kavramları ortaya atan bilim insanlarının doğru eşleştirmesi hangisidir?

Seçenekler

A
I -A
II.- B
III.- C
IV.- D
V.- E
B
I -B
II.- A
III.- C
IV.- E
V.- D
C
I -A
II.- C
III.- D
IV.- E
V.- B
D
I -A
II.- B
III.- D
IV.- C
V.- E
E
I -E
II.- B
III.- D
IV.- C
V.- A
Açıklama:
Değişen toplum yapısı ve dolayısıyla kültürel sistem için Castells (2008) “ağ toplumu”, Lévy (2001) “siberkültür”, Masuda (1981) “bilgi toplumu”, Bell (1999) “sanayi sonrası toplum” Toffler (1980) “üçüncü dalga” ve Heep (2015) “medyatikleşen kültür” gibi farklı kavramsal tanımlamalar getirmiştir.

Soru 17

"Geçmişte gizliliği betimleyen ..................., modern zamanlarda kamusalın yerini alan özel alan biçimine sızmış, modern sonrası çağda da .................. şeklinde yayılmıştır." cümlesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri getirilmelidir?

Seçenekler

A
mahrem-aleniyet
B
harem- mahrem
C
kamusal alan - özel alan
D
özel alan- mahrem
E
kamusallık- öznellik
Açıklama:
Geçmişte gizliliği betimleyen mahrem, modern zamanlarda kamusalın yerini alan özel alan biçimine sızmış, modern sonrası çağda da aleniyet şeklinde yayılmıştır. Mahremiyetin karşıtı doğrudan doğruya aleniyet değil, sırrı açığa vurma anlamına gelen ifşaat olarak yorumlanmaktadır.

Soru 18

"Habermas açısından .................... ve ....................... kavramlarının 18. yüzyılda ortaya çıkması rastlantı değildir." ifadesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken hangisidir?

Seçenekler

A
iktidar- gözetim
B
özel alan- kamu
C
kamuoyu- kamusal alan
D
denetim- gözetim
E
sekülerleşme- modernleşme
Açıklama:
Habermas açısından kamuoyu (opinion) ve kamusal alan (public opinion) kavramlarının 18. yüzyılda ortaya çıkması rastlantı değildir.

Soru 19

Sennet'e göre "mahremiyet despotizmi"ne neden olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Burjuva kamusal alanın oluşması
B
Sekülerleşme
C
Kamusal genişleme
D
Bireyselliğin artışı
E
Kapitalizmin gelişmesi
Açıklama:
Sennett için bireyselliğin kamusal alanı ihlal etmesi mahremiyet despotizmi yaratmıştır. Yükselişe geçen bireysellik ve zayıflayan toplumsallık sonucu aktörlük rolünden izleyici konumuna geçen insan pasifleşmiştir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Hannah Arendt'in ortaya koyduğu kamusal modelin adıdır?

Seçenekler

A
Burjuva kamusal alan
B
Kamusal genişleme
C
Mahremiyet despotizmi
D
Görünümler sahnesi
E
Kamusal hayranlık
Açıklama:
Hannah Arendt'in kamusal modeli, kamusallığı mekândan öteye taşıyan bir aradalık hâliyle adlandırılır: “görünümler sahnesi.”

Soru 21

I) Aile
II) Çocuk
III) Kadın
IV) Ev
Yukarıdaki kavramlardan hangileri mahremiyet ekseninde incelendiğinde geleneksel toplumları modernden ayıran kavramlar arasındadır?

Seçenekler

A
I, III ve IV
B
I ve II
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Mahremiyet ekseninde incelendiğinde geleneksel toplumları modernden
ayıran en temel kavramlar aile, ev, kadın ve kamudur.

Soru 22

I) Devlet yönetimine hatunla hakan ortaktır.
II) Ailenin bir araya gelmesiyle oluşan boylarda eşitlik yaşanmaktadır.
III) Boyların birleşiminden oluşan budunlarda eşitlik görülmektedir.
Yukarıdaki maddelerin hangisi Orhun Yazıtlarında belirtilmektedir?

Seçenekler

A
I ve II
B
Yalnız I
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Orhun Yazıtları’nda devlet yönetimine hatunla hakanın ortak olduğu yazmakta, ailelerin bir araya gelmesiyle oluşan boylarda eşitlik yaşanmakta, ancak boyların birleşmesinden oluşan budunlarda ataerkil özellikler görülmektedir.

Soru 23

.......... kelimesinin İngilizce geçmişine baktığımızda kavramın etimolojik kökeni “umumun gözetimine, bilgisine açık” anlamına gelmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi cümledeki boşluğu doğru olarak tamamlar?

Seçenekler

A
Kamu
B
Aile
C
Mahrem
D
Özel
E
Ahlak
Açıklama:
Kamu kelimesinin İngilizce geçmişine baktığımızda kavramın etimolojik kökeni “umumun gözetimine, bilgisine açık” anlamına gelmektedir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi kamu(sal) kavramının metaforlarından biridir?

Seçenekler

A
Özerklik
B
Eleştirisizlik
C
Benzerlik
D
Sevgisizlik
E
Mümkünlük
Açıklama:
Kamu(sal) kavramı, sekülerlik, özerklik, eleştirellik, farklılık, çoğulluk ve özyönetim metaforudur.

Soru 25

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "görünürlük sahnesi" modelini ortaya çıkarmıştır?

Seçenekler

A
Hannah Arendt
B
Richard Sennett
C
Marshall McLuhan
D
Manuel Castells
E
Walter Benjamin
Açıklama:
Bu bölümde, modern bireyin öne çıkmasıyla mahremiyetin görünürlük denklemini bizlere sunan kamusal alan anlayışı üç kuramcının çalışmaları kapsamında incelenmektedir. Şimdi sırasıyla, Habermas’ın “burjuva kamusal alan” modeli, Richard Sennett’in “kamusal insanın çöküşü” argümanı, Hannah Arendt’in “görünürlük sahnesi” modelini, belirttiğimiz kaynaklara dayanarak genel hatlarıyla inceleyelim.

Soru 26

Jurgen Habermas hangi vurgulamalarından dolayı geleceğe dair karamsar olarak yorumlanmıştır?

Seçenekler

A
Tekillik ve homojenlik
B
Sınıfsallık ve benzerlik
C
Eşitsizlik ve özerklik
D
Örgütlenme ve siyaset
E
Dayanıklılık ve eleştiri
Açıklama:
Bu noktada Habermas’ın görüşlerinin farklı çevrelerce eleştirildiğini de not düşmek gerekmektedir. Onun bazı yerlerde liberal ön ekiyle ifade bulan, burjuva kamusal alan kuramı dayanıksız ve sınırlı içerikte oluşu, idealize edilmesi ve sınıf mücadelesini gereğince ele almaması bakımından oldukça eleştirilmiştir. Ayrıca burjuva kamusal alanının tekilliğini ve homojenliğini vurgulaması da geleceğe dair karamsar olarak yorumlanmasında sebep olmuştur.

Soru 27

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi insanın doğasının, biyolojik, iktisadi ve kültürel koşullar tarafından değiştiği anlayışının 19. yüzyılda Darwin ve Marx’ın eserleriyle güçlendiğini düşüncesini savunmuştur?

Seçenekler

A
R. Sennett
B
D. Bell
C
P. Bourdieu
D
A. Giddens
E
G. Simmel
Açıklama:
Sennett; insanın doğasının, biyolojik, iktisadi ve kültürel koşullar tarafından değiştiği anlayışının 19. yüzyılda Darwin ve Marx’ın eserleriyle güçlendiğini düşünmektedir. Hiçbir çağın bir öncekinin tekrarı olmadığı inancıyla pekişen bu dünya görüşünde, insan deneyiminin zaman ve mekân içindeki birliği parçalanmıştır.

Soru 28

Postmodern anlayış hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
20. Yüzyılın ikinci yarısından sonra
B
19. yüzyılın birinci yarısında
C
19. Yüzyılın ikinci yarısından sonra
D
20. yüzyılın birinci yarısında
E
21. yüzyılın birinci yarısında
Açıklama:
20. yüzyılın ikinci yarısından sonra kendini gösteren ve postmodern dönem olarak da adlandırılan modern sonrası dönemde mahremiyet ilişkileri teknoloji ve iletişim alanlarındaki gelişmelerle dönüşüme uğramıştır.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Dağılım
B
Tek yönlülük
C
Gerçeklik
D
Analoglaşma
E
İzlenemezlik
Açıklama:
Medyadaki bu dönüşüme sebep olan yeni medya, dijitalleşme (digitalization), etkileşim (interactivity), hipermetinsellik (hypertextuality), dağılım (dispersion), sanallık (virtuality) ve eş zamansızlık (asynchronous) özellikleriyle tanımlanmaktadır (Lister vd. 2003). Tabii süreç içinde toplumlar da dijital ön ekini alarak dönüşüme uğramıştır.

Soru 30

George Orwell, aşağıdaki hangi eseriyle dijital dünyadaki gözetim ve büyük birader anlayışını tasvir etmiştir?

Seçenekler

A
1984
B
1980
C
1988
D
1992
E
1996
Açıklama:
Gözetimin, sosyal medya aracılığıyla gündelik yaşamın bir parçası hâline gelmesiyle sürekli gözetime tabii tutulan insan, George Orwell’ın 1984 (1949) adlı eserinde tasvir ettiği gözetimin gerçekleşmesine zemin hazırlamıştır. Eserde iktidarı simgeleyen Büyük Birader, bireyleri her şeye boyun eğdiren ve köleleştiren bir yapı olarak yansıtılmaktadır.

Ünite 4

Soru 1

Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısına dayalı bir şekilde hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği iddiasıyla toplumsal dönüşümü, teknoloji değişkeni üzerinden açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sanal cemaat
B
Teknolojik determinizm
C
Siber uzam
D
Ağ toplumu
E
Siber kültür
Açıklama:
Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan teknolojik determinizm toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirgeyerek toplumsal alanı açıklama çabasıdır
Teknolojik determinizm . Doğru cevaptır.

Soru 2

Denetimi gerektiren ve kurgulayan_______________ teknolojinin denetim özelliğini elden geldiğince yayma ve denetimi teknolojik ürünlerin kültürel değerlerinin temel parçası, hatta varlık sebebi hâline getirme eğilimindedir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnternet
B
Teknoloji
C
Küresel kapitalizm
D
Küresel kültür
E
Siber kültür
Açıklama:
Denetimi gerektiren ve kurgulayan küresel kapitalizm, teknolojinin denetim özelliğini mümkün olduğunca yayma, onu teknolojik ürünlerin kültürel değerlerinin ayrılmaz bir
parçası ve dahası varlık nedeni hâline getirme eğilimindedir.

Soru 3

I. Cemaat kavramının doğasına yakın özelliklere işaret eder.
II. Cemaat kavramının geleneksel anlamından farklı bir topluluk modeline işaret eder.
III. Bu kavram, hem Castells'in hem de Rheingold'un kullandığı bir kavramdır.
IV. Yeni bir sosyallik biçimini gündeme getirerek, yeni kimlik stratejilerinin oluşmasını engellemiştir.
"Sanal cemaatler" kavramı ile ilgili olarak yukarıdaki hangi madde(ler) yanlıştır?

Seçenekler

A
Sadece III
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Sadece IV
Açıklama:
Ağ Toplumun Yükselişi” kitabında bu süreci Ağ toplumu kavramı ile açıklayan Manuel
Castells, “internet yeni cemaatlerin, sanal cemaatlerin oluşumundan yana mıdır, yoksa insanların toplumla ve en nihayetinde “gerçek dünya” ile ilişkilerini
bozarak bireyi yalıtılmışlığa mı götürür?” (Castells, 2005: 475) sorusu doğrultusunda konuyu tartışır. Bundan dolayı, öncelikle burada söz edilen “sanal
cemaatler” ya da daha güncel bir kavramsallaştırmayla dijital topluluklar olgusunu ele alalım.
Sanal Cemaatler ya da Çevrimiçi /
Dijital Topluluklar
Günümüz dijital çağının teknolojik altyapısını oluşturan yeni iletişim ve enformasyon teknolojileri ile yeni/sosyal medya ve sosyal paylaşım ağları gündelik yaşamda cazibe merkezi olmadan önce 1990’lı yılların başlarından itibaren sanal topluluklar/cemaatler ile yeni bir sosyallik biçimi ve yeni “kimlik stratejileri” gündeme gelmiştir.
Rheingold’u
Yeni bir sosyallik biçimini gündeme getirerek, yeni kimlik stratejilerinin oluşmasını engellemiştir. ifadesi hatalıdır. Aksine sanal topluluklar/cemaatlerle yeni bir sosyallik biçimi ve yeni “kimlik stratejileri” gündeme gelmiştir. Hem yeni bir sosyallik biçimi hem kimlik stratejileri doğmuştur. Doğru cevap E'dir.

Soru 4

Preece'e göre aşağıdakilerden hangisi sanal cemaatlerin anahtar unsurlarından biri değildir?

Seçenekler

A
İnsanlar, ihtiyaçlarını tatmin etmek için diğerleri ile etkileşim kurmaktadır.
B
İnsanların etkileşimine rehberlik eden politikaları mevcuttur.
C
Ortak amaçlar, ortak çıkarlar ve ihtiyaçlar cemaati oluşturmak için neden sağlamaktadır.
D
Sanal cemaatler, herhangi bir tarihsel potansiyele sahip olamadıklarından araştırmacıların ilgisini daha çok fiziksel cemaatler çekmektedir.
E
Bilgisayar sistemleri birliktelik duygusunu kolaylaştırmakta ve sosyal etkileşimi desteklemektedir.
Açıklama:
Tarihsel olarak sanal cemaatlerin sahip olduğu bir dizi potansiyele dikkat çeken araştırmacılar olduğu gibi, bu olguya daha eleştirel ve olumsuz
yaklaşanlar da söz konusudur.
Doğru cevap D şıkkıdır. Sanal cemaatler, herhangi bir tarihsel potansiyele sahip olamadıklarından araştırmacıların ilgisini daha çok fiziksel cemaatler çekmektedir.

Soru 5

Instagram, Facebook gibi sosyal paylaşım ağlarının ülkemizde yaşamımıza girişi hangi yıla rastlamaktadır?

Seçenekler

A
1990
B
2000
C
2004
D
2006
E
2008
Açıklama:
Diğer taraftan ise, 2004 yılı itibarıyla hayatımıza giren ve günümüzde sosyal yaşamın ve sosyal ilişkilerin vazgeçilmezi hâline gelen başta Instagram, Facebook gibi sosyal paylaşım ağlarında ise yukarıda değindiğimiz gerçek kimliğini kamufle etme durumu ortadan kalkmıştır.
Doğru cevap C şıkkıdır. Cevap: 2004

Soru 6

İnsanlar arasındaki etkileşimi pekiştirme olasılığı yüksek olan sanal topluluklar ve çeşitli düzeylerde kimi sosyal medya ortamları, bireylerin______________ en etkin şekilde kurdukları bir mecra konumundadır. Etkileşimli çevrimiçi dijital ortam için _________ önceden verili değil de sürekli yeniden inşa edilen bir olgu olarak görülebilmektedir.
Yukarıdaki boşluklara sırasıyla gelmesi gereken kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kamusal temsil stratejilerini/ kamu
B
Sohbet stratejilerini / sohbet
C
Ağ stratejilerini / sosyal ağ
D
Korunma stratejilerini/korunma
E
Kimlik stratejilerini, kimlik
Açıklama:
İnsanlar arasındaki etkileşimi arttırma potansiyeli yüksek olan sanal topluluklar ve belirli düzeylerde günümüzdeki kimi sosyal medya mecraları, bireylerin kimliklerini, diğer bir deyişle “ kimlik stratejileri”ni en etkin şekilde kurdukları bir mecra konumundadır. Diğer bir deyişle, etkileşimli çevrimiçi dijital ortam kimliği somut/verili bir şey olarak değil, aksine bir strateji olarak sürekli yeniden inşa edilen bir olgu olarak görmeyi kolaylaştırmaktadır Çünkü bu ortamda bireylerin kimliklerini bizzat kendileri tarafından inşa edebilmeleri mümkündür
Kimlik stratejilerini/kimlik
E şıkkıdır.

Soru 7

"...Topluluklar da, kişisel cemaatler de, bilgisayar üzerinden olduğu kadar,
bilgisayar dışında da yürür” diyerek sanayileşmiş kapitalist toplumlarda ortaya çıkan topluluğun bir “kişisel cemaat” olduğunu iddia eden bilim insanları, aynı zamanda sosyal ağların, cemaatlerin yerini aldıklarını, yerel cemaatlerin sosyal ağlar kurma ve korumanın birkaç alternatifinden biri olup internette başka bir seçenek oluşturduğunu aktarmışlardır.
Bu bilim insanları aşağıdakilerden hangi iki isimdir?

Seçenekler

A
Castells ve Preece
B
Wellman ve Gulia
C
Cavanagh ve Binark
D
Giddens ve Zhao
E
Slouka ve Miller
Açıklama:
Wellman ve Gulia, yıllar içinde yaptığı araştırmalarda topladığı tutarlı bulgularla, sanayileşmiş kapitalist toplumlarda ortaya çıkanın bir “kişisel
cemaat” olduğunu göstermiştir. “Bireyin gayrı resmi ilişkilerinden, kişiler arası bağlantılardan oluşan, beş altı yakından yüzlerce daha zayıf bağlantıya uzanan bir yelpazedeki sosyal ağı... Topluluklar da, kişisel cemaatler de, bilgisayar üzerinden olduğu kadar, bilgisayar dışında da yürür” (Wellman ve Gulia,
1999:355’den aktaran Castells, 2005: 478). Bu bakış açısına göre sosyal ağlar, cemaatlerin yerini alır; yerel cemaatler sosyal ağlar kurma ve korumanın
birkaç alternatifinden biri olup internette başka bir seçenek oluşturur.

Soru 8

Aynı ülkede yaşayan insanlar için ülkesel bir tanım olan “yurttaşlık” yerine
aynı ağın bir üyesi olma durumuna karşılık gelen “nettaşlık” kavramı hangi yılda ilk kim tarafından ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
2005-Manuel Castells
B
2006-Shanyang Zhao
C
1992- Michael Hauben
D
1992-Anthony Giddens
E
1991-Benedict Anderson
Açıklama:
Nettaş (Netizenship): Dünya Çapında İnternetin (WWW-World Wide Web), ülkeler arasındaki sınırların, pasaportların, vizelerin önemi yokmuşçasına hem ulus
ötesi hem de uluslararası bir bağlam yaratması, küreselleşme süreci ile paralel olarak
yurttaşlığın da tanımını genişletmektedir.
Aynı ülkede yaşayan insanlar için ülkesel bir tanım olan “yurttaşlık” (citizen) yerine
aynı ağın bir üyesi olma ya da küresel internet uzamını paylaşıyor olma durumuna karşılık gelen “nettaşlık” (netizenship) kavramı 1992 yılında ilk defa Michael
Hauben tarafından kullanılarak literatüre dâhil olmuştur.
1992- Michael Hauben

Soru 9

Dijital içeriklerin fiziksel uzayda bulunan “gerçek” bir dünyadan ayrı olan “sanal” bir dünyanın parçası olarak görülmesi ve birbirinin içine gerçekten geçmiş bu
alanları ayırmanın hem yapay hem de gereksiz olduğu düşüncesini Nathan Jurgenson, hangi kavramı açıklarken vurgulamaktadır?

Seçenekler

A
Nettaşlık
B
Ağ bireyselleşmesi
C
Etkileşimli iletişim
D
Dijital ikilik
E
Siber uzam
Açıklama:
Dijital İkilik (Digital dualism): Çevrimdışı ve çevrimiçi hayatların büyük ölçüde
ayrı ve farklı gerçeklikler olduğu inancına sosyal medya kuramcısı Nathan Jurgenson dijital ikilik adını verir. “Çevrimiçi ve çevrimdışı birbirinden ayrı alanlar olmadığı gibi toplamı da sıfır değildir diyen Jurgenson’a göre bu bakışa açısıyla, dijital
içerikler fiziksel uzayda bulunan “gerçek” bir dünyadan ayrı olan “sanal” bir dünyanın parçası olarak görülür. Kuramcıya göre, birbirinin içine gerçekten geçmiş bu alanları ayırmak hem yapay hem de gereksizdir .
D Şıkkı -Dijital ikilik

Soru 10

Sosyal ve medya ağlarını kendi içlerinde birleştirir. Sosyal medyanın, özellikle ve bariz biçimde bir sosyal yönelimi mevcuttur. Kimi zaman da başkalarıyla bir şeyler paylaşmanın getirdiği özgeciliği içermektedir. Bu araçları kullanmanın arkasında yatan sosyal dürtüyle bireyi ağ toplumunda bir düğüm noktası haline getiren önemli bir eğilim ortaya çıkmaktadır.
Yukarıda bahsi geçen eğilime ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Etkileşimli kitlesel iletişim
B
Ağ bireyselleşmesi
C
Medya yakınlaşması
D
Dijital Benlik
E
Kişisel iletişim
Açıklama:
Bilhassa sosyal medya, çok açık bir biçimde sosyal bir yönelime sahiptir ve bazen de başkalarıyla bir şeyler paylaşmanın getirdiği özgeciliği de içermektedir. Bu araçları kullanmanın arkasında yatan sosyal dürtünün önemli bir eğilime
karşılık geldiğini vurgulayan Van Dijk (2016: 253), bu eğilimi ağ bireyselleşmesi (network individualization) olarak kavramsallaştırır. Bu kavram, bireyin
belirli bir grup veya kurum yerine ağ toplumundaki en önemli düğüm noktası hâline gelmesine işaret eder. Sosyal ve kültürel bireyselleşme süreçleri özelinde batılı toplumlarda internetten çok daha önce ortaya çıkmış olan bu eğilim sosyal ağlar ile medya ağlarının yükselişi ile hayli güçlenmiştir

Soru 11

Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan …… toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirgeyerek toplumsal alanı açıklama çabasıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere getirilmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teknolojik devrim
B
Sanal ağ
C
Sanal gerçeklik
D
Teknolojik determinizm
E
Tekno-sosyal yaşam
Açıklama:
Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan teknolojik determinizm toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirgeyerek toplumsal alanı açıklama çabasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 12

• “Ağ Toplumun Yükselişi” isimli kitabın yazarıdır.
• Enformasyon ve iletişim teknolojileri alanında yaşanan benzersiz gelişmelerin toplumsal ilişkileri dönüştürücü etkisini “ağ toplumu” kavramıyla açıklar.
• Kitabında “internet yeni cemaatlerin, sanal cemaatlerin oluşumundan yana mıdır, yoksa insanların toplumla ve en nihayetinde ‘gerçek dünya’ ile ilişkilerini bozarak bireyi yalıtılmışlığa mı götürür?” sorusunu tartışır.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki yazarlardan hangisini tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Yuval Noah Harari
C
Barry Wellman
D
Lee Raine
E
Howard Rheingold
Açıklama:
Enformasyon ve iletişim teknolojileri alanında yaşanan benzersiz gelişmelerin toplumsal ilişkileri dönüştürücü etkisi hem de enformasyonu, bilgiyi ve her türlü iletiyi üretme, tüketme ya da paylaşma yollarının değişmesi ile iletişim kurma ve kimlik oluşturma pratikleri farklılaşmamış durumda. Birinci ünitede görmüş olduğunuz gibi, 1996 yılında yayınlanan “Ağ Toplumun Yükselişi” kitabında bu süreci Ağ toplumu kavramı ile açıklayan Manuel Castells, “internet yeni cemaatlerin, sanal cemaatlerin oluşumundan yana mıdır, yoksa insanların toplumla ve en nihayetinde “gerçek dünya” ile ilişkilerini bozarak bireyi yalıtılmışlığa mı götürür?” (Castells, 2005: 475) sorusu doğrultusunda konuyu tartışır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 13

“Sanal Cemaatler”, kavramı aşağıdaki yazarlardan hangisi tarafından literatüre kazandırılmıştır?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Yuval Noah Harari
C
Howard Rheingold
D
Barry Wellman
E
Lee Raine
Açıklama:
Howard Rheingold’un (1993) sanal cemaatler kavramı, cemaat kavramının doğasına yakın özelliklere işaret ederken aynı zamanda bu kavramın geleneksel anlamından uzaklaşan bir topluluk modelinin ortaya çıkmakta olduğunu ifade etmektedir. Yazar, San Francisco Körfezi bölgesinde iş birliğine dayalı bir çevrimiçi topluluk/ağ olan Well’de bireysel olarak yaşadığı deneyimden yola çıkarak çevrimiçi olarak kurulan cemaatlerin, kendisinin de yaşadığı gibi fiziksel bir arkadaşlığa, arkadaş toplantılarına ve sanal cemaatteki üyelerin maddi dayanışmasına dönüşebileceğini ileri sürmüştür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 14

Günümüzde sanal topluluklar, belirli sosyal medya siteleri aracılığıyla ve coğrafi sınırları aşarak ortak ilgi alanları ve amaçlar etrafında organize olan ve en yaygın olarak karşımıza sosyal ağ hizmetleri altında çıkan çevrimiçi topluluklardır. J. Preece (2000) sanal cemaatlerin anahtar unsurlarını dört madde şeklinde sıralamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
İnsanlar, ihtiyaçlarını tatmin etmek için diğerleri ile etkileşim kurmaktadır.
B
Ortak amaçlar, ortak çıkarlar ve ihtiyaçlar cemaati oluşturmak için neden sağlamaktadır.
C
İnsanların etkileşimine rehberlik eden politikaları mevcuttur.
D
Bilgisayar sistemleri birliktelik duygusunu kolaylaştırmaktadır.
E
Sanal cemaatler, fiziksel cemaatlere karşı değillerdir.
Açıklama:
Preece, sanal cemaatlerin anahtar unsurlarını şöyle sıralamaktadır: 1. İnsanlar, ihtiyaçlarını tatmin etmek için diğerleri ile etkileşim kurmaktadır. 2. Ortak amaçlar, ortak çıkarlar ve ihtiyaçlar cemaati oluşturmak için neden sağlamaktadır. 3. İnsanların etkileşimine rehberlik eden politikaları mevcuttur. 4. Bilgisayar sistemleri birliktelik duygusunu kolaylaştırmakta ve sosyal etkileşimi desteklemektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 15

Aynı ağın bir üyesi olma ya da küresel internet uzamını paylaşıyor olma durumuna karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dijital ikilik
B
Etkileşimlilik
C
Nettaşlık
D
Dijital benlik
E
Ağ bireyselleşmesi
Açıklama:
Dünya Çapında İnternetin (WWW-World Wide Web), ülkeler arasındaki sınırların, pasaportların, vizelerin önemi yokmuşçasına hem ulus ötesi hem de uluslararası bir bağlam yaratması, küreselleşme süreci ile paralel olarak yurttaşlığın da tanımını genişletmektedir. Aynı ülkede yaşayan insanlar için ülkesel bir tanım olan “yurttaşlık” (citizen) yerine aynı ağın bir üyesi olma ya da küresel internet uzamını paylaşıyor olma durumuna karşılık gelen “nettaşlık” (netizenship) kavramı 1992 yılında ilk defa Michael Hauben tarafından kullanılarak literatüre dâhil olmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 16

“Sanal cemaatlerin”, “fiziksel cemaatlere” karşıt olmadığı tespiti, aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından yapılmıştır?

Seçenekler

A
Shanyang Zhao
B
Barry Wellman
C
Michael Hauben
D
Yuval Noah Harari
E
Nathan Jurgenson
Açıklama:
‘Sanal cemaatler’in ‘fiziksel cemaatler’e karşıt olmadığı tespiti, İnternet sosyolojisinin önde gelen ampirik araştırmacılarından Barry Wellman ile arkadaşları tarafından ilk kez 1996 yılında yapılmış olup, o tarihten bugüne farklı araştırmalar tarafından da paylaşılmıştır. Onlara göre sanal cemaatler, gerçek yaşamdaki başka cemaatlerle etkileşim içinde ve belirli kuralları ve dinamikleri olan farklı cemaat biçimleridir.

Soru 17

Jurgenson, yaşanan deneyimin gelecekteki bir paylaşıma, bir tweete ya da bir güncellemeye nasıl dönüşeceği hakkında düşünmeyi, dünyayı ……. ile görmek olarak adlandırmaktadır.
Yukarıdaki cümleyi doğru şekilde tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Facebook gözü
B
Sanal gerçeklik
C
Ağ bireyselleşmesi
D
Etkileşimlilik
E
Dijital ikilik
Açıklama:
İnternet ve sosyal medya kullanımı ile iç içe büyümüş olan kuşaklar çevrimiçi ve çevrimdışını, farklı bir ifadeyle özel ve kamusal alanı “kusursuz bir karışım” olarak tecrübe ediyorlar. Jurgenson, yaşanan deneyimin gelecekteki bir paylaşıma, bir tweete ya da bir güncellemeye nasıl dönüşeceği hakkında düşünmeyi, dünyayı Facebook Gözü ile görmek olarak adlandırmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 18

Sosyal medya araçlarını araçları kullanmanın arkasında yatan sosyal dürtünün önemli bir eğilime karşılık geldiğini vurgulayan Van Dijk bu eğilimi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırır?

Seçenekler

A
Etkileşimlilik
B
Facebook gözü
C
Dijital ikilik
D
Nettaşlık
E
Ağ bireyselleşmesi
Açıklama:
Sosyal medya, çok açık bir biçimde sosyal bir yönelime sahiptir ve bazen de başkalarıyla bir şeyler paylaşmanın getirdiği özgeciliği de içermektedir. Bu araçları kullanmanın arkasında yatan sosyal dürtünün önemli bir eğilime karşılık geldiğini vurgulayan Van Dijk (2016: 253), bu eğilimi ağ bireyselleşmesi (network individualization) olarak kavramsallaştırır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 19

Ev ödevini yapan bir gencin, çalışmalar arasında hızla geçişler yaparak dört beş pencere açıp kapatabilmesi, aynı anda sosyal ağlarda dolaşabilip, arkadaşlarıyla sohbet edebilmesi, videolar izleyebilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanabilecek bir duruma işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Dijital ikilik
B
Medya yakınlaşması
C
Etkileşimlilik
D
Ağ bireyselleşmesi
E
Kitlesel öz iletişim
Açıklama:
Jenkins, yeni medyanın, geleneksel medyayı yok etmeyip, onunla yerine göre birleşerek, bazen de kesişerek gelişmesi ile birlikte kullanıcılara içerik sağlamaya devam etmesini medya yakınlaşması kavramıyla anlatmakta ve artık medyanın “her yerde olduğunu” söylemektedir. En geniş anlamıyla, medya yakınlaşması çeşitli medya sistemlerinin bir arada bulunduğu ve medya içeriğinin bu sistemler arasında akıcı bir şekilde dolaştığı bir duruma karşılık gelir. Medya yakınlaşması, ayrıca medyayı tüketme yollarımızı da etkilemektedir. Ev ödevi yapan bir genç, çalışmalar arasında hızla geçişler yaparak dört beş pencere açıp kapatabilir, sosyal ağlarda dolaşabilir, arkadaşlarıyla sohbet edebilir, videolar izleyebilir. Kısaca, yakınlaşma, medyanın hem üretim hem de tüketim şeklindeki bir değişikliği kapsar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın sosyal etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Baskı altındaki kurumlar
B
Özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi
C
Yaygınlaşma ve eşitsizlik
D
Sosyal baskı ve bağımlılık
E
Bağlanabilirlik ve sosyalleşebilirliğin artması
Açıklama:
Sosyal baskı ve bağımlılık sosyal medyanın sosyal etkilerinden değil, bireysel etkilerinden biridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 21

Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde kaçı Haziran-2020 itibarıyla internet erişimine sahiptir?

Seçenekler

A
% 55
B
% 60
C
% 65
D
% 70
E
% 75
Açıklama:
Haziran-2020 itibarıyla Dünya nüfusunun % 59,6’sı internet erişimine sahiptir. Dolayısıyla, doğru cevap B

Soru 22

Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan ...................................... toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirger.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Ekonomik determinizm
B
Sanal Gerçeklik
C
Dijital İkililik
D
Ağ bireyselleşmesi
E
Teknolojik determinizm
Açıklama:
Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan teknolojik determinizm toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirger. Dolayısıyla, doğru cevap E

Soru 23

I- Dijital Benlik, çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında kendini tasarlayan ve yaratan benliktir. II-Dijital benlik, çevrimdışı benlik ile ilişki içinde olmaksızın var olan bir benliktir. III-Dijital benlik, fiziksel yaratılmış çevrimdışı benlik ile etkileşim halindedir. IV- Dijital Benlik, çevrimdışı benliği de etkiler.
Kavramı formüle eden Shanyang Zhao’ya göre, Dijital Benlik’le ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kavramı formüle eden Shanyang Zhao’ya göre, Dijital Benlik; çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında kendini tasarlayan ve yaratan benliktir, fiziksel yaratılmış çevrimdışı benlik ile etkileşim halindedir ve çevrimdışı benliği de etkiler. Dolayısıyla, doğru cevap C

Soru 24

………………………kavram, bireyin belirli bir grup veya kurum yerine ağ toplumundaki en önemli düğüm noktası haline gelmesine işaret eder.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Dijital İkilik
B
Kitlesel öz iletişim
C
Bireylerarası iletişim
D
Ağ bireyselleşmesi
E
Katılımcı Kültür
Açıklama:
“Ağ bireyselleşmesi” kavramı, bireyin belirli bir grup veya kurum yerine ağ toplumundaki en önemli düğüm noktası haline gelmesine işaret eder. Dolayısıyla, doğru cevap D

Soru 25

Jenkins, yeni medyanın, geleneksel medyayı yok etmeyip, onunla yerine göre birleşerek, bazen de kesişerek gelişmesi ile birlikte kullanıcılara içerik sağlamaya devam etmesi durumunu hangi kavram ile açıklar?

Seçenekler

A
Medya yakınlaşması
B
Katılımcı Kültür
C
Dijital İkilik
D
Kitlesel öz iletişim
E
Ağ bireyselleşmesi
Açıklama:
Jenkins, yeni medyanın, geleneksel medyayı yok etmeyip, onunla yerine göre birleşerek, bazen de kesişerek gelişmesi ile birlikte kullanıcılara içerik sağlamaya devam etmesini medya yakınlaşması kavramı ile açıklar. Dolayısıyla, doğru cevap A

Soru 26

Van Dijk’in sınıflandırması doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın sosyal etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hayat ve iletişimde klasik sınır çizgilerinin muğlaklaşması
B
Özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi
C
Daha fazla bağlanabilirlik ve sosyalleşebilirliğin artması
D
Aşırı enformasyon ve iletişim yüklenmesi
E
Yaygınlaşma ve Eşitsizlik
Açıklama:
Van Dijk’in sınıflandırması doğrultusunda sosyal medyanın sosyal etkileri arasında; “özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi”, “daha fazla bağlanabilirlik ve sosyalleşebilirliğin artması” ile “yaygınlaşma ve eşitsizlik” vardır. “Aşırı enformasyon ve iletişim yüklenmesi” ise Van Dijk’e göre sosyal medyanın bireysel etkilerindendir.
Dolayısıyla, doğru cevap D

Soru 27

....................., kullanıcıların eski pasif medya izleyiciliği konumundan çıkarak, içeriklerin yaratılması ve yayılmasına etkin olarak katılmasına karşılık gelmek üzere katılımcı kültür kavramını kullanır.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki isimlerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
S. Zhao
B
J. Van Dijk
C
M. Castells
D
S. Hall
E
H. Jenkins
Açıklama:
Henry Jenkins, kullanıcıların eski pasif medya izleyiciliği konumundan çıkarak, içeriklerin yaratılması ve yayılmasına etkin olarak katılmasına karşılık gelmek üzere katılımcı kültür kavramını kullanır. Dolayısıyla, doğru cevap E

Soru 28

Pettman’a göre, sosyal medya alanında "tık sayısı ve sitede geçirilen süre kadar kimin dikkat kesildiğinin de önem arz ettiği" bir .................................. her geçen gün daha çok önem arz etmektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki kavramlardan hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Piyasa Ekonomisi
B
İzleme Ekonomisi
C
Dikkat Ekonomisi
D
Dijital Ekonomi
E
Gözetim Ekonomisi
Açıklama:
Pettman’a göre, sosyal medya alanında "tık sayısı ve sitede geçirilen süre kadar kimin dikkat kesildiğinin de önem arz ettiği" bir Dikkat Ekonomisi her geçen gün daha çok önem arz etmektedir. Dolayısıyla, doğru cevap C

Soru 29

İnternet tabanlı yeni medya aracılığıyla erişilen içerikleri ve edinilen enformasyonu sosyal sermaye ya da ekonomik sermayeye dönüştürebilenler ile dönüştüremeyenler, bu mecralardan bir statü ya da gelir gibi somut bir getiri elde edenler ve edemeyenler arasındaki eşitsizlikler, ……………………………..ye karşılık gelmektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki kavramlardan hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Dijital Bölünme
B
Birinci seviye dijital bölünme
C
İkinci seviye dijital bölünme
D
Üçüncü seviye dijital bölünme
E
Dijitalleşememe
Açıklama:
İnternet tabanlı yeni medya aracılığıyla erişilen içerikleri ve edinilen enformasyonu sosyal sermaye ya da ekonomik sermayeye dönüştürebilenler ile dönüştüremeyenler, bu mecralardan bir statü ya da gelir gibi somut bir getiri elde edenler ve edemeyenler arasındaki eşitsizlikler, Üçüncü seviye dijital bölünmeye karşılık gelmektedir. Dolayısıyla, doğru cevap D

Soru 30

Morley ve Robbins, izleyicilerin diledikleri TV kanallarını seçme ve izleme imkanının kablolu televizyon aracılığıyla ortaya çıktığı dönemde bu durumun ne sürecine neden olabileceğini belirtmişlerdir?

Seçenekler

A
Seçici Maruz Kalma
B
Kültürel Kabilecilik
C
Siber Balkanlaşma
D
Homofobi
E
Yankı Odası
Açıklama:
Morley ve Robbins, izleyicilerin diledikleri TV kanallarını seçme ve izleme imkanının kablolu televizyon aracılığıyla ortaya çıktığı dönemde bu durumun Kültürel Kabileciliğe neden olabileceğini belirtmişlerdir? Dolayısıyla, doğru cevap B

Soru 31

Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlemesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Teknolojik determinizm
B
Teknolojik dezenformasyon
C
Teknolojik fenomenoloji
D
Teknolojik devrim
E
Teknolojik muhayyile
Açıklama:
Teknolojinin ve teknolojik gelişmenin kendi doğası ve yapısı doğrultusunda hareket ederek toplumsal ilişkileri belirlediği savı olan teknolojik determinizm toplumsal dönüşümü sadece teknoloji değişkenine indirgeyerek toplumsal alanı açıklama çabasıdır.

Soru 32

1990’lı yıllar itibariyle internet ortamında mevcut coğrafi sınırları aşarak belirli ortak değerler ve çıkarlar doğrultusunda bir grup insanın çevrimiçi olarak tartışma grupları, çevrimiçi forumlar ile ‘sohbet odaları’nda bir araya gelerek oluşturduğu topluluklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Postmodern topluluklar
B
Sanal topluluklar
C
Sosyal kümelenme
D
İradi topluluklar
E
Gayri iradi topluluklar
Açıklama:
Sanal Topluluk/Cemaat (Virtual Community): 1990’lı yıllar itibariyle internet ortamında mevcut coğrafi sınırları aşarak belirli ortak değerler ve çıkarlar doğrultu- sunda bir grup insanın çevrimiçi olarak tartışma grupları, çevrimiçi forumlar ile ‘sohbet odaları’nda bir araya gelerek oluşturduğu topluluklara verilen ad.

Soru 33

İçinde yaşadığımız dönemi "ağ toplumu" kavramını ile açıklayan sosyal bilimci kimdir?

Seçenekler

A
William Gibson
B
Howard Rheingold
C
Manuel Castells
D
D. Murthy
E
T. Meyer
Açıklama:
Cevap C şıkkı yani Manuel Castells olacaktır.

Soru 34

Sanal topluluk/cemaat kavramını hangi sosyal bilimci kullanmıştır?

Seçenekler

A
Manuel castells
B
Wellman
C
Rainie
D
Howard Rheingold
E
A. Saphiro
Açıklama:
Sanal topluluk/cemaat kavramını sosyal bilimci Howard Rheingold kullanmıştır

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Preece'ye göre sanal cemaatlerin anahtar unsurlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
İnsanlar, ihtiyaçlarını tatmin etmek için diğerleri ile etkileşim kurmaktadır.
B
Ortak amaçlar, ortak çıkarlar ve ihtiyaçlar cemaati oluşturmak için neden sağlamaktadır
C
İnsanların etkileşimine rehberlik eden politikaları mevcuttur.
D
Bilgisayar sistemleri birliktelik duygusunu kolaylaştırmakta ve sosyal etkileşimi desteklemektedir
E
İletişim teknolojileri yeni dijital eşitsizliklere neden olmaktadır.
Açıklama:
Preece de (2000), sanal cemaatlerin anahtar un-surlarını şöyle sıralamaktadır:
  1. İnsanlar, ihtiyaçlarını tatmin etmek için diğerleri ile etkileşim kurmaktadır.
  2. Ortak amaçlar, ortak çıkarlar ve ihtiyaçlar cemaati oluşturmak için neden sağlamaktadır.
  3. İnsanların etkileşimine rehberlik eden politikaları mevcuttur.
  4. Bilgisayar sistemleri birliktelik duygusunu kolaylaştırmakta ve sosyal etkileşimi desteklemektedir

Soru 36

Aynı ülkede yaşayan insanlar için ülkesel bir tanım olan “yurttaşlık” (citizen) yerine aynı ağın bir üyesi olma ya da küresel internet uzamını paylaşıyor olma durumu Michael Hauben hangi kavramla açıklamaktadır.

Seçenekler

A
Nettaş
B
Sanal vatandaş
C
Dünya vatandaşı
D
Global vatandaşlık
E
Yapay vatandaşlık
Açıklama:
Aynı ülkede yaşayan insanlar için ülkesel bir tanım olan “yurttaşlık” (citizen) yerine aynı ağın bir üyesi olma ya da küresel in- ternet uzamını paylaşıyor olma durumuna karşılık gelen “nettaşlık” (netizenship) kavramı 1992 yılında ilk defa Michael Hauben tarafından kullanılarak literatüre dâhil olmuştur.

Soru 37

Çevrimdışı ve çevrimiçi hayatların büyük ölçüde ayrı ve farklı gerçeklikler olduğu inancına sosyal medya kuramcısı Nathan Jurgen ne ad vermektedir?

Seçenekler

A
Sanal algılama
B
Dijital ikilik
C
Dijital yanılsama
D
Hakikat ötesi
E
Hakikat dışılık
Açıklama:
Dijital İkilik (Digital dualism): Çevrimdışı ve çevrimiçi hayatların büyük ölçüde ayrı ve farklı gerçeklikler olduğu inancına sosyal medya kuramcısı Nathan Jurgenson dijital ikilik adını verir.

Soru 38

Shanyang Zhao çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında kendine özgü bir sosyallik ve etkileşim içinde kendini tasarlayan ve yaratan benliği hangi kavramla açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Sanal benlik
B
Hakiki benlik
C
Dijital Benlik
D
Toplumsal benlik
E
Dışsal benlik
Açıklama:
Shanyang Zhao’ya göre, Dijital Benlik, çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında kendine özgü bir sosyallik ve etkileşim içinde kendini tasarlayan ve yaratan benliktir. Dijital ortamlarda oluşturulan bu benlik, çevrimdışı benliğe sürekli olarak temas eder ve onu etkiler.

Soru 39

Marc Prensky, yaşamlarının büyük bölümünü internet, cep telefonları, bilgisayar oyunları gibi dijital çağın araçlarıyla geçirdiklerinden bu araçların, gençlerin yaşamının önemli bir parçasını oluşturduğunu hangi kavramla açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Dijital nesil
B
Dijital sosyalleşme
C
Dijital dönemeç
D
Dijital yerliler
E
Dijital muhayyile
Açıklama:
2001 yılında yayınlanan Digital Natives, Digital Immigrants (Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler) başlıklı yazısında Marc Prensky, yaşamlarının büyük bölümünü internet, cep telefonları, bilgisayar oyunları gibi dijital çağın araçlarıyla geçirdiklerinden bu araçların, gençlerin yaşamının önemli bir parçasını oluştur- duğunu belirterek onları tanımlamak için Dijital Yerliler kavramını kullanmıştır.

Soru 40

İnternet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit erişim olmaması durumunu Kvasny hangi kavramla açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Dijital kırılma
B
Dijital ötekileştirme
C
Dijital adaletsizlik
D
Dijital imtiyaz
E
Dijital eşitsizlik
Açıklama:
Dijital Eşitsizlik: İnternet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit erişim olmaması durumu Kvasny “Dijital Eşitsizlik” adını vermektedir.

Soru 41

Sanal topluluk/cemaat kavramını 1993 yılında yayınlanan The Virtual Community adlı kitabında ilk kez ortaya atan bilim insanı aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
William Gibson
B
Howard Rheingold
C
Pierre Levy
D
Mark Slouka
E
Barry Wellman
Açıklama:
Sanal Topluluk/Cemaat (Virtual Community): 1990’lı yıllar itibariyle internet ortamında mevcut coğrafi sınırları aşarak belirli ortak değerler ve çıkarlar doğrultusunda bir grup insanın çevrimiçi olarak tartışma grupları, çevrimiçi forumlar ile ‘sohbet odaları’nda bir araya gelerek oluşturduğu topluluklara Howard Rheingold tarafından verilen ad. 1993 yılında yayınlanan The Virtual Community kitabında ilk kez bu kavramı kullanan Rheingold'dur.

Soru 42

Günümüzde yaygın olarak internetin küresel düzeyde yarattığı ve sayıları milyarlarla ifade edilen internet kullanıcılarının dâhil olduğu yer anlamında, yeni bir soyutlama düzeyi olarak kullanılan kavram aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
Siber uzam
B
Sanal topluluk
C
Milenyum nesli
D
Ağ toplumu
E
Dijital göçmenler
Açıklama:
Siber Uzam: İlk kez ünlü bilim kurgu yazarı William Gibson’ın 1984 tarihli Neuromancer adlı romanında kullandığı bir terimdir. Günümüzde yaygın olarak internetin küresel düzeyde yarattığı ve sayıları milyarlarla ifade edilen internet kullanıcılarının dâhil olduğu yer anlamında, yeni bir soyutlama düzeyi olarak kullanılmaktadır.

Soru 43

En geniş anlamıyla, ................ çeşitli medya sistemlerinin bir arada bulunduğu ve medya içeriğinin bu sistemler arasında akıcı bir şekilde dolaştığı bir duruma karşılık gelir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerin hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Dijital topluluk
B
Siber uzam
C
Dijital ikilik
D
Ağ bireyselleşmesi
E
Medya yakınlaşması
Açıklama:
En geniş anlamıyla, medya yakınlaşması çeşitli medya sistemlerinin bir arada bulunduğu ve medya içeriğinin bu sistemler arasında akıcı bir şekilde dolaştığı bir duruma karşılık gelir.

Soru 44

2020 yılı itibariyle dünya nüfusunun yüzde kaçı aktif sosyal medya kullanıcısıdır?

Seçenekler

A
% 23
B
% 35
C
% 49
D
% 61
E
% 70
Açıklama:
Günümüzde dünya nüfusunun % 49’u, yani yaklaşık yarısı (3.8 milyar) aktif sosyal medya kullanıcısı. 3.8 milyar nettaş’ın tamamına yakını, yani % 99’u, 3.75 milyar kullanıcı ise akıllı cep telefonuna sahip ve mobil iletişim aracılığıyla sosyal ağların parçasıdır (Kaynak: Digital in 2020, https://wearesocial.com/digital-2020 Erişim Tarihi 1 Ağustos 2020)
%49

Soru 45

Prensky'nin dijital yerliler olarak işaret ettiği toplumsal kesim aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
Çocuklar
B
Gençler
C
Medya okuryazarlığı olanlar
D
Sosyal medya kullanıcıları
E
Toplumun eğitimli kesimi
Açıklama:
2001 yılında yayınlanan Digital Natives, Digital Immigrants (Dijital Yerliler, Dijital Göçmenler) başlıklı yazısında Marc Prensky, yaşamlarının büyük bölümünü internet, cep telefonları, bilgisayar oyunları gibi dijital çağın araçlarıyla geçirdiklerinden bu araçların, gençlerin yaşamının önemli bir parçasını oluşturduğunu belirterek onları tanımlamak için Dijital Yerliler kavramını kullanmıştır.

Soru 46

Van Dijk'in sınıflandırmasına göre aşağıdakilerin hangisi sosyal medyanın sosyal etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Sosyal baskı ve bağımlılık
B
Baskı altındaki kurumlar
C
Yaygınlaşma ve eşitsizlik
D
Özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi
E
Hayat ve iletişimde klasik sınır çizgilerinin muğlaklaşması
Açıklama:
Literatürde sosyal medyanın çeşitli sosyal ve bireysel etkilerinden söz ediliyor olsa da burada Van Dijk’in (2016:258-260) sınıflandırması doğrultusunda beşi sosyal ve üçü bireysel olmak üzere sosyal medyanın sekiz etkisinden söz edilebilir.
Sosyal Medyanın Sosyal Etkileri:
1- Hayat ve iletişimde klasik sınır çizgilerinin
muğlaklaşması
2- Özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi
3- Daha fazla bağlanabilirlik ve sosyalleşebilirliğin
artması
4- Yaygınlaşma ve eşitsizlik
5- Baskı altındaki kurumla
Sosyal Medyanın Bireysel Etkileri:
1- Aşırı enformasyon ve iletişim yüklenmesi
2- Sosyal baskı ve bağımlılık
3- Bilinmeyen davranışlar

Soru 47

Van Dijk'e göre aşağıdakilerin hangisi yeni medya ile iletişim ve enformasyon teknolojilerine erişim için birbirini takip eden unsurlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Motivasyon
B
Dikkat
C
Beceriler
D
Kullanım
E
Fiziksel erişim
Açıklama:
Dijital bölünme konusunun düşünülenden de daha karmaşık olduğunu belirten Van Dijk (2016:273), yeni medya ile iletişim ve enformasyon teknolojilerine erişim için birbirini takip eden dört unsurdan söz eder. Bunlar motivasyon, materyal veya fiziksel erişim, beceriler ve kullanımdır.
Dikkat

Soru 48

Kvansny (2006) internet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit erişim olmaması durumunu hangi kavram ile ifade eder?

Seçenekler

A
Dijital eşitsizlik
B
Dijital bölünme
C
İnternete erişenler
D
Birinci seviye dijital bölünme
E
İkinci seviye dijital bölünme
Açıklama:
Dijital Eşitsizlik: İnternet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit
erişim olmaması durumu Kvasny (2006) “Dijital Eşitsizlik” adını vermektedir.

Soru 49

Gözetim Kapitalizmi Çağı adlı eserin yazarı aşağıdakilerin hangisidir?

Seçenekler

A
Evgeny Morozov
B
Zizi Papacharissi
C
Shoshana Zuboff
D
Clay Shirky
E
Umberto Eco
Açıklama:
2019 yılında yayınlanan The Age of Surveillance Capitalism (Gözetim Kapitalizmi Çağı) adlı kitabında ise Shoshana Zuboff, küresel büyük teknoloji şirketlerinin milyarlarca insanın dijital medyadaki deneyimlerini davranışsal veriye dönüştürmek için bedava ham madde olarak kullandığını ve kullanıcıların
davranışları üzerinden oluşturdukları yeni iş modeli ile olağanüstü düzeyde kâr elde ettiklerini anlatır.

Soru 50

ABD’de Ulusal Telekomünikasyon ve Enformasyon İdaresi (NTIA) tarafından 1999 yılında yayınlanan “Ağ’dan Düşmek” başlıklı raporda, hangi sorun dile getirilir?

Seçenekler

A
Büyük veri
B
Yankı odası
C
Küresel kabilecilik
D
Sanal balkanlaşma
E
Dijital bölünme
Açıklama:
İlk kez 1999 yılında ABD’de Ulusal Telekomünikasyon ve Enformasyon İdaresi (NTIA) tarafından yayınlanan “Ağ’dan Düşmek” başlıklı raporda, hem internete erişim hem de erişim imkanına sahip olanların kullanım şeklinde genel olarak ekonomik gelir, toplumsal cinsiyet, yaş, eğitim, ırk vb. faktörlere bağlı eşitsizlikler vurgulandı. İnternete erişimde ve kullanımında farklı toplumlar ve bir
toplumdaki farklı toplumsal gruplar arasında bir bölünme oluşmaya başladığına dikkat çeken bu rapor, sorunu ilk kez dijital bölünme (digital divide) kavramıyla tanımladı.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bir grup insanın çevrimiçi olarak tartışma grupları, çevrimiçi forumlar ile sohbet odalarında bir araya gelerek oluşturduğu toplulukları belirtir?

Seçenekler

A
Sanal topluluk
B
Küresel topluluk
C
Etkileşimsel topluluk
D
Sosyal topluluk
E
Medyasal topluluk
Açıklama:
Sanal Topluluk/Cemaat (Virtual Community): 1990’lı yıllar itibariyle internet
ortamında mevcut coğrafi sınırları aşarak belirli ortak değerler ve çıkarlar doğrultusunda bir grup insanın çevrimiçi olarak tartışma grupları, çevrimiçi forumlar ile ‘sohbet odaları’nda bir araya gelerek oluşturduğu topluluklara Howard Rheingold tarafından verilen addır.

Soru 52

Sider uzam kavramını ilk olarak kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
William Gibson
B
Isaac Asimov
C
Ursula K. Le Guin
D
Gearge Orwell
E
Arthur C. Clarke
Açıklama:
Siber Uzam: İlk kez ünlü bilim kurgu yazarı William Gibson’ın 1984 tarihli Neuromancer adlı romanında kullandığı bir terimdir.

Soru 53

Aşağıdakihangi araştırmacı ve arkadaşlarına göre sanal cemaatler, gerçek yaşamdaki başka cemaatlerle etkileşim içinde ve belirli kuralları ve dinamikleri olan farklı cemaat biçimleridir?

Seçenekler

A
Barry Wellman
B
Julian Preece
C
Manuel Castells
D
Michael Moore
E
Tim Berners Lee
Açıklama:
‘Sanal cemaatler’in ‘fiziksel cemaatler’e karşıt olmadığı tespiti, İnternet sosyolojisinin önde gelen ampirik araştırmacılarından Barry Wellman ile arkadaşları tarafından ilk kez 1996 yılında yapılmış olup, o tarihten bugüne farklı araştırmalar tarafından da paylaşılmıştır. Onlara göre sanal cemaatler, gerçek yaşamdaki başka cemaatlerle etkileşim içinde ve belirli kuralları ve dinamikleri olan farklı cemaat biçimleridir

Soru 54

Instagram hangi yılda bir sosyal medya olarak insanların hayatına girmiştir?

Seçenekler

A
2004
B
2005
C
2006
D
2007
E
2008
Açıklama:
2004 yılı itibarıyla hayatımıza giren ve günümüzde sosyal yaşamın ve sosyal ilişkilerin vazgeçilmezi hâline gelen başta Instagram, Facebook gibi sosyal paylaşım ağlarında ise yukarıda değindiğimiz gerçek kimliğini kamufle etme durumu ortadan kalkmıştır.

Soru 55

Aşağıdakilerdenhangisi çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında (kendine özgü bir sosyallik ve etkileşim içinde) kendini tasarlayan ve yaratan benliği belirtir?

Seçenekler

A
Dijital benlik
B
Gerçek benlik
C
İkili benlik
D
Sahte benlik
E
Sosyal benlik
Açıklama:
Dijital Benlik, çevrimiçi izleyicilerin etkisi altında (kendine özgü bir sosyallik ve etkileşim içinde) kendini tasarlayan ve yaratan benliktir. Dijital ortamlarda oluşturulan bu benlik, çevrimdışı benliğe sürekli olarak temas eder ve onu etkiler.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın bireysel etkileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Aşırı enformasyon ve iletişim yüklenmesi
B
Özel hayatın gizliliği ve kimliğin ifşası ikilemi
C
Yaygınlaşma ve eşitsizlik
D
Baskı altındaki kurumlar
E
Hayat ve iletişimde klasik sınır çizgilerinin muğlaklaşması
Açıklama:
Sosyal medyanın bireysel etkileri:
1- Aşırı enformasyon ve iletişim yüklenmesi
2- Sosyal baskı ve bağımlılık
3- Bilinmeyen davranışlar

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi netik kavramını belirtir?

Seçenekler

A
İnternet etiği
B
Net olma etiği
C
İletişim etiği
D
Sosyal etik
E
Genel etik
Açıklama:
Tüm bu sorunları/konuları kapsayan bir netik’in (yani, internet etiğinin) yaşama geçmesi ve yaygınlaşması gerekmektedir.

Soru 58

Aşağıdaki hangi araştırmacıya göre medya üreticileri ve tüketicilerinin tamamen farklı rollerde olduklarını düşünmektense artık onları “birbirleriyle etkileşime giren katılımcılar olarak” görmek gerekir?

Seçenekler

A
Jenkins
B
Castells
C
Turkle
D
Prensky
E
Van Dijk
Açıklama:
Jenkins’e göre, medya üreticileri ve tüketicilerinin tamamen farklı rollerde olduklarını düşünmektense artık onları “birbirleriyle etkileşime giren katılımcılar olarak” görebiliriz.

Soru 59

Aşağıdaki bölgelerden hangisi nüfus olarak en yüksek internet erişimine sahiptir?

Seçenekler

A
Kuzey Amerika
B
Avrupa
C
Asya
D
Afrika
E
Avustralya
Açıklama:
1999 yılından bugüne geçen 21 sene içinde hem küresel hem de bölgesel düzeyde internete erişen nüfus inanılmaz artmış olsa da 2020 Haziran verileriyle dünya nüfusunun % 41’i henüz bu şansa sahip değil. Kuzey Amerika ve Avrupa kıtasında nüfusun büyük çoğunluğu, yani sırasıyla nüfusun % 90,3’ü ve % 87,2’si evlerinden internet erişimine sahipken, Afrika nüfusunun % 42,2’si ve Asya nüfusunun da %58.8’i internet erişme imkanına sahiptir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi internet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit erişim olmaması durumunu belirtir?

Seçenekler

A
Dijjital eşitsizlik
B
Dijjital belirsizlik
C
Dijjital yararsızlık
D
Dijjital güvensizlik
E
Dijjital eylemsizlik
Açıklama:
İnternet ve bilgisayar kullanımından elde edilen faydalara eşit erişim olmaması durumuna Kvasny (2006) “Dijital Eşitsizlik” adını vermektedir.

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilişim suçları içinde değildir?

Seçenekler

A
Bilişim suçları, Internet ve bilgisayar üzerinden gerçekleştirilen oldukça kapsamlı suçlardır.
B
Internet ve bilgisayar üzerinden gerçekleştirildiği için karmaşık, çok katmanlı ve çok boyutlu suçlar olarak düşünülebilir.
C
Bilişim suçları kapsamında bireyler ve toplumsal grupları hedef alan suçlar yer alır.
D
Büyük organizasyonları ve devletleri hedef alabilecek suçlar bu kapsamda değerlendirilemez.
E
Bilişim suçları; iletişim teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilir.
Açıklama:
Bilişim suçları çok geniş kapsamlı olduğu için ve devletleri organizasyonları hedeflediği için, siber uzayın sınırsız dünyasında karmaşık doğası vardır; organize suç gruplarının katılımı giderek artmaktadır. O nedenle hukuksal önlemler önem arzetmektedir.
Bilişim suçları iletişim teknolojileri kullanılarak kişilere, topluma ve devletlere karşı işlenen suçlardır.

Soru 2

Internet suçlarının (çevrimiçi suç, siber suç gibi) çeşitlenmesi ve yaygınlaşması aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirilebilir?

Seçenekler

A
Toplumda yeni iletişim teknolojilerini kullanan insanların sayısının az olması veya azalması.
B
Toplumda insanların, kendilerini yeni sosyal medya aracılığıyla kamuya açık
hâle getirme biçimlerinin artması.
C
Ceza hukuku yasalarının kesinleştirilmesi.
D
Yetersiz yazılım programlarının yarattığı iletişim sorunları.
E
Kitle iletişim araçlarını kullanan insanların ödediği önemli maliyetler.
Açıklama:
İnternet suçları ile ilgili analizlerimizde, toplumda yeni iletişim teknolojilerini kullanan insanların sayısı ve oranı, insanların kendilerini yeni sosyal medya aracılığıyla kamuya açık hâle getirme biçimlerinin artması, bu bilgileri istismar eden suçlar olarak internet suçlarının (çevrimiçi, suç, siber suç) hem çeşitlenmeye hem de yaygınlaşmaya yüz tuttuğu; kötü amaçlı virüsler ve hacker olayları vb. göz önünde bulundurulmalıdır.
Toplumda yeni iletişim teknolojilerini kullanan insanların, kendilerini yeni sosyal medya aracılığıyla kamuya açık hâle getirme biçimleri arttıkça, bu bilgileri istismar eden suçlar olarak internet suçları (çevrimiçi, suç, siber suç) hem çeşitlenmekte hem de yaygın hale gelmektedir.

Soru 3

Birçok araştırma, siber suçların asimetrik açıdan iki önemli şekilde değiştiğini vurgulamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu saptamayla ilgili değildir?

Seçenekler

A
Siber suçlar giderek profesyonelleşmektedir.
B
Suçların giderek profesyonelleşmesiyle uzmanların bilgisayar sistemlerine ve kullanıcı insanlara saldırılar gerçekleştirilmektedir.
C
Bir yandan da sosyal medya kullanıcı sayısı büyüdükçe uzman olmayan vatandaşların suç işlemelerini organize etme durumu doğmuştur.
D
“Uzman olmayan” vatandaşlara çevrimiçi ve çevrimdışı suç işlemelerini kolaylaştıracak şekilde organize etme ve iletişim kurma fırsatları yaratılmıştır.
E
“Uzman olmayan” vatandaşların çevrimiçi ve çevrimdışı suç işlemelerini organize etmek mümkün değildir.
Açıklama:
Siber suçların asimetrik açıdan iki önemli şekilde değiştiğini anlamak için, bu konuya hem siber suçların profesyonelleşmesi hem de vatandaşların verimlice ve usta bir şekilde kullanamamaları açısından bakmak gerekir.
Siber suçların asimetrik açıdan şu şekilde düşünülmesi gerekir:
Siber suçlar giderek profesyonelleşirken uzmanların bilgisayar sistemleri de saldırılara maruz kalmaktadır. Diğer yandan, sosyal medya kullanıcılarının katlanarak büyümesiyle “hiper-bağlantı,” yoluyla ve “uzman olmayan” vatandaşlara çevrimiçi ve çevrimdışı suçları işlemeyi kolaylaştıracak şekilde organize etme ve iletişim kurma fırsatları ortaya çıkmıştır.

Soru 4

Bir sosyal mühendislik olarak değerlendirilen Phishing yöntemine aşağıdakilerden hangisi örneklendirilebilir?

Seçenekler

A
Phishing yöntemi bir sosyal mühendislik yöntemi olarak değerlendirilmemelidir.
B
Sosyal mühendislik yöntemi ilk kez Phishing yöntemiyle tanımlanmıştır.
C
Phishing yöntemine göre kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini elde etmek olarak açıklanabilir.
D
Bu yöntemde kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek sosyal mühendislik olarak görülmemelidir.
E
Phishing, ilk kez sosyal mühendislik özelliklerini örneklerle açıklamıştır.
Açıklama:
Phishing yöntemi sosyal mühendislik olarak kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirerek bilgilerini elde etme yöntemidir.
Bu yönteme göre, kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek de sosyal mühendislik sayılabilir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi özel hayatın gizliliği konusunda gizliliğin korunmasını giderek zorlaştıran özellikler arasında değildir?

Seçenekler

A
Tüm elektronik çevremizin enformasyonel, ilişkisel ve fiziksel özel hayatın gizliliğine
dokunan teknolojilerle dolu olması.
B
İnternet ve mobil telefonların gelişimi ile kişisel verilerin yasama sınırları arasında iletimini küreselleştirmesi.
C
Veri işlemenin yerel özelliklerden kurtulamaması.
D
Veri madenciliği teknolojisinin profil çıkarma ve toplumsal sınıflandırma seviyesine erişmesi.
E
Sosyal medya ve kullanıcıların ürettiği içeriğin artması.
Açıklama:
Özel hayatın gizliliği ve gizliliğin korunmasınının giderek zorlaştırması, teknolojilerin uluslararası özellik kazanması, küreselleşmesi ve kullanıcıların çoğalması vb. durumlarla ilgilidir.
Elektronik çevremizin enformasyonel, ilişkisel ve fiziksel özel hayatın gizliliğine
dokunan teknolojilerle dolu olması, kullanıcı içerik sayısının artması ve verilerin yerelleşme değil de uluslararasılaşması bu konuda önemlidir.

Soru 6

2007-2013 yıllarını kapsayan 9. Türkiye’de Siber Suçlar Raporu’na göre aşağıdakilerden hangisi siber suçlardan mağdur olan insanların sayısını göstermektedir?

Seçenekler

A
10 milyondan fazla
B
5 milyon dolaylarında
C
Bir milyonun üstünde
D
9 milyon dolaylarında
E
Böyle bir rapor yoktur.
Açıklama:
Siber suçlar raporu konunun önemini sergilemektedir ve verilen istatistikler takip edilmelidir.
2007-2013 yıllarını kapsayan 9. Türkiye’de Siber Suçlar Raporu’na göre ülkede 10 milyondan fazla insan mağdur olmuştur. Ayrıca 556 USA dolar önemli bir maliyet kaybı da vardır

Soru 7

Howard Rheingold'ın “Akıllı Çeteler: Bir Sonraki Sosyal Devrim” adlı kitabında tanımladığı "akıllı çeteler" aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Sözü edilen kitaba göre, mobil toplumsal ağlar ve şebekeler "akıllı çeteler" kavramıyla ilgili değildir.
B
"Akıllı çeteler" mobil ağlar ile bilgi teknolojileri arasında koordinasyon olmamasıyla ilgili bir kavramdır.
C
"Akıllı çeteler" mobil ağlar ile bilgi teknolojileri arasındaki ilişkiyle ilgili bir kavram değildir.
D
Mobil toplumsal ağlar ve şebekelerin; bilgi-iletişim teknolojilerini kullanmasıyla ortaya çıkan yeni bir toplumsal koordinasyon biçimi "akıllı çeteler" kavramına işaret etmektedir.
E
Rheingold'a göre "akıllı çeteler" bir iş birliği teknolojileri olarak görülmemelidir.
Açıklama:
Akıllı çeteler kavramının mobil toplumsal ağlar ve şebekelerin; bilgi-iletişim teknolojilerini kullanmasıyla ortaya çıktığı unutulmamalıdır.
Rheingold, mobil toplumsal ağlar ve şebekelerin; bilgi-iletişim teknolojilerini
kullanmasıyla ortaya çıkan yeni bir toplumsal koordinasyon biçimi meydana getirdiğini belirtir. O, bu iş birliği teknolojilerini akıllı çeteler olarak adlandırmıştır.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi siber zorbalığı ifade eden bir özelliktir?

Seçenekler

A
Siber zorbalık terimi, olgun yaşlarda çok yaygındır ve doğasında kurnazca eylemler içermektedir.
B
Siber zorbalık grup veya birey tarafından, elektronik iletişim araçlarını kullanarak, kendisini kolayca savunamayan bir alıcıya karşı saldırgan, kasıtlı bir eylem veya davranıştır
C
Siber zorbalık elektronik iletişim araçlarını karşılıklı çok iyi kullanmasını bilen gruplar arasında gerçekleşir.
D
Siber zorbalığın etkisinin ölçülmesi ve eğitimciler tarafından fark edilmesi çok kolay bir işlemdir.
E
Uygunsuz iletişim ile siber zorbalık arasında anlamlı bir ilişki yoktur.
Açıklama:
Siber zorbalık, elektronik iletişim araçlarını iyi kullananlarla bunu iyi kullanamayan alıcılar arasında, birincilerin saldırganlığıyla kendisini gösterir.
Siber zorbalık grup veya birey tarafından, elektronik iletişim araçlarını kullanarak, kendisini kolayca savunamayan bir alıcıya karşı saldırgan, kasıtlı bir eylem veya davranıştır. Derecesinin ölçülmesi ve eğitimciler tarafından fark edilmesi zordur. Reşit olmayanlar arasında yaygındır.

Soru 9

Whittaker ve Kowalski’nin (2015) çalışmalarında ulaştıkları bulgulardan aşağıdakilerden hangisi siber zorbalığın özelliklerinden değildir?

Seçenekler

A
Siber zorbalık yekpare tek boyutlu bir eylemdir ve sıklıkla meydana gelmez.
B
Siber zorbalıkta internet platformlarının önemli olduğunu belirtmişlerdir.
C
Akranlar hâlâ siber zorbalığın en yaygın failleri olarak gösterilmektedir.
D
Siber zorbalık faili olmakla ve daha önce mağduriyet yaşamış olmak arasında bir
ilişki bulunmuştur.
E
Siber zorbalığın ortak platformları büyük olasılıkla sosyal medya platformlarına doğru kaymıştır.
Açıklama:
Söz konusu araştırmacılar, siber zorbalığın akranlar arasında olduğunu ve sosyal medya platformlarında kendisini gösterdiğini belirtirler.
Siber zorbalık, bu araştırmacılara göre yekpare tek boyutlu bir eylem değildir ve çeşitli sıklıklarla meydana gelir.

Soru 10

2001 yılında gerçekleşen Dünya Konferansı sonucunda yayınlanan Durban Deklarasyonu, devletlere aşağıdakilerden hangi konuda yasal yaptırımlar uygulamaya teşvik etmektedir?

Seçenekler

A
Serbest ticaret hakkını uygulama hakkını tanıma konusunda teşvik
B
Devletlerin ulusal insan hakları hukukunu uygulamaları konusunda teşvik
C
Internet de dahil olmak üzere yeni bilgi ve iletişim teknolojilerini geliştirmeleri ve kullanmaları konusunda teşvik
D
Irksal nefrete teşvik konusunda yasal yaptırımlar uygulamaya teşvik
E
İfade özgürlüğünü güvence altına alma konusunda geç kalmamaya teşvik
Açıklama:
Bu tür Dünya Konferanslarının, Birleşmiş Milletlerin öncülüğünd yürütüldüğü bir gerçektir. Konu İnsan Haklarıyla ilgili olduğu için çalışma BM İnsan Hakları Komiserliği tarafından yürütülmüş ve BM İnsan Hakları Komisyonu’nun talebi üzerine, 2001 yılında Durban’da gerçekleşmiş ve Durban Deklarasyonu adıyla yayınlanmıştır.
Durban Deklarasyonu ile alınan tavsiye kararları, uluslararası hukuk ve insan haklarıyla, ırkçı ve ırksal nefret söylemi konusunda yasal yaptırımlara teşvik etmekle ilgilidir.

Soru 11

2001 yılında gerçekleşen Üçüncü Dünya Irkçılık, Irk Ayrımcılığı, Yabancı Düşmanlığı ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Konferansı’na katılan Devletler, ırkçılık ve ilgili hoşgörüsüzlükle mücadele için tavsiyeler içeren bir Deklarasyon ve Eylem Programı yayınlamışlardır. Bu deklarasyonun adı nedir ve hangi kuruluş/Devlet(ler) tarafından talep edilmiştir?

Seçenekler

A
Durban Deklarasyonu ve Avrupa Birliği ve ABD talebi üzerine.
B
Durban Tavsiye Kararı ve Avrupa Birliği ve ABD talebi üzerine.
C
Durban Deklarasyonu ve Birleşmiş Milletler ve ABD işbirliğiyle.
D
Durban Deklarasyonu ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun talebi üzerine.
E
Durban Deklarasyonu ve Birleşmiş Milletler İnsan hakları Komisyonunun talebi üzerine
Açıklama:
Dünya Konferansları ve Birleşmiş Milletlerin rolü altı çizilmeye değer bir konudur.
2001 yılında gerçekleşen bu Dünya konferansının tavsiye metni Durban Deklarasyonu adıyla anılır ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonunun talebi üzerine gerçekleşmiştir.

Soru 12

Güvenlik kavramının anlamı ve önemi, sosyal medya bağlamında yeni bir içerik kazanmış, daha karmaşık, dinamik ve ........... .......... bağlı hâle gelmiştir. Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kelime çifti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Küreselleşme sürecine
B
Medya politikalarına
C
Ulus devletlere
D
İnternet şirketlerine
E
Yerel düzenlemelere
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı: "Küreselleşme sürecine"

Soru 13

Sosyal medyada kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek, işlenme türlerine göre ne tür bir suçtur?

Seçenekler

A
Sosyal mühendislik
B
Sosyal yaratıcılık
C
Sosyal zorbalık
D
Bireysel zorbalık
E
Bireysel yaratıcılık
Açıklama:
Her bilişim sisteminin olduğu gibi, sosyal medya araçlarının da en zayıf unsurlarından birisi insandır. Sosyal medya araçları üzerinden işlenen suçların çok azı dünya devi şirketlerinin açıklarından kaynaklanmaktadır. İşlenebilecek suçların, işlenme yöntemlerine göre sınıflandırarak bakarsak bunun daha net olduğu ortaya çıkacaktır.
İlk olarak sosyal mühendislik (social engineering) yöntemi, bilişim suçlarının tarihsel gelişimi bölümünde ismi birçok kez geçen Kevin Mitnick tarafından yazdığı kitaba
verilen ve bu sayede popüler olan bu kavram, yöntem olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu yöntemde suçu işlemek için, sistemden ziyade kişi hedef alınmaktadır. Bu eylemdeki amaç, istemedikleri bir şeyi yapmaya veya gizli bilgilerini vermeye ikna etmektir.
Phishing yöntemini de sosyal mühendislik olarak değerlendirebiliriz. Bu yöntemde de kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek de sosyal mühendislik sayılabilir.

Soru 14

Sosyal medyada özel hayatın gizliliğine yönelik ihlallerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Gizlilik tehditleri teknoloji kullanımının artması nedeniyle artmaktadır
B
Gizlilik tehditleri veri madenciliği ile giderek azalmaktadır
C
Gizlilik tehditleri veri işlemenin ulusallaşması ile giderek azalmaktadır
D
Gizlilik tehditleri değiş-tokuş edilen bilgiler nedeniyle giderek azalmaktadır
E
Gizlilik tehditleri "veri özneleri" sayesinde artmadan sabit kalmaktadır
Açıklama:
Özel hayatın gizliliği konusunda aşağıdaki eğilimler gizliliğin korunmasını giderek zorlaştırmaktadır (Van Dijk, 2016: 233-234):
• Tüm elektronik çevremiz enformasyonel, ilişkisel ve fiziksel özel hayatın gizliliğine
dokunan teknolojilerle dolu olduğu için gizlilik tehditleri giderek her yerde ve her
anda karşımıza çıkmakta ve daha da davetsiz bir şekilde özelimize girmektedir.
• İnternet ve mobil telefonların gelişimi kişisel verilerin yasama sınırları arasında iletimini küreselleştirmektedir. Veri işlemenin uluslararasılaşması; örneğin bulut bilişimde olduğu gibi, bu eğilimi güçlendirmektedir.
• Veri madenciliği teknolojisi profil çıkarma ve toplumsal sınıflandırma seviyesine erişmiştir ki bu da “veri öznelerini” kendilerini savunmaktan aciz birer rakama döndürmektedir.
• Sosyal medya ve kullanıcıların ürettiği içeriğin artışı, kullanıcıların ürettiği içeriğin
artışı internet kullanıcılarının kendilerinin uyarladıkları ve değiş tokuş ettikleri kişisel
verileri çoğaltmıştır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi siber zorbalığın arkasındaki motivasyonu açıklayan temalardan birisi değildir?

Seçenekler

A
Kolektif yaratıcılık
B
Güven eksikliği
C
İyi hissetme arzusu
D
Eğlenme isteği
E
Misilleme arzusu
Açıklama:
Siber zorbalığın arkasındaki motivasyonu açıklayan en önemli temalar, hem siber zorbalar hem de zorba olmayanlar tarafından bildirilen en önemli temalar, güven eksikliği veya kendileri hakkında daha iyi hissetme arzusu da dahil, eğlenceli bulma ve misilleme gibi faktörler olmaktadır (Hamm vd., 2015: 771-772).

Soru 16

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'nun talebiyle, 2001 yılında düzenlenen konferansta kabul edilen ve "yeni bilgi teknolojilerinin, “insani değerlere saygı, eşitlik, ayrımcılık yapmama, başkalarına saygı ve hoşgörüye aykırı amaçlarla, ırkçılık, ırkçı nefret, yabancı düşmanlığı, ırk ayrımcılığı ve buna bağlı hoşgörüsüzlük de dâhil olmak üzere ve özellikle bu materyale erişimi olan çocuk ve gençlerin bundan olumsuz etkilenebileceği” yönündeki derin endişelerin dile getirildiği deklarasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Durban Deklarasyonu
B
Nottingham Deklarasyonu
C
Birmingham Deklarasyonu
D
Tottenham Deklarasyonu
E
Leicester Deklarasyonu
Açıklama:
Durban Bildirgesinde açıkça ırkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve buna bağlı hoşgörüsüzlükle mücadeleye katkıda bulunmak için internet de dâhil olmak üzere yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımını teşvik etme gereği; yeni teknolojilerin insan haysiyetine hoşgörü ve saygının teşvik edilmesine yardımcı olabileceği ve diğer önemli öneriler arasında yer alan “yeni teknolojilerin, eşitlik ve ayrımcılık yapmama ilkelerini
desteklemesi gerektiği açıkça kabul edilmiştir.

Soru 17

I. Sosyal medyanın bilgi alışverişi II. İkna III. Kolektif eylem IV. Yerel yayılma
Aşağıdaki hangi araştırmacılar sosyal medyada işlenen nefret suçlarının, gerçek hayatta da suç olarak yayılmasını yukarıdaki mekanizmalarla açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Müller ve Schwarz
B
Müller ve Van Dijk
C
Van Dijk ve Schwarz
D
Van Dijk ve Weimann
E
Schwarz ve Weimann
Açıklama:
Doğru şık A- Müller ve Schwarz

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, BM Uyuşturucu ve Suç ofisi tarafından , siber suç şebekelerinin sosyal medya üzerinden gerçekleştirdikleri suç alanlarından birisi olarak tanımlanmamıştır?

Seçenekler

A
İç haberleşme
B
Finansman
C
Eğitim
D
Propaganda
E
Planlama
Açıklama:
Sosyal medya platformları, suç şebekelerinin, mesajlarını daha hızlı ve etkili bir şekilde
yaymalarına olanak sunmaktadır. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi, suç şebekelerinin sosyal medya üzerinden gelişen suçları olarak altı alanda sınıflandırmıştır: propaganda, finansman, eğitim, planlama, yürütme ve siber saldırılar.

Soru 19

Güvenlik savunması ihlal edilmiş ve kontrolü bilinmeyen bir tarafa ait olan internete
bağlı bilgisayarlardan oluşan ağa, siber suç terminolojisine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Botnet
B
Arpanet
C
Keylogger
D
DoS saldırısı
E
Truva atı
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı-
Botnet: Güvenlik savunması ihlal edilmiş ve kontrolü bilinmeyen bir tarafa ait olan internete bağlı bilgisayarlardan oluşan bir ağdır. Bilgisayarların sahipleri kötü amaçlı programlar veya spam içeren iletimlerin İnternet üzerinden diğer aygıtlara iletmek üzere ayarlandıklarından habersizdir. Tehlikeye ve risk içeren her cihaz “bot” (“robot”un kısaltması) veya “zombi” olarak da bilinir. Botnet denetleyicisinin, bu tehlikeye
bilgisayarların faaliyetlerini yönlendirmesi ve çok sayıda botlarda otomatik saldırılar gerçekleştirmesi mümkündür.

Soru 20

Sosyal medya ağlarının suçları önlemek adına polis gücüne destek olarak kullanılmasının taşıdığı temel sakınca aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gözetim
B
Resmiyet
C
Amatörlük
D
Zaman aşımı
E
Sadece yerelde etkili olması
Açıklama:
Sosyal medya platformları, suç önleme ve toplumdaki asayiş çabalarını desteklemek için de kullanılabilmektedir. Bazı araştırmalar, sosyal medya ağlarının asayişine
ve polisler tarafından nasıl etkili bir biçimde kullanılabileceği meselelerine değinmektedir.
ESRC tarafından finanse edilen “Dijital Sosyal Araştırma Araçları, Gerginlik Göstergeleri ve Daha Güvenli Topluluklar: Cardiff Online Sosyal Medya İzleme (COSMOS)”
araştırması, polislik için bir ‘sosyal medya suçlarını izleme’ sisteminin geliştirilmesinin polisin ajandasına dâhil edilmesinin geniş ölçüde etkili olacağını tespit etmiştir.
Bu kapsamda, mahalle istihbaratına, gerginliklerin izlenmesine, fiziksel gözetlemeye ve asayişe dayanan geç modern polislik uygulamalarının, ortaya çıkan 'siber mahalleler’ yani sosyal medya ağları desteğiyle güçlendirilmesi gerektiği önerilmektedir. Ancak bu tür uygulamalar, suistimale ve vatandaşların birbirlerini gözetlemelerine ve özel hayatın gizlililiğini ihlale neden olabilecek uygulamalardır.

Soru 21

"Mobil toplumsal şebekeler, farklı iş birliği ve dayanışma kültürlerini, daha
etkin demokratik eylem tarzlarını mümkün kıldığı gibi; kaotik ve öngörülemez terör organizasyonlarını ya da eşine rastlanmadık gözetim/denetim biçimlerini, her yerde hazır ve nazır mobil polis devletini de ortaya çıkarabilmektedir".
Yukarıdaki görüşün sahibi Howard Rheingold'un tanımladığı mobil şebekelere verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Akıllı ağ çeteleri
B
Akıllı şebekeler
C
Akıllı ağ örgütlenmesi
D
Akıllı öfke ağları
E
Akıllı isyan ağları
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- "Akıllı ağ çeteleri"- Smart Mobs
Smart mobs; akıllı, uyanık, esnek bağlarla birbirine bağlı, bir çete gibi her an kurulup dağılabilen mobil yani göçebe bir toplumsal iş birliği/ koordinasyon teknolojisidir. Ancak bu, çetelerin kural tanımaz esnekliği ve göçebeliğinin barındırdığı karanlık anlamları da taşıyan bir toplumsal birliktelik de olabilmektedir.
Smart mobs (akıllı ağ çeteleri) toplumsal örgütlenmenin yeni bir şekli olarak öngörülmektedir. Bu kavram; arı veya güvercin sürüsü gibi çalışan insanların kendi kendini örgütleyen bir grup olarak faaliyet göstermesinin bir ifadesidir. Cep telefonları
üzerinden insanların aynı yönde tutum ve davranışlarda bulunmasını sağlayan akıllı ağ çeteleri, mobil metin mesajları ve e--postalar gibi iletilebilir içeriklerle sağlanmaktadır. Kısacası bir kişiyle başlayan süreç kitlesel bir harekete dönüşmektedir (Thompson,
2002).

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bilişim alanında sahte hesaplar için kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Trol
B
Path
C
Peach
D
Phishing
E
Scyberbulling
Açıklama:
Başlık: Yeni Bir Suç Alanı Olarak İnternet ev Sosyal Medya
Bilişim alanından sahte hesaplar trol olarak adlandırılır. Path ve Peach kapalı sosyal ağlardan ikisinin adıdır. Phishing kişileri kendi sayfalarına ve tuzak siteye yönlendirmektir. Cyberbulling ise siber zorbalıktır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada hedefin saldırıya uygunluğun göstergesi olan ögelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Açıklık
B
Görünürlük
C
Eylemsizlik
D
Değer
E
Erişilebilirlik
Açıklama:
Başlık: Yeni Bir Suç Alanı Olarak İnternet ev Sosyal Medya
Bir hedefin saldırıya uygunluğu; Görünürlük, Eylemsizlik, Değer ve Erişilebilirlik gibi dört ögeden oluşur. Günümüzde en önemli iki unsur görünürlük ve erişilebilirlik unsurlarıdır. Bu durumda sorunun cevabı A seçeneğidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın gelişimiyle birlikte denetim ve düzenleme gerektiren bir alandır?

Seçenekler

A
Sosyal medya sağlayıcılarının kişisel bilgileri kullanmalarının şeffaflaşması
B
Çevrimiçi ortamda özel ve kamusal alanın belirsizleşmesi.
C
Suç ve mağduriyet biçimlerinin yeniden şekillenmesi.
D
Sosyal medya kullanıcılarının daha görünür olması.
E
Sosyal medya kullanıcılarının dünya görüşlerini paylaşması.
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medyada Özel Hayatın Gizliliğine Yönelik İhlaller ve Çözüm Önerileri
Sosyal medyanın gelişimi, çevrimiçi ortamda özel ve kamusal alan arasındaki sınırları karmaşıklaştırmış ve belirsizleştirmiştir. Bu yönüyle, sosyal medya suç mağduriyet biçimlerini yeniden şekillendirmiştir. Sosyal medya, kullanıcıların kimliklerini, etkinliklerini ve dünya görüşlerini başkalarıyla paylaşma kapasitelerini kolaylaştırmayı ve sosyal ağla ilişkiler ve etkileşimlerin oluşmasına zemin ve fırsatlar yaratmayı amaçlamaktadır ve bu tür genişletilmiş görünürlük ve erişilebilirlik sosyal medya platformlarının merkezî avantajları olarak düşünülmektedir. Bu durumda doğru cevap A seçeneğidir. Çünkü sosyal medya ortamlarında yer alan bilgilerin gizliğini korunması için yasal ve teknik düzenleme ve denetimlerin yanı sıra servis sağlayıcısının da etik ve sosyal sorumlulukları bulunmaktadır.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi gizlilik ihlallerinin engellenmesindeki işe koşulan öz-düzenleme çözümlerinden biridir?

Seçenekler

A
Web sitelerinin inisiyatifinde tasarlanan gizlilik beyanı.
B
Kişinin adının gizlendiği anonim internet kullanımı.
C
Kişinin bilgisayar ve internet ortamında şifre kullanması.
D
Özel hayatın gizliğini koruyan yasaların kullanımı.
E
Özel hayatın gizliğini koruyan teknik alternatiflerin kullanımı.
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medyada Özel Hayatın Gizliliğine Yönelik İhlaller ve Çözüm Önerileri
Gizliliği korumak için kolektif öz-düzenleme araçları ise organizasyonel web sitelerinin az çok gönüllü sunumlarıdır. Bunlar arasında en bilindikleri bu web sitelerinin inisiyatifinde tasarlanan gizlilik beyanıdır. Anonimlik, şifreleme, yasal ve teknik alternatif koruma yollarının kullanımı gizliliğin korunmasında teknik çözümler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi siber taciz ve çevrimiçi taciz olgusunun internetle bağlamında odak noktasını açıklamada kullanılan bir kavramdır?

Seçenekler

A
Ahlaki panik
B
Etik ikilem
C
Siber zorbalık
D
Sanal korku
E
Ahlaki muhakeme
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medya, Siber Zorbalık ve Çeşitli Çevrimiçi Saldırganlıklar
Son yıllarda internetin suç faaliyetleri için artan kullanımı ile ilgili “ahlaki panik” ortamına şahitlik etmekteyiz. Bunlar arasında müstehcen materyallerin kullanılabilirliği, çocuk pornografisi yayan suç şebekeleri, Neo-Naziler ve diğer ırkçı gruplar tarafından internetin yoğun kullanımı, nefret söylemi ve bomba yapma talimatları ,teröristler ve organize suç tarafından özel iletişim ve şifreleme teknolojisinin kullanımı bulunmaktadır. Siber taciz ve çevrimiçi taciz olgusu, internetle ilgili ahlaki paniğin odak noktası olmuş gibi görünüyor. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ebeveyn ve eğitimcilerin siber zorbalık davranışının doğasını anlamada zorlandıkları konulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Geleneksel ve siber zorbalık arasına bir ilişki olmaması
B
Teknolojinin doğasının sürekli değişmesi
C
Siber zorbalığı engellemede disiplinlerarası çalışılması
D
Siber zorbalığı engellemenin yeni teknolojileri dayatması
E
Yeni teknolojiler hakkında temel bilgi sahibi olunması
Açıklama:
Başlık: Başlık: Sosyal Medya, Siber Zorbalık ve Çeşitli Çevrimiçi Saldırganlıklar
Siber zorbalık davranışının doğasını anlamak ebeveynler ve eğitimciler için çok zor bir durumdur. Bir yandan teknolojinin doğasının sürekli değişmesi yüzünden siber zorbalık davranışı, çeşitli disiplinlerden araştırmacı ve eğitimcileri davranışı engellemek için önleme ve müdahale çabalarını tasarlamak için birlikte çalışmaya teşvik eder. Öte yandan, aynı önleme ve müdahale çabaları, durumun dayattığı teknolojik taleplere ayak uyduramamak nedeniyle engellenebilmektedir. Ayrıca eğitimci, veli ve öğrencilerin temel düzeyde teknoloji hakkında bilgi sahibi olması da siber zorbalık konusunda önelidir. Geleneksel zorbalığın siber zorbalığa maruz kalanlardan daha fazla olduğu, geleneksel zorbalığa karşı alınacak önlemlerin siber zorbalığın da engellenmesine yardımcı olacağı söylenebilir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi teknolojik iletişim araçlarının Kanada merkezli beyaz üstünlükçü bir bakış ile nefret söylemini yaymak için kullanıldığı tarihlerdir?

Seçenekler

A
1970’ler
B
1960’lar
C
1980’ler
D
1990’lar
E
1950’ler
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medya, Nefret Söylemi ve Nefret Suçları
İnternet evlerimize girmeden çok önce ırkçı gruplar, 1970’lerden kalma telefon şebekeleri de dâhil olmak üzere diğer iletişim araçlarını kullanıyorlardı. Örneğin, Batı Muhafız Partisi, Toronto, Kanada merkezli bir beyaz-üstünlükçü Neo-Nazi grup, nefret yaymak için kullanılan bir telefon makinesi vardı. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Durban Bildirgesi ile ülkelerin İnternet üzerinden ırkçılıkla mücadele ederken görüş ve ifade özgürlüğünü güvence altına almada dikkate almaları gereken ilkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Belirli gönüllü davranış kurallarını ve düzenleyici önlemleri oluşturmak ve yaymak.
B
Sorumluların kovuşturulmasında mümkün olan mevzuatı benimsemek ve uygulamak.
C
Sorununu azaltmak üzere toplumsal bilinç ve eğitime önem vermek.
D
Irkçı ve yabancı düşmanı mesajların iletilmesini kınamak ve caydırmak.
E
Uluslararası tepkiyi göz önünde bulundurarak uluslararası işbirliğini güçlendirmek.
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medya, Nefret Söylemi ve Nefret Suçları
Durban Bildirgesi ülkeleri internet üzerinden ırkçılıkla mücadele ederken, görüş ve ifade özgürlüğünü güvence altına almak için gerekli tüm önlemleri alırken şu ilkelerin dikkate alınmasını önermektedir: (a) İnternet servis sağlayıcılarının, ırkçı mesajların ve ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı veya herhangi bir hoşgörüsüzlük ve ayrımcılıkla sonuçlanan eylemlere karşı belirli gönüllü davranış kurallarını ve düzenleyici önlemleri oluşturmaya ve yaymaya teşvik etmesi; (b) İnternet de dâhil olmak üzere yeni bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla ırksal nefret veya şiddete teşvikten sorumlu olanların kovuşturulması için mümkün olduğu ölçüde uygun mevzuatı benimsemek ve uygulamak; (c) Irkçı materyallerin internet de dâhil olmak üzere yeni bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla yayılması sorununu azaltmak üzere kolluk kuvvetlerine eğitim vermek; (d) İnternet gibi yeni bilgi ve iletişim teknolojileri de dâhil olmak üzere tüm iletişim ortamları aracılığıyla ırkçı ve yabancı düşmanı mesajların iletilmesini kınamak ve aktif olarak caydırmak; (e) İnternet de dâhil olmak üzere yeni bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla nefret söylemi ve ırkçı materyalin hızla yayılması olgusunun hızla gelişen olguya hızlı ve eşgüdümlü bir uluslararası tepkiyi göz önünde bulundurarak uluslararası işbirliğini güçlendirmek. Bu durumda sorunun cevabı C seçeneğidir. Çünkü eğitimin kolluk kuvvetlerine verilmesi önerilmektedir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi El Kaide terör örgütünün sosyal medyada düzenli olarak çıkardığı derginin adıdır?

Seçenekler

A
Inspire
B
Social Media
C
New Media
D
Information
E
Technology
Açıklama:
Başlık: Sosyal Medya ve Siber Suç Çeteleri
Siber terör örgütleri, acemi üyelerin, interneti kullanarak eğitilmesi, bilgilerin silah üretmek ve saldırılar düzenlemek için kullanılmasını içerir. Hedef gruplara ulaşmak için sanal eğitim araçları kullanılır. Örneğin bu tür faaliyetler için El Kaide’nin Inspire dergisi gibi organize dergiler kullanılabilir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi toplum polisi çabalarını desteklemek için İngiltere, Manchester Polisi tarafından kullanılan sosyal medya ortamının adıdır?

Seçenekler

A
Twitter
B
Facebook
C
Instagram
D
YouTube
E
WhatsApp
Açıklama:
Başlık: Önleyici Suç Alanı Olarak Sosyal Medyanın Kullanımı
İngiltere’de, Manchester Polisi de güçlü bir mücadele için halktan istihbarat toplamak ve ilk elden yerel sakinlerden güvenilir bilgi edinmek amacıyla Twitter uygulamasını kullanmaktadır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 32

"Bilişim suçları, internet ve bilgisayar üzerinden gerçekleştirilen oldukça karmaşık ve kapsamlı suçlar olduğundan .............. suçlardır"
Yukarıdaki ifadede yer alan boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru bir şekilde tanımlar?

Seçenekler

A
çok katmanlı ve çok boyutlu
B
fiziksel temelli
C
çok başlı
D
araç odaklı
E
sorun odaklı
Açıklama:
Bilişim suçları, internet ve bilgisayar üzerinden gerçekleştirilen oldukça karmaşık ve kapsamlı suçlar olduğundan çok katmanlı ve çok boyutlu suçlardır. Bilişim suçları bireyi, toplumsal grupların yanı sıra büyük organizasyonları ve devletleri de hedef alabilecek suçlardır.

Soru 33

Bilişim suçlarının tarihsel gelişimi bölümünde ismi birçok kez geçen Kevin Mitnick tarafından yazdığı kitaba verilen ve bu sayede popüler olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal mühendislik
B
Tarihsel mühendislik
C
Bilişim mühendisliği
D
Eylemsel mühendislik
E
Sibernetik
Açıklama:
Sosyal mühendislik (social engineering) yöntemi, bilişim suçlarının tarihsel gelişimi bölümünde ismi birçok kez geçen Kevin Mitnick tarafından yazdığı kitaba verilen ve bu sayede popüler olan bu kavram, yöntem olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu yöntemde suçu işlemek için, sistemden ziyade kişi hedef alınmaktadır. Bu eylemdeki amaç, istemedikleri bir şeyi yapmaya veya gizli bilgilerini vermeye ikna etmektir.

Soru 34

Kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek şeklinde gerçekleşen sosyal mühendislik aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Punishing
B
Phishing
C
Pilenating
D
Pokhsging
E
Pelgesing
Açıklama:
Phishing yöntemini sosyal mühendislik olarak değerlendirebiliriz. Bu yöntemde de kişileri kendi sayfalarına yönlendirmek veya kendi bağlantılarına tıklayarak tuzak siteye yönlendirmek ve burada kişisel bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya parolalarını elde etmek de sosyal mühendislik sayılabilir.

Soru 35

Howard Rheingold'a göre mobil toplumsal ağlar ve şebekelerin bilgi-iletişim teknolojilerini kullanmasıyla ortaya çıkan yeni bir toplumsal koordinasyon biçimi meydana gelmiştir. Rheingold'un bu iş birliği teknolojilerine verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Esnek çeteler
B
Dijital zombiler
C
Akıllı çeteler
D
Sanal ağlar
E
Çevrimiçi çeteler
Açıklama:
Howard Rheingold, “Akıllı Çeteler: Bir Sonraki Sosyal Devrim” adlı kitabında, mobil toplumun siyasi, ekonomik ve insani olarak ulaşacağı boyutları derinlemesine irdelemektedir. Ona göre mobil toplumsal ağlar ve şebekelerin; bilgi-iletişim teknolojilerini kullanmasıyla ortaya çıkan yeni bir toplumsal koordinasyon biçimi meydana gelmiştir. Rheingold, işte bu iş birliği teknolojilerini akıllı çeteler olarak
adlandırmaktadır

Soru 36

Özel hayatın gizliliği konularında bilinçli internet kullanıcılarının kendilerini korumak için aldıkları önlemler aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Teknik öz-düzenleme
B
Koruyucu öz-düzenleme
C
Agresif öz-düzenleme
D
Kolektif öz-düzenleme
E
Bireysel öz-düzenleme
Açıklama:
Bireysel öz-düzenleme özel hayatın gizliliği konularında bilinçli internet kullanıcılarının kendilerini korumak için aldıkları önlemlerden oluşmaktadır. Örneğin, kendi tarayıcılarının internet seçeneklerinde kullanıcılar güçlü gizlilik ayarları seçebilmekte özel (InPrivate) navigasyona başvurabilmekte, tarayıcı geçmişini silebilmekte ve casus yazılım ve benzerlerine karşı pek çok çeşitli koruma uygulayabilmektedir.

Soru 37

Türkiye’de bildirilen ilk siber suç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kredi kartı dolandırıcılığı
B
Sosyal medyada tehdit
C
Sosyal medyada sahte kimlik
D
İnternette uyuşturucu pazarlama
E
İnternette terör faaliyeti
Açıklama:
Türkiye’de bildirilen ilk siber suç, sadece bir kredi kartı dolandırıcılığıydı. 1990-2003 döneminde kaydedilen toplam siber suç vakası sayısı 389’dur. Bunların büyük çoğunluğu borç veya kredi dolandırıcılığıydı.

Soru 38

I. Depresyon II. Beyin travması III. Davranış sorunları IV. Madde bağımlılığı
Yukarıdakilerden hangileri siber zorbalığa maruz kalma ve siber zorbanın faili olma ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
I ve IV
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Nispeten yeni bir alan olsa da araştırmalar şimdiye kadar siber zorbalığa maruz kalma ve siber zorbanın faili olma ile depresyon, düşük benlik saygısı, davranış sorunları, madde bağımlılığı arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Soru 39

I. Sosyal medyada kapsamlı bir mevzuatın teşvik edilmesi
II. Sosyal medya kullanıcıları tarafından oluşturulan bilgileri kontrol etmek için tasarlanmış programların geliştirilmesi
III. Sosyal ağlarda kayıtlı tüm kullanıcıların denetimi için etkili sistemlerin geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri sosyal medyada suç örgütleriyle ulusal ve uluslararası mücadele alanında alınacak önlemler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
Sosyal medyada suç örgütleriyle ulusal ve uluslararası mücadele alanında şu önlemlerin alınması, sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen suçlar ile mücadelede etkili sonuçlar üretebilir:
• Sosyal medyada kapsamlı bir mevzuatın
teşvik edilmesi
• Suça bulaşmış ya da bulaşma potansiyeli
olan bireylerin ve organize suç örgütlerinin
sosyal medya hesaplarının kaldırılması/kısıtlanmasına ilişkin prosedürün basitleştirilmesi
• Sosyal medya kullanıcıları tarafından oluşturulan bilgileri kontrol etmek için tasarlanmış programların geliştirilmesi
• Sosyal ağlarda kayıtlı tüm kullanıcıların denetimi için etkili sistemlerin geliştirilmesi;
• Sosyal medya güvenliğini sağlamak için
oluşturulan ortak programların tanıtımı ve
yaygınlaştırılması
• Uluslararası iş birliğinin yoğunlaştırılması;
hukuki, ekonomik ve sosyal alanlarda uluslararası iş birliği ve güvenliğin sağlanması

Soru 40

Polislik için bir ‘sosyal medya suçlarını izleme’ sisteminin geliştirilmesinin polisin ajandasına dâhil edilmesinin geniş ölçüde etkili olacağını tespit etmiş olan araştırma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
VENÜS
B
COSMOS
C
PLANET
D
ESRC
E
ASONGUA
Açıklama:
ESRC tarafından finanse edilen “Dijital Sosyal Araştırma Araçları, Gerginlik Göstergeleri ve Daha Güvenli Topluluklar: Cardiff Online Sosyal Medya İzleme (COSMOS)” araştırması, polislik için bir ‘sosyal medya suçlarını izleme’ sisteminin geliştirilmesinin polisin ajandasına dâhil edilmesinin geniş ölçüde etkili olacağını tespit etmiştir.

Soru 41

"Sosyal medya, fikirlerini sanal araçlarla yayarak siber teröristlerin tanınırlığının artmasını sağlamaktadır. Teröristler, kışkırtıcı ve ajitatif söylemlerle üye kazanma ve radikalleşme ile sempatizanlarına küresel olarak ulaşmaya çalışırlar. Fakat bazen bu söylemlerden bağımsız olarak yayılan imajlar üzerinden bir terör örgütü kendi ideolojisine sınırlı da olsa sempati duyan insanlara ulaşabilir"
Yukarıdaki paragraf, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi'nin propaganda, finansman, eğitim, planlama, yürütme ve siber saldırıları suç şebekelerinin sosyal medya üzerinden gelişen uçları olarak sınıflandırma kategorilerinden hangisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Yürütme
B
Planlama
C
Eğitim
D
Finansman
E
Propaganda
Açıklama:
Propaganda: Sosyal medya, fikirlerini sanal araçlarla yayarak siber teröristlerin tanınırlığının artmasını sağlamaktadır. Teröristler, kışkırtıcı ve ajitatif söylemlerle
üye kazanma ve radikalleşme ile sempatizanlarına küresel olarak ulaşmaya çalışırlar. Fakat bazen bu söylemlerden bağımsız olarak yayılan imajlar üzerinden bir terör örgütü kendi ideolojisine sınırlı da olsa sempati duyan insanlara ulaşabilir

Ünite 6

Soru 1

“Toplumun düşünüş ve duyuş birliğini oluşturan, gelenek hâlini almış her türlü düşünce ve sanat varlıklarınınbütününe ….. denir.”
Yukarıdaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
tarih
B
dil
C
gelenek
D
kültür
E
inanç
Açıklama:
kültür

Soru 2

Popüler kültürle ilgili aşağıdaki tanımlardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Üst sınıfa ait olan bir kültürdür.
B
Halkın değer yargıları, davranışları, eğlence biçimi ve kültürünün bütünüdür.
C
Deyişler, sözler, nesneler, bu kültürde yer alır.
D
Kitle iletişim araçlarıyla sunulan yaşam ögelerini kapsar.
E
Nüfusun geniş kesimine seslenen ve toplumca yararlanılan ürünlerdir.
Açıklama:
Üst sınıfa ait olan bir kültürdür.

Soru 3

“Popüler kültür, iletişim araçlarını, eğlence ve boş zamanı, moda eğilimleri, dilsel kuralları da içermekte, genellikle …… ve …… ile ilişkilendirilmektedir.”
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
kitle kültürü- halk kültürü
B
eğitim kültürü- yasal kültür
C
gelenekler- görenekler
D
din kültürü- yeme içme kültürü
E
mimarlık kültürü- yapı kültürü
Açıklama:
kitle kültürü- halk kültürü

Soru 4

“Belli bir dönem için geçerli olan popüler kültür, hem hızlı ….. hem de hızlı….. kültürel özelliklerin bütünü olarak ifade edilmelidir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
yenilen- içilen
B
üretilen- tüketilen
C
izlenen- gözlenen
D
gezilen- görülen
E
saklanan- gizlenen
Açıklama:
üretilen- tüketilen

Soru 5

“Geleneksel olarak diğer gruplardan göreli olarak yalıtılmış yaşayan, küçük, homojen kırsal bir grup tarafından uygulanan bir kültürü ifade eder.”
Yukarıdaki tanım, aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Seçenekler

A
Popüler kültür
B
Dijital kültür
C
Sanat kültürü
D
Halk kültürü
E
Kitlesel kültür
Açıklama:
Halk kültürü

Soru 6

“Çağdaş sosyal psikologlar tarafından tipik olarak kullanılan beş kimlik teorisi görülmektedir. Bunlar kişisel kimlik, rol kimliği, sosyal kimlik, dijital kimlik ve kolektif kimliktir.”
Yukarıda açıklanan beş kimlik arasında en temel olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rol kimliği
B
Sosyal kimlik
C
Kişisel kimlik
D
Kolektif kimlik
E
Dijital kimlik
Açıklama:
Kişisel kimlik

Soru 7

“Tüm kültür biçimlerinin (edebiyattan filmlere ve müziğe kadar) kapitalist üretim sisteminin bir parçası hâline geldiği geç kapitalizmle ilgili olduğunu iddia etmektedirler.”
Yukarıda belirtilen görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Karagülle ve Çaycı
B
Adorno ve Horkheimer
C
Heidemann ve Klier
D
Landherr ve Probst
E
Castells ve Martin
Açıklama:
Adorno ve Horkheimer

Soru 8

Giddens’e göre kimliğin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnsanların kim oldukları ve onlar için neyin anlamlı olduğu konusunda sahip oldukları anlayıştır.
B
Özünde soyut ve araçsal ağlara karşı olan kimlik, hâkim üzerindeki bireyler için ana anlam kaynağı olarak hizmet sunmaktır.
C
Ağ toplamında kimlik, farklılaşan koşullara göre tekrardan biçimlenen, durağan olmayan, sosyal bir kavramdır.
D
Elektronik posta, mobil iletişim araçları, sosyal paylaşım ağları, mesajlaşma sistemleri kimlik tanımı içinde yer alır.
E
Elektronik ortamları kullanırken etik ve uygun tutum sergilemeye ilişkin bilgi almayı içermektedir.
Açıklama:
İnsanların kim oldukları ve onlar için neyin anlamlı olduğu konusunda sahip oldukları anlayıştır.

Soru 9

“Hayat, insanların aktör olduğu hiç bitmeyen bir oyun gibidir.” özdeyişi aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

Seçenekler

A
Manuel Castells
B
Hal Niedzviecki
C
Michael Hogg
D
Erving Goffman
E
John Fiske
Açıklama:
Erving Goffman

Soru 10

'Kültürel ürünler veya metinler, insanların sosyal ilişkileri ve kimlikleriyle ilgili kendi anlamlarını çıkarabilecekleri kaynakları içermiyorsa, reddedilecek ve piyasada başarısız olacaklardır.'
Yukarıdaki düşünceyi savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Fiske
B
Manuel Castells
C
Erving Goffman
D
Theodor W. Adorno
E
Max Horkheimer
Açıklama:
John Fiske’ye (1999) göre; kültürel ürünler veya metinler, insanların sosyal ilişkileri ve kimlikleriyle ilgili kendi anlamlarını çıkarabilecekleri kaynakları içermiyorsa, reddedilecek ve piyasada başarısız olacaklardır.

Soru 11

Bireyin kendisinin sevmesinin altında da bencillik yattığını ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hobbes
B
Jung
C
Dawkins
D
Storey
E
Martin
Açıklama:
Jung’un ifadesiyle bireyin kendisinin sevmesinin altında da bencillik yatmaktadır.

Soru 12

“İnsanı yozlaştıran bilim ve teknolojidir” ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Fromm
B
Grotius
C
Smith
D
Niedzviecki
E
Rousseau
Açıklama:
Rousseau teknolojiye farklı bir açıdan yaklaşmış ve “insanı yozlaştıran bilim ve teknolojidir” ifadesini kullanmıştır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş sosyal psikologlar tarafından tipik olarak kullanılan dört kimlik teorisinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişisel kimlik
B
Rol kimliği
C
Sosyal kimlik
D
Grup kimliği
E
Kolektif kimlik
Açıklama:
Çağdaş sosyal psikologlar tarafından tipik olarak kullanılan dört kimlik teorisi görülmektedir. Bunlar kişisel kimlik, rol kimliği, sosyal kimlik ve kolektif kimliktir.

Soru 14

"Günlük Yaşamda Benlik Sunumu” isimli çalışması yirminci yüzyılın en önemli sosyolojik metinlerinden biri olarak değerlendirilen sosyolog kimdir?

Seçenekler

A
Erving Goffman
B
Henri Tajfel
C
John C. Turner
D
Alberto Melucci
E
Adam Smith
Açıklama:
A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi “teknolojiyle harmanlanmış tutum normları” şeklinde tanımlanan kavramdır?

Seçenekler

A
Dijital kimlik
B
Kişisel kimlik
C
Kültür endüstrisi
D
Ağ toplumu
E
Kişisel profil
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dijital Çağda Kimlik Kavramı”
konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dijital kimlik, teknolojiyle harmanlanmış tutum normlarıdır. Dijital kimlik, elektronik ortamları kullanırken etik ve uygun bir tutum sergilemeyi, ayrıca elektronik ortamların kullanımına ilişkin bilgi almayı içermektedir. Dijital kimlik, elektronik etkileşim araç ve ortamlarını kullanırken eleştirel bir izlenim bırakmalıdır. Dijital kimliğe sahip bir kullanıcının sanal platformlarda etkileşim kurarken etik ve iş birliği içinde hareket etmesi beklenmektedir.

Soru 16

Kültürel ürünler veya metinler, insanların sosyal ilişkileri ve kimlikleriyle ilgili kendi anlamlarını çıkarabilecekleri kaynakları içermiyorsa, reddedileceklerini ve piyasada başarısız olacaklarını düşünen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
John Storey
B
John Fiske
C
Theodor Adorno
D
Max Horkheimer
E
Jean Baudrillard
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dijital Çağda Kimlik Kavramı”
konusunu yeniden gözden geçiriniz.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi modern kapitalizmin iktisadi yapısı, kaçınılmaz ekonomik ve teknolojik kanunların hegemonyası altında kendi kendini düzenleyen bir güç hâline geldiğini ileri süren kuramcılardan birisidir?

Seçenekler

A
John Storey
B
John Fiske
C
Theodor Adorno
D
John C. Turner
E
Jean Baudrillard
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dijital Çağda Kimlik Kavramı”
konusunu yeniden gözden geçiriniz.

Soru 18

Aşağıdakilerinden hangisi bireyin kendisinin sevmesinin altında bencillik yatar düşüncesini ileri süren kuramcıdır?

Seçenekler

A
Fromm
B
Jung
C
Dawkins
D
Hobbes
E
Grotius
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dijital Çağda Kimlik Kavramı”
konusunu yeniden gözden geçiriniz.

Soru 19

Bir tüketicinin algıladığı ……., tüketim deneyiminin duygusal değerini yansıtan, zevk ve şakacılık açısından elde edilen getirileri temsil eden boyut olarak tanımlamaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Nihilizm
B
Narsisizm
C
Hedonizm
D
Egoizm
E
Septisizm
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Popüler Kültürün Özellikleri
ve Yapısı” konusunu yeniden gözden
geçiriniz.
Hedonizm, tüketiciler tarafından algılanan çok
duyusal ve yaratıcı unsurlarla ilgili tüketim deneyiminin bir uzantısıdır. Hedonizm, bir bireyin bir
tüketim deneyimini değerlendirmesinde önemli
bir boyuta sahiptir. Sosyal medyanın da bir tüketim
nesnesi olduğu düşünülürse hedonizm olgusunun
bu ağlara etkisi daha iyi anlaşılmaktadır. Aslında,
bir ürün veya hizmetin tüketiciler tarafından algılanan değerinin önemli bir kısmı, elde ettikleri hedonizm düzeyine, aynı zamanda eğlenceli ve zevkli
olarak nitelendirilen tüketim deneyimleri içinde tüketicilerin en önemli faydasına bağlıdır. Kısacası
almak hedonik bir değerdir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya ve narsisizm ilişkisi ile ilgili yanlıştır?

Seçenekler

A
Sosyal medya öz sunumu kontrol etme fırsatı sayesinde narsisistik hedeflere ulaşmayı sağlar.
B
Narsistler özellikle ‘aktif’ olarak sosyal medya kullanıcısı olma eğilimindedir.
C
Narsisler fotoğraf yayınlama ve yükleme ile daha az ilgilenmektedirler.
D
Narsistler daha çok selfie (özçekim) fotoğrafa ilgi duymaktadırlar.
E
Sosyal medya narsist bireylerin olumlu yanıtlar elde etmek için popüler olmak istediği bir ortam sunar.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dijital Çağda Kimlik Kavramı”
konusunu yeniden gözden geçiriniz.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ağ toplumu kavramı ile ilgili olarak yanlıştır?

Seçenekler

A
Ağ toplumu, ağa bağlı, dijital bilgi ve iletişim teknolojilerinin yayılmasının neden olduğu sosyal, politik, ekonomik ve kültürel değişikliklerle ilgili oluşturulan bir kavramdır.
B
Ağ toplumu kavramı, küreselleşmenin sosyal sonuçlarının yorumlanması ve elektronik iletişim teknolojilerinin toplumdaki rolü ile yakından ilişkilidir.
C
Kavramın en önde gelen kuramcısı Manuel Castells’dir.
D
Ağ toplumu; sosyal yapısı mikro elektronik tabanlı bilgi ve iletişim teknolojileriyle desteklenen ağlardan oluşan bir toplumdur.
E
Ağ toplumunda kimlik, farklılaşmayan ve durağan bir kavram olarak ele alınır.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Ağ Toplumunda Kimlik
Oluşumu” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yanıtınız yanlış ise “Ağ Toplumunda KimlikOluşumu” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ağ toplumunda
kimlik, farklılaşan koşullara göre tekrardan biçimlenen, durağan olmayan ve sosyal bir kavramdır.
Bu yapı iletişim sayesinde tekrar biçimlenerek inşa
edilmektedir. Bireyler bu kimlik inşasında birbirleriyle etkileşimde bulunmakta, elde edilen bilgi
ve aktarımlar sayesinde kimlik tekrardan biçimlenmektedir

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya ve internet teknolojilerinin gelişim göstermesiyle ortaya çıkan kavramlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sembolik tüketim
B
Toplumsal kimlik
C
Halk kültürü
D
Toplumsal benlik
E
Özçekim
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Kültür Endüstrisinde
Bireyin Konumu”” konusunu yeniden gözden
geçiriniz.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi popüler kültüre ilişkin düşünceleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Biçimsel olarak orta karmaşıklıktadır.
B
İletimi veya aktarımı, teknoloji ve ortam açısından dolaylıdır.
C
Popüler kültür ürünleri tüketiciye yöneliktir.
D
Popüler kültür ürünlerini üreten ve tüketen arasında sosyal statü farkı bulunmaktadır.
E
Üreticileri amatörlerdir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Popüler Kültürün Özellikleri
ve Yapısı” konusunu yeniden gözden
geçiriniz

Soru 24

Sosyal medyanın dikizleme kültürü kazandırdığını belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Niedzvieck
B
Toffler
C
Bourdieu
D
Katz
E
Parsons
Açıklama:
Sosyal medyanın dikizleme kültürü kazandırdığını belirten Niedzvieck' tir.

Soru 25

Üniversite öğrencilerinin kimliklerini Facebook’ta nasıl ifade ettiğine yönelik araştırma yapan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Bouvier
B
Martin
C
Zhao
D
Grasmuck
E
Kerrigan
Açıklama:
Bouvier üniversite öğrencilerinin kimliklerini Facebook’ta nasıl ifade ettiğine yönelik gerçekleştirdiği araştırmasında kimliklerin idealize bir şekilde sunulduğunu destekleyen bulgulara ulaşmıştır.

Soru 26

Kültür endüstrisi tanımı aşağıdaki düşünürlerden hangilerine aittir?

Seçenekler

A
Zhao ve Martin
B
Marwick ve Boyd
C
Adorno ve Horkheimer
D
Kerrigan ve Hart
E
Tajfel ve Turner
Açıklama:
Kültür endüstrisi, Theodor Adorno ve Max Horkheimer tarafından kapitalist toplumda popüler kültürün, standartlaştırılmış insanlar üreten standartlaştırılmış ürünler üretmede bir endüstri gibi nasıl işlediğini tanımlamak için kullanılan bir terimdir.

Soru 27

İzlenim yönetimi terimini, ön sahnede başkalarının bize dair izlenimlerini değiştirme arzumuza atıfta bulunmak için icat eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Grotius
B
Smith
C
Fiske
D
Goffman
E
Jung
Açıklama:
Goffman, izlenim yönetimi terimini, ön sahnede başkalarının bize dair izlenimlerini değiştirme arzumuza atıfta bulunmak için icat etmiştir.

Soru 28

'...... bireylerin daha çok selfie fotoğrafa ilgi duyduğu görülmektedir.'
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Narsist
B
Egoist
C
Hedonist
D
Şizoid
E
Paranoid
Açıklama:
Narsist bireylerin daha çok selfie (özçekim) fotoğrafa ilgi duyduğu görülmektedir.

Soru 29

Bireysel çıkarların ve bencilliğin itici gücünün egoizmi tetiklediğini savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hugo Grotius
B
John Storey
C
Adam Smith
D
Jean Baudrillard
E
Dominic Abrams
Açıklama:
Adam Smith bireysel çıkarların ve bencilliğin itici gücünün egoizmi tetiklediğini savunmuştur.

Soru 30

I-Popüler kültür, birçok insan tarafından yaygın olarak tercih edilen veya sevilen bir kültürdür. II-Popüler kültür müzakere edilir. Kısmen egemen sınıflar tarafından dayatılır ve kısmen ikincil sınıflar tarafından direnilir veya değiştirilir. III-Popüler kültür, statü ve sınıfın bir göstergesi olarak işlev görür. IV-Popüler kültür, olumlu çağrışımı olmayan bir kültürdür. V-Popüler kültür, elitlerin kitleleri bastırmak veya onlardan yararlanmak için kullandıkları bir araçtır.
Yukarıdakilerden hangileri John Storey’e göre popüler kültürün özellikleridir?

Seçenekler

A
I, II, III, IV ve V
B
I , II, III ve IV
C
I, II, III ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
John Storey’e göre;
Popüler kültür, birçok insan tarafından yaygın olarak tercih edilen veya sevilen bir kültürdür.
Popüler kültür müzakere edilir. Kısmen egemen sınıflar tarafından dayatılır ve kısmen ikincil sınıflar tarafından direnilir veya değiştirilir.
Popüler kültür, statü ve sınıfın bir göstergesi olarak işlev görür.
Popüler kültür, elitlerin kitleleri bastırmak veya onlardan yararlanmak için kullandıkları bir araçtır.
Popüler kültür, olumsuz çağrışımı olmayan bir kültürdür.
Dolayısıyla, doğru cevap C

Soru 31

Kültürel ürünlerin, insanların sosyal ilişkileri ve kimlikleriyle ilgili kendi anlamlarını çıkarabilecekleri kaynakları içermiyorsa, reddedileceğini ve piyasada başarısız olacağını belirten kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
J. Storey
B
J. Fiske
C
J. Curran
D
J. Baudrillard
E
E. Goffman
Açıklama:
Kültürel ürünlerin, insanların sosyal ilişkileri ve kimlikleriyle ilgili kendi anlamlarını çıkarabilecekleri kaynakları içermiyorsa, reddedileceğini ve piyasada başarısız olacağını belirten kuramcı John Fiske’dir. Dolayısıyla, doğru cevap B

Soru 32

Avrupalı sosyal psikologların, özellikle Alberto Melucci’nin öncülüğünü yaptığı ve eylem hâlindeki benlik’e karşılık gelen kimlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kişisel kimlik teorisi
B
Rol kimlik teorisi
C
Sosyal kimlik teorisi
D
Kolektif kimlik teorisi
E
Ulusal kimlik teorisi
Açıklama:
Avrupalı sosyal psikologların, özellikle Alberto Melucci’nin öncülüğünü yaptığı, ve eylem hâlindeki benlik’e karşılık gelen kimlik teorisi “Kolektif kimlik teorisi”dir. Dolayısıyla, doğru cevap D

Soru 33

İnsanların kendi yaşamlarında sergiledikleri imajı ve izlenimlerini yönettiği farklı yolların oldukça kapsamlı bir sınıflandırmasını gerçekleştirdiği kitabı yirminci yüzyılın en önemli sosyolojik metinlerinden biri kabul edilen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
M. Castells
B
J. Fiske
C
S. Hall
D
J. Baudrillard
E
E. Goffman
Açıklama:
İnsanların kendi yaşamlarında sergiledikleri imajı ve izlenimlerini yönettiği farklı yolların oldukça kapsamlı bir sınıflandırmasını gerçekleştirdiği kitabı yirminci yüzyılın en önemli sosyolojik metinlerinden biri kabul edilen kuramcı Erving Goffman’dır. Dolayısıyla, doğru cevap E

Soru 34

Niedzviecki’e göre, sosyal medya ……………kültürü kazandırır.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki kavramlardan hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Dikizleme
B
Gözetim
C
Yakınsama
D
Katılım
E
Paylaşım
Açıklama:
Niedzviecki’e göre, sosyal medya dikizleme kültürü kazandırır. Dolayısıyla, doğru cevap A

Soru 35

Ağ toplumu kavramı,............................. sosyal sonuçlarının yorumlanması ve elektronik iletişim teknolojilerinin toplumdaki rolü ile yakından ilişkilidir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki kavramlardan hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Modernleşme
B
Küreselleşme
C
Batılılaşma
D
Doğululaşma
E
Dijitalleşme
Açıklama:
Ağ toplumu kavramı, küreselleşmenin sosyal sonuçlarının yorumlanması ve elektronik iletişim teknolojilerinin toplumdaki rolü ile yakından ilişkilidir. Dolayısıyla, doğru cevap B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi başta Adorno ve Horkheimer olmak üzere Frankfurt Okulu kuramcılarının eleştirdiği olgulardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kültür Endüstrisi
B
Kitle kültürü
C
Ağ Toplumu
D
Standartlaşmış kültürel ürünler
E
Yanlış/sahte gereksinimler
Açıklama:
Başta Adorno ve Horkheimer olmak üzere Frankfurt Okulu kuramcıları Kültür Endüstrisini, kitle kültürünü, standartlaşmış kültürel ürünler ve yanlış/sahte gereksinimleri eleştirmişlerdir. Dolayısıyla, doğru cevap C

Soru 37

Giddens, ………… kimlik ve öz kimlik arasında olmak üzere iki tür kimlik arasında bir ayrım yapar ve …………. kimliği, “bir bireye başkaları tarafından atfedilen özellikler” olarak tanımlar.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki kavramlardan hangisi en doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Kolektif
B
Ulusal
C
Bireysel
D
Kültürel
E
Sosyal
Açıklama:
Giddens, sosyal kimlik ve öz kimlik arasında olmak üzere iki tür kimlik arasında bir ayrım yapar ve sosyal kimliği, “bir bireye başkaları tarafından atfedilen özellikler” olarak tanımlar. Dolayısıyla, doğru cevap E

Soru 38

I-Kendini geliştirme, II-Uyum III-Motivasyon IV-Özellik
Yukarıdakilerden hangileri narsist bireylerin sosyal medya kullanımının arttığını öngören genel teorik modellerdendir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I ve II
Açıklama:
Narsist bireylerin sosyal medya kullanımının arttığını öngören genel teorik modeler kendini geliştirme, uyum ve özellik’tir. Dolayısıyla, doğru cevap D

Soru 39

Sürekli olarak sosyal medyada daha fazla arkadaş edinme ile ilişkilendirilen “Görkemli narsistler”in, potansiyel cezadan çok, potansiyel ödüle karşı çok daha duyarlı ve motive olduklarını belirten model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınırlandırılmamış Yaklaşım Modeli
B
Motivasyon modeli
C
Kendini geliştirme modeli
D
Özellik modeli
E
Uyum modeli
Açıklama:
“Görkemli narsistler”in, potansiyel cezadan çok, potansiyel ödüle karşı çok daha duyarlı ve motive olduklarını belirten model “Sınırlandırılmamış Yaklaşım Modeli”dir. Dolayısıyla, doğru cevap A

Ünite 7

Soru 1

Küresel Köy betimlemesi aşağıdaki düşünürlerden hangisinindir?

Seçenekler

A
Bourdieu
B
Beck
C
McLuhan
D
Horkheimer
E
Innis
Açıklama:
Küresel köy betimlemesi Marshall McLuhan'ındır. Bu açıdan doğru yanıt C dir.

Soru 2

Sosyal medya için yeni kavramının kullanılması neye getirdiği yenilik nedeniyledir?

Seçenekler

A
Mesaja
B
Göndericiye
C
Paylaşılan ortama
D
Hedef kitleye
E
Yasal uygulamaya
Açıklama:
Sosyal medyaya yeni denmesinin sebebi ortam paylaşımına getirdiği yenilik nedeniyledir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Fruchter'in sosyal medyayı betimlediği 5C'den biridir?

Seçenekler

A
Common sense: Sağduyu
B
Contribution: Katkı
C
Confirmation: Onaylama
D
Coherence: Bütünlük
E
Consultation: Müzakere
Açıklama:
Seçeneklerden yalnızca contribution: katkı seçeneği 5 C içinde yer almaktadır. Doğru yanıt B dir.

Soru 4

"...belirli alanlar üzerinde oluşan topluluklar, sosyal medyanın sosyal kısmını oluşturur." cümlesi Fruchter'in sosyal medyayı betimlediği 5 C'den hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Conversation:Sohbet
B
Contribution:Katkı
C
Commenting:Yorumlamak
D
Community:Topluluk
E
Collaboration:İşbirliği
Açıklama:
Soruda belirtilen cümlü Community kavramını ifade etmektedir. Yanıt D seçeneğidir.

Soru 5

Ulrich Beck'e göre, modern dönemde artan risklerden aşağıdakilerden hangisi en büyük oranda sorumludur?

Seçenekler

A
Doğa
B
İnançlar
C
Yoksulluk
D
Kıtlık
E
İnsan
Açıklama:
Beck'e göre modern dönemdeki riskler insan eliyle üretilen risklerdir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 6

Eskiden kişilerin iradesi dışında gerçekleşen panoptik gözetlemenin şimdi gönüllülük esasına dayandığını ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
McLuhan
B
Ulrich Beck
C
Byung-Chul Han
D
Yoneji Masuda
E
Jurgen Habermas
Açıklama:
Soruda belirtilen görüşü, Byung-Chul Han Şeffaflık Toplumu eserinde dile getirmektedir. Bu açıdan doğru yanıt C'dir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi dijital Ünver'in bahsettiği dijital ortamlardaki kimlik türlerinden biridir?

Seçenekler

A
İşlevsel Kimlik
B
Resmi Kimlik
C
Sivil Kimlik
D
Profesyonel Kimlik
E
Cinsel Kimlik
Açıklama:
Ünver'in bahsettiği üç kimlik türü, işlemsel, profesyonel ve sosyal kimliktir. Bu açıdan doğru yanıt D'dir.

Soru 8

"Birey tarafından çevrimiçi olarak paylaşılan verilerin toplamı ifade" Ünver'in belirttiği dijital ortamlardaki üç kimlik türünden hangisini ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Profesyonel kimlik
B
İşlemsel Kimlik
C
İşlevsel Kimlik
D
Sosyal Kimlik
E
Mahrem Kimlik
Açıklama:
Soruda belirtilen ifade kimlik türlerinden sosyal kimliğin tanımıdır. Bu açıdan doğru yanıt D'dir.

Soru 9

Panoptikon kavramını ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
((SORUDA VE CEVAPLARDA BİR SORUN YOKTUR. GÖNDERİLEN DÖNÜTTE, ÜNİTENİN ÖZETİNDE PANOPTİKON KAVRAMINI İLK KEZ KURAMLAŞTIRAN FOUCAULT'DUR YAZDIĞI BELİRTİLMİŞTİR. BU DA DOĞRUDUR. SORUDA İSE KURAMSALLAŞTIRAN DEĞİL İLK KEZ ORTAYA ATAN SORULMUŞTUR. BİR ŞEYİ KURAMSALLAŞTIRMAK VE BİR ŞEYİ ORTAYA ATMAK İKİ AYRI FİİLDİR. BENTHAM İLK KEZ ORTAYA ATMIŞ, FOUCAULT İLK KEZ KURAMLAŞTIRMIŞTIR. SORUDA BİR DEĞİŞİKLİK ÖNERİLMEMEKTEDİR. DÖNÜT SAHİBİNİN TÜRK DİLİ BİLGİSİNİ KONTROL ETMESİ ÖNERİLİR))

Seçenekler

A
Bourdieu
B
Bentham
C
Pascal
D
McLuhan
E
Bocaccio
Açıklama:
Panoptikon ilk kez Jeremy Bentham tarafından ortaya atılmıştır. Bu açıdan doğru yanıt B'dir.

Soru 10

Modern bağlamda risk kavramı ilk kez hangi yüzyıllarda kullanılmıştır?

Seçenekler

A
15-16.yy.
B
18-19.yy.
C
20-21.yy.
D
13-14.yy
E
10-12.yy.
Açıklama:
Modern anlamda risk kavramı ilk kez coğrafi keşiflerle birlikte 15-16.yy'da kullanılmıştır. Bu açıdan doğru yanıt A'dır.

Soru 11

Arap Baharı, Occupy hareketleri gibi toplumsal huzursuzlukların dile getirildiği bir ortam olması, yeni medyanın aşağıdaki özelliklerinden hangisine işaret etmektedir?

Seçenekler

A
İnsanların iletişim sürecinde edilgen değil aktif olmaları
B
Otoriteden bağımsız içerik üretme imkanı
C
Kurmaca mutluluk yaratma imkanı sunması
D
Ortak ilgi alanlarına sahip insanların bir araya gelmesi
E
Kişilerin bireyselleşmesine imkan tanıması
Açıklama:
Aktif katılım, ortak ilgileri olan insanların bir araya gelmeleri gibi şıklar toplumsal huzursuzluklar söz konusu olduğunda yeni medya kullanımının işleviyle ilişkilidirler. Ancak bu bağlamdaki en dolaysız ilişki otoriteden bağımsız içerik üretme özelliği ile kurulabilir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Yeni medyanın diğer özellikleri sorudaki örneklerle direkt ilişkili değildir.

Soru 12

Instagram hangi yılda kullanıma girmiştir?

Seçenekler

A
2010
B
2020
C
2015
D
2005
E
2000
Açıklama:
Pinterest ile birlikte instagram 2010 yılında sahneye çıkmıştır.
Doğru cevap A şıkkıdır. Instagram 2010 yılında kullanıma girmiştir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi modern çağa dayalı olmayan risk kavramıyla ilişkilidir?

Seçenekler

A
Riskler siyaseten dönüşlüdür.
B
Riski doğuran tehlike kaynağı cehalettir.
C
Riski doğuran tehlike kaynağı doğa üzerindeki tam hakimiyettir.
D
Risk sanayi çağında kurulan normun bir parçasıdır.
E
Risklerle başa çıkmaya çalışan insan kendisiyle karşılaşır.
Açıklama:
B şıkkı dışında verilen tüm cevaplar modern çağa ait belirlemelerdir. Ve hepsi riskin modern çağa içkin olduğuna, onu tanımlayan bir özellik olduğuna işaret etmektedir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Modern çağ öncesinde riskin kaynağı cehalettir, oysa bugünkü tehlike kaynağı cehalet değil bilginin kendisidir.

Soru 14

I. Bilimsel gelişmelerin artması günümüz toplumundaki riskleri azaltacaktır.
II. Günümüz toplumunun özgürlük vaadinin olumlu bir şekilde gerçekleşecektir.
III. Yeni riskler yoksulluk veya kıtlık değil teknoloji kaynaklıdır.
IV. Riskle mücadele artık insan eli ile oluşturalan risklere karşı verilmektedir.
Beck'in risk toplumu yaklaşımına göre yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Eski toplumlardan farklı olarak artık insanlık bilgi ve teknolojiden kaynaklı riskler yaşamaktadır. Naif bir şekilde inanıldığı gibi bilgi özgürlük ya da mutluluk getirmeyecektir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Beck'e göre bilimsel gelişmeler riski arttırmakta ve özgürlük vaadi gerçekleştiğinde sonuçlar olumlu olmayacaktır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi "pornografik toplum" kavramı ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Bireyin teknolojinin bir uzantısı haline gelmesi
B
Gözetlenmenin irade dışı gerçekleşmesi
C
Tüm insanların ağlar ile birbirine bağlı hale getirilmesi
D
Yaşamdaki her şeyin internette sergi değeriyle ölçülmesi
E
Gözetimin ulus devlet ve demokrasinin ayrılmaz bir parçası haline gelmesi
Açıklama:
Aslında bu kavramla "eğer sosyal medyada sergilenecek bir şeyin yoksa sen de yoksun" gibi bir mantıkla çağımızdaki problemin görünürlük mücadelesi olduğu ifade edilmektedir.
Doğru çözüm D şıkkıdır. İnsanların irade dışı değil gönüllü olarak her şeylerini internette sergilemeleri kastedilmektedir.

Soru 16

I. Panoptikon herkesin herkesi gözetlediği bir hapishane modelidir.
II. Post-fordizmde gözetim disiplin ve ıslah etmek amacına hizmet eder.
III. Sosyal medya bir çeşit sanal panoptikon olarak düşünülebilir.
IV. Sosyal medya paylaşımlarımızda hem mahkum hem de gardiyan oluyoruz.
Panoptikon ve sosyal medya ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal medya kendimizi gönüllü olarak içine girdiğimiz bir hapishaneye dönüşmüştür. Kendi irademizle orada olduğumuz ve birbirimizi yargıladığımız bir yer olduğu için de hem mahkum ve hem de gardiyanız.
Doğru cevap B şıkkıdır. Disiplin ve ıslah gözetimin Fordist dönemde üstlendiği işlevlerdi. Panoptikonda herkes herkesi gözlemez. Mahkum her hareketinin gardiyan tarafından gözetlendiğini düşünür.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi dijital ayak izi bırakmayı azaltmaktadır?

Seçenekler

A
Mail hesabının sürekli olarak temizlenmesi
B
İnternet tarayıcısında sekmeleri açık bırakılması
C
Güçlü bir ekran ışığı kullanılması
D
Telefonun kablosuz ağa bağlı kalması
E
Sık kullanılmayan uygulamalara ait bildirimlerin açık olması
Açıklama:
Dijital ayak izini azaltmak için çevrim içi zamanların da kısıtlanması gerekir.
Doğru cevap A şıkkıdır. Diğer tüm seçenekler dijital ayak izini güçlendirmektedir.

Soru 18

Aşağıdaki çevrim içi faaliyetleriden hangisi çevrim içi işlemsel kimlik tanımlamasına aittir?

Seçenekler

A
Kişinin facebook paylaşımları
B
Kişinin çevrim içi iş başvurusunda bulunması
C
Kişinin fiziksel konumunu paylaşması
D
Kişinin resmini paylaşması
E
Kişinin banka işlemini gerçekleştirmesi
Açıklama:
Aslında çevrim içi üç kimliğin birbiriyle ilişkili olduğu söylenmektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır. İşlemsel kimlik bankalar dahil çeşitki kurumlarla yapılan işlemleri tanımlar.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin facebookta aktif olmaya dair bilinçli bir seçim olarak görülmeyebilir?

Seçenekler

A
Başkalarından değer görebilmek
B
Etkileşimde bulunabilmek
C
Sosyalleşmek
D
Gözetlenmek
E
Yalnızlıktan kurtulmak
Açıklama:
D şıkkı dışındaki diğer tüm nedenler daha ön planda denilebilir.
Doğru cevap D şıkkıdır. İnsanların facebookta varolmalarının birinci nedeni genellikle gözetlenme değildir. Ya da kendilerini orada göstermek isteseler bile bunu "gözetlenme" olarak ifade etmek zordur.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın olumsuz yanlarından biridir?

Seçenekler

A
İletişimde etkileşim
B
İletişimde karşılıklılık
C
Etkin şekilde içerik üretmek
D
Bireyselliği ortaya koyabilme
E
Kişinin kontrol edilmesi
Açıklama:
Diğer şıklar sosyal medyanın olumlu yönlerini içermektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır. Kişiler bilgilerini sosyal medyada paylaşarak gözetlenmeye ve dolayısıyla üzerlerinde kontrol kurulmasına imkan sağlamaktadırlar.

Soru 21

Sosyal medya için “yeni” kavramının kullanılması aşağıdakilerden hangisinde söz konusu olan yenilikle doğrudan ilişkilidir?

Seçenekler

A
Ortamın paylaşılması
B
Mesaj
C
Kaynak
D
Amaç
E
Alıcı
Açıklama:
Sosyal medya için “yeni” kavramının kullanılması; mesajın değil, ortamın paylaşılmasında getirilen yenilik nedeni iledir.

Soru 22

Yeni medya kavramı bilgi ve iletişim tabanlı araştırmalarda, sosyal, psikolojik, ekonomik, politik ve kültürel çalışmalar yapan bilim insanları tarafından hangi dönemde ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
1920'ler
B
1950'ler
C
1980'ler
D
1970'ler
E
2000'ler
Açıklama:
Bugün benzer birçok çalışmada, yeni iletişim ortamları ile aynı anlamda kullanılan yeni medya, 1970’lerde, bilgi ve iletişim tabanlı araştırmalarda, sosyal, psikolojik, ekonomik, politik ve kültürel çalışmalar yapan bilim insanları tarafından ortaya atılmış bir kavramdır.

Soru 23

Fruchter sosyal medyayı “5C” ile betimlemektedir. Aşağıdakilerden hangisi 5C arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Conversation (Sohbet, iletişim)
B
Commenting (Yorumlamak)
C
Community (Topluluk)
D
Collaboration (Uyum, iş birliği)
E
Creativity (yaratıcılık)
Açıklama:
Creativity (yaratıcılık) 5C arasında yer almazken Contribution (Katkı) yer alır.

Soru 24

İlk sosyal ağ olan, kullanıcılarına eski okul arkadaşlarını bulmalarını sağlayan ve Birleşik Krallık’ta kurulmuş olan uygulama hangisidir?

Seçenekler

A
Google
B
Facebook
C
Friends United
D
Youtube
E
Pinterest
Açıklama:
İlk sosyal ağ olan ve kullanıcılarına eski okul arkadaşlarını bulmalarını sağlayan Friends United 1994 yılında, Birleşik Krallık’ta kurulmuştur.

Soru 25

Beck'e göre risk toplumunun başlangıcı aşağıdakilerden hangisinin yol açtığı süreç etkili olmuştur?

Seçenekler

A
Sanayi devrimi
B
Bilişim devrimi
C
Tarım devrimi
D
Bilgi toplumu
E
II. Dünya Savaşı
Açıklama:
Risk toplumunun varoluş nedenselliğinde ilk sıraya modernleşmeyi koyan Beck, modernleşmeyle birlikte bireyin ve toplumun yeni tehditlere çok daha açık olduğunu merkeze koymaktadır. Sanayi devrimi sonrasında meydana gelen ekonomik, kültürel, siyasal ve toplumsal yapılardaki değişimler risk toplumunun da başlangıcı olarak kabul edilmektedir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi M. Fruchter'in sosyal medyayı "5C" olarak tanımlaması içinde yer almaz?

Seçenekler

A
İletişim
B
Yorumlamak
C
Topluluk
D
Katkı
E
Aidiyet
Açıklama:
Sosyal medya nedir?
Aidiyet

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi insanların doğası gereği sosyal medyayı sorguladıkları alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sosyal medyada kolaylıkla komplo teorileri üreyebilir.
B
Sosyal medya bilgiyi hızlı ve basitleştirerek anlatan sorgulamayı devre dışı bırakan bir yerdir.
C
Sosyal medyada paylaşılan bilgiler saniyede binlerce kişiye ulaştığı için inanınırlığı artmaktadır.
D
Önyargı ve komplo teorilerinin yaygın alanı twitterdır.
E
Gündem değiştirmek için en çok kullanılan sosyal medya facebooktur.
Açıklama:
Ssoyal medya nedir?
Gündem değiştirmek için en çok kullanılan sosyal medya facebooktur.

Soru 28

Google yayın hayatına hangi yıl başlamıştır?

Seçenekler

A
1997
B
1996
C
1995
D
1994
E
1993
Açıklama:
Sosyal Medyanın Gelişim Süreci
1997

Soru 29

Facebook Harvard Üniversitesi öğrencilerine hangi yıl tanıtılmıştır?

Seçenekler

A
2004
B
2003
C
2002
D
2001
E
2000
Açıklama:
Sosyal Medya Uygulamaları
2004

Soru 30

"Şeffaflık toplumu" adlı eserinde bir tür teşhircilik toplumu yaşanıldığını belirten aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Pierre Bourdieu
B
Ulrich Beck
C
Raymond Aron
D
Jean Baudrillard
E
Byung-Chul Han
Açıklama:
Sosyal Medyada Gözetim/Gözetleme
Byung-Chul Han

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada gözetim/gözetleme olarak açıklanamaz?

Seçenekler

A
Bireylerin taşıdığı telefon ve bilgisayarlar gibi eşyalar kolayca izlenebilmeye olanak sağlar.
B
İnsanoğlu yarattığı teknolojik aletler ile gözetim ve denetim altına alınmıştır.
C
Teknoloji ile insan kendini devamlı gözetlemeye mahkum etmiştir.
D
Günümüz insanı kendini sosyal medya vasıtasıyla gönüllü olarak gözetlemektedir.
E
Günümüz insanı kendini teknoloji sayesinde belirsiz tehlikelerin ve risklerin içine atmıştır.
Açıklama:
Sosyal Medyada Gözetim/Gözetleme
Günümüz insanı kendini teknoloji sayesinde belirsiz tehlikelerin ve risklerin içine atmıştır.

Soru 32

Toplumları gözetim toplumu olarak tanımlayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Antony Giddens
B
Ulrich Beck
C
Raymond Aron
D
Pierre Bourdieu
E
Byung-Chul Han
Açıklama:
Sosyal Medyada Gözetim/Gözetleme
Antony Giddens

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya kullanıcılarının risk almamak ve dijital ayak izlerini bırakmamak için yapması gereken noktalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sosyal medyada geçirdiğiniz zamanı azaltın.
B
Telefonu internet için kullanmayınız.
C
İnternet sekmelerini açık bırakmayın.
D
Sosyal medya hesaplarınızdaki resim galerinizi temizleyin.
E
Sosyal medya hesaplarınızda kullanmadığınız uygulamaları açmayın.
Açıklama:
Dijital ayak izi
Telefonu internet için kullanmayınız.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Alman sosyolog U. Beck'in ortaya koyduğu risk toplumu düşüncelerini açıklamaz?

Seçenekler

A
İçinde bulunduğumuz toplum risk toplumudur.
B
İçinde kuşku barındıran toplum risk toplumudur.
C
Günümüz toplumunda tehlike toplumsal, teknolojik ve bilimseldir.
D
Geçmiş toplumlarda risk kıtlık, yoksulluk iken günümüzde teknolojiktir.
E
Risk toplumundaki asıl tehlike gözetim toplumu haline gelmeleridir.
Açıklama:
Risk toplumu
E şıkkındaki düşünceler Anthony Giddens'in düşünceleridir.
Risk toplumundaki asıl tehlike gözetim toplumu haline gelmeleridir.

Soru 35

Bilgisayardan gönderilen ilk mail hangi yılda gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1977
B
1973
C
1971
D
1981
E
1983
Açıklama:
Sosyal medya uygulamaları
1971

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın gözetime getirdiği kolaylıklar arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Her yerdelik
B
Kendiliğindenlik
C
Kontrol
D
Anonimlik
E
Merkezsizleşmişlik
Açıklama:
Sosyal medya gözetime, her yerdelik, kendiliğindenlik, anonimlik ve merkezsizleşmişlik gibi birçok kolaylığı getirmiştir.

Soru 37

Şeffaflık Toplumu adlı eserinde bir tür teşhircilik toplumunda yaşanıldığını belirten yazar kimdir?

Seçenekler

A
Byung-Chul Han
B
Giddens
C
McLuhan
D
Bentham
E
Beck
Açıklama:
Şeffaflık Toplumu adlı eserinde bir tür teşhircilik toplumunda yaşanıldığını ifade eden Byung-Chul Han, her şeyin sergi değeriyle ölçüldüğü “pornografik toplum” yapısının egemenliğinden bahseder.

Soru 38

Bir bireyin belirli bir görevle ilgilenmesine ya da bankalar, devlet ya da sigorta şirketleri gibi bir şirket ya da kuruluş
ile işlemsel bir ilişkiye girmesine olanak veren dar-tanımlı bilgi kümesi aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

Seçenekler

A
Sosyal kimlik
B
Profesyonel kimlik
C
İşlemsel kimlik
D
Bireysel kimlik
E
Dijital kimlik
Açıklama:
‘İşlemsel kimlik’, bir bireyin belirli bir görevle ilgilenmesine ya da bankalar, devlet ya da sigorta şirketleri gibi bir şirket ya da kuruluş ile işlemsel bir ilişkiye girmesine olanak veren dar-tanımlı bilgi kümesi anlamına gelir

Soru 39

İngiliz filozof ve toplum kuramcısı Jeremy Bentham, Panoptikonu aşağıdakilerden hangisi olarak tasarlanmıştır?

Seçenekler

A
Okul
B
Hastane
C
Bilgisayar
D
Hapishane
E
Ev
Açıklama:
Panoptikon, İngiliz filozof ve toplum kuramcısı Jeremy Bentham’ın 1785 yılında tasarlamış olduğu hapishane inşa modelidir.

Soru 40

Bir çevrim-içi kimlik türü olan sosyal kimlik aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?

Seçenekler

A
Tweetler
B
Facebook paylaşımları
C
Selfie paylaşımları
D
Konum paylaşımları
E
İstihdam becerileri
Açıklama:
İstihdam becerileri profesyonel kimliğin unsurlarındandır.

Soru 41

"Sosyal medya için “yeni” kavramının kullanılması; .............. değil, ortamın paylaşılmasında getirilen yenilik nedeniyledir."
Yukarıdaki alıntıda boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Kanalın
B
Kişinin
C
Mesajın
D
Kalitenin
E
Hızın
Açıklama:
Sosyal medya ortam açısından yeni kavramını hak eder mesaj yüzünden değil. Doğru yanıt C dir.

Soru 42

1978 yılında Christiensen ve Suess'in geliştirdiği ve sosyal medyanın başlangıcı olarak kabul edilen yazılımın kısaltılması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
PBS
B
BBS
C
BBC
D
CCTV
E
LOL
Açıklama:
BBS(Bulletin Board Sistem)sosyal medyanın temeli olarak anlaşılmaktadır. Bu açıdan doğru yanıt B'dir.

Soru 43

Ulrich Beck aşağıdaki kuramlardan hangisini ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Bilgi Toplumu
B
Risk Toplumu
C
Şeffaf Toplum
D
Post Truth Toplumu
E
Sanayi Toplumu
Açıklama:
Ulrich Beck Risk toplumu kuramını yazan kişidir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 44

"Geçmişteki risklerinden farklılaşan günümüz risklerini değerlendiren Beck, bilgi temelli dünyanın yeni riskinin ................ kaynaklı olduğunu düşünmektedir."
Yukarıdaki alıntıda boşluğa aşağıdaki hangi kelime gelmelidir?

Seçenekler

A
Doğa
B
Tanrı
C
İnsan
D
Ekonomi
E
Teknoloji
Açıklama:
Bilgi toplumuna geçişle artık riskler teknoloji kaynaklıdır. Bu açıdan doğru yanıt E'dir.

Soru 45

Risk kavramı açısından, tehlike bir tehdit, risk ise bir ................
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Sonuçtur
B
Olasılıktır
C
Gerçektir
D
Zorunluluktur
E
Fırsattır
Açıklama:
Tehlike bir tehditi işaret ederken risk bir olasılıktır. Bu açıdan doğru yanıt B'dir.

Soru 46

Risk toplumu üzerine düşünen ve Beck'den farklı olarak riski ancak küreselleşme ve modernleşmenin kaçınılmaz sonuçlarından biri olarak değerlendiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Gramsci
B
Weber
C
Durkheim
D
Giddens
E
Engels
Açıklama:
Bu görüşlerin sahibi Giddens'dır. Bu açıdan doğru yanıt D'dir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın gözetime getirdiği kolaylıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Heryerdelik
B
Kendiliğindenlik
C
Anonimlik
D
Merkezsizleşmişlik
E
Dönüşlülük
Açıklama:
Dönüşlü yani refleksif olmanın konu ile ilgisi yoktur. Yanıt E'dir.

Soru 48

Byung-Chul Han'ın ortaya koyduğu teori aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Risk Toplumu
B
Şeffaflık Toplumu
C
Bilgi Toplumu
D
Teknoloji Toplumu
E
Panoptikon Toplumu
Açıklama:
Byung-Chul Han'ın teorisi Şeffaflık Toplumudur. Doğru yanıt B'dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Ünver'in bahsettiği şekliyle dijital ortamlardaki üç ana çevrimiçi kimlik türünden biridir?

Seçenekler

A
İlkesel kimlik
B
İletişimsel kimlik
C
İşlevsel kimlik
D
İletsel kimlik
E
İşlemsel kimlik
Açıklama:
Bahsi geçen kimlik türlüri, sosyal, profesyonel ve işlemsel kimliktir. Doğru yanıt E'dir.

Ünite 8

Soru 1

Sosyal medyanın toplumun neredeyse tamamı tarafından kullanılmasının en temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Sosyal medya kullanarak sesli iletilerin de aktarılabilmesi
B
Sosyal medya kullanmanın zaman tasarrufu sağlaması
C
Sosyal medya kullanmanın toplumsal statü sağlaması
D
Sosyal medyanın hareketli iletiler aktarması
E
Sosyal medyayı kullanmak için özel bir becerinin gerekmemesi
Açıklama:
Sosyal medyanın özellikle iletişim kurmak ve bilgi edinmek için toplumun neredeyse tamamı tarafından kullanılmasının en temel nedenleri ücretsiz olması ve insanların onu kullanmak için herhangi bir programlama konusunda herhangi bir özel beceriye sahip olmalarının gerekmemesidir. Sosyal medya hesabı oluşturmada kolaylık, yaşam tarzını takip eden kendiliğin varlığı ve akranları, insanları sosyal medya hesapları oluşturmaya teşvik etmektedir.

Soru 2

Sosyal medyanın ana akım medyadan farklı yönlerinden birisi hangisidir?

Seçenekler

A
Görsel cazibesi
B
İşitsel cazibesi
C
Yaratıcılığa açık oluşu
D
Dikkat çekiciliği
E
Teknik üstünlüğü
Açıklama:
Sosyal medya; ana akım medyadan farklı olarak herkesin yaratıcılığına ve paylaşımına açık, ana akım medyaya oranla çok daha ucuz ve hızlı uygulamaları ile yeni medya anlayışıdır. Benzer ilgi alanlarına sahip kişilerin sosyal ağlar, bloglar, mikroblog siteleri, forumlar ve içerik grupları gibi enstrümanlardan oluşan bir ortamda paylaşım, arkadaş edinme, görüş bildirmeleri ile oluşan yeni bir iletişim biçimidir (Binark, 2007).

Soru 3

Sosyal medyanın birbirinden farklı insanları bir arada tutma ve topluluk oluşturma yetisi nasıl adlandırılır?

Seçenekler

A
Kimlik yaratma
B
Süreklilik
C
Bireyselliği geliştirme
D
Gelişimcilik
E
Sınırsızlık
Açıklama:
Sosyal medya sürekliliktir. Sosyal medya birbirinden farklı insanları bir arada tutma ve topluluk oluşturma yetisine sahiptir. Sosyal paylaşım ağları içeriksel olarak değişiklik gösterse de süreklilik ön planda yer almaktadır. Oluşturulan hesaplar kural ihlali yapılmadığı müddetçe kesintiye uğramamakta ve bireyin isteğine göre hesap devam etmektedir. Bu devam ediş bireye ve bazı durumlarda sosyal medya sitesine bağlıdır.

Soru 4

Sosyal medya okuryazarlığı ne tür bir yetkinliktir?

Seçenekler

A
Rahatlık sağlayan
B
Ego tatmini sağlayan
C
Zaman tüketen
D
Etik ve etkili
E
Cazip ve etkili
Açıklama:
Sosyal medya okuryazarlığı, vatandaşlara kişisel, mesleki ve toplumsal faaliyetlere katılmak için çeşitli biçimlerde, çeşitli araçları kullanarak eleştirel, etik ve etkili bir şekilde erişme, anlama, değerlendirme, kullanma, oluşturma ve paylaşma yetkisi veren bir dizi yetkinliktir. Bu, sosyal medya okuryazarlığı olan bir kişinin sadece bilgi ve medya içeriği tüketicisi değil, aynı zamanda çeşitli bilgi ve iletişim araçlarından ve medyadan yararlanabilecek
sorumlu bir birey olduğu anlamına gelir. Bu nedenle sosyal medya okuryazarlığı, hem profesyonel hem de sosyal bağlamlarda, bilgi aramak, iletişim, içerik oluşturmak ve problemden kaçınmak ve problem çözmek için sosyal medyayı kullanırken gereken teknik, bilişsel ve duygusal yeterlilikler kümesi olarak anlaşılabilir.

Soru 5

Vanwynsberghe, Boudry ve Verdegem’e göre sosyal medya okuryazarlığının temel boyutları arasında aşağıdakilerden hangisi vardır?

Seçenekler

A
Dijital göçmenlik
B
Dijital yerlilik oranı
C
Sosyal medya kullanım süresi
D
Sosyal medya yeterlilikleri
E
Sosyal medya teknolojisi
Açıklama:
Vanwynsberghe, Boudry ve Verdegem’e (2011) göre sosyal medya okuryazarlığı üç temel boyuttan oluşur. Bu boyutlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
1. Sosyal medyaya erişim: Bu boyut sosyal medya uygulamalarına ve İnternete erişimle ilgilidir. Çünkü sosyal medya birtakım İnternet temelli uygulamalar topluluğudur.
2. Sosyal medya yeterlilikleri: Bu boyut sosyal medyanın kullanımı, sosyal medya içeriklerinin analiz, değerlendirme, paylaşım ve üretiminde gösterilen bilgi (ne, nasıl, niçin), beceri, tutum ve öz yeterlik ile ilgilidir.
3. Sosyal medya kullanımı: Bu boyut sosyal medya uygulamalarının niçin, nasıl ve nerede kullanıldığıyla ilgilidir.

Soru 6

Ters kronolojik sıraya göre düzenlenmiş özel tipteki web sitelerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Blog
B
Sosyal ağ sitesi
C
Sosyal imleme
D
Mikroblog
E
Weblog
Açıklama:
Bloglar: Sosyal medyanın ilk örnekleri arasında yer almakta ve tarihlendirme mantığıyla ters kronolojik sıraya göre düzenlenmiş özel tipteki web siteleridir. Her bir blog, genel olarak tek kişi tarafından yönetilmekle birlikte başka kullanıcılarla iletişim imkânını da yorum yazma opsiyonu ile sağlamaktadırlar. Bloglar modern günlükler
olarak tanımlanabilir. Buralarda bireyler kendi bireysel deneyimlerini, mesleki paylaşımlarını yapabilecekleri gibi kendi istedikleri her içeriği paylaşma olanağına sahiptir.

Soru 7

Sosyal medya karşıtlarının sosyal medya kullanımı konusundaki en önemli argümanı hangisidir?

Seçenekler

A
İnsan ilişkilerinin toplumsallaşmada giderek gelenekselleşmesi
B
İnsan ilişkilerinin dijital yolla gereksizleştirilmesi
C
İnsan ilişkilerinin doğala yakın yeniden tanımlanması
D
İnsan ilişkilerinin mekanik bir şekilde dijitalize edilmesi
E
İnsan ilişkilerinin etkileşim yoluyla ısındırılması
Açıklama:
Teknoloji; endüstriyel sanatlar, mühendislik, uygulamalı bilim ve saf bilim gibi konulara dayanarak, teknik araçların yaratılması, kullanılması ve bunların yaşam, toplum ve çevre ile olan ilişkileri ile ilgilenen bilgi dalıdır. Bu yüzyılda, neredeyse her toplumdan bireyin iletişim, sağlık, iş, güvenlik vb. gibi hayati ve diğer konularda teknolojiye bağlı olarak yaşadığı inkâr edilemez. Sosyal medya karşıtlarının en önemli argümanı sosyal medya ara
yüzlerinin sosyalleşmeyi olumsuz etkilediği ve ilişkilerin mekanik bir şekilde dijitalize edildiğidir. Bu yaklaşıma göre, yavaş yavaş mobil teknolojiler yani sosyal medya, insanlar arasındaki etkileşimlerin anlamlılığını ustaca yok ediyor, insanları çevresindeki dünyadan koparıyor ve günümüz toplumunda yakın bir izolasyon duygusuna yol açıyor gibi görünüyor. Sosyal medya karşıtları, sosyal medyada kısa sürede yeni bir ilişkinin kurulması ve yine kısa sürede ilişkilerin sonlanmasının söz konusu olduğunu ve sosyal medyada iletişim kurulan kişilerin birer sayı hâline gelmekte olduğunu savunmaktadır.

Soru 8

Sosyal medya bağımlılığının yaşanmasına yol açacağı belirtiler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Sorunsuz kişisel ilişkiler
B
Yoksunluk belirtileri
C
Yeni ihiyaçların belirmesi
D
Eskiye bağlılık
E
Eski ilişkilerin düzeltilmesi
Açıklama:
Sosyal medya bağımlılığı, sosyal medyaya giriş yapma veya sosyal medyayı kullanma konusunda kontrol edilemeyen bir dürtü ile sosyal medyada diğer önemli yaşam alanlarını etkileyecek kadar çok zaman ve çaba harcayan, sosyal medya hakkında aşırı endişe duyma olarak nitelendirilen davranışsal bir bağımlılıktır. Bağımlılık yaratan sosyal medya kullanımı, ruh hâli değişikliği (sosyal medyaya kullanımı süresince duygusal durumlarda olumlu bir değişiklik), dürtüsel olma ( davranışsal, bilişsel ve sosyal medya ile duygusal meşguliyet dâhil),
tolerans (zaman içinde giderek artan sosyal medya kullanımı), yoksunluk belirtileri (sosyal medya kullanımı kısıtlandığında veya durdurulduğunda hoş olmayan fiziksel ve duygusal belirtiler yaşama), çatışma (sosyal medya kullanımı nedeniyle kişilerarası sorunlar yaşama) ve nüksetme (bir yoksunluk döneminden sonra hızla aşırı sosyal medya kullanımlarına geri dönme) belirtilerinin yaşanmasına yol açacaktır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sosyal suskunluk sarmalının bireylerde yaratabileceği sonuçlardan birisidir?

Seçenekler

A
Yalnızlık duygusunun dengeye ulaşması
B
Paylaşım isteğinin artışı
C
Öz-güven duygusunun güçlenmesi
D
Düşük öz-yeterliliğe sahip olmak
E
Şişik egoların artışı
Açıklama:
Sosyal suskunluk sarmalının oluşması ile genel geçer görüşleri olan insanlar giderek seslerini duyurmada daha az istekli olacak ve sosyal medyada genelin görüşleri giderek baskın, geçerli ve doğru algılanacaktır. Mutlak sonuç olarak nitelendirilecek bu aşama, bireylerin pasif ve edilgen bir kimlik yapısına ve düşük öz yeterliğe sahip olmalarına neden olacaktır.

Soru 10

Sosyal medya kullanıcılarının süreç içerisinde özgüvenlerini arttırabilecek araçlar arasında hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Hit olmak
B
İfadesi güçlü olmak
C
Trend topic olmak
D
Retweet almak
E
Tag almak
Açıklama:
Bireylerin sosyal medyada paylaştıkları sosyal medya nesnelerinin “beğenilmesi, tag alması, trend topic olması, hit olması, takipçilerinin artması, retweet alması, onaylanması, repin olması, like alması” vb. beğeni biçimleri de özgüveni artırabilir. Böylece birey kendini ifade edebilen farkındalık sahibi, çevresi tarafından saygı duyulan bir
statüye kavuşabilir. Sosyal medya, sağladığı iletişim yöntemleri ile çok çeşitli kitlelere aynı anda ulaşmayı sağlar, ulaşılan bu geniş kitlede olumlu dönütler almak ise bireyin olumlu duygular yaşamasında büyük etkiye sahiptir. Özellikle kimlik inşası sürecinde olan, sosyal medya kullanıcılarının büyük bir çoğunluğunu oluşturan çocuk, ergen ve genç yetişkinler için bu olumlu duygular özgüven ve özsaygı oluşması sürecinde olumlu etkiler oluşturmaktadır.

Soru 11

Sosyal medyanın kullanıcılarına sağladığı en önemli fırsat hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal süreklilik
B
Toplumsal dönüşüm
C
Bireysel farklılaşma
D
Toplumsal farklılaşma
E
Toplumsal aidiyet
Açıklama:
Toplumsal aidiyet ise olumlu, kalıcı ve anlamlı bir kişiler arası ilişkiye bağlı olarak oluşan histir. Aidiyet duygusu tek başına minimal bir sosyal bağlantı olsa da sosyal aidiyet faktörleri sosyal geri bildirim, onaylama ve paylaşılan deneyimler olarak nitelendirilir. Sonuçta bireyin kendisini içinde yaşadığı toplumun bir parçası olarak hissedebilmesi için toplumsal aidiyet duygusu son derece önemlidir. Toplumsal aidiyet, mobilize ve küreselleşmiş dünyada bireylerin iyi oluş ve kimlik kazanma sürecinde tamamlanması gereken bir süreç olmuştur. Dolayısıyla toplumsal aidiyet kavramı psikoloji ve sosyoloji bilimlerinin önemli kavramlarından biridir. Temelinde kişiler arası ilişkilerin kurulması ve sürdürülebilirliği bulunan toplumsal aidiyet kavramı içinde yaşanılan modern çağa uygun bir biçimde sosyal medya platformları üzerinde kendini gerçekleştirmektedir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel medya araçlarından değildir?

Seçenekler

A
Gazete
B
Dergi
C
Radyo
D
Podcast
E
Televizyon
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi
Teknolojinin gelişmesiyle gazete, televizyon ve radyo gibi geleneksel medya, maksimum verim ve daha çok sayıda izleyici elde etmek için teknolojiyi kullanıyor olsa da internet kullanımındaki artış, geleneksel medyanın kullanımında düşüş üzerinde etkili olmaktadır. İnternet kullanıcılarının sayısındaki artış, toplumdaki yeni kitle iletişim araçları olarak sosyal medyaya erişimin artması beraberinde getirmektedir. Podcastler geleneksel medya araçları arasında yer almazlar.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya hizmetlerinin ortak özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sosyal medya etkileşimli Web 2.0 internet tabanlı uygulamalardır.
B
Metin mesajları veya yorumlar, dijital fotoğraflar veya videolar ve tüm çevrimiçi etkileşimler yoluyla oluşturulan veriler gibi kullanıcı tarafından oluşturulan içerik, sosyal medyanın temel bileşenleridir.
C
Kullanıcılar, web sitesi veya uygulama için sosyal medya kuruluşu tarafından tasarlanan ve sürdürülen hizmete özgü profiller oluşturur.
D
Sosyal medya, bir kullanıcının profilini diğer bireylerin veya grupların profillerine bağlayarak çevrimiçi sosyal ağların geliştirilmesini kolaylaştırır.
E
İnsanlık, birbiri ve yapay zeka ile sürekli olarak bağlantılıdır. Fiziksel bariyerler ortadan kalkmıştır.
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi
Sosyal medya, sanal topluluklar ve ağlar aracılığıyla bilgi, fikir, kariyer çıkarları ve diğer ifade biçimlerinin oluşturulmasını ve paylaşılmasını kolaylaştıran interneti bir araç olarak kullanan teknolojilerdir. Hâlihazırda mevcut olan bağımsız ve yerleşik sosyal medya hizmetlerinin çeşitliliği tanım zorluklarını beraberinde getirmektedir; ancak, bu hizmetlerin birçoğunun bazı ortak özellikler vardır. Bunlar:
  • Sosyal medya etkileşimli Web 2.0 internet tabanlı uygulamalardır.
  • Metin mesajları veya yorumlar, dijital fotoğraflar veya videolar ve tüm çevrimiçi etkileşimler yoluyla oluşturulan veriler gibi kullanıcı tarafından oluşturulan içerik, sosyal medyanın temel bileşenleridir.
  • Kullanıcılar, web sitesi veya uygulama için sosyal medya kuruluşu tarafından tasarlanan ve sürdürülen hizmete özgü profiller oluşturur.
  • Sosyal medya, bir kullanıcının profilini diğer bireylerin veya grupların profillerine bağlayarak çevrimiçi sosyal ağların geliştirilmesini kolaylaştırır.
İnsanlığın, birbiri ve yapay zeka ile sürekli olarak bağlantılı olması ve fiziksel bariyerlerin ortadan kalkması Web 4.0’ın özellikleridir.

Soru 14

“…………………., sosyal medyada var olmanın gerektirdiği temel öğedir. Sosyal medyada sağladığımız katkı oranında yer alırız, karşılık buluruz. ” Boşluğu doğru olarak dolduran kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Conversation ( Sohbet, İletişim)
B
Commenting ( Yorumlamak)
C
Community ( Topluluk)
D
Collaboration ( Uyum, İş birliği)
E
Contribution ( Katkı)
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi
Sosyal medya; ana akım medyadan farklı olarak herkesin yaratıcılığına ve paylaşımına açık, ana akım medyaya oranla çok daha ucuz ve hızlı uygulamaları ile yeni medya anlayışıdır. Benzer ilgi alanlarına sahip kişilerin sosyal ağlar, bloglar, mikroblog siteleri, forumlar ve içerik grupları gibi enstrümanlardan oluşan bir ortamda paylaşım, arkadaş edinme, görüş bildirmeleri ile oluşan yeni bir iletişim biçimidir (Binark, 2007). Bu noktada Fruchter’in sosyal medya betimlemesi açıklayıcı bir özellik taşımaktadır; Fruchter sosyal medyayı ‘’5C’’ ile betimlemektedir; Conversation (sohbet, iletişim), Community (topluluk), Commenting (yorumlamak), Collaboration (uyum, iş birliği) ve Contribution (katkı)’dan oluşur.
Contribution (Katkı): Sosyal medyada var olmanın gerektirdiği temel öge; “Hayatın hiçbir alanında vermeden alamayız.” Aynı şekilde sosyal medyada sağladığımız katkı oranında yer alırız, karşılık buluruz.

Soru 15

Sosyal medyayı betimlemek için kullanılan ve Fruchter tarafından “5C” ile betimlenen özellikler ile ilgili yanlış olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Channel ( Sohbet, İletişim)
B
Commenting ( Yorumlamak)
C
Community ( Topluluk)
D
Collaboration ( Uyum, İş birliği)
E
Contribution ( Katkı)
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi
Fruchter sosyal medyayı ‘’5C’’ ile betimlemektedir; Conversation (sohbet, iletişim), Community (topluluk), Commenting (yorumlamak), Collaboration (uyum, iş birliği) ve Contribution (katkı)’dan oluşur (Akt: Eraslan, 2016):
Conversation (Sohbet, iletişim): Sosyal medyanın temelinde karşılıklı iletişim vardır. Ortak ilgi alanlarına sahip olduğunuz kişiler ile farklı alanlarda yapacağınız paylaşımlar, sosyal medyadaki varlığınızdır.
Commenting (Yorumlamak): Sosyal medya paylaşımlarının temel ögelerinden biri yorumlamaktır. Diğer insanların, firmaların ve grupların paylaşımlarına yorumlarınız ile yapacağınız katkı hem sosyal medyanın hem de sizin sosyal çevrenizin gelişmesinde önemli bir noktadır.
Community (Topluluk): Aynı gerçek hayattaki gibi, yukarıdaki iki maddenin sonucu olarak belirli alanlar üzerinde oluşan topluluklar, sosyal medyanın sosyal kısmını oluşturur.
Collaboration (Uyum, iş birliği): Sosyal yaşamın da temelinde olan iş birliği kavramı, sosyal medyanın gelişimini sağlayan önemli bir araçtır. Sosyal medyanın sosyal toplulukları, kişiler arası uyum ve iş birliği sonucu oluşur.
Contribution (Katkı): Sosyal medyada var olmanın gerektirdiği temel öge; “Hayatın hiçbir alanında vermeden alamayız.” Aynı şekilde sosyal medyada sağladığımız katkı oranında yer alırız, karşılık buluruz.

Soru 16

Sosyal medya kavramının en belirgin ve belirleyici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hedef kitle özelleştirilemez.
B
Medya etkisini ölçmek zamana bağımlıdır.
C
Reklam etkisi yüksektir.
D
İletişim zamandan ve mekandan bağımsızdır.
E
Gelişmiş bir sansür sistemi vardır.
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi / Sosyal Medya Kavramının Özellikleri
Ana akım medya olarak tanımlanan geleneksel medyanın yanında gelişen sosyal medya kavramının en belirgin ve belirleyici özelliği sınırsız iletişimdir. Bu sınırsızlık zamandan ve mekândan bağımsız olma; paylaşımın ve etkile(n)menin online zeminde olmasıdır. Bu anlık iletişim kanalı, sahip olduğu dört önemli karakteristik özellik ile insanlar ve kurumlar arası iletişimi değiştirmektedir.

Soru 17

İhtiyaçlar hiyerarşisine göre kitlelerin kullandığı eğilime dahil olma hangi basamakta yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yapı
B
Var olma
C
Topluluk oluşturma
D
Kişisel markalaşma
E
Kendini gerçekleştirme
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi / Sosyal Medya Kavramının Özellikleri
İhtiyaçlar hiyerarşisine göre kitlelerin kullandığı eğilime dahil olma yapı aşamasında yer alır.

Soru 18

“………………… sosyal ağlarda etkin dijital kimlik yönetimi, bilinçli olarak içerik üretme, sosyal ağlarda paylaşılan içerikleri/mesajları analiz etme ve anlamlandırabilme becerisi olarak tanımlanabilir.” Boşluğu doğru olarak dolduran kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Temel ihtiyaç
B
Arama / araştırma
C
Bireysellik
D
Medya okuryazarlığı
E
Sosyal medya okuryazarlığı
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi / Sosyal Medya Okuryazarlığı
Medya okuryazarlığı bilginin çevrimiçi veya çevrimdışı ortamlarda analizi ve değerlendirilmesine odaklanmaktadır; sosyal medya okuryazarlığı ise çevrimiçi bilginin üretimi, paylaşımı, iş birliğiyle oluşturulması ve istenildiği zaman işlenmesi üzerine odaklanır (Jenkins, 2009; Kaplan & Haenlein, 2010). Sosyal medya okuryazarlığı sosyal ağlarda etkin dijital kimlik yönetimi, bilinçli olarak içerik üretme, sosyal ağlarda paylaşılan içerikleri/mesajları analiz etme ve anlamlandırabilme becerisi olarak tanımlanabilir (Castells, 2013; Vanwynsberghe, Boudry & Verdegem, 2011).
Sosyal medya okuryazarlığı, vatandaşlara kişisel, mesleki ve toplumsal faaliyetlere katılmak için çeşitli biçimlerde, çeşitli araçları kullanarak eleştirel, etik ve etkili bir şekilde erişme, anlama, değerlendirme, kullanma, oluşturma ve paylaşma yetkisi veren bir dizi yetkinliktir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi; bilgi, beceri, tutum ve öz yeterlilik ile ilgili olan sosyal medya okuryazarlığı boyutudur?

Seçenekler

A
Sosyal medyaya erişim
B
Sosyal medya yeterlilikleri
C
Sosyal medya kullanımı
D
Sosyal medyada veri toplama ve ölçümleme
E
Sosyal medyada arama / araştırma yapma
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi / Sosyal Medya Okuryazarlığı
Vanwynsberghe, Boudry ve Verdegem’e (2011) göre sosyal medya okuryazarlığı üç temel boyuttan oluşur. Bu boyutlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
  1. Sosyal medyaya erişim: Bu boyut sosyal medya uygulamalarına ve İnternete erişimle ilgilidir. Çünkü sosyal medya birtakım İnternet temelli uygulamalar topluluğudur.
  2. Sosyal medya yeterlilikleri: Bu boyut sosyal medyanın kullanımı, sosyal medya içeriklerinin analiz, değerlendirme, paylaşım ve üretiminde gösterilen bilgi (ne, nasıl, niçin), beceri, tutum ve öz yeterlik ile ilgilidir.
  3. Sosyal medya kullanımı: Bu boyut sosyal medya uygulamalarının niçin, nasıl ve nerede kullanıldığıyla ilgilidir.

Soru 20

Kullanıcıların kendilerini tanıtacakları bir profil sayfası oluşturarak arkadaşlarını, iş arkadaşlarını bu sayfayı görüntülemeye davet etmeleriyle oluşan ve kullanıcılar arasındaki iletişimin e-mail yoluyla ya da anlık mesaj gönderimiyle sağlandığı platformlar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçerik grupları
B
Mikrobloglar
C
Sosyal ağ siteleri
D
Sosyal imlemeler
E
Bloglar
Açıklama:
Konu: Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi / Türkiye’de Sosyal Medya Endüstrisi
Sosyal ağ siteleri: En basit tanımıyla sosyal ağ siteleri, kullanıcıların kendilerini tanıtacakları bir profil sayfası oluşturarak arkadaşlarını, iş arkadaşlarını bu sayfayı görüntülemeye davet etmeleriyle oluşan (arkadaşlık talebi göndererek) ve kullanıcılar arasındaki iletişimin e-mail yoluyla ya da anlık mesaj gönderimiyle sağlandığı platformlardır. Sosyal ağ sitelerinde iletişim süreçleri gruplar üzerinden ya da topluluklar ile sağlanmaktadır. Birçok sosyal ağ sitesi dünyada hem küresel hem de lokal olarak çeşitli alanlarda (spor, yemek, seyahat giyim, teknoloji, din vb.) yer almaktadır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya bağımlılığının davranışsal özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sürekli sosyal medyada görülme ve online olma isteği bağlamında her an oluşan olay ya da durumları takip etme, yorum yapma dürtüsü
B
Sosyal medyada yapılacak olan aktivitelerin planlanması, tasarlanması ve sürekli olarak çevrimiçi olma arzusu
C
Sosyal medyada bulunma yerine yüz yüze iletişimi tercih etme isteği
D
Sosyal paylaşım ağlarında vakit geçirme ve bulunma sürelerini istem dışı bir şekilde kontrol edememe,
E
Sosyal paylaşım ağlarında bulunmama, uzak kalma durumunda bireyin huzursuzluk ve mutsuzluk hissetmesi,
Açıklama:
Konu: Sosyal Medyada Taraflar / Sosyal Medya ve Sosyalleşme Sorunları
Bağımlılık yaratan sosyal medya kullanımı, ruh hâli değişikliği (sosyal medyaya kullanımı süresince duygusal durumlarda olumlu bir değişiklik), dürtüsel olma ( davranışsal, bilişsel ve sosyal medya ile duygusal meşguliyet dâhil), tolerans (zaman içinde giderek artan sosyal medya kullanımı), yoksunluk belirtileri (sosyal medya kullanımı kısıtlandığında veya durdurulduğunda hoş olmayan fiziksel ve duygusal belirtiler yaşama), çatışma (sosyal medya kullanımı nedeniyle kişiler arası sorunlar yaşama) ve nüksetme (bir yoksunluk döneminden sonra hızla aşırı sosyal medya kullanımlarına geri dönme) belirtilerinin yaşanmasına yol açacaktır. Bu bağlamda sosyal medya bağımlılığının davranışsal özellikleri ise şöyle sıralanabilir (Şenormancı, Konkan ve Sungur, 2010):
  • Sürekli sosyal medyada görülme ve online olma isteği bağlamında her an oluşan olay ya da durumları takip etme, yorum yapma dürtüsü,
  • Sosyal medyada yapılacak olan aktivitelerin planlanması, tasarlanması ve sürekli olarak çevrimiçi olma arzusu,
  • Keyif almak, eğlenmek ve sıkıntıları gidermek için sosyal paylaşım ağlarında bulunma isteği,
  • Sosyal paylaşım ağlarında vakit geçirme ve bulunma sürelerini istem dışı bir şekilde kontrol edememe,
  • Sosyal paylaşım ağlarında bulunmama, uzak kalma durumunda bireyin huzursuzluk ve mutsuzluk hissetmesi,
  • Başlangıçta planlanandan daha uzun süre sosyal paylaşım ağlarında vakit geçirme, - Sosyal paylaşım ağlarında gereğinden fazla zaman geçirme nedeniyle; ailesel, çevresel sorunların yaşanması ve kariyer-eğitim fırsatlarının kaybedilmesi,
  • Sosyal ağlarda bulunabilme adına başkalarına (aile arkadaş, psikolog vb.) yalan söylenmesi,
  • Sosyal medyayı, huzursuzluklardan kaçma ve olumsuz duygulardan kurtulma amacıyla kullanma.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Abraham Maslow'un kişilerin gereksinimleri kuramında aidiyet duygusunun içinde ele aldığı sekiz temel ihtiyaçtan biri değildir?

Seçenekler

A
Fizyolojik gereksinim
B
Güvenlik
C
Benlik saygısı
D
Kendini gerçekleştirme
E
Özgüven
Açıklama:
Sosyal medya ve toplumsal aidiyet
Özgüven
Abraham Maslow tarafından oluşturulan kişilerin gereksinimleri kuramı, aidiyet ihtiyacının insan motivasyonunun önemli bir kaynağı olduğunu ileri sürmektedir. Maslow aidiyet duygusunun; fizyolojik gereksinimler, güvenlik, benlik saygısı ve kendini gerçekleştirme ile birlikte 8 temel ihtiyaçtan biri olduğunu düşünmektedir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya olarak tanımlanamaz?

Seçenekler

A
Bloglar
B
Sohbet odaları
C
Tartışma forumları
D
Dijital ses-film
E
Kitap
Açıklama:
Sosyal medya ve ekonomi
Kitap

Soru 24

İnsanın duygusal gereksinimi olan grubun kabul edilmiş bir üyesi olma hissine ne denir?

Seçenekler

A
Aidiyet
B
Fikir alışverişi
C
İşbirliği
D
Aktivizm
E
Algılama
Açıklama:
Sosyal medya ve toplumsal aidiyet

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Sosyal medya ile yeni medya aynı olarak tanımlanır.
B
Sosyal medya ile piyasa, pazarlama ve ticari alanda kazanımlar sağlanır.
C
Sosyal medya sayesinde şirketler pazarlama ağları kurarlar.
D
Sosyal medya ticaret alanı yanında akademik alanda da kullanılmaktadır.
E
Sosyal medya akademik çalışmaların oranını düşürmektedir.
Açıklama:
Sosyal medya kavramı, kullanımı ve endüstrisi
Sosyal medya akademik çalışmaların oranını düşürmektedir.

Soru 26

Sosyal medya kavramının belirgin ve en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sınırsız iletişim
B
Kuralsızlık
C
Kolaylıkla ulaşım
D
Ucuz olması
E
Risksiz olması
Açıklama:
Sosyal medya kavramı, kullanımı ve endüstrisi
Sınırsız iletişim

Soru 27

Sosyal medyada fotoğraf, arkadaşlar, bağlantılar, çevre, diyalog, konuşmalar ve tartışmalar içinde görünür olmak insanı yazılı olmayan kurallar içinde göstermektedir. Bu kurallar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnformal kurallar
B
Formal kurallar
C
Yazılı kurallar
D
Sosyal medya kuralları
E
İnsan hakları kuralları
Açıklama:
Sosyal medya kavramının özellikleri
İnformal kurallar

Soru 28

Sosyal medyayı "5C" olarak tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
A.M. Kaplan
B
M. Haenlein
C
S.T. Fiske
D
J. Dube
E
M. Fruchter
Açıklama:
Sosyal medya kavramı, kullanımı ve endüstrisi
M. Fruchter

Soru 29

Sosyal medyada içerik denetimi, kullanımı, iletişim biçimleri ve diğer tüm seçeneklerin kişiye özel olması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Seçenekler

A
Bireysellik
B
Süreklilik
C
Erişim
D
Anlık tepkiler
E
Sınırsızlık
Açıklama:
Sosyal Medya Kavramının Özellikleri
Bireysellik

Soru 30

Sosyal medyanın yaygınlaşması ve yaşamın her alanında kullanılmasıyla gayri hukuki ve ahlaki paylaşımların artması fazlalaşmıştır. Bahsi geçen paylaşımlar için uygulanan yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sosyal medya hukuku
B
Şiddet hukuku
C
Roma hukuku
D
Miras hukuku
E
Bilişim hukuku
Açıklama:
Sosyal Medya Kavramının Özellikleri
Sosyal medya hukuku

Soru 31

Türkiye nüfusunda aktif olarak sosyal medya kullanıcılarının oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
%54 (yüzde ellidört)
B
%64 (yüzde altmışdört)
C
%74 (yüzde yetmişdört)
D
%94 (yüzde doksandört)
E
%24 (yüzde yirmidört)
Açıklama:
Türkiye’de Sosyal Medya Kullanımı
%64 (yüzde altmışdört)
Soruda Türkiye'de sosyal medya kullanıcı oranı sorulmaktadır.
Kitapta 54 milyon kullanıcı olup, yüzde olarak %64 ifade edilmektedir. Yüzdelik rakamlar verildiğine göre doğru cevap C şıkkı olmalıdır.

Soru 32

....................., sanal topluluklar ve ağlar aracılığıyla bilgi, fikir, kariyer çıkarları ve diğer ifade biçimlerinin oluşturulmasını ve paylaşılmasını kolaylaştıran interneti bir araç olarak kullanan teknolojilerdir.
Cümledeki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilirse doğru olur?

Seçenekler

A
Sosyal medya
B
İletişim
C
Yeni iletişim teknolojileri
D
Medya
E
Bilgisayar
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Sosyal medya, sanal topluluklar ve ağlar aracılığıyla bilgi, fikir, kariyer çıkarları ve diğer ifade biçimlerinin oluşturulmasını ve paylaşılmasını kolaylaştıran interneti bir araç olarak kullanan teknolojilerdir.

Soru 33

Hâlihazırda mevcut olan bağımsız ve yerleşik sosyal medya hizmetlerinin çeşitliliği tanım zorluklarını beraberinde getirmektedir; ancak, bu hizmetlerin birçoğunun bazı ortak özellikler vardı. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Sosyal medya etkileşimli Web 2.0 internet tabanlı uygulamalardır.
B
Geleneksel kitle iletişim araçlarının birleşimini ve birlikte kullanımını içerir.
C
Metin mesajları veya yorumlar, dijital fotoğraflar veya videolar ve tüm çevrimiçi etkileşimler yoluyla oluşturulan veriler gibi kullanıcı tarafından oluşturulan içerik, sosyal medyanın temel bileşenleridir.
D
Kullanıcılar, web sitesi veya uygulama için sosyal medya kuruluşu tarafından tasarlanan ve sürdürülen hizmete özgü profiller oluşturur.
E
Bir kullanıcının profilini diğer bireylerin veya grupların profillerine bağlayarak çevrimiçi sosyal ağların geliştirilmesini kolaylaştırır.
Açıklama:
Sorunun cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Hâlihazırda mevcut olan bağımsız ve yerleşik sosyal medya hizmetlerinin çeşitliliği tanım zorluklarını beraberinde getirmektedir; ancak, bu hizmetlerin birçoğunun bazı ortak özellikler vardır:
• Sosyal medya etkileşimli Web 2.0 internet tabanlı uygulamalardır.
• Metin mesajları veya yorumlar, dijital fotoğraflar veya videolar ve tüm çevrimiçi etkileşimler yoluyla oluşturulan veriler gibi kullanıcı tarafından oluşturulan içerik, sosyal medyanın temel bileşenleridir.
• Kullanıcılar, web sitesi veya uygulama için sosyal medya kuruluşu tarafından tasarlanan ve sürdürülen hizmete özgü profiller oluşturur.
• Sosyal medya, bir kullanıcının profilini diğer bireylerin veya grupların profillerine bağlayarak çevrimiçi sosyal ağların geliştirilmesini kolaylaştırır.

Soru 34

Fruchter’in sosyal medya betimlemesi açıklayıcı bir özellik taşımaktadır; Fruchter sosyal medyayı 5C ile açıklamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi 5C içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Conversation
B
Community
C
Communication
D
Commenting
E
Collaboration
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Fruchter’in sosyal medya betimlemesi açıklayıcı bir özellik taşımaktadır; Fruchter sosyal medyayı "5C’’ ile betimlemektedir; Conversation (sohbet, iletişim), Community (topluluk), Commenting (yorumlamak), Collaboration (uyum, iş birliği) ve Contri-bution (katkı)’dan oluşur.

Soru 35

.............., 2004’te kullanılmaya başlayan bir sözcüktür ve ikinci nesil internet hizmetlerini özellikle toplumsal iletişim sitelerini yani internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlamaktadır.
Cümledeki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelirse doğru olur?

Seçenekler

A
Yeni iletişim teknolojileri
B
Bilgisayar
C
Endüstri 4.0
D
Web 2.0
E
5G
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Web 2.0, 2004’te kullanılmaya başlayan bir sözcüktür ve ikinci nesil internet hizmetlerini özellikle toplumsal iletişim sitelerini yani internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlamaktadır.

Soru 36

Ana akım medya olarak tanımlanan geleneksel medyanın yanında gelişen sosyal medya kavramının en belirgin ve belirleyici özelliği nedir?

Seçenekler

A
İletişim
B
Hızlı ve eş zamanlı
C
Dijital sosyalleşme
D
Serbestlik
E
Sınırsız iletişim
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Ana akım medya olarak tanımlanan geleneksel medyanın yanında gelişen sosyal medya kavramının en belirgin ve belirleyici özelliği sınırsız iletişimdir.

Soru 37

Sosyal medya karşıtlarının en önemli argümanı nedir?

Seçenekler

A
Sosyal medya ara yüzlerinin sosyalleşmeyi olumsuz etkilediği ve ilişkilerin mekanik bir şekilde dijitalize edildiğidir.
B
Bireyleri yalnızlaştırmakta, insan olmanın gereği yüz yüze iletişim ve etkileşim yerine sanal arayüzlerle mekanik ve anlık iletişimi teşvik etmektedir.
C
Sanal ortamlarda sosyalleşmeye alışan ve burada sanal ilişkiler kuran bireylerin gerçek hayatta zamanla daha az zaman geçirdiği ve gerçek ilişkilerden uzaklaştığı savunulmaktadır.
D
Sosyal medyanın, zamanla temel iletişim becerilerinin körelttiği bireylerin gerçek hayatta asosyal varlıklar hâline gelmesine neden olduğu düşünülmektedir.
E
Bireylerin sosyal medya mecralarına dönük ilgisinin, bir süre sonra farkında olmadan sosyal medya bağımlılığına yol açtığını savunmaktadır.
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Sosyal medya karşıtlarının en önemli argümanı sosyal medya ara yüzlerinin sosyalleşmeyi olumsuz etkilediği ve ilişkilerin mekanik bir şekilde dijitalize edildiğidir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya bağımlılığının davranışsal özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sürekli sosyal medyada görülme ve online olma isteği bağlamında her an oluşan olay ya da durumları takip etme, yorum yapma dürtüsü
B
Sosyal ağlar aracılığıyla sürekli alışveriş yapma isteği
C
Sosyal medyada yapılacak olan aktivitelerin planlanması, tasarlanması ve sürekli olarak çevrimiçi olma arzusu
D
Keyif almak, eğlenmek ve sıkıntıları gidermek için sosyal paylaşım ağlarında bulunma isteği
E
Sosyal ağlarda bulunabilme adına başkalarına (aile arkadaş, psikolog vb.) yalan söylenmesi
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Sürekli sosyal medyada görülme ve online olma isteği bağlamında her an oluşan olay ya da durumları takip etme, yorum yapma dürtüsü,
• Sosyal medyada yapılacak olan aktivitelerin planlanması, tasarlanması ve sürekli olarak çevrimiçi olma arzusu,
• Keyif almak, eğlenmek ve sıkıntıları gider-mek için sosyal paylaşım ağlarında bulunma isteği,
- Sosyal paylaşım ağlarında vakit geçirme ve bulunma sürelerini istem dışı bir şekilde kontrol edememe,
• Sosyal paylaşım ağlarında bulunmama, uzak kalma durumunda bireyin huzursuzluk ve mutsuzluk hissetmesi,
• Başlangıçta planlanandan daha uzun süre sosyal paylaşım ağlarında vakit geçirme,
- Sosyal paylaşım ağlarında gereğinden fazla zaman geçirme nedeniyle; ailesel, çevresel sorunların yaşanması ve kariyer-eğitim fırsatlarının kaybedilmesi,
• Sosyal ağlarda bulunabilme adına başkalarına (aile arkadaş, psikolog vb.) yalan söylenmesi,
• Sosyal medyayı, huzursuzluklardan kaçma ve olumsuz duygulardan kurtulma amacıyla kullanma.

Soru 39

Sosyal medya savunucularının ortaya koydukları ilk tez aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevrimiçi örgütlenmelerini ve bir aradalıklarını sağlamakta
B
Sosyal medya iletişimi küreselleştirmekte ve sosyalleşmeyi sağlamakta
C
Sunduğu özgürlük ve demokratik alan
D
Anlık iletişim ve haberleşme yeteneği
E
Sosyal medya sayesinde artık hiçbir şey gizli kalmamakta
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Sosyal medya savunucularının ortaya koydukları ilk tez sosyal medyanın sunduğuözgürlükvedemokratik alandır.

Soru 40

Farklı sosyal medya sitelerinde kullanım ve kullanıcı davranışı farklı olsa da tüm sosyal ağ sitelerinin veya sosyal medya platformlarının haberleşme ve iletişim olanağı açısından ortak avantajları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çok fazla sayıda bireye ulaşım sağlama
B
Kullanıcılar arasında doğrudan bir bağlantı kurabilme
C
Sınırsız ağ oluşturma
D
Anında haber ve bilgi sağlama
E
Daha ucuz ve erişilebilir olma
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Çok fazla sayıda bireye ulaşım sağlama
Kullanıcılar arasında doğrudan bir bağlantı kurabilme
Sınırsız ağ oluşturma
Anında haber ve bilgi sağlama
Farkındalık ve aktivizm
Fikir alışverişi ve iş birliği

Soru 41

İnternet ve sosyal medya, doğası gereği algı yönetimi yapacak yapı, grup ya da bireyler için etkili bir zemin olma özelliğine sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenleri arasında gösterilemez?

Seçenekler

A
Kolay erişim
B
Düzenleme, sansür veya hükümet denetiminin diğer tekniklere oranla çok az oluşu veya hiç olmayışı
C
Dünyanın geneline yayılmış büyük kitleler
D
Etkileşime açık oluşu
E
Hızlı bilgi akışı
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
İnternet ve sosyal medya, doğası gereği algı yönetimi yapacak yapı, grup ya da bireyler için etkili bir zemin olma özelliğine sahiptir. Bu tercihin nedenlerini Weimann (2017), şöyle sıralamıştır:
• Kolay erişim,
• Düzenleme, sansür veya hükümet denetiminin diğer tekniklere oranla çok az oluşu veya hiç olmayışı,
• Dünyanın geneline yayılmış büyük kitleler,
• İletişimin gizli kalması,
• Hızlı bilgi akışı,
• Web varlığının ucuz gelişimi ve bakımı,
• Multimedya ortamı (metin, grafik, ses ve video birleştirme yeteneği ve kullanıcıların filmleri, şarkıları, kitapları, posterleri vb. indirmelerine izin verilmesi),
• İnterneti hikâyeler için bir kaynak olarak artan oranda kullanan geleneksel kitle iletişim araçlarında kapsamı şekillendirme becerisi.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi "etkileşimli Web 2.0 internet tabanlı uygulamalardır" ifadesine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Sosyal medya
B
YouTube
C
Etkileşim
D
Arama motorları
E
Analog teknolojiler
Açıklama:
Sosyal Medya Kavramı, Kullanımı ve Endüstrisi bölümünde incelenbilir.
Sosyal medya doğru yanıttır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayı 5C ile betimleyen kişidir?

Seçenekler

A
Fruchter
B
McLuhan
C
Habermas
D
Huxley
E
McCombs
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Fruchter doğru yanıttır.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi ortak ilgi alanına sahip olunan kişiler ile paylaşımlara bağlı kavramdır?

Seçenekler

A
Conversation
B
Commenting
C
Continuing
D
Cooperation
E
Counting
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Conversation doğru yanıttır.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada katkı vermek ile ilgili bir kavramdır?

Seçenekler

A
Contribution
B
Community
C
Commenting
D
Conversation
E
Continuing
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Contribution doğru yanıttır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya kavramının en belirleyici özelliğidir?

Seçenekler

A
Sınırsız iletişim
B
Mekanlı iletişim
C
Zamanlı iletişim
D
Mecrasız iletişim
E
Doğrudan iletişim
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Sınırsız iletişim ifadesi doğru yanıttır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi servis ağının adıdır?

Seçenekler

A
WEB
B
Network
C
Plus
D
Google
E
Interaktivite
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
WEB doğru yanıttır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi "bireyin toplumun kural, ilke, değer ve özelliklerini öğrenmesi ve buna uygun davranış geliştirmesi sürecinin post-modern hâli sosyal medya alanında görülmektedir" ifadesine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Dijital sosyalleşme
B
Dijital teknolojiler
C
Dijital vatandaşlık
D
Numerik ağlar
E
İnternet tabanlı işbirliği
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Dijital sosyalleşme doğru yanıttır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçlar hiyerarşisinin en tabanındaki boyuttur?

Seçenekler

A
Fizyolojik
B
Emniyet
C
Sevgi
D
Kendini gerçekleştirme
E
Barınma
Açıklama:
SOSYAL MEDYA KAVRAMI, KULLANIMI VE ENDÜSTRİSİ bölümünde incelenebilir.
Fizyolojik ihtiyaçlar doğru yanıttır.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi "bireyler artık sosyal medya araçları yoluyla etkileşmekte, karşılıklı olarak ilgi, istek, fikir, beklenti ve ihtiyaçlarını çevrimiçi yollar ile birbirlerine dokunmadan iletebilmektedir" ifadesine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Etkileşim
B
Paylaşım
C
İletişim
D
Yorum
E
Ağ kurma
Açıklama:
Sosyal Medya Okuryazarlığı bölümünde incelenebilir.
Etkileşim doğru yanıttır.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi "kamuoyunda ya da herhangi bir topluluk içerisinde kabul gören fikirlere sahip olan bireyler kendilerini daha güvende hissedebilirler ve fikirlerini rahat bir biçimde ifade edebilirler" ifadesine karşılık gelmektedir?

Seçenekler

A
Sosyal suskunluk sarmalı
B
Şırıngalama
C
Söylem üretme
D
Gündem belirleme
E
Kamuoyu
Açıklama:
Sosyal Suskunluk Sarmalı bölümünde incelenebilir.
Sosyal Suskunluk Sarmalı doğru yanıttır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.