Sosyal Antropoloji - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “antropoloji”nin Türkçe karşılığıdır?
Seçenekler
A
İnsan bilim
B
Kültür bilim
C
Evrim bilim
D
Irk bilim
E
Köken bilim
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI başlıklı bölüme aittir.
Antropos insan ve logos bilim, açıklama anlamına gelir, dolayısıyla antropolojinin Türkçe kullanımı "insan bilim"dir.
Antropos insan ve logos bilim, açıklama anlamına gelir, dolayısıyla antropolojinin Türkçe kullanımı "insan bilim"dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi antropolojinin sorduğu sorulardan biri olamaz?
Seçenekler
A
İnsan doğayı nasıl kontrol altına alır?
B
İnsanın diğer canlı türleriyle benzerlik ve farkları nelerdir?
C
Doğal çevre insanı nasıl etkilemiştir?
D
İnsanın doğası nasıl tanımlanabilir?
E
İnsanın doğası her zaman ve her yerde aynı mıdır?
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI başlıklı bölüm
İnsanın doğayı nasıl kontrol altına alacağı antropolojinin sorularından biri değildir. Ancak antropoloji insanın doğayla olan ilişkisini, doğal çevrenin insanın nasıl etkilediğini ve insan doğası kavramını sorgular.
İnsanın doğayı nasıl kontrol altına alacağı antropolojinin sorularından biri değildir. Ancak antropoloji insanın doğayla olan ilişkisini, doğal çevrenin insanın nasıl etkilediğini ve insan doğası kavramını sorgular.
Soru 3
Günümüzde değişmiş bir algı olmakla birlikte antropolojinin geleneksel olarak hangi tür toplumları incelediği kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Batılı olmayan
B
Geçmiş
C
Tarihöncesi
D
Kırsal
E
Az gelişmiş
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI başlıklı bölüm
Günümüzde değişmiş bir algı olmakla birlikte antropolojinin geleneksel olarak batılı olmayan, endüstrileşmemiş toplumları incelediği kabul edilir.
Günümüzde değişmiş bir algı olmakla birlikte antropolojinin geleneksel olarak batılı olmayan, endüstrileşmemiş toplumları incelediği kabul edilir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi antropolojide uygulanan ve katılarak gözlem adı verilen araştırma yönteminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İncelenen topluluğa anket yapmak
B
İncelenen toplulukla birlikte bir yıl veya daha uzun zaman geçirmek
C
İncelenen topluluğun dilini öğrenmek
D
İncelenen insanların yaşamına katılmak
E
İncelenen topluluğun yaşam tarzını ve sembollerini öğrenmek
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI başlıklı bölüm
İncelenen toplumda bir yıl veya daha uzun zaman geçirilmesi, orada yaşayan insanlarla birlikte yaşanması ve o kültürün yaşam tarzını, sembollerini öğrenilmesi anlamına gelir. Bu tür uzun soluklu, emek yoğun ve genellikle incelenen toplumun dilini öğrenmeyi gerektiren araştırma yöntemine katılarak gözlem denir.
İncelenen toplumda bir yıl veya daha uzun zaman geçirilmesi, orada yaşayan insanlarla birlikte yaşanması ve o kültürün yaşam tarzını, sembollerini öğrenilmesi anlamına gelir. Bu tür uzun soluklu, emek yoğun ve genellikle incelenen toplumun dilini öğrenmeyi gerektiren araştırma yöntemine katılarak gözlem denir.
Soru 5
İnsanın benzersiz bir canlı olduğu fikri hangi görüşe özgüdür?
Seçenekler
A
Homosantrik
B
Egosantrik
C
Ekolojist
D
Humanist
E
Ezoterik
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI başlıklı bölüm
Homosantrik bakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hâkimdir.
Homosantrik bakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hâkimdir.
Soru 6
Geosantrik yaklaşımı benimsemiş astronom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Batlamyus
B
Kopernik
C
Galileo
D
Ebu-l-Vefa
E
Ptolemaios
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI
MS 100-170 yılları arasında yaşadığı kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı ve astronom Klaudyos Batlamyus, üzerinde yaşadığımız dünyayı evrenin merkezine koymuştur. Diğer gezegenlerin dünyanın etrafında döndüğünü, hareket ettiğini saptamıştır.
MS 100-170 yılları arasında yaşadığı kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı ve astronom Klaudyos Batlamyus, üzerinde yaşadığımız dünyayı evrenin merkezine koymuştur. Diğer gezegenlerin dünyanın etrafında döndüğünü, hareket ettiğini saptamıştır.
Soru 7
Antropolojinin hangi dalı maddi kültüre ait unsurları veya kültürel pratikleri fotoğraflayarak ya da video kaydı alarak incelemeye yönelik bir yöntem geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Görsel antropoloji
B
Medya antropolojisi
C
Etnoğrafya
D
Uygulamalı antropoloji
E
Bilişsel antropoloji
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI
Kültürlerin maddi kültürlerini veya kültürel pratiklerin fotoğraf, etnografik film gibi kayıtlar yoluyla kayda geçirilerek inceleme ve analiz etme yollarını geliştirmiş ve kendi kuramlarını da oluşturan alt dala görsel antropoloji denir.
Kültürlerin maddi kültürlerini veya kültürel pratiklerin fotoğraf, etnografik film gibi kayıtlar yoluyla kayda geçirilerek inceleme ve analiz etme yollarını geliştirmiş ve kendi kuramlarını da oluşturan alt dala görsel antropoloji denir.
Soru 8
Pandemi koşullarında insanların davranışlarını ve bu davranışlardan kaynaklı sorunları analiz etmeyi amaçlayan bir çalışmada antropolojinin hangi dalları rol üstlenebilir?
- Tıbbi antropoloji
- Psikolojik antropoloji
- Uygulamalı antropoloji
- Bilişsel antropoloji
- Adli antropoloji
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN KONUSU VE KAPSAMI
Pandemi koşullarında insanların davranışlarını ve bu davranışlardan kaynaklı sorunları analiz etmeyi amaçlayan bir çalışmada tıbbi antropoloji, psikolojik antropoloji ve uygulamalı antropoloji gibi uzmanlık alanlarının bilgi birikimi ve yöntemlerinden faydalanılabilir. Ancak bilişsel antropoloji ve adli antropoloji bu araştırmaya uzak dallardır.
Pandemi koşullarında insanların davranışlarını ve bu davranışlardan kaynaklı sorunları analiz etmeyi amaçlayan bir çalışmada tıbbi antropoloji, psikolojik antropoloji ve uygulamalı antropoloji gibi uzmanlık alanlarının bilgi birikimi ve yöntemlerinden faydalanılabilir. Ancak bilişsel antropoloji ve adli antropoloji bu araştırmaya uzak dallardır.
Soru 9
Kültürleri hiyerarşik olarak sınıflandıran evrimci görüşe göre kültürel evrimin en alt basamağında yer alan toplumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avcı-toplayıcılar
B
Göçer hayvancılar
C
Tarımcı köylüler
D
Endüstrileşmemiş toplumlar
E
Prehistorik toplumlar
Açıklama:
ANTROPOLOJİNİN TARİHÇESİ
Bu şekilde gelişen evrimci görüş çerçevesinde Avrupalılar insan toplumlarının en alt basamağına ilkel” olarak nitelendirdikleri, yaban yaşamı içinde avcı toplayıcı kabileleri, en üst basamağa da endüstrileşmiş, Batı Hristiyan toplulukları olarak kendilerini yerleştirdiler. Evrimsel çizginin ara katmanlarına da kırsal toplulukları ve endüstrileşmemiş uygarlıkları yerleştirdiler.
Bu şekilde gelişen evrimci görüş çerçevesinde Avrupalılar insan toplumlarının en alt basamağına ilkel” olarak nitelendirdikleri, yaban yaşamı içinde avcı toplayıcı kabileleri, en üst basamağa da endüstrileşmiş, Batı Hristiyan toplulukları olarak kendilerini yerleştirdiler. Evrimsel çizginin ara katmanlarına da kırsal toplulukları ve endüstrileşmemiş uygarlıkları yerleştirdiler.
Soru 10
Paleolitik, Mezolitik ve Neolitik gibi dönem isimlerinin sonuna eklenmiş olan “litik” sözcüğünün anlamı nedir?
Seçenekler
A
Taş
B
Çağ
C
Basamak
D
Keşif
E
Teknoloji
Açıklama:
FİZİK/BİYOLOJİK ANTROPOLOJİ
Litik kelime anlamı ile taş demek olup yukarıdaki üç adlandırma eski taş, orta taş ve yeni taş dönemlerini ifade etmektedir.
Litik kelime anlamı ile taş demek olup yukarıdaki üç adlandırma eski taş, orta taş ve yeni taş dönemlerini ifade etmektedir.
Soru 11
I. İlk insanlar nerede, nasıl ortaya çıkmıştır?
II. Diğer canlılar ilk nerede ve nasıl ortaya çıkmıştır?
III. İnsan nasıl var olur ve kendi varlığını yeniden nasıl üretir?
IV. İnsan dünyaya nasıl yayılmış ve giderek sayıca artmışlardır?
V. İnsanın diğer canlılarla, diğer türlerle benzerlik ve farkları nedir?
Yukarıda sıralanan sorulardan hangisi ya da hangileri antropolojinin araştırdığı sorular arasındadır?
II. Diğer canlılar ilk nerede ve nasıl ortaya çıkmıştır?
III. İnsan nasıl var olur ve kendi varlığını yeniden nasıl üretir?
IV. İnsan dünyaya nasıl yayılmış ve giderek sayıca artmışlardır?
V. İnsanın diğer canlılarla, diğer türlerle benzerlik ve farkları nedir?
Yukarıda sıralanan sorulardan hangisi ya da hangileri antropolojinin araştırdığı sorular arasındadır?
Seçenekler
A
I. IV. ve V.
B
I. II. ve III.
C
IV. ve V.
D
II. ve III.
E
III. IV. ve V.
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
İlk insanlar nerede, nasıl ortaya çıkmıştır? Dünyaya nasıl yayılmış ve giderek sayıca artmışlardır? Diğer canlılarla, diğer türlerle benzerlik ve farkları nedir? Bugün yeryüzünde yaşayan toplumların ve kültürlerin birbirleriyle benzerlik ve farkları nedir? Bu benzerlik ve farkları nasıl açıklayabiliriz? İklim ve doğal çevrenin toplum yaşamı üzerine etkileri nedir? Sosyal-kültürel değişimi nasıl açıklayabiliriz? İnsanın doğası nedir ve bütün toplumları kapsayan bir insan doğası var mıdır? Yukarıda sıralanan sorular, antropolojinin cevaplamaya çalıştığı temel soru ve sorunsallar arasındadır.
İlk insanlar nerede, nasıl ortaya çıkmıştır? Dünyaya nasıl yayılmış ve giderek sayıca artmışlardır? Diğer canlılarla, diğer türlerle benzerlik ve farkları nedir? Bugün yeryüzünde yaşayan toplumların ve kültürlerin birbirleriyle benzerlik ve farkları nedir? Bu benzerlik ve farkları nasıl açıklayabiliriz? İklim ve doğal çevrenin toplum yaşamı üzerine etkileri nedir? Sosyal-kültürel değişimi nasıl açıklayabiliriz? İnsanın doğası nedir ve bütün toplumları kapsayan bir insan doğası var mıdır? Yukarıda sıralanan sorular, antropolojinin cevaplamaya çalıştığı temel soru ve sorunsallar arasındadır.
Soru 12
.......... tüm hâlleri ile insanlığı hem biyolojik ve fizik bilimleri hem de sosyal ve beşerî bilimlerin bilgi birikimini kullanarak anlamaya ve açıklamaya çalı-şan bir alandır.
Cümledeki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilirse doğru olur?
Cümledeki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilirse doğru olur?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Antropoloji
C
Ekonomi
D
Siyaset
E
Arkeoloji
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Antropoloji, tüm hâlleri ile insanlığı hem biyolojik ve fizik bilimleri hem de sosyal ve beşerî bilimlerin bilgi birikimini kullanarak anlamaya ve açıklamaya çalışan bir alandır.
Antropoloji, tüm hâlleri ile insanlığı hem biyolojik ve fizik bilimleri hem de sosyal ve beşerî bilimlerin bilgi birikimini kullanarak anlamaya ve açıklamaya çalışan bir alandır.
Soru 13
İnsan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir.
Ortaçağ'da hakim olan yukarıda ifade edilen antropolojik görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Ortaçağ'da hakim olan yukarıda ifade edilen antropolojik görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geosantrik
B
Heliosantrik
C
Homosantrik
D
Diyakronik
E
Senkronik
Açıklama:
Sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.
Homosantrikbakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir.
Homosantrikbakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir.
Soru 14
Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceleyen antropolojinin akt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli Antropoloji
B
Bilim Antropolojisi
C
Bilişsel Antropoloji
D
Çevresel Antropoloji
E
Dilbilim Antropolojsi
Açıklama:
Sorunun doğru cevanını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Çevresel Antropoloji: Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler.
Çevresel Antropoloji: Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler.
Soru 15
Kültürel yapılarda mevcut olan iktidar ilişkilerini, yönetme ve yönetilme durumlarını her yönü ile inceleyen antropolojinin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnoloji
B
Görsel Antropoloji
C
İktisadi Antropoloji
D
Kalkınma Antropolojisi
E
Politik Antropoloji
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Politik Antropoloji: Kültürel yapılarda mevcut olan iktidar ilişkilerini, yönetme ve yönetilme du-rumlarını her yönü ile inceler.
Politik Antropoloji: Kültürel yapılarda mevcut olan iktidar ilişkilerini, yönetme ve yönetilme du-rumlarını her yönü ile inceler.
Soru 16
Antropolojinin cevap aradığı sorular ve sistemli şekilde ilgilendiği konular aslında tarihte pek çok düşünürün de ilgi alanına girmiştir. Bu düşünürlerden en eskisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Herodot
B
El İdrisî
C
İbn-Haldun
D
Kristof Kolomb
E
Darwin
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Antropolojinin cevap aradığı sorular ve sistemli şekilde ilgilendiği konular aslında tarihte pek çok düşünürün de ilgi alanına girmiştir. Bazı kaynaklar, MÖ 484 yılında Halikarnas’ta (Bodrum) doğmuş olan antik Yunan tarihçi ve yazar Herodot’un antropolojinin (insan biliminin) de babası sayılabileceğini söylemektedir.
Antropolojinin cevap aradığı sorular ve sistemli şekilde ilgilendiği konular aslında tarihte pek çok düşünürün de ilgi alanına girmiştir. Bazı kaynaklar, MÖ 484 yılında Halikarnas’ta (Bodrum) doğmuş olan antik Yunan tarihçi ve yazar Herodot’un antropolojinin (insan biliminin) de babası sayılabileceğini söylemektedir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi fizik veya biyolojik antropolojinin beş temel alanından biri değildir?
Seçenekler
A
Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin incelenmesi
B
İnsanın içine doğduğu çevreyi dönüştürme biçimi
C
İnsan genetiği
D
İnsanın büyümesi ve gelişimi
E
İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik olarak uyum göstermesi
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Fizik veya biyolojik antropolojinin beş temel alan üzerine kurulmuştur.
1.Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin incelenmesi (paleoantropoloji)
2.İnsan genetiği
3.İnsanın büyümesi ve gelişimi
4. İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik olarak uyum göstermesi.
5.Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi davranışı ve sosyal yaşamı.
Fizik veya biyolojik antropolojinin beş temel alan üzerine kurulmuştur.
1.Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin incelenmesi (paleoantropoloji)
2.İnsan genetiği
3.İnsanın büyümesi ve gelişimi
4. İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik olarak uyum göstermesi.
5.Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi davranışı ve sosyal yaşamı.
Soru 18
İnsanoğlunun biyolojik ve kültürel varlığını 2-3 milyon yıl geriye götürmek ve üç büyük dönemden söz etmek mümkündür. İlk dönem hangisidir?
Seçenekler
A
İlkçağ
B
Yeniçağ
C
Paleolitik
D
Mezolitik
E
Neolitik
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
İnsanoğlunun biyolojik ve kültürel varlığını 2-3 milyon yıl geriye götürmek ve üç büyük dönemden söz etmek mümkün olmaktadır. Bu dönemleri şöyle özetleyebiliriz:
1.Paleolitik: Eski taş, yontma taş ve tarımsal üretim öncesi evreler. Günümüzden 2 mil-yon yıl önce.
2.Mezolitik: Orta taş ve paleolitik ve neolitik arasındaki ara devre. Günümüzden yaklaşık 15 bin yıl önce.
3.Neolitik: Yeni taş, cilalı taş ve tarımsal üreti-min başladığı evre. Günümüzden 11 bin yıl önce
İnsanoğlunun biyolojik ve kültürel varlığını 2-3 milyon yıl geriye götürmek ve üç büyük dönemden söz etmek mümkün olmaktadır. Bu dönemleri şöyle özetleyebiliriz:
1.Paleolitik: Eski taş, yontma taş ve tarımsal üretim öncesi evreler. Günümüzden 2 mil-yon yıl önce.
2.Mezolitik: Orta taş ve paleolitik ve neolitik arasındaki ara devre. Günümüzden yaklaşık 15 bin yıl önce.
3.Neolitik: Yeni taş, cilalı taş ve tarımsal üreti-min başladığı evre. Günümüzden 11 bin yıl önce
Soru 19
Toplumların sosyal ve kültürel özellikleri üzerine bakmış, bunları sınıflandırmış ve aradaki benzerlik ve farkları açıklamaya çalışmıştır.
Cümlede sözü edilen antropoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Cümlede sözü edilen antropoloji dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizik/Biyolojik Antropoloji
B
Arkeoloji
C
Etnografya
D
Sosyal/kültürel antropoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Sosyal/kültürel antropoloji de toplumların sosyal ve kültürel özellikleri üzerine bakmış, bunları sınıflandırmış ve aradaki benzerlik ve farkları açıklamaya çalışmıştır.
Sosyal/kültürel antropoloji de toplumların sosyal ve kültürel özellikleri üzerine bakmış, bunları sınıflandırmış ve aradaki benzerlik ve farkları açıklamaya çalışmıştır.
Soru 20
Morgan ve Tylor gibi, modern antropolojinin kurucularından sayılan, ancak evrimci görüşe karşı çıkarak farklı bir gelenek yerleştirmiş olan Amerikalı antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Alfred Kroeber
B
Ruth Benedict
C
Marcel Mauss
D
A.R. Radcliffe-Brown
E
Franz Boas
Açıklama:
Sorunun doğru cevabını belirtilen sayfada bulmanız mümkündür.
Morgan ve Tylor gibi, modern antropolojinin kurucularından sayılan, ancak evrimci görüşe karşı çıkarak farklı bir gelenek yerleştirmiş olan Amerikalı antropolog Franz Boas (1858-1942), her kültürün kendi içinde ele alınması gerektiğini ve bir kültürün diğerinden daha “ileri” veya “geri” olarak nitelendirilemeyeceği fikrini savunmuştur
Morgan ve Tylor gibi, modern antropolojinin kurucularından sayılan, ancak evrimci görüşe karşı çıkarak farklı bir gelenek yerleştirmiş olan Amerikalı antropolog Franz Boas (1858-1942), her kültürün kendi içinde ele alınması gerektiğini ve bir kültürün diğerinden daha “ileri” veya “geri” olarak nitelendirilemeyeceği fikrini savunmuştur
Soru 21
Uzun soluklu, emek yoğun ve genellikle incelenen toplumun dilini öğrenmeyi gerektiren araştırma yöntemine katılarak gözlem ve ortaya çıkan yazılı çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnosentri
B
Hiperetnosaktri
C
Homosantri
D
Etnografi
E
Geosantri
Açıklama:
Uzun soluklu, emek yoğun ve genellikle incelenen toplumun dilini öğrenmeyi gerektiren araştırma yöntemine katılarak gözlem ve ortaya çıkan yazılı çalışmaya da etnografi denilir.
Soru 22
Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile incelendiği antropolojinin alt alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çevresel Antropoloji
B
Etnoloji
C
Bilim Antropolojisi
D
Uygulamalı Antropoloji
E
Kalkınma Antropolojisi
Açıklama:
Çevresel Antropoloji: Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler
Soru 23
Toplumların üretim, dağıtım, yeniden dağıtım ve tüketim faaliyetlerini, aile, din, devlet gibi diğer kültür ögelerini de hesaba katarak, kültür bütünlüğü içinde inceleyen; diğer toplumlarla ilişkilerini de göz önüne alarak yorumlayan antropolojinin alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalkınma Antropolojisi
B
Uygulamalı Antropoloji
C
İktisadi Antropoloji
D
Politik Antropoloji
E
Bilim Antropolojisi
Açıklama:
İktisadi Antropoloji: Toplumların üretim, dağıtım, yeniden dağıtım ve tüketim faaliyetlerini, aile, din, devlet gibi diğer kültür ögelerini de hesaba katarak,
kültür bütünlüğü içinde inceleyen; diğer toplumlarla ilişkilerini de göz önüne alarak yorumlayan dal.
kültür bütünlüğü içinde inceleyen; diğer toplumlarla ilişkilerini de göz önüne alarak yorumlayan dal.
Soru 24
Bugün insanlığın ilk kalıntılarının ..............'da Olduvai Gorge adındaki vadide bulunmuş olduğu ve insan topluluklarının buradan dünyaya yayılmış oldukları tezi genel kabul görmektedir
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Avusturalya
D
Amerika
E
Afrika
Açıklama:
Bugün insanlığın ilk kalıntılarının Afrika’da Olduvai Gorge adındaki vadide bulunmuş olduğu ve insan topluluklarının buradan dünyaya yayılmış oldukları tezi genel kabul görmektedir
Soru 25
Alman hekim, anatomist, doğa bilimci, fizyolog ve antropolog Johann Friedrich Blumenbach' a göre ilk ırk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Moğol
B
Etiyopyalı
C
Amerikan
D
Kafkas
E
Malay
Açıklama:
Alman hekim, anatomist, doğa bilimci, fizyolog ve antropolog Johann Friedrich Blumenbach (1752-1840) insan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilmektedir. Blumenbach, ilk ırkın Kafkas ırkı olduğunu ve diğer ırkların çevre faktörleri nedeniyle “bozularak” değiştiğini, ancak yeterli önlemler alınarak tekrar özdeki Kafkas ırkına dönüşebileceğini savunmuştur.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Fizik antropoloji alanında çalışmış bilim insanıdır?
Seçenekler
A
A.R. Radcliffe-Brown
B
Johann Friedrich Blumenbach
C
Edward Evans-Pritchard
D
Alfred Kroeber
E
Marvin Harris
Açıklama:
Alman hekim, anatomist, doğa bilimci, fizyolog ve antropolog Johann Friedrich Blumenbach (1752-1840) insan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilmektedir.
Soru 27
Psikolojik ve çağdaş antropolojinin önde gelen isimlerinden olarak kabul edilen ve Türkçeye de çevrilmiş olan “Krizantem ve Kılıç” isimli eserin yazarı Kültür-kişilik kuramının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marcel Mauss
B
Marvin Harris
C
Ruth Benedict
D
Margaret Mead
E
Leslie White
Açıklama:
Ruth Benedict (1887-1948) Amerikalı antropolog ve halkbilimci Ruth Benedict, psikolojik ve çağdaş antropolojinin kurucularından olarak kabul
edilmektedir. Türkçeye de çevrilmiş olan “Krizantem ve Kılıç” (1946) adlı klasik eserinde yayınlamıştır. Kültür-kişilik kuramının kurucusu kabul edilir.
edilmektedir. Türkçeye de çevrilmiş olan “Krizantem ve Kılıç” (1946) adlı klasik eserinde yayınlamıştır. Kültür-kişilik kuramının kurucusu kabul edilir.
Soru 28
En önemli eserleri arasında sayılan Purity and Danger çağımızın kurgusal olmayan en etkili kitaplarından birisi kabul edilen ve çalışmaları sembolik sınıflandırmalar ve bunların sosyal bağlamlarına yönelik önemli bir antropolojik yaklaşım ortaya koyan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mary Douglas
B
Sherry Ortner
C
Victor Turner
D
Julian Steward
E
Eric Wolf
Açıklama:
Mary Douglas (1921-2007)ın çalışmaları sembolik sınıflandırmalar ve bunların sosyal bağlamlarına yönelik önemli bir antropolojik yaklaşım ortaya koymuştur. En önemli eserleri arasında sayılan Purity and Danger (1966) çağımızın kurgusal olmayan en etkili kitaplarından birisi kabul edilmektedir.
Soru 29
Yorumsamacı antropolojinin kurucularından kabul edilen, kültürü giderek bir metin olarak ele alan ve Islam Observed adlı etnografisi “Gözlemlenen Islam: Fas ve Endonezya’da Dinî Gelişim” temel eserlerinden sayılan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Leslie White
B
Marshall Sahlins
C
Claude Lévi-Strauss
D
Clifford Geertz
E
Sherry Ortner
Açıklama:
Clifford Geertz (1926-2006) Yorumsamacı antropolojinin kurucularından kabul edilen Geertz, kültürü giderek bir metin olarak ele almıştır. Islam Observed adlı etnografisi “Gözlemlenen Islam: Fas ve Endonezya’da Dinî Gelişim” temel eserlerinden sayılmaktadır.
Soru 30
Çalışmalarının etik kuralları ihlal edildiği iddia edilmiş ve ona karşı açılan davalar sonucunda meslekten ihraç edilmiş Amerikalı antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Leslie White
B
Victor Turner
C
Marshall Sahlins
D
Napoleon Chagnon
E
Marvin Harris
Açıklama:
Amerikalı antropolog Napoleon Chagnon’un (1938-2019) Amazon Ormanları’nda Brezilya ile Venezuela sınırıyla kesişen bölgede yaşayan Yanomamö kabilesi üzerine yapmış olduğu araştırmadan dolayı uğradığı eleştiri ve yapılan yargılama
sonucu meslekten ihraç edilmiş olmasını örnek verebiliriz. Chagnon’un çalışmalarının etik kuralları ihlal edildiği iddia edilmiş ve ona karşı açılan davalar
sonucunda meslekten ihraç edilmiştir
sonucu meslekten ihraç edilmiş olmasını örnek verebiliriz. Chagnon’un çalışmalarının etik kuralları ihlal edildiği iddia edilmiş ve ona karşı açılan davalar
sonucunda meslekten ihraç edilmiştir
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Antropoloji bilim dalının başlıca hedeflerinden biri sayılabilir?
Seçenekler
A
Orta Çağ’ın geosantrik ve homosantrik dünya görüşünün ele alınması
B
İnsanın akıllı ve bilinçli bir varlık olduğunun kanıtlanması
C
İnsanın bütün diğer canlılardan ayrı olduğu, ayrıcalıklı yaratıldığı anlayışının incelenmesi
D
Antropolojinin felsefe ve tarih ile olan etkileşiminin ortaya koyulması
E
İnsanın geçmişi ve bugün yeryüzündeki çeşitliliği ile incelenmesi
Açıklama:
İnsan Bilimi olarak da bilinen Antropoloji, insanı geçmişi ve bugün yeryüzündeki çeşitliliği ile incelemeyi hedefleyen bir bilim dalıdır. Antropoloji, tüm hâlleri ile insanlığı hem biyolojik ve fizik bilimleri hem de sosyal ve beşerî bilimlerin bilgi birikimini kullanarak anlamaya ve açıklamaya çalışan bir alandır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “insanın geçmişi ve bugün yeryüzündeki çeşitliliği ile incelenmesi” seçeneğidir.
Soru 32
“Kültürlerin gerek fizik/biyolojik özelliklerini anlamak veya sosyal/kültürel özelliklerini anlamak için olsun antropoloji hem….hem de.....yaklaşımlar ve araştırmalar üretmiştir.” İfadesindeki boşluklar aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
Sosyal- kültürel
B
Diyakronik- senkronik
C
Fiziksel- biyolojik
D
Heliosantrik- senkronik
E
Felsefi-kültürel
Açıklama:
Kültürlerin (toplumların) gerek fizik/biyolojik özelliklerini anlamak veya sosyal/kültürel özelliklerini anlamak için olsun antropoloji hem diyakronik (zaman boyutlu) hem de senkronik (eş zamanlı) yaklaşımlar ve araştırmalar üretmiştir. Toplumların hem geçmişi hem de bugünkü durumlarıyla ilgili olmuştur. Bu ifadeden hareketle sorunun doğru cevabı “diyakronik- senkronik” seçeneğidir.
Soru 33
Charles Darwin’in "Türlerin Kökeni" adlı çalışması kaç yılında yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1859
B
1869
C
1870
D
1855
E
1858
Açıklama:
19. Yüzyılın ikinci yarısında Avrupa’da kilisenin bilim ve düşünce dünyası üzerindeki baskıcı etkisi azaldıkça, insanın geçmişi ve bugünkü yeryüzünde dağılımı üzerine araştırmalar ve kuramların arttığını görüyoruz. (Britannica, 446). Bu çalışmaların en bilineni ve etkili olanı Darwin’in 1859 yılında yayımlamış olduğu Türlerin Kökeni adlı çalışmasıdır. Charles Darwin (1809-1882), 19. yüzyılda bilimsel düşünceyi en çok etkilemiş olan bilim insanı kabul edilmektedir. Darwin’in Karl Marx (1818- 1883) ve Sigmund Freud (1856-1939) ile birlikte modern düşünceyi ve sosyal bilimleri derinden etkilemiş olan üç bilim insanından birisi olduğu değerlendirilmektedir. Belirtildiği üzere sorunun doğru cevabı “1859” seçeneğidir.
Soru 34
“Kozmos” başlıklı eser aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Alexander von Humboldt
B
Charles Darwin
C
Karl Marx
D
Willem Janszoon
E
El İdrisî
Açıklama:
Darwin’i keşif gezilerine çıkma konusunda etkileyen kişilerden birisi de Prusyalı doğabilimci ve kâşif Alexander von Humboldt (1769-1859) olmuştur. Humboldt çocukluk yıllarından itibaren bitkileri, kabuklu hayvanları ve böcekleri toplayarak etiketlendirmeye meraklı olmuştur…Humboldt yaşamının son 20 yılında yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dahil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik bir eser hâlinde yayımladı (Wulf, 2015). Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Alexander von Humboldt” seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi fizik/biyolojik antropolojinin üzerine kurulu olduğu beş temel alandan biri değildir?
Seçenekler
A
Paleoantropoloji
B
İnsan genetiği
C
İnsanın büyümesi ve gelişimi
D
Pleistosen dönemi
E
Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi davranışı ve sosyal yaşamı
Açıklama:
Fizik veya biyolojik antropoloji beş temel alan üzerine kurulmuştur: 1. Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin incelenmesi (paleoantropoloji) 2. İnsan genetiği 3. İnsanın büyümesi ve gelişimi 4. İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik olarak uyum göstermesi. Örnek olarak bedenin ısı, soğukluk ve yükseklik gibi dış faktörler ile nasıl başa çıktığının incelenmesi 5. Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi davranışı ve sosyal yaşamı. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Pleistosen dönemi” seçeneğidir.
Soru 36
Yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Homosantrik
B
Geosantrik
C
Heliosantrik
D
Antropoloji
E
Etnomüzikoloji
Açıklama:
Homosantrik
bakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en
yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en
akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki
ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir
bakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en
yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en
akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki
ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi insanın üzerinde yaşadığı dünyayı evrenin merkezine koyan ve diğer gezegenlerin dünyanın etrafında döndüğüne karşılık gelen ifadedir?
Seçenekler
A
Homosantrik
B
Geosantrik
C
Heliosantrik
D
Etnoloji
E
Etnomüzikoloji
Açıklama:
Geosantrik dünya görüşü de insanın üzerinde yaşadığı dünyayı evrenin merkezine koymakta, öyle
görmektedir. MS 100-170 yılları arasında yaşadığı
kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı
ve astronom Klaudyos Batlamyus, üzerinde yaşadığımız dünyayı evrenin merkezine koymuştur.
Diğer gezegenlerin dünyanın etrafında döndüğünü, hareket ettiğini saptamıştır
görmektedir. MS 100-170 yılları arasında yaşadığı
kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı
ve astronom Klaudyos Batlamyus, üzerinde yaşadığımız dünyayı evrenin merkezine koymuştur.
Diğer gezegenlerin dünyanın etrafında döndüğünü, hareket ettiğini saptamıştır
Soru 38
Kültür-kişilik kuramının kurucusu olarak kabul edilen; kültür için, “Kültür, ekrana yansıtılmış bireysel psikolojidir” tanımını ortaya koymuş antropolog ve halk bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruth Benedict
B
Bronislaw Malinowski
C
A.R. Radcliffe-Brown
D
Margaret Mead
E
Marcel Mauss
Açıklama:
Ruth Benedict (1887-1948) Amerikalı antropolog ve halkbilimci Ruth Benedict, psikolojik ve çağdaş antropolojinin kurucularından olarak kabul edilmektedir… Amerika Birleşik Devletleri’nin Japonya ile savaş hâlinde olduğu yıllarda Japon karakterini ve kültürünü incelemek üzere Amerikan Genelkurmayı tarafından görevlendirilmiş ve bu araştırmasının sonuçlarını Türkçeye de çevrilmiş olan “Krizantem ve Kılıç” (1946) adlı klasik eserinde yayınlamıştır. Kültür-kişilik kuramının kurucusu kabul edilir. Kültür için, “Kültür, ekrana yansıtılmış bireysel psikolojidir” tanımını getirmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Ruth Benedict” seçeneğidir.
Soru 39
Evrenin güneş merkezli olduğunu ileri süren dünya görüşüne karşılık gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Homosantrik
B
Geosantrik
C
Heliosantrik
D
Etnomüzikoloji
E
Paleoantropoloji
Açıklama:
Amatör olarak
matematik, astronomi ve harita bilimi ile ilgilenen
Kopernik (1473-1543) ise yaptığı gözlemlerde
evrenin geosantrik olmayıp, heliosantrik (güneş
merkezli) olduğunu bulmuş ve bu tezi ileri sürmüştür. (Freely, 2011: 172). Ancak, kısa zamanda evrenin güneş merkezli de olmadığı, güneş sisteminin
de sayısız gezegen sistemlerinden ve gezegenlerden
birisi olduğu anlaşılmıştır
matematik, astronomi ve harita bilimi ile ilgilenen
Kopernik (1473-1543) ise yaptığı gözlemlerde
evrenin geosantrik olmayıp, heliosantrik (güneş
merkezli) olduğunu bulmuş ve bu tezi ileri sürmüştür. (Freely, 2011: 172). Ancak, kısa zamanda evrenin güneş merkezli de olmadığı, güneş sisteminin
de sayısız gezegen sistemlerinden ve gezegenlerden
birisi olduğu anlaşılmıştır
Soru 40
Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceleyen antropoloji alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli Antropoloji
B
Bilişsel Antropoloji
C
İktisadi Antropoloji
D
Çevresel Antropoloji
E
Politik Antropoloji
Açıklama:
Çevresel Antropoloji: Coğrafya ve doğal şartların
kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini
tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler
kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini
tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler
Soru 41
Değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde karşılaştıran antropoloji alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli Antropoloji
B
Çevresel Antropoloji
C
Bilişsel Antropoloji
D
Psikolojik Antropoloji
E
Etnoloji
Açıklama:
Etnoloji: Etnografik yöntemlerle değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak
inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya
yönelik analiz yapan bilim kolu
inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya
yönelik analiz yapan bilim kolu
Soru 42
Yorumsamacı antropolojinin kurucularından kabul edilen Clifford Geertz’in çalışmalarının yoğunlaştığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malezya
B
Endonezya
C
İngiltere
D
Fransa
E
Türkiye
Açıklama:
Clifford Geertz (1926-2006): Yorumsamacı antropolojinin kurucularından kabul edilen Geertz, kültürü giderek bir metin olarak ele almıştır. Alan çalışmaları Endonezya’da yoğunlaşmış ve ilgi odağında dinin insanları nasıl etkilediği sorunsalı yatmaktadır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Endonezya” seçeneğidir.
Soru 43
Türkiye’de Antropoloji Derneği kaç yılında ve nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
1992-İstanbul
B
1997-Ankara
C
1998-İzmir
D
1999-Ankara
E
2001-İstanbul
Açıklama:
-A - 1992-İstanbul
Ülkemizde 1992’de İstanbul’da kurulmuş olan Antropoloji Derneği, bilimsel etkinlikler yürütmekte ve Türkiye’de antropolojinin gelişimine katkı yapmayı amaçlamaktadır. 1967 yılında kurulmuş olan Türk Sosyal Bilimler Derneği de Türkiye’de sosyal bilimlerin gelişmesi adına çalışmaktadır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “1922-İstanbul” seçeneğidir.
Ülkemizde 1992’de İstanbul’da kurulmuş olan Antropoloji Derneği, bilimsel etkinlikler yürütmekte ve Türkiye’de antropolojinin gelişimine katkı yapmayı amaçlamaktadır. 1967 yılında kurulmuş olan Türk Sosyal Bilimler Derneği de Türkiye’de sosyal bilimlerin gelişmesi adına çalışmaktadır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “1922-İstanbul” seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Morgan’ın toplumların evrimsel gelişmelerini ele alış biçimi ile ilintili olabilir?
Seçenekler
A
İnsan ırklarının kıyaslanması
B
Kültür ve kişilik arasındaki kuvvetli bağlar üzerinde durulması
C
İcatlar ve keşifler, yönetim, aile organizasyonu ve mülkiyet anlayışı gibi ölçülebilen olgulara bağlanması
D
Fiziksel antropolojinin anatomi, zooloji ve tıp alanlarındaki gelişmelerle iç içe şekillendiğinin kabul edilmesi
E
Evrimci görüşün benimsenmesi
Açıklama:
Morgan’ın sosyal yapı ve maddi kültür üzerine çalışmaları Engels’in diyalektik materyalizm üzerine sosyolojik teorisi (The Origin of the Family, Private Property, and the State, 1884) üzerine etkisi büyük oldu. Morgan, toplumların evrimsel gelişmelerini icatlar ve keşifler, yönetim, aile organizasyonu ve mülkiyet anlayışı gibi net ve ölçülebilen olgulara bağladı ve toplumlar arasındaki gelişme farklarını ortak bir kültürel evrim ilerlemesinin farklı aşamaları olarak değerlendirdi. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “İcatlar ve keşifler, yönetim, aile organizasyonu ve mülkiyet anlayışı gibi ölçülebilen olgulara bağlanması” seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi antropolojinin bir tanımı olabilir?
Seçenekler
A
Medyanın kültürler üzerine etkisini, medyanın farklı kültürlerde kullanım şekillerini inceleyen dal
B
Kültürel pratiklerin fotoğraf, etnografik film gibi kayıtlar yoluyla kayda geçirilerek inceleme ve analiz etme yollarını geliştirmiş ve kendi kuramlarını da oluşturan alt dal
C
Toplumların üretim, dağıtım, yeniden dağıtım ve tüketim faaliyetlerini, aile, din, devlet gibi diğer kültür ögelerini de hesaba katarak, kültür bütünlüğü içinde inceleyen; diğer toplumlarla ilişkilerini de göz önüne alarak yorumlayan dal
D
Güncel sosyal sorunların belirlenmesi, değerlendirilmesi ve çözümlenmesi için antropolojinin bilgi birikiminin, yaklaşım, yöntem ve kuramlarının kullanıldığı alan
E
Etnografik yöntemlerle değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyen dal
Açıklama:
İktisadi Antropoloji: Toplumların üretim, dağıtım, yeniden dağıtım ve tüketim faaliyetlerini, aile, din, devlet gibi diğer kültür ögelerini de hesaba katarak, kültür bütünlüğü içinde inceleyen; diğer toplumlarla ilişkilerini de göz önüne alarak yorumlayan dal. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “C” seçeneğidir.
Soru 46
İnsan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir.
Yukarıda özetlenen görüş, hangi bakış açısını özetlemektedir?
Yukarıda özetlenen görüş, hangi bakış açısını özetlemektedir?
Seçenekler
A
Heliosantrik
B
Homosantrik
C
Geosantrik
D
Antropolojik
E
Arkeolojik
Açıklama:
Orta Çağlarda Avrupa’da kilisenin yaydığı inançta geosantrik ve homosantrik dünya görüşünün egemen olduğu görülmektedir. Homosantrik bakış açısına göre, insan her türlü varlık alanının en yüksek yerindedir. İnsan yeryüzünde en yüce, en akıllı, en donanımlı yaratılmış ve en değerli varlıktır. Bu görüşe göre, yeryüzündeki canlı cansız, bitki ve hayvan, her şeyin seçkin bir varlık olduğuna inanılan insan için yaratılmış olduğu inancı hakimdir.
Paragrafta özetlenen görüş, homosantrik dünya görüşünü yansıtmaktadır.
Paragrafta özetlenen görüş, homosantrik dünya görüşünü yansıtmaktadır.
Soru 47
Değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim kolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilişsel antropoloji
B
Medya antropolojisi
C
Bilişsel Antropoloji
D
Bilim Antropolojisi
E
Etnoloji
Açıklama:
Etnoloji: Etnografik yöntemlerle değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde
yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim kolu.
Değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim kolu etnolojidir.
yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim kolu.
Değişik topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim kolu etnolojidir.
Soru 48
Antropolojinin, sağlık ve hastalığın farklı kültürlerde nasıl algılandığı ve tanımlandığını, kültüre özgü sağlık pratikleri ve davranışlarını, beden algısı gibi kültürle şekillenen konuları inceleyen dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli antropoloji
B
Çevresel antropoloji
C
Tıbbi antropoloji
D
Bilim antropolojisi
E
Psikolojik antropoloji
Açıklama:
Tıbbi Antropoloji: Sağlık antropolojisi olarak da ifade edilen bu alt dal, sağlık ve hastalığın farklı kültürlerde nasıl algılandığı ve tanımlandığını, kültüre özgü sağlık pratikleri ve davranışlarını, beden algısı gibi kültürle şekillenen konuları ve Batı tıbbı gibi sağlık sistemlerini incelemektedir. Ayrıca, insanlık tarihi içinde hastalık ve salgınların incelenmesi ile ilgilenmektedir.
Antropolojinin, sağlık ve hastalığın farklı kültürlerde nasıl algılandığı ve tanımlandığını, kültüre özgü sağlık pratikleri ve davranışlarını, beden algısı gibi kültürle şekillenen konuları inceleyen dalı tıbbi antropolojidir.
Antropolojinin, sağlık ve hastalığın farklı kültürlerde nasıl algılandığı ve tanımlandığını, kültüre özgü sağlık pratikleri ve davranışlarını, beden algısı gibi kültürle şekillenen konuları inceleyen dalı tıbbi antropolojidir.
Soru 49
Toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde duran eseri Mukaddime ile bilinen düşünür, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İbn Haldun
B
El İdrisi
C
Herodot
D
Hipokrat
E
Yunus emre
Açıklama:
İslam düşünürleri arasında önemli bir yeri olan, Osmanlı tarihçiliğini de etkilemiş olan İbn Haldun (1332-1406) da Mukaddime adlı ünlü eserinde toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde durmuştur.
Toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde duran eseri Mukaddime ile bilinen düşünür, İbn Haldun'dur.
Toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde duran eseri Mukaddime ile bilinen düşünür, İbn Haldun'dur.
Soru 50
Yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dahil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik bir eser ortaya koyan kaşif, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darwin
B
Tylor
C
Morgan
D
Humboldt
E
Blumenbach
Açıklama:
Darwin’i keşif gezilerine çıkma konusunda etkileyen kişilerden birisi de Prusyalı doğabilimci ve kâşif Alexander von Humboldt (1769-1859) olmuştur. Humboldt çocukluk yıllarından itibaren bitkileri, kabuklu hayvanları ve böcekleri toplayarak etiketlendirmeye meraklı olmuştur. Ayrıca, yolculuklara ve seyahat etmeye tutkuludur. Humboldt coğrafya, anatomi, astronomi, bilimsel aletlerin kullanımı, ticaret ve yabancı diller gibi geniş bir yelpazede eğitim aldı.
Yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dahil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik bir eser ortaya koyan kaşif, Alexander von Humboldt'tur.
Yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dahil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik bir eser ortaya koyan kaşif, Alexander von Humboldt'tur.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Paleoantropologların inceleme alanına girer?
Seçenekler
A
Tarım devriminin sonuçlarını
B
Kafatasları, dişler ve kemikler
C
Primatları
D
Yaban yaşamı süren toplulukları
E
İnsan hastalıklarını
Açıklama:
Paleoantropolog, fosilleri inceleyen bir paleontolog gibidir ve insan evriminin fosil kalıntılarını inceler. Paleoantropologlar, kafataslarını, dişleri ve kemikleri incelerler. Bu yolla, insanın çağlar boyunca geçirdiği fiziksel değişim, sağlık durumu, beslenmesi gibi konularda ipuçları elde etmeye çalışırlar.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi fizik veya biyolojik antropolojinin temel inceleme alanlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin incelenmesi
B
İnsan genetiği
C
Küçük ölçekli, daha basit teknolojik düzeydeki toplumları inceleme
D
İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik olarak uyum göstermesi
E
Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, davranışı ve sosyal yaşamı
Açıklama:
fizik veya biyolojik antropolojinin beş temel alan üzerine kurulmuştur.
1. Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin
incelenmesi (paleoantropoloji)
2. İnsan genetiği
3. İnsanın büyümesi ve gelişimi
4. İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik
olarak uyum göstermesi. Örnek olarak bedenin ısı, soğukluk ve yükseklik gibi dış faktörler ile nasıl başa çıktığının incelenmesi
5. Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi
davranışı ve sosyal yaşamı (Gezon ve Kottak, 2016:10).
1. Fosil kalıntılara dayanarak insan evriminin
incelenmesi (paleoantropoloji)
2. İnsan genetiği
3. İnsanın büyümesi ve gelişimi
4. İnsanın biyolojik esnekliği, çevreye biyolojik
olarak uyum göstermesi. Örnek olarak bedenin ısı, soğukluk ve yükseklik gibi dış faktörler ile nasıl başa çıktığının incelenmesi
5. Maymunların, büyük maymunların ve insan olmayan primatların biyolojisi, evrimi
davranışı ve sosyal yaşamı (Gezon ve Kottak, 2016:10).
Soru 53
Maddi kalıntılar üzerinden insan davranışı ve kültür örüntülerini yeniden inşa eden, tasvir eden antropoloji alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizik/Biyolojik antropoloji
B
Sosyal kültürel antropoloji
C
Görsel Antropoloji
D
Arkeolojik Antropoloji
E
İkdisadi Antropoloji
Açıklama:
Fizik/Biyolojik antropoloji başka bilim alanlarıyla işbirliği içinde ilerlemiştir. Bu alanların en
belirgini arkeolojidir. Arkeolojik antropoloji, maddi kalıntılar üzerinden insan davranışı ve kültür
örüntülerini yeniden inşa eder, tasvir eder ve yorumlar. İnsanların bir zamanlar yaşamakta oldukları mekânlarda bulunan kalıntıları incelerler. Bu
maddi kültür arasında aletler, silah olarak kullanılan objeler, binalar, atıklar gibi malzemeler söz
konusudur. Bitki ve hayvan kalıntıları ve insanların
atmış olduğu çöpler de önemli ipuçları sağlar. Bütün bu kalıntıları inceleyerek arkeologlar geçmişte
o toplulukta hangi hayvanların evcilleştirilmiş olduğu, insanların tarım yapıp yapmadıkları konusunda fikir verir.
belirgini arkeolojidir. Arkeolojik antropoloji, maddi kalıntılar üzerinden insan davranışı ve kültür
örüntülerini yeniden inşa eder, tasvir eder ve yorumlar. İnsanların bir zamanlar yaşamakta oldukları mekânlarda bulunan kalıntıları incelerler. Bu
maddi kültür arasında aletler, silah olarak kullanılan objeler, binalar, atıklar gibi malzemeler söz
konusudur. Bitki ve hayvan kalıntıları ve insanların
atmış olduğu çöpler de önemli ipuçları sağlar. Bütün bu kalıntıları inceleyerek arkeologlar geçmişte
o toplulukta hangi hayvanların evcilleştirilmiş olduğu, insanların tarım yapıp yapmadıkları konusunda fikir verir.
Soru 54
Ülkemizde bulunan Göbeklitepe ve Çatalhöyük arkeolojik sit alanları insanlık tarihinin hangi dönemine denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Neolitik Çağ
B
Paleolitik Dönem
C
Antroposen Çağ
D
Antik Çağ
E
Neandertal İnsan Dönemi
Açıklama:
Neolitik dönemin ülkemiz için anlamı büyüktür. Bereketli Hilal olarak bilinen topraklarda ilk
defa geliştiği bilinen ilk kırsal yerleşimlerin örnekleri olan Konya’da Çatalhöyük ve Şanlıurfa’da
Göbeklitepe arkeolojik alanları Türkiye’de kıymetli
kültürel mirasımız arasında bulunmaktadır. İnsanların yazılı tarih dönemi günümüzden 4-5 bin yıl
önce başlamış olup insanlık tarihinin binde ikisinden az olmak üzere sadece çok küçük bir dönemini
kapsamaktadır.
defa geliştiği bilinen ilk kırsal yerleşimlerin örnekleri olan Konya’da Çatalhöyük ve Şanlıurfa’da
Göbeklitepe arkeolojik alanları Türkiye’de kıymetli
kültürel mirasımız arasında bulunmaktadır. İnsanların yazılı tarih dönemi günümüzden 4-5 bin yıl
önce başlamış olup insanlık tarihinin binde ikisinden az olmak üzere sadece çok küçük bir dönemini
kapsamaktadır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi kemiklerin incelenmesi bilimine karşılık gelen ifadedir?
Seçenekler
A
Paleoantropolog
B
Primatolog
C
Litik
D
Australopitek
E
Osteoloji
Açıklama:
Kemiklerin incelenmesi ve dişlerin incelenmesinin ayrı bir önemi vardır. Çünkü,
geçmişten kalan insan ve diğer canlı kalıntılarında yumuşak doku daha çabuk çürüyerek yok olurken, dişler ve kemikler zamana
karşı çok daha dayanıklılık göstermektedir.
Osteoloji, kemiklerin incelenmesi bilimidir
geçmişten kalan insan ve diğer canlı kalıntılarında yumuşak doku daha çabuk çürüyerek yok olurken, dişler ve kemikler zamana
karşı çok daha dayanıklılık göstermektedir.
Osteoloji, kemiklerin incelenmesi bilimidir
Soru 56
I. Paleoantropoloji
II. Dilbilim Antropolojisi
III. Etnoloji ve Halk Bilimi
IV. Uygulamalı Antropoloji
V. Fiziki/Biyolojik Antropoloji
Türkiye’de Antropoloji Bölümleri içinde yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bulunmaktadır?
II. Dilbilim Antropolojisi
III. Etnoloji ve Halk Bilimi
IV. Uygulamalı Antropoloji
V. Fiziki/Biyolojik Antropoloji
Türkiye’de Antropoloji Bölümleri içinde yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bulunmaktadır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Türkiye’de Antropoloji Bölümleri içinde; Paleoantropoloji, Etnoloji ve Halk Bilimi, Fiziki/Biyolojik Antropoloji bulunmaktadır.
I, III, V
I, III, V
Soru 57
MS 100-170 yılları arasında yaşadığı kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı ve astronom Klaudyos Batlamyus aşağıdaki görüşlerden hangisini ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Homosantrik dünya görüşü
B
Heliosantrik dünya görüşü
C
Evrenin güneş merkezli olduğu dünya görüşü
D
Geosantrik dünya görüşü
E
Güneş merkezli dünya görüşü
Açıklama:
MS 100-170 yılları arasında yaşadığı kabul edilen İskenderiyeli matematikçi, coğrafyacı ve astronom Klaudyos Batlamyus, geosantrik dünya görüşünü ileri sürmüştür. Geosantrik dünya görüşü ile insanın üzerinde yaşadığı
dünyayı evrenin merkezine koymakta, öyle görmektedir.
dünyayı evrenin merkezine koymakta, öyle görmektedir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler?
Seçenekler
A
Etnoloji
B
Çevresel Antropoloji
C
Bilim Antropolojisi
D
Uygulamalı Antropoloji
E
Bilişsel Antropoloji
Açıklama:
Çevresel Antropoloji; Coğrafya ve doğal şartların kültürler üzerindeki etkileri, insan-doğa ilişkilerini tarihsel ve senkronik bir perspektif ile inceler
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Mukaddime adlı eserinde toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde durmuştur?
Seçenekler
A
Herodot
B
El İdrisî
C
Karl Marx
D
Burke
E
İbn-Haldun
Açıklama:
İbn-Haldun, "Mukaddime" adlı eserinde toplumlarda görülen üretim tarzı ile iklim şartları arasındaki ilişki üzerinde durmuştur.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisinin yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dâhil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik eseri bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Charles Darwin
B
Sigmund Freud
C
Alexander von Humboldt
D
Karl Marx
E
Doris P. Garimara
Açıklama:
Alexander von Humboldt'un, yıldızlar ve gezegenlerden başlayarak volkanlar, kayalar, bitkiler ve yosunlar dâhil olmak üzere bütün gezilerinin notlarını, gözlem ve analizlerini sentezlediği “Kozmos” adını verdiği beş ciltlik eseri bulunmaktadır.
Soru 61
I. Osteoloji - Kemiklerin incelenmesi bilimi
II. Primatoloji - Maymunlar ve gorillerin biyolojisini, evrimini, davranışlarını inceleyen bilim
III. Paleoantropoloji - Fosil kalıntılara dayanarak insan evrimini inceleyen bilim
IV. Jeoloji - Canlıları inceleyen bilim
V. Paleontoloji - Kültürleri inceleyen bilim
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Primatoloji - Maymunlar ve gorillerin biyolojisini, evrimini, davranışlarını inceleyen bilim
III. Paleoantropoloji - Fosil kalıntılara dayanarak insan evrimini inceleyen bilim
IV. Jeoloji - Canlıları inceleyen bilim
V. Paleontoloji - Kültürleri inceleyen bilim
Yukarıdaki eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, III
D
IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Eşleştirmelerden şunlar doğrudur:
Osteoloji - Kemiklerin incelenmesi bilimi,
Primatoloji - Maymunlar ve gorillerin biyolojisini, evrimini, davranışlarını inceleyen bilim,
Paleoantropoloji - Fosil kalıntılara dayanarak insan evrimini inceleyen bilim.
I, II, III
Osteoloji - Kemiklerin incelenmesi bilimi,
Primatoloji - Maymunlar ve gorillerin biyolojisini, evrimini, davranışlarını inceleyen bilim,
Paleoantropoloji - Fosil kalıntılara dayanarak insan evrimini inceleyen bilim.
I, II, III
Soru 62
I. Bilimsel ırkçılık yaptı
II. Sosyal antropolojinin temellerini attı
III. Yozlaşma hipotezini geliştirdi
IV. Siyah renge sahip Avrupalıların diğer ırklara göre daha geri olmadığını açıkladı
V. İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine çalışmalar yaptı
Johann Friedrich Blumenbach hakkında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Sosyal antropolojinin temellerini attı
III. Yozlaşma hipotezini geliştirdi
IV. Siyah renge sahip Avrupalıların diğer ırklara göre daha geri olmadığını açıkladı
V. İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine çalışmalar yaptı
Johann Friedrich Blumenbach hakkında yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, V
D
III, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Johann Friedrich Blumenbach;
Yozlaşma hipotezini geliştirdi,
Siyah renge sahip Avrupalıların diğer ırklara göre daha geri olmadığını açıkladı,
İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine çalışmalar yaptı.
III, IV, V
Yozlaşma hipotezini geliştirdi,
Siyah renge sahip Avrupalıların diğer ırklara göre daha geri olmadığını açıkladı,
İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine çalışmalar yaptı.
III, IV, V
Soru 63
I. Bronislaw Malinowski - Azandeler’de Cadılık, Kahinler ve Büyü
II. Alfred Kroeber - Kaliforniya Yerlileri El Kitabı
III. Marcel Mauss - Hediye
IV. Ruth Benedict - Krizantem ve Kılıç
V. A.R. Radcliffe-Brown - Samoa’da Ergenlik
Yukarıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Alfred Kroeber - Kaliforniya Yerlileri El Kitabı
III. Marcel Mauss - Hediye
IV. Ruth Benedict - Krizantem ve Kılıç
V. A.R. Radcliffe-Brown - Samoa’da Ergenlik
Yukarıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
III, V
Açıklama:
Yazar-eser eşleştirmelerinden şunlar doğrudur:
Alfred Kroeber - Kaliforniya Yerlileri El Kitabı,
Marcel Mauss - Hediye,
Ruth Benedict - Krizantem ve Kılıç
II, III, IV
Alfred Kroeber - Kaliforniya Yerlileri El Kitabı,
Marcel Mauss - Hediye,
Ruth Benedict - Krizantem ve Kılıç
II, III, IV
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Amerika’nın güneybatısındaki yerli Amerikalı topluluklarını uzun süreli araştırmalarla incelemiş ve bu bölge üzerine bir otorite hâline gelmiştir?
Seçenekler
A
Clifford Geertz
B
Leslie White
C
Mary Douglas
D
Victor Turner
E
Claude Lévi-Strauss
Açıklama:
Leslie White, Amerika’nın güneybatısındaki yerli Amerikalı topluluklarını uzun süreli araştırmalarla incelemiş ve bu bölge üzerine bir otorite hâline gelmiştir.
Soru 65
I. Küreselleşen dünyada insan davranışını ve sosyal değişimi anlayabilmek
II. Yeni sömürge alanlarını keşfetmek
III. Fotoğrafın kültür ve sosyal bilimler dünyasında ne anlama geldiğini analiz etmek
IV. Seçmenlerin hangi partiye oy vereceklerini belirlemek
V. Toplumların sağlık ve hastalıkla ilgili inanç ve davranışların anlaşılması ve açıklanması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Antropolojinin gelecekte ilgilendiği konular arasında olacaktır?
II. Yeni sömürge alanlarını keşfetmek
III. Fotoğrafın kültür ve sosyal bilimler dünyasında ne anlama geldiğini analiz etmek
IV. Seçmenlerin hangi partiye oy vereceklerini belirlemek
V. Toplumların sağlık ve hastalıkla ilgili inanç ve davranışların anlaşılması ve açıklanması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Antropolojinin gelecekte ilgilendiği konular arasında olacaktır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
III, V
Açıklama:
Antropolojinin gelecekte ilgilendiği konular arasında şunlar olacaktır:
Küreselleşen dünyada insan davranışını ve sosyal değişimi anlayabilmek,
Fotoğrafın kültür ve sosyal bilimler dünyasında ne anlama geldiğini analiz etmek,
Toplumların sağlık ve hastalıkla ilgili inanç ve davranışların anlaşılması ve açıklanması.
I, III, V
Küreselleşen dünyada insan davranışını ve sosyal değişimi anlayabilmek,
Fotoğrafın kültür ve sosyal bilimler dünyasında ne anlama geldiğini analiz etmek,
Toplumların sağlık ve hastalıkla ilgili inanç ve davranışların anlaşılması ve açıklanması.
I, III, V
Soru 66
İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilen araştırmacı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Darwin
B
Johann Friedrich Blumenbach
C
Samuel Thomas von Sömmerring
D
Christoph Meiners
E
Raymond Dar
Açıklama:
Fiziksel antropolojinin anatomi, zooloji ve tıp alanlarındaki gelişmelerle iç içe şekillendiğini ve giderek ayrı bir bilim dalı hâline geldiğini görüyoruz. Alman hekim, anatomist, doğa bilimci, fizyolog ve antropolog Johann Friedrich Blumenbach (1752-1840) insan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilmektedir.
İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilen araştırmacı, Johann Friedrich Blumenbach'tır.
İnsan ırklarının sınıflandırılması üzerine yaptığı çalışmalarla fizik antropolojinin babası olarak kabul edilen araştırmacı, Johann Friedrich Blumenbach'tır.
Soru 67
İnsanlık tarihi içinde toplumların yabanıllık, barbarlık ve uygarlık olmak
üzere çizgisel bir evrim geçirmekte olduklarını iddia eden araştırmacı, aşağıdakilerden hangisidir?
üzere çizgisel bir evrim geçirmekte olduklarını iddia eden araştırmacı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Burnett Tylor
B
Franz Boas
C
Ruth Benedict
D
Lewis Henry Morgan
E
Alfred Kroeber
Açıklama:
Akrabalık ilişkilerine dayanarak Morgan, insanlık tarihi içinde toplumların yabanıllık, barbarlık ve uygarlık olmak üzere çizgisel bir evrim geçirmekte olduklarını iddia etti. Toplumların bir komün yaşantısından evlilik bağı ile kurulan monogam aile yapısına dönüştüğünü ve bu değişimin mülkiyet anlayışına bağlı olduğunu iddia etti.
İnsanlık tarihi içinde toplumların yabanıllık, barbarlık ve uygarlık olmak
üzere çizgisel bir evrim geçirmekte olduklarını iddia eden araştırmacı, Lewis Henry Morgan'dır.
İnsanlık tarihi içinde toplumların yabanıllık, barbarlık ve uygarlık olmak
üzere çizgisel bir evrim geçirmekte olduklarını iddia eden araştırmacı, Lewis Henry Morgan'dır.
Soru 68
Dil, etnografik araştırmada “en öğretici soruşturma alanlarından biridir” anlayışını yerleştiren ve çağdaş dilbilim antropolojisinin temellerinin oluşturduğu kabul edilen araştırmacı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz Boas
B
Lewis Henry Morgan
C
Edward Burnett Tylor
D
Benjamin Whorf
E
James Frazer
Açıklama:
Boas Amerika’nın kuzeybatı kıyısında yaşayan Kwakiutl yerlilerini inceledi. İlgi alanları giderek birey ve kültür arasındaki ilişki üzerine odaklanmaya başladı. Amerikalı yerlilerin dilleri üzerine yürüttüğü çalışmalar ise çağdaş dilbilim antropolojisinin temellerinin oluşturduğu kabul edilmektedir. Boas, bir kültürün incelenmesinde sadece maddi kültür değil, dilde saklı olan birikimin de çözümlenmesi gerektiği düşüncesini yerleştirdi. Dil, etnografik araştırmada “en öğretici soruşturma alanlarından biridir” anlayışını yerleştirdi.
Dil, etnografik araştırmada “en öğretici soruşturma alanlarından biridir” anlayışını yerleştiren ve çağdaş dilbilim antropolojisinin temellerinin oluşturduğu kabul edilen araştırmacı, Franz Boas'tır.
Dil, etnografik araştırmada “en öğretici soruşturma alanlarından biridir” anlayışını yerleştiren ve çağdaş dilbilim antropolojisinin temellerinin oluşturduğu kabul edilen araştırmacı, Franz Boas'tır.
Soru 69
Freud ve Jung gibi psikiyatrların yanı sıra pek çok antropoloğu da derinden etkileyen "Altın Dal" isimli çalışmanın sahibi araştırmacı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lewis Henry Morgan
B
Edward Burnett Tylor
C
Alfred Kroeber
D
Ruth Benedict
E
James Frazer
Açıklama:
İskoç antropolog James Frazer (1854-1941) ise kıta Avrupasında kültürler arasındaki benzerlikler ve farklar arasında durarak yeryüzündeki ulaşabildiği toplumlar üzerinde kıyaslamalı çalışmalar yürüttü. “Altın Dal: Kıyaslamalı Din” başlıklı kitabında (1890) dünyadaki mitolojik efsaneleri, büyüleri, inançları karşılaştırmalı şekilde incelemiştir. “Altın Dal” eseri dünya genelinde toplumların kıyaslamalı olarak incelenmesinde önemli bir yapı taşı oluşturdu. Malinowski gibi antropologlar, “Altın Dal”ın etkisinde kaldıklarını belirterek, antropolojiyi değerli bir bilim dalı add ettiklerini ifade ettiler. Totem ve Tabu kitabını yazarken Sigmund Freud’un ve psikiyatr Carl Jung’un da Altın Dal’dan etkilenmiş olduğu değerlendirilmektedir.
Freud ve Jung gibi psikiyatrların yanı sıra pek çok antropoloğu da derinden etkileyen "Altın Dal" isimli çalışmanın sahibi araştırmacı, James Frazer'dır.
Freud ve Jung gibi psikiyatrların yanı sıra pek çok antropoloğu da derinden etkileyen "Altın Dal" isimli çalışmanın sahibi araştırmacı, James Frazer'dır.
Soru 70
Teorik bakış açısına metabolizma, kendi varlığını sürdürme, vücut bütünlüğü, güvende olma, hareket, büyüme ve sağlık gibi temel ihtiyaçları yerleştiren ve işlevsellik teorisini geliştiren bilim insanı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Evans-Pritchard
B
Bronislaw Malinowski
C
A.R. Radcliffe-Brown
D
Marvin Harris
E
Julian Steward
Açıklama:
İleri sürdüğü teorik bakış açısında insanların temel ihtiyaçlarına yer vermiştir. Bunları metabolizma, kendi varlığını sürdürme, vücut bütünlüğü, güvende olma, hareket, büyüme ve sağlık olarak belirlemiştir. Bunları işlevsel olarak yerine getirmek için kültür bir bütün olarak tepki vermektedir. Malinowski’nin işlevsellik (fonksiyonalist) teorisi eleştirilmiş olsa da alan geleneği üzerine yapmış olduğu katkıların değeri sürmektedir.
Teorik bakış açısına metabolizma, kendi varlığını sürdürme, vücut bütünlüğü, güvende olma, hareket, büyüme ve sağlık gibi temel ihtiyaçları yerleştiren ve işlevsellik teorisini geliştiren bilim insanı, Bronislaw Malinowski'dir.
Teorik bakış açısına metabolizma, kendi varlığını sürdürme, vücut bütünlüğü, güvende olma, hareket, büyüme ve sağlık gibi temel ihtiyaçları yerleştiren ve işlevsellik teorisini geliştiren bilim insanı, Bronislaw Malinowski'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi insanı her türlü varlık alanının en yüksek yerinde görmektedir ifadesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Homosantrik
B
Ekosantrik
C
Geosantrik
D
Heliosantrik
E
Kültürsantrik
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Homosantrik doğru yanıttır.
Homosantrik doğru yanıttır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi dünyayı evrenin merkezine koyan görüşü ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Geosantrik
B
Heliosantrik
C
Homosantrik
D
Kültürsantrik
E
Etnosantrik
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Geosantrik yanıtı doğrudur.
Geosantrik yanıtı doğrudur.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi güneş merkezli yaklaşıma karşılık gelen ifadedir?
Seçenekler
A
Heliosantrik
B
Geosantrik
C
Homosantrik
D
Kültürsantrik
E
Ecosantrik
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenbilir.
Heliosantrik doğru yanıttır.
Heliosantrik doğru yanıttır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi dünyanın güneşin etrafında olduğunu söyleyen isimdir?
Seçenekler
A
Galileo
B
Macellan
C
Colomb
D
Chomsky
E
Habermas
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Galileo doğru yanıttır.
Galileo doğru yanıttır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri'nde antropolojinin kaç başlık altında şekillendiğini ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
4
B
3
C
2
D
5
E
6
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Dört başlık altında şekillenmiştir.
Dört başlık altında şekillenmiştir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi kriminolojide kullanılması ve arkeolojik kazılarda, rastlanan toplu fosillerde ölüm nedenlerini incelemek üzere uzmanlaşmaktadır?
Seçenekler
A
Adli antropoloji
B
Çevresel antropoloji
C
Etnoloji
D
İktisadi antropoloji
E
Medya antropolojisi
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Adli antropoloji doğru yanıttır.
Adli antropoloji doğru yanıttır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi topluluklar üzerine elde edilen bilgiyi kıyaslamalı olarak inceleyerek toplumları insanlık tarihi içinde ve günümüzde yeryüzündeki toplumları sınıflandırmaya yönelik analiz yapan bilim koludur?
Seçenekler
A
Etnoloji
B
Felsefe
C
Retorik
D
Psikololoji
E
Göstergebilim
Açıklama:
Antropolojinin Konusu ve Kapsamı bölümünde incelenebilir.
Etnoloji doğru yanıttır.
Etnoloji doğru yanıttır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi MÖ 460'da doğduğu kabul edilen ve antropoloji ile tarihsel ilişkisi kurulan kişidir?
Seçenekler
A
Hipokrat
B
Aristo
C
Plato
D
Durkheim
E
Galileo
Açıklama:
Antropolojinin Tarihçesi bölümünde incelenbilir.
Hipokrat doğru yanıttır.
Hipokrat doğru yanıttır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Mukaddime adlı eserin sahibidir?
Seçenekler
A
İbn Haldun
B
İbni Sina
C
Evliya Çelebi
D
Mimar Sinan
E
El İdrisi
Açıklama:
Antropolojinin Tarihçesi bölümünde incelenebilir.
İbn Haldun doğru yanıttır.
İbn Haldun doğru yanıttır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi evrim konusundaki görüşlerin sahibidir?
Seçenekler
A
Darwin
B
Macellan
C
Comte
D
Simone
E
Macellan
Açıklama:
Antropolojinin Tarihçesi bölümünde incelenebilir.
Darwin doğru yanıttır.
Darwin doğru yanıttır.
Ünite 2
Soru 1
Kültürün ............. tanımları insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Konu odaklı
B
Davranışsal
C
Normatif
D
İşlevsel
E
Yapısal
Açıklama:
Kültürün işlevsel tanımları insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanmaktadır.
Soru 2
Kültürün .......... tanımları, birbiriyle ilişkili ve örüntülü fikirlere, simgelere ve davranışlara vurgu yapar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
İşlevsel
B
Yapısal
C
Davranışsal
D
Normatif
E
Simgesel
Açıklama:
Kültürün yapısal tanımları, birbiriyle ilişkili ve örüntülü fikirlere, simgelere ve davranışlara vurgu yapar
Soru 3
Aşağıda verilen kültürün başlıca özelliklerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kültürün özelliklerinden biri de genetik ya da biyolojik olmasıdır
B
Küçük harfle yazılan “kültür” grupları birbirinden ayıran özelliklere vurgu yapar
C
Kültür üreten tek canlı insandır
D
Kültür üretildiği, geliştirildiği ve yeniden üretildiği gibi, öğrenilen bir şeydir
E
Kültürel özelliklerin ortaya çıkması için en az iki kişi gerekir
Açıklama:
Kültür Genetik ya da Biyolojik Değildir
Kültürün en önemli özelliklerinden biri de genetik ya da biyolojik olmamasıdır.
Kültürün en önemli özelliklerinden biri de genetik ya da biyolojik olmamasıdır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi dilsel evrensellerden biridir?
Seçenekler
A
Normlar
B
Ölüm ve yaşamla ilgili inanışlar
C
Cinsiyet rolleri
D
Grup aidiyeti
E
Simgesel ifadeler
Açıklama:
Dilsel (linguistik) evrenseller, tüm kültürlerin bir tür iletişim kullanmasıyla ilgilidir. Simgesel ifadeler, mecazi deyişler, renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel evrenseller arasında yer alır.
Soru 5
Genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntüler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel özeller
B
Kültürel geneller
C
Kültürel tikeller
D
Kültürel benzerler
E
Kültürel evrenseller
Açıklama:
“Kültürel tikeller” genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir
Soru 6
Bitkilerin ve hayvanların evcilleştirilip yetiştirilmeye başlanması günümüzde insanlık tarihinde yol açtığı büyük dönüşümler nedeniyle .......... olarak anılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Birinci beyaz devrim
B
Birinci sarı devrim
C
Birinci yeşil devrim
D
İkinci mavi devrim
E
İkinci turuncu devrim
Açıklama:
Bitkilerin ve hayvanların evcilleştirilip yetiştirilmeye başlanması günümüzde insanlık tarihinde yol açtığı büyük dönüşümler nedeniyle “birinci yeşil
devrim” olarak anılmaktadır.
devrim” olarak anılmaktadır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi başlıca kültürel değişme süreçlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Kültürlenme
C
Bağımsız icat
D
Kültürel bütünleşme
E
Kültürel tikeller
Açıklama:
Başlıca kültürel değişme süreçleri: Kültürlenme, bağımsız icat, kültürel yayılma, kültürleşme, kültürel bütünleşme, kültürel asimilasyon, küreselleşme, küyerelleşme dir. Kültürel tikeller yanlış seçenektir
Soru 8
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürleşme
B
Kültürlenme
C
Kültürel asimilasyon
D
Küreselleşme
E
Küyerelleşmedir
Açıklama:
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan
değişmelere kültürleşme adı verilmektedir
değişmelere kültürleşme adı verilmektedir
Soru 9
“Verimli hilal” olarak bilinen ve ekip biçmenin ilk gerçekleştirildiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Balkanlar
B
Uzak Doğu
C
Orta Doğu
D
Afrika
E
Amerika
Açıklama:
Ekip biçmenin ilk gerçekleştirildiği yer Orta Doğu’daki “verimli
hilal” olarak bilinen bölgedir
hilal” olarak bilinen bölgedir
Soru 10
Tarihte evcilleştirilen ilk hayvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keçi
B
Koyun
C
Domuz
D
Köpek
E
At
Açıklama:
Tarihte evcilleştirilen ilk hayvan köpektir
Soru 11
“Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruth Benedict
B
Alfred Kroeber
C
Franz Boas
D
Robert Lowie
E
Edward Sapir
Açıklama:
Almanya doğumlu bir ABD vatandaşı olan Franz Boas (1858-1942) çağdaş “Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılır. Uzun süreli karşılaştırmalı kültürel incelemelerin ve kültürel görelilik fikrinin mimarlarından biri olan Boas, coğrafya eğitiminin ardından kültürel yayılma süreçlerine odaklanarak antropolojiye yönelmiştir. Boas başta İnuitler ve Kwakiutl’lar olmak üzere Kuzey Amerika yerli halkları arasında alan araştırmaları gerçekleştirmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Franz Boas” seçeneğidir.
Soru 12
“Kültürün …….. tanımları, birbiriyle ilişkili ve örüntülü fikirlere, simgelere ve davranışlara vurgu yapar” ifadesindeki boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
Konu odaklı
B
Davranışsal
C
Normatif
D
İşlevsel
E
Yapısal
Açıklama:
Kültürün yapısal tanımları, birbiriyle ilişkili ve örüntülü fikirlere, simgelere ve davranışlara vurgu yapar. Bu ifadede de görüldüğü üzere sorunun doğru cevabı “yapısal” seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kültürün normatif tanımları ile ilişkilendirilebilir?
Seçenekler
A
İdealler, değerler, normlar
B
Öğrenilen ve paylaşılan davranışlar
C
Sorun çözme ve çevreye uyum sağlama
D
Toplumsal yapı, din, ekonomik sistem
E
Toplumun üyelerince paylaşılarak sürdürülen anlamlar
Açıklama:
Kültürün normatif tanımları idealler, değerler, normlar ya da yaşam standartlarına ilişkindir. Bu ifadeden de anlaşılacağı üzere sorunun doğru cevabı “idealler, değerler, normlar” seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi evcilleştirmenin olumlu sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarıma ve hayvancılığa dayalı yeni bir yaşam biçiminin ortaya çıkması
B
Antik uygarlıkların ortaya çıkması
C
Ticaretin başlaması
D
Nüfus artışı
E
Diş çürüklerinin artışı
Açıklama:
Evcilleştirmenin bir dizi olumlu sonucu olmuştur. Bunlar şöyle sıralanabilir: • Ekip biçme ve hayvan yetiştirme, tarıma ve hayvancılığa dayalı yeni bir yaşam biçiminin ortaya çıkmasına yol açmıştır. • Ekip biçme yapılan yerlerde yerleşik yaşam başlamıştır. İnsanlar süreç içinde giderek artan bir biçimde göçebe yaşamı terk edip yerleşik yaşama yönelmişlerdir. • Besin üretiminde süreklilik sağlanmıştır. • Açlık ve kıtlık riski azalmıştır. • Nüfus artışı yaşanmıştır. • İlk köyler, kasabalar ve şehirler ortaya çıkmıştır. • Dünyanın farklı yerlerinde antik uygarlıklar ortaya çıkmıştır. İlk devletlerle beraber yurttaşlık fikri ortaya çıkmıştır. • Yazı ortaya çıkmıştır. • Ticaret başlamıştır. • İlk pazar yerleri ortaya çıkmıştır. • Dokuma, çömlekçilik, tuğla ve metalurji gibi yeni bilimsel, teknolojik ve yaratıcı formlar ortaya çıkmıştır. • Nicelikleri ölçmek için matematik geliştirilmiştir. • Ekip biçmenin ve gelgitlerin zamanlarını ölçebilmek ve uzayın gizemlerini öğrenebilmek için astronomi ortaya çıkmıştır. • Semavi inanışlar, çok tanrılı dinler ve daha sonra da tek tanrılı dinlere inanış başlamıştır. • Anıtsal yapılar, duvarcılık ve heykeltıraşlık başlamıştır.
“Diş çürüklerinin artışı” seçeneği, evcilleşme ile beraber karbonhidrat temelli beslenmenin bir sonucudur ve yine evcilleşmenin olumsuz sonuçlarından biri sayıldığından sorunun doğru cevabıdır.
“Diş çürüklerinin artışı” seçeneği, evcilleşme ile beraber karbonhidrat temelli beslenmenin bir sonucudur ve yine evcilleşmenin olumsuz sonuçlarından biri sayıldığından sorunun doğru cevabıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi besin üreticiliğine dayalı en basit uyarlanma stratejisi olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Çobanlık
B
Tarım
C
Avcı-toplayıcılık
D
Sanayi
E
Bahçecilik
Açıklama:
Besin üreticiliğine dayalı en basit uyarlanma stratejisi bahçeciliktir (horticulture). Bahçecilik, taş, sopa, değnek gibi basit aletlerle ekip-biçme yapılmasına dayanır. Bu topluluklar arasında sıklıkla görülen bir örüntü şöyledir. Bir ormanlık alandaki ağaçlar ekip biçme yapmak için kesilir. Arazi tarıma açılır. Toprağın verimi azalıncaya kadar ekip biçme yapılır. Sonra ekinlerden kalanlar yakılıp toprak nadasa bırakılır Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “bahçecilik” seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, bir kültürel değişme mekanizması olan, “kültürleşme” nin tanımı sayılabilir?
Seçenekler
A
Bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi
B
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmeler
C
Kişilerin kendi kültürel özelliklerinin tamamını yitirmeksizin hakim kültüre katılmaları
D
Kültür ögelerinin coğrafi yakınlık, gezginler, göç, ticaret, savaş ya da başka bir iletişim kanalı aracılığıyla bir toplumdan diğerine taşınarak yayılması
E
Aynı kültürel özelliklerin birbiriyle temas içinde olmayan kültürlerde birbirinden bağımsız bir biçimde ortaya çıkması
Açıklama:
...Başka bir kültürel değişme mekanizması ise “kültürleşmedir” (acculturation). Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere kültürleşme adı verilmektedir. Kültürleşme, kültürün, genellikle daha gelişmiş bir medeniyete sahip olan, farklı kültürlere sahip toplulukların sürekli ilk elden ve doğrudan teması yoluyla aktarıldığı süreçtir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmeler” seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi “küyerelleşme” kavramının anlamını ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
Küresel, yerel ve bölgesel seviyelerin birlikte öneminin artması ve iç içe geçmesi
B
Dünyadaki kültürler arasında karşılıklı etkileşimin artması
C
Dünya ölçeğinde denetimin ulusal niteliğinin giderek gerileyerek ulusötesi kuruluşların bu alanda öne çıkması
D
Kültürel yayılma
E
Kültürel bütünleşme
Açıklama:
Küreselleşme, kültürleri birbirine bağlarken, yerel kültürlere yönelik yıkıcı bir etki yapmaktadır. Küreselleşme dünyada kültürel, ekonomik ve siyasal hâkimiyetini kurarken yerel kültürler buna direnememekte ve kaybolmaya yüz tutmaktadırlar. Bu durumun sonuçlarından biri de “küyerelleşmedir” (glocalisation). Küreselleşme ve yerelleşme kavramlarının bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bu kavram, küresel, yerel ve bölgesel seviyelerin artan öneminin birlikte ortaya çıktığını ve iç içe geçtiğini göstermektedir. (Swyngedouw, 2010). Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Yerel ve bölgesel seviyelerin artan öneminin birlikte ortaya çıkması ve iç içe geçmesi” seçeneğidir.
Soru 18
Bir kültürden başkasına giden bireylerin, yeni kültüre uyum sağlamada karşılaştıkları sıkıntılar ve gerilimler aşağıda belirtilmiş kavramlardan hangisi ile açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Kültürleşme
B
Kültürlenme
C
Kültür şoku
D
Bağımsız icat
E
Kültürel yayılma
Açıklama:
Kültür üzerine tartışmalarda sıklıkla kullanılan bir kavram ise “kültür şokudur”. Bu kavram, bir kültürden başkasına giden bireylerin, yeni kültüre uyum sağlamada karşılaştıkları güçlükler, sıkıntılar, gerilimler ve bunalımlara işaret eder. Kültür şoku, sosyal bilimcilerin yanı sıra başka bir kültüre giden gezginler, göçmenler, iş insanları, öğrenciler, hatta turistlerin yaşadığı bir deneyimdir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “kültür şoku” seçeneğidir.
Soru 19
Hakim kültür içindeki bir grubun o kültürden farklılaşan kültürel örüntülerini vurgulamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel örüntü
B
Popüler kültür
C
Yüksek kültür
D
Alt kültür
E
Yerel kültür
Açıklama:
Kültüre ilişkin “yerel kültür” ve “alt kültür” kavramlarıyla sıklıkla karşılaşırız. Bu kavramlardan “yerel kültür” belirli yerlerdeki toplulukların ayırt edici kültürleri anlamına gelmektedir. Örneğin, Paskalya Adaları bölgesinde binlerce yıldır yaşayan Rapa Nui halkı bir yerel kültürdür. Diğer yandan “alt kültür” kavramı, bir hakim kültür içindeki bir grubun o kültürden farklılaşan kültürel örüntülerini vurgulamak için kullanılır. Bundan dolayı sorunun doğru cevabı “alt kültür” seçeneğidir.
Soru 20
Bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısı aşağıdaki terimlerden hangisi ile açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Kültürel görelilik
B
Yüksek kültür
C
Ulusaşırılaşma
D
Biyolojik uyarlanma
E
Etnosantrizm
Açıklama:
“Etnosantrizm”, bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısıdır. Etnosantrizme küçük düşürücü karşılaştırmalar eşlik eder (Rhum, 2001). Etnosantrizm, kişinin diğer kültürlere kendi kültürünün ön yargılarıyla ve küçümseyerek bakma eğilimini barındırır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Etnosantrizm” seçeneğidir.
Soru 21
Edward B. Tylor’ın 1871 yılında yaptığı ünlü kültür tanımı kültürün hangi yönünü içermez?
Seçenekler
A
Değişim
B
Öğrenme
C
Bilgi
D
Sanat
E
Gelenek-görenek
Açıklama:
Antropolojinin kurucularından Edward Burnett Tylor (1832-1917), 1871 yılında yaptığı ünlü tanımında bu olguyu “Kültür ya da uygarlık bir toplumun üyesi olarak insanoğlunun öğrendiği bilgi, sanat, gelenek görenek ve benzeri yetenek, beceri ve alışkanlıkları içine alan karmaşık bir bütündür.” şeklinde tanımlamıştır. Bu tanımda değişimden bahsedilmemiştir.
Soru 22
“Kültür” sözcüğü Latince’deki hangi sözcükten türetilmiştir?
Seçenekler
A
Colere
B
Horticulture
C
Cultus
D
Cult
E
Calibre
Açıklama:
“Kültür” sözcüğünün kökeni, Latincedeki ekip-biçmek, sürmek, ürün almak, işlemek anlamına gelen “colere” sözcüğünden türetilmiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kültürün normatif tanımlarında odaklanılan unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Din
C
Ekonomik sistem
D
Gelenekler
E
Simgeler
Açıklama:
Kültürün normatif tanımları idealler, değerler, normlar ya da yaşam standartlarına ilişkindir.
Soru 24
“Kültür düzen yaratır” ifadesi hangi ünlü antropoloğa aittir?
Seçenekler
A
Claude Levi-Strauss
B
Marvin Harris
C
Bronislav Malinowski
D
Alfred Kroeber
E
Edward Sapir
Açıklama:
- yüzyılın en önemli sosyal bilimcilerinden ünlü Fransız antropolog Claude Lévi-Strauss’un (1908-2009) vurguladığı üzere “kültür düzen yaratır” (2014: 65).
Soru 25
İnsanların ekolojik koşullar karşısında hayatta kalmak için geliştirdikleri yol ve yöntemlere ne denir?
Seçenekler
A
Uyarlanma stratejisi
B
Teknoloji
C
Kültür
D
Gelenek-görenek
E
Hayatta kalma becerisi
Açıklama:
İnsanların ekolojik koşullar karşısında hayatta kalmak için geliştirdikleri yol ve yöntemlere “uyarlanma stratejisi” denir.
Soru 26
Sosyolojide "sosyalizasyon" adı verilen sürece antropolojide hangi isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleşme
C
Sosyalleşme
D
Kültürel değişme
E
Kültürel yayılma
Açıklama:
Antropolojide “kültürlenme” olarak adlandırılan süreç, sosyolojide benzer bir vurguyla “sosyalizasyon” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 27
Kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu belirtmiş olan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Clifford Geertz
B
Franz Boas
C
Alfred Kroeber
D
Margaret Mead
E
Ruth Benedict
Açıklama:
Kültürel antropolog Clifford Geertz kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu vurgulamaktadır (2010).
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yalnızca belirli kültürlerde bulunan, kültürleri diğer kültürlerden farklılaştıran ve ayıran kültürel özellikler veya kültür örüntülerini belirten bir kavramdır?
Seçenekler
A
Kültürel tikel
B
Kültürel genel
C
Kültürel evrensel
D
Kültürel yaygın
E
Kültürel ortak
Açıklama:
“Kültürel tikel” ise yalnızca belirli kültürlerde bulunan, kültürleri diğer kültürlerden farklılaştıran ve ayıran kültürel özellikler veya kültür örüntülerine işaret etmektedir.
Soru 29
Besin üreticiliğinin tarihte ilk başladığı yer neresidir?
Seçenekler
A
Orta Doğu
B
Orta Asya
C
Orta Afrika
D
Orta Amerika
E
Orta Avrupa
Açıklama:
Ekip biçmenin ilk gerçekleştirildiği yer Orta Doğu’daki “verimli hilal” olarak bilinen bölgedir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi evcilleştirmenin olumsuz sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Toplumsal tabakalaşma
B
Ticaret
C
Yazı
D
Uygarlık
E
Anıtsal mimari
Açıklama:
Evcilleştirmenin bir dizi olumsuz sonucu da olmuştur. Bunlar ise şöyle sıralanabilir: Toplumsal eşitsizlikler ve hiyerarşiler artmış ve toplumsal tabakalaşma ortaya çıkmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi kültürün özelliklerinden biri değilidr?
Seçenekler
A
Kültür bireyseldir
B
Kültür üreten tek canlı insandır
C
Kültürel özelliklerin ortaya çıkması için en az iki kişi gerekir
D
Kültür doğaya ilişkin olan şeyleri değişime uğratır
E
Kültür öğrenilir
Açıklama:
Kültürün ikinci temel özelliği toplumsal oluşudur. Kültür tek tek bireyler değil, gruplar, topluluklar, toplumlar hâlinde bir araya gelmiş olan insanların oluşturduğu bir özelliktir. Kültürel özelliklerin
ortaya çıkması için en az iki kişi gerekir; aynı şeyi
toplumsal ilişkiler için de söyleyebiliriz. Toplumlar da kültüreldir. Toplumsal ilişkilerin bulunduğu
yerlerde kültürel ilişkiler de ortaya çıkmaktadır.
ortaya çıkması için en az iki kişi gerekir; aynı şeyi
toplumsal ilişkiler için de söyleyebiliriz. Toplumlar da kültüreldir. Toplumsal ilişkilerin bulunduğu
yerlerde kültürel ilişkiler de ortaya çıkmaktadır.
Soru 32
Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği “kültürlenme” ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir açıklama değildir?
Seçenekler
A
Kültürel normları, değerleri, tutumları ya da alışkanlıkları ebeveynlerimiz yada akranlarımızdan öğreniriz
B
Kültürlenmede bireysel özellikler belirleyicidir
C
Kültürel özellikler benliğimizin aksi mümkün olmayan bir parçasıdır
D
Kültürlenme doğumdan başlayarak yaşam boyu devam eden bir süreçtir
E
Kültürlenme süreci dil üzerinden inşa edilir
Açıklama:
Kültür üretildiği, geliştirildiği ve yeniden üretildiği gibi, öğrenilen bir şeydir. Kültürün en önemli
özelliklerinden biri budur. Doğumdan ölüme değin kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştiririz.
İçselleştirdiğimiz kültürel özellikler benliğimizin
aksi mümkün olmayan bir parçası hâline gelir.
Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği bu sürece
“kültürlenme” (enculturation) adı verilmektedir.
Kültürlenme, doğumdan başlayarak yaşam boyu
devam eden doğrudan ve dolaylı yollarla gerçekleşen öğrenme süreçlerine işaret eder. Kültürün
aktarımı hem kuşaktan kuşağa, hem de akrandan
akrana farklı aktörlerin yer aldığı ilişkilerde gerçekleşmektedir. Bizler kültürel normları, değerleri,
tutumları ya da alışkanlıkları ebeveynlerimiz ya da
büyüklerimiz kadar akranlarımızdan da öğreniriz.
Bu süreçte simge sistemlerinin ve özellikle de dilin
çok önemli bir rolü bulunmaktadır.
özelliklerinden biri budur. Doğumdan ölüme değin kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştiririz.
İçselleştirdiğimiz kültürel özellikler benliğimizin
aksi mümkün olmayan bir parçası hâline gelir.
Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği bu sürece
“kültürlenme” (enculturation) adı verilmektedir.
Kültürlenme, doğumdan başlayarak yaşam boyu
devam eden doğrudan ve dolaylı yollarla gerçekleşen öğrenme süreçlerine işaret eder. Kültürün
aktarımı hem kuşaktan kuşağa, hem de akrandan
akrana farklı aktörlerin yer aldığı ilişkilerde gerçekleşmektedir. Bizler kültürel normları, değerleri,
tutumları ya da alışkanlıkları ebeveynlerimiz ya da
büyüklerimiz kadar akranlarımızdan da öğreniriz.
Bu süreçte simge sistemlerinin ve özellikle de dilin
çok önemli bir rolü bulunmaktadır.
Soru 33
Besin üreticiliği yapılmayan bir uyarlanma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bahçecilik
B
Çobanlık
C
Avcı-toplayıcılık
D
Sanayi
E
Tarım
Açıklama:
Avcı-toplayıcılık besin üreticiliği yapılmayan
bir uyarlanma stratejisidir. İnsanlar bitki, meyve
ve yemişleri toplamak ve avlanmakla geçimlerini
sürdürdükleri için bu ismi almıştır. Geçimleri balıkçılığa dayanan topluluklar da avcı-toplayıcılar
arasında değerlendirilmektedir.
bir uyarlanma stratejisidir. İnsanlar bitki, meyve
ve yemişleri toplamak ve avlanmakla geçimlerini
sürdürdükleri için bu ismi almıştır. Geçimleri balıkçılığa dayanan topluluklar da avcı-toplayıcılar
arasında değerlendirilmektedir.
Soru 34
“Kes-yak tarımı” olarak da adlandırılan, taş, sopa, değnek gibi basit aletlerle ekip-biçme yapılmasına dayanan uyarlanma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avcı toplayıcı
B
Sanayi
C
Çobanlık
D
Bahçecilik
E
Tarım
Açıklama:
Besin üreticiliğine dayalı en basit uyarlanma
stratejisi bahçeciliktir (horticulture). Bahçecilik,
taş, sopa, değnek gibi basit aletlerle ekip-biçme yapılmasına dayanır. Bu topluluklar arasında sıklıkla
görülen bir örüntü şöyledir. Bir ormanlık alandaki
ağaçlar ekip biçme yapmak için kesilir. Arazi tarıma
açılır. Toprağın verimi azalıncaya kadar ekip biçme
yapılır. Sonra ekinlerden kalanlar yakılıp toprak
nadasa bırakılır. Ekip biçme yapmak için başka bir
yere gidilir. Bu döngü sürekli devam eder.
stratejisi bahçeciliktir (horticulture). Bahçecilik,
taş, sopa, değnek gibi basit aletlerle ekip-biçme yapılmasına dayanır. Bu topluluklar arasında sıklıkla
görülen bir örüntü şöyledir. Bir ormanlık alandaki
ağaçlar ekip biçme yapmak için kesilir. Arazi tarıma
açılır. Toprağın verimi azalıncaya kadar ekip biçme
yapılır. Sonra ekinlerden kalanlar yakılıp toprak
nadasa bırakılır. Ekip biçme yapmak için başka bir
yere gidilir. Bu döngü sürekli devam eder.
Soru 35
“Kültürel evrensel” kavramı bütün kültürlerde bulunan olgular için kullanılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir “kültürel evrenseldir”?
Seçenekler
A
Ahşap evler
B
Spor
C
Çobanlık
D
Devlet
E
Ensest yasağı
Açıklama:
İnsanı diğer canlılardan ayıran özellikler olarak
“kültürel evrenseller”, kültürün “kültürel genel”
ve “kültürel tikel” düzeylerindeki çok sayıda özellikle karşılaştırıldığında oldukça azdır. Brown’a göre
dilsel, toplumsal, teknolojik ve inanca ilişkin
evrenseller olmak üzere dört tip kültürel evrensel
bulunmaktadır. (Brown, 2000). Dilsel (linguistik)
evrenseller, tüm kültürlerin bir tür iletişim kullanmasıyla ilgilidir. Simgesel ifadeler, mecazi deyişler,
renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel
evrenseller arasında yer alır. Diğer yandan toplumsal evrenseller tüm kültürlerde bulunan toplumsal
özelliklerdir. Ensest tabusu, kişisel isimler, bir tür
aile ve akrabalık kurumu, çocuk bakımı,toplumsal evrenseller arasındadır.
“kültürel evrenseller”, kültürün “kültürel genel”
ve “kültürel tikel” düzeylerindeki çok sayıda özellikle karşılaştırıldığında oldukça azdır. Brown’a göre
dilsel, toplumsal, teknolojik ve inanca ilişkin
evrenseller olmak üzere dört tip kültürel evrensel
bulunmaktadır. (Brown, 2000). Dilsel (linguistik)
evrenseller, tüm kültürlerin bir tür iletişim kullanmasıyla ilgilidir. Simgesel ifadeler, mecazi deyişler,
renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel
evrenseller arasında yer alır. Diğer yandan toplumsal evrenseller tüm kültürlerde bulunan toplumsal
özelliklerdir. Ensest tabusu, kişisel isimler, bir tür
aile ve akrabalık kurumu, çocuk bakımı,toplumsal evrenseller arasındadır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi dilsel evrenseller arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sanat
B
Simgesel ifadeler
C
mecazi deyişler,
D
Renklere isim verilmesi
E
Eş anlamlı sözcükler
Açıklama:
Dilsel (linguistik)
evrenseller, tüm kültürlerin bir tür iletişim kullanmasıyla ilgilidir. Simgesel ifadeler, mecazi deyişler,
renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel
evrenseller arasında yer alır
evrenseller, tüm kültürlerin bir tür iletişim kullanmasıyla ilgilidir. Simgesel ifadeler, mecazi deyişler,
renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel
evrenseller arasında yer alır
Soru 37
"Genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir" tanımlaması aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Toplumsal evrenseller
B
Kültürel tikeller
C
Dilsel evrenseller
D
Kültürel geneller
E
Toplumsal evrenseller
Açıklama:
“Kültürel tikeller” genellikle başka kültürlerde
bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir. Kültürel
tikeller düşünceler, âdetler, gelenekler, nesneler, belirli şeyleri yapma biçimleri ve inançlardır. Küçük
ölçekli toplulukların ritüel amaçlarla kullandıkları
maskeler, danslar, bedenlerine sürdükleri boyalar,
çizdikleri desenler kültürel tikel olarak değerlendirilebilir.
bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir. Kültürel
tikeller düşünceler, âdetler, gelenekler, nesneler, belirli şeyleri yapma biçimleri ve inançlardır. Küçük
ölçekli toplulukların ritüel amaçlarla kullandıkları
maskeler, danslar, bedenlerine sürdükleri boyalar,
çizdikleri desenler kültürel tikel olarak değerlendirilebilir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Evcilleştirmenin olumlu sonuclarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dünyanın farklı yerlerinde antik uygarlıklar ortaya çıkmıştır.
B
Açlık ve kıtlık riski azalmıştır.
C
Besin temini için çalışma süreleri artmıştır.
D
İlk köyler, kasabalar ve şehirler ortaya çıkmıştır
E
Besin üretiminde süreklilik sağlanmıştır.
Açıklama:
Evcilleştirmenin bir dizi olumlu sonucu olmuştur. Bunlar şöyle sıralanabilir:
• Ekip biçme ve hayvan yetiştirme, tarıma ve
hayvancılığa dayalı yeni bir yaşam biçiminin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
• Ekip biçme yapılan yerlerde yerleşik yaşam
başlamıştır. İnsanlar süreç içinde giderek
artan bir biçimde göçebe yaşamı terk edip
yerleşik yaşama yönelmişlerdir.
• Besin üretiminde süreklilik sağlanmıştır.
• Açlık ve kıtlık riski azalmıştır.
• Nüfus artışı yaşanmıştır.
• İlk köyler, kasabalar ve şehirler ortaya çıkmıştır.
• Dünyanın farklı yerlerinde antik uygarlıklar ortaya çıkmıştır.
• İlk devletlerle beraber yurttaşlık fikri ortaya
çıkmıştır.
• Yazı ortaya çıkmıştır.
• Ticaret başlamıştır.
• İlk pazar yerleri ortaya çıkmıştır.
• Dokuma, çömlekçilik, tuğla ve metalurji gibi yeni bilimsel, teknolojik ve yaratıcı
formlar ortaya çıkmıştır.
• Nicelikleri ölçmek için matematik geliştirilmiştir.
• Ekip biçmenin ve gelgitlerin zamanlarını
ölçebilmek ve uzayın gizemlerini öğrenebilmek için astronomi ortaya çıkmıştır.
• Semavi inanışlar, çok tanrılı dinler ve daha
sonra da tek tanrılı dinlere inanış başlamıştır.
• Anıtsal yapılar, duvarcılık ve heykeltıraşlık
başlamıştır.
C şıkkı olumsuz etkilerindendir.
• Ekip biçme ve hayvan yetiştirme, tarıma ve
hayvancılığa dayalı yeni bir yaşam biçiminin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
• Ekip biçme yapılan yerlerde yerleşik yaşam
başlamıştır. İnsanlar süreç içinde giderek
artan bir biçimde göçebe yaşamı terk edip
yerleşik yaşama yönelmişlerdir.
• Besin üretiminde süreklilik sağlanmıştır.
• Açlık ve kıtlık riski azalmıştır.
• Nüfus artışı yaşanmıştır.
• İlk köyler, kasabalar ve şehirler ortaya çıkmıştır.
• Dünyanın farklı yerlerinde antik uygarlıklar ortaya çıkmıştır.
• İlk devletlerle beraber yurttaşlık fikri ortaya
çıkmıştır.
• Yazı ortaya çıkmıştır.
• Ticaret başlamıştır.
• İlk pazar yerleri ortaya çıkmıştır.
• Dokuma, çömlekçilik, tuğla ve metalurji gibi yeni bilimsel, teknolojik ve yaratıcı
formlar ortaya çıkmıştır.
• Nicelikleri ölçmek için matematik geliştirilmiştir.
• Ekip biçmenin ve gelgitlerin zamanlarını
ölçebilmek ve uzayın gizemlerini öğrenebilmek için astronomi ortaya çıkmıştır.
• Semavi inanışlar, çok tanrılı dinler ve daha
sonra da tek tanrılı dinlere inanış başlamıştır.
• Anıtsal yapılar, duvarcılık ve heykeltıraşlık
başlamıştır.
C şıkkı olumsuz etkilerindendir.
Soru 39
Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştirmesine karşılık gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel asimilasyon
B
Kültürel yayılma
C
Kültürleşme
D
Kültürlenme
E
Kültürel bütünleşme
Açıklama:
Kültürel süreçlerin ilki kültürün öğrenilmesine
ilişkindir. Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek
içselleştirmesine “kültürlenme” denir. Kültürlenme insan yaşamı boyunca devam eden bir öğrenme
sürecidir. Genellikle kültürlenmenin bebeğin anne
rahmine düşmesiyle başladığı ve ölene kadar devam ettiği kabul edilir
ilişkindir. Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek
içselleştirmesine “kültürlenme” denir. Kültürlenme insan yaşamı boyunca devam eden bir öğrenme
sürecidir. Genellikle kültürlenmenin bebeğin anne
rahmine düşmesiyle başladığı ve ölene kadar devam ettiği kabul edilir
Soru 40
Bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleşme
C
Kültürel yayılma
D
Kültürel bütünleşme
E
Kültürel asimilasyon
Açıklama:
“Kültürel asimilasyon” bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi anlamına gelir. Kültürel asimilasyon kendiliğinden olabildiği gibi, devlet eliyle ve zorla da olabilir. 1980’lerde Bulgaristan’ın Müslüman ve Türk nüfusa yönelik olarak uyguladığı “Bulgarlaştırma” devlet eliyle ve zorla gerçekleştirilen kültürel asimilasyona verilebilecek bir örnektir.
Soru 41
Kroeber ve Kluckhohn'a göre, kültürün insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanan tanımları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürün normatif tanımları
B
Kültürün yapısal tanımları
C
Kültürün zihinsel tanımları
D
Kültürün davranışsal tanımları
E
Kültürün işlevsel tanımları
Açıklama:
Kültürün işlevsel tanımları insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanmaktadır.
Kroeber ve Kluckhohn'a göre, kültürün insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanan tanımları, işlevsel tanımlardır.
Kroeber ve Kluckhohn'a göre, kültürün insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanan tanımları, işlevsel tanımlardır.
Soru 42
Örnek olarak ABD’deki farklı motosikletli gruplarının ritüelleri, simgeleri, zaman geçirdikleri bölgeler ve kendilerine özgü argo ifadeler ile oluşturdukları kültürel özellikler, aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Üst Kültür
B
Hakim Kültür
C
Yerel Kültür
D
Alt Kültür
E
Popüler Kültür
Açıklama:
“Alt kültür” kavramı, bir hakim kültür içindeki bir grubun o kültürden farklılaşan kültürel örüntülerini vurgulamak için kullanılır. Örneğin ABD’deki farklı motosikletli gruplarının ritüelleri, simgeleri, zaman geçirdikleri bölgeler ve kendilerine özgü argo ifadeler ile oluşturdukları kültürel özellikler bu ülkedeki motosikletli alt kültürünü yansıtmaktadır. Bunun yanı sıra ABD’de ülkenin hakim kültüründen farklılaşan ABD motosikletli alt kültürünün yanı sıra farklı motosikletli grupların kendi alt kültürleri de bulunmaktadır.
Örnek olarak ABD’deki farklı motosikletli gruplarının ritüelleri, simgeleri, zaman geçirdikleri bölgeler ve kendilerine özgü argo ifadeler ile oluşturdukları kültürel özellikler, alt kültür olarak tanımlanabilir.
Örnek olarak ABD’deki farklı motosikletli gruplarının ritüelleri, simgeleri, zaman geçirdikleri bölgeler ve kendilerine özgü argo ifadeler ile oluşturdukları kültürel özellikler, alt kültür olarak tanımlanabilir.
Soru 43
1. Avcı-toplayıcılık
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
Yukarıda Yehudi Cohen'in ortaya attığı ve kültürel antropolojide oldukça yaygın kabul gören bir tipoloji bulunmaktadır. Bu tipoloji, aşağıdakilerden hangisidir?
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
Yukarıda Yehudi Cohen'in ortaya attığı ve kültürel antropolojide oldukça yaygın kabul gören bir tipoloji bulunmaktadır. Bu tipoloji, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyarlanma Stratejileri
B
Beslenme Stratejileri
C
Yaşam Stratejileri
D
Savaş Stratejileri
E
Gündelik Stratejiler
Açıklama:
Uyarlanma stratejilerine ilişkin kültürel antropolojide oldukça yaygın kabul gören bir tipoloji bulunmaktadır. Yehudi Cohen’in (1974) ortaya attığı bu tipolojide uyarlanma stratejileri basitten karmaşığa doğru şöyle sıralanır:
1. Avcı-toplayıcılık
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
1. Avcı-toplayıcılık
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
Soru 44
Genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntüler nelerdir?
Seçenekler
A
Kültürel evrenseller
B
Kültürel geneller
C
Kültürel tikeller
D
Kültürel özellikler
E
Kültürel miraslar
Açıklama:
“Kültürel tikeller” genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir. Kültürel tikeller düşünceler, âdetler, gelenekler, nesneler, belirli şeyleri yapma biçimleri ve inançlardır.
Genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntüler kültürel tikellerdir.
Genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntüler kültürel tikellerdir.
Soru 45
Kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu öneren antropolog, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Clifford Geertz
B
Marvin Harris
C
Claude Lévi-Strauss
D
Franz Boas
E
Alfred Kroeber
Açıklama:
Kültür pek çok simgenin bir aradalığını içerir. Aynı zamanda simgelerin bütünüdür. Kültürel antropolog Clifford Geertz kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu vurgulamaktadır. Başka bir kültürden bakana ilk bakışta anlamsız gelebilecek pek çok simgesel ifade, simgesel söylem ve simgesel pratik, kültürel bağlamlarda anlam kazanmaktadır.
Kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu öneren antropolog, Clifford Geertz'tir.
Kültürün bir “örgütlenmiş simgeler bütünü” olduğunu öneren antropolog, Clifford Geertz'tir.
Soru 46
Çağdaş “Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılan antropolog, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz Boas
B
Zora Neale Hurston
C
Alfred Kroeber
D
Ruth Benedict
E
Clyde Kluckhohn
Açıklama:
Almanya doğumlu bir ABD vatandaşı olan Franz Boas (1858-1942) çağdaş “Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılır. Uzun süreli karşılaştırmalı kültürel incelemelerin ve kültürel görelilik fikrinin mimarlarından biri olan Boas, coğrafya eğitiminin ardından kültürel yayılma süreçlerine odaklanarak antropolojiye yönelmiştir.
Çağdaş “Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılan antropolog, Franz Boas'tır.
Çağdaş “Amerikan kültürel antropolojisinin babası” sayılan antropolog, Franz Boas'tır.
Soru 47
Bugün kültürün değişik kullanımları dört anlam grubunda belirlenebilir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, Kırımlı’nın da işaret ettiği bu dört alandan biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim alanındaki kültür: Uygarlıktır.
B
Beşerî alandaki kültür: Eğitim sürecinin ürünüdür.
C
Estetik alandaki kültür: Güzel sanatlardır.
D
Teknolojik ve biyolojik alandaki kültür: Üretim, tarım, ekim, çoğaltma ve yetiştirmedir.
E
Din alanındaki kültür: Gelenek, görenek, ibadet.
Açıklama:
Din alanındaki kültür: Gelenek, görenek, ibadet. Kırımlı’nın da işaret ettiği ve kültürün değişik kullanımlarının yer aldığı dört anlam grubunda böyle bir ifade yoktur.
Soru 48
Karmaşık yapısından dolayı kusursuz bir kültür tanımına ulaşmaya çalışmaktansa …………….. odaklanılır.
Seçenekler
A
Kültürlerin farklılıklarına
B
Farklı kültürlerin ortak noktalarına
C
Kültürün özelliklerine
D
Ortak noktaları olan kültürlerin bağlarına
E
Kültürlerin kökenlerine
Açıklama:
Kültür için yapılmış, neredeyse sayısız tanım vardır. Bu kültürün karmaşık yapısından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle mükemmel bir kültür tanımına ulaşmak yerine kültürün özelliklerine odaklanmak daha yerinde bir yoldur.
Soru 49
Hangi seçenekte kültürün özelliği yanlış ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Kültür doğaya ilişkin olan şeyleri değişime uğratır.
B
Kültür simgeler içermez.
C
Kültür paylaşılır.
D
Kültür öğrenilir.
E
Kültür toplumsaldır.
Açıklama:
İnsanı diğer canlılardan ayıran şey kültürdür, kültür insanın bir özelliğidir. Gelişiminin bir parçası olabilir ancak “Kültürsüz insan gelişemez” şeklinde bir ifade kitapta da yer almamaktadır.
Kültür Bir Simgeler Bütünüdür
Kültür pek çok simgenin bir aradalığını içerir.
Aynı zamanda simgelerin bütünüdür
Kültür Bir Simgeler Bütünüdür
Kültür pek çok simgenin bir aradalığını içerir.
Aynı zamanda simgelerin bütünüdür
Soru 50
Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği sürece ……………. adı verilmektedir.
Boş bırakılan yer için doğru ifade hangi seçenekte verilmiştir?
Boş bırakılan yer için doğru ifade hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Uyumlanma
C
Uygarlık
D
İlerleme
E
Öğrenme
Açıklama:
Kültür üretildiği, geliştirildiği ve yeniden üretil- diği gibi, öğrenilen bir şeydir. Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği bu sürece “kültürlenme” (enculturation) adı verilmektedir.
Soru 51
Tarım yaparken verimi daha da arttırmak için gübre kullanılması, genetiği değiştirilmiş tohumlar, haşere, böcek zehirleri ve diğer kimyasal ürünlerin yarattığı kirlilik ve bunun sonucu olarak doğayla kurulan uyumun yıllarca geri dönülemeyecek şekilde bozulması kültürün hangi özelliğiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Kültürün değişken olması
B
Uyum sağlamaya yaradığı gibi uyum bozucu da olabilmesi
C
Kültürün öğrenilebilir olması
D
Kültürün Paylaşılması
E
Kültürün insana özgü olası
Açıklama:
Kültür ekolojik ve toplumsal koşullara uyum sağlamaya yarar. Soruda verilen örnek kitapta da bu durumu açıklamak için verilmiş ve açıklanmıştır.
Soru 52
Hangisi kültürel evrensel değildir?
Seçenekler
A
Dilsel
B
Eğitimsel
C
Toplumsal
D
Teknolojik
E
İnanca İlişkin
Açıklama:
Dilsel, toplumsal, teknolojik ve inanca ilişkin evrenseller olmak üzere dört tip kültürel evrensel bulunmaktadır. Eğitimsel evrensel diye bir terim geçmemektedir.
Soru 53
Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştirmesine ...... denir.
YUkarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
YUkarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kültür
B
kültürlü
C
kültürlülük
D
kültürlüleşme
E
kültürlenme
Açıklama:
Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştirmesine “kültürlenme” denir.
Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan
itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek
içselleştirmesine “kültürlenme” denir.
Bir kültürün üyesi olan bireylerin doğumdan
itibaren kültürün özelliklerini öğrenerek
içselleştirmesine “kültürlenme” denir.
Soru 54
Hangisi dilsel evrenseller arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Simgesel ifadeler
B
Mecazi deyişler,
C
Renklere isim verilmesi
D
Kişisel isimler
E
Eş anlamlı sözcükler
Açıklama:
Simgesel ifadeler, mecazi deyişler, renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel evrenseller arasında yer alır. Kişisel isimler toplumsal evrensellerdendir.
Soru 55
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere ...... adı verilmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kültürlenme
B
kültürlülük
C
Kültürleşme
D
kültürlüleşme
E
kültür
Açıklama:
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere kültürleşme adı verilmektedir. Kültürleşme, kültürün, genellikle daha gelişmiş bir medeniyete sahip olan, farklı kültürlere sahip toplulukların sürekli ilk elden ve doğrudan teması yoluyla aktarıldığı süreçtir.
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere kültürleşme adı verilmektedir.
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere kültürleşme adı verilmektedir.
Soru 56
Aşadıdakilerden hangisi toplumsal evrenseldir?
Seçenekler
A
Simgesel ifadeler
B
Mecazi deyişler,
C
Renklere isim verilmesi
D
Kişisel isimler
E
Eş anlamlı sözcükler
Açıklama:
Simgesel ifadeler, mecazi deyişler, renklere isim verilmesi, eş anlamlı sözcükler dilsel evrenseller arasında yer alırken kişisel isimler toplumsal evrenseller arsında yer alır.
Soru 57
Anadolu’da evlilik öncesi ellere yakılan kına kültürün hangi düzeyine örnek olabilir?
Seçenekler
A
Kültürel Genellere
B
Toplumsal Evrensellere
C
İnanca İlişkin Evrensellere
D
Kültürel Tikellere
E
Kültürel Evrensel
Açıklama:
“Kültürel tikeller” genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayı- ran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdir. Anadolu’da evlilik öncesi ellere yakılan kına, başka kültürlerde olmaması nedeniyle kültürel tükele örnek olarak verilebilir.
Soru 58
…………………. bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısıdır.
Boş bırakılan yere uygun ifade hangi seçenekte verilmiştir?
Boş bırakılan yere uygun ifade hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Etnosantrizm
B
Yüksek Kültür
C
Yerel Kültür
D
Irkçılık
E
Baskın Kültür
Açıklama:
“Etnosantrizm” ve “ırkçılık” ise bir spektrumda birbirinin uzantısı olarak düşünülebilecek kavram- lardır. Bu kavramlardan ilki olan “etnosantrizm”, bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısıdır.
Soru 59
Bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi ....... ile açıklanır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kültürsüzleşme
B
kültürel değişim
C
kültürel asimilasyon
D
kültürel yozlaşma
E
kültürel deformasyon
Açıklama:
“Kültürel asimilasyon” ise bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi anlamına gelir. Kültürel asimilasyon kendiliğinden olabildiği gibi, devlet eliyle ve zorla da olabilir.
Bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi kültürel asimilasyon olarak tanımlanır..
Bir kültürün hakim kültür içinde kültürel olarak erimesi ve kendi kültürel özelliklerini yitirmesi kültürel asimilasyon olarak tanımlanır..
Soru 60
Theodor Adorno’nun sosyal bilimlere önemli bir açılım sağlayan “.........” eleştirisinden bu yana özellikle son dönemde kültürel antropolojide de popüler kültür üzerine incelemeler yapılmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yüksek kültür
B
Kültürel asimilasyon
C
Alt kültür
D
Kültür endüstrisi
E
Etnosantrizm
Açıklama:
“Popüler kültür” kitlelerce hızla yaygınlaştırılmak ve kolayca tüketilmek için üretilen, geçici, ticari, kalıcılığı ve yüksek beğenileri hedeflemeyen kültürel ürünler için kullanılan ifadedir. Popüler kültür gündelik hayatımızda bilgisayar oyunlarından dizilere, popüler müziklerden filmlere, sporlara ve sosyal medyaya değin pek çok alanda karşımıza çıkar. Theodor Adorno’nun sosyal bilimlere önemli bir açılım sağlayan “kültür endüstrisi” eleştirisinden bu yana özellikle son dönemde kültürel antropolojide de popüler kültür üzerine incelemeler yapılmaktadır.
Soru 61
"Kültüre ilişkin .... odaklı tanımlar toplumsal yapı, din, ekonomik sistem gibi konulara ilişkindir." Verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Konu
B
Tarih
C
Davranış
D
Zihin
E
Yapı
Açıklama:
"Kültüre ilişkin KONU odaklı tanımlar toplumsal yapı, din, ekonomik sistem gibi konulara ilişkindir."
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi "kültür" kelimesinin kökenini işaret eder?
Seçenekler
A
Latince
B
Öz Türkçe
C
İspanyolca
D
Rusça
E
Fransızca
Açıklama:
Kültür ve Özellikleri bölümünde incelenebilir.
Kültür kelimesinin kökeni Latince'den gelmektedir.
Kültür kelimesinin kökeni Latince'den gelmektedir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi kültür ile uygarlık arasında bir ayrıma gitmeden 1871 yılında kültürün tanımını ifade eden kişidir?
Seçenekler
A
Edward Burnett Tylor
B
Emile Durkheim
C
Auguste Comte
D
Karl Marx
E
Noam Chomsky
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenebilir.
Edward Burnett Tylor tanımı ortaya koymuştur.
Edward Burnett Tylor tanımı ortaya koymuştur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bilim alanındaki kültürü işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Uygarlık
B
Eğitim
C
Adalet
D
Sistem
E
Anlayış
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenebilir.
Uygarlık doğru yanıttır.
Uygarlık doğru yanıttır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi beşeri alandaki kültürü işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Eğitim süreci
B
Bireyler arası ilişki süreci
C
Kurumsal yapılar süreci
D
Anlayış süreci
E
Uygarlık süreci
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenbilir.
Eğitim süreci doğru yanıttır.
Eğitim süreci doğru yanıttır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi estetik alanda kültürü işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Güzel sanatlar
B
Fen bilimleri
C
Plastik sanatlar
D
Görsel iletişim
E
Bireyler arası iletişim
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenebilir.
Görsel sanatlar doğru yanıttır.
Görsel sanatlar doğru yanıttır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi kültür kelimsinin Latincedeki anlamıdır?
Seçenekler
A
Ekip biçme
B
Duyma anlama
C
Görme bilme
D
Düşünme yorumlama
E
Bilme uygulama
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenebilir.
Ekip biçme doğru yanıttır.
Ekip biçme doğru yanıttır.
Soru 68
Vivaldi'nin "Dört Mevsim" eserini yaşadığı kültür ve dönemin müziğinin özellikleri açısından değerlendirmek kültürün aşağıda verilen hangi özelliğine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Kültür insanın bir özelliğidir.
B
Kültür ve toplum ilişkisi önemlidir.
C
Kültür genetik ya da biyolojik değildir.
D
Kültür grup üyelerini bir araya getiren şeydir.
E
Kültür grupları birbirinden farklılaşır.
Açıklama:
Kültür ve toplum ilişkisi bulunmaktadır. Vivaldi'nin eserinin yaşadığı toplum ve dönem kapsamında değerlendirilmesi bu ilişkili nedeniyledir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kültürün toplumsal ve geleneklere bağlı anlamlarını ifade eder?
Seçenekler
A
Tarihsel tanımlar
B
Düşünsel tanımlar
C
Görsel tanımlar
D
Bilişsel tanımlar
E
Uzlaşı tanımları
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde inceleyebilirsiniz.
Tarihsel tanımlar doğru yanıttır.
Tarihsel tanımlar doğru yanıttır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi kültür açısından idealler, değerler, normlar ve yaşam standartlarına ilişkindir?
Seçenekler
A
Normatif tanımlar
B
Simgesel tanımlar
C
Yapısal tanımlar
D
Zihinsel tanımlar
E
Davranışsal tanımlar
Açıklama:
Kültür Tanımı bölümünde incelenbilir.
Normatif tanımlar doğru yantıttır.
Normatif tanımlar doğru yantıttır.
Soru 71
I. Kültür öğrenilir.
II. Kültür doğaya ait olandır.
III. Kültür yeniden üretilir.
IV. Kültür paylaşılır.
Yukarıda verilenlerden hangileri kültüre ait özelliklerdir?
II. Kültür doğaya ait olandır.
III. Kültür yeniden üretilir.
IV. Kültür paylaşılır.
Yukarıda verilenlerden hangileri kültüre ait özelliklerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Kültür doğaya ait bir şey değildir, insan üretimidir. İnsana özgüdür.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi kültürün toplumun üyelerince paylaşılarak sürdürülen anlamlarına ilişkindir?
Seçenekler
A
Simgesel tanımlar
B
Normatif tanımlar
C
Zihinsel tanımlar
D
İşlevsel tanımlar
E
Tarihsel tanımlar
Açıklama:
Kültür Nedir bölümünde incelenebilir.
Simgesel tanımlar doğru yanıttır.
Simgesel tanımlar doğru yanıttır.
Soru 73
"Kültürlenme" terimi kültürün aşağıda verilen hangi özelliğine en çok karşılık gelir?
Seçenekler
A
Kültür yeniden üretilir.
B
Kültür öğrenilir.
C
Kültür simgeler bütünüdür.
D
Kültür grup üyelerini bir araya getirir.
E
Kültür insanın bir özelliğidir.
Açıklama:
Doğumdan ölüme değin kültürün özelliklerini öğrenerek içselleştiririz. İçselleştirdiğimiz kültürel özellikler benliğimizin aksi mümkün olmayan bir parçası hâline gelir. Kültürün öğrenilerek içselleştirildiği bu sürece
“kültürlenme” (enculturation) adı verilmektedir. Kültürlenme, doğumdan başlayarak yaşam boyu devam eden doğrudan ve dolaylı yollarla gerçekleşen öğrenme süreçlerine işaret eder
“kültürlenme” (enculturation) adı verilmektedir. Kültürlenme, doğumdan başlayarak yaşam boyu devam eden doğrudan ve dolaylı yollarla gerçekleşen öğrenme süreçlerine işaret eder
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi belirli kültürlerde bulunan ve diğer kültürlerden ayıran öğeleri işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Kültürel tikel
B
Kültürel genel
C
Kültürel evrensel
D
Kültürel yaygın
E
Kültürel paylaşım
Açıklama:
Kültürün Üç Düzeyi bölümünde incelenbilir.
Kültürel tikel doğru yanıttır.
Kültürel tikel doğru yanıttır.
Soru 75
Türkiye'de çoğu bölgede eve gelen yatılı misafir uğurlanırken arkasından bir tas su dökülür. Bu davranış kültürün aşağıda verilen hangi özelliği ile en iyi açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kültür bir simgeler bütünüdür.
B
Kültür grupları birbirinden farklılaştırır.
C
Külür insana özgüdür, insanı hayvanlardan ayırır.
D
Kültür grup üyelerini bir araya getirir.
E
Kültür uyum sağlamaya yarar.
Açıklama:
"Kültür pek çok simgenin bir aradalığını içerir. Aynı zamanda simgelerin bütünüdür. Başka bir kültürden bakana ilk bakışta anlamsız gelebilecek pek çok simgesel ifade, simgesel söylem ve simgesel pratik, kültürel bağlamlarda anlam kazanmaktadır. Japonların saygı göstermek için hafifçe öne eğilmeleri böylesi bir simgedir. Bir yolcuyu uğurlamak için belirli bir biçimde el sallamak da başka bir simgedir" (s.43).
Bu bilgilere göre verilen örnek, kültürün bir simgeler bütünü olma özelliği ile en iyi açıklanabilir.
Bu bilgilere göre verilen örnek, kültürün bir simgeler bütünü olma özelliği ile en iyi açıklanabilir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi “bir toplumun üyesi olarak insanoğlunun öğrendiği bilgi, sanat, gelenek görenek ve benzeri yetenek, beceri ve alışkanlıkları içine alan karmaşık bir bütün” olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Toplum
C
Tarih
D
Kültür
E
Bilim
Açıklama:
Kültür, bir toplumun üyesi olarak insanoğlunun öğrendiği bilgi, sanat, gelenek görenek ve benzeri yetenek, beceri ve alışkanlıkları içine alan karmaşık bir bütündür.
Soru 77
Kültürün farklı antropologlarca yapılan pek çok tanımı bulunmaktadır. Aşağıdaki kültür tanımlarından hangisi insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanmaktadır?
Seçenekler
A
İşlevsel tanımları
B
Simgesel tanımları
C
Normatif tanımları
D
Zihinsel tanımları
E
Konu odaklı tanımları
Açıklama:
Kültürün işlevsel tanımları, insanların sorun çözme ve çevreye uyum sağlamalarına odaklanmaktadır.
İşlevsel tanımları
İşlevsel tanımları
Soru 78
Aşağıda verilenlerin hangisi kültürel genellere bir örnektir?
Seçenekler
A
İngilizce'nin pek çok ülkede konuşulması
B
Bebeklerin ve çocukların koruması
C
Nesneleri ifade etmek için terimler oluşturulması
D
İletişim dili geliştirilmesi
E
Hayatı kolaylaştıracak aletler kullanılması
Açıklama:
İngilizce'nin pek çok ülkede konuşulması kültürel genellere örnek iken diğerleri her kültürde olan özellikler olduğundan kültürel evrensellerdir.
Soru 79
I. Kültür grup üyelerini bir araya getiren şeydir
II. Kültür genetik ve biyolojiktir
III. Kültür grupları birbirinden farklılaştırır
IV. Kültür değişmez
V. Kültür öğrenilir
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürün özelliklerindendir?
II. Kültür genetik ve biyolojiktir
III. Kültür grupları birbirinden farklılaştırır
IV. Kültür değişmez
V. Kültür öğrenilir
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürün özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, IV
D
III, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Şunlar kültürün özelliklerindendir:
Kültür grup üyelerini bir araya getiren şeydir,
Kültür grupları birbirinden farklılaştırır,
Kültür öğrenilir.
I, III, V
Kültür grup üyelerini bir araya getiren şeydir,
Kültür grupları birbirinden farklılaştırır,
Kültür öğrenilir.
I, III, V
Soru 80
Japonların saygı göstermek için hafifçe öne eğilmeleri ya da bir yolcuyu uğurlamak için belirli bir biçimde el sallamak kültürün aşağıdaki özelliklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür Değişir
B
Kültür Bir Simgeler Bütünüdür
C
Kültür Grupları Birbirinden Farklılaştırır
D
Kültür Paylaşılır
E
Kültür Genetik ya da Biyolojik Değildir
Açıklama:
Japonların saygı göstermek için hafifçe öne eğilmeleri ya da bir yolcuyu uğurlamak için belirli bir biçimde el sallamak kültürün "bir simgeler bütünü" olduğunu gösterir.
Kültür Bir Simgeler Bütünüdür
Kültür Bir Simgeler Bütünüdür
Soru 81
I. Mecazi deyişler
II. İbadetler
III. Toplumsal statüler
IV. Gelenekler
V. Bürokrasiler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürel evrensellerdendir?
II. İbadetler
III. Toplumsal statüler
IV. Gelenekler
V. Bürokrasiler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürel evrensellerdendir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, III
D
IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Şunlar kültürel evrensellerdendir:
Mecazi deyişler,
İbadetler,
Toplumsal statüler.
I, II, III
Mecazi deyişler,
İbadetler,
Toplumsal statüler.
I, II, III
Soru 82
Kültürel tikeller, genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdendir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Normlar
B
Toplumsal cinsiyet rolleri
C
Çömlekler
D
Çocuk bakımı
E
Maskeler
Açıklama:
Kültürel tikeller, genellikle başka kültürlerde bulunmayan, bir kültürü diğer kültürlerden ayıran, farklılaştıran özellik ve örüntülerdendir. Maskeler bunlardan biridir
Soru 83
I. Besin temini için çalışma süreleri arttı
II. Karbonhidrat temelli (buğday, pirinç, mısır) beslenme yaygınlaştı
III. Antik uygarlıklar ortaya çıktı
IV. Tarıma ve hayvancılığa dayalı yaşam biçimi oluştu
V. Ticaret başladı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri evcilleştirmenin olumlu sonuçlarındandır?
II. Karbonhidrat temelli (buğday, pirinç, mısır) beslenme yaygınlaştı
III. Antik uygarlıklar ortaya çıktı
IV. Tarıma ve hayvancılığa dayalı yaşam biçimi oluştu
V. Ticaret başladı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri evcilleştirmenin olumlu sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
I, II, V
D
III, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Şunlar evcilleştirmenin olumlu sonuçlarındandır:
Antik uygarlıklar ortaya çıktı,
Tarıma ve hayvancılığa dayalı yaşam biçimi oluştu,
Ticaret başladı.
III, IV, V
Antik uygarlıklar ortaya çıktı,
Tarıma ve hayvancılığa dayalı yaşam biçimi oluştu,
Ticaret başladı.
III, IV, V
Soru 84
Kültürel antropolojide oldukça yaygın kabul gören tipolojide uyarlanma stratejilerinin basitten karmaşığa doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avcı-toplayıcılık, Çobanlık, Tarım, Bahçecilik, Sanayi
B
Çobanlık, Avcı-toplayıcılık, Tarım, Bahçecilik, Sanayi
C
Avcı-toplayıcılık, Bahçecilik, Çobanlık, Tarım, Sanayi
D
Bahçecilik, Avcı-toplayıcılık, Tarım, Çobanlık, Sanayi
E
Çobanlık, Avcı-toplayıcılık, Bahçecilik, Tarım, Sanayi
Açıklama:
Uyarlanma stratejilerine ilişkin kültürel antropolojide oldukça yaygın kabul gören bir tipoloji bulunmaktadır. Bu tipolojide uyarlanma stratejileri basitten karmaşığa doğru şöyle sıralanır:
1. Avcı-toplayıcılık
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
Avcı-toplayıcılık, Bahçecilik, Çobanlık, Tarım, Sanayi
1. Avcı-toplayıcılık
2. Bahçecilik
3. Çobanlık
4. Tarım
5. Sanayi
Avcı-toplayıcılık, Bahçecilik, Çobanlık, Tarım, Sanayi
Soru 85
I. Türkmenler
II. Çerkezler
III. Hemşinler
IV. Bedeviler
V. Yörükler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Anadolu’daki çoban halklara örnek verilebilir?
II. Çerkezler
III. Hemşinler
IV. Bedeviler
V. Yörükler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Anadolu’daki çoban halklara örnek verilebilir?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
III, V
Açıklama:
Anadolu’da Yörükler, Türkmenler ve Hemşinler çoban halklara örnek verilebilir
I, III, V
I, III, V
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısıdır?
Seçenekler
A
Polisentrizm
B
Regiosentrizm
C
Etnosantrizm
D
Geosentrizm
E
Megasentrizim
Açıklama:
Etnosantrizm, bir kimsenin kültürünün tüm diğer kültürlerden daha üstün olduğu yönündeki bakış açısıdır. Etnosantrizm, kişinin diğer kültürlere kendi kültürünün ön yargılarıyla ve küçümseyerek bakma eğilimini barındırır.
Soru 87
Aşağıdakilerin hangisi kültürel uyarlanmada bahçecilik ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Besin üreticiliğine dayalı en basit uyarlanma stratejisidir.
B
Toprağın verimi azalıncaya kadar ekip biçme yapılır.
C
Ekip biçme yapmak için başka bir yere gidilir.
D
“Kes-yak tarımı” olarak da adlandırılmaktadır.
E
Yaylacılık kapsamında ele alınmaktadır.
Açıklama:
Antropolojide göçebe çobanlık (pastoral nomadism) ve yaylacılık (transhumance) olmak üzere iki tip çobanlık olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle bahçecilik yaylacılık olarak anılmaz. Bu yanlış bir ifadedir.
Soru 88
"Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan değişmelere ..... adı verilmektedir." Verilen cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürel yozlaşma
C
Kültür bozumu
D
Kültürleşme
E
Kültürel yapı sökümü
Açıklama:
Toplumlar arasında doğrudan temas olduğunda ortaya çıkan
değişmelere kültürleşme adı verilmektedir.
değişmelere kültürleşme adı verilmektedir.
Soru 89
"Avustralya'da Melbourne şehrinde yer alan ChinaTown (Çin Mahallesi), Çin kültürünü yansıtmakla birlikte bu bölgede bulunan Çin'lilerin İngilizce konuştukları ve Melbourne'de halkın genelinin giyindiği gibi giyindikleri gözlenmektedir."
Yukarıda verilen örneği aşağıdaki terimlerin hangisi en iyi açıklar?
Yukarıda verilen örneği aşağıdaki terimlerin hangisi en iyi açıklar?
Seçenekler
A
Kültürel asimilasyon
B
Kültürlenme
C
Küreselleşme
D
Kültürel bütünleşme
E
Kültürel yayılma
Açıklama:
"Kültürel bütünleşme, bir kültüre başka bir kültürden gelen kimselerin kendi kültürel özelliklerinin tamamını yitirmeksizin hakim kültüre katılmaları anlamına gelmektedir" (s.53). Buradaki örnekte de Çin kasabasında Çin kültürü devam etmekle birlikte içinde bulundukları kültüre uyum süreçleri de vardır.
Soru 90
"Farklı kültürlerin özelliklerinin, kültürel örüntülerinin, kültürel pratiklerinin ve kültürel anlamlarının aynı değerde olduğu" vurgusu aşağıda verilen hangi terimin açıklamasında yer alır?
Seçenekler
A
Kültürel görelilik
B
Kültürel örüntü
C
Etnosantrizm
D
Yerel kültür
E
Alt kültür
Açıklama:
“Kültürel görelilik” başkalarının davranış ve inançlarını onların gelenek ve deneyimleri çerçevesinde değerlendirmek anlamına gelmektedir. Bu fikir, kişinin kendi kültürünün merkezi olduğu düşüncesine yönelik bir itirazdır. Farklı kültürlerin özelliklerinin, kültürel örüntülerinin, kültürel pratiklerinin ve kültürel anlamlarının aynı değerde olduğunu vurgular.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdaki kelimelerden hangisi, insanlar ya da halk anlamına gelir?
Seçenekler
A
Etnik
B
Etik
C
Etno
D
Eklektik
E
Elit
Açıklama:
Etno
Soru 2
......................, bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan bir terimdir.
Seçenekler
A
Emik bakış
B
Etnografi
C
Diyalojik
D
Antropoloji
E
Eleştirel bakış
Açıklama:
Diyalojik
Soru 3
Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifiyle betimlenmeye çalışılmasına, ne denir?
Seçenekler
A
Emik bakış
B
Eleştirel bakış
C
Katılımcı bakış
D
pasif bakış
E
Sosyal bakış
Açıklama:
Emik bakış
Soru 4
............. olarak bilinen araştırma yöntemi, kültürel antropolojinin temelidir ve bu saha çalışması için oldukça önemlidir.
Seçenekler
A
Emik bakış
B
Diyolojik
C
Etnografi
D
Katılımcı gözlem
E
Eleştiri
Açıklama:
Katılımcı gözlem
Soru 5
"Etnografik bir araştırmada farklı yöntemler kullanılması farklı bakış açıları oluşmasına ve verilerin zenginleşmesine ve çeşitlenmesine katkıda bulunur."
Buna göre, aşağıdaki gözlem çeşitlerinden hangisinin bu duruma katkıda bulunduğu söylenemez?
Buna göre, aşağıdaki gözlem çeşitlerinden hangisinin bu duruma katkıda bulunduğu söylenemez?
Seçenekler
A
Katılımcı gözlem
B
Örtük gözlem
C
Açık katılımcı gözlem
D
Katılımcı olmayan gözlem
E
Taraflı gözlem
Açıklama:
Taraflı gözlem
Soru 6
Etnografın gözlem yaparken muhtemel olarak odaklanması gereken 1-aktörler 2-olaylar 3-nesneler ve ürünler olarak üç boyuttan söz eden kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lueger
B
Müller
C
Marshall
D
Spradley
E
Heyl
Açıklama:
Lueger
Soru 7
Etnografik araştırmanın temel unsurlarından birisi etnografik ....................'lardır.
Seçenekler
A
Bulgu
B
Olay
C
Detay
D
Saha
E
Rapor
Açıklama:
Rapor
Soru 8
..................., araştırmacının sahada gözlemlediklerinin ve hatırladığı konuşma ve eylemlerin detaylarının kayda alınması amacıyla tutulur.
Seçenekler
A
Raporlar
B
Belgeler
C
Saha notları
D
Fotoğraf
E
Etik değerler
Açıklama:
Saha notları
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Murphly ve Dingwall'in özetlediği etnografik bir araştırmadaki temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kötü niyetli olmama
B
Fayda sağlama
C
Özerklik veya hür irade
D
Yanlış beyan
E
Adalet
Açıklama:
yanlış beyan
Soru 10
........... göre bizim gözümüze kesin, normal ya da doğal görünen şeyler aslında temeldeki bir yapısal biçimin ürettiği bir sürecin nihai sonucudur.
Seçenekler
A
Yapısalcılığa
B
Araştırmacıya
C
Verilere
D
Eylemlere
E
Düşünce süreçlerine
Açıklama:
Yapısalcılığa
Soru 11
“İnsanlar hakkında yazmak” veya “belirli bir insanın/ kültürün yaşam biçimini yazmak”
ne olarak tanımlanır?
ne olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Arkeoloji
C
Paleoantoloji
D
Etimoloji
E
Etnografi
Açıklama:
Giriş
Etnografi
Etnografi
Soru 12
Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifleriyle betimlenmeye çalışılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Emik bakış
B
Etik bakış
C
Perspektif bakış
D
Gizli bakış
E
Gerçekçi bakış
Açıklama:
Giriş
Emik bakış
Emik bakış
Soru 13
Bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan terime aşağıdakilerden hangi isim verilir?
Seçenekler
A
Diyalojik.
B
Emik Bakış.
C
Etnografya.
D
Etnoloji.
E
Antropoloji.
Açıklama:
Lütfen "GİRİŞ" bölümünü gözden geçiriniz.
Diyalojik: Bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan bir terimdir.
Diyalojik: Bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan bir terimdir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi etnografide yaşanması gereken ideal süre deneyimidir?
Seçenekler
A
En az iki yıl.
B
En az bir yıl.
C
En az altı ay.
D
En az üç yıl.
E
En az üç ay.
Açıklama:
Lütfen "ANTROPOLOJİK ARAŞTIRMADA FARKLI YÖNTEM VE TEKNİKLER" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Etnografi, ideal olarak en az bir yıl olmak üzere, araştırmacının belirli bir süre bir grup insanla yaşadığı deneyime dayanır.
Etnografi, ideal olarak en az bir yıl olmak üzere, araştırmacının belirli bir süre bir grup insanla yaşadığı deneyime dayanır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi "katılımcı gözlemin" başlıca amacı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
İnceleme nesnenelerinin nesnel dünyalarına girmek.
B
Nesnel dünyaya araştırmacı açısı ile bakmak.
C
Nesnelerin öznel dünyalarına arştırmacı gözü ile bakmak.
D
İnceleme nesnelerinin öznel dünyalarına girmek ve bu dünyalara onların bakış açısıyla bakmak.
E
Kendi görüşlerini araştırma nesnelerine empoze etmek.
Açıklama:
Lütfen "Katılımcı Gözlem" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Katılımcı gözlemin başlıca amacı, inceleme nesnelerinin öznel dünyalarına girmek ve bu dünyalara onların bakış açısıyla bakmak (anlama) olduğundan, yeterli öznellik sorunu hemen kendisini gösterecektir.
Katılımcı gözlemin başlıca amacı, inceleme nesnelerinin öznel dünyalarına girmek ve bu dünyalara onların bakış açısıyla bakmak (anlama) olduğundan, yeterli öznellik sorunu hemen kendisini gösterecektir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi "katılımcı gözlem" in araştırmacıya sağladığı katkılar arasında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
İnsanların birbirleriyle nasıl ilişki kurdukları ve sosyal ve fiziksel sınırların tanımlanma biçimleri hakkında sezgisel
ve entelektüel bir kavrayış sağlar.
ve entelektüel bir kavrayış sağlar.
B
Görgü kuralları, siyasi örgütlenme ve liderlik, sosyal rekabet ve iş birliği konularında detaylı bilgi edinmek mümkündür.
C
Araştırmacının gerçek amacını gizlemek için araştırma ortamında geçerli bir rol bulunmasını sağlar.
D
Sosyoekonomik statü, hiyerarşi, iktidar ve güç ilişkileri gibi kolayca ele alınmayan veya tartışmanın yasak olduğu konular hakkında kültürel kalıpları ve yaklaşımları gösterir.
E
Araştırmacıya, çalışma alanında katılımcılarla paylaşılabilen ve veri olarak ele alınabilecek kültürel deneyimler sunar.
Açıklama:
Lürfen "Katılımcı Gözlem" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Araştırmacıya, insanların birbirleriyle nasıl ilişki kurdukları ve sosyal ve fiziksel sınırların tanımlanma biçimleri hakkında sezgisel ve entelektüel bir kavrayış sağlar. Görgü kuralları, siyasi örgütlenme ve liderlik, sosyal rekabet ve iş
birliği konularında detaylı bilgi edinmek mümkündür. Sosyoekonomik statü, hiyerarşi, iktidar ve güç ilişkileri gibi kolayca ele alınmayan veya tartışmanın yasak olduğu konular hakkında kültürel kalıpları ve yaklaşımları gösterir. Araştırmacıya, çalışma alanında katılımcılarla paylaşılabilen ve veri olarak ele alınabilecek kültürel deneyimler sunar.
Araştırmacıya, insanların birbirleriyle nasıl ilişki kurdukları ve sosyal ve fiziksel sınırların tanımlanma biçimleri hakkında sezgisel ve entelektüel bir kavrayış sağlar. Görgü kuralları, siyasi örgütlenme ve liderlik, sosyal rekabet ve iş
birliği konularında detaylı bilgi edinmek mümkündür. Sosyoekonomik statü, hiyerarşi, iktidar ve güç ilişkileri gibi kolayca ele alınmayan veya tartışmanın yasak olduğu konular hakkında kültürel kalıpları ve yaklaşımları gösterir. Araştırmacıya, çalışma alanında katılımcılarla paylaşılabilen ve veri olarak ele alınabilecek kültürel deneyimler sunar.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi katılımcı olmayan gözlem biçiminin tanımıdır?
Seçenekler
A
Kişilerin toplumsal yaşantısına katılarak veri toplama yoluyla yapılır ve araştırmacı çalıştığı toplumsal gruptaki kişilerin eylemleri, etkileşimleri ve dili üzerine derinlemesine düşünür ve bunu yorumlar.
B
İncelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen bir katılımcı gözlem türüdür.
C
Araştırmanın söz konusu toplumsal birime ulaşmasının normal koşullarda engellendiği ya da araştırmacının varlığının gözlemlenen kişilerin davranışlarını etkilememesini sağlamak için kullanılan yöntem.
D
Sosyoekonomik statü, hiyerarşi, iktidar ve güç ilişkileri gibi kolayca ele alınmayan veya tartışmanın yasak olduğu konular hakkında kültürel kalıpları ve yaklaşımları gösteren yöntem.
E
Araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı bir teknik.
Açıklama:
Lütfen "Katılımcı Olmayan Gözlem" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Katılımcı olmayan gözlem; araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı bir tekniktir.
Katılımcı olmayan gözlem; araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı bir tekniktir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Emerson ve arkadaşlarının değindiği etnografik bir çalışmada sahada notlar alırken dikkate alınması gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Alan notu yazarken, araştırmacı çalıştığı insanların mesele yaptıkları şeylere dikkat sarf edilmemelidir.
B
Gözlenen ve nihai olarak ‘veri’ ya da ‘bulgu’ olarak kabul edilen şey, gözlem sürecinden ayrılamaz.
C
Alan notu yazarken, araştırmacı çalıştığı insanların verdikleri yerel anlamlara ve mesele yaptıkları şeylere özel bir dikkat göstermelidir.
D
Alan notları, başka insanların hayatlarına ve yapıp ettiklerine dair daha geniş ve daha tutarlı anlatılar yazılabilmesi, değerlendirmeler yapılabilmesi için elzem kaynaklar ve önemli bir temel sunar.
E
Alan notları, insanların gündelik yaşamlarını ve faaliyetlerini oluşturan sosyal ve karşılıklı süreçleri detaylandırmalıdır.
Açıklama:
Lütfen "ETNOGRAFİK SAHA NOTLARININ YAZIMI" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Emerson ve arkadaşları etnografik bir çalışmada sahada notlar alırken dört hususun dikkate alınması gerektiğine işaret eder: (1) Gözlenen ve nihai olarak ‘veri’ ya da ‘bulgu’ olarak kabul edilen şey, gözlem sürecinden ayrılamaz. (2) Alan notu yazarken, araştırmacı çalıştığı insanların verdikleri yerel anlamlara ve mesele yaptıkları şeylere özel bir dikkat göstermelidir. (3) Alan notları, başka insanların hayatlarına ve yapıp ettiklerine dair daha geniş ve daha tutarlı anlatılar yazılabilmesi, değerlendirmeler yapılabilmesi için elzem kaynaklar ve önemli bir temel sunar. (4) Bu tür alan notları, insanların gündelik yaşamlarını ve faaliyetlerini oluşturan sosyal ve karşılıklı süreçleri detaylandırmalıdır.
Emerson ve arkadaşları etnografik bir çalışmada sahada notlar alırken dört hususun dikkate alınması gerektiğine işaret eder: (1) Gözlenen ve nihai olarak ‘veri’ ya da ‘bulgu’ olarak kabul edilen şey, gözlem sürecinden ayrılamaz. (2) Alan notu yazarken, araştırmacı çalıştığı insanların verdikleri yerel anlamlara ve mesele yaptıkları şeylere özel bir dikkat göstermelidir. (3) Alan notları, başka insanların hayatlarına ve yapıp ettiklerine dair daha geniş ve daha tutarlı anlatılar yazılabilmesi, değerlendirmeler yapılabilmesi için elzem kaynaklar ve önemli bir temel sunar. (4) Bu tür alan notları, insanların gündelik yaşamlarını ve faaliyetlerini oluşturan sosyal ve karşılıklı süreçleri detaylandırmalıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ilgili metinde yer alan boşluğa denk gelecek kelimedir?
Alan notları, araştırmacının belirli bir zaman diliminde belli bir mekândaki insanlarla kurulan ilişkilerden yola çıkarak edinilen deneyimlerden, birlikte oluşturulan anlam dünyasından, düşüncelerden ve bunların betimlenmesinden oluşan çok katmanlı bir metindir. Dolayısıyla alan notları araştırmacının düşünceleri ile alandaki insanların görüşlerinin harmanlandığı ............ bir bakışını da içerir.
Alan notları, araştırmacının belirli bir zaman diliminde belli bir mekândaki insanlarla kurulan ilişkilerden yola çıkarak edinilen deneyimlerden, birlikte oluşturulan anlam dünyasından, düşüncelerden ve bunların betimlenmesinden oluşan çok katmanlı bir metindir. Dolayısıyla alan notları araştırmacının düşünceleri ile alandaki insanların görüşlerinin harmanlandığı ............ bir bakışını da içerir.
Seçenekler
A
dünyevi
B
etnografik
C
analitik
D
öznel
E
nesnel
Açıklama:
Lütfen "ETNOGRAFİK SAHA NOTLARININ YAZIMI" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Alan notları, araştırmacının belirli bir zaman diliminde belli bir mekândaki insanlarla kurulan ilişkilerden yola çıkarak edinilen deneyimlerden, birlikte oluşturulan anlam dünyasından, düşüncelerden ve bunların betimlenmesinden oluşan çok katmanlı bir metindir. Dolayısıyla alan notları araştırmacının düşünceleri ile alandaki insanların görüşlerinin harmanlandığı analitik bir bakışını da içerir.
Alan notları, araştırmacının belirli bir zaman diliminde belli bir mekândaki insanlarla kurulan ilişkilerden yola çıkarak edinilen deneyimlerden, birlikte oluşturulan anlam dünyasından, düşüncelerden ve bunların betimlenmesinden oluşan çok katmanlı bir metindir. Dolayısıyla alan notları araştırmacının düşünceleri ile alandaki insanların görüşlerinin harmanlandığı analitik bir bakışını da içerir.
Soru 20
Kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Camelot Projesi.
B
Yapısalcılık.
C
Etnosentrizm.
D
Etnografi.
E
Emik Bakış.
Açıklama:
Lütfen "ETNOGRAFİK ARAŞTIRMA VE ETİK SORUNLAR" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Etnosentrizm: Kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelmektedir.
Etnosentrizm: Kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelmektedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi antropolojide yapısalcı yaklaşımın temelini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Toplumsal gerçekliğin genelde dalgalanan ve değişen görünüşlerinin arkasında yatan temel yapıları görebileceğimiz
düşüncesi.
düşüncesi.
B
Dayanışma ve bütünleşme yapıları, akrabalık kuralları ve dini ritüeller gibi kültürel fenomenlerin açıklanmasına yardımcı olan sosyal yapının bileşenleri düşüncesi.
C
Yapısal eşitsizlikler ve insanların günlük gerçekleri arasındaki bağlantıları vurgulayan eleştirel realist felsefe düşüncesi.
D
Belirli alanlardaki adaletsizlik ve eşitsizlikleri ele almak için etik bir sorumluluk düşüncesi.
E
Kamusal katılım ve aktivizme olan kesin bağlılığı ile geleneksel etnografik yaklaşımlardan farklılaşma düşüncesi.
Açıklama:
Lütfen "Yapısalcı Antropoloji" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Yapısalcı yaklaşımın temelini, toplumsal gerçekliğin genelde dalgalanan ve değişen görünüşlerinin arkasında yatan temel yapıları görebileceğimiz düşüncesi oluşturur.
Yapısalcı yaklaşımın temelini, toplumsal gerçekliğin genelde dalgalanan ve değişen görünüşlerinin arkasında yatan temel yapıları görebileceğimiz düşüncesi oluşturur.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Yorumlayıcı Antropoloji'nin en güçlü temsilcisi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Julian Steward.
B
Leslie White.
C
Claude Levi-Strauss
D
Clifford Geertz
E
Zora Neale Hurston
Açıklama:
Lütfen "Yorumlayıcı Antropoloji" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Yorumlayıcı antropolojinin en güçlü temsilcisi Clifford Geertz’dir.
Yorumlayıcı antropolojinin en güçlü temsilcisi Clifford Geertz’dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yorumlayıcı antropolog Clifford Geertz’in düşüncelerinden değildir?
Seçenekler
A
Kültürü anlamak için etnografların karmaşık bir yorum ağına dayanan ayrıntılı açıklamalar vermesi gerektiğini öne sürmüştür.
B
Savunduğu kültür kavramı, özünde göstergebilimsel bir kavramdır.
C
Antropolojinin temel amaçlarından birinin kültürü anlamak olduğunu ifade eder.
D
Antropolojiyi, yasaları araştıran deneysel bir bilim olarak değil, anlam arayışı içinde yorumlayıcı bir bilim olarak kabul eder.
E
Etnografinin empati ve duyarlılık gibi özelliklerinin de eşitlikçi ve karşılıklı demokratik bir ilişkiye izin verdiği düşünür.
Açıklama:
Yorumlayıcı Antropoloji bölümüne bakınız. E şıkkı Feminist antropolojinin özelliğidir.
Etnografinin empati ve duyarlılık gibi özelliklerinin de eşitlikçi ve karşılıklı demokratik bir ilişkiye izin verdiği düşünür.
Etnografinin empati ve duyarlılık gibi özelliklerinin de eşitlikçi ve karşılıklı demokratik bir ilişkiye izin verdiği düşünür.
Soru 24
“Yoğun Betimlemeler: Yorumlayıcı Bir Kültür Teorisine Doğru” adlı eserinde kültürü anlamaya çalışan antropolog kimdir?
Seçenekler
A
A.R. Radcliffe
B
Michael G. Smith
C
Edmund R.Leach
D
Claude Levi-Strauss
E
Clifford Geertz
Açıklama:
Yorumlayıcı Antropoloji
Clifford Geertz
Clifford Geertz
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Antropolojide Claude Levi-Strauss’un yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Otoetnografik yaklaşım
B
Tarihsel özgücülük
C
Nicel yaklaşımlar
D
Yapısalcı Antropoloji
E
Ekolojk yaklaşım
Açıklama:
Yapısalcı Antropoloji bölümünü okuyunuz.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Yapısalcı Antropoloji’nin kurucusu sayılır?
Seçenekler
A
A.R. Radcliffe
B
Michael G. Smith
C
Edmund R.Leach
D
A.L. Southall
E
Claude Levi-Strauss
Açıklama:
Yapısalcı Antropoloji
Claude Levi-Strauss
Claude Levi-Strauss
Soru 27
İnsan nüfusunun nüfus dinamikleri, sosyal örgütlenmesi ve kültürü ile yaşadıkları ortamlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi olarak tanımlanan Ekolojik antropoloji aşağıdakilerden hangisi ile ilgilenmez?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşam
B
Kültür ve çevre arasındaki bağlantılar
C
Sosyal örgütlenme
D
Nüfus dinamikleri
E
Üretim sistemleri
Açıklama:
Ekolojik antropoloji bölümünü okuyunuz.
Ekonomik yaşam
Ekonomik yaşam
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Otoethnograf yaklaşımın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Otoetnografi bazen öz etnografya, refleksif/düşünümsel etnografya veya performans etnografyası ile eşanlamlı bir şekilde kullanılır.
B
Otoetnografi, etnografik alan çalışması ve yazı bağlamında kendini gözlemleme ve düşünümsel araştırmayı içeren bir araştırma biçimi veya yöntemidir.
C
Otoetnografik yaklaşım, antropoloji dışındaki disiplinlerden (örneğin, iletişim, eğitim) çok çeşitli araştırma hedeflerine ve tekniklerine, anlatı stratejilerine ve farklı bilim insanlarının katkılarına açık hâle getirmiştir.
D
Otoethnografi sistematik olmayan, bilinç dışı ve genel düşünce doğrularına dayanan bir yöntem olarak kullanılmaktadır.
E
Otoethnografik yaklaşım, Antropolojinin son zamanlarda öz kimlik, benlik ve toplum arasındaki ilişkilere dair değişen kavrayışların bir sonucu olarak bilinmektedir.
Açıklama:
Otoetnografik Yaklaşım
Analitik otoetnografide, araştırmacıların kendi duyguları ve deneyimleri etnografik anlatıya dahil edilir, görünür hâle getirilir ve gözlemlenen sosyal dünyayı anlamak için önemli veriler olarak kabul edilir. Sistematik, bilinçli iç gözlem, kişisel düşüncelerin disiplinli analizini ve araştırmacıların araştırmayla olan bağlantılarının başkalarının temsilleriyle diyalog hâlinde eylem ve yorumları üzerindeki etkilerini sağlar.
Otoethnografi sistematik olmayan, bilinç dışı ve genel düşünce doğrularına dayanan bir yöntem olarak kullanılmaktadır.
Analitik otoetnografide, araştırmacıların kendi duyguları ve deneyimleri etnografik anlatıya dahil edilir, görünür hâle getirilir ve gözlemlenen sosyal dünyayı anlamak için önemli veriler olarak kabul edilir. Sistematik, bilinçli iç gözlem, kişisel düşüncelerin disiplinli analizini ve araştırmacıların araştırmayla olan bağlantılarının başkalarının temsilleriyle diyalog hâlinde eylem ve yorumları üzerindeki etkilerini sağlar.
Otoethnografi sistematik olmayan, bilinç dışı ve genel düşünce doğrularına dayanan bir yöntem olarak kullanılmaktadır.
Soru 29
İncelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen bir katılımcı gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örtük gözlem
B
Etnografik mülakat
C
Katılımcı olmayan gözlem
D
Katılımcı gözlem
E
Açık katılımcı gözlem
Açıklama:
Örtük gözlem, Antropoloji̇k Araştirmada Farkli Yöntem ve Tekni̇kler
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi dijital antropolojinin ilgi alanıdır?
Seçenekler
A
Bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlar ile oluşturulan metinler ve görsel verilerle ilgilenir.
B
Dijital antropoloji daha çok kültür kavramı ile ilgilenir.
C
Dijital antropoloji çoğunlukla iktidar ilişkilerinin eril biçimiyle ilgilenir.
D
Dijital antropoloji kadınların paylaşımları ve oluşturulan hareketle ilgilenir.
E
Kadınların oluşturdukları örtük bilgiler ve ürettiği süreçleri araştırır.
Açıklama:
Dijital Antoropoloji bölümünü okuyunuz.
Bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlar ile oluşturulan metinler ve görsel verilerle ilgilenir.
Bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlar ile oluşturulan metinler ve görsel verilerle ilgilenir.
Soru 31
Antropoloji ve Etnografi ya da Etnografya ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Antropoloji, değişik toplum ve kültürleri tanımayı ve tanıtmayı amaçlar.
B
Etnografi, bir kültür ya da topluluğa ilişkin derin ve ayrıntılı bilgidir.
C
Etnografik bir çalışmada bir dizi farklı yaklaşım benimsenebilir.
D
İlk dönem etnografi çalışmaları eleştirel yaklaşımları benimsemiştir.
E
Sosyal antropolojinin temelinde saha çalışması vardır.
Açıklama:
Etnografi; ilk biçimlerinde, araştırmacıların, araştırılanlar üzerindeki etkilerini en aza indirecek şekilde insanların inançlarını ve eylemlerini anlama endişesini içeriyordu. Sonuç olarak etnografi, incelenen toplumları iyileştirme veya kalkındırma gibi pratik iyileştirme veya politik aktivizm ile ilgili endişeler taşımamaktaydı. Sonraki dönemlerde Marksist veya “eleştirel” bakış açılarını benimsemeye ve toplumsal değişim için değerlendirmeler ve öneriler üretmeye başladılar. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Soru 32
Avrupa'da eğitim görmüş Afganistan'lı bir kadın araştırmacı, Afganistan'da kız çocuklarının nasıl yetiştirildiği sorusuna yanıt aramak üzere ülkesine dönmüş ve bir yıl yerel halk ile birlikte yaşadıktan sonra araştırma raporunu yayımlamıştır. Bu araştırma ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Emik bakış açısı vardır.
B
Etik bakış açısı vardır.
C
Katılımcı olmayan gözlem söz konusudur.
D
Araştırmacının Afganistan'lı olması uygun olmaz.
E
Bu araştırma nicel tarama deseni ile yapılmalıdır.
Açıklama:
Etnografik çalışmalarda katılımcı gözlemle emik bakış açısının yansıtılması beklenir. Araştırmacının aynı kültürden olması, başka bir kültürde yetişen araştırmacılara göre daha emik bir bakış açısıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi etnografi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bir sosyal bilim metodolojisi olarak sayılmaz.
B
Antropoloji disiplinin altında gelişmemiştir.
C
Franz Boaz ve Bronislaw Malinowski tarafından ortaya çıkarılmıştır.
D
Temeli farklı felsefi kökenlere dayanmaz.
E
Entellektüel yörüngelere sahip değildir.
Açıklama:
Bir sosyal bilim metodolojisi olarak etnografi ya da etnografya, antropoloji disiplininin altında 19. yüzyılın ortalarından itibaren gelişmeye başlamıştır. Antropologlar bir kültüre doğrudan katılarak veya kültürün içine gömülü olarak edinilen bilginin değerini giderek daha fazla fark ettiler. Antropologlar Franz Boaz ve Bronislaw Malinowski genellikle antropolojide temel yöntem olarak etnografik bir yaklaşımın veya katılımcı gözlemi ortaya çıkaran fikir insanları olarak bilinir. Etnografik yaklaşımlar farklı felsefi kökenlere, disiplin geleneklerine ve entelektüel yörüngelere sahiptir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi etnografi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
İnsanlar hakkında yazmak anlamına gelmez.
B
Belirli bir toplumun ayırt edici sosyal ve kültürel özelliklerini açıklamaz.
C
Kültürlerin sosyal bilimcilerle ilk elden araştırılması değildir.
D
Belirli bir insanın yaşam biçimi hakkında yazmak anlamına gelmez.
E
Belirli bir kültürün yaşam biçimi hakkında yazmak anlamına gelir.
Açıklama:
Etimolojik olarak “etnografi”, “insanlar hakkında yazmak” veya “belirli bir insanın/kültürün yaşam biçimi hakkında yazmak” anlamına gelir. Erken antropolojik çalışmaların amacı, belirli bir toplumun ayırt edici sosyal veya kültürel özelliklerinin açıklayıcı bir anlatımını yapmaktı. Bu anlamda, etnografi, kültürlerin sosyal bilimcilerce ilk elden araştırılması ve tanımlanması ile bunun ürettiği verilerin teorik olarak yorumlanmasının bir bileşimine atfen kullanılmıştır.
Soru 35
Bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropolojik
B
Diyalojik
C
Fotojenik
D
Dualite
E
Emik bakış
Açıklama:
Diyalojik, bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan bir terimdir.
Soru 36
Emik bakış terimi aşağıdakilerden hangisini karşılar?
Seçenekler
A
Kültürlerin sosyal bilimcilerce ilk elden araştırılması ve tanımlanması ile bunun ürettiği verilerin teorik olarak yorumlanmasıdır.
B
Araştırmacının, belirli bir toplumu ve onların yaşam biçimini, uzun bir dönem boyunca ve bireysel olarak gözlemleme yöntemidir.
C
Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifleriyle betimlenmeye çalışılmasıdır.
D
Bir olgunun ilişkiselliğini ve çok taraflılığını anlatmak için kullanılan bir terimdir.
E
Araştırmacının gözlem ve saha notlarını bir veriye dönüştürecek tarzda bilgiyi inşa ettiği ve sahanın pratik deneyimlerini teoriye dönüştürdüğü bir metodolojidir.
Açıklama:
Emik Bakış: Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifleriyle betimlenmeye çalışılmasıdır. Öte yandan, antropoloğun analitik ve dışarıdan bakış açısı etik düzey olarak adlandırılır.
Soru 37
Sosyal antropoloğun tanımaya ve anlamaya çalıştığı insan topluluğunun yaşamına mümkün olduğu ölçüde derinlemesine ve ayrıntılı biçimde dalmasını gerektiren ve bunun için araştırmacı-antropoloğun konuk olduğu topluluğun üyeleriyle mümkün olan en üst düzeyde empati (duygudaşlık) kurarak çevresindeki bu farklı yaşamın özünü öğrenmeye çalışması beklenen araştırma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılımcı gözlem
B
Diyalektik
C
Örtük gözlem
D
Etnografik mülakat
E
Röportaj
Açıklama:
Sosyal antropolog katılımcı gözlem adı verilen bir araştırma tekniği ile çalışmalarını sürdürür. Bu teknik, antropoloğun tanımaya ve anlamaya çalıştığı insan topluluğunun yaşamına mümkün olduğu ölçüde derinlemesine ve ayrıntılı biçimde dalmasını gerektirmekteydi. Bunun için araştırmacı- antropoloğun konuk olduğu topluluğun üyeleriyle mümkün olan en üst düzeyde empati (duygudaşlık) kurması ve çevresindeki bu farklı yaşamın özünü öğrenmeye çalışması beklenir.
Soru 38
İncelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen katılımcı gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel gözlem
B
Katılımcı gözlem
C
Kapalı gözlem
D
Açık katılımcı gözlem
E
Örtük gözlem
Açıklama:
Örtük gözlem, incelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen bir katılımcı gözlem türüdür
Soru 39
Araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayrışık gözlem
B
Örtük gözlem
C
Açık Katılımcı Gözlem
D
Katılımcı Olmayan Gözlem
E
Ayrımcı Gözlem
Açıklama:
Katılımcı olmayan gözlem; araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı bir tekniktir.
Soru 40
Spradley'in, dostça sohbetlere benzettiği ve araştırmacının katılımcıların bilgi kaynağı olarak yanıt vermesine yardımcı olacak yeni unsurları yavaş yavaş tanıttığı bir dizi dostça sohbet olan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örtük gözlem
B
Açık konuşma
C
Katılımcı olmayan gözlem
D
Etnografik mülakat
E
Katılımcı olan gözlem
Açıklama:
Spradley, etnografik görüşmelerin “dostça sohbetlere” oldukça benzediğini vurgulamaktadır. Spradley’e göre, etnografik görüşmeleri, araştırmacının katılımcıların bilgi kaynağı olarak yanıt vermesine yardımcı olacak yeni unsurları yavaş yavaş tanıttığı bir dizi dostça sohbet olarak düşünmek en iyisidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi etnografi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sosyal antropolojinin temelinde saha araştırması yoktur.
B
Etno bir şeyi betimlemeye işaret eder.
C
Grafya insanlar ya da halk anlamına gelir.
D
Kültürel antropologlar insanı birey olarak görürler.
E
Kültürel antropologlar insanı birer veri kaynağı olarak görür.
Açıklama:
Geleneksel olarak, sosyal antropolojinin temelinde saha çalışması vardır. Bu çalışmada araştırmacı, belirli bir toplumu ve onların yaşam biçimini, uzun bir dönem boyunca ve bireysel olarak gözlemler. Hatta eğer mümkünse, antropologlar yaşam biçimlerini merak ettikleri insanlarla birlikte yaşamaya çalışır ve gündelik yaşamın küçük detayları hakkında önemli bilgiler elde ederler. Kültürel antropologlar, insanı “veri kaynağı” olarak değil, birey olarak görürler.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi etnografi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifleriyle betimlenmeye çalışılmasına diyalojik bilgi denir.
B
Antropoloğun analitik ve dışarıdan bakış açısı tam katılımlı gözlem olarak adlandırılmaktadır.
C
Antropolog her zaman hakkında yazdığı insanlar ile özdeş hale gelir.
D
Diyalojik bilgi, hem araştırdığı kişilerin anlam dünyasını ve bakış açısını hem de araştırmacının kendi bakış açısını içermez.
E
Bir toplumun kendi içinden kendi bakış açısıyla, yerli biteylerinin yaklaşımlarıyla betimlenmeye çalışılmasına emik bakış denir.
Açıklama:
Emik bakış: Bir toplumun içeriden kendi bakış açılarıyla ve yerel kişilerin perspektifleriyle betimlenmeye çalışılmasıdır. Öte yandan, antropoloğun analitik ve dışarıdan bakış açısı etik düzey olarak adlandırılır. Antropolog, hiçbir zaman için hakkında yazdığı insanlar ile özdeş hâle gelemez. Bu nedenle, antropolojideki olası tek gerçek emik betimleme, bizzat yerliler tarafından, kendi gündelik dillerinde yazılan alıntılardır (Eriksen, 2009: 69). Etnografik metodolojiyi benimseyen araştırmacı sahada deneyimlediklerinden sonra sistematik bir biçimde hazırladığı notlarını “bilgi”ye dönüştürür. Ancak bu bilgi diyalojik bir bilgidir; hem araştırdığı kişilerin anlam dünyasını ve bakış açısını yansıtır hem de araştırmacının kendi bakış açısını içerir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi etnografik çalışmada araştırmacının rolü ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Etnografik bir çalışmada veri toplama konusunda araştırmacının rolü önemsizdir.
B
Etnografik bir çalışmada araştırmacının verileri açıktan mı yoksa gizliden mi toplayacağına karar vermesi gereklidir.
C
Etnografik bir çalışmada araştırmacı konumunu içeriden bir yaklaşımla mı yoksa dışarıdan bir yaklaşımla mı sürdüreceğine karar vermek zorunda değildir.
D
Etnografik bir çalışmada emik yaklaşım, kültürün içine dahil olma ile mümkün olmaz.
E
Etnografik bir çalışmada emik yaklaşım, katılımcıların yaşam tarzının gözlemlendiği ve içeriden bilgilerin onların bakış açısıyla derlendiği bir yaklaşıma işaret etmez.
Açıklama:
Etnografik bir çalışmada veri toplama konusunda araştırmacının rolü oldukça önemlidir. Gerçekci bir ilişki içerisinde katılımcılarla etkileşime geçmek çeşitli zorluklar içerir; araştırmacı önce veri toplamaya ilişkin nasıl bir yaklaşım benimseyeceğine karar vermelidir; verilerin açıktan mı yoksa gizli bir gözlemle mi toplanacağı önemlidir. İkincisi araştırmacı, araştırmadaki konumunu içeriden (emik) bir yaklaşımla mı yoksa dışarıdan (etik) bir yaklaşımla mı sürdüreceğine karar vermelidir. Genel olarak emik yaklaşım, kültürün içine dahil olma ile mümkün olabilmektedir.
Soru 44
Sosyal antropolog aşağıdaki veri toplama teknkilerinden hangisini araştırma sürecinde diğerine göre daha fazla tercih etmektedir?
Seçenekler
A
Katılımsız gözlem
B
Anket
C
Ölçek
D
Yapılandırılmış gözlem
E
Katılımlı gözlem
Açıklama:
Sosyal antropolog katılımcı gözlem adı verilen bir araştırma tekniği ile çalışmalarını sürdürür.
Soru 45
Mevsimlik işçilerin yaşamını katılımcı gözlem ile araştıran araştırmacı, tarla kenarlarında boş meralara kurulan çadırlarda onlarla birlikte yaşamakta ve temel gereksinimlerin giderilmesi için topululuğun bulduğu çözümleri kendisi de uygulamaktadır. Bu araştırmacı raporuna yaşadığı zorlukları detaylı olarak anlatmış ancak araştırılan topluluk üyelerinin bu zorlukları ne ölçüde deneyimlediklerine yer vermemiştir. Bu durumda aşağıdaki sorunlardan hangisi söz konusudur?
Seçenekler
A
Araştırmacının sıradan yaşam deneyimleri hâline gelen unsurları dışarıdan bir gözle tartamaması
B
Araştırmacının her şeyi kendi deneyimlerinden yola çıkarak yorumlaması
C
Katılımcıların araştırmacıya yeterli açıklamaları yapmaya gereksinim duymamaları
D
Araştırmacının her şeyi sıradan kabul edip üzerine gitmemesi
E
Araştırmacının ortama yeterince uyum sağlamada zorluk yaşaması
Açıklama:
Bu örnek durumda "Araştırmacının her şeyi kendi deneyimlerinden yola çıkarak yorumlaması" söz konusudur.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi katılımcı gözlem ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Katılımcı gözlemde, araştırmacı araştırma yapılan kişilerin toplumsal yaşantısına katılmaz ve veri toplamaz.
B
Katılımcı gözlemde araştırmacı, araştırmasını gerçekleştirdiği toplumsal gruptaki kişilerin eylemleri, etkileşimleri ve dili üzerine derinlemesine düşünmez.
C
Katılımcı gözlemde, araştırmacı yakın dikkat gösterir, izler ve dikkatle dinler, bütün duyularını kullanır.
D
Saha araştırmacıları toplumsal yaşamın özünün dünyevi, sıradan, gündelik küçük ayrıntılar aracılığıyla iletildiğine inanmaz.
E
Katılımcı gözlem, incelenen ortama dahil olmayı ve katılımcıların dil, davranış ve değerlerini gözlemlemeyi gerektirmez.
Açıklama:
Katılımcı gözlem genelde etnografi yöntemlerinin merkezinde görülür. Katılımcı gözlem üzerinde araştırma yapılan kişilerin toplumsal yaşantısına katılarak veri toplama yoluyla yapılır ve araştırmacı çalıştığı toplumsal gruptaki kişilerin eylemleri, etkileşimleri ve dili üzerine derinlemesine düşünür ve bunu yorumlar. Araştırmacıların sahada yaptıklarının büyük bölümü, yakın dikkat göstermek, izlemek ve dikkatle dinlemektir. Araştırmacı bütün duyularını kullanır, görülen, duyulan, koklanan, tadılan ya da dokunulanları fark ederler. Araştırmacı, bütün bilgi kaynaklarını özümseyen bir araç hâline gelir.
Soru 47
İncelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen katılımcı gözlem çeşidine ne denir?
Seçenekler
A
örtük gözlem
B
açık katılımcı gözlem
C
kapalı katılımcı gözlem
D
katılımcı olmayan gözlem
E
etnografik mülakat
Açıklama:
Bu gözlem biçimi, araştırmacının gerçek amacını gizlemek için araştırma ortamında geçerli bir rol bulunmasını gerektirir. Yine bu yöntem, araştırmanın söz konusu toplumsal birime ulaşmasının normal koşullarda engellendiği ya da araştırmacının varlığının gözlemlenen kişilerin davranışlarını etkilememesini sağlamak için kullanılabilir.
Soru 48
I. İnceleme konusu olan kişilerle yapılan bir anlaşma çerçevesinde gerçekleştirilir.
II. Bu anlaşma açıkça ya da dolaylı biçimde ifade edilmiş olabilir.
III. Resmî biçimde ifade edildiği takdirde sosyolog, inceleme konusu olan kişilere bunun bir sosyal bilim araştırması olduğunu açıkça belirtir ve araştırmanın yapılabilmesi için izin vermelerini ister.
Yukarıdaki açıklamalar antropolojik araştırmalarda kullanılan hangi yöntemi açıklamaktadır?
II. Bu anlaşma açıkça ya da dolaylı biçimde ifade edilmiş olabilir.
III. Resmî biçimde ifade edildiği takdirde sosyolog, inceleme konusu olan kişilere bunun bir sosyal bilim araştırması olduğunu açıkça belirtir ve araştırmanın yapılabilmesi için izin vermelerini ister.
Yukarıdaki açıklamalar antropolojik araştırmalarda kullanılan hangi yöntemi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
örtük gözlem
B
açık katılımcı gözlem
C
katılımcı olmayan gözlem
D
etnografik mülakat
E
katılımcı gözlem
Açıklama:
Pek çok araştırmacı, çalışma yapmak üzere alana girmeyi nasıl başardıklarının hikâyesini anlatmaktan hoşlanır: Aslında bu nokta araştırmayı anlamak açısından can alıcı önemdedir, çünkü araştırmacı ile araştırma konusu kişiler arasında kurulan ilişki elde edilen verilerin niteliğini etkileyebilir.
Soru 49
Araştırmacının, araştırması aracılığıyla incelemeye konu olanları izlediği, onlara ilişkin bilgiler edindiği, ama incelenen durumun içinde aktif olarak yer almadığı tekniğe ne denir?
Seçenekler
A
katılımcı olmayan gözlem
B
etnografik mülakat
C
açık katılımcı gözlem
D
örtük gözlem
E
katılımcı gözlem
Açıklama:
Katılımcı olmayan gözlem yaklaşımı bazen, tam da gözlemlendiklerini bilmenin insanları farklı şekilde davranmaya itebileceği ve buna bağlı olarak, toplanan verilerin geçerliliğini ortadan kaldıracağı (örneğin ünlü Hawthorne etkisi örneği gibi) durumlarda başvurulabilen bir yaklaşımdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi etnografik saha notlarının yazımı ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Saha notları sadece kişinin gözlemlerini aktardığı gazetecilik türü notlar olmalıdır.
B
Saha notları araştırma sürecine dahil olurken ortaya çıkan anlık düşüncelerin analizini içermemelidir.
C
Saha notları araştırma sürecine dahil olurken ortaya çıkan sorunların analizini içermemelidir.
D
Saha notları araştırma sürecine dahil olurken ortaya çıkan somut süreçlerin analizini içermemelidir.
E
Araştırmanın özetleri ve bununla ilgili düşünceler, zaman içinde genel bir günlük olarak hazırlanabilirse çok yararlı olabilir.
Açıklama:
Saha notları sadece kişinin gözlemlerini aktardığı gazetecilik türü notlar olmamalıdır, aynı zamanda araştırma sürecine dahil olurken ortaya çıkan anlık düşüncelerin, soruların veya somut süreçlerin analizini de içermelidir. Araştırmanın özetleri ve bununla ilgili düşünceler, zaman içinde genel bir günlük olarak hazırlanabilirse çok yararlı olabilir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Heyl'in (2007: 371) vurguladığı etnografik mülakat yaparken dikkat edilecek dört husustan biri değildir?
Seçenekler
A
Araştırmanın tüm aşamalarında katılımcılarla etik bir ilişki geliştirerek, onların dikkatli ve saygılı bir şekilde dinlenmesi
B
Araştırmacının mülakat süreci boyunca, anlamın birlikte yapılandırılmasındaki rolü hakkında bir öz farkındalığa sahip olması
C
Araştırmacının kişisel deneyimlerine göre değerlendirme yapması ve araştırmaya başlamadan önce sonuca yönelik değerlendirmeler yapması
D
Araştırmacının hem devam eden ilişkinin hem de daha geniş sosyal bağlamın katılımcıları olarak, mülakat sürecini ve araştırma sonuçlarını etkileme yollarının farkında olmas
E
Araştırmacının diyaloğun bir keşif olduğunun ve bu yolla sadece kısmi bir bilgiye ulaşılacağının farkında olması
Açıklama:
Heyl (2007: 371) etnografik mülakat yaparken dikkat edilecek dört hususun olduğunu vurgulamıştır:
• Araştırmanın tüm aşamalarında katılımcılarla etik bir ilişki geliştirerek, onların dikkatli ve saygılı bir şekilde dinlenmesi;
• Araştırmacının mülakat süreci boyunca, anlamın birlikte yapılandırılmasındaki rolü hakkında bir öz farkındalığa sahip olması;
• Araştırmacının hem devam eden ilişkinin hem de daha geniş sosyal bağlamın katılımcıları olarak, mülakat sürecini ve araştırma sonuçlarını etkileme yollarının farkında olması; ve
• Araştırmacının diyaloğun bir keşif olduğunun ve bu yolla sadece kısmi bir bilgiye ulaşılacağının farkında olması.
• Araştırmanın tüm aşamalarında katılımcılarla etik bir ilişki geliştirerek, onların dikkatli ve saygılı bir şekilde dinlenmesi;
• Araştırmacının mülakat süreci boyunca, anlamın birlikte yapılandırılmasındaki rolü hakkında bir öz farkındalığa sahip olması;
• Araştırmacının hem devam eden ilişkinin hem de daha geniş sosyal bağlamın katılımcıları olarak, mülakat sürecini ve araştırma sonuçlarını etkileme yollarının farkında olması; ve
• Araştırmacının diyaloğun bir keşif olduğunun ve bu yolla sadece kısmi bir bilgiye ulaşılacağının farkında olması.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Berg ve Lune’a (2015: 257) göre, tam ve ayrıntılı etnografik saha notları oluşturmanın dört ilkesinden biri değildir?
Seçenekler
A
şifreli notlar
B
ayrıntılı betimlemeler
C
vaziyet planları
D
analitik notlar
E
öznel değerlendirmeler
Açıklama:
Berg ve Lune’a (2015: 257) göre, tam ve ayrıntılı etnografik saha notları oluşturmanın dört ilkesi olmalıdır: şifreli notlar, ayrıntılı betimlemeler, analitik notlar ve öznel değerlendirmeler.
Soru 53
Sahadan ayrıldıktan sonra hemen sonra yazılan, öyküleyici saha notlarının kalbini oluşturan ve hafızanın izin verdiği ölçüde çeşitli duyu organlarımızla algıladığımız doku, his, renk, koku, tat, görsellik vb. unsurları barındıran detayları içeren uzun notlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayrıntılı betimlemeler
B
Şifreli notlar
C
Analitik notlar
D
Öznel değerlendirmeler
E
Ses kayıtları
Açıklama:
Ayrıntılı betimlemeler, sahadan ayrıldıktan sonra hemen sonra yazılan uzun notlardır. Ayrıntılı betimlemeler, öyküleyici saha notlarının kalbini oluşturur. Hafızanın izin verdiği ölçüde çeşitli duyu organlarımızla algıladığımız doku, his, renk, koku, tat, görsellik vb. unsurları barındıran detayları içerir.
Soru 54
"Alan notlarını ............... olarak adlandıran Plath (1990), sosyal bilimcilerin saha notlarıyla çalışma ve bunlardan yararlanma eylemine yeterince eleştirel önem vermediğini savunmaktadır." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
dosyalanmış notlar
B
ses kayıtları
C
yerel gözlemler
D
etnografik saha notları
E
Camelot Projesi
Açıklama:
Alan notlarını “dosyalanmış notlar” olarak adlandıran Plath (1990), sosyal bilimcilerin saha notlarıyla çalışma ve bunlardan yararlanma eylemine yeterince eleştirel önem vermediğini savunmaktadır.
Soru 55
Bir kültürü betimlemek ve yerel bakış açısından başka bir yaşam biçimini anlamaya yönelik araştırma yapan bilim olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Etnografya
C
Diyalojik
D
Emik Bakış
E
Etik
Açıklama:
Etnografya: Kültürel antropolojiden gelmektedir. “Etno,” insanlar ya da halk anlamına gelir, “grafya” ise bir şeyi betimlemeye işaret eder. Etnografya, bir kültürü betimlemek ve yerel bakış açısından başka bir yaşam biçimini anlamak anlamına gelen bilim dalıdır.
Soru 56
Etnografi bir grubun gündelik hayatlarının akışına katılarak “orada olanı” .......... ve .............. geliştirerek anlamaya ve yorumlamaya çalışmaktır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
gözlemleyerek / içeriden bir bakış
B
gözlemleyerek / dışarıdan bir bakış
C
ölçümleyerek / içeriden bir bakış
D
ölçümleyerek / araçlar
E
gruplayarak / araçlar
Açıklama:
Etnografi bir grubun gündelik hayatlarının akışına katılarak “orada olanı” gözlemleyerek ve içeriden bir bakış (emik bakış) geliştirerek anlamaya ve yorumlamaya çalışmaktır.
Soru 57
Bir antropoloğun futbol holiganları arasına her hangi bir bilgi vermeden katılarak veri topladığı araştırmanın tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılımcı Gözlem
B
Örtük Gözlem
C
Açık Katılımcı Gözlem
D
Katılımcı Olmayan Gözlem
E
Etnografik Mülakat
Açıklama:
Örtük gözlem; İncelenmekte olan toplumsal birimin açıkça farkında olmadan ve onu onaylayan bir tutuma sahip olmadan yerine getirilen (habersiz, bilgisi olmadan)bir gözlem türüdür.
Örtük gözlemde, araştırmacının gerçek amacını gizlemek için araştırma ortamında geçerli bir rol bulunmasını gerektirir. Araştırmanın söz konusu toplumsal birime ulaşmasının normal koşullarda engellendiği ya da araştırmacının varlığının gözlemlenen kişilerin davranışlarını etkilememesini sağlamak için kullanılabilir.
Örtük gözlemde, araştırmacının gerçek amacını gizlemek için araştırma ortamında geçerli bir rol bulunmasını gerektirir. Araştırmanın söz konusu toplumsal birime ulaşmasının normal koşullarda engellendiği ya da araştırmacının varlığının gözlemlenen kişilerin davranışlarını etkilememesini sağlamak için kullanılabilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi etnografik mülakat sırasında dikkat edilecek özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Araştırmanın tüm aşamalarında katılımcılarla etik bir ilişki geliştirerek, onların dikkatli ve saygılı bir şekilde dinlenmesi
B
Araştırmacının mülakat süreci boyunca anlamın birlikte yapılandırılmasındaki rolü hakkında bir öz farkındalığa sahip olması
C
Bir mülakatçının yanıtının araştırmaya katılan tüm katılımcılar için genellenebileceğinin farkında olma
D
Araştırmada ilişkinin ve sosyal bağlamın devam ettiğini bilerek, mülakat sürecini ve sonuçları etkileme yollarının farkında olması
E
Araştırmacının diyaloğun bir keşif olduğunun ve bu yolla sadece kısmi bir bilgiye ulaşılacağının farkında olması
Açıklama:
'Bir mülakatçının yanıtının araştırmaya katılan tüm katılımcılar için genellenebileceğinin farkında olma' ifadesi etnografyanın doğasına terstir. Katılımcıları etkileyen faktörlerin çeşitliliği nedeni ile araştırma yönteminde bu tür bir genelleme yapılamaz.
Soru 59
'Saha notları' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yer, zaman, olay, kişilerin somut özelliklerinin yanı sıra anlık düşüncelerin, soruların veya süreçlerin analizini içerir.
B
Gözlem sırasında tutulur ve analiz sırasında araştırmacının hafızasını canlandırmak için yazılan ve kayda alınan ifadelerdir.
C
Araştırmanın amacına göre insanların gündelik yaşamlarını ve
faaliyetlerini detaylandırmalıdır.
faaliyetlerini detaylandırmalıdır.
D
Saha notları sadece kişinin gözlemlerini aktardığı gazetecilik türü notlardır.
E
Saha notları gözlem, veri toplama ve yazma süreciyle şekillenen dinamik bir süreçtir.
Açıklama:
Saha notları sadece kişinin gözlemlerini aktardığı gazetecilik türü notlar olmamalıdır, aynı zamanda araştırma sürecine dahil olurken ortaya çıkan anlık düşüncelerin, soruların veya somut süreçlerin analizini de içermelidir.
Soru 60
Kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak
ve ötekileştirmek olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
ve ötekileştirmek olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyalojik
B
Etnografik
C
Etik Bakış
D
Otoetnografi
E
Etnosentrik
Açıklama:
Etnosentrizm: Kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelmektedir.
Soru 61
İnsan yaşamının ve kültürün toplumsal yaşamın maddi boyutlarından veya zihnin doğuştan getirdiği yapılardan ziyade, anlam sistemlerinin bir ürünü olduğunu kabul eden antropolojik kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısalcı Antropoloji
B
Eleştirel Antropoloji
C
Dijital Antropoloji
D
Yorumlayıcı Antropoloji
E
Feminist Antropoloji
Açıklama:
Yorumlayıcı antropoloji, insan yaşamının ve kültürün toplumsal yaşamın maddi boyutlarından veya zihnin doğuştan getirdiği yapılardan ziyade, anlam sistemlerinin bir ürünü olduğunu kabul eder.
Soru 62
Antropolojideki ............ yazarlar, kadınların etnografisine özel olarak odaklanarak kadınların sorunlarına dikkat çekmişlerdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
feminist
B
araştırmacı
C
etnograf
D
yenilikçi
E
çağdaş
Açıklama:
Antropolojideki feminist yazarlar, kadınların etnografisine özel olarak odaklanarak kadınların sorunlarına dikkat çekmişlerdir.
Soru 63
'İnsan nüfusunun nüfus dinamikleri, sosyal örgütlenmesi ve kültürü ile yaşadıkları ortamlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik Antropoloji
B
Otoetnografik Yaklaşım
C
Feminist Antropoloji
D
Yorumlayıcı Antropoloji
E
Dijital Antropoloji
Açıklama:
Ekolojik antropoloji, insan nüfusunun nüfus dinamikleri, sosyal örgütlenmesi ve kültürü ile yaşadıkları ortamlar arasındaki ilişkilerin incelenmesidir.
Soru 64
Etnografik alan çalışması ve yazı bağlamında kendini gözlemleme ve düşünümsel araştırmayı içeren bir antrpolojik araştırma biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoetnografik Yaklaşım
B
Yorumlayıcı Antropoloji
C
Feminist Antropoloji
D
Eleştirel Antropoloji
E
Dijital Antropoloji
Açıklama:
Otoetnografi, etnografik alan çalışması ve yazı bağlamında kendini gözlemleme ve düşünümsel araştırmayı içeren bir araştırma biçimi veya yöntemidir.
Soru 65
Etnografik veri elde etme sürecinde saha notlarında aşağıda verilenlerin hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Katılımcıların kendi arasında ve araştırmacı sözlü iletişimleri
B
Çalışmanın ilgili alanyazına katkılarının neler olduğu
C
İncelenen grubun üyelerinin rutin davranışları
D
Davranışlardaki örtük anlamlar ve sezdirilen ilişkiler
E
Olayların oluş nedenleri ve sonuçlarına ilişkin açıklamalar
Açıklama:
Saha notları gözlemin hemen ardından yazılan açıklayıcı notlar. Çalışmanın ilgili alanyazına katkılarının neler olduğu ise çalışmanın raporunda verilecek bilgileri içerir. Alan notlarının analizi sonrası bu ortaya konulabilir. Bu açıdan saha notları içinde yeri olmaz.
Soru 66
Aşağıda verilenlerin hangisi saha notları içinde yer alan analitik notlara bir örnektir?
Seçenekler
A
Gözlemi hızla not etme sürecinde araştırmacının kendine özgü kısaltmaları
B
Gözlem sonrasında meydana gelen bir olayın geçtiği yerin ayrıntılı betimlemesi
C
Gözlemlenen bireylerin dış görünüşlerine ilişkin araştırmacının öznel yargıları
D
Gözlemlenen insanların birbirileri arasında geçen konuşmaların yazıya dökümü
E
Gözlemlenen olayın oluş tarihi, saati, katılımcıları ve süreci ile ilgili bilgiler
Açıklama:
Analitik notlar bazen gözlemcinin yorumları olarak da adlandırılan
ve tüm saha notlarını yazarken aklınıza gelen tüm
fikirlerdir. Bunlar araştırılan insanlar arasındaki bağlantılar, sahada olan bir şeyi açıklamanızı sağlayabilecek teoriler veya bir katılımcıyla ilgili
yargılayıcı gözlemler (Örneğin, “adam tam bir eşkıyaya benziyordu”) olabilir.
Bu bilgiye göre "Gözlemlenen bireylerin dış görünüşlerine ilişkin araştırmacının öznel yargıları" analitik notlar kapsamındadır.
ve tüm saha notlarını yazarken aklınıza gelen tüm
fikirlerdir. Bunlar araştırılan insanlar arasındaki bağlantılar, sahada olan bir şeyi açıklamanızı sağlayabilecek teoriler veya bir katılımcıyla ilgili
yargılayıcı gözlemler (Örneğin, “adam tam bir eşkıyaya benziyordu”) olabilir.
Bu bilgiye göre "Gözlemlenen bireylerin dış görünüşlerine ilişkin araştırmacının öznel yargıları" analitik notlar kapsamındadır.
Soru 67
Mülakatlarla ilgili olarak aşağıdaki durumların hangisi araştırmanın nesnelliğine olumsuz bir puandır?
Seçenekler
A
Araştırmacının katılımcıyı yönlendirmesi
B
Görüşmenin katılımcının doğal ortamında yapılması
C
Görüşmenin sohbet havasında gerçekleşmesi
D
Araştırmacının katılımcıya empatik yaklaşması
E
Önceden yapılandırılmış sorularla görüşmenin gerçekleşmesi
Açıklama:
Araştırmacının katılımcıyı yönlendirmesi nesnel tavra uygun olmayan bir durumdur.
Soru 68
Aşağıdakilerin hangisi etnografik bir araştırmadaki temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İyi niyet
B
Yarar sağlama
C
Özerklik veya hür irade
D
Adalet
E
Etnosentrik olma
Açıklama:
Araştırmacılar mümkün olduğunca objektif olmalı
ve etnosentrik olmaktan kaçınmalıdır. Çünkü etnosentrizm, kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelmektedir.
ve etnosentrik olmaktan kaçınmalıdır. Çünkü etnosentrizm, kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürü yargılamak, aşağılamak ve ötekileştirmek anlamına gelmektedir.
Soru 69
Levi-Strauss'un yapılsalcı antropoloji düşüncesinin temelinde aşağıdakilerin hangisi diğerlerine göre daha fazla etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Mitoloji
B
Marksizm
C
Jeoloji
D
Psikanaliz
E
Dilbilim
Açıklama:
Yapısalcı hareketin en önemli özelliklerinden birisi bunun Marksizm ile olan yakın bağlantısıdır. Levi-Strauss, kendi düşüncesi için çıkış noktası olarak Marx’ı görmekteydi (Outhwaite, 2008: 865).
Soru 70
Antropolojik çalışmalarda "her türlü iktidar, güç, otorite ve tahakküm ilişkilerinin nasıl mümkün olduğu ve bunlarla nasıl mücadele edileceği ile ilgilenen" felfesi yaklaşımın temel alınması aşağıda verilenlerin hangisidir?
Seçenekler
A
Feminist Antropoloji
B
Yorumlayıcı Antropoloji
C
Dijital Antropoloji
D
Eleştirel Antropoloji
E
Yapısalcı Antropoloji
Açıklama:
Feminist antropoloji, antropolojik çalışmalarda "her türlü iktidar, güç, otorite ve tahakküm ilişkilerinin nasıl mümkün olduğu ve bunlarla nasıl mücadele edileceği ile ilgilenen" felfesi yaklaşımını temel alır.
Ünite 4
Soru 1
Hukuk antropolojisi üzerine çalışanlar aşağıdakilerden hangi soruları sormaz?
Seçenekler
A
Hukukun kültürlerde nasıl var olduğunu sorar.
B
Uluslararası hukukun ve ulus ötesi adalet süreçlerinin yükselişini inceler.
C
İnsan hakları gibi önemli yurttaşlık sorunlarını sorgular.
D
Yeni hukuk biçimleri biyoteknoloji ve diğer pek çok şeyi yeniden şekillendirdi mi diye sorar.
E
Hukukun anayasaya aykırı olup olmadığını sorgular.
Açıklama:
Giriş
Hukukun anayasaya aykırı olup olmadığını sorgular.
Hukukun anayasaya aykırı olup olmadığını sorgular.
Soru 2
Siyasal Antropoloji bilimsel bir disiplin olarak hangi tarihte ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
19 yy. ikinci yarısı
B
18 yy. ikinci yarısı
C
I.Dünya Savaşı
D
II.Dünya Savaşı
E
Fransız Devrimi
Açıklama:
Siyasal antropolojiye giriş
19. yy. ikinci yarısı
19. yy. ikinci yarısı
Soru 3
İngiltere’de 1930 lu yıllarda antropologlar kimlerin işlevselci ve yapısalcı teorilerini uygulamıştır?
Seçenekler
A
Bronislaw Malinowski ve A.R. Radcliffe
B
Franz Boas ve E. Durkheim
C
Frederic Engels ve E. Durkeim
D
C.Levi Strauss ve R. Lowie
E
Marvin Harris ve R. Lowie
Açıklama:
İşlevselci ve yapısalcı teoriler
Bronislaw Malinowski ve A.R. Radcliffe
Bronislaw Malinowski ve A.R. Radcliffe
Soru 4
Antropolojide ele alınan işlevselcilik kuramı aşağıdakilerden hangisine odaklanmaz?
Seçenekler
A
Bireyler arasındaki eylemler
B
Toplumsal kurumların bireylere getirdiği sınırlamalar
C
Bireylerin gereksinimleri
D
Gereksinimlerin toplumsal ve kültürel çerçeveler aracılığıyla korunması
E
Bireylerin toplumsal düzen içindeki yeri
Açıklama:
Tüm seçeneklerde işlevselcilik kuramı anlatılırken, sadece E seçeneğinde Yapısal işlevselcilik kuramının özelliğinden bahsedilmiştir. Yapısal işlevselcilik kuramına göre bireylerin toplumsal düzen içindeki yeri ve toplumsal düzenin insanı ile ilgilenir.
Soru 5
Alur Society (1953) kitabında otoritenin birkaç grup arasında dağıldığını bölümlü sistemlerin her zaman merkeziyetsiz olduğu varsayımına karşı çıkan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A.L. Southall
B
Edmund R.Leach
C
Michael G. Smith
D
Malinowski
E
A.R. Radcliffe
Açıklama:
İşlevselci ve yapısalcı işlevselci teoriler
A.L. Southall
A.L. Southall
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bölgesel bir yönetim biçimi olan şefliğin özellikleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Şefliklerde her birey soy grubuna veya üyeliğine göre rütbelendirilir.
B
Şeflikler genelde ömür boyu sürer ve kalıtsaldır.
C
Şefliklerde ekonomik artı değerin, toplanması ve bölüşümüne dayanr.
D
Şefliklerde siyasal kararları bir şef yada kıdemli lider alır.
E
Şefler sahip oldukları toprakları istedikleri gibi dağıtamaz.
Açıklama:
Şefler sahip oldukları toprakları istediği gibi dağıtabilir.
Merkezi sistemler başlığını okuyunuz.
Şefler sahip oldukları toprakları istedikleri gibi dağıtamaz.
Merkezi sistemler başlığını okuyunuz.
Şefler sahip oldukları toprakları istedikleri gibi dağıtamaz.
Soru 7
Jakob Bachofen Analık Hukuku adlı kitabında (1866) hangi toplum bilimcinin aksine “anaerkilliğin ataerkillikten, analık hukukunun babalık hukukundan önde geldiğini” savunur?
Seçenekler
A
Henry Maine
B
Robert Lowie
C
Marvin Harris
D
Edmund Leach
E
Herbert Spencer
Açıklama:
Hukuk Antropojisi, Evrimci teoriler
Henry Maine
Henry Maine
Soru 8
1954 yılında yayınlanan “İlkel İnsanın Hukuku” adlı çalışmasında hukukun evrimsel süreçlerine odaklanan Neo-evrimci yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
E. Adamson Hoebel
B
E.Durkheim
C
L.Henry Morgan
D
M. Mauss
E
Jakob Bachofen
Açıklama:
Yeni Evrimci Teoriler
E. Adamson Hoebel
E. Adamson Hoebel
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi E. Durkheim’ın iş bölümü kuramında geliştirdiği “mekanik ve organik dayanışma” kavramlarının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Mekanik dayanışma toplum üyeleri arasında benzerliğe dayanır.
B
Mekanik dayanışma toplum basitliğine koşuttur.
C
Mekanik dayanışma benzerliği bozan fiilerin antisosyal sayılmasıdır.
D
Mekanik dayanışmanın yaygın olduğu toplumlar temelde baskıcı yaptırımlar sergiler.
E
Mekanik dayanışma ekonomik ve yasal yükümlülükler arasındaki bağlantıya dayanır.
Açıklama:
Evrimci teoriler
Durkheim’ın geliştirdiği bu kuramda ekonomik ve yasal yükümlülükler arasında bir bağlantı yoktur. O, bu kuramında henüz iş bölümünün gelişmediğini mekanik dayanışma kavramında ele alır. Organik dayanışma da ise iş bölümünü geliştirdiği modern toplumları anlatır. Durkheim’da bireyin hak ve yükümlülükleri hukuk ve iktidarda aranır.
Mekanik dayanışma ekonomik ve yasal yükümlülükler arasındaki bağlantıya dayanır.
Durkheim’ın geliştirdiği bu kuramda ekonomik ve yasal yükümlülükler arasında bir bağlantı yoktur. O, bu kuramında henüz iş bölümünün gelişmediğini mekanik dayanışma kavramında ele alır. Organik dayanışma da ise iş bölümünü geliştirdiği modern toplumları anlatır. Durkheim’da bireyin hak ve yükümlülükleri hukuk ve iktidarda aranır.
Mekanik dayanışma ekonomik ve yasal yükümlülükler arasındaki bağlantıya dayanır.
Soru 10
Hukuku doğuran tek kaynak olarak grup davranışlarını göz önüne alan; hukuku doğuran grup davranışlarını birincil davranış kuralları ve ikincil davranış kuralları (normları) ile idare kuralları olarak ayıran; yaşayan hukuku bir dizi kurallar olarak ele alan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edmund Leach
B
Marvin Harris
C
Robert Lowie
D
Henry Maine
E
Eugen Ehrlich
Açıklama:
Hukuk Antropojisi, Evrimci teoriler
Eugen Ehrlich
Eugen Ehrlich
Soru 11
Morgan'ın geçim tarzına dayalı oluşturduğu evrimsel dizin içerisinde çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına dayanan süre hangi etnik döneme denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Aşağı Yabanıllık
B
Yukarı Yabanıllık
C
Aşağı Barbarlık
D
Orta Barbarlık
E
Uygarlık
Açıklama:
Morgan, aşamalarını vahşilik, barbarlık ve uygarlık olarak adlandırdığı geçim tarzına dayalı bir evrimsel dizin geliştirmiştir. Bunları yedi etnik döneme ayırmıştır.
• Aşağı Yabanıllık: İnsanlığın ortaya çıkışından, ateşin bulunmasına
• Orta Yabanıllık: Ateşin bulunmasından, ok ve yayın kullanılmasına
• Yukarı Yabanıllık: Ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına
• Aşağı Barbarlık: Çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına
• Orta Barbarlık: Hayvancılık ve tarımdan demirin bulunmasına
• Yukarı Barbarlık: Demirin ergitilmesinden, fonetik alfabenin bulunuşuna dek uzanan süreleri kapsamaktadır
• Uygarlık: Fonetik alfabenin bulunmasıyla başlamakta, Eski ve Modern olmak üzere iki evreye ayrılmaktadır.
• Aşağı Yabanıllık: İnsanlığın ortaya çıkışından, ateşin bulunmasına
• Orta Yabanıllık: Ateşin bulunmasından, ok ve yayın kullanılmasına
• Yukarı Yabanıllık: Ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına
• Aşağı Barbarlık: Çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına
• Orta Barbarlık: Hayvancılık ve tarımdan demirin bulunmasına
• Yukarı Barbarlık: Demirin ergitilmesinden, fonetik alfabenin bulunuşuna dek uzanan süreleri kapsamaktadır
• Uygarlık: Fonetik alfabenin bulunmasıyla başlamakta, Eski ve Modern olmak üzere iki evreye ayrılmaktadır.
Soru 12
"Her grubun hiyerarşik olarak düzenlenmiş alt gruplardan oluştuğunu, her alt grubun kendi hukuki sistemleri olduğunu iddia etmektedir".
Yukarıda çoğulcu hukuk sistemi ile ilgili yer alan tanım kime aittir?
Yukarıda çoğulcu hukuk sistemi ile ilgili yer alan tanım kime aittir?
Seçenekler
A
Georges Balandier
B
Eugen Ehrlich
C
Leopold Pospisil
D
Henry Maine
E
Georges Gurvitch
Açıklama:
Leopold Pospisil, (1971) her grubun hiyerarşik olarak düzenlenmiş alt gruplardan oluştuğunu, her alt grubun kendi hukuki sistemleri olduğunu iddia etmektedir.
Soru 13
Aşağıdaki antropologlardan hangisi, ilkel toplumun akrabalık çizgisinde örgütlendiğini, ataerkil olduğunu ve kutsal yasalarla emredildiğini öne sürmektedir?
Seçenekler
A
Henry Maine
B
Edmund Leach
C
Johann Jakob Bachofen
D
E.Adamson Hoebel
E
Bronislaw Malinowski
Açıklama:
Lütfen "Evrimci Teoriler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
İlkel toplumun akrabalık çizgisinde örgütlendiğini, ataerkil olduğunu ve kutsal yasalarla emredildiğini öne süren Sir Henry Maine’a aittir.
İlkel toplumun akrabalık çizgisinde örgütlendiğini, ataerkil olduğunu ve kutsal yasalarla emredildiğini öne süren Sir Henry Maine’a aittir.
Soru 14
20. yüzyılın başlarında antropoloji, iki temel değişiklikle: evrim teorisinin ve metodolojisinin reddedilmesi ve Amerika ile İngiltere ve Fransa antropolojileri arasında genişleyen bir kopukluk ile karakterize edilmiştir. İngiltere ve Fransa’da, evrim teorisinin hemen reddedilmesi göreceli olarak daha zayıftır ancak yeni yönlere doğru önemli bir değişim oluşmuştur.
Söz konusu değişim aşağıdaki hangi antropoloğun çalışmalarına dayanmaktadır?
Söz konusu değişim aşağıdaki hangi antropoloğun çalışmalarına dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Edmund Leach
B
Mervin Harris
C
Emile Durkheim
D
Henry Morgan
E
Bronislaw Malimowski
Açıklama:
Lütfen "Evrimci Teoriler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
20. yüzyılın başlarında antropoloji, iki temel değişiklikle: evrim teorisinin ve metodolojisinin reddedilmesi ve Amerika ile İngiltere ve Fransa antropolojileri arasında genişleyen bir kopukluk ile karakterize edilmiştir. İngiltere ve Fransa’da, evrim teorisinin hemen reddedilmesi göreceli olarak daha zayıftır ancak yeni yönlere doğru önemli bir değişim oluşmuştur. Bu değişim, Emile Durkheim’ın çalışmasına dayanıyordu.
20. yüzyılın başlarında antropoloji, iki temel değişiklikle: evrim teorisinin ve metodolojisinin reddedilmesi ve Amerika ile İngiltere ve Fransa antropolojileri arasında genişleyen bir kopukluk ile karakterize edilmiştir. İngiltere ve Fransa’da, evrim teorisinin hemen reddedilmesi göreceli olarak daha zayıftır ancak yeni yönlere doğru önemli bir değişim oluşmuştur. Bu değişim, Emile Durkheim’ın çalışmasına dayanıyordu.
Soru 15
Her kurum otorite belirlenmeli, güç araçlarıyla donatılmalıdır; düzenlemelerini yürütebilmesi için bu otoritenin eline bütün yardımcı araçlar verilmelidir. İşte bu buyrukların karşılığı o toplumda siyasal örgütlenmedir.
Yukarıda yer alan tanım kime aittir?
Yukarıda yer alan tanım kime aittir?
Seçenekler
A
Leopold Pospisil
B
Eugen Ehrlich
C
Marvin Harris
D
Bronislaw Malinowski
E
Robert Lowie
Açıklama:
Lütfen "İşlevselci ve Yapısal İşlevselci Teoriler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Malinowski’ye göre her bir insan gereksinimi, ihtiyaç karşılayacak bir kuruma yol açar. Buna göre, her kurum otorite belirlenmeli, güç araçlarıyla donatılmalıdır; düzenlemelerini yürütebilmesi için bu otoritenin eline bütün yardımcı araçlar verilmelidir, işte bu buyrukların karşılığı o toplumda siyasal örgütlenmedir.
Malinowski’ye göre her bir insan gereksinimi, ihtiyaç karşılayacak bir kuruma yol açar. Buna göre, her kurum otorite belirlenmeli, güç araçlarıyla donatılmalıdır; düzenlemelerini yürütebilmesi için bu otoritenin eline bütün yardımcı araçlar verilmelidir, işte bu buyrukların karşılığı o toplumda siyasal örgütlenmedir.
Soru 16
Postmodernizm ve Küreselleşme içerisinde belirgin bir şekilde ortaya çıkan en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal Antropoloji.
B
Sosyal Antropoloji.
C
Kültürel Antropoloji.
D
Fiziki Antropoloji.
E
Feminist Antropoloji.
Açıklama:
Lütfen "Postmodernizm ve Küreselleşme" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
1980’lerde ve 1990’larda daha önceki perspektifler ve teorik yaklaşımlar devam etse de, üç güçlü yeni eğilim belirgindi. Belki de en önemli gelişme, belirgin bir biçimde bir feminist antropolojinin ortaya çıkmasıydı.
1980’lerde ve 1990’larda daha önceki perspektifler ve teorik yaklaşımlar devam etse de, üç güçlü yeni eğilim belirgindi. Belki de en önemli gelişme, belirgin bir biçimde bir feminist antropolojinin ortaya çıkmasıydı.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisinde İngiltere’de 1930’larda, egemen olan iki tür işlevselcilik doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Sosyoloji ve siyasal
B
Psikobiyolojik ve sosyoloji
C
Yapısal ve hukuk
D
Psikobiyolojik ve yapısal
E
Sosyolojik ve hukuk
Açıklama:
İngiltere’de 1930’larda, iki tür işlevselcilik egemenlik için yarışmıştır: Bronislaw Malinowski’nin psikobiyolojik işlevselliği ve A. R. Radcliffe Brown’un yapısal işlevselliği.
Soru 18
İngiliz sosyal antropolojisinde dönüm noktası kabul edilen Afrika Siyasi Sistemleri derlemesinin içinde yer alan etnografik çalışmalar ........................ gibi antropologlar tarafından kaleme alınır.
Yukarıda bırakılan boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?
Yukarıda bırakılan boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
Evans-Pritchard, Fortes ve Gluckman
B
Fortes, Gluckman ve Spencer
C
Gluckman, Marx ve Hoebel
D
Abeles, Spencer ve Leach
E
Marx, Hoebel ve Abeles
Açıklama:
İngiliz sosyal antropolojisinde dönüm noktası kabul edilen Afrika Siyasi Sistemleri “African Political Systems” (1940) derlemesinin içinde yer alan etnografik çalışmalar, Radcliffe-Brown’ın yetiştirdiği Evans-Pritchard, Fortes, Gluckman
gibi antropologlar tarafından kaleme alınır.
gibi antropologlar tarafından kaleme alınır.
Soru 19
Sanayileşme öncesi siyasal sistemlerde, her bir sınıfın; alt kategorileriyle birlikte aile grubu, yerel gruplar ve bölgesel yönetim olarak, temel sosyoekonomik düzeylerini belirleyen bir sınıflandırma sistemini geliştirenler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Allen Johnson - Timothy Earle
B
Haviland ve arkadaşları
C
Elman Service - Morton Fried
D
Leslie White - Max Gluckman
E
Max Gluckman - Edmund Leach
Açıklama:
Lütfen "Sanayileşme Öncesi Siyasal Sistemler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Allen Johnson ve Timothy Earle (2000: 36) yakın zamanda, farklı ve birçok yönden daha iyi olan; her bir sınıfın; alt kategorileriyle birlikte aile grubu, yerel gruplar ve bölgesel yönetim olarak, temel sosyoekonomik düzeylerini belirleyen bir sınıflandırma sistemi geliştirdiler.
Allen Johnson ve Timothy Earle (2000: 36) yakın zamanda, farklı ve birçok yönden daha iyi olan; her bir sınıfın; alt kategorileriyle birlikte aile grubu, yerel gruplar ve bölgesel yönetim olarak, temel sosyoekonomik düzeylerini belirleyen bir sınıflandırma sistemi geliştirdiler.
Soru 20
Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal tabakalaşma
B
Politik örgütlenme
C
Sosyal entegrasyon
D
Çok hatlı evrim
E
Siyasal sistem
Açıklama:
Politik örgütlenme: Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracıdır.
Soru 21
İki ya da daha fazla yerel grubun tek bir kişi altında örgütlendiği ve onun altındakilerin sıradüzensel biçimde dizildiği
bölgesel bir yönetim biçimine aşağıdakilerden hangi isim verilir?
bölgesel bir yönetim biçimine aşağıdakilerden hangi isim verilir?
Seçenekler
A
Merkezi Sistemlik.
B
Cumhurbaşkanlığı.
C
Bekçilik.
D
Şeflik.
E
Ağalık.
Açıklama:
Lütfen "Merkezî Sistemler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Şeflik: İki ya da daha fazla yerel grubun tek bir şef altında örgütlendiği ve onun altındakilerin sıradüzensel biçimde dizildiği bölgesel bir yönetim biçimidir.
Şeflik: İki ya da daha fazla yerel grubun tek bir şef altında örgütlendiği ve onun altındakilerin sıradüzensel biçimde dizildiği bölgesel bir yönetim biçimidir.
Soru 22
Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/ veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan, bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip, içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan ve grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşuma aşağıdakilerden aşağıdakilerden hangi isim verilir?
Seçenekler
A
Etnisite.
B
Irk.
C
Köylü.
D
Kabile.
E
Halk.
Açıklama:
Lütfen "Etnisite" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Etnisite: Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/ veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan, bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip, içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan ve grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşum.
Etnisite: Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/ veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan, bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip, içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan ve grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşum.
Soru 23
Kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması zorunlu davranış kurallar bütünü olarak tanımlanabilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun.
B
Genelge.
C
Hukuk.
D
Yaptırım.
E
Fetva.
Açıklama:
Lütfen "HUKUK ANTROPOLOJİSİ" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Hukuk, kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen uyulması zorunlu davranış kuralları bütünü olarak tanımlanabilir.
Hukuk, kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen uyulması zorunlu davranış kuralları bütünü olarak tanımlanabilir.
Soru 24
“Bir veya daha fazla niteliği somutlaştıran ve doğallaştıran öz-bilinçli ve sesli bir kimliktir- genel olanlar ten rengi, dil, din ve bölge- ve onları doğuştan sahip oldukları mülkler ve efsane-tarihsel miras olarak kolektivitelere bağlamaktadır."
Yukarıda yer alan Etnisite ile ilgili tanım kime aittir?
Yukarıda yer alan Etnisite ile ilgili tanım kime aittir?
Seçenekler
A
Frederick Barth
B
Morton Fried
C
Ronald Cohen
D
Marc Abeles
E
Stanley Tambiah
Açıklama:
Stanley Tambiah’ın (1997: 168) tanımı diğerleri kadar iyidir: Etnisite, “bir veya daha fazla niteliği somutlaştıran ve doğallaştıran öz-bilinçli ve sesli bir kimliktir- genel olanlar ten rengi, dil, din ve bölge- ve onları doğuştan sahip oldukları mülkler ve efsane-tarihsel miras olarak kolektivitelere bağlamaktadır.”
Soru 25
II. Dünya Savaşı sonrası kültürel temasın daha da yaygınlaşmaya başlamasıyla sanayileşmeyle tamamlamış toplumların küresel iktisadi sistemle bütünleşme süreçlerinin hızlanması, yeni ulusların ortaya çıkışı bu sürece damgasını vurmuştur. Bu çerçevede sanayileşme ve teknolojik gelişmenin etkisi altındaki toplumlara eğilen bir antropolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşlevselciler.
B
Yeni Evrimciler.
C
Yapısal İşlevselciler.
D
Evrimciler.
E
Sosyal Darwinizmciler.
Açıklama:
Lütfen "Yeni Evrimci Teoriler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
II. Dünya Savaşı sonrası kültürel temasın daha da yaygınlaşmaya başlamasıyla sanayileşmeyle tamamlamış toplumların küresel iktisadi sistemle bütünleşme süreçlerinin hızlanması, yeni ulusların ortaya çıkışı bu sürece damgasını vurmuştur. Bu çerçevede sanayileşme ve teknolojik gelişmenin etkisi altındaki toplumlara eğilen bir antropoloji yaklaşımı gelişmiştir: Yeni Evrimciler.
II. Dünya Savaşı sonrası kültürel temasın daha da yaygınlaşmaya başlamasıyla sanayileşmeyle tamamlamış toplumların küresel iktisadi sistemle bütünleşme süreçlerinin hızlanması, yeni ulusların ortaya çıkışı bu sürece damgasını vurmuştur. Bu çerçevede sanayileşme ve teknolojik gelişmenin etkisi altındaki toplumlara eğilen bir antropoloji yaklaşımı gelişmiştir: Yeni Evrimciler.
Soru 26
1960’larda, çoğulculuğun çalışılmasına saha çalışmasının kullanılması artmış ve Fransa’da, G. Balandier koloniyel durumu çoğulcu teorilerde kullanılanlarla benzer kavramlarla ifade eden ........... .................. geliştirmiştir.
Yukarıda yer alan metinde var olan boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile ilintilidir?
Yukarıda yer alan metinde var olan boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile ilintilidir?
Seçenekler
A
dinamik antropolojiyi
B
kültürel antropolojiyi
C
sosyal antropolojiyi
D
tarihsel antropolojiyi
E
sosyo-politik antropolojiyi
Açıklama:
Lütfen "Hukuk Antropolojisine Çoğulcu Bir Yaklaşım" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
1960’larda, çoğulculuğun çalışılmasına saha çalışmasının kullanılması artmış ve Fransa’da, G. Balandier koloniyel durumu çoğulcu teorilerde kullanılanlarla benzer kavramlarla ifade eden dinamik antropolojiyi geliştirmiştir
1960’larda, çoğulculuğun çalışılmasına saha çalışmasının kullanılması artmış ve Fransa’da, G. Balandier koloniyel durumu çoğulcu teorilerde kullanılanlarla benzer kavramlarla ifade eden dinamik antropolojiyi geliştirmiştir
Soru 27
Durkheim’ın İş Bölümü kuramına göre; ........ ve .......... dayanışma evrimsel gelişimin sonucudur.
Yukarıdaki boşluklar aşağıdakilerden hangileri ile tamamlanabilir?
Yukarıdaki boşluklar aşağıdakilerden hangileri ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
soyut ve içsel
B
organik ve içsel
C
somut ve soyut
D
mekanik ve organik
E
mekanik ve somut
Açıklama:
Durkheim’ın İş Bölümü kuramına (1933) göre; mekanik ve organik dayanışma evrimsel gelişimin sonucudur.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi hukuk'un, içinde işlediği toplumsal bağlamdan herhangi şekilde ayrı olarak incelenemeyeceğini savunmaktadır?
Seçenekler
A
Ehrlich
B
Radcliffe-Brown
C
Malinowski
D
Spencer
E
Marx
Açıklama:
Ehrlich (1936) hukukun içinde işlediği toplumsal bağlamdan herhangi şekilde ayrı olarak incelenemeyeceğini iddia etmiştir.
Soru 29
Aşağıdaki antropoglardan hangisi "toplumu bireylerin toplamı değil de içinde barındığı birliklerin tamamı" olarak düşünür?
Seçenekler
A
Georges Balandier
B
Eugen Ehrlich
C
Georges Gurvitch
D
Leopold Pospisil
E
Henry Maine
Açıklama:
Ehrlich (1936) hukukun içinde işlediği toplumsal bağlamdan herhangi şekilde ayrı olarak incelenemeyeceğini iddia etmiştir. Ehrlich, toplumu insanların birbirleriyle karşılıklı ilişkiler içinde bulundukları toplumsal birliklerin (kiliseler, dinsel gruplar, ortaklıklar, sınıflar, meslek örgütleri, siyasi partiler, aile) toplamı olarak tanımlar ve bu birlikler, ona göre son derece heterojendirler. Kısaca, ona göre toplum bireylerin toplamı değil, içinde barındığı birliklerin tamamıdır.
Soru 30
Aşağıdaki antropologlardan hangisi “kültürün her bir unsuru özgül bir işleve sahip, birbirleriyle etkileşim içinde, bütünleşmiş bir tüm olarak denge içindedir" görüşünü savunmaktadır?
Seçenekler
A
Emile Durkheim
B
Marc Abeles
C
Edmund Leach
D
Bronislaw Malinowski
E
Alfred Radcliffe-Brown
Açıklama:
A. R. Radcliffe-Brown göre, kültürün her bir unsuru özgül bir işleve sahip, birbirleriyle etkileşim içinde, bütünleşmiş bir tüm olarak denge içindedir.
Soru 31
Morgan'ın geliştirmiş olduğu evrimsel dizinde ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına kadar olan dönemi kapsayan "yukarı yabanıllıktan" sonra gelen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşağı Yabanıllık
B
Aşağı Barbarlık
C
Orta Barbarlık
D
Yukarı Barbarlık
E
Uygarlık
Açıklama:
Morgan'ın geliştirmiş olduğu evrimsel dizinde ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına kadar olan dönemi kapsayan "yukarı yabanıllıktan" sonra gelen dönem Aşağı Barbarlıktır. Bu dönem çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına olan süreci içerir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 32
"Afrika siyasi sistemi, merkezî otoriteye ve yargı kurumlarına sahip olan ilkel devletler ve bu tür otorite ve kurumlara sahip olmayan devletsiz toplumlar ikiye ayrılmıştır". Bu iki tür arasındaki en önemli fark aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Ticaretin rolü
B
Bireylerin gereksinimlerinin rolü
C
Akrabalık rolü
D
Toplumsal kurumların rolü
E
Kültürün rolü
Açıklama:
İki tür Afrika siyasi sistemini birbirinden ayırmaktadır: Merkezî otoriteye ve yargı kurumlarına sahip olanlar (ilkel devletler) ve bu tür otorite ve kurumlara sahip olmayanlar (devletsiz toplumlar). Bu türler arasındaki en büyük fark, akrabalık rolüdür. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 33
Süreç, çatışma, hizip, mücadele ve manipülatif strateji gibi terimlerin ön plana çıktığı siyasal antropolojiye yönelik teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evrimci teoriler
B
İşlevselci Teorileri
C
Yapısal işlevselci teoriler
D
Yen evrimci teori
E
Postmodern teoriler
Açıklama:
Dünyanın hareket hâlinde olduğunun geç keşfi, neredeyse yüzyılın başında evrimciliğin geçici olarak yok edilmesine benzer bir şekilde, yapısal-işlevselliğin coşkulu bir reddini tetikledi. Yeni evrimci teori ile yapı ve işlev modası geçmiş terimler hâline geldi, yerini süreç, çatışma, hizip, mücadele ve manipülatif strateji aldı.
Soru 34
I-Michel Foucault
II-Marc Swartz
III-Bronislaw Malinowski
IV-Pierre Bourdieu
V-Jürgen Habermas
Yukarıdakilerden hangilerinin çalışmaları postmodern antropoloji kapsamında ele alınmaktadır?
II-Marc Swartz
III-Bronislaw Malinowski
IV-Pierre Bourdieu
V-Jürgen Habermas
Yukarıdakilerden hangilerinin çalışmaları postmodern antropoloji kapsamında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, IV ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Pierre Bourdieu’nun günlük hayatın senaryolarında gücün nasıl yazıldığını ortaya çıkaran habitus, doxa ve kültürel sermaye nosyonları; Michel Foucault’nun söylem analizi ve iktidarın toplumsal yaşamın tüm alanlarının oluşumunda yer aldığı çeşitli yollarla ilgilenmesi; Antonio Gramsci’nin hegemonya kavramı; ve Jürgen Habermas’ın kamusal alan kavramı ve siyaset ve kültürde toplumsal cinsiyet yönlerine vurgu çağdaş antropologların postmodernizme kapsamındaki entelektüel ilgileridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 35
I-Toplumsal düzende anarşi yaratma
II-Toplumsal düzeni oluşturma
III-Toplumsal düzeni sürdürme
IV-Toplumsal düzeni sınıflandırma
V-Toplumsal düzensizliği azaltma
Politik örgütlenme yukarıdakilerden hangilerinin bir aracı olarak işlev görmektedir?
II-Toplumsal düzeni oluşturma
III-Toplumsal düzeni sürdürme
IV-Toplumsal düzeni sınıflandırma
V-Toplumsal düzensizliği azaltma
Politik örgütlenme yukarıdakilerden hangilerinin bir aracı olarak işlev görmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Politik örgütlenme, ister bir aslan avını örgütlemek olsun, isterse sulanacak arazilerin yöntemi ya da ordu toplamak olsun, bir toplum gücünün dağıtımı ve toplumda bulunmuş biçimidir. Kısaca, toplumsal düzeni oluşturmak, sürdürmek ve toplumsal düzensizliği azaltma aracıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 36
Bir siyasal sistemin;
I-Kapsamlı tarım ve hayvancılık
II-Karizmatik yönetici ve
III-Formal bir siyasi halef aracı olmayışı
özelliklerini taşıdığı saptanmıştır. Söz konusu siyasal sistem hangi özellikler çerçevesinde analiz edilmiştir?
I-Kapsamlı tarım ve hayvancılık
II-Karizmatik yönetici ve
III-Formal bir siyasi halef aracı olmayışı
özelliklerini taşıdığı saptanmıştır. Söz konusu siyasal sistem hangi özellikler çerçevesinde analiz edilmiştir?
Seçenekler
A
Başlıca Ekonomik Değişim Türleri, Sosyal Tabakalaşma ve Mülkiyet Sahipliği
B
Mülkiyet sahipliği, Hukuk ve Meşru Güç Kontrolü ve Sosyal Tabakalaşma
C
Başlıca Ekonomik Değişim Türleri, Din ve Liderlik Türü
D
Geçim Türü, Din ve Liderlik Türü
E
Geçim Türü, Liderlik Türü ve Siyasi Veraset
Açıklama:
Sanayileşme öncesi siyasal sistemler içinde yer alan merkezileşmemiş kabile sisteminde "geçim türü, Kapsamlı tarım (bahçecilik) ve hayvancılık; Liderlik Türü, karizmatik yönetici; Siyasi Veraset, formal bir siyasi halef aracı yoktur" şeklinde tanımlanmıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 37
Mülkiyet sahipliği açısından "ortak mülkiyete karşı olarak özel mülkiyet ve devlet mülkiyetinin arttığı" ve liderlik türü açısından ise "aristokratik bir bürokrasi tarafından desteklenen egemen bir liderliğin olduğu" sanayileşme öncesi siyasal sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Boy
B
Kabile
C
Şeflik
D
Devlet
E
Etnisite
Açıklama:
Sanayileşme öncesi merkezileşmiş siyasal sistemlerden olan devlette Liderlik Türü açısından Aristokratik bir bürokrasi tarafından desteklenen egemen bir liderlik ve mülkiyet sahipliği açısından ortak mülkiyete karşı olarak özel mülkiyet ve devlet mülkiyeti artması söz konusudur. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 38
Toplumların hukuksal gelişimini mekanik ve organik dayanışma kavramları içinde ele alan evrimci teorisyenler arasında yer alan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Henry Maine
B
Johann Jakob Bachofen
C
Lewis Henry Morgan
D
Mauss
E
Durkheim
Açıklama:
Durkheim hukuku geliştirmiş onu mekanik dayanışma kavramı içinde ele almıştır. Mekanik dayanışma toplum üyeleri arasında benzerliğe dayanır ve toplumun basitliğine koşuttur. Bu benzerliği bozan fiillerin antisosyal sayılması ve toplumun kendiliğinden tepkisi ile karşılanması hukukun ilk biçimidir Böylece hukukun ilk biçimi ceza hukukudur. Mekanik dayanışmanın yaygın olduğu toplumlar temelde “baskıcı” yaptırımlar sergiler. Organik dayanışma geliştiği toplumlarda ise ceza hukukunun karşısında “telafi” edici hukukun ortaya çıkmıştır. Durkheim, bir toplumda baskın olan hukuk tipine bakılarak o toplumun temel doğasının çıkartılabileceğini ileri sürmüştür. Doğru yanıt E seçneğidir.
Soru 39
I-Julien Stewart: Hukuk seviyesi kavramı
II-E. Adamson Hoebel: Hukukun dizinsel bir evrimi olmayışı
III-Durkheim: İş bölümü kuramı
IV-Malinowski: Karşılıklığa dayanan hukuk
V-Leopold Pospisil: Çok hatlı evrimcilik kavramı
Yukarıda hukuk antropolojisine çeşitili teoriler kapsamında katkılar getiren düşünürler ve öne çıkardıkları düşünceler hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
II-E. Adamson Hoebel: Hukukun dizinsel bir evrimi olmayışı
III-Durkheim: İş bölümü kuramı
IV-Malinowski: Karşılıklığa dayanan hukuk
V-Leopold Pospisil: Çok hatlı evrimcilik kavramı
Yukarıda hukuk antropolojisine çeşitili teoriler kapsamında katkılar getiren düşünürler ve öne çıkardıkları düşünceler hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
E. Adamson Hoebel, Hukukun dizinsel bir evrimi olmayışı; Durkheim İş bölümü kuramı ve Malinowski, Karşılıklığa dayanan hukuk kavramları ile alana katkı sağlamışlardır. Julien Stewart çok hatlı evrimcilik kavramı ile ön plana çıkarken Leopold Pospisil, hukuk seviyesi kavramını tanımlaması ile alana katkı sağlamıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 40
Siayasal tabakalaşma açısından bireysel ve soya bağlı derecelendirmenin olduğu ve akrabalık türü ve önemi açısından ise tek-taraflı ve bazen çift-taraflı akrabalık; kan bağı olan grupların yüksek statü kazanabilmesi söz konusu olan sanayileşme öncesi siyasal sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Boy
B
Kabile
C
Şeflik
D
Devlet
E
Etnisite
Açıklama:
Şeflik sisteminde akrabalık türü ve önemi açısından kek-taraflı ve bazen çift-taraflı akrabalık; kan bağı olan grupların yüksek statü kazanabilmesi ve sosyal tabakalaşma bağlamında ise bireye ve soya bağlı derecelendirme söz konusudur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 41
Bireyler arasındaki eylemler, toplumsal kurumların bireylere getirdiği sınırlamalar, bireylerin gereksinimleriyle bunların toplumsal ve kültürel çerçeveler aracılığıyla karşılanması arasındaki lişkiler üzerine aşağıdakilerden hangisi odaklanır?
Seçenekler
A
geleneksel sistem
B
işlevselcilik kuramı
C
yapısal işlevselci kuram
D
çok-hatlı evrim
E
tek-hatlı evrim
Açıklama:
İşlevselcilik Kuramı: Bireyler arasındaki eylemler, toplumsal kurumların bireylere getirdiği sınırlamalar, bireylerin gereksi-nimleriyle bunların toplumsal ve kültürel çerçeveler aracılığıyla karşılanması arasın-daki ilişkiler üzerine odaklanır.
Soru 42
- Toplumsal veya kültürel sistemi yapısal bir bütün hâlinde, ögelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma olarak gören kuramdır.
- İşlevselcilikten farklı olarak eylem ve gereksinimlerden çok, bireylerin toplumsal düzen içindeki yeri ve toplumsal düzenin inşası ile ilgilenir.
Seçenekler
A
geleneksel sistem
B
işlevselcilik kuramı
C
yapısal işlevselci kuram
D
çok-hatlı evrim
E
tek-hatlı evrim
Açıklama:
Yapısal İşlevselci Kuram: Toplumsal veya kültürel sistemi yapısal bir bütün hâlinde, ögelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma olarak gören kuram (Emiroğlu ve Aydın, 2020:1128). İşlevselcilikten farklı olarak eylem ve gereksinimlerden çok, bireylerin toplumsal düzen içindeki yeri ve toplumsal düzenin inşası ile ilgilenir (Özbudun ve Şafak, 2005:112)
Soru 43
I. Darwin’in evrim teorisinin genişletilerek sosyal alana uygulanmasıdır.
II. Bu kavram, bireysel organizmalar arasındaki rekabette çevreye en uygun olanın varlığını devam ettirmesi gibi bireyler, toplumlar ve uluslararası rekabette de varoluş mücadelesini kazananın hayatta kaldığı sosyal bir evrim sürecini ifade eder.
Yukarıda açıklamalar aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
II. Bu kavram, bireysel organizmalar arasındaki rekabette çevreye en uygun olanın varlığını devam ettirmesi gibi bireyler, toplumlar ve uluslararası rekabette de varoluş mücadelesini kazananın hayatta kaldığı sosyal bir evrim sürecini ifade eder.
Yukarıda açıklamalar aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
geleneksel sistem
B
işlevselcilik kuramı
C
yapısal işlevselci kuram
D
sosyal darwinizm
E
yukarı yabanıllık
Açıklama:
Sosyal Darwinizm, genel hatlarıyla toplumsal gelişmenin en üst basamağında yer almanın, geri kalmış hakları yönetme fikrine meşrutiyet kazandırmaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi evrimin yerel koşullara uyarlanmış birden fazla biçiminin mümkün olduğunu önvarsayar ve tikel çevrelerin, içlerinde yaşayan kültürler üzerindeki etkileri üzerine odaklanır?
Seçenekler
A
geleneksel sistem
B
işlevselcilik kuramı
C
yapısal işlevselci kuram
D
tek-hatlı evrim
E
çok-hatlı evrim
Açıklama:
Çok-hatlı evrim: Evrimin yerel koşullara uyarlanmış birden fazla biçiminin mümkün olduğunu önvarsayar ve tikel çevrelerin, içlerinde yaşayan kültürler üzerindeki etkileri üzerine odaklanır.
Soru 45
Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracına ne denmektedir?
Seçenekler
A
politik örgütlenme
B
işlevselcilik kuramı
C
yapısal işlevselci kuram
D
geleneksel sistem
E
istikrarsız ve aracı konumdaki sistem
Açıklama:
Politik örgütlenme: Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi merkezi olmayan sistemlerle ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bireylerin liderlik pozisyonları için destek aradıkları, kamusal kararların alındığı ve toprağın savunulduğu toplumlarda, siyaset sabit olsa da ne bir zorlayıcı güç tekelinde ne de vergilere veya haraçlara dayalı herhangi bir merkezî ekonomik sistem biçimi ortaya çıkmaz.
B
Aileler, gruplar, soylar ve çeşitli topluluklar arasında dağılmıştır.
C
Daha çok kısa veya uzun zaman dilimleri boyunca, bazen mevsimsel ve bazen neredeyse rastgele olarak daha büyük kabile birimleri hâlinde birleşen gruplardır.
D
Güç ve otoritenin bir kişi veya küçük bir grupta olduğu toplumları kapsar.
E
Daha geniş siyasi gruplar; savaşan komşu topluluklar gibi bazı tehditlere karşı geçici olarak oluşabilirler ancak sorun çözüldüğünde bu gruplar parçalanacaktır.
Açıklama:
Antropologlar tarafından geleneksel olarak incelenen grupların çoğu, en azından siyasi elit anlamında hükûmet olarak adlandırılabilecek çok az özelliklere sahiptir. Devlet dışı sistemlerin çoğunda güç, parçalı ve geçicidir; aileler, gruplar, soylar ve çeşitli topluluklar arasında dağılmıştır. Daha geniş siyasi gruplar; savaşan komşu topluluklar gibi bazı tehditlere karşı geçici olarak oluşabilirler ancak sorun çözüldüğünde bu gruplar parçalanacaktır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi merkezi sistemlerle ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Güç ve otoritenin bir kişi veya küçük bir grupta olduğu toplumları kapsar.
B
Bu toplumlar gruplardan ve kabilelerden daha yoğun bir nüfusa sahiptirler.
C
Bu toplumlar uzmanlaşmış sosyal ve mesleki rollere sahip değillerdir.
D
Bu toplumlar daha üretken teknolojiyi kullanırlar.
E
Bu toplumlar rütbe veya sınıfa göre sınıflaşabileceklerdir.
Açıklama:
Merkezî siyasal sistemler kategorisi, burada güç ve otoritenin bir kişi veya küçük bir grupta olduğu toplumları kapsar. Bu toplumların gruplardan ve kabilelerden daha yoğun bir nüfusa sahip olma eğiliminde olacaklarını, rütbe veya sınıfa göre sınıflaşabileceklerini, uzmanlaşmış sosyal ve mesleki rollere sahip olacaklarını, daha üretken teknolojiyi kullanacaklarını, merkezî yeniden dağıtıma dayalı ekonomiler ve süregelen sosyopolitik gruplaşmalar açısından daha istikrarlı olacaklarını, tahmin etmek mümkün olacaktır.
Soru 48
İki ya da daha fazla yerel grubun tek bir şef altında örgütlendiği ve onun altındakilerin sıra düzensel biçimde dizildiği bölgesel yönetim biçimine ne denir?
Seçenekler
A
imparatorluk
B
hükümdarlık
C
şeflik
D
padişahlık
E
krallık
Açıklama:
Şeflik: İki ya da daha fazla yerel grubun tek bir şef altında örgütlendiği ve onun altındakilerin sıradüzensel biçimde dizildiği bölgesel bir yönetim biçimidir.
Soru 49
Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/ veya kültürel özellikler bakımından hemkendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan, bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip, içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan ve grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşuma ne denir?
Seçenekler
A
milliyetçilik
B
etnisite
C
modernizm
D
post-modernizm
E
ulus-devlet
Açıklama:
Etnisite: Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/ veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan, bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip, içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan ve grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşum (Emiroğlu ve Aydın, 2020:384).
Soru 50
İnsanlığın bir ulus devletler dünyası içinde örgütlenmesi gereğini kabul eden doktorine ne denir?
Seçenekler
A
milliyetçilik
B
etnisite
C
modernizm
D
post-modernizm
E
antropoloji
Açıklama:
Milliyetçilik, insanlığın bir ulus devletler dünyası içinde örgütlenmesi gereğini kabul eden bir doktorindir. Bütün çağdaş kuramlar, milliyetçilik ile modernleşme süreci arasındaki ilişkiyi kurmaktadır.
Soru 51
Morgan'a göre, fonetik ve alfabenin bulunmasıyla başlayan Eski ve Modern olmak üzere ikiye ayrılan, geçim tarzına dayalı etnik dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aşağı Yabanıllık
B
Orta Yabanıllık
C
Orta Barbarlık
D
Yukarı Barbarlık
E
Uygarlık
Açıklama:
Morgan, aşamalarını vahşilik, barbarlık ve uygarlık olarak adlandırdığı geçim tarzına dayalı bir evrimsel dizin geliştirmiştir.
Bunları yedi etnik döneme ayırmıştır.
• Aşağı Yabanıllık: İnsanlığın ortaya çıkışından, ateşin bulunmasına
• Orta Yabanıllık: Ateşin bulunmasından, ok ve yayın kullanılmasına
• Yukarı Yabanıllık: Ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına
• Aşağı Barbarlık: Çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına
• Orta Barbarlık: Hayvancılık ve tarımdan demirin bulunmasına
• Yukarı Barbarlık: Demirin ergitilmesinden, fonetik alfabenin bulunuşuna dek uzanan süreleri kapsamaktadır.
• Uygarlık: Fonetik alfabenin bulunmasıyla başlamakta, Eski ve Modern olmak üzere iki evreye ayrılmaktadır.
Bunları yedi etnik döneme ayırmıştır.
• Aşağı Yabanıllık: İnsanlığın ortaya çıkışından, ateşin bulunmasına
• Orta Yabanıllık: Ateşin bulunmasından, ok ve yayın kullanılmasına
• Yukarı Yabanıllık: Ok ve yayın kullanılmasından, çanak çömlek imalatına
• Aşağı Barbarlık: Çanak çömlek imalatından, doğu yarımkürede hayvanların evcilleştirilmesine, batı yarımkürede ise mısır tarımına
• Orta Barbarlık: Hayvancılık ve tarımdan demirin bulunmasına
• Yukarı Barbarlık: Demirin ergitilmesinden, fonetik alfabenin bulunuşuna dek uzanan süreleri kapsamaktadır.
• Uygarlık: Fonetik alfabenin bulunmasıyla başlamakta, Eski ve Modern olmak üzere iki evreye ayrılmaktadır.
Soru 52
Toplumsal veya kültürel sistemi yapısal bir bütün hâlinde, ögelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma olarak gören kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşlevselcilik Kuramı
B
Yapısal İşlevselci Kuram
C
Sosyal Antropoloji Kuramı
D
İş Bölümü Kuramı
E
Merkezi Sistemler Kuramı
Açıklama:
Yapısal İşlevselci Kuram: Toplumsal veya kültürel sistemi yapısal bir bütün hâlinde, ögelerinin birbiriyle ilişkisi bağlamında işleyen bir organizma olarak gören kuramdır.
Soru 53
Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracı olarak görülen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politik örgütlenme
B
Küresel örgütlenme
C
Çok-hatlı örgütlenme
D
İlkem örgütlenme
E
İşlevsel örgütlenme
Açıklama:
Politik örgütlenme: Bir toplumda gücün dağıtımı ve toplumda bulunuş biçimi ile toplumsal düzeni oluşturma, sürdürme ve toplumsal düzensizliği azaltma aracıdır.
Soru 54
'Şeflik' kavramı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Şeflik belli bir dönem boyunca sürer ve ölümüyle gruptaki diğer güçlü lider 'şef' olur.
B
Şeflikte lider, mutlak yetkiye sahiptir ve bu yetki her zaman her işte üyeleri bir araya getirir.
C
Şef, kendi yönetimi altındaki herkesin ekonomik etkinliklerini denetler.
D
Şeflikler tekrar paylaşıma dayalı bir sisteme sahiptir ve yetiştirilen ürünü, iş gücünü denetlerler.
E
Şef, toprağı halkına dağıtabilir ya da halkı askere çağırabilir.
Açıklama:
Şeflik genelde ömür boyu sürer ve kalıtsaldır. Genellikle babadan oğula geçerken, soyun anneden mi babadan mı ilerlediğine bağlı olarak, şefin kız kardeşinin oğluna geçer. Her ne kadar tam olarak bir tabakalaşmadan söz edilmese de her birey bir soy grubuna olan üyeliğine göre rütbelendirilir. Şefin sülalesine daha yakın olanlar basamakların üstünde yer alır ve diğer aşağıdakilere daha fazla saygı görürler.
Soru 55
'Etnisite' kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılma
B
Bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip olma
C
İçerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruma
D
Farklı kültürlerle kendi kültürlerini birleştirerek karma ve zengin yeni kültürler oluşturma
E
Grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşumların olması
Açıklama:
Etnisite kavramının özellikleri:
- Belirli dinsel, dilsel, mekânsal ve/veya kültürel özellikler bakımından hem kendisini diğerinden “ayrı” gören hem de diğerleri tarafından “başka” sayılan,
- bütünlüklü bir kimliği ve kendine özgü kültürleme sürecine sahip,
- içerden evlenmek suretiyle bu grup kimliğini koruyan,
- grubun sürekliliğini sağlayan toplumsal/ kültürel bazen de siyasal oluşumdur.
Soru 56
............., birçok sektörden oluşmasına rağmen, tek bir egemen dilin ve sınıfların ve alt-kültür iddialarının önüne geçerek üstün bir ulusal kültürün yaratılmasını teşvik edecektir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Ulus-Devlet
B
Şeflik
C
Kabile
D
Millet
E
Devlet
Açıklama:
Ulus-devlet, birçok sektörden oluşmasına rağmen, tek bir egemen dilin ve sınıfların ve alt-kültür iddialarının önüne geçerek üstün bir ulusal kültürün yaratılmasını teşvik edecektir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Organik Dayanışma'nın geliştiği toplumlardaki hukuki yaklaşımın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Toplum üyeleri arasında benzerliğe dayanır ve toplumun basitliğine koşuttur.
B
Toplum üyeleri arasındaki benzerliği bozan fiiller antisosyal sayılır.
C
Toplum üyeleri arasındaki benzerliği bozan fiillere toplum kendiliğinden tepki gösterir
D
Hukukun ilk biçimi ceza hukukudur ve temelde “baskıcı” yaptırımlar sergiler.
E
Ceza hukuku yerine telafi edici hukuk işlemektedir.
Açıklama:
Mekanik dayanışma toplum üyeleri arasında benzerliğe dayanır ve toplumun basitliğine koşuttur. Bu benzerliği bozan fiillerin antisosyal sayılması ve toplumun kendiliğinden tepkisi ile karşılanması hukukun ilk biçimidir Böylece hukukun ilk biçimi ceza hukukudur.
Mekanik dayanışmanın yaygın olduğu toplumlar temelde “baskıcı” yaptırımlar sergiler.
Organik dayanışmanın geliştiği toplumlarda ceza hukukunun
karşısında “telafi” edici hukukun ortaya çıkmıştır.
Mekanik dayanışmanın yaygın olduğu toplumlar temelde “baskıcı” yaptırımlar sergiler.
Organik dayanışmanın geliştiği toplumlarda ceza hukukunun
karşısında “telafi” edici hukukun ortaya çıkmıştır.
Soru 58
Yeni Evrimci Teoriler arısında ileri sürülen “Bir sosyal norm; eğer savsaklanması veya ihlali düzenli şekilde, tehdit olarak veya fiilen, toplumsal olarak o şekilde davranma ayrıcalığına sahip birey grubun fiziksel zorlamasıyla karşılanıyorsa, hukuksaldır." ifadesi hangi teorisyene aittir?
Seçenekler
A
Llewellyn
B
Hoebel
C
Spencer
D
Gluckman
E
Malinowski
Açıklama:
Hoebel’e göre, “bir sosyal norm, eğer savsaklanması veya ihlali düzenli şekilde, tehdit olarak veya fiilen, toplumsal olarak o şekilde davranma ayrıcalığına sahip birey grubun fiziksel zorlamasıyla karşılanıyorsa,
hukuksaldır” (Hoebel, 2010:194-5).
hukuksaldır” (Hoebel, 2010:194-5).
Soru 59
Hukukun karşılılığa ve bunun dışında toplumsal tepkinin sağladığı sosyal yaptırımlardan kaynaklandığını ileri süren Yapısal İşlevselci teorisyen/teorisyenler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malinowski
B
Radcliffe-Brown
C
Pound
D
Evans-Pritchard
E
Durkheim
Açıklama:
İşlevselciliğin kurucusu Bronislaw Malinowski ile yeni bir yaklaşımla antropoloji alanına girmiştir. Malinowski araştırmasının bir parçasını olarak hukuk kavram üzerine çalışmış, geleneksel toplumlarda hukuki süreçlerini incelemiştir.
Malinowski’ye göre hukuk karşılılığa ve bunun dışında toplumsal tepkinin sağladığı sosyal yaptırımlardan kaynaklanmaktadır.
Malinowski karşılıklığa dayanan hukuk şu sözlerle ifade eder. “Hukuk kuralları, bir kişinin yükümlülüklerinin karşısındakinin haklı olarak hissedildiği ve Kabul gördüğü düzenden çıkarlar. Bu kurallar açık psikolojik motiflerle değil, fakat karşılıklı dayanışma olarak gerçekleşen sosyal mekanizma ile yapılandırılır ve karşılıklı hizmetlerin eşitlikçi düzenlenişinde gerçekleştirilir” (Malinowski, 1982:55)
Hukuk usullerine göre değil işlevine göre tanımlanmalıdır. Malinowski değiş tokuşun işlevini vurgulamaktadır, bu bireyler ve gruplar arasında biçimlenen, toplumdaki yaşamı yöneten, karşılıklı yükümlülüklerden oluşan bir bağdır; toplumu bir arada tutan merkezî bir makam ya da devlet tarafından koyulan bir kısıtlama olmaktan ziyade bu yükümlülüklerin karşılıklı olmasıdır (Malinowski, 2016:35-7).
Malinowski’ye göre hukuk karşılılığa ve bunun dışında toplumsal tepkinin sağladığı sosyal yaptırımlardan kaynaklanmaktadır.
Malinowski karşılıklığa dayanan hukuk şu sözlerle ifade eder. “Hukuk kuralları, bir kişinin yükümlülüklerinin karşısındakinin haklı olarak hissedildiği ve Kabul gördüğü düzenden çıkarlar. Bu kurallar açık psikolojik motiflerle değil, fakat karşılıklı dayanışma olarak gerçekleşen sosyal mekanizma ile yapılandırılır ve karşılıklı hizmetlerin eşitlikçi düzenlenişinde gerçekleştirilir” (Malinowski, 1982:55)
Hukuk usullerine göre değil işlevine göre tanımlanmalıdır. Malinowski değiş tokuşun işlevini vurgulamaktadır, bu bireyler ve gruplar arasında biçimlenen, toplumdaki yaşamı yöneten, karşılıklı yükümlülüklerden oluşan bir bağdır; toplumu bir arada tutan merkezî bir makam ya da devlet tarafından koyulan bir kısıtlama olmaktan ziyade bu yükümlülüklerin karşılıklı olmasıdır (Malinowski, 2016:35-7).
Soru 60
Hukukun içinde işlediği toplumsal bağlamdan herhangi şekilde ayrı olarak incelenemeyeceğini iddia eden teorisyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ehrlich
B
Gurvitch
C
Pospisil
D
Mauss
E
Malinowski
Açıklama:
Ehrlich (1936) hukukun içinde işlediği toplumsal bağlamdan herhangi şekilde ayrı olarak incelenemeyeceğini iddia etmiştir.
Ehrlich, toplumu insanların birbirleriyle karşılıklı ilişkiler içinde bulundukları toplumsal birliklerin (kiliseler, dinsel gruplar, ortaklıklar, sınıflar, meslek örgütleri, siyasi partiler, aile) toplamı olarak tanımlar ve bu birlikler, ona göre son derece heterojendirler. Kısaca, ona göre toplum bireylerin toplamı değil, içinde barındığı birliklerin tamamıdır.
Ehrlich, toplumu insanların birbirleriyle karşılıklı ilişkiler içinde bulundukları toplumsal birliklerin (kiliseler, dinsel gruplar, ortaklıklar, sınıflar, meslek örgütleri, siyasi partiler, aile) toplamı olarak tanımlar ve bu birlikler, ona göre son derece heterojendirler. Kısaca, ona göre toplum bireylerin toplamı değil, içinde barındığı birliklerin tamamıdır.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi dini antropolojik açıdan ele alan ilk araştırmacılardan birisi değildir?
Seçenekler
A
E. B. Tylor
B
M. Müller
C
J. G. Frazer
D
M. Karpe
E
R. Smith
Açıklama:
Dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır.
Soru 2
Aşağıdaki din antropoloğlarından hangisi "hiçbir dinî inancın doğru olmadığını biliyoruz çünkü dinî inançlar ne yanlışlanabilirler ne de yanlışlanmışlardır" anlayışını savunur?
Seçenekler
A
J. G. Frazer
B
H. Spencer
C
R. Horton
D
J. Lett
E
M. Mauss
Açıklama:
Amerikan din antropoloğu James Lett (1997:116), Evans-Pritchard’ın düşüncesine karşı çıkarak antropologların dinî inançların doğruluğunu veya yanlışlığını araştırma konusunda entelektüel ve etik bir zorunlulukları olduğunu savunur ve şu sonuca varır: “hiçbir dinî inancın doğru olmadığını biliyoruz çünkü dinî inançlar ne yanlışlanabilirler ne de yanlışlanmışlardır”.
Soru 3
Doğadaki her şeyin ruha sahip olduğu inancı etrafında örgütlenen din sistemine verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Zoomorfik
D
Antropomorfik
E
Reenkarnasyon
Açıklama:
Animizm: Bitkilerin, hayvanların, cansız nesnelerin veya şimşek, fırtına gibi doğa olgularının, yani doğadaki her şeyin ruha sahip olduğu inancı etrafında örgütlenen bir din sistemidir. Animizm genellikle insanların doğaya hükmetmeye çalışmadığı, kendilerini doğanın bir parçası olarak görüp yaşadığı toplumlarda görülür.
Soru 4
I. Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen
bir din sistemidir,
II. Doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir.
III. Mana fikri buna bir örnektir.
Yukarıda özellikleri sıralanan din tipine ne ad verilir?
bir din sistemidir,
II. Doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir.
III. Mana fikri buna bir örnektir.
Yukarıda özellikleri sıralanan din tipine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Atalar kültü
D
Atman
E
Kami
Açıklama:
Soyut güçler: Pek çok kültür kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenmiştir, bu din tipine animatizm adı verilir. Mana fikri de buna bir örnektir.
Soru 5
Güney Pasifik’teki Tanna Adası’ndaki John Frum hangi ritüel için iyi bir örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Geçiş
B
Canlandırma
C
Güçlendirme
D
Sıralı eylem
E
Doğaüstü
Açıklama:
Canlandırma ayinleri zor dönemlerde, hatta felaketler sırasında ortaya çıkan, doğaüstü güçlerin yardımıyla toplumu içinde bulunduğu zor durumdan kurtarmaya yönelik ritüellerdir. Bunlara bir örnek olarak Güney Pasifik’teki Tanna Adası’ndaki John Frum ritüeli gösterilebilir.
Soru 6
Topluluk üyelerinin gündelik yaşamdaki hiyerarşinin dışına çıkıp eşitler olarak gerçekleştirdikleri ritüel sırasında duydukları coşkuyu ifade eden kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Karma
D
Reenkarnasyon
E
Komünitas
Açıklama:
Komünitas, topluluk üyelerinin gündelik yaşamdaki hiyerarşinin dışına çıkıp eşitler olarak gerçekleştirdikleri ritüel sırasında duydukları coşkuyu ifade eden bir kavramdır.
Soru 7
İnanç sistemine ait en eski gösterge olan 32 bin yıllık mağara duvar resimleri hangi ülke topraklarındadır.
Seçenekler
A
Belçika
B
Türkiye
C
Fransa
D
İtalya
E
Portekiz
Açıklama:
İnanç sistemine ait en eski gösterge olan 32 bin yıllık mağara duvar resimleri Fransa topraklarındadır, sorunun yanıtı C şıkkıdır.
Soru 8
Ülkemizdeki inanç sistemine ait olduğu düşünülen en eski buluntunun adı nedir.
Seçenekler
A
Zeus sunağı
B
Göbeklitepe
C
Karahisar
D
Aspendos
E
Komagene
Açıklama:
Ülkemizdeki inanç sistemine ait olduğu düşünülen en eski buluntu Göbeklitepe'dir, sorununyanıtı B şıkkıdır.
Soru 9
Din antropolojisi çalışmaları içinde genel olarak evrene nasıl yaklaşılır.
Seçenekler
A
Hiperrealist
B
Materyalist
C
Kominist
D
Faşist
E
Deist
Açıklama:
Din antropolojisi çalışmaları içinde genel olarak evrene Materyalist yaklaşılır, sorunun yanıtı B şıkkıdır.
Soru 10
Antik Yunan inanç sistemindeki ilk varlık hangisidir.
Seçenekler
A
Gaia
B
Hera
C
Prometeus
D
Zeus
E
Kaos
Açıklama:
Antik Yunan inanç sistemindeki ilk varlık Kaos'dur, sorunu yanıtı E şıkkıdır.
Soru 11
Kişisel olmayan doğaüstü bir güce duyulan inanç etrafında örgütlenmiş bir inanç sistemi olarak tanımlanan din sitemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Atalar Kültü
D
Zoomorfi
E
Antropomorfi
Açıklama:
Doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimine animizm denir, sorunun yanıtı C şıkkıdır.
Animatizm
Animatizm
Soru 12
Hinduizm'de ruhun adı nedir.
Seçenekler
A
Ceber
B
Ceres
C
Şatfa
D
Altman
E
Batman
Açıklama:
Hinduizm'de ruhun adı Altman'dır, sorunun yanıtı D şıkkıdır.
Soru 13
Şintoizm hangi ülkenin dinidir.
Seçenekler
A
Tayland
B
Afganistan
C
Çin
D
Kore
E
Japonya
Açıklama:
Şintoizm Japonya'nın dinidir, sorunun yanıtı E şıkkıdır.
Soru 14
Dünyadaki en yaygın tek tanrılı din hangisidir.
Seçenekler
A
İslamiyet
B
Musevilik
C
Hristiyanlık
D
Ataizm
E
Şintoizm
Açıklama:
Dünyadaki en yaygın tek tanrılı din Hristiyanlık'tır, sorunun yanıtı C şıkkıdır.
Soru 15
On Emir hangi dinin temel yasaklarıdır.
Seçenekler
A
Hristiyanlık
B
Musevilik
C
İslamiyet
D
Taoizm
E
Şintoizm
Açıklama:
On Emir Musevilik inanışına aittir, sorunun yanıtı B şıkkıdır.
Soru 16
Bir canlının ölümden sonra tekrar hayat bulmasına ne ad verilir.
Seçenekler
A
Passage
B
Reenkarnasyon
C
Revitalizasyon
D
Mutasyon
E
Bölünme
Açıklama:
Bir canlının ölümden sonra tekrar hayat bulmasına Reenkarnasyon denir, sorunun yanıtı B şıkkıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi ritüeli “eyleme geçmiş din” olarak tanımlar ve dinin yapmayı amaçladığı şeyi gerçekleştiren aracın ritüel olduğunu düşünür?
Seçenekler
A
Paul Tillich
B
Rudolph Otto
C
Anthony F.C. Wallace
D
Robert Lowie
E
Émile Durhkeim
Açıklama:
Antropologlar 1960’lı yıllarda dini davranışlara çok ilgi göstermişlerdir. Anthony F.C. Wallace (1966:102) ritüeli “eyleme geçmiş din” olarak tanımlar ve dinin yapmayı amaçladığı şeyi gerçekleştiren aracın ritüel olduğunu düşünür.
Soru 18
Dini sembollerden oluşan bir sistem olarak kabul gören ve bunun insanlarda güçlü, her yere nüfuz eden uzun süren ruh hâlleri oluşturduğunu düşünen antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Clifford Geertz
B
Max Weber
C
Melfrod E. Spiro
D
Roy G. D’Andrade
E
Abram Kardiner
Açıklama:
Geertz’e (1993) göre dinin beş temel özelliği vardır:
• Sembollerden oluşan bir sistemdir.
• İnsanlarda güçlü, her yere nüfuz eden uzun süren ruh hâlleri oluşturur.
• Bu ruh hâllerini varoluşun genel bir düzen içinde gerçekleştiğine dair fikirler oluşturarak meydana getirir.
• Varoluşun düzenine dair fikirlerini bir gerçeklik atmosferi ile örter.
• Böylece ruh hâllerinin ve motivasyonların benzersiz bir şekilde gerçekçi görünmesini sağlar.
• Sembollerden oluşan bir sistemdir.
• İnsanlarda güçlü, her yere nüfuz eden uzun süren ruh hâlleri oluşturur.
• Bu ruh hâllerini varoluşun genel bir düzen içinde gerçekleştiğine dair fikirler oluşturarak meydana getirir.
• Varoluşun düzenine dair fikirlerini bir gerçeklik atmosferi ile örter.
• Böylece ruh hâllerinin ve motivasyonların benzersiz bir şekilde gerçekçi görünmesini sağlar.
Soru 19
Dünya genelindeki en evrensel dinî uygulamanın muhtemelen dua olduğunu savunan antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Melfrod E. Spiro
B
Clifford Geertz
C
Leslie White
D
Stewart Guhrie
E
Max Weber
Açıklama:
Guthrie’ye göre dünya genelindeki en evrensel dinî uygulama muhtemelen duadır. Çünkü dua, doğaüstü olana dilin kapasitesinin, iletişim kurma becerisinin atfedildiği bir ritüel biçimidir.
Soru 20
Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Tek bir üstün Tanrı fikrinin olduğu dinler tek tanrılı/monoteist dinler olarak adlandırılır.
B
Dünyadaki en yaygın tek tanrılı dinler Hristiyanlık, İslam ve Museviliktir.
C
Çok tanrılı/politeist dinlerde birden fazla tanrı vardır.
D
Dünyadaki en yaygın çok tanrılı dinlerden biri Hinduizm'dir.
E
Budizm’de tanrılar önemli bir yer tutar.
Açıklama:
Tek bir üstün Tanrı fikrinin olduğu dinler tek tanrılı/monoteist dinler olarak adlandırılır. Dünyadaki en yaygın tek tanrılı dinler Hristiyanlık, İslam ve Museviliktir. Bu üç dinin toplam mensubu dünya genelinde yaklaşık dört milyardır. Çok tanrılı/politeist dinlerde ise birden fazla tanrı vardır. Dünyadaki en yaygın çok tanrılı dinlerden biri olan Hinduizm’in bir milyardan fazla mensubu vardır. Bu dinde her biri farklı becerilere sahip olan ve farklı konularla ilgilenen bir dizi tanrı yer alır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ilk dönem baskın olan din teorilerindendir?
Seçenekler
A
Sosyal evrimcilik
B
İşlevselcilik ve yapısal işlevselcilik
C
Sembolik etkileşimcilik
D
Sembolik/yorumlayıcı antropoloji
E
Feminizm ve post yapısalcılık
Açıklama:
DİN ANTROPOLOJİSİNİN GELİŞİMİ
Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori sosyal evrimcilik olmuştur (Bowie, 2017). Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Yirminci yüzyılın başından 1960’lara dek dinlerin işlevleri konusu önem kazanmış, bu dönemde işlevselcilik ve yapısal işlevselcilik teorileri baskın olmuştur. 1960’lardan günümüze kadar ise öne çıkan konu dinlerin anlamı, toplumla ve bireyle nasıl eklemlendikleri olmuştur. Bu son dönemde sembolik etkileşimcilik, sembolik/yorumlayıcı antropoloji, feminizm ve post yapısalcılık teorileri baskın olmuştur.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori sosyal evrimcilik olmuştur (Bowie, 2017). Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Yirminci yüzyılın başından 1960’lara dek dinlerin işlevleri konusu önem kazanmış, bu dönemde işlevselcilik ve yapısal işlevselcilik teorileri baskın olmuştur. 1960’lardan günümüze kadar ise öne çıkan konu dinlerin anlamı, toplumla ve bireyle nasıl eklemlendikleri olmuştur. Bu son dönemde sembolik etkileşimcilik, sembolik/yorumlayıcı antropoloji, feminizm ve post yapısalcılık teorileri baskın olmuştur.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 22
Din antropolojisi hangi dönemde ortaya çıkmış olan bir disiplindir?
Seçenekler
A
- yy
B
- yy
C
- yy
D
- yy
E
- yy
Açıklama:
Dinle ilgili çeşitli çalışmalar çok daha öncelere uzansa da din antropolojisi, on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkmış olan bir disiplindir. Doğru cevap A.
Soru 23
“Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori ……….. olmuştur.”
Yukarıda boş bırakılan yere en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan yere en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal evrimcilik
B
Sembolik etkileşimcilik
C
Sembolik antropoloji
D
Post yapısalcılık
E
Kültür kuramı
Açıklama:
Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori sosyal evrimcilik olmuştur (Bowie, 2017). Doğru cevap A.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Din antropolojisinde ilk dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmaları yapanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Henri Fayol
B
Edward B. Tylor
C
Max Müller
D
James G. Frazer
E
Robertson Smith
Açıklama:
Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Doğru cevap A.
Soru 25
Büyük saygı duyulan, korkulan ve hürmet edilen, bu yönüyle diğerlerinden ayrılan anlamını taşıyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kutsal
B
Doğa üstü
C
Alim
D
Lider
E
Din
Açıklama:
‘Kutsal’ kavramı büyük saygı duyulan, korkulan ve hürmet edilen, bu yönüyle diğerlerinden ayrılan anlamını taşır. Doğru cevap A.
Soru 26
Toplumun kutsal ile kurduğu ilişkiye odaklanan ve temel ilgi alanı insanlar ile doğaüstü ve doğaüstüne dair inanış, uygulama ve kurumlar arasındaki ilişkiyi anlamak, analiz etmek ve açıklamak olan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Din antropolojisi
B
Din sosyolojisi
C
Din kültürü
D
Din tarihi
E
Din felsefesi
Açıklama:
Din antropolojisi toplumun kutsal ile kurduğu ilişkiye odaklanan bir disiplindir ve temel ilgi alanı insanlar ile doğaüstü ve doğaüstüne dair inanış, uygulama ve kurumlar arasındaki ilişkiyi anlamak, analiz etmek ve açıklamaktır. Doğru cevap A.
Soru 27
Her ne kadar dünya genelinde çok çeşitli inanışlar olsa da çoğu inanç sistemi bazı temel ortak ögelere sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu ortak ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Büyü
B
Kozmoloji
C
Doğaüstü
D
Kurallar
E
Ritüel
Açıklama:
Her ne kadar dünya genelinde çok çeşitli inanışlar olsa da çoğu inanç sistemi bazı temel ortak ögelere sahiptir. Bunlardan birincisi kozmoloji, yani dünyanın tarihinin veya kökenlerinin bir açıklamasıdır. Dinlerin ikinci niteliği insan deneyimi dışındaki bir alana, doğaüstü olana duyulan inançtır. Çoğu dinde üçüncü bir ortak özellik olarak davranışları yöneten kurallar yer alır. Dördüncü öge ritüeldir, ritüeller dinî bir amaca yönelik olan ve genellikle dinî uzmanlar tarafından veya onların gözetiminde yapılan seremoni (tören) veya uygulamalardır. Doğru cevap A.
Soru 28
Evrenin kökenini ve gerçekliği yöneten düzenin ilkelerini açıklama yollarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dini kozmoloji
B
Teoloji
C
Bioloji
D
Evrim
E
Etimoloji
Açıklama:
Dinî kozmolojiler, evrenin kökenini ve gerçekliği yöneten düzenin ilkelerini açıklama yollarıdır. En basit biçimiyle bir kozmoloji bir köken hikâyesi dünyanın, geçmişin, şu anın veya geleceğin, dünyayı oluşturan insanların, ruhların, tanrı ve tanrıçaların ve diğer güçlerin, yani tüm evrenin ve tüm gerçekliğin anlaşılmasına yönelik bir açıklamadır. Doğru cevap A.
Soru 29
İnsan niteliklerine sahip olan nesne veya varlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antropomorfik
B
Soyut güçler
C
Ruhlar
D
Tanrılar
E
Mistik
Açıklama:
İnsan niteliklerine sahip olan nesne veya varlığa Antropomorfik denir. Doğru cevap A.
Soru 30
Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Zoomorfik
D
Budizm
E
Hinduizm
Açıklama:
Animatizm: Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemidir, doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir. Doğru cevap A.
Soru 31
Ailenin ölmüş üyelerinin yaşayan üyelerin kaderini etkileme gücü olduğu inanışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atalar kültü
B
Mistisizm
C
Mitoloji
D
Taoizm
E
Şintoizm
Açıklama:
Atalar Kültü: Atalar kültü (ataların ruhuna tapınma olarak da bilinir) ailenin ölmüş üyelerinin yaşayan üyelerin kaderini etkileme gücü olduğu inanışıdır. Doğru cevap A.
Soru 32
Dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalarda bazı bilim insanlarının adı geçmektedir. Söz konusu bu çalışmalarda aşağıda yer alan bilim insanlarından hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
E. Bowie
B
Max Müller
C
James G. Frazer
D
Robertson Smith
E
Edward B. Tylor
Açıklama:
E. Bowie
Soru 33
Aşağıda verilen alanlardan hangisi Din antropolojisinin önde gelen ilgi alanları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dinin Yağısı
B
İnsanlığın ve toplumun gelişiminde dinin rolü
C
Bireylerin ve toplulukların gündelik hayatlarında dinin işlevi
D
Din ile ekonomi, siyaset, tıp, büyü gibi diğer kültürel ve toplumsal kurumlar arasındaki ilişkiler
E
Dinsel inanışların ve uygulamaların içerikleri, mitler, ritüeller, semboller, büyü ve cadılık
Açıklama:
Dinin Yağısı
Soru 34
Din antropologlarının dinî ele alış biçimleri diğer sosyal bilim disiplinlerinden kaç açıdan farklıdır?
Seçenekler
A
Üç
B
İki
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Üç
Soru 35
Antik Yunanlıların köken hikâyesi ilk varlık olan kimle başlar.
Seçenekler
A
Kaos
B
Erebus
C
Nyx
D
Ather
E
Hemera
Açıklama:
Kaos
Soru 36
İnsan niteliklerine sahip olan nesne veya varlığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antropomorfik
B
Zoomorfik
C
Animatizm
D
Animizm
E
Gatherizm
Açıklama:
Antropomorfik
Soru 37
Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemidir, doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir şeklinde tarif neyin tanımıdır?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Antropomorfik
C
Zoomorfik
D
Animizm
E
Antimizm
Açıklama:
Animatizm
Soru 38
Pek çok insan, insanların kendi bedenlerinde doğaüstü veya ruhani bir öge taşıdıklarına inanır. Hristiyanlık ve İslam dinlerinde buna ruh adı verilirken, Hinduzim’de adı atman’dır. Filipinler’de yaşayan bir grup olan Tausūg, ruhun kaç parçası olduğuna inanır.
Seçenekler
A
Dört
B
İki
C
Üç
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Ruhlar
Dört
Dört
Soru 39
Tylor’a göre ilk din biçimi nedir?
Seçenekler
A
Animizm
B
Zoomorfik
C
Antropomorfik
D
Animatizm
E
Antimatizm
Açıklama:
Ruhlar
Animizm
Animizm
Soru 40
Arnold Van Gennep, 1909’da yaptığı çalışmada geçiş ritüellerinin kaç ayrı aşamada yapıldığını belirtir.
Seçenekler
A
Üç
B
İki
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Geçiş (Passage) Ritüelleri
Üç
Üç
Soru 41
Din kavramını ilk tanımlayanlardan biri, antropoloji alanında dünyadaki ilk profesör olan bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Tylor
B
Henninger
C
Rener
D
Crapo
E
Bowie
Açıklama:
Bilişsel Tanımlar: İnanç Olarak Din
Tylor
Tylor
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Yirminci yüzyılın başından 1960’lara dek baskın olan din teorilerindendir
Seçenekler
A
Sosyal evrimcilik
B
İşlevselcilik ve yapısal işlevselcilik
C
Sembolik etkileşimcilik
D
Sembolik/yorumlayıcı antropoloji,
E
Feminizm ve post yapısalcılık
Açıklama:
DİN ANTROPOLOJİSİNİN GELİŞİMİ
Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori sosyal evrimcilik olmuştur (Bowie, 2017). Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Yirminci yüzyılın başından 1960’lara dek dinlerin işlevleri konusu önem kazanmış, bu dönemde işlevselcilik ve yapısal işlevselcilik teorileri baskın olmuştur. 1960’lardan günümüze kadar ise öne çıkan konu dinlerin anlamı, toplumla ve bireyle nasıl eklemlendikleri olmuştur. Bu son dönemde sembolik etkileşimcilik, sembolik/yorumlayıcı antropoloji, feminizm ve post yapısalcılık teorileri baskın olmuştur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Din antropolojisinde 1900’lerin başına dek ağırlıklı olarak dinlerin kökeni üzerinde durulmuş, özellikle tarihsel kökleri bilinen gelişkin dinlere göre daha basit ve saf olduğu kabul edilen ‘ilkel’ dinler incelenmiş ve bu ilk dönemdeki baskın teori sosyal evrimcilik olmuştur (Bowie, 2017). Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Yirminci yüzyılın başından 1960’lara dek dinlerin işlevleri konusu önem kazanmış, bu dönemde işlevselcilik ve yapısal işlevselcilik teorileri baskın olmuştur. 1960’lardan günümüze kadar ise öne çıkan konu dinlerin anlamı, toplumla ve bireyle nasıl eklemlendikleri olmuştur. Bu son dönemde sembolik etkileşimcilik, sembolik/yorumlayıcı antropoloji, feminizm ve post yapısalcılık teorileri baskın olmuştur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 43
‘’İnsan yaşamının nasıl yaratıldığı konusunda ve dünyada hangi güçlerin işlediği konusunda açıklamalar sunan’’ ortak temel dini öğe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ritüeller
B
Seremoni
C
Dini kozmoloji
D
Davranışları yöneten kurallar
E
Doğaüstü olana duyulan inanç
Açıklama:
DİNİ OLUŞTURAN ÖGELER
Her ne kadar dünya genelinde çok çeşitli inanışlar olsa da çoğu inanç sistemi bazı temel ortak ögelere sahiptir (Henninger-Rener, 2017:5). Bunlardan birincisi kozmoloji, yani dünyanın tarihinin veya kökenlerinin bir açıklamasıdır. Dinî kozmolojiler insan yaşamının nasıl yaratıldığı konusunda ve dünyada hangi güçlerin işlediği konusunda açıklamalar sunarlar.
Doru cevap C şıkkıdır.
Her ne kadar dünya genelinde çok çeşitli inanışlar olsa da çoğu inanç sistemi bazı temel ortak ögelere sahiptir (Henninger-Rener, 2017:5). Bunlardan birincisi kozmoloji, yani dünyanın tarihinin veya kökenlerinin bir açıklamasıdır. Dinî kozmolojiler insan yaşamının nasıl yaratıldığı konusunda ve dünyada hangi güçlerin işlediği konusunda açıklamalar sunarlar.
Doru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen din sistemi aşağıdakilerden hangisisidir?
Seçenekler
A
Animizm
B
Antropomorfik
C
Atalar Kültü
D
Animatizm
E
Animalizm
Açıklama:
Doğaüstü İnanışlar
Animatizm: Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemidir, doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir.
Animizm: Bitkilerin, hayvanların, cansız nesnelerin veya şimşek, fırtına gibi doğa olgularının, yani doğadaki her şeyin ruha sahip olduğu inancı etrafında örgütlenen bir din sistemidir. Animizm genellikle insanların doğaya hükmetmeye çalışmadığı, kendilerini doğanın bir parçası olarak görüp yaşadığı toplumlarda görülür.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Animatizm: Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemidir, doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir.
Animizm: Bitkilerin, hayvanların, cansız nesnelerin veya şimşek, fırtına gibi doğa olgularının, yani doğadaki her şeyin ruha sahip olduğu inancı etrafında örgütlenen bir din sistemidir. Animizm genellikle insanların doğaya hükmetmeye çalışmadığı, kendilerini doğanın bir parçası olarak görüp yaşadığı toplumlarda görülür.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi en yaygın çok tanrılı dinlerdendir?
Seçenekler
A
Hristiyanlık
B
İslam
C
Musevilik
D
Budizm
E
Hinduizm
Açıklama:
Doğaüstü İnanışlar
Tek bir üstün Tanrı fikrinin olduğu dinler tek tanrılı/monoteist dinler olarak adlandırılır. Dünyadaki en yaygın tek tanrılı dinler Hristiyanlık, İslam ve Museviliktir. Bu üç dinin toplam mensubu dünya genelinde yaklaşık dört milyardır. Çok tanrılı/politeist dinlerde ise birden fazla tanrı vardır. Dünyadaki en yaygın çok tanrılı dinlerden biri olan Hinduizm’in bir milyardan fazla mensubu vardır. Bu dinde her biri farklı becerilere sahip olan ve farklı konularla ilgilenen bir dizi tanrı yer alır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Tek bir üstün Tanrı fikrinin olduğu dinler tek tanrılı/monoteist dinler olarak adlandırılır. Dünyadaki en yaygın tek tanrılı dinler Hristiyanlık, İslam ve Museviliktir. Bu üç dinin toplam mensubu dünya genelinde yaklaşık dört milyardır. Çok tanrılı/politeist dinlerde ise birden fazla tanrı vardır. Dünyadaki en yaygın çok tanrılı dinlerden biri olan Hinduizm’in bir milyardan fazla mensubu vardır. Bu dinde her biri farklı becerilere sahip olan ve farklı konularla ilgilenen bir dizi tanrı yer alır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 46
Mitolojinin insanların ilahlaştırılmasıyla oluştuğunu, dolayısıyla tanrıların tarihsel olaylara, gerçekte yaşamış insanların hikâyelerine dayandığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Euhemerism
B
Animatizm
C
Animizm
D
Antropomorfik
E
Animalizm
Açıklama:
Bilişsel Tanımlar: İnanç Olarak Din
Euhemerism: Mitolojinin insanların ilahlaştırılmasıyla oluştuğunu, dolayısıyla tanrıların tarihsel olaylara, gerçekte yaşa-mış insanların hikâyelerine dayandığını savunan görüş.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Euhemerism: Mitolojinin insanların ilahlaştırılmasıyla oluştuğunu, dolayısıyla tanrıların tarihsel olaylara, gerçekte yaşa-mış insanların hikâyelerine dayandığını savunan görüş.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 47
Dini İnsan yaşamını ve doğal dünyayı kontrol ettiğine inanılan doğaüstü güçlere inanma ve tapınma’’ olarak tanımlayan antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Marx
B
Frazer
C
Horton
D
Tylor
E
Spencer
Açıklama:
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
İskoç antropolog James George Frazer (1854- 1941) Tylor’un görüşlerini benimsemiş, din, büyü ve toplumla ilgili evrensel bir teori oluşturmaya çalışmış ve çalışmalarını Altın Dal adındaki eserinde toplamıştır. Frazer’a göre din insan yaşamını ve doğal dünyayı kontrol ettiğine inanılan doğaüstü güçlere inanma ve tapınmadır. Ancak Tylor’dan farklı olarak Frazer din ve büyü arasında ayrım yapar.
Marx’a göre din üretim tarzındaki (yani toplumda üretim yapmayı mümkün kılan emek, araçlar ve tekniklerle bunların nasıl kullanılıp sahiplenileceğini belirleyen sosyal ilişkilerdeki) değişikliklerin ürünüdür. Dolayısıyla din sosyal değişmenin nedeninden çok sonucudur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
İskoç antropolog James George Frazer (1854- 1941) Tylor’un görüşlerini benimsemiş, din, büyü ve toplumla ilgili evrensel bir teori oluşturmaya çalışmış ve çalışmalarını Altın Dal adındaki eserinde toplamıştır. Frazer’a göre din insan yaşamını ve doğal dünyayı kontrol ettiğine inanılan doğaüstü güçlere inanma ve tapınmadır. Ancak Tylor’dan farklı olarak Frazer din ve büyü arasında ayrım yapar.
Marx’a göre din üretim tarzındaki (yani toplumda üretim yapmayı mümkün kılan emek, araçlar ve tekniklerle bunların nasıl kullanılıp sahiplenileceğini belirleyen sosyal ilişkilerdeki) değişikliklerin ürünüdür. Dolayısıyla din sosyal değişmenin nedeninden çok sonucudur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 48
Dini ‘’Üretim tarzındaki (yani toplumda üretim yapmayı mümkün kılan emek, araçlar ve tekniklerle bunların nasıl kullanılıp sahiplenileceğini belirleyen sosyal ilişkilerdeki) değişikliklerin ürünüdür’’ şeklinde tanımlayan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Spencer
B
Frazer
C
Marx
D
Horton
E
Tylor
Açıklama:
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
Marx’a göre din üretim tarzındaki (yani toplumda üretim yapmayı mümkün kılan emek, araçlar ve tekniklerle bunların nasıl kullanılıp sahiplenileceğini belirleyen sosyal ilişkilerdeki) değişikliklerin ürünüdür. Dolayısıyla din sosyal değişmenin nedeninden çok sonucudur
Doğru cevap C şıkkıdır.
Marx’a göre din üretim tarzındaki (yani toplumda üretim yapmayı mümkün kılan emek, araçlar ve tekniklerle bunların nasıl kullanılıp sahiplenileceğini belirleyen sosyal ilişkilerdeki) değişikliklerin ürünüdür. Dolayısıyla din sosyal değişmenin nedeninden çok sonucudur
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 49
Konfüçyenizm, Taoizm, Hinduizm ve antik Musevilik gibi büyük dinsel geleneklerle ilgilenen sosyolog kimdir?
Seçenekler
A
Weber
B
Frazer
C
Marx
D
Horton
E
Durhkeim
Açıklama:
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
Sosyolog Max Weber de dinin diğer toplumsal kurumlarla ilişkisini, özellikle de ekonomiyle ilişkisini incelemiştir. Weber Konfüçyenizm, Taoizm, Hinduizm ve antik Musevilik gibi büyük dinsel geleneklerle ilgilenmiş.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Sosyolog Max Weber de dinin diğer toplumsal kurumlarla ilişkisini, özellikle de ekonomiyle ilişkisini incelemiştir. Weber Konfüçyenizm, Taoizm, Hinduizm ve antik Musevilik gibi büyük dinsel geleneklerle ilgilenmiş.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 50
Dini toplumsal düzenle ilişkili olarak açıklayan Fransız sosyolog kimdir?
Seçenekler
A
Durhkeim
B
Weber
C
Frazer
D
Spencer
E
Horton
Açıklama:
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
Dini toplumsal düzenle ilişkili olarak açıklayan Fransız sosyolog Émile Durhkeim’ın din konusundaki görüşleri pek çok antropoloğu etkilemiştir ve günümüzde antropologlar arasında hâlen benimsenmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Toplumsal Düzene Dayalı Tanımlar: Cemaat Olarak Din
Dini toplumsal düzenle ilişkili olarak açıklayan Fransız sosyolog Émile Durhkeim’ın din konusundaki görüşleri pek çok antropoloğu etkilemiştir ve günümüzde antropologlar arasında hâlen benimsenmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 51
Yontma Taş Devri’nde yaşamış olan insanların, ölülerinin üstlerini kanı simgeleyen kırmızı boya ile kapatmaları aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Ölümden sonraki yaşama duyulan inanış
B
Ölen kişinin kanının yerde kalmayacağına duyulan inanış
C
Ölen kişinin geri döneceğine duyulan inanış
D
Ölümün sürekliliğine duyulan inanış
E
Ölen kişiye saygı duyulması gerektiğine yönelik inanış
Açıklama:
Yontma Taş Devri’nde yaşamış olan insanların ölülerini anne karnındaki cenin pozisyonunda gömmeleri ve üzerlerini kanı, yani yaşamı simgeleyen kırmızı boya ile kapatmaları ölümden sonraki yaşama duyulan inanışın ilk göstergelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Cevap A'dır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi din antropolojisinin bir disiplin olarak ortaya çıktığı zamanı gösterir?
Seçenekler
A
16. yy.
B
17. yy.
C
18. yy.
D
19. yy.
E
20. yy.
Açıklama:
Dinle ilgili çeşitli çalışmalar çok daha öncelere uzansa da din antropolojisi, on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkmış olan bir disiplindir. Cevap D'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi dini antropolojik açıdan ele alan ilk araştırmacılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Edwar B. Tylor
B
Max Müller
C
James G. Frazer
D
Robertson Smith
E
Leslie White
Açıklama:
Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edwar B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır. Cevap E'dir.
Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır.
Bu dönemde dini antropolojik açıdan ele alan ilk çalışmalar Edward B. Tylor, Max Müller, James G. Frazer ve Robertson Smith tarafından yapılmıştır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi din antropologlarının ilgilendikleri konulardan biridir?
Seçenekler
A
Dinlerin hakiki olup olmadığı
B
Dinlerle ekolojik faktörler arasında ilişki olup olmadığı
C
Dinlere göre gerçekliğin ne olduğu
D
Bazı dinlerin diğerlerinden daha üstün olup olmadığı
E
Dinlerin mantıklı olup olmadığı
Açıklama:
Din antropologları dinlerin hakiki olup olmadığıyla, dinlere göre gerçekliğin ne olduğuyla veya bazı dinlerin diğerlerinden daha üstün veya mantıklı olup olmadığıyla ilgilenmezler;
insan gruplarının neden dinsel inanışlara sahip olduklarıyla dinsel inanışlarla sosyokültürel süreçler, tarihsel ve ekolojik faktörler arasında nasıl ilişkiler olduğuyla ilgilenirler. Cevap B'dir.
insan gruplarının neden dinsel inanışlara sahip olduklarıyla dinsel inanışlarla sosyokültürel süreçler, tarihsel ve ekolojik faktörler arasında nasıl ilişkiler olduğuyla ilgilenirler. Cevap B'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi din antropolojisi alanında ilk monografi çalışmasına kaynaklık eden topluluktur?
Seçenekler
A
Azande kabilesi
B
Navajo yerlileri
C
Andaman adalıları
D
Beng kabilesi
E
Shipio kabilesi
Açıklama:
Alfred Reginald Radcliffe-Brown (1881-1955) 1906-1908 arasında Bengal körfezindeki Andaman Adaları’nda araştırma yapar ve Andaman Adalılar isimli (1922) monografiyi yayınlar Bu eser ağırlıklı olarak adadaki dinsel inanç ve seremonilerle ilgilidir ve din antropolojisi alanında saha çalışmasına dayalı ilk monografi olarak bilinir. Cevap C'dir.
Alfred Reginald Radcliffe-Brown (1881-1955) 1906-1908 arasında Bengal körfezindeki Andaman Adaları’nda araştırma yapar ve Andaman Adalılar isimli (1922) monografiyi yayınlar. Bu eser ağırlıklı olarak adadaki dinsel inanç ve seremonilerle ilgilidir ve din antropolojisi alanında saha çalışmasına dayalı ilk monografi olarak bilinir.
Alfred Reginald Radcliffe-Brown (1881-1955) 1906-1908 arasında Bengal körfezindeki Andaman Adaları’nda araştırma yapar ve Andaman Adalılar isimli (1922) monografiyi yayınlar. Bu eser ağırlıklı olarak adadaki dinsel inanç ve seremonilerle ilgilidir ve din antropolojisi alanında saha çalışmasına dayalı ilk monografi olarak bilinir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimini ifade eder?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Antropomorfik
D
Zoomorfik
E
Atalar kültü
Açıklama:
Kişisel olmayan bir doğaüstü güce duyulan inanç etrafında örgütlenen bir din sistemidir, doğaüstü bir güce inanmanın ilk biçimidir.
Soru 57
İnsanların doğaya hükmetmeye çalışmadığı, kendilerini doğanın bir parçası olarak görüp yaşadığı toplumlarda görülen inanç sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Animatizm
B
Animizm
C
Antropomorfik
D
Zoomorfik
E
Animalizm
Açıklama:
Bitkilerin, hayvanların, cansız nesnelerin veya şimşek, fırtına gibi doğa olgularının, yani doğadaki her şeyin ruha sahip olduğu inancı etrafında örgütlenen bir din sistemidir. Animizm genellikle insanların doğaya hükmetmeye çalışmadığı, kendilerini doğanın bir parçası olarak görüp yaşadığı toplumlarda görülür.
Soru 58
Animist dinlerin zamanla bir tanrı veya çok tanrı içeren daha sofistike din sistemlerine dönüştüğünü varsayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Müller
B
J. G. Frazer
C
E. B. Tylor
D
R. Smith
E
J. Lett
Açıklama:
Tylor ayrıca animist dinlerin zamanla bir Tanrı veya çok tanrı içeren daha sofistike din sistemlerine dönüştüğünü varsayar.
Soru 59
Geleneksel dinlerden biri olan Şintoizm aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Çin
C
Güney Kore
D
Japonya
E
Tayland
Açıklama:
Günümüzde bazı animist dinler varlıklarını sürdürmektedir ve bu dinlerin milyonlarca mensubu vardır. Bunların en çok bilinenlerinden biri Japonya’nın geleneksel dini olan Şintoizm’dir.
Soru 60
Mitolojinin insanların ilahlaştırılmasıyla oluştuğunu, dolayısıyla tanrıların tarihsel olaylara, gerçekte yaşamış insanların hikâyelerine dayandığını savunan görüş aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Komünitas
B
Atman
C
Karma
D
Kami
E
Euhemerism
Açıklama:
Euhemerism: Mitolojinin insanların ilahlaştırılmasıyla oluştuğunu, dolayısıyla tanrıların tarihsel olaylara, gerçekte yaşamış insanların hikâyelerine dayandığın savunan görüş.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Antropoloji bilim dalı düşünüldüğünde doğru olmaz?
Seçenekler
A
Kültürel antropoloji simgelerin, ritüellerin, değerlerin farklı coğrafyalarda ve dönemlerde ne kadar benzer olduğunu ortaya koyar.
B
Kültürel antropoloji, kültürel göreliliği yani bütün kültürlerin ve kültürel özelliklerin eşit ölçüde değerli olduğunu savunur.
C
Kültürel antropoloji, başlangıcından beri kültürler ve toplumlar arasında karşılaştırma yapmayı merkeze almıştır.
D
Antropoloji, biyoloji, kültür, toplum ve dil hakkında çalışmaları içermektedir.
E
Kültürel antropoloji araştırmaları duygulara ve davranışlara yön veren
toplumsal süreçlerin topluluktan topluluğa değiştiğini ortaya koyar.
toplumsal süreçlerin topluluktan topluluğa değiştiğini ortaya koyar.
Açıklama:
Kültürel antropoloji simgelerin, ritüellerin, değerlerin farklı coğrafyalarda ve dönemlerde ne kadar benzer olduğunu değil, ne kadar farklı olduğunu, kültüre özgü olduğunu ortaya koymaya, bu farklılıkları ortaya çıkarmaya çalışır. Antropoloji disiplini, kültür, “öteki” kültürler, yaşama biçimleri, toplumsal sistemler, dünyayı görme biçimleri üzerine çalışmalar yapar.
Soru 2
Toplumsal cinsiyet rollerinin kültürel temeller üzerinde geliştiğini savunan feminist kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
H. L. Moore
B
K. Miller
C
S. de Beauvoir
D
M. Mead
E
R. Benedict
Açıklama:
Feminist kuramcı Kate Millett, cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade
kültürel temellere sahip olduğunu söylemiştir. Kültürel temelin kurucu öge olduğu toplumsal cinsiyet, ebeveynlerin ve akranların etkisinde biçimlenir. Mizaç, karakter, ilgi alanları, statü, değer, jest ve ifade açısından her cinsiyet için neyin uygun olduğuna dair kültürün toplamıdır
kültürel temellere sahip olduğunu söylemiştir. Kültürel temelin kurucu öge olduğu toplumsal cinsiyet, ebeveynlerin ve akranların etkisinde biçimlenir. Mizaç, karakter, ilgi alanları, statü, değer, jest ve ifade açısından her cinsiyet için neyin uygun olduğuna dair kültürün toplamıdır
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal cinsiyet rolleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Kültürün farklı cinsiyetlerdeki kişilerden yerine getirmelerini beklediği görevler
ve işlerdir.
ve işlerdir.
B
Farklı cinsiyetler için kültürde uygun görülen tutumlar, giysiler, konuşma biçimleri veya davranışlar toplumsal cinsiyet rollerinin parçasıdır.
C
Evrensel niteliktedir ve kalıcıdır.
D
Bazı toplumlarda bazı rol beklentileri ortaktır.
E
Büyük oranda toplumsal ve kültürel olarak inşa edilmektedir.
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet rolleri evrensel veya değişmez değildir. Bu roller ile ilgili ayrıntılar kültürlerarasında önemli ölçüde farklılık gösterebilir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir toplumsal cinsiyet stereotipi olarak kabul edilemez?
Seçenekler
A
Elinin hamuruyla erkek işine karışma
B
Erkekler ağlamaz, sil gözyaşlarını.
C
Erkek adam çocuk bakımından anlamaz.
D
Kadınlar oksitosin hormonu nedeniyle daha empatiktirler.
E
Kadınlar duygusal varlıklardır.
Açıklama:
D seçeneği bir toplumsal cinsiyet stereotip ifadesi olmaktan çok bir gerçekliği ifade eder. toplumsal cinsiyet stereotip ifadeleri erkek ve kadın bedenine özgü gerçekliklerden çok, toplumsal beklentileri, ön yargıları barındırırlar ve bilimsel gerçeklikle uyumlu değildir.
Soru 5
.................... kavramı, cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin ve güç asimetrilerinin bireysel alandan çıkıp, toplumsal bir sisteme dönüşmesini anlatır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Cinsiyet kimliği
B
Feminizm
C
Toplumsal cinsiyet rolleri
D
Toplumsal cinsiyet
E
Ataerkillik
Açıklama:
Cinsiyetler arasındaki eşitsizliklerin ve güç asimetrilerinin bireysel alandan çıkıp, toplumsal bir sisteme dönüşmesini anlatan kavram ataerkilliktir. Ataerkillik, iktidar pozisyonlarının erkeklerin elinde olduğu kültürel yapıdır. Bu sistemde erkekler gücü ellerinde tuttukları için toplumsal ayrıcalıklara sahip olurlar.
Soru 6
Psikolojik yapısal işlevselciliğin kurucusu olan ve yaptığı çalışmalarla antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının gelişimine katkı sağlayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
B. Malinowski
B
D. H. Morgan
C
F. Engels
D
M. Mead
E
R. Benedict
Açıklama:
1884-1942 yılları arasında yaşayan Bronislaw Malinowski Psikolojik yapısal işlevselciliğin kurucusudur. Malinowski, Batı Pasifik Argonotları (1922), Kuzeybatı Melanezya’daki İlkel Toplumların Cinsel Yaşamı (1929) ve özellikle İlkel Toplumlarda Cinsellik ve Baskı ([1927]1989) çalışmaları ile antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının gelişimine katkı sağlamıştır.
Soru 7
Ona göre kültür fikirlerin, dinin ve estetik ögelerin bir bütünüdür. Kültür, kişiliğe
derinden yazılır ve her kültürün de bir kişiliği vardır.
Yukarıda kültürle ilgili görüşlerine yer verilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
derinden yazılır ve her kültürün de bir kişiliği vardır.
Yukarıda kültürle ilgili görüşlerine yer verilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Mead
B
R. Benedict
C
S. de Beauvoir
D
F. Engels
E
B. Malinowski
Açıklama:
Ruth Benedict, kültürü fikirlerin, dinin ve estetik ögelerin bir bütünü olarak
görmeyi önermiştir. Kültürün yalnızca kişiliğin içinde geliştiği bir özellikler
bütünü olmadığını belirtmiştir. Ona göre kültür, kişiliğe derinden yazılır ve her kültürün de bir kişiliği vardır.
görmeyi önermiştir. Kültürün yalnızca kişiliğin içinde geliştiği bir özellikler
bütünü olmadığını belirtmiştir. Ona göre kültür, kişiliğe derinden yazılır ve her kültürün de bir kişiliği vardır.
Soru 8
Kadınların erkek egemenliği ile başa çıkmak için çeşitli yöntemler geliştirmesi ......................... olarak kavramsallaştırılmıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü
B
Duygusal emek
C
Ataerkillikle pazarlık
D
Bedenlenme
E
Özdönüşümsellik
Açıklama:
Deniz Kandiyoti, kadınların erkek egemenliği ile başa çıkmak için çeşitli yöntemler geliştirdiğini ortaya koymuş ve bunu ataerkillikle pazarlık olarak
kavramsallaştırmıştır. Kandiyoti farklı kültürlerden verdiği örneklerle, kadınların yaşama imkânlarını nasıl farklı yollardan genişletmeye çalıştığını
anlatır.
kavramsallaştırmıştır. Kandiyoti farklı kültürlerden verdiği örneklerle, kadınların yaşama imkânlarını nasıl farklı yollardan genişletmeye çalıştığını
anlatır.
Soru 9
Siyahlara yönelik renk ayrımcılığını merkeze alan etnografilerle kadınların kendi aralarındaki bedensel farkları ve değişen kadınlık deneyimlerini anlamaya
yönelik çalışmalar yapan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
yönelik çalışmalar yapan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S. W. Önder
B
S. Ortner
C
L. Abu-Lughod
D
I. McClaurin
E
S. Brandes
Açıklama:
Irma McClaurin’in Siyah Feminist Antropoloji: Teori, Politika, Praksis ve Şiir derlemesidir. Bu derleme bir yandan antropoloji tarihinde siyah feminist antropologlara önemli bir yer açar. Öte yandan, siyahlara yönelik renk ayrımcılığını merkeze alan etnografilerle kadınların kendi aralarındaki bedensel
farkları ve değişen kadınlık deneyimlerini anlamaya yönelir
farkları ve değişen kadınlık deneyimlerini anlamaya yönelir
Soru 10
Erkeklikler ve antropoloji alanındaki en kapsamlı çalışmalardan biri bu bilim insanına aittir. Erkeklikler ile ilgili ilk kültürler arası karşılaştırmayı yapmıştır. Kitabında ayrıca Akdeniz çevresindeki erkekliklerin inşasına ilişkin tartışmalar da yapar.
Yukarıda çalışmaları hakkında bilgi verilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda çalışmaları hakkında bilgi verilen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Mead
B
G. Herdt
C
S. Brandes
D
M. Herzfeld
E
D. Gilmore
Açıklama:
Erkeklikler ve antropoloji alanındaki en kapsamlı çalışmalardan birisi David Gilmore’un 1990 yılında yayınlanan ünlü Erkekliğin İnşası: Erkekliğin Kültürel Kavramları kitabıdır. Bu çalışma erkeklikler ile ilgili ilk kültürler arası karşılaştırmayı yapmıştır. Gilmore Akdeniz, Yeni Gine, Japonya, Hindistan, Çin, Antik Yunan ve Modern Kuzey Amerika’daki erkeklikleri karşılaştırmıştır. Bu kitaptaki ilginç tartışmalardan biri Akdeniz çevresindeki erkekliklerin inşasına ilişkindir.
Soru 11
1949 yılında yayımlanan İkinci Cinsiyet kitabı, kadınlığı ve erkekliği toplumsal olgular olarak ele alınmış eser hangi bilim insanına aittir?
Seçenekler
A
Beauvoir
B
Kate
C
Millett
D
Henrietta
E
Moore
Açıklama:
Toplumsal Cinsiyet
Beauvoir
Beauvoir
Soru 12
Mizaç, karakter, ilgi alanları, statü, değer, jest ve ifade açısından her cinsiyet için neyin uygun olduğuna dair kültürün toplamıdır diyen bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Millett
B
Simone
C
Beauvoir
D
Kottak
E
Gutmann
Açıklama:
Toplumsal Cinsiyet
Millett
Millett
Soru 13
Mexico City’de yürüttüğü Meksika’ya özgü bir erkeklik tipi olan maçolar üzerine çalışan onları kavgalara girmekten kaçınmayan ataerkil erkekler olarak tanımlayan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Matthew C. Gutmann
B
Kate Millett
C
David Henry Morgan
D
Ruth Benedict
E
Margaret Mead
Açıklama:
Toplumsal Cinsiyet Rolleri
Matthew C. Gutmann
Matthew C. Gutmann
Soru 14
Kimi toplulukların anaerkil özellikler taşıdığı görülmüştür. Fakat anaerkillik bütün bir sistem olarak yalnızca bir varsayım düzeyindedir. Toplulukta anaerkillik görülse bile tıpkı ataerkil topluluklarda olduğu gibi siyasal alanı elinde tutan ve kaynakları kontrol eden erkeklerdir diyen bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Eriksen
B
Donald
C
Brown
D
Kate
E
Scott
Açıklama:
Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Ataerkillik
Eriksen
Eriksen
Soru 15
Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni kitabı kime aittir?
Seçenekler
A
Engels
B
Marks
C
Barnard
D
Spencer
E
Kate
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Engels
Engels
Soru 16
Antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının nüvesi "Eski Toplum"
çalışmasında ortaya çıkmıştır. Söz konusu çalışma kime aittir?
çalışmasında ortaya çıkmıştır. Söz konusu çalışma kime aittir?
Seçenekler
A
Morgan
B
Barnard
C
Spencer
D
Kate
E
Birx
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Morgan
Morgan
Soru 17
Batı Pasifik Argonotları (1922), Kuzeybatı Melanezya’daki İlkel Toplumların Cinsel Yaşamı (1929) ve özellikle İlkel Toplumlarda Cinsellik ve Baskı ([1927]1989) çalışmaları ile antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının gelişimine katkı sağlayan bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Malinowski
B
Margaret
C
Mead
D
Morgan
E
Bloch
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Malinowski
Malinowski
Soru 18
1928 yılında yayınlanan Samoa’da Ergen Olmak çalışması, Samoa Adalarından Ta’u’da
özellikle genç kızların ergenlik yaşantılarına odaklanır. Bu çalışmasında, ergenliğin farklı kültürel koşullar altında değişebilen bir inşa olduğunu ortaya koyan bilim insanı kimdir?
özellikle genç kızların ergenlik yaşantılarına odaklanır. Bu çalışmasında, ergenliğin farklı kültürel koşullar altında değişebilen bir inşa olduğunu ortaya koyan bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Mead
B
Birx
C
Barnard
D
Spencer
E
Kate
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Mead
Mead
Soru 19
1935 tarihli ünlü Üç İlkel Toplumda Cinsellik ve Mizaç çalışmasında Batı kültüründe o döneme kadar biyolojik olduğu için değişmez kabul edilen cinsiyete özgü mizaç atıflarının kültüre göre değişebildiğini gösteren bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Mead
B
Birx
C
Barnard
D
Spencer
E
Engels
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Mead
Mead
Soru 20
1975 yılında , Bir Kadınlar Antropolojisine Doğru başlıklı derlemeyi yayınlayan bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Reiter
B
Donna
C
Haraway
D
Gayatri
E
Chakravorty
Açıklama:
1970’lerde Feminist Antropolojinin Gelişmesi
Reiter
Reiter
Soru 21
Kültürel antropoloji alanında çalışan, topluluk adına kimin konuştuğunu sorunsallaştırmak için sessizleştirilmiş gruplar teorisini geliştirmiş bilim insanları kimdir?
Seçenekler
A
S. Ardener ve E. Ardener
B
A. Sandral ve C. Harding
C
B. Nancy ve A. Hartsock
D
D. Donnak ve A. Haraway
E
D. Chakravorty ve J. Spivak
Açıklama:
Antropolojide Feminist Yöntem
Shirley Ardener ve Edwin Ardener
Shirley Ardener ve Edwin Ardener
Soru 22
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan antropolog kimdir?
Seçenekler
A
Henrietta L. Moore
B
Kate Millett
C
Margaret Atwood
D
Doris Lessing
E
B. Ruth Benedict
Açıklama:
ANTROPOLOJİK BAKIŞLA TOPLUMSAL CİNSİYET
ANTROPOLOJİK BAKIŞLA TOPLUMSAL CİNSİYET
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan Henrietta L. Moore, antropoloji teorilerinin ele aldığı konuları toplumlarda gömülü güç ilişkilerinin içine yerleştirdiğini söyler.
Doğru cevap A şıkkıdır.
ANTROPOLOJİK BAKIŞLA TOPLUMSAL CİNSİYET
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan Henrietta L. Moore, antropoloji teorilerinin ele aldığı konuları toplumlarda gömülü güç ilişkilerinin içine yerleştirdiğini söyler.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Toplumsal cinsiyet kavramını elen alan ‘’İkinci Cinsiyet’’ kitabını yazan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Henrietta L. Moore
B
Simone de Beauvoir
C
Kate Millett
D
Margaret Atwood
E
Doris Lessing
Açıklama:
ANTROPOLOJİK BAKIŞLA TOPLUMSAL CİNSİYET
Toplumsal cinsiyet kavramını kavrayabilmemizin yolunu açan önemli düşünürlerden biri Simone de Beauvoir’dır. 1949 yılında yayımlanan İkinci Cinsiyet kitabında, kadınlığı ve erkekliği toplumsal olgular olarak ele almıştır. Bu çalışma, tartıştığı konular ve sunduğu bakış açısı bakımından güncelliğini hâlâ korumaktadır. Beauvoir, cinsiyetin belirlediği ilişkiler ve yaşam pratiklerinin biyolojik, psikolojik ya da kalıtımsal temeller üstüne kurulmadığını anlatır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Toplumsal cinsiyet kavramını kavrayabilmemizin yolunu açan önemli düşünürlerden biri Simone de Beauvoir’dır. 1949 yılında yayımlanan İkinci Cinsiyet kitabında, kadınlığı ve erkekliği toplumsal olgular olarak ele almıştır. Bu çalışma, tartıştığı konular ve sunduğu bakış açısı bakımından güncelliğini hâlâ korumaktadır. Beauvoir, cinsiyetin belirlediği ilişkiler ve yaşam pratiklerinin biyolojik, psikolojik ya da kalıtımsal temeller üstüne kurulmadığını anlatır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 24
Toplumsal cinsiyet rollerinin kültürel olarak farklılaşması konusunda maçoları (macho) ele alan sosyolog kimdir?
Seçenekler
A
Margaret Atwood
B
Matthew C. Gutmann
C
Simone de Beauvoir
D
Henrietta L. Moore
E
Kate Millett
Açıklama:
Toplumsal Cinsiyet Rolleri
Toplumsal cinsiyet rollerinin kültürel olarak farklılaşmasına bir başka örnek, Matthew C. Gutmann’ın Mexico City’de yürüttüğü Meksika’ya özgü bir erkeklik tipi olan maçoları (macho) ele aldığı çalışmasında karşımıza çıkar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Toplumsal cinsiyet rollerinin kültürel olarak farklılaşmasına bir başka örnek, Matthew C. Gutmann’ın Mexico City’de yürüttüğü Meksika’ya özgü bir erkeklik tipi olan maçoları (macho) ele aldığı çalışmasında karşımıza çıkar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 25
Kuzey Amerika’da yaşayan İroquoislar üzerine çalışıp anasoyluluk fikrini geliştiren antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Henry Morgan
B
Matthew C. Gutmann
C
Kate Millett
D
Simone de Beauvoir
E
Henrietta L. Moore
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının nüvesi David Henry Morgan’ın Eski Toplum ([1877] 1998) çalışmasında ortaya çıkmıştır. Morgan, 1818-1881 yılları arasında yaşamış bir avukat ve antropologdur. Kuzey Amerika’da yaşayan İroquoislar üzerine çalıştı ve anasoyluluk fikrini geliştirdi. İroquoislar’da kadınların kurumsallaşmış bir gücü vardı.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının nüvesi David Henry Morgan’ın Eski Toplum ([1877] 1998) çalışmasında ortaya çıkmıştır. Morgan, 1818-1881 yılları arasında yaşamış bir avukat ve antropologdur. Kuzey Amerika’da yaşayan İroquoislar üzerine çalıştı ve anasoyluluk fikrini geliştirdi. İroquoislar’da kadınların kurumsallaşmış bir gücü vardı.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 26
''Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni'' kitabının yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Friedrich Engels
B
David Henry Morgan
C
Matthew C. Gutmann
D
Simone de Beauvoir
E
Henrietta L. Moore
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Friedrich Engels Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni ([1884] 1998) kitabında, Morgan’ınkiler başta olmak üzere döneminin anasoyluluk fikirlerini benimsemiştir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Friedrich Engels Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni ([1884] 1998) kitabında, Morgan’ınkiler başta olmak üzere döneminin anasoyluluk fikirlerini benimsemiştir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi çağdaş antropolojiye yön veren yazarlardandır?
Seçenekler
A
Bronislaw Malinowski
B
Friedrich Engels
C
David Henry Morgan
D
Matthew C. Gutmann
E
Simone de Beauvoir
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Bu ilk dönemden ilerleyip çağdaş antropolojiye geldiğimizde karşımıza çıkan en önemli figürlerden birisi, 1884-1942 yılları arasında yaşayan Bronislaw Malinowski’dir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Bu ilk dönemden ilerleyip çağdaş antropolojiye geldiğimizde karşımıza çıkan en önemli figürlerden birisi, 1884-1942 yılları arasında yaşayan Bronislaw Malinowski’dir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 28
Üç İlkel Toplumda Cinsellik ve Mizaç çalışmasında ise Batı kültüründe o döneme kadar biyolojik olduğu için değişmez kabul edilen cinsiyete özgü mizaç atıflarının kültüre göre değişebildiğini gösteren antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Margaret Mead
B
Bronislaw Malinowski
C
Friedrich Engels
D
David Henry Morgan
E
Matthew C. Gutmann
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Mead, 1935 tarihli ünlü Üç İlkel Toplumda Cinsellik ve Mizaç çalışmasında ise Batı kültüründe o döneme kadar biyolojik olduğu için değişmez kabul edilen cinsiyete özgü mizaç atıflarının kültüre göre değişebildiğini göstermiştir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Mead, 1935 tarihli ünlü Üç İlkel Toplumda Cinsellik ve Mizaç çalışmasında ise Batı kültüründe o döneme kadar biyolojik olduğu için değişmez kabul edilen cinsiyete özgü mizaç atıflarının kültüre göre değişebildiğini göstermiştir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 1970’lerde feminist antropolojinin gelişmesine katkı sağlayan antropologlardan değildir?
Seçenekler
A
David Henry Morgan
B
Nancy Hartsock
C
Rayna Rapp Reiter
D
Louise Lamphere
E
Michalle Zimbalist Rosaldo
Açıklama:
1970’lerde Feminist Antropolojinin Gelişmesi
1974 yılında Michalle Zimbalist Rosaldo ve Louise Lamphere ,1975 yılında Rayna Rapp Reiter, Sandra Harding, Nancy Hartsock
Doğru cevap A şıkkıdır.
1974 yılında Michalle Zimbalist Rosaldo ve Louise Lamphere ,1975 yılında Rayna Rapp Reiter, Sandra Harding, Nancy Hartsock
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdaki çalışmalardan hangisi Beller-Hann ve Chris Hann’ın Tarım Toplumlarında Eşitsiz İş Bölümünü araştıran eserlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Eski Toplum
B
İki Buçuk Yaprak Çay
C
Doğu Karadeniz’de Devlet
D
Piyasa
E
Kimlik
Açıklama:
Tarım Toplumlarında Eşitsiz İş Bölümü
Tarım toplumlarının bir diğer özelliği de çocuk emeğini de tarımda kullanmış olmalarıdır. Ildiko Beller-Hann ve Chris Hann’ın İki Buçuk Yaprak Çay: Doğu Karadeniz’de Devlet, Piyasa, Kimlik (2003)
Doğru cevap A şıkkıdır.
Tarım toplumlarının bir diğer özelliği de çocuk emeğini de tarımda kullanmış olmalarıdır. Ildiko Beller-Hann ve Chris Hann’ın İki Buçuk Yaprak Çay: Doğu Karadeniz’de Devlet, Piyasa, Kimlik (2003)
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 31
‘’Bir Karadeniz Köyünde Tedavi ve Şifa Usulleri’’ isimli antropolojik çalışma hangi antropolog tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Silvia Wing Önder
B
Michalle Zimbalist Rosaldo
C
Louise Lamphere
D
Rayna Rapp Reiter
E
Sandra Harding
Açıklama:
Antropolojide Toplumsal Cinsiyet ve Beden
Silvia Wing Önder, Bizim Burada Mikrop Olmaz: Bir Karadeniz Köyünde Tedavi ve Şifa Usulleri (2011) başlıklı antropolojik çalışmasında, biyomedikal modelin ve geleneksel tedavi usullerinin etkileşim içinde olduğunu anlatır. Önder, sağlık, doğum ve ölümle ilgili görüşlerin kültür kumaşını dokuyan ana ipler olduğunu söyler.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Silvia Wing Önder, Bizim Burada Mikrop Olmaz: Bir Karadeniz Köyünde Tedavi ve Şifa Usulleri (2011) başlıklı antropolojik çalışmasında, biyomedikal modelin ve geleneksel tedavi usullerinin etkileşim içinde olduğunu anlatır. Önder, sağlık, doğum ve ölümle ilgili görüşlerin kültür kumaşını dokuyan ana ipler olduğunu söyler.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 32
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Henrietta Moore
B
Haleh Afshar
C
David Henry Morgan
D
Friedrich Engels
E
Bronislaw Malinowski
Açıklama:
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan Henrietta L. Moore, antropoloji teorilerinin ele aldığı konuları toplumlarda gömülü güç ilişkilerinin içine yerleştirdiğini söyler.
Soru 33
1949 yılında yayımlanan İkinci Cinsiyet adlı çalışma aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Matthew Gutmann
B
Simone de Beauvoir
C
Haleh Afshar
D
Friedrich Engels
E
Franz Boas
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet kavramını kavrayabilmemizin yolunu açan önemli düşünürlerden biri Simone de Beauvoir’dır. 1949 yılında yayımlanan İkinci Cinsiyet kitabında, kadınlığı ve erkekliği toplumsal olgular olarak ele almıştır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi erkekler ve kadınlarla ilgili basit fakat sürekli tekrarlandığı için kökleşmiş düşünceleri tanımlar?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet rolleri
B
Toplumsal olgular
C
Toplumsal cinsiyet stereotipleri
D
Evrensel kültür özellikleri
E
Toplumsal ayrıcalıklar
Açıklama:
Erkekler ve kadınlarla ilgili basit fakat sürekli tekrarlandığı için kökleşmiş düşüncelere toplumsal cinsiyet stereotipleri denir.
Soru 35
“Kadınlar duygusaldır”, “erkekler akıllıdır”, “erkekler ağlamaz” veya “kadınlar ağır işler yapamaz” gibi ifadelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet stereotiplerinin göstergesidirler.
B
Toplum içindeki genel kabul gören ön yargılara işaret ederler.
C
İnsanların kariyerlerini belirlemede engel teşkil ederler.
D
Bütün toplumlardaki cinsiyet rollerinin paylaşımı birbirine benzer.
E
Bütün yaşamı birbirine karşıt ikiliklerden ibaretmiş gibi gösterirler.
Açıklama:
“Kadınlar duygusaldır”, “erkekler akıllıdır”, “erkekler ağlamaz” veya “kadınlar ağır işler yapamaz” gibi toplumsal cinsiyet stereotipleri toplumsal alanda genel kabul gören ön yargılar üretir. Toplumsal cinsiyet stereotipleri yaşamın farklı aşamalarında kendini gösterir. Toplumsal cinsiyet stereotipleri, insanları belli kalıplara sıkıştırarak, onların isteklerini hayata geçirmelerini, kendilerini geliştirmelerini ve kariyerlerini belirlemeleriniengeller. Ayrıca bütün yaşamı birbirine karşıt ikiliklerden ibaretmiş gibi gösterir. Antropoloji çalışmaları bize toplumsal cinsiyet stereotiplerinin de kültürlere özgü olarak oluştuğunu gösterir. Bu bakımdan bu stereotipler değiştirilebilir.
Soru 36
Cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade kültürel temellere sahip olduğunu vurgulayan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kate Millett
B
David Gilmore
C
Ruth Benedict
D
Nancy Lindisfarne
E
Louise Lamphere
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet
Cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade kültürel temellere sahip olduğunu vurgulayan kuramcı Kate Millett'dir.
Cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade kültürel temellere sahip olduğunu vurgulayan kuramcı Kate Millett'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kültürel olarak kadınlara ve erkeklere özgü rolleri vurgulayan görüştür?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet
B
Biyolojik cinsiyet
C
Toplumsal cinsiyet rolleri
D
Sosyolojik cinsiyet
E
Kültürel roller
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet rolleri
Kültürel olarak kadınlara ve erkeklere özgü rolleri vurgulayan görüş toplumsal cinsiyet rolüdür.
Kültürel olarak kadınlara ve erkeklere özgü rolleri vurgulayan görüş toplumsal cinsiyet rolüdür.
Soru 38
Ülkemizde 585 milletvekilinden sadece 101 tanesinin kadın olarak seçilmesi hangi kavram altında ele alınabilir?
Seçenekler
A
Biyolojik cinsiyetin farklı oluşu
B
Toplumsal cinsiyet eşitsizliği
C
Kültürel farklılık
D
Eğitim düzeyi farklılığı
E
Erkeklerin daha zeki olması
Açıklama:
Ülkemizde kadın milletvekili oranının erkeklerden çok düşük olması toplumsal cinsiyet eşitsizliğine örnektir.
Soru 39
Bir toplulukta soyun anne tarafından bir çizgiyi takip etmesi ve ailenin soy ağacının annenin ailesine dayanması, dayının otorite figürü olması hangi kavramla açıklanır?
Seçenekler
A
Ataerkil
B
Anaerkil
C
Otoriter
D
Androjen
E
Kültürel
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Bir toplulukta soyun anne tarafından bir çizgiyi takip etmesi ve ailenin soy ağacının annenin ailesine dayanması, dayının otorite figürü olması anaerkil olarak tanımlanır.
Bir toplulukta soyun anne tarafından bir çizgiyi takip etmesi ve ailenin soy ağacının annenin ailesine dayanması, dayının otorite figürü olması anaerkil olarak tanımlanır.
Soru 40
Kültürün, kişiliğe derinden yazıldığını ve her kültürün de bir kişiliği olduğunu savunan bu görüşlerini Kültür Örüntüleri adlı eserinde toplayan Amerikalı antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mead
B
Moore
C
Benedict
D
Malinowsky
E
Rosaldo
Açıklama:
Erken Dönem Antropoloji ve Toplumsal Cinsiyet İlişkileri
Kültürün, kişiliğe derinden yazıldığını ve her kültürün de bir kişiliği olduğunu savunan bu görüşlerini Kültür Örüntüleri adlı eserinde toplayan Amerikalı antropolog Benedict'tir.
Kültürün, kişiliğe derinden yazıldığını ve her kültürün de bir kişiliği olduğunu savunan bu görüşlerini Kültür Örüntüleri adlı eserinde toplayan Amerikalı antropolog Benedict'tir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi feminist hareketin fikirlerinden değildir?
Seçenekler
A
Kadınlar iş yaşamında erkekler kadar eşit haklara sahip olmak istemektedirler.
B
Kadınlar cinselliklerini erkekler kadar özgür yaşamak istemektedirler.
C
Kadınlar eşit işte eşit fırsatlar talep etmektedirler.
D
Kadınlar yasalar önünde eşit olmak istemektedirler.
E
Kadınlar erkeklerin tarım işinden sorumlu olmalarını istemektedirler.
Açıklama:
1970’lerde Feminist Antropolojinin Gelişmesi
Feminist görüş kadınların da erkekler kadar eşit haklara sahip olmasını istemektedir. Kadınlar erkeklerin tarım işinden sorumlu olmalarını istemeleri feminist görüş kapsamında ele alınamaz.
Feminist görüş kadınların da erkekler kadar eşit haklara sahip olmasını istemektedir. Kadınlar erkeklerin tarım işinden sorumlu olmalarını istemeleri feminist görüş kapsamında ele alınamaz.
Soru 42
Kültürlerde toplumdaki baskın grubun gücü elinde tutarak topluluk adına konuşması ve diğerlerini etkisiz bırakması görüşüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sessizleştirilmiş grup teorisi
B
Gücü elinde bulunduranlar teorisi
C
Üçüncü cinsiyet teorisi
D
Feminist teorisi
E
Ataerkil teori
Açıklama:
Antropolojide Feminist Yöntem
Kültürlerde toplumdaki baskın grubun gücü elinde tutarak topluluk adına konuşması ve diğerlerini etkisiz bırakması görüşü sessizleştirilmiş grup teorisidir.
Kültürlerde toplumdaki baskın grubun gücü elinde tutarak topluluk adına konuşması ve diğerlerini etkisiz bırakması görüşü sessizleştirilmiş grup teorisidir.
Soru 43
Araştırmada antropoloğun araştırmayı etkileyen bireysel ve bağlamsal koşulları görebilmesinde kendisini de bir veri olarak ele alması yöntemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Öz çekim
B
Gözlemci
C
Özveri
D
Özdüşünümsellik
E
Katılımcı araştırmacı
Açıklama:
Antropolojide Feminist Yöntem
Araştırmada antropoloğun araştırmayı etkileyen bireysel ve bağlamsal koşulları görebilmesinde kendisini de bir veri olarak ele alması yöntemine özdüşünümsellik denir.
Araştırmada antropoloğun araştırmayı etkileyen bireysel ve bağlamsal koşulları görebilmesinde kendisini de bir veri olarak ele alması yöntemine özdüşünümsellik denir.
Soru 44
Kültürün bedene yazıldığını, yemek yeme âdetlerinden, temizliğe, selamlaşmadan gündelik alışkanlıklara değin her kültürel ayrıntının beden aracılığıyla işlemlenmesine antropolojide ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kültürleme
B
Feminist hareket
C
Toplumsal cinsiyet
D
Bedenlenme
E
Zihinleme
Açıklama:
Antropolojide Toplumsal Cinsiyet ve Beden
Kültürün bedene yazıldığını, yemek yeme âdetlerinden, temizliğe, selamlaşmadan gündelik alışkanlıklara değin her kültürel ayrıntının beden aracılığıyla işlemlenmesine bedenleme denir.
Kültürün bedene yazıldığını, yemek yeme âdetlerinden, temizliğe, selamlaşmadan gündelik alışkanlıklara değin her kültürel ayrıntının beden aracılığıyla işlemlenmesine bedenleme denir.
Soru 45
Gilmore’un erkek kültürünü incelediği çalışmasında aşağıdakilerden hangisi erkek olmanın dört ahlaki koşulu kategorisinde ele alınamaz?
Seçenekler
A
Erkeğin karısını hamile bırakmasıdır.
B
Kendisine bağımlı olanların bakımını sağlamasıdır.
C
Ailesini koruması gerekir.
D
Erkeğin kişisel özerkliğinin olması
E
Çocuk bakımında kadınla birlikte görev almaktır.
Açıklama:
Antropolojide Erkeklik Etnografileri
Gilmore’un çalışmasında erkek olmanın dört ahlaki koşulu arasında çocuk bakımında kadınla birlikte görev almak yoktur.
Gilmore’un çalışmasında erkek olmanın dört ahlaki koşulu arasında çocuk bakımında kadınla birlikte görev almak yoktur.
Soru 46
1877'de yayımlanan Eski Toplum adlı çalışma aşağıdaki antropologlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Donald Brown
B
Edwin Ardener
C
David Henry Morgan
D
Matthew Gutmann
E
Kate Millett
Açıklama:
Antropolojide toplumsal cinsiyet kavramının nüvesi David Henry Morgan’ın Eski Toplum [1877] 1998) çalışmasında ortaya çıkmıştır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi insanı inceleyen bilim dalıdır?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Filoloji
C
Sosyoloji
D
Genetik
E
Biyoloji
Açıklama:
Antropoloji çok geniş bir tanımıyla insanı inceleyen bir bilim dalıdır. Doğru cevap A.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi antropoloji disiplininin çalışma alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Öteki kültürler
C
Yaşama biçimleri
D
Toplumsal sistemler
E
Yaşama biçimleri
Açıklama:
Feminist antropoloji üzerine ilk değerlendirmeleri yazan Henrietta L. Moore, antropoloji teorilerinin ele aldığı konuları toplumlarda gömülü güç ilişkilerinin içine yerleştirdiğini söyler (1999: 2). Yani antropoloji disiplini, kültür, “öteki” kültürler, yaşama biçimleri, toplumsal sistemler, dünyayı görme biçimleri üzerine çalışmalar yapar. Doğru cevap A.
Soru 49
Sosyal bilimlerde cinsiyetlerin yalnızca biyolojik belirlenimin ürünü olmadığını anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet
B
Genetik miras
C
Kültürel antropoloji
D
Sosyal eşitlik
E
Toplumsal dayanışma
Açıklama:
Sosyal bilimlerde cinsiyetlerin yalnızca biyolojik belirlenimin ürünü olmadığını anlatan kavram toplumsal cinsiyettir. Doğru cevap A.
Soru 50
Cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade kültürel temellere sahip olduğunu söyleyen kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Millet
B
Beauvoir
C
Moore
D
Gutmann
E
Sirman
Açıklama:
Bir başka önemli feminist kuramcı Kate Millett, cinsiyet farklılıklarının biyolojik temelden ziyade kültürel temellere sahip olduğunu söylemiştir. Doğru cevap A.
Soru 51
Cinsiyetimize uygun olarak nasıl giyinmemiz, konuşmamız, hareket etmemiz, hayal etmemiz gerektiğine ilişkin toplumsal ve kültürel beklentilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplumsal cinsiyet rolleri
B
Kültürel miras
C
Örf, adet ve gelenekler
D
Örfi hukuk uygulamaları
E
Yerel kültür ögeleri
Açıklama:
Toplumsal cinsiyet rolleri, cinsiyetimize uygun olarak nasıl giyinmemiz, konuşmamız, hareket etmemiz, hayal etmemiz gerektiğine ilişkin toplumsal ve kültürel beklentilerdir. Doğru cevap A.
Soru 52
Toplum içindeki iktidar pozisyonlarının ve toplumsal ayrıcalıkların erkeklerin elinde bulunduğu politik, kültürel ve ekonomik bir yapıyı anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ataerkillik
B
Hegemonya
C
Ayrımcılık
D
Seçkincilik
E
Baskınlık
Açıklama:
Ataerkillik, toplum içindeki iktidar pozisyonlarının ve toplumsal ayrıcalıkların erkeklerin elinde bulunduğu politik, kül-türel ve ekonomik bir yapıdır. Doğru cevap A.
Soru 53
Çalışmalarının toplumsal cinsiyet çalışmaları açısından önemi, alan araştırmasına dayanarak anasoylu toplumların var olduğunu göstermesinde yatan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malinowski
B
Mead
C
Engels
D
Morgan
E
Ardener
Açıklama:
Malinowski’nin çalışmalarının toplumsal cinsiyet çalışmaları açısından önemi, alan araştırmasına dayanarak anasoylu toplumların var olduğunu göstermesinde yatar. Doğru cevap A.
Soru 54
Feminist metodolojinin bilime yönelttiği temel sorular vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kim konuşturuluyor?
B
Bilgiyi kim üretiyor?
C
Kimin bilgisi bilim pratiğine dahil ediliyor?
D
Kim susturuluyor?
E
Kim konuşabiliyor?
Açıklama:
Feminist metodolojinin bilime yönelttiği temel sorular vardır: Bilgiyi kim üretiyor? Kimin bilgisi bilim pratiğine dahil ediliyor? Bilgi üretilirken, bilgiyi üreten kişi kendini nerede konumlandırıyor? Kim Konuşabiliyor? Kim susturuluyor? Doğru cevap A.
Soru 55
İlkin kimin bilgisinin bilime taşındığına kafa yoran alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feminist epistemoloji
B
Feminist davranış
C
Feminist antropoloji
D
Feminist metodoloji
E
Feminist ideoloji
Açıklama:
Feminist epistemoloji ilkin kimin bilgisinin bilime taşındığına kafa yorar. Doğru cevap A.
Soru 56
Araştırmada antropoloğun kendisini de bir veri olarak ele almasına ve dönüp kendi üzerine düşünmesine ne denir?
Seçenekler
A
Özdüşünümsellik
B
Öznellik
C
Nesnellik
D
Biçimsellik
E
İçselleştirme
Açıklama:
Araştırmada antropoloğun kendisini de bir veri olarak ele almasına ve dönüp kendi üzerine düşünmesine özdüşünümsellik denir. Doğru cevap A.
Soru 57
Sigmund Freud’un atasoylu ve ataerkil aile fikrine dayanan oedipus kompleksi teorisinin evrenselliği savına karşı çıkan antropolog ve çalışması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ruth Benedict - Kültür Örüntüleri
B
Margaret Mead - Samoa’da Ergen Olmak
C
Simone de Beauvoir - İkinci Cinsiyet
D
Friedrich Engels - Ailenin Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni
E
Bronislaw Malinowski - İlkel Toplumlarda Cinsellik ve Baskı
Açıklama:
Malinowski İlkel Toplumlarda Cinsellik ve Baskı ([1927)1989) kitabında, reisin baba olduğu Avrupa’dakine benzer ataerkil ailenin evrensel olmadığını ortaya koymuştur. Buradan hareketle, Sigmund Freud’un atasoylu ve ataerkil aile fikrine dayanan oedipus kompleksi teorisinin evrenselliği savına karşı çıkmıştır.
Soru 58
Amerikalılar Japonlarla savaşırken ve daha sonra adada işgal yönetimi kurduklarında aşağıdakilerden hangi kültürel antropoloji çalışmasından faydalanmışlardır?
Seçenekler
A
Krizantem ve Kılıç
B
Kültür Örüntüleri
C
Samoa’da Ergen Olmak
D
Batı Pasifik Argonotları
E
Kadın, Kültür ve Toplum
Açıklama:
1946 yılında, Japon kültürünü ayrıntılarıyla incelediği Krizantem ve Kılıç kitabını yayımlamıştır. Japon kültürünün karakterini anlamaya çalışmıştır. Kitabının adındaki krizantem ile Japon kültüründeki sevecen estetiğe, kılıç ile kaba güce ve savaşçılığa göndermede bulunmuştur. Ancak bu çalışmanın talihsiz bir hikâyesi vardır. Savaş içinde antropolojinin kullanımına örnek teşkil eder. Çünkü, Amerikan Savaş ve Bilgi Dairesi’nin
daveti ile yazılmıştır. Amerikalılar Japonlarla savaşırken ve daha sonra adada işgal yönetimi kurduklarında bu ayrıntılı kültürel antropoloji çalışmasından faydalanmışlardır.
daveti ile yazılmıştır. Amerikalılar Japonlarla savaşırken ve daha sonra adada işgal yönetimi kurduklarında bu ayrıntılı kültürel antropoloji çalışmasından faydalanmışlardır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi antropolojik çalışmalarla sanayi öncesi geleneksel toplumların genelinde görülen, toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümünde hem kadınlar hem de erkekler tarafından yapılan işlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ateş yakma
B
Halat yapma
C
Hasır örme
D
Yün eğirme
E
Deri işçiliği
Açıklama:
Antropoloji çalışmaları, sanayi öncesi geleneksel toplumların genelinde görülen toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümüne ilişkin şöyle gruplandırmalar yapmıştır: Büyük deniz, kara ve hava hayvanlarının avlanması, maden işçiliği, kasaplık, halat yapımı, ağaç ve taş işçiliği, arazi açma, bal toplama gibi işler erkekler tarafından yapılmıştır. Kadınlar, yakacak temini, içecek üretimi, yabani bitki toplama, yemek pişirme, çamaşır yıkama, iplik eğirme, su temini gibi işleri yapmışlardır. Ateş yakma, hasır örme, yün eğirme, kıyafet dikme, çömlekçilik, deri işçiliği ise hem kadınlar hem de erkekler tarafından yapılmıştır.
Soru 60
Etiyopya’daki Karo kabilesi insanlarının kültürel kimliklerini ortaya koymak ve tanrıyla iletişimlerini göstermek için yüzlerine yüzlerce yara izi açmaları aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Ataerkil pazarlık
B
Duygusal emek
C
Özdüşünümsellik
D
Bedenlenme
E
Kesişimsellik
Açıklama:
Kültürel antropolojide, kültürün beden aracılığı ile dışa vurulmasına ve ifade edilmesine bedenlenme denir. Günümüzün tüketim kalıpları neredeyse tüm dünyada bir örnek giysiler, beden alışkanlıkları, beden formları ve güzellik anlayışları görmemize neden olmaktadır. Oysa kültürel antropologların çalışmalar yürüttüğü küçük ölçekli topluluklar, bedene yönelik işlemlere dair büyük bir çeşitlilik barındırmaktadır. Örneğin, Hindistan’daki Apatani kabilesinden kadınlar güzellikleri için bambudan yaptıkları yuvarlak hızmaları burunlarına takarak kendilerine iki burun deliği daha açarlar. Etiyopya’daki Karo kabilesi insanları kültürel kimliklerini ortaya koymak ve tanrıyla iletişimlerini göstermek için yüzlerine yüzlerce yara izi açarlar.
Soru 61
Erkeklikler ve antropoloji alanındaki en kapsamlı çalışmalardan biri olarak David Gilmore’a ait olan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erkekliğin İnşası: Erkekliğin Kültürel Kavramları
B
Erkeklik Destanları: Bir Girit Dağ Köyünde Rekabet ve Kimlik
C
Flütlerin Bekçileri: Erkeklik Tabirleri
D
Erkeklik Metaforları: Endülüs Folklorunda Cinsellik ve Statü
E
Kadınla Erkek Arasındaki İlişki Doğa ile Kültür Arasındaki İlişki Gibi Midir?
Açıklama:
Erkeklikler ve antropoloji alanındaki en kapsamlı çalışmalardan birisi David Gilmore’un 1990 yılında yayınlanan ünlü Erkekliğin İnşası: Erkekliğin Kültürel Kavramları kitabıdır. Bu çalışma erkeklikler ile ilgili ilk kültürler arası karşılaştırmayı yapmıştır.
Ünite 7
Soru 1
"İnsan bilimi" olarak adlandırılan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyoloji
B
Antropoloji
C
Kardiyoloji
D
Arkeoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Antropoloji nedir?; sorusuna genel ve kısaca verdiğimiz tanım, “İnsan bilimi” dir.
Soru 2
"Dil olgusu ve dillerin temel ögelerini bilimsel olarak inceleyen bir bilimdir." tanımına en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Sosyoloji
C
Pediatri
D
Dil Bilim
E
Etnoloji
Açıklama:
Dil bilim, dil olgusu ve dillerin temel ögelerini bilimsel olarak inceleyen bir bilimdir. Konuşma
ve konuşmadaki seslerin birleşerek kelimeleri nasıl
oluşturduğu üzerine düşünmektedirler.
ve konuşmadaki seslerin birleşerek kelimeleri nasıl
oluşturduğu üzerine düşünmektedirler.
Soru 3
Morphology biliminin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biçim Bilim
B
Ses Bilim
C
Söz Dizim
D
Etnik Bilim
E
Kültür Bilim
Açıklama:
Dil bilgisinin temel birimleri ses bilim (phonology),
biçim bilim (morphology) ve söz dizimidir
(syntax).
biçim bilim (morphology) ve söz dizimidir
(syntax).
Soru 4
Bir dilde iki sözcüğün anlamını birbirlerinden ayıran en ufak ses parçasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonoloji
B
Fonetik
C
Fonem
D
Morfoloji
E
Morfem
Açıklama:
Ses birim bilgisi (fonem); bir dilde iki sözcüğün
anlamını birbirlerinden ayıran en ufak ses
parçasına ses birim denir (Başkan, 2006:154).
anlamını birbirlerinden ayıran en ufak ses
parçasına ses birim denir (Başkan, 2006:154).
Soru 5
Bir dildeki sözcük oluşumuyla (fiil çekimleri, çoğul ekleri ve birleşik sözcükler vb.) ilgili kalıplar ve kuralları inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Fonetik
C
Etnoloji
D
Morfoloji
E
Morfem
Açıklama:
Biçim bilim (morfoloji); bir dildeki sözcük
oluşumuyla (fiil çekimleri, çoğul ekleri ve birleşik
sözcükler vb.) ilgili kalıplar ve kuralları inceler
(Haviland, Prins, Walrath, McBride, 2008: 223).
Biçim bilimin temel konuları; sözcüklerin oluşumu
ve kök yapısı, bükümün çeşitli biçimleri (tekil/
çoğul, zaman, cins, kişi, vd.), ön ek ve son eklerle
yapılan türetme sorunları ve çekim özellikleridir
(Emiroğlu, Aydın, 2020: 308).
oluşumuyla (fiil çekimleri, çoğul ekleri ve birleşik
sözcükler vb.) ilgili kalıplar ve kuralları inceler
(Haviland, Prins, Walrath, McBride, 2008: 223).
Biçim bilimin temel konuları; sözcüklerin oluşumu
ve kök yapısı, bükümün çeşitli biçimleri (tekil/
çoğul, zaman, cins, kişi, vd.), ön ek ve son eklerle
yapılan türetme sorunları ve çekim özellikleridir
(Emiroğlu, Aydın, 2020: 308).
Soru 6
Bir dilde anlam taşıyan en küçük ses birimleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonem
B
Fonetik
C
Syntax
D
Morfoloji
E
Morfem
Açıklama:
Biçim birim (morfem); “bir dilde anlam taşıyan
en küçük ses birimleridir. Biçim birimler, ses
birimlerinden farklıdır çünkü kendi başına bir anlamları
olmasa da eklendikleri sözcüklerin anlamını
değiştirirler” (Haviland, Prins, Walrath, McBride,
2008: 223). Örneğin kuşlar sözcüğündeki ‘lar’
çoğul eki bir biçim birimdir (Emiroğlu, Aydın,
2020: 308).
en küçük ses birimleridir. Biçim birimler, ses
birimlerinden farklıdır çünkü kendi başına bir anlamları
olmasa da eklendikleri sözcüklerin anlamını
değiştirirler” (Haviland, Prins, Walrath, McBride,
2008: 223). Örneğin kuşlar sözcüğündeki ‘lar’
çoğul eki bir biçim birimdir (Emiroğlu, Aydın,
2020: 308).
Soru 7
Bir dildeki cümle yapısını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerdem hangisidir?
Seçenekler
A
Sentaks
B
Fonoloji
C
Fonem
D
Etnoloji
E
Epistemoloji
Açıklama:
Söz dizimi (sentaks): Bir dildeki cümle yapısını,
inceleyen bilim dalıdır. Sözcük ve sözcük
öbeklerinin yapısı ile bu öbeklerin cümle içinde
nasıl kullanıldığını belirleyen dil bilgisi kurallarını
araştırır.
inceleyen bilim dalıdır. Sözcük ve sözcük
öbeklerinin yapısı ile bu öbeklerin cümle içinde
nasıl kullanıldığını belirleyen dil bilgisi kurallarını
araştırır.
Soru 8
İnsan dillerini inceleyen ve dil ile kültür arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnoloji
B
Dil Antropolojisi
C
Ekoloji
D
Psikoloji
E
Fonetik
Açıklama:
Dil antropolojisi, insan dillerini inceler
ve dil ile kültür arasındaki ilişki anlamaya
çalışır.
ve dil ile kültür arasındaki ilişki anlamaya
çalışır.
Soru 9
"........, toplum, insan, eğitim süreci ve kültürel muhteva gibi değişkenlerin ve bunlar arasındaki karmaşık ilişkilerin bir işlevidir.” tanımında boş bırakılan yere gelecek en uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil
B
Din
C
Kültür
D
Örf
E
Adet
Açıklama:
“Kültür; toplum, insan, eğitim süreci ve kültürel
muhteva gibi değişkenlerin ve bunlar arasındaki karmaşık
ilişkilerin bir işlevidir.” (2005: 101).
Bu tanımda dikkat edilmesi gereken nokta;
Güvenç’in kültür ile ilgili “karmaşık ilişkilerin işlevi”
vurgusunu yapmış olmasıdır. Böylelikle Tylor’ın
tanımındaki ‘karmaşık bir bütündür’ün olgusunun
nasıl oluştuğunu açıklamış olur. Bu karmaşık ilişkilerin
işlevini sağlayan araç ise dil’dir.
muhteva gibi değişkenlerin ve bunlar arasındaki karmaşık
ilişkilerin bir işlevidir.” (2005: 101).
Bu tanımda dikkat edilmesi gereken nokta;
Güvenç’in kültür ile ilgili “karmaşık ilişkilerin işlevi”
vurgusunu yapmış olmasıdır. Böylelikle Tylor’ın
tanımındaki ‘karmaşık bir bütündür’ün olgusunun
nasıl oluştuğunu açıklamış olur. Bu karmaşık ilişkilerin
işlevini sağlayan araç ise dil’dir.
Soru 10
Dil Antropolojisinin kurucusu aşağıdakilerden hangisi olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Dell Hymes
B
Franz Boas
C
Edward Sapir
D
Jason Stanlaw
E
Derrick Duranti
Açıklama:
Dil antropolojisinin kurucusu Franz Boas olarak
kabul edilir. Bu ekolü devam ettiren kişi öğrencisi
Edward Sapir olmuştur.
kabul edilir. Bu ekolü devam ettiren kişi öğrencisi
Edward Sapir olmuştur.
Soru 11
Antropolojinin kısaca tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan yaşamına dair her türlü kültür varlığını inceleyen bilimdir.
B
Hayvan bilimidir.
C
İnsan bilimidir.
D
Tplum bilimini ve insanların sosyal yaşamdaki etkileşimlerini inceleyen bir bilim dalıdır.
E
Dil olgusu ve dillerin temel ögelerini bilimsel olarak inceleyen bir bilimdir
Açıklama:
Antropoloji kısaca “İnsan bilimi” dir.
Soru 12
Bir dildeki cümle yapısını, inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Söz dizimi (sentaks)
B
Sözcük birim
C
Psiko-fonetik
D
Etnobilim
E
Fizyo-fonetik
Açıklama:
Söz dizimi (sentaks); bir dildeki cümle yapısını, inceleyen bilim dalıdır.
Soru 13
“Dil toplumu bir arada tutan harç, kültürü taşıyan ortak bir bellek, toplumu yansıtan ayna, bireyler, gruplar ve kümeler arasındaki ilişkileri düzenleyen hakem, hakim ve hekimdir” önermesi aşağıdakilerden hangi Türk Antropoloğun önermesidir?
Seçenekler
A
Tayfun Atay
B
Serpil Altuntek
C
Sibel Özbudun
D
Bozkurt Güvenç
E
Afet İnan
Açıklama:
“Dil toplumu bir arada tutan harç, kültürü taşıyan ortak bir bellek, toplumu yansıtan ayna, bireyler, gruplar ve kümeler arasındaki ilişkileri düzenleyen hakem, hakim ve hekimdir”
Bozkurt Güvenç
GİRİŞ
Bozkurt Güvenç
GİRİŞ
Soru 14
‘Ses’in psikolojik karşılığı ve fonetik birliklerin zihni hayallerini fonem olarak tanımlayan dil bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz Boas
B
Baudouin de Courtnay
C
Edward Sapir
D
Bozkurt Güvenç
E
Lucien Tesniere
Açıklama:
1870 yılında Baudouin de Courtnay, fonem için ‘ses’in psikolojik karşılığı ve fonetik birliklerin zihni hayalleri diyebiliriz” demiştir. Courtenay, fonetiği, ‘fizyo-fonetik’ ve ‘psiko-fonetik’ olmak üzere iki ayrı şekilde analiz etmiştir.
Baudouin de Courtnay
DİL BİLİM VE TEMEL BİRİMLERİ
Baudouin de Courtnay
DİL BİLİM VE TEMEL BİRİMLERİ
Soru 15
Antropologların, dili, kültürü oluşturan ve aktaran bir araç olarak incelerken; konuşmayı ise kültür içindeki işlevselliği ve insanlar arası iletişim örüntülerini oluşturan bir pratik olarak ele aldığı görüşü aşağıdakilerden hangi dil bilimciye aittir?
Seçenekler
A
Tylor
B
Güvenç
C
Duranti
D
Haviland
E
McBride
Açıklama:
r. Antropologlar, dili, kültürü oluşturan ve aktaran bir araç olarak incelerken; konuşmayı ise kültür içindeki işlevselliği ve insanlar arası iletişim örüntülerini oluşturan
bir pratik olarak ele alır ( Duranti, 2019: 13-14).
Duranti
DİL VE KÜLTÜR İLİŞKİSİ
bir pratik olarak ele alır ( Duranti, 2019: 13-14).
Duranti
DİL VE KÜLTÜR İLİŞKİSİ
Soru 16
Dil ile kültür arasındaki ilişkinin nasıl olduğu inceleyen “Kültür Yumağı Modeli” aşağıdakilerden hangi dil bilimci antropolog tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Güvenç
B
Başkan
C
Emiroğlu
D
Aydın
E
Wells
Açıklama:
Dil ile kültür arasındaki ilişkiyle ilgilenir ve bu ilişkiye inceler. Bu ilişkinin nasıl olduğu Güvenç’in “Kültür Yumağı Modeli” üzerinden anlatılmaya çalışılacaktır.
Güvenç
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Güvenç
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Soru 17
Bozkurt Güvenç'in, Tylor’ın yapmış olduğu klasik kültür tanımının temel ögelerini analiz ederek biçimlendirdiği “Kültür Yumağı Modeli”nin tam merkezine, kültürü oluşturan ögeleri ve onları birbirine bağlayan unsur olarak yerleştirdiği öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi
B
Sanat
C
Gelenek-Görenek
D
Alışkanlıklar
E
Dil
Açıklama:
Bozkurt Güvenç, Tylor’ın yapmış olduğu klasik kültür tanımının temel ögelerini, “Kültür Yumağı Modeli”nde analitik bir şekilde analiz ederek biçimlendirmiştir. Ancak bu modelin önemli bir vurgusu kültürü oluşturan ögeleri ve onları birbirine bağlayan “dil”in, bu modelin tam merkezinde yer almasıdır.
Dil
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Dil
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Soru 18
İnsan dilindeki sözcüklerin birçoğunun doğadaki sesleri, taklit etmekle ve onları ünlemekle meydana geldiğini savunan varsayımlara dayanan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yayılmacı (Difüzyonizm) Kuramı
B
Kültürel Görecelik Kuramının
C
Yansılama (Bow-wow) Kuramı
D
Yankı Sözcük (Onomatopoetic Word) Kuramı
E
Ding-Dong Kuramı
Açıklama:
19. yüzyılda dil konusunda yapılan ilk antropolojik çalışmalar, dilin kökeni ve evrimi üzerinde şekillenmiştir. Kültürel evrimci paradigmanın etkisiyle geliştirilen “ding-dong” “yansılama (bowwow)” gibi yankı sözcük kuramları geliştirilmiştir (Emiroğlu ve Aydın, 2020: 306). Yankı sözcük (onomatopoetic word) teorileri, insan dilindeki sözcüklerin birçoğunun doğadaki sesleri, taklit etmekle ve ünlemekle meydana geldiğini savunan
varsayımlardır.
Yankı Sözcük (Onomatopoetic Word) Kuramı
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
varsayımlardır.
Yankı Sözcük (Onomatopoetic Word) Kuramı
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Soru 19
Coğrafya tanımlarını derinlemesine incelemenin, kültür ile dil arasındaki ilişkiyi anlamada son derece öğretici bir yöntem olduğunu vurgulayan dil antropoloğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Edward Sapir
B
Dell Hymes
C
Franz Boas
D
Benjamin Lee Whorf
E
Bronislaw Malinowski
Açıklama:
Coğrafya tanımlarını derinlemesine incelemenin, kültür ile dil arasındaki ilişkiyi anlamada son derece öğretici bir yöntem olduğunu vurgulamıştır (Boas, 1887: 137-141).
Franz Boas
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Franz Boas
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Soru 20
Dillerin gelişiminde kullandıkları altıncı renk terimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyah
B
Beyaz
C
Kırmızı
D
Yeşil
E
Mavi
Açıklama:
Tüm diller, önce siyah ve beyaz renklerinin terimlerini kullanmaya başlar. Daha sonra gelişen üçüncü temel renk, kırmızıdır. Dördüncü temel renk terimi ya yeşil ya da sarıdır; ikisi birlikte kullanılmaz. Beşinci temel terim, dördüncü temel terime bağlı olarak ya yeşil ya da sarı rengidir. Bu aşamada dil hem yeşil hem de sarı aynı anda kullanabilir. Altıncı temel renk terimi, mavi rengidir. Son olarak dil, kahverengi, mor, pembe, turuncu ve/veya gri renklerinin terimlerini kullanır. Böylece on bir temel renk terimi kümesi evrensel olarak elde edilir.
Mavi
Sapir-Whorf Hipotezine Karşı Evrenselci Görüş
Mavi
Sapir-Whorf Hipotezine Karşı Evrenselci Görüş
Soru 21
Prag Dil Bilim Çevresi ile yola çıkan 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun günümüzde birlikte anıldığı isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ronald Jakobson
B
Edward Sapir
C
Steven Pinker
D
Claude Levi-Strauss
E
Noam Chomsky
Açıklama:
Yapısal antropoloji, 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun etkisi altında kalmıştır (Emiroğlu ve Aydın, 2020: 1126). Bu okul, Vilem Mathesius (1882-1945) tarafından kurulan Prag Dil Bilim Çevresi ile yola çıkmıştır (Nekula, 1999: 1). Daha sonraları, dil bilimci Ronald Jakobson (1896-1982) ve Nikolai Troubetzkoy (1890-1938) önderliğinde tanınmış ve Ferdinand Saussure tarafından geliştirilmiştir (Rifat, 1998: 12-13). Günümüzde ise Noam Chomsky (1928 -) ile anılmaktadır.
Soru 22
Dilin, kavramları açıklayan bir göstergeler dizgisi olduğu savını ileri sürerek Göstergebilim'in (Semiology) kurucusu olan dil antropoloğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Noam Chomsky
B
Ferdinand de Saussure
C
Claude Levi-Strauss
D
Ronald Jakobson
E
Nikolai Troubetzkoy
Açıklama:
Saussure göre dil, kavramları açıklayan bir göstergeler dizgisidir. Onun için de yazıyla, sağır-dilsiz abecesiyle, simgesel nitelikli kutsal törenlerle, incelik belirtisi sayılan davranış biçimleriyle, askerlerin belirtkeleriyle vb. karşılaştırılabilir.
Ferdinand de Saussure
Ferdinand de Saussure
Soru 23
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dil, toplumu bir arada tutan harç, kültürü taşıyan ortak bir bellek, toplumu yansıtan ayna, bireyler, gruplar ve kümeler arasındaki ilişkileri düzenleyen hakem, hakim ve hekimdir.
B
İnsan dili ve konuşması bir tesadüf sonucu oluşmuştur.
C
Konuşma insan faaliyetlerinin en eskilerinden biri olarak düşünülmekte ve insanla birlikte gelişmiş olduğu sanılmaktadır.
D
Dil, sanat, din, bilim vd. insana özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan simgesel bir davranıştır.
E
Konuşan, tanışan, ilişki kuran insan, bu sayede düşüncelerini aktarır, toplumsallaşır ve kültür oluşturur.
Açıklama:
İnsan dili ve konuşması bir tesadüf sonucu oluşmamıştır.
Soru 24
Dil antropolojisi hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dİl Antropolojisi, antropolojinin dört geleneksel dalından (arkeoloji, biyolojik
veya fizik antropoloji, sosyo-kültürel antropoloji) biri olarak görülmektedir.
veya fizik antropoloji, sosyo-kültürel antropoloji) biri olarak görülmektedir.
B
Dil antropolojisine göre hem dil hem de kültür, zihinsel bir süreçtir.
C
Dil antropologları, kültürü çözümlerken, dilbilgisel örüntülerle ilgilenen tipolojik dil bilimcilerin kullandıklarına benzer yöntemleri de uygulamazlar.
D
Dil antropolojisi, antropolojinin bir alt disiplinidir.
E
Dil antropolojisinin resmî tarihi denildiği zaman, akla iki önemli isimi Franz Boas ve Edward Sapir gelmektedir.
Açıklama:
Dil antropologları, kültürü çözümlerken, dilbilgisel örüntülerle ilgilenen tipolojik dil bilimcilerin
kullandıklarına benzer yöntemleri de uygulamaktadırlar
kullandıklarına benzer yöntemleri de uygulamaktadırlar
Soru 25
Evrimci paradigmanın karşısında durarak, dil antropolojisinin 20. yy başlarında, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada üniversitelerinde resmî kuruluşunun önderliğini gerçekleştiren dil bilimci ve etnolog aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Franz Boas
B
Kenneth L. Pike
C
Dell Hymes
D
Benjamin Lee Whor
E
Edward Sapir
Açıklama:
Franz Boas, evrimci paradigmanın karşısında durarak, dil antropolojisinin 20. yy başlarında, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada üniversitelerinde resmî kuruluşunun önderliğini gerçekleştiren dil bilimci ve etnolog
Soru 26
Emik ve Etik kavramlarını bulan ABD’li dil bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Benjamin Lee Whorf
B
Franz Boas
C
Edward Sapir
D
Kenneth L. Pike
E
Paul Kay
Açıklama:
Emik ve Etik kavramlarını bulan ABD’li dil bilimci Kenneth L. Pike’tır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi dillerin birbirinden kopuş zamanlarını tespit edebilmek için kullanılan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
İletişimsel yetkinlik
B
Etnometodoloji
C
Proto-dil
D
Evrensel gramer
E
Glottokronoloji
Açıklama:
Glottokronoloji, dillerin birbirinden kopuş zamanlarını tespit edebilmek için kullanılan yöntemlerden biridir.
Soru 28
I. Jacobson, Troubetzkoy ile birlikte ses bilimini kurmuştur.
II. Yerel dilleri inceleyerek, o dili konuşan topluluk üyelerinin dünya görüşlerine dayalı gerçekliklerini ve deneyimlerini nasıl sınıflandırdıklarını anlamaya çalışmışlardır.
III. Yapısal antropoloji, 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun etkisi altında kalmıştır.
IV. Bu yaklaşım, 1960 ve 1970’lerde, iki önemli dil bilimsel antropolog olan Dell Hymes ve John Gumperz’in geniş çapta yapmış oldukları çalışmalar sayesinde ortaya çıkmıştır.
Yukarıda belirtilenlerden hangileri yapısal antropoloji ve dil bilimi ile ilgilidir?
II. Yerel dilleri inceleyerek, o dili konuşan topluluk üyelerinin dünya görüşlerine dayalı gerçekliklerini ve deneyimlerini nasıl sınıflandırdıklarını anlamaya çalışmışlardır.
III. Yapısal antropoloji, 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun etkisi altında kalmıştır.
IV. Bu yaklaşım, 1960 ve 1970’lerde, iki önemli dil bilimsel antropolog olan Dell Hymes ve John Gumperz’in geniş çapta yapmış oldukları çalışmalar sayesinde ortaya çıkmıştır.
Yukarıda belirtilenlerden hangileri yapısal antropoloji ve dil bilimi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
II-III
B
I-III
C
I-II
D
I-II-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
I. Jacobson, Troubetzkoy ile birlikte ses bilimini kurmuştur.
III. Yapısal antropoloji, 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun etkisi altında kalmıştır.
I ve III. yapısal antropoloji ve dil bilimi ile ilgilidir.
III. Yapısal antropoloji, 1926’da kurulan Prag yapısalcı dil bilim okulunun etkisi altında kalmıştır.
I ve III. yapısal antropoloji ve dil bilimi ile ilgilidir.
Soru 29
İnsan beyninin, dili yapılandıran doğuştan bir genetik kopyaya veya doğuştan temel bir dil düzenine sahip olmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil hapishanesi
B
Evrensel gramer
C
Göstergebilim
D
Etnobilim
E
Toplumdilbilim
Açıklama:
Evrensel gramer; insan beyninin, dili yapılandıran doğuştan bir genetik kopyaya
veya doğuştan temel bir dil düzenine sahip olmasıdır.
veya doğuştan temel bir dil düzenine sahip olmasıdır.
Soru 30
Toplum dil bilmi, 1960 ve 1970’lerde, hangi iki önemli dil bilimsel antropoloğun yapmış oldukları çalışmalar sayesinde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Ronald Jakobson ve Nikolai Troubetzkoy
B
Sapir-Whorf ve Steven Pinker
C
Dell Hymes ve John Gumperz
D
Levi Strauss ve Ferdinand de Saussure
E
Noam Chomsky ve Ferdinand de Saussure
Açıklama:
Toplum dil bilimi, 1960 ve 1970’lerde, iki önemli dil bilimsel antropolog olan Dell Hymes ve John Gumperz’in geniş çapta yapmış oldukları çalışmalar sayesinde ortaya çıkmıştır.
Soru 31
Kelimeleri bir araya getirmek için kullanılan genel kural ve öğelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dilbilgisi
B
Dil olgusu
C
Dilbilim
D
Dil antroplojisi
E
Etnobilim
Açıklama:
Dilbilgis
Soru 32
Bir dilde anlam taşıyan en küçük ses birimlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Morfem
B
Fonem
C
Fizyofonetik
D
Psikofonetik
E
Morfoloji
Açıklama:
Morfem
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Bozkurt Güvenç'in "Kültür Yumağı Modeli" nin merkezinde yer alan öğedir?
Seçenekler
A
Dil
B
Töreler
C
Aile
D
İnsanlar
E
Din
Açıklama:
Dil
Soru 34
Amerikan Antropolojisi Okulu'nun kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz Boaz
B
Edward Sapir
C
Noam Chomsky
D
Bronislaw Malinowski
E
Radcliffe Brown
Açıklama:
Franz Boaz
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi "Dil ve Konuşmaların İncelemesi Üzerine Bir Giriş" adlı kitabın yazarıdır?
Seçenekler
A
Edward Sapir
B
Franz Boaz
C
Benjamin Lee Whorf
D
Noam Chomsky
E
Radcliffe Brown
Açıklama:
Edward Sapir
Soru 36
Varolan bir kültüre ait bilgi sisteminin kayıtlarını emik bakış açısıyla tutulduğu etnografik yönteme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etnobilim
B
Toplum bilim
C
Antropoloji
D
Dilibilim
E
Sosyolinguistik
Açıklama:
Etnobilim
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi emik ve etik kavramlarının kavramsallaştırıldığı tarihtir?
Seçenekler
A
1967
B
1957
C
1950
D
1970
E
1955
Açıklama:
1967
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerin dil ve dünya görüşleri arasındaki ilişkiye bakan dil bilimcidir?
Seçenekler
A
Whorf
B
Sapir
C
Boaz
D
Malinowski
E
Pike
Açıklama:
Whorf
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi dilin düşünceyi belirlediği görüşünü en önce dile getiren dil bilimcidir?
Seçenekler
A
Humbolt
B
Sapir
C
Whorf
D
Boaz
E
Malinowski
Açıklama:
Humbolt
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Prag Yapısalcı Dilbilim Okul' unun günümüzdeki temsilcisidir?
Seçenekler
A
Chomsky
B
Sassure
C
Mathesius
D
Jakobson
E
Troubetzkoy
Açıklama:
Chomsky
Soru 41
Bir dilde iki sözcüğün anlamını birbirlerinden ayıran en ufak ses parçasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ses bilim
B
Ses bilgisi
C
Ses birim bilgisi
D
Biçim bilim
E
Biçim birim
Açıklama:
Ses birim bilgisi (fonem); bir dilde iki sözcüğün anlamını birbirlerinden ayıran en ufak ses parçasına ses birim denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 42
Telaffuz edilen seslerin incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fizyo-fonetik
B
Morfem
C
Psiko-fonetik
D
Sentaks
E
Fonoloji
Açıklama:
Fizyo-fonetik telaffuz edilen seslerin incelenmesi, psiko-fonetik ise telaffuz edilen seslerin temsil ettikleri ‘Zihni Hayal’lerin (Mental Images) incelenmesidir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 43
Bir dildeki cümle yapısını, inceleyen bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ses bilim
B
Söz dizimi
C
Ses bilgisi
D
Biçim birim
E
Biçim bilim
Açıklama:
Söz dizimi (sentaks): Bir dildeki cümle yapısını, inceleyen bilim dalıdır. Sözcük ve sözcük öbeklerinin yapısı ile bu öbeklerin cümle içinde nasıl kullanıldığını belirleyen dil bilgisi kurallarını araştırır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 44
Her kültürün bir başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine özgü olduğu fikrini ortaya atan dil bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wilhelm von Humboldt
B
Fredric Jameson
C
Franz Boas
D
Antoine Meillet
E
Noam Chomsky
Açıklama:
Antropolojik dil bilimi çalışmalarında Franz Boas’ın büyük etkisi olmuştur. Alman asıllı olan Franz Boas “evrimci” geleneğin karşısında durmuştur. Yayılmacı (difüzyonizm) ve ‘kültürel görecelik’ kuramının kurucu babasıdır. Her kültürün bir başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine özgü olduğu fikrini kuvvetle savunmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 45
En ufuk açıcı kitabı “Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş” (Language , Language. An Introduction to the Study o f Speech, 1921) olarak nitelendirilen dil bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Michel Foucault
B
Anthony Giddens
C
Erving Goffman
D
Edward Sapir
E
Benjamin Lee Whorf
Açıklama:
Edward Sapir’in en ufuk açıcı kitabı olarak nitelendirilen “Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş” (Language , Language. An Introduction to the Study o f Speech, 1921) başlıklı çalışması, popüler bir dinleyici kitlesi için yazılmış ilk dil bilim kitaplarından biridir ve bugün hâlâ basılmaktadır. Sapir, antropoloji, dil bilim ve psikoloji alanlarında, kendi döneminin bilim insanları arasında en etkili olanlardan biri olarak anılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 46
Emik ve Etik kavramlarını bulan ABD’li dil bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Nikolai Trubetzkoy
B
Ferdinand de Saussure
C
Franz Boas
D
Roman Jakobson
E
Kenneth L. Pike
Açıklama:
Emik ve Etik kavramlarını bulan ABD’li dil bilimci Kenneth L. Pike’tır. Etnobilim yapısal dil bilimcilerin araştırmalarından büyük oranda etkilenmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 47
Dil bilgisi, konuşma dilindeki gibi iletmek istediğimiz anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi, jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler buna ne isim vermektedir?
Seçenekler
A
Toplum dil bilim
B
Yapısal dil bilim
C
Tarihsel dil bilim
D
Öte dil
E
Etnobilim
Açıklama:
Dil bilgisi, konuşma dilindeki gibi iletmek istediğimiz anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi, jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler buna ‘öte dil’ der. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 48
Sınırsız sayıdaki sözlü ifade şekillerinin yani görünen yapının, aslında o dili konuşan topluluğun üyelerince bilinçsiz bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılan sınırlı sayıdaki dönüşüm kurallarına yani derin yapıya dayandığını ileri süren dil bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Noam Chomsky
B
Claude Levi-Strauss
C
Ferdinand de Saussure
D
Edward Sapir
E
Benjamin Lee Whorf
Açıklama:
Chomsky’nin diğer bir kavramı ise derin yapı’dır. Chomsky bunu sınırsız sayıdaki sözlü ifade şekillerinin yani görünen yapının, aslında o dili konuşan topluluğun üyelerince bilinçsiz bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılan sınırlı sayıdaki dönüşüm kurallarına yani derin yapıya dayandığını ileri sürmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 49
…….., dil olgusu ve dillerin temel ögelerini bilimsel olarak inceleyen bir bilimdir.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Dil bilim
B
Ses bilim
C
Biçim bilim
D
Anlam bilim
E
Biçim birim
Açıklama:
Dil bilim, dil olgusu ve dillerin temel ögelerini bilimsel olarak inceleyen bir bilimdir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi telaffuz edilen seslerin temsil ettikleri zihni hayallerin incelenmesini konu alır?
Seçenekler
A
Psiko-fonetik
B
Fizyo-fonetik
C
Fonoloji
D
Fonem
E
Sentaks
Açıklama:
Psiko-fonetik ise telaffuz edilen seslerin temsil ettikleri ‘Zihni Hayal’lerin (Mental Images) incelenmesidir.
Soru 51
Bir dilin cümle yapısını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sentaks
B
Fonetik
C
Fonem
D
Morfem
E
Morfoloji
Açıklama:
Söz dizimi (Sentaks), bir dilin, cümle yapısını inceleyen bilim dalıdır.
Soru 52
1921 yılında yayınlanan, ilk dil bilim kitaplarından biri olan ve günümüzde hala basılmaya devam eden “Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş” adlı eser aşağıdaki sosyal bilimcilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sapir
B
Boas
C
Malinowski
D
Harris
E
Rappaport
Açıklama:
Sapir’in en ufuk açıcı kitabı olarak nitelendirilen “Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş” (Language , Language. An Introduction to the Study of Speech, 1921) başlıklı çalışması, popüler bir dinleyici kitlesi için yazılmış ilk dil bilim kitaplarından biridir ve bugün hâlâ basılmaktadır.
Soru 53
Karşılaşmalar (Encounters, 1961), Toplum İçinde Davranmak (Behavior in Public Places, 1963), Kamusal Alanda İlişkiler (Relations in Public, 1971) gibi önemli çalışmaları bulunan dil bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Alfred Schutz
B
Erving Goffman
C
Harold Garfinkel
D
Claude Levi-Strauss
E
Fredric Jameson
Açıklama:
Goffman’ın bu alanda yapmış olduğu diğer önemli araştırmalar Karşılaşmalar (Encounters, 1961), Toplum İçinde Davranmak (Behavior in Public Places, 1963), Kamusal Alanda İlişkiler (Relations in Public, 1971)dir. Goffman bu çalışmalarında, yaşamın bir tiyatro sahnesine benzetme metaforu olan dramaturjik analiz üzerinden, yüz yüze etkileşimin küçük ayrıntılarını anlamayı kolaylaştırmak üzere, yeni sosyolojik kavramları kapsayan bir sözlük yazmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 54
Chomsky’e göre insan beyninin, dili yapılandıran doğuştan bir genetik kopyaya veya temel bir dil düzenine sahip olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Evrensel gramer
B
Eşsüremli kavramlar
C
Artsüremli kavramlar
D
İkili karşıtlıklar
E
Derin yapı
Açıklama:
Bir toplum içinde büyüyen her normal çocuk, dili kolayca kendi kendine öğrenir. Chomsky’e göre, bunun böyle olmasının sebebi, insan beyninin, dili yapılandıran doğuştan bir genetik kopyaya veya temel bir dil düzenine sahip olmasından dolayıdır Chomsky buna ‘evrensel gramer’ adını vermiştir.
Soru 55
……, sınırsız sayıdaki sözlü ifade şekillerinin yani görünen yapının, aslında o dili konuşan topluluğun üyelerince bilinçsiz bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılan sınırlı sayıdaki dönüşüm kurallardır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Derin Yapı
B
Evrensel Gramer
C
İletişimsel Yetkinlik
D
Eşsüremli Kavramlar
E
Artsüremli Kavramlar
Açıklama:
Derin yapı, sınırsız sayıdaki sözlü ifade şekillerinin yani görünen yapının, aslında o dili konuşan topluluğun üyelerince bilinçsiz bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılan sınırlı sayıdaki dönüşüm kurallardır.
Soru 56
Dili bütünüyle yazıya aktarmayan ancak işaretlerden oluşan yapılara ne denir?
Seçenekler
A
İdeogram
B
Proto-dil
C
Glottokronoloji
D
Habitus
E
Piktogram
Açıklama:
Dili bütünüyle yazıya aktarmayan ancak işaretlerden oluşan yapılara piktogram denilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 57
Sosyal Etkileşim Kuramının kurucusu aşağıdaki sosyal bilimcilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mead
B
Goffman
C
Garfinkel
D
Schutz
E
Chomsky
Açıklama:
Sosyal Etkileşim Kuramı’nın kurucusu Georg Herbert Mead (1863-1931)dir.
Soru 58
Mead’e göre ……, dil sayesinde ortak sosyal anlamları etkileşim yoluyla üretme ve yorumlama yeteneğidir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Zihin
B
Duygu
C
Düşünce
D
Ses
E
Sözcük
Açıklama:
Mead’e göre zihin, dil sayesinde ortak sosyal anlamları etkileşim yoluyla üretme ve yorumlama yeteneğidir.
Soru 59
Bilincin düzenlenişini betimlemeye yönelik bir çaba olarak görülen Çerçeveleme Analizi aşağıdaki sosyal bilimcilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Goffman
B
Schutz
C
Garfinkel
D
Bourdieu
E
Chomsky
Açıklama:
1960’ların sonlarına doğru Goffman’ın çalışmalarında daha çok fenomenoloji ve toplum dil bilim yaklaşımlarına rastlanmaktadır. Çerçeveleme Analizi’nde (Frame Analysis) bilincin düzenlenişini betimlemeye yönelik bir çaba görülmektedir.
Soru 60
….., dillerin birbirinden kopuş zamanlarını tespit edebilmek için kullanılan yöntemlerden biridir.
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Glotto kronoloji
B
Proto-dil
C
Piktogram
D
İdeogram
E
Etnometodoloji
Açıklama:
Glottokronoloji: dillerin birbirinden kopuş zamanlarını tespit edebilmek için kullanılan yöntemlerden biridir.
Soru 61
''Bir dili analiz etmenin yolu,birbirinden farklı bütün seslerin dökümünü yapmanız ve o dilin tüm seslerini betimlemenizdir.''Aşağıdakilerden hangisi bu açıklamanın karşılığıdır?
Seçenekler
A
Ses bilgisi;fonetik
B
Ses birim bilgisi (fonem)
C
Ses bilim (fonoloji)
D
Biçim bilim (morfoloji)
E
Söz dizimi (sentaks)
Açıklama:
DİL BİLİM VE TEMEL BİRİMLERİ
Ses bilgisi yani fonetik bir dili analiz etmenin yolu olup
birbirinden farklı bütün seslerin dökümünü yapmanız ve o dilin tüm seslerini betimlemenizdir.
Ses bilgisi yani fonetik bir dili analiz etmenin yolu olup
birbirinden farklı bütün seslerin dökümünü yapmanız ve o dilin tüm seslerini betimlemenizdir.
Soru 62
Bir dilde anlam taşıyan en küçük ses birimlerine ne isim verilmiştir?
Seçenekler
A
Morfoloji
B
Morfem
C
Fonem
D
Fonoloji
E
Ses birim bilgisi
Açıklama:
DİL BİLİM VE TEMEL BİRİMLERİ
Bir dilde anlam taşıyan en küçük ses birimlerine morfem denir.
Bir dilde anlam taşıyan en küçük ses birimlerine morfem denir.
Soru 63
Alman asıllı olan
Franz Boas “evrimci” geleneğin karşısında durmuştur.Her kültürün bir
başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine
özgü olduğu fikrini kuvvetle savunmuştur.Araştırmacının kurucusu ve savunucusu olduğu kuram aşağıdakilerden hangisir?
Franz Boas “evrimci” geleneğin karşısında durmuştur.Her kültürün bir
başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine
özgü olduğu fikrini kuvvetle savunmuştur.Araştırmacının kurucusu ve savunucusu olduğu kuram aşağıdakilerden hangisir?
Seçenekler
A
Yansılama-Bow-Bow kuramı
B
Nootkalar dili araştırması
C
Evrimci kuram
D
Yayılmacı (difüzyonizm) ve ‘kültürel görecelik’ kuramı
E
Kültürel yansımalar kuramı
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNİN
TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Alman asıllı olan
Franz Boas “evrimci” geleneğin karşısında durmuştur.Her kültürün bir
başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine
özgü olduğu fikrini kuvvetle savunmuştur.Araştırmacının kurucusu ve savunucusu olduğu kuram ;Yayılmacı (difüzyonizm) ve ‘kültürel görecelik’ kuramıdir.
TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Alman asıllı olan
Franz Boas “evrimci” geleneğin karşısında durmuştur.Her kültürün bir
başka kültürle karşılaştırılamayacak kadar kendine
özgü olduğu fikrini kuvvetle savunmuştur.Araştırmacının kurucusu ve savunucusu olduğu kuram ;Yayılmacı (difüzyonizm) ve ‘kültürel görecelik’ kuramıdir.
Soru 64
Türkiye’de Giresun’a bağlı Görele kazasının Kuşköy’ünde kullanılan ıslık dili coğrafya-dil-kültür ilişkisine örnektir. Hangi araştırmacının coğrafya-dil-kültür ilişkisi kuramına göre bu örnekleme verilmektedir?
Seçenekler
A
Edward Sapir
B
Benjamin Lee Worfh
C
Bozkurt Güvenç
D
Afet İnan
E
Franz Boas
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNİN
TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Franz Boas’ın, coğrafya-dil-kültür ilişkisine başka bir örnek olarak; Türkiye’de Giresun’a bağlı Görele kazasının Kuşköy’ünde kullanılan ıslık dili gösterilebilir.
TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Franz Boas’ın, coğrafya-dil-kültür ilişkisine başka bir örnek olarak; Türkiye’de Giresun’a bağlı Görele kazasının Kuşköy’ünde kullanılan ıslık dili gösterilebilir.
Soru 65
Modern antropolojinin kurucuları olarak kabul edilen Franz Boas ve Bronislaw Malinowski, kültürü derinlemesine analiz etmenin yöntem ve metotlarını geliştirmeye çalışan ve uygulayan ilk kişiler olup alan araştırmalarında yeni metodolojik yaklaşımların geliştirilmesine öncülük etmişlerdir.Bunun sonucunda ortaya çıkan Etnobilim,etnolingustik,psikolingustik gibi yöntem ve yaklaşımlar hangi tanımla isimlendirilir?
Seçenekler
A
Lingustik analizler
B
Coğrafi Lingustik yöntemleri
C
Sapir-Whorf Hipotezi
D
Yeni Etnografi
E
Yayılmacı (difüzyonizm)
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNDE TEMEL PARADİGMA, YÖNTEM VE YAKLAŞIMLAR
Etnobilim,etnolingustik,psikolingustik gibi yöntem ve yaklaşımlar ''Yeni etnografi''olarak isimlendirilmektedir.
Etnobilim,etnolingustik,psikolingustik gibi yöntem ve yaklaşımlar ''Yeni etnografi''olarak isimlendirilmektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi dilin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bellek oluşturmak
B
Kültürü taşımak
C
Toplumu bir arada tutmak
D
Bireyler arasındaki ilişkileri düzenlemek
E
Bireylerin dini değerlerini düzenlemek
Açıklama:
Giriş
Kültürün bellek oluşturmak, kültürü taşımak, toplumu bir arada tutmak, bireyler arasındaki ilişkileri düzenlemek gibi görevleri varken bireylerin dini değerlerini düzenlemek kültürün görevi değildir.
Kültürün bellek oluşturmak, kültürü taşımak, toplumu bir arada tutmak, bireyler arasındaki ilişkileri düzenlemek gibi görevleri varken bireylerin dini değerlerini düzenlemek kültürün görevi değildir.
Soru 67
Türkçede öznenin başta ve yüklemin cümlenin sonunda olması dilin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Fonetik
B
Sentax
C
Morfem
D
Fizyofonetik
E
Psikofonetik
Açıklama:
dil bilim ve temel birimleri
Türkçede öznenin başta ve yüklemin cümlenin sonunda olması sözdizimi özellikleri dilin sentax özelliği ile ilgilidir.
Türkçede öznenin başta ve yüklemin cümlenin sonunda olması sözdizimi özellikleri dilin sentax özelliği ile ilgilidir.
Soru 68
Türkçede, kar/kör/kor/kır/ kir/ gibi ya da dar/far/gar/nar gibi kelimelerin söyleniş biçimlerinin farklı oluşu dilin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Fonetik
B
Sentax
C
Morfem
D
Fizyofonetik
E
Psikofonetik
Açıklama:
Dil bilim ve temel birimleri
Türkçede dilin söyleniş biçimleri fonetikle biliminin konusudur.
Türkçede dilin söyleniş biçimleri fonetikle biliminin konusudur.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kültür yumağı modelinde kültürün oluşumuna etki eden disiplinlerden değildir?
Seçenekler
A
Biyoloji
B
Din
C
Tarih
D
Sosyoloji
E
Ekoloji
Açıklama:
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Kültür yumağı modelinde kültüre etki eden faktörler arasında din yoktur.
Kültür yumağı modelinde kültüre etki eden faktörler arasında din yoktur.
Soru 70
Dilin kökenini açıklamaya yönelik doğadaki seslerin taklit etme yoluyla türediğini açıklamaya çalışan saptırıcı, kurgusal ve bir temele dayanmayan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yankı
B
Evrimci
C
Yayılmacı
D
Avcı
E
Kültürel görecelilik
Açıklama:
Dil ve Kültür İlişkisi: Kültür Yumağı Modeli
Kültürde doğadaki seslerin taklit etme yoluyla türediğini açıklamaya çalışan teori yankıcı teoridir.
Kültürde doğadaki seslerin taklit etme yoluyla türediğini açıklamaya çalışan teori yankıcı teoridir.
Soru 71
Dilin gelişim sürecinin de her kültürün kendine özgü olan tarihi içinde ele alınması gerektiğini vurgulayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel görecelilik
B
Etik yaklaşım
C
Emik yaklaşım
D
Evrenselci yaklaşım
E
Artsüremli yaklaşım
Açıklama:
Franz Boas
Dilin gelişim sürecinin de her kültürün kendine özgü olan tarihi içinde ele alınması gerektiğini vurgulayan görüş kültürel görecelilik görüşüdür.
Dilin gelişim sürecinin de her kültürün kendine özgü olan tarihi içinde ele alınması gerektiğini vurgulayan görüş kültürel görecelilik görüşüdür.
Soru 72
Türkiye’de Giresun’a bağlı Görele kazasının Kuşköy’ünde vadi yamaçları arasındaki köyde köylüler arasında iletişim aracı ıslık dilidir. Bu durum dil gelişiminde hangi faktörün etkisini göstermektedir?
Seçenekler
A
Din -dil ilişkisi
B
Sosyoloji-kültür ilişkisi
C
Coğrafya-dil ilişkisi
D
Kültür-dil ilişkisi
E
Psikoloji kültür ilişkisi
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Giresun'un köyün iki yamaç arasına kurulduğu için zorlu koşullarda köylüler ıslıkla anlaşma yolunu bulmuşlardır. bu durum coğrafya dil ilişkisini göstermektedir.
Giresun'un köyün iki yamaç arasına kurulduğu için zorlu koşullarda köylüler ıslıkla anlaşma yolunu bulmuşlardır. bu durum coğrafya dil ilişkisini göstermektedir.
Soru 73
Kültürün, gözlenen aktörlerin kendi anlam, ilişki ve nedensellik sistemi yönünden incelenmesini savunan yaklaşıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik yaklaşım
B
Kültürel yaklaşım
C
Görelilik yaklaşım
D
Emik yaklaşım
E
Sosyolojik yaklaşım
Açıklama:
Etnobilim (Etnoloji/Etnosemantik): Emik ve Etik Yaklaşım
Kültürün, gözlenen aktörlerin kendi anlam, ilişki ve nedensellik sistemi yönünden incelenmesini savunan yaklaşıma emik yaklaşım denir.
Kültürün, gözlenen aktörlerin kendi anlam, ilişki ve nedensellik sistemi yönünden incelenmesini savunan yaklaşıma emik yaklaşım denir.
Soru 74
Dili kültürün taşıyıcısı olarak merkeze koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Franz Boas
B
Bronislaw Malinowski
C
Kennet L. Pike
D
Edward Sapir
E
Bozkurt Güvenç
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNİN TARİHÇESİ: ÖNCÜLER
Dili kültürün tam ortasına konumlandıran bilim adamı Bozkurt Güvenç'tir.
Dili kültürün tam ortasına konumlandıran bilim adamı Bozkurt Güvenç'tir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi glotto kronolojisinde kullanılan kelimelerden değildir?
Seçenekler
A
Baş
B
Güneş
C
İçki
D
Ev
E
Kuş
Açıklama:
Tarihsel Dil Bilim
Ev kelimesi glotto kronolojisinde yer almamaktadır.
Ev kelimesi glotto kronolojisinde yer almamaktadır.
Soru 76
'' Var olan bir kültüre ait bilgi sisteminin kayıtlarının emik bakış açısıyla tutulduğu
etnografik bir yöntemdir.''
Tanımlamasında aşağıdaki başlıklardan hangisinin açıklaması yapılmaktadır?
etnografik bir yöntemdir.''
Tanımlamasında aşağıdaki başlıklardan hangisinin açıklaması yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Fonetik
B
Etnobilim
C
Dil Gözlem
D
Dil bilimsel görecelik
E
Dil-kültür bağı
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNDE TEMEL PARADİGMA, YÖNTEM VE YAKLAŞIMLAR
Etnografi; Var olan bir kültüre ait bilgi sisteminin kayıtlarının emik bakış açısıyla tutulduğu
etnografik bir yöntemdir.
Etnografi; Var olan bir kültüre ait bilgi sisteminin kayıtlarının emik bakış açısıyla tutulduğu
etnografik bir yöntemdir.
Soru 77
''Dil; düşünce, duygu ve isteklerin aktarılması için üretilen semboller sistemidir; tamamen insana özgü ve
içgüdüsel olmayan bir iletişim yöntemidir.''
Tanımlamasını yapan dilbilim araştırmacısı aşağıdakilerden hangisidir?
içgüdüsel olmayan bir iletişim yöntemidir.''
Tanımlamasını yapan dilbilim araştırmacısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kenneth L. Pike
B
Bronislaw Malinowski,
C
Edward Sapir
D
Benjamin Lee Whorf
E
Bozkurt Güvenç
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNDE TEMEL PARADİGMA, YÖNTEM VE YAKLAŞIMLAR
''Dil; düşünce, duygu ve isteklerin aktarılması için üretilen semboller sistemidir; tamamen insana özgü ve
içgüdüsel olmayan bir iletişim yöntemidir.''Tanımlaması Edward Sapir tarafından yapılmıştır.
''Dil; düşünce, duygu ve isteklerin aktarılması için üretilen semboller sistemidir; tamamen insana özgü ve
içgüdüsel olmayan bir iletişim yöntemidir.''Tanımlaması Edward Sapir tarafından yapılmıştır.
Soru 78
Dil bilgisi, konuşma dilindeki gibi iletmek istediğimiz
anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez
çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi,
jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler bunu aşağıdakilerden hangisi ile tanımlamaktadır?
anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez
çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi,
jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler bunu aşağıdakilerden hangisi ile tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Öte dil
B
Yabancı Dil
C
Ölü dil
D
Dil hapishanesi
E
Mantıksal dil
Açıklama:
DİL ANTROPOLOJİSİNDE TEMEL PARADİGMA, YÖNTEM VE YAKLAŞIMLAR
Dil bilgisi, konuşma dilindeki gibi iletmek istediğimiz
anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez
çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi,
jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler bunu ''Öte dil''olarak tanımlamaktadır.
Dil bilgisi, konuşma dilindeki gibi iletmek istediğimiz
anlamların çoğunu ifade edemez zaten tümünü de içermez
çünkü duruş, ses düzeyi, yükseklik, vurgu, hız, yüz ifadesi,
jest, mimikler vb. unsurlar da anlamı üretir ve iletir. Dil bilimciler bunu ''Öte dil''olarak tanımlamaktadır.
Soru 79
...............................'' Dil(langue) ile ‘söz’ü (parole) birbirinden ayırır. Langue bir dilin biçimler dizgesi olarak
‘dil’i temsil eder. Parole ise gerçek konuşma, dilin
olanak verdiği söz edimleridir. Ona göre, dil bilim;
incelediği konunun öz niteliğini sorgulaması gerekliliği üzerinde durmamıştır ve bunu yapmayan
bir bilim kendine özgü bir metot geliştiremez. Bu
işlem dil için çok gereklidir çünkü insan dili son
derece karmaşık, birden çok evreden oluşan ve çok
katmanlı bir görüngüdür.
Yukarıdaki açıklama cümlesi bu tanımlamaları yapan dil bilimcinin ismi ile başlamaktadır.Bu araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
‘dil’i temsil eder. Parole ise gerçek konuşma, dilin
olanak verdiği söz edimleridir. Ona göre, dil bilim;
incelediği konunun öz niteliğini sorgulaması gerekliliği üzerinde durmamıştır ve bunu yapmayan
bir bilim kendine özgü bir metot geliştiremez. Bu
işlem dil için çok gereklidir çünkü insan dili son
derece karmaşık, birden çok evreden oluşan ve çok
katmanlı bir görüngüdür.
Yukarıdaki açıklama cümlesi bu tanımlamaları yapan dil bilimcinin ismi ile başlamaktadır.Bu araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Noam Chomsky
B
Dell Hymes
C
John Gumperz’
D
John Dewey
E
Ferdinand de Saussure
Açıklama:
Yapısal Antropoloji ve Dil Bilim
Ferdinand de Saussure;dil ile ‘söz’ü (parole) birbirinden ayırır. Langue bir dilin biçimler dizgesi olarak
dil’i temsil eder. Parole ise gerçek konuşma, dilin
olanak verdiği söz edimleridir. Ona göre, dil bilim;
incelediği konunun öz niteliğini sorgulaması gerekliliği üzerinde durmamıştır ve bunu yapmayan
bir bilim kendine özgü bir metot geliştiremez. Bu
işlem dil için çok gereklidir çünkü insan dili son
derece karmaşık, birden çok evreden oluşan ve çok
katmanlı bir görüngüdür.
Ferdinand de Saussure;dil ile ‘söz’ü (parole) birbirinden ayırır. Langue bir dilin biçimler dizgesi olarak
dil’i temsil eder. Parole ise gerçek konuşma, dilin
olanak verdiği söz edimleridir. Ona göre, dil bilim;
incelediği konunun öz niteliğini sorgulaması gerekliliği üzerinde durmamıştır ve bunu yapmayan
bir bilim kendine özgü bir metot geliştiremez. Bu
işlem dil için çok gereklidir çünkü insan dili son
derece karmaşık, birden çok evreden oluşan ve çok
katmanlı bir görüngüdür.
Soru 80
Tarihsel dil bilimin araştırma ve inceme konusu nedir?
Seçenekler
A
Dil ve konuşma ilişkisi
B
Dillerin doğuşu
C
Dillerin çeşiti
D
Coğrafi özellikler
E
Kültürel özellikler
Açıklama:
Tarihsel dil bilimin araştırma ve inceme konusu dillerin doğuşudur.
Soru 81
Antropolojik dil bilimi çalışmalarında 'evrimci' geleneğin karşısında duran, yayılmacı ve 'kültürel görecelik' kuramının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wilhelm von Humboldt
B
Ferdinand de Saussure
C
Anthony Giddens
D
Franz Boas
E
Michel Foucault
Açıklama:
Antropolojik dil bilimi çalışmalarında 'evrimci' geleneğin karşısında duran, yayılmacı ve 'kültürel görecelik' kuramının kurucusu: Franz Boas
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisinde Dilbilimin temel birimleri doğru alarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ses bilim, dil olgusu, dil bilgisi
B
Ses bilim, biçim bilim ve söz dizimdir
C
Kelime dizim, söz dizimi, biçim bilim
D
Ses kutusu, ses bilgisi, kelime bilgisi
E
Dil bilim, ses bilim, insan konuşması
Açıklama:
Dil bilimin temel birimleri, ses bilim, biçim bilim ve söz dizimdir.
Soru 83
İlk dil bilim kitaplarının arasında yer alan 'Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş' başlıklı çalışma aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Edward Sapir
B
Fredric Jameson
C
Herbert Spencer
D
Alain Testart
E
Paul Broca
Açıklama:
Sapir’in en ufuk açıcı kitabı olarak nitelendirilen “Dil ve Konuşmanın İncelenmesi Üzerine Bir Giriş” (Language , Language. An Introduction to the Study o f Speech, 1921) başlıklı çalışması, popüler bir dinleyici kitlesi için yazılmış ilk dil bilim kitaplarından biridir ve bugün hâlâ basılmaktadır.
Soru 84
Modern antropolojinin kurucuları ...... ve ........., kültürü derinlemesine analiz etmenin yöntem ve metotlarını geliştirmeye çalışan ve uygulayan ilk kişilerdir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Boas - Malinowski
B
Sapir - Meillet
C
Whorf - Broca
D
Jousse - Mauss
E
Boas - Saussure
Açıklama:
Modern antropolojinin kurucuları Boas ve Bronislaw Malinowski, kültürü derinlemesine analiz etmenin yöntem ve metotlarını geliştirmeye çalışan ve uygulayan ilk kişilerdir.
Soru 85
Emik ve Etik kavramlarını bulan dil bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kenneth L. Pike
B
Bronislaw Malinowski
C
Nikolai Trubetzkoy
D
Roman Jakobson
E
Claude Levi Strauss
Açıklama:
Emik ve Etik kavramlarını bulan ABD’li dil bilimci Kenneth L. Pike’tır.
Soru 86
Gördüklerimizin doğru ama yorumlarımızın yanlış olabileceğine dikkatimizi çeken antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seyhan Kurt
B
Sibel Özbudun
C
Bozkurt Güvenç
D
Şevket Aziz Kansu
E
Nurettin Ali Berkel
Açıklama:
Güvenç, bu bağlamda; gördüklerimizin doğru ama yorumlarımızın yanlış olabileceğine dikkatimizi çekerek şöyle der: “Doğru olarak görebilir, gördüklerimizi doğru olarak not edebiliriz. Fakat bunlar, gözlemlerimizin doğru olduğu anlamına gelmez. Gördüklerimiz doğru fakat gözlemlerimiz (yorumlarımız) yanlış olabilir. Yalnızca görmeye ve duymaya dayalı bir gözlem, çoğu zaman eksik ve yetersizdir; çoğunlukla yanlıştır. İşte bu nedenle gözlemciler, saha çalışması sırasında, görüp duyduklarını ve sorup öğrendiklerini olduğu gibi kaydederler fakat yorum ve açıklama yapmazlar; yargıya varmazlar. Varmakta acele etmezler. Yorumsuz ve yargısız gözlem şartı, gözlem tekniğinin en güç yanı ve şartıdır”.
Soru 87
Farklı dildeki söylemi, kendi dilinden bir başka dile ya da tam tersi; derin anlamıyla ifade edememenin yaşattığı özgürlük sorununu 'dil hapishanesi' olarak tanımlayan kişi kimdir?
Seçenekler
A
Fredric Jameson
B
Wilhelm von Humboldt
C
Pierre Bourdieu
D
Amber Case
E
Margaret Mead
Açıklama:
Farklı dildeki söylemi, kendi dilinden bir başka dile ya da tam tersi; derin anlamıyla ifade edememenin yaşattığı özgürlük sorununa, Amerikalı edebiyat eleştirmeni ve teorisyeni Fredric Jameson, “dil hapishanesi” olarak ifade eder.
Soru 88
Renk algısının kültürel olduğu kadar genetik yapıyla da ilgili olduğunu savunan kişiler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Sapir ve Whorf
B
Berlin ve Kay
C
Jacobson ve Troubetzkoy
D
Strauss ve Saussure
E
Hymes ve Gumperz
Açıklama:
Berlin ve Kay’a göre, temel renk ulamları algıları, beynin sinir sistemiyle ilgilidir. Renk algılarımızın, doğuştan gelen biyolojik etkenler tarafından kesin olarak belirlendiğini savunmaktadırlar. Dolayısıyla renk algısı kültürel olduğu kadar genetik yapıyla ilgilidir
Soru 89
Dilin düşünceden bağımsız olduğunu vurgulayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Benton
B
Delaney
C
Lewis
D
Pinker
E
Halle
Açıklama:
Pinker; dilin düşünceden bağımsız olduğunu vurgulamıştır.
Soru 90
Levi Strauss, Prag Okulunun temel kavramlarından biri olan “...........” ilkesinden etkilenerek; insan zihninin temel yapısını, bu ......... üzerine kodlamıştır.
Yukarıdaki boluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İkili karşıtlıklar
B
Derin yapı
C
Yapılaşma
D
Piktogram
E
Kültür yumağı
Açıklama:
Levi Strauss, Prag Okulunun temel kavramlarından biri olan “ikili karşıtlıklar” ilkesinden etkilenmiştir. Levi-Strauss’a göre, insan zihninin temel yapısı, bu ikili karşıtlıklar üzerine kodlanmıştır.
Soru 91
I- Sentaks P- Ses bilgisi
II- Morfem R- Ses bilim
III- Fonoloji S- Söz dizimi
IV- Fonetik T- Biçim birim
Yukarıda verilen dil bilimin temel birimleri ve karşılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde eşleştirilmiştir?
II- Morfem R- Ses bilim
III- Fonoloji S- Söz dizimi
IV- Fonetik T- Biçim birim
Yukarıda verilen dil bilimin temel birimleri ve karşılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1-S, II-T, III-R, IV-P
B
1-R, II-S, III-T, IV-P
C
1-S, II-P, III-R, IV-T
D
1-T, II-S, III-R, IV-P
E
1-R, II-S, III-P, IV-T
Açıklama:
Sentaks: söz dizimi, Morfem: Biçim birim, Fonoloji: Ses bilim, Fonetik: Ses bilgisi anlamına gelmektedir.
1-S, II-T, III-R, IV-P
1-S, II-T, III-R, IV-P
Soru 92
Bozkurt Güvenç, ................ yapmış olduğu klasik kültür ögelerini Kültür Yumağı Modeli'nde analiz ederek biçimlendirmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sapir'in
B
Boas'ın
C
Tylor'un
D
Whorf'un
E
Saussure'un
Açıklama:
Bozkurt Güvenç, Tylor'un yapmış olduğu klasik kültür ögelerini Kültür Yumağı Modeli'nde analiz ederek biçimlendirmiştir.
Soru 93
Yayılmacı ve kültürel görecelilik kuramının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Salzman
B
Boas
C
Adachi
D
Stanlaw
E
Duranti
Açıklama:
Yayılmacı ve kültürel görecelilik kuramının kurucusu Boas'dır.
Soru 94
Franz Boas'ın karşısında durduğu paradigma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
pozitivist
B
postmodern
C
yönetimci
D
evrimci
E
nitel
Açıklama:
Franz Boas'ın evrimci paradigma karşısında durmuştur.
Soru 95
Franz Boas doktora tezini insanların renk algısını açıklamak için .......... rengi üzerine yazmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
gökyüzünün
B
toprağın
C
ateşin
D
yaprağın
E
suyun
Açıklama:
Franz Boas doktora tezini insanların renk algısını açıklamak için suyun rengi üzerine yazmıştır.
Soru 96
Pennsylvania Üniversitesi'nde Shoshonean dili üzerine ilk bilimsel araştırmayı yapan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sapir
B
Salzman
C
Duranti
D
Boas
E
Tylor
Açıklama:
Pennsylvania Üniversitesi'nde Shoshonean dili üzerine ilk bilimsel araştırmayı yapan bilim insanı Sapir'dir.
Soru 97
Renklerin göreli değil, evrensel bir dil kategorisini temsil ettiğini savunan kuramcılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berlin ve Kay
B
Sapir ve Whorf
C
Boas ve Sapir
D
Whorf ve Saussure
E
Trubetzkoy ve Jacobson
Açıklama:
Renklerin göreli değil, evrensel bir dil kategorisini temsil ettiğini savunan kuramcılar Berlin ve Kay'dır.
Soru 98
Mısır hiyeroglifleri ve ..... yazısı ....... yıl önce ortaya çıkmış ilk yazı sistemleridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri birlikte ve doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangileri birlikte ve doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Çivi/ 5000
B
Sami /5000
C
Fenike/ 4000
D
Fenike/ 4000
E
Sami/ 4000
Açıklama:
Mısır hiyeroglifleri ve çivi yazısı 5000 yıl önce ortaya çıkmış ilk yazı sistemleridir.
Çivi/ 5000
Çivi/ 5000
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Garfinkel'in etnometodolojinin teorik çerçevesini kurarken kullandığı kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
faillik
B
yapılaşma
C
sağduyu
D
düşünümsellik
E
açıklanabilirlik
Açıklama:
Yapılaşma, Garfinkel'in etnometodolojinin teorik çerçevesini kurarken kullandığı kavramlardan biri değildir.
Soru 100
1960'lı ve 1970'li yılların en etkili mikro sosyologu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Garfinkel
B
Schutz
C
Goffman
D
Mead
E
James
Açıklama:
1960'lı ve 1970'li yılların en etkili mikro sosyologu Goffman'dır.
Soru 101
Homo lingua ifadesi insanın hangi özelliğine günderme yapar?
Seçenekler
A
Konuşan varlık olmasına
B
Gülen varlık olmasına
C
Eğitimli varlık olmasına
D
Sanat yapan varlık olmasına
E
Siyaset yapan varlık olmasına
Açıklama:
Homo lingua, konuşan varlık demektir
Konuşan varlık olmasına
Konuşan varlık olmasına
Soru 102
Hangisi dil biliminin temel birimleri arasındadır?
Seçenekler
A
Irk bilim
B
Din bilim
C
Budun bilim
D
Öngün bilim
E
Ses bilim
Açıklama:
Ses bilim dil biliminin temel birimlerinden biridir
Soru 103
Dil bilim 20. yüzyıldan itibaren biçim bilimden aşağıdakilerden hangisine doğru evrilmiştir?
Seçenekler
A
Us bilim
B
Açık bilim
C
Anlam bilim
D
Budun bilim
E
Din bilim
Açıklama:
Dil bilim 20. yüzyıldan itibaren biçim bilimden anlam bilime doğru evrilmiştir
Soru 104
Bir dildeki cümle yapısını inceleyen bilim dalı hangisidir
Seçenekler
A
Sentaks
B
Semiyoloji
C
Semantik
D
Sentetik
E
Didaktik
Açıklama:
Sentaks
Soru 105
Hangisi antropolojinin dört geleneksel alt dalından biri değildir?
Seçenekler
A
Arkeoloji
B
Fiziksel antropoloji
C
Sosyo kültürle antropoloji
D
Dil antropolojisi
E
Coğrafi antropoloji
Açıklama:
Coğrafi antropoloji antropolojinin dört ana alt dalı arasında bulunmaz
Soru 106
Hav hav teorisi aşağıdaki anlayışlardan hangisinin yansımasıdır?
Seçenekler
A
Mimetizm
B
Yankı sözcük
C
Kurban
D
Sunu
E
Ekin
Açıklama:
Hav hav teorisi, insanın doğadaki sesleri taklit ederek sözcüklere eriştiğini savunan görüştür
Yankı sözcük
Yankı sözcük
Soru 107
Evrimci geleceğin karşısında durarak yayılmacı bir görüş geliştiren düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Bronislav Malinovski
B
Franz Boas
C
Claude Levi Strauss
D
Kojin Karatani
E
Rene Girard
Açıklama:
Franz Boas yayılmacı görüşün mimarıdır
Soru 108
Her kültürün, başka kültürlerle karşılaştırılamayacak ölçüde kendine özgü olduğunu savunan görüş hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür vargısı
B
Kültür anarşizmi
C
Kültür imecesi
D
Kültürel görecelik
E
Kültürel çoğulculuk
Açıklama:
Kültürel görecelik her kültürün kendine özgü olduğunu savunur
Soru 109
Yerllerin davranışlarının kendi bakış açıları doğrultusunda anlaşılması gerektiğini savunan görüş hangisidir?
Seçenekler
A
Etnik yaklaşım
B
Emik yaklaşım
C
Etik yaklaşım
D
Etno değer yaklaşımı
E
Paylaşımcılık
Açıklama:
Emik yaklaşım yerlilerin davranışlarının kendi gerçekliği içinde değerlendirilmesini savunur
Soru 110
Etnobilim, kökenlerini Franz Boas'ın yanı sıra aşağıdaki düşünürlerden hangisinden alır?
Seçenekler
A
Edward Sapir
B
Machovski
C
Malinovski
D
Devushkin
E
Titus Livius
Açıklama:
Malinovski etnobilimin Boas ile birlikte kurucusu kabul edilir
Ünite 8
Soru 1
Ross Poole’un Ahlak ve Modernlik adlı kitabında (1993) 17. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar altında yayılan bir toplum modeli olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Modernlik
B
Toplumsal Eşitlik
C
Kültürel Çeşitlilik
D
Sosyal Antropoloji
E
Küresel Çeşitlilik
Açıklama:
Küreselleşme ekonomi dünyasındaki ve akademi
kürsülerindeki tartışmalara paralel olarak
toplumsal yaşamlar üzerindeki çok-yönlü belirleyiciliği
ile günlük hayatın bir parçası olmuştur.
Modernleşmenin bir sonucu olarak ortaya çıksa
da tüm modern yaşamı ve toplumsal ilişkileri yeniden
şekillendirmiştir (Giddens, 2010). Bu arada
modernleşme haricinde kullanılan “modernlik”
teriminin küreselleşme içindeki anlamı biraz farklıdır.
Bu terim, Ross Poole’un Ahlak ve Modernlik
adlı kitabında (1993) 17. ve 18. yüzyıllarda Batı
Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak
alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar
altında yayılan bir toplum modeli olarak
tanımlanır. Terimin küreselleştirici bir devinime
işaret ettiği açıktır.
kürsülerindeki tartışmalara paralel olarak
toplumsal yaşamlar üzerindeki çok-yönlü belirleyiciliği
ile günlük hayatın bir parçası olmuştur.
Modernleşmenin bir sonucu olarak ortaya çıksa
da tüm modern yaşamı ve toplumsal ilişkileri yeniden
şekillendirmiştir (Giddens, 2010). Bu arada
modernleşme haricinde kullanılan “modernlik”
teriminin küreselleşme içindeki anlamı biraz farklıdır.
Bu terim, Ross Poole’un Ahlak ve Modernlik
adlı kitabında (1993) 17. ve 18. yüzyıllarda Batı
Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak
alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar
altında yayılan bir toplum modeli olarak
tanımlanır. Terimin küreselleştirici bir devinime
işaret ettiği açıktır.
Soru 2
Küreselleşme kavramı ilk olarak hangi yıllarda kullanılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
Tüm ülkeler ve toplumlar birbirlerine bağımlılık içinde,
neredeyse birbirleri ile iç içe ve daima birbirlerinden
haberdar olarak yaşamaktalar. Birbirlerinin
politik, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamlarını
etkiliyorlar. Bu etkilenişin tarihi aslında Avrupalıların
diğer kıtaları sömürgeleştirmeye başladığı 16.
yüzyıla kadar uzanmaktadır. Antropolojinin kendine
bir çalışma alanı geliştirmesi de bu gelişmelere
paraleldir. Yani kültürlerarası ilişkinin başlaması
antropolojik ilginin ve çalışmaların başlangıcı olmuştur
(Özbudun,2012:207). İlk olarak 1960’larda
kullanılmaya başlanan küreselleşme kavramı,
1990’larla birlikte devletlerin ekonomik gelişmeler
ve teknoloji ile birlikte birbirlerine olan ihtiyaç ve
bağımlılıkları, neoliberalizm tartışmaları ile alevlenmiştir.
neredeyse birbirleri ile iç içe ve daima birbirlerinden
haberdar olarak yaşamaktalar. Birbirlerinin
politik, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamlarını
etkiliyorlar. Bu etkilenişin tarihi aslında Avrupalıların
diğer kıtaları sömürgeleştirmeye başladığı 16.
yüzyıla kadar uzanmaktadır. Antropolojinin kendine
bir çalışma alanı geliştirmesi de bu gelişmelere
paraleldir. Yani kültürlerarası ilişkinin başlaması
antropolojik ilginin ve çalışmaların başlangıcı olmuştur
(Özbudun,2012:207). İlk olarak 1960’larda
kullanılmaya başlanan küreselleşme kavramı,
1990’larla birlikte devletlerin ekonomik gelişmeler
ve teknoloji ile birlikte birbirlerine olan ihtiyaç ve
bağımlılıkları, neoliberalizm tartışmaları ile alevlenmiştir.
Soru 3
Küresel mal ve para hareketlerini, uluslararası şirketlerin piyasada birer büyük güç hâline gelişleri, bilgi ve hizmete dayalı iktisadi işlerliğin yükselişi ile ilgili sürece aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Siyasal Küreselleşme
B
Ödünç
C
Yerel Faaliyetler
D
Ekonomik Küreselleşme
E
Kültürel Küreselleşme
Açıklama:
Ekonomik küreselleşme, küresel
mal ve para hareketlerini, uluslararası şirketlerin
piyasada birer büyük güç hâline gelişleri, bilgi ve
hizmete dayalı iktisadi işlerliğin yükselişi ile ilgili
bir süreçtir. Oysa siyasal küreselleşme ve kültürel
küreselleşme de son derece önemlidir.
mal ve para hareketlerini, uluslararası şirketlerin
piyasada birer büyük güç hâline gelişleri, bilgi ve
hizmete dayalı iktisadi işlerliğin yükselişi ile ilgili
bir süreçtir. Oysa siyasal küreselleşme ve kültürel
küreselleşme de son derece önemlidir.
Soru 4
Uluslararası platformda eşitlik, hak ve özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel hareketlerdeki yenileşmeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik Küreselleşme
B
Kültürel Küreselleşme
C
Siyasal Küreselleşme
D
Yerel Kültürler
E
Kültürel Gecikme
Açıklama:
Siyasal küreselleşme,
uluslararası platformda eşitlik, hak ve
özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel
hareketlerdeki yenileşmeyi ifade etmektedir. Kültürel
küreselleşme ise ulus aşırı kültür ve kimlik
ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı,
iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı
gerektiren bir süreçtir.
uluslararası platformda eşitlik, hak ve
özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel
hareketlerdeki yenileşmeyi ifade etmektedir. Kültürel
küreselleşme ise ulus aşırı kültür ve kimlik
ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı,
iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı
gerektiren bir süreçtir.
Soru 5
Ulus aşırı kültür ve kimlik ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı, iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı gerektiren bir süreç tanımına aşağıdakilerden hangisi uygundur?
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı gerektiren bir süreç tanımına aşağıdakilerden hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Siyasal Küreselleşme
B
Kültürel Küreselleşme
C
Yerel Kültürler
D
Benzeşme
E
Ödünç
Açıklama:
Kültürel küreselleşme ise ulus aşırı kültür ve kimlik
ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı,
iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı
gerektiren bir süreçtir. Bu sürecin devamında
da bütün bu gelişmelerin giderek bir benzeşmeye
yol açmasından bahsedilir.
ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı,
iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim
alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı
gerektiren bir süreçtir. Bu sürecin devamında
da bütün bu gelişmelerin giderek bir benzeşmeye
yol açmasından bahsedilir.
Soru 6
İbrahim Yasa’ya göre, toplumsal değişme ve kültürel değişme aynı anlamdadırlar. Kültürel değişme herhangi bir toplumun kültürüne katılan yeni maddi ve tinsel değerlerden ortaya çıkan .............. dolayı gerçekleşir. Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Kurallar
B
Yasalar
C
Adetler
D
İcatlar
E
Üretimler
Açıklama:
İbrahim Yasa’ya göre, toplumsal
değişme ve kültürel değişme aynı anlamdadırlar.
Kültürel değişme herhangi bir toplumun kültürüne
katılan yeni maddi ve tinsel değerlerden ortaya
çıkan icatlardan dolayı gerçekleşir.
değişme ve kültürel değişme aynı anlamdadırlar.
Kültürel değişme herhangi bir toplumun kültürüne
katılan yeni maddi ve tinsel değerlerden ortaya
çıkan icatlardan dolayı gerçekleşir.
Soru 7
İnsan emeğine dayanan tüm araç ve gereçler aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Sosyal Kültür
B
Manevi Kültür
C
Küresel Kültür
D
Siyasal Kültür
E
Maddi Kültür
Açıklama:
İnsan emeğine dayanan tüm araç ve gereçler
maddi kültürü ifade eder. Toplumların
gelişme düzeylerine göre ortaya koydukları
teknolojik ilerlemeden doğan teknik ve becerilerdir
de denilebilir. Okullar, fabrikalar,
arabalar, elbiseler, heykeller, resimler gibi.
maddi kültürü ifade eder. Toplumların
gelişme düzeylerine göre ortaya koydukları
teknolojik ilerlemeden doğan teknik ve becerilerdir
de denilebilir. Okullar, fabrikalar,
arabalar, elbiseler, heykeller, resimler gibi.
Soru 8
Robertson’a göre, kültürel küreselleşme kültürler arası etkileşimle birlikte Batı uygarlığının, uluslararası bir sürecin dünya toplumlarını homojenleştirici gücünü ifade etmektedir. Dünya âdeta küçülmüş ve aynılaşmıştır. Tek bir dünya varmış gibi tasvir edilmektedir. Bu duruma aşağıdakilerden hangisi karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Kültürel homojenleşme
B
Kültürel Birikim
C
Sosyo-kültürel Benzeşme
D
Kültürel Adaptasyon
E
Siyasal Birikim
Açıklama:
Robertson’a göre,
kültürel küreselleşme kültürler arası etkileşimle
birlikte Batı uygarlığının, uluslararası bir sürecin
dünya toplumlarını homojenleştirici gücünü ifade
etmektedir. Dünya âdeta küçülmüş ve aynılaşmıştır.
Tek bir dünya varmış gibi tasvir edilmektedir.
Kültürel homojenleşme de denilen bu gidişat, Amerikanlaşma,
emperyalizm ve hegemonya şeklinde
de tanımlanmaktadır (Robertson, 1998: 99-100)
kültürel küreselleşme kültürler arası etkileşimle
birlikte Batı uygarlığının, uluslararası bir sürecin
dünya toplumlarını homojenleştirici gücünü ifade
etmektedir. Dünya âdeta küçülmüş ve aynılaşmıştır.
Tek bir dünya varmış gibi tasvir edilmektedir.
Kültürel homojenleşme de denilen bu gidişat, Amerikanlaşma,
emperyalizm ve hegemonya şeklinde
de tanımlanmaktadır (Robertson, 1998: 99-100)
Soru 9
John Tomlinson, (1999:12) ‘Küreselleşme ve Kültür’ adlı kitabında küreselleşmenin modern yaşamı karakterize eden, hızla değişen ve giderek yoğunlaşan karşılıklı bağlar ve bağımlılıklar ağına işaret etme özelliğine ne ad vermiştir?
Seçenekler
A
Taklit
B
Sosyo-kültürel Küreselleşme
C
Karmaşık Bağıntılık
D
Siyasal Küreselleşme
E
Toplumsal Bağımlılık
Açıklama:
John Tomlinson,
(1999:12) ‘Küreselleşme ve Kültür’ adlı kitabında
küreselleşmenin modern yaşamı karakterize eden,
hızla değişen ve giderek yoğunlaşan karşılıklı bağlar
ve bağımlılıklar ağına işaret etme özelliğine “karmaşık
bağıntılık” adını vermiştir. Hatta McGrew’un
karşılıklı küresel bağlanmışlığın yoğunlaşması şeklindeki
basit tanımına da işaret etmiştir.
(1999:12) ‘Küreselleşme ve Kültür’ adlı kitabında
küreselleşmenin modern yaşamı karakterize eden,
hızla değişen ve giderek yoğunlaşan karşılıklı bağlar
ve bağımlılıklar ağına işaret etme özelliğine “karmaşık
bağıntılık” adını vermiştir. Hatta McGrew’un
karşılıklı küresel bağlanmışlığın yoğunlaşması şeklindeki
basit tanımına da işaret etmiştir.
Soru 10
........., küreselleşmenin gerçek anlamda tarihsel arka planıdır. Boş bırakılan yere getirilecek en uygun kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düşünsellik
B
İçsellik
C
Kültürel Eylemler
D
Ortak Değerler
E
Modernlik
Açıklama:
Modernlik, küreselleşmenin gerçek anlamda
tarihsel arka planıdır. Kimi sosyal bilim insanlarına
göre karmaşık bağlantılılık doğrudan doğruya
modern dönemle ilgilidir. Modernizm adı verilen
süreç genel olarak, insanların bireysel yaşamları,
aileleri ve çocukları için düşündükleri fazlasıyla
belirleyici olan eski geleneklerden, fikirlerden,
kurallardan özgürleşme arzuları ve bunlara tutunmaktan
tamamen vazgeçmelerine dayalı bir süreç
olarak tanımlanmıştır.
tarihsel arka planıdır. Kimi sosyal bilim insanlarına
göre karmaşık bağlantılılık doğrudan doğruya
modern dönemle ilgilidir. Modernizm adı verilen
süreç genel olarak, insanların bireysel yaşamları,
aileleri ve çocukları için düşündükleri fazlasıyla
belirleyici olan eski geleneklerden, fikirlerden,
kurallardan özgürleşme arzuları ve bunlara tutunmaktan
tamamen vazgeçmelerine dayalı bir süreç
olarak tanımlanmıştır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, Modernleşmeyi 17. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar altında yayılan bir toplum modeli olarak tanımlayan araştırmacıdır?
Seçenekler
A
Giddens
B
Ross Poole
C
Özbudun
D
Aslanoğlu
E
Ray
Açıklama:
Ross Poole
GİRİŞ
... “modernlik” teriminin küreselleşme içindeki anlamı biraz farklıdır. Bu terim, Ross Poole’un Ahlak ve Modernlik adlı kitabında (1993) 17. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar altında yayılan bir toplum modeli olarak tanımlanır...
GİRİŞ
... “modernlik” teriminin küreselleşme içindeki anlamı biraz farklıdır. Bu terim, Ross Poole’un Ahlak ve Modernlik adlı kitabında (1993) 17. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorunluluklar altında yayılan bir toplum modeli olarak tanımlanır...
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, “... modern kültürün merkezinde küreselleşme, küreselleşmenin merkezinde de kültürel pratikler yatar...” görüşünün yayınlandığı Küreselleşme ve Kültür adlı kitabın yazarıdır?
Seçenekler
A
John Tomlinson
B
Anthony Smith
C
Orhan Hançerlioğlu
D
W. F. Ogburn
E
Stuart Hall
Açıklama:
"... John Tomlinson (1999:11), Küreselleşme ve Kültür adlı kitabının daha ilk bölümünde “modern kültürün merkezinde küreselleşme, küreselleşmenin merkezinde de kültürel pratikler yatar” diyerek koymuştur. Ona göre, küreselleşmenin hem politikasının hem de ekonomisinin öncelikle bir kültürel açıklamaya ihtiyacı vardır..."
John Tomlinson
KÜRESELLEŞME, KÜLTÜR VE SOSYAL ANTROPOLOJİ
John Tomlinson
KÜRESELLEŞME, KÜLTÜR VE SOSYAL ANTROPOLOJİ
Soru 13
Orhan Hançerlioğlu’nun hazırlamış olduğu Toplumbilim Sözlüğünde (1986) yer alan ve W. F. Ogburn, 1950’lerde yayınladığı Kültür açısından Sosyal Değişim ve Gerçek Doğa (Social Change with respect to Culture and Original Nature) adlı eserinde yayınladığı kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel Küreselleşme
B
Siyasal Küreselleşme
C
Kültürel Gecikme
D
Kültürel Gelişme
E
Benzeşme
Açıklama:
Orhan Hançerlioğlu’nun hazırlamış olduğu Toplumbilim Sözlüğünde (1986) şöyle bir tartışma yer almaktadır: W. F. Ogburn, 1950’lerde yayınladığı Kültür açısından Sosyal Değişim ve Gerçek Doğa (Social Change with respect to Culture and Original Nature) adlı eserinde, kültürel gecikme kuramı kapsamında bir değerlendirme yapmaktadır.
Kültürel Gecikme
Kültürel Akışlar ve Sosyal Antropolojik İzleri
Kültürel Gecikme
Kültürel Akışlar ve Sosyal Antropolojik İzleri
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması sonucunda dünyada, Amerika odaklı bir merkezîleşmenin sağlandığı küreselleşme ölçeğidir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Siyasal
C
Kültürel
D
Ticari
E
Finansal
Açıklama:
"... Stuart Hall`a göre (Hall, 1998: 39-61) kültüre küreselleşme tam olarak Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması anlamına gelmektedir. Bir başka deyişle küreselleşme altındaki dünya, Amerika odaklı bir merkezîleşme göstermekte..."
Kültürel Akışlar ve Sosyal Antropolojik İzleri
Kültürel Akışlar ve Sosyal Antropolojik İzleri
Soru 15
"...dünya bahçesinde yalnızca bir çiçeğin değil, bütün çiçeklerin renklerinin ve kokularının duyulması için var olan bir harekete hizmet etmek..." benzetmesiyle ifade edilen görüş aşağıdakilerden hangi düşünürün önermesidir?
Seçenekler
A
Adorno
B
Max Horheimer
C
Gabriel Tarde
D
John Tomlinson
E
Halil İnalcık
Açıklama:
"...Yerel kültürlerin dirençleri, beşeriyet kültürü için salim bir hareket olarak kültürel zenginliğin korunmasına hizmet etmektedir. Halil İnalcık’ın ‘Kültür etkileşimi, Küreselleşme’ (İnalcık, 2002: 100) adlı yazısında yaptığı benzetme gibi; dünya bahçesinde yalnızca bir çiçeğin değil, bütün çiçeklerin renklerinin ve kokularının duyulması için var olan bir harekete hizmet etmek gibi düşünülebilir..."
Halil İnalcık
Modernlik, Postmodernizm ve Sosyal Antropoloji
Halil İnalcık
Modernlik, Postmodernizm ve Sosyal Antropoloji
Soru 16
Cumhuriyetin ilanından sonra, İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi’nde Türkiye Antropoloji Tetkikat Merkezi'nin kurulmasının akabinde, “Türk Antropoloji Mecmuası”nın yayınladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1923
B
1925
C
1929
D
1933
E
1937
Açıklama:
1925’te İstanbul Darülfünunu Tıp Fakültesi’nde Türkiye Antropoloji Tetkikat Merkezi kuruldu, akabinde “Türk Antropoloji Mecmuası”nı yayınladı.
1925
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
1925
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Soru 17
1937 yılında yapılan aynı kongrede Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak olarak ilan eden Antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eugéne Pittard
B
Şevket Aziz Kansu
C
Reşit Galib
D
Afet İnan
E
Nurettin Ali Berkol
Açıklama:
1937 yılında yapılan aynı kongrede E. Pittard, “Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak” olarak ilan ediyordu. Anadolu Türklüğünü, Sümerlerden, Hititlere kadar uzanan önemli bir karışımın mahsulü olarak tanımlıyordu.
Eugéne Pittard
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Eugéne Pittard
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Soru 18
Tarih içerisinde her ferdin birey olarak önemini vurgulayarak, kazanılan başarılarda sadece ön plana çıkan komutanların, önderlerin, liderlerin değil, tüm halk kitlesinin de payı olduğunu aktaran Türk düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şevket Aziz Kansu
B
Nermin Erdentuğ
C
Metin Özbek
D
Mübeccel Kıray
E
Afet İnan
Açıklama:
Afet İnan (1908-1985), tarih içerisinde her ferdin birey olarak önemini vurgulayarak, kazanılan başarılarda sadece ön plana çıkan komutanların, önderlerin, liderlerin değil, tüm halk kitlesinin de payı olduğunu aktarmıştır. Böylelikle halk kitleleri kendi önemlerinin farkına varacak ve bunun beraberinde getirdiği “doğal” yükümlülükleri de üstleneceklerdir.
Afet İnan
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Afet İnan
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Soru 19
Türk Kimliği’nde, ulusal kimliği oluşturan çoğu ortak değerleri, kültür olgusunun bağımlı unsurları olarak kabul etmek gerektiğini vurgulayan Türk Antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afet İnan
B
Metin Özbek
C
Mübeccel Kıray
D
Bozkurt Güvenç
E
Nephan Saran
Açıklama:
Güvenç, İnsan ve Kültür’ün ön sözünde eserinin amaçlarını, genel antropoloji, arkeoloji,
sosyal/kültürel antropoloji ve etnoloji derslerine ayda sağlamakla birlikte, arkeolojiden dil bilime, fizik antropolojiden sosyal/kültürel antropolojiye tüm antropolojik disiplinlerin tarihî birliğini, ilişki ve bağımlılığını yansıtmak olarak belirtmiştir. Türk Kimliği’nde ise ulusal kimliği oluşturan çoğu ortak değerleri, kültür olgusunun bağımlı unsurları olarak kabul etmek gerektiğini vurgulamaktadır. Bu kavramlaştırmanın anlaşılması durumunda millî tarihi, kültürel veya ulusal kimliği; vatan, toplum, kültür, din ve dil gibi varlık simgelerinin birliği olarak yorumlamanın mümkündür
Bozkurt Güvenç
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
sosyal/kültürel antropoloji ve etnoloji derslerine ayda sağlamakla birlikte, arkeolojiden dil bilime, fizik antropolojiden sosyal/kültürel antropolojiye tüm antropolojik disiplinlerin tarihî birliğini, ilişki ve bağımlılığını yansıtmak olarak belirtmiştir. Türk Kimliği’nde ise ulusal kimliği oluşturan çoğu ortak değerleri, kültür olgusunun bağımlı unsurları olarak kabul etmek gerektiğini vurgulamaktadır. Bu kavramlaştırmanın anlaşılması durumunda millî tarihi, kültürel veya ulusal kimliği; vatan, toplum, kültür, din ve dil gibi varlık simgelerinin birliği olarak yorumlamanın mümkündür
Bozkurt Güvenç
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Soru 20
Kapitalizmin bir eşitsizlik rejimi olduğunu ancak onu eşitsiz yapan koşulları bizzat kendisinin üretmediğini, geçmişteki üretim şekillerinin bunun gerçek kaynağı olduğunu vurgulayan Türk Antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bozkurt Güvenç
B
Afet İnan
C
Sibel Özbudun
D
Serpil Altuntek
E
Tayfun Atay
Açıklama:
Sibel Özbudun (2013), bu bölüm kapsamında epeyce vurgulanan kapitalizmin bir eşitsizlik rejimi olduğunu ancak onu eşitsiz yapan koşulları bizzat kendisinin üretmediğini, geçmişteki üretim şekillerinin bunun gerçek kaynağı olduğunu vurgulamıştır.
Sibel Özbudun
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Sibel Özbudun
Türkiye’de Sosyal Antropolojinin Gelişimi
Soru 21
Küreselleşme olgusu düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Küreselleşme ile devletlerin birbirlerine olan ihtiyaç ve bağımlılıkları giderek azalmıştır.
B
Kültürlerin birbirlerini karmaşık bir biçimde etkilemelerine yol açmıştır.
C
Farklı coğrafi bölgelerde kurulu hayatların giderek benzer bir hâle gelmesine neden olmuştur.
D
Küreselleşme kavramı 1960'larda kullanılmaya başlanmıştır.
E
Teknoloji, bilgi, mallar, para hızla ve kolaylıkla dünyada akışını sürdürürken, yerel kültürlerin çeşitliliği, etnik toplulukların yaşamları önem kazanmıştır.
Açıklama:
Küreselleşme ile devletlerin birbirlerine olan ihtiyaç ve bağımlılıkları giderek azalmak yerine, hiç olmadığı kadar artmıştır. Çünkü para, mal, kültürel değerler ve hizmetlerin küresel düzeyde ülkeler arasında hareket etmesiyle birlikte giderek ülkeler, farklı toplumlar birbirine daha çok benzemeye başlamış ve birbirine daha bağımlı gale gelmiştir.
Soru 22
.................................... uluslararası platformda eşitlik, hak ve özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel hareketlerdeki yenileşmeyi ifade etmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Kültürel küreselleşme
B
Siyasal küreselleşme
C
Küreselleşme
D
Ekonomik küreselleşme
E
İdeolojik küreselleşme
Açıklama:
Siyasal küreselleşme, uluslararası platformda eşitlik, hak ve özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel hareketlerdeki yenileşmeyi ifade etmektedir. Kültürel küreselleşme ise ulus aşırı kültür ve kimlik ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı, iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim alışkanlıklarındaki gelişmeleri mercek altına almayı gerektiren bir süreçtir.
Soru 23
Kültür kavramının çoğul bir içeriğe sahip olduğunu dolayısıyla “küresel kültür” diye bir şeyden bahsedilemeyeceğini vurgulayarak küresel kültür kavramına karşı çıkan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. Giddens
B
I. Wallerstein
C
A. Smith
D
M. Horkheimer
E
T. Adorno
Açıklama:
Kültür kavramının çoğul bir içeriğe sahip olduğunu dolayısıyla “küresel kültür” diye bir şeyden bahsedilemeyeceğini vurgulayarak küresel kültür kavramına karşı çıkan düşünür Anthony Smith'tir.
Soru 24
C. Geertz'in bir gaflet olarak değerlendirdiği kültür endüstrisi sözünü kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. Wallerstein
B
G. Tarde
C
A. Giddens
D
M. Horkheimer
E
B. Güvenç
Açıklama:
Kültür endüstrisi, kültürün kendisinin bir endüstri hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır. Çoğunlukla Theodor Adorno ve Max Horkheimer tarafından kullanılmıştır.
Soru 25
Küreselleşmeyi dünya bahçesinde yalnızca bir çiçeğin değil, bütün çiçeklerin renklerinin ve kokularının duyulması için var olan bir harekete hizmet etmek olarak değerlendiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
C. Geertz
B
B. Güvenç
C
A. Giddens
D
T. Adorno
E
H. İnalcık
Açıklama:
Halil İnalcık ‘Kültür etkileşimi, Küreselleşme’ (İnalcık, 2002: 100) adlı yazısında yaptığı benzetmede küreselleşme dünya bahçesinde yalnızca bir çiçeğin değil, bütün
çiçeklerin renklerinin ve kokularının duyulması için var olan bir harekete hizmet etmek olarak değerlendirmiştir.
çiçeklerin renklerinin ve kokularının duyulması için var olan bir harekete hizmet etmek olarak değerlendirmiştir.
Soru 26
......................... adı verilen süreç genel olarak, insanların bireysel yaşamları, aileleri ve çocukları için düşündükleri fazlasıyla belirleyici olan eski geleneklerden, fikirlerden,
kurallardan özgürleşme arzuları ve bunlara tutunmaktan tamamen vazgeçmelerine dayalı bir süreç olarak tanımlanmıştır.,
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
kurallardan özgürleşme arzuları ve bunlara tutunmaktan tamamen vazgeçmelerine dayalı bir süreç olarak tanımlanmıştır.,
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Modernizm
B
Kültürel endüstrileşme
C
Küreselleşme
D
Karmaşık bağlantılılık
E
Siyasal küreselleşme
Açıklama:
Modernlik, küreselleşmenin gerçek anlamda tarihsel arka planıdır. Kimi sosyal bilim insanlarına göre karmaşık bağlantılılık doğrudan doğruya modern dönemle ilgilidir. Modernizm adı verilen süreç genel olarak, insanların bireysel yaşamları, aileleri ve çocukları için düşündükleri fazlasıyla belirleyici olan eski geleneklerden, fikirlerden, kurallardan özgürleşme arzuları ve bunlara tutunmaktan tamamen vazgeçmelerine dayalı bir süreç olarak tanımlanmıştır
Soru 27
Kültürel akışkanlığın bu boyutu özellikle özgürlük, insan hakları, egemenlik, temsil gibi Aydınlanma Dönemi’nin ruhunu taşıyan fikirlerin güçlü ve etkili akışının olduğu alana tekabül etmektedir.
Yukarıda Arjun Appadurai'nin tanımladığı kültürel akışkanlık boyutlarından hangisi tanımlanmaktadır?
Yukarıda Arjun Appadurai'nin tanımladığı kültürel akışkanlık boyutlarından hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Tekno-alan
B
İdeo-alan
C
Etno-alan
D
Finansal-alan
E
Medya-alan
Açıklama:
İdeo-alan, ideolojik mesajlarla ilgili boyuttur. Kültürel akışkanlığın bu boyutu özellikle özgürlük, insan hakları, egemenlik, temsil gibi Aydınlanma Dönemi’nin ruhunu taşıyan fikirlerin güçlü ve etkili akışının olduğu alana tekabül etmektedir.
Soru 28
Türkiye'de fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. İnan
B
Ş. A. Kansu
C
N. Erdentuğ
D
Y. Akçura
E
M. Kıray
Açıklama:
Türkiye'nin ilk etnoloji doçenti olan Nermin Erdentuğ, antropolojinin Türkiye’de yol alışındaki önemli isimlerdir. Fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen kişi olmuştur N. Erdentuğ.
Soru 29
Türk Kimliğinde ulusal kimliği oluşturan çoğu ortak değerleri, kültür olgusunun bağımlı unsurları olarak kabul etmek gerektiğini vurgulayan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. İnan
B
Y. Akçura
C
Ş. A. Kansu
D
B. Güvenç
E
A. Gürsoy
Açıklama:
Türk Kimliğinde ulusal kimliği oluşturan çoğu ortak değerleri, kültür olgusunun bağımlı unsurları olarak kabul etmek gerektiğini vurgulayan antropolog ve bilim insanı Bozkurt Güvenç'tir. Bu kavramlaştırmanın anlaşılması durumunda millî tarihi, kültürel veya ulusal kimliği; vatan, toplum, kültür, din ve dil gibi varlık simgelerinin birliği olarak yorumlamanın mümkün olduğunu söylemiştir. Güvenç, bu modeli Ziya Gökalp’ın Türk milliyetçiliği modeline benzetmiştir.
Soru 30
Sosyal bilimlerde yöntem ilkelerine ve uygulama sorunlarına, gerek eğitim-öğretimde gerekse alan araştırmalarındaki önemine dikkat çeken çalışmaları olan bilim insanı, antropolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M. Özbek
B
N. Saran
C
B. Güvenç
D
A. Gürsoy
E
B. Kümbetoğlu
Açıklama:
Belkıs Kümbetoğlu, sosyal bilimlerde yöntem ilkelerine ve uygulama sorunlarına, gerek eğitim-öğretimde gerekse alan araştırmalarındaki önemine dikkat çekmiştir. Sosyolojide ve Antropolojide Kalitatif Yöntem ve Araştırma, Niteliksel Araştırmalarda Analiz başlıklı yeni nesil sosyologlar ve antropologlar için birer rehber kitap olarak nitelendirilebilecek eserleri yayınlamıştır.
Soru 31
Kültürün bir küresel türdeşleşme sürecini merkez-çevre ilişkisi doğrultusunda yaşadığını iddia eden bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stuart Hall
B
Ulf Hannerz
C
Peter L. Berger
D
Immanuel Wallerstein
E
Theodor Adorno
Açıklama:
Ulf Hannerz, kültürün bir küresel türdeşleşme sürecini merkez-çevre ilişkisi doğrultusunda yaşadığını iddia etmektedir.
Soru 32
I. İnsan, sermaye, mal ve hizmetler devletlerin kararları ve talepleri doğrultusunda dünyanın her noktasını dolaşmaktadır. Böylelikle bu dolaşımlar ya da akışlar, toplumsal yaşamın büyük oranda değişmesine yol açmaktadır.
II. Siyasal küreselleşme ulus-devletlerin siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak ilke ve sembollerini küresel dünyaya açmasıdır.
III. Siyasal küreselleşme ekonomik küreselleşmeden ayrı ele alınamaz.
Yukarıda verilenlerden hansi siyasal küreselleşme ile ilgilidir?
II. Siyasal küreselleşme ulus-devletlerin siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak ilke ve sembollerini küresel dünyaya açmasıdır.
III. Siyasal küreselleşme ekonomik küreselleşmeden ayrı ele alınamaz.
Yukarıda verilenlerden hansi siyasal küreselleşme ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve II
E
I-II-III
Açıklama:
Siyasal küreselleşme ve kültür arasındaki ilişkiye gelince; siyasal küreselleşme ulus-devletlerin siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel olarak ilke ve sembollerini küresel dünyaya açmasıdır. Böylece ulus-devlet, uluslararası kuruluşların ve mevzuların değerlendirme ve destek ortağı hâline gelmekte, uluslararası ilişkilerde söz sahibi olabilmektedir. Ancak bu durumun önemli bir getirisi ulus-devletlerin iç işlerine dış müdahalelerin artmasıdır. Siyasal küreselleşme ekonomik küreselleşmeden ayrı ele alınamaz. Çünkü ekonomik küreselleşme gelişmişlik düzeyleri farklı farklı olan ulusal -yerel- ekonomilerin, dünyanın “tek pazar” hâline gelişini ifade eden dünya ekonomisinin birer parçası olmaları demektir. Bu bağlamda insan, sermaye, mal ve hizmetler devletlerin kararları ve talepleri doğrultusunda dünyanın her noktasını dolaşmaktadır. Böylelikle bu dolaşımlar ya da akışlar, toplumsal yaşamın büyük oranda değişmesine yol açmaktadır.
Soru 33
Yeniliklerin yayılması bir toplumsal sistemde patikalar açarak yol alma işini göz önüne getirmelidir ve bir iletişim türüdür ve bilgi üretmeye dayalıdır. Karşılıklıdır, paylaşma ve anlama prosedürü ortaya koyar. Bu şekilde bir yayılma ise toplumun kabul etmesine, direnmesine ya da reddetmesine bağlı olarak yavaş ya da hızlı bir toplumsal değişimi ortaya çıkarabilir.
Yukarıdaki görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıdaki görüş aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
T. Adorno
B
E. M. Rogers
C
W.F. Ogburn
D
G. Tarde
E
S.Hall
Açıklama:
E. M. Rogers'e göre yeniliklerin yayılması bir toplumsal sistemde patikalar açarak yol alma işini göz önüne getirmelidir ve bir iletişim türüdür ve bilgi üretmeye dayalıdır. Karşılıklıdır, paylaşma ve anlama prosedürü ortaya koyar. Bu şekilde bir yayılma ise toplumun kabul etmesine, direnmesine ya da reddetmesine bağlı olarak yavaş ya da hızlı bir toplumsal değişimi ortaya çıkarabilir.
Soru 34
Zafer Toprak ve Sibel Özbudun'un belirttiği üzere Türkiye’de antropolojinin ilk adımları ne zaman atılmıştır?
Seçenekler
A
II. Meşrutiyet Dönemi
B
I. Meşrutiyet Dönemi
C
Cumhuriyet Dönemi
D
2. Dünya Savaşı Sonrası
E
I. Dünya Savaşı sonrası
Açıklama:
Zafer Toprak’ın yanı sıra Sibel Özbudun da genel olarak Türkiye’de antropolojinin ilk adımlarının I. Meşrutiyet Dönemi’nde (1876-1878) yurt dışına giden tıp öğrencilerinin evrimcilik yaklaşımından etkilenmiş olarak dönmelerinde gözlendiğini söylemiştir.
Soru 35
Çağdaş toplumsal bilimlerin hem insanın hem de kültürün karmaşık yapılarına nelerin neden olduğunu incelemenin tam olarak mümkün olmadığını belirttiği Antropoloji isimli kitabında, bilimsel alanın kuramsal ve uygulamalı tüm özelliklerini anlaşılır ve detaylı bir dille aktaran bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Nermin Erdentuğ
B
Belkıs Kümbetoğlu
C
Nephan Saran
D
Akile Gürsoy
E
Bozkurt Güvenç
Açıklama:
Nephan Saran'ın, Antropoloji adlıkitabı bu bilimsel alanın kuramsal ve uygulamalı
tüm özelliklerini anlaşılır ve detaylı bir dille aktarmaktadır. Bu kitapta çağdaş toplumsal bilimlerin hem insanın hem de kültürün karmaşık yapılarına nelerin neden olduğunu incelemenin tam olarak mümkün olmadığını belirtmiştir.
tüm özelliklerini anlaşılır ve detaylı bir dille aktarmaktadır. Bu kitapta çağdaş toplumsal bilimlerin hem insanın hem de kültürün karmaşık yapılarına nelerin neden olduğunu incelemenin tam olarak mümkün olmadığını belirtmiştir.
Soru 36
Amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması, akrabalık konularında
sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştiren bilim insanı kimdir?
sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştiren bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Nephan Saran
B
Bozkurt Güvenç
C
Akile Gürsoy
D
Emre Kongar
E
Serpil Altuntek
Açıklama:
Serpil Altuntek, amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması, akrabalık konularında sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştirmiştir.
Soru 37
Türkiye'de Antropoloji Derneği kaç yılında, kimin kurucu başkanlığında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1969 yılında- Bozkurt Güvenç
B
1950 yılında- Mübeccel Kıray
C
1970 yılında- Akile Gürsoy
D
1992 yılında- Nephan Saran
E
2000 yılında-F. Belkıs Kümbetoğlu
Açıklama:
Antropoloji Derneği, 1992 yılında Nephan Saran’ın kurucu başkanlığında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü mezunlarının girişimleriyle kurulmuştur.
Soru 38
I. Türklere hem uygarlık tarihi içinde hem de Batılılaşma kapsamında içinde itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar devam etmiştir.
II. Fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen etken Nermin Erdentuğ’un en önemli girişimi etnoloji kürsüsünü kurmak olmuştur.
III. Türklere uygarlık tarihi içinde de Batılılaşma çerçevesinde de itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar devam etmiştir.
IV. II. Meşrutiyet ilanını takiben Türkçü akımlarla birlikte sosyal ve kültürel antropoloji çalışmaları da yükselişe geçmiştir.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi ile ilgilidir?
II. Fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen etken Nermin Erdentuğ’un en önemli girişimi etnoloji kürsüsünü kurmak olmuştur.
III. Türklere uygarlık tarihi içinde de Batılılaşma çerçevesinde de itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar devam etmiştir.
IV. II. Meşrutiyet ilanını takiben Türkçü akımlarla birlikte sosyal ve kültürel antropoloji çalışmaları da yükselişe geçmiştir.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I-II-III
D
Yalnız IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
I. Türklere hem uygarlık tarihi içinde hem de Batılılaşma kapsamında içinde itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar devam etmiştir.
II. Fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen etken Nermin Erdentuğ’un en önemli girişimi etnoloji kürsüsünü kurmak olmuştur.
III. Türklere hem uygarlık tarihi içinde hem de Batılılaşma kapsamında içinde itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar
devam etmiştir.
IV. II. Meşrutiyet ilanını takiben Türkçü akımlarla birlikte sosyal ve kültürel antropoloji çalışmaları da yükselişe geçmiştir.
Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi ile ilgilidir.
II. Fizik antropolojinin ilk adımlarının yanına sosyal antropolojinin ilk adımlarını da ekleyen etken Nermin Erdentuğ’un en önemli girişimi etnoloji kürsüsünü kurmak olmuştur.
III. Türklere hem uygarlık tarihi içinde hem de Batılılaşma kapsamında içinde itibarlı bir konum sağlama çalışmaları meşrutiyetten cumhuriyete kadar
devam etmiştir.
IV. II. Meşrutiyet ilanını takiben Türkçü akımlarla birlikte sosyal ve kültürel antropoloji çalışmaları da yükselişe geçmiştir.
Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi ile ilgilidir.
Soru 39
Tarih izlemi ile insan, ırk, uygarlıklar, kültür kavramlarına yönelik incelemeler yapmış olan ve “Irklara Veda: Yaşasın Biyolojik ve Kültürel Çeşitlilik” adlı eserleriyle bugün, insanın geçmiş uygarlıklardan günümüze kadar gelen kültürel zenginliklere karşılık teknolojik insan olma niyetiyle ortaya çıkmasına rağmen patolojik insan oluverişinin çözümlemesini yapan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metin Özbek
B
Şevket Aziz Kansu
C
Afet İnan
D
Mübeccel Kıray
E
Nermin Erdentuğ
Açıklama:
Metin Özbek, çalışmalarında dikkate değer bir tarih izlemi ile insan, ırk, uygarlıklar, kültür kavramlarına yönelik incelemeler yapmıştır. “Irklara Veda: Yaşasın Biyolojik ve Kültürel Çeşitlilik” adlı eserleriyle bugün, insanın geçmiş uygarlıklardan günümüze kadar gelen kültürel zenginliklere karşılık teknolojik insan olma niyetiyle ortaya çıkmasına rağmen patolojik insan oluverişinin çözümlemesini yapan, dolayısıyla yolu ve meselesi fizik antropoloji kadar sosyal antropoloji ile de çakışan bir eser yayımlamıştır.
Soru 40
“İnsanın Irksal Tarihi” adlı eseriyle insan nüfuslarını kafatası yapılarına göre kategorileştirme tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koyan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Clifford Geertz
B
Arjun Appadurai
C
Roland R. Dixon
D
Eugéne Pittard
E
Zygmunt Bauman
Açıklama:
“İnsanın Irksal Tarihi” (The Racial History of Man) adlı eseriyle antropolog Roland R. Dixon insan nüfuslarını kafatası yapılarına göre kategorileştirme tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koymuştu.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi küreselleştirilme kavramının ilk olarak kullanılmaya başlandığı yıllardır?
Seçenekler
A
1960'lar
B
1990'lar
C
1950'ler
D
1660'lar
E
1880'ler
Açıklama:
1960'lar
Soru 42
Ulus aşırı kültür ve kimlik ilişkilerini, kimlik anlayışlarını, göçleri, yeni medyayı, iletişimi, turizmdeki gelişmeleri ve tüketim alışkanlıklarındaki gelişmeleri inceleyen sürece verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel küreselleşme
B
Siyasal küreselleşme
C
Ekonomik küreselleşme
D
Sosyal küreselleşme
E
Teknolojik küreselleşme
Açıklama:
Kültürel küreselleşme
Soru 43
Amerikanlaşma, Emperyalizm, hegemonya şeklinde tanımlanan tek bir dünya varmış gibi tasvir edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel Homojenleşme
B
Ekonomik küreselleşme
C
Siyasal homojenleşme
D
Sosyal homojenleşme
E
Teknolojik küreselleşme
Açıklama:
Kültürel homojenleşme
Soru 44
Bilgisayar ortamlı iletişimin büyümesine bağlı olarak farklı değerlerin, inançların ve pratiklerin bir arada ortaya koydukları kültüre verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siber kültür
B
Modernizm
C
Postmodernism
D
Sanal topluluklar
E
Yersizyurtsuzlaşma
Açıklama:
Siber kültür
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Arjun Appadurai'ye göre kültürel akışkanlığın işlevsel boyutlarından değildir?
Seçenekler
A
Antro-alan
B
Etno-alan
C
Finansal-alan
D
İdeo-alan
E
Medya-alan
Açıklama:
Antro-alan
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme karşısında kültürel değerleri ve kabulleri üzerinden sürdürdüğü varlık mücadelesinin içeriğinde yer alan unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Küresel göç tarihi
B
Bir ülkenin kuruluş tarihi
C
Siyasi tarih
D
Kapitalizm tarihi
E
Kapitalizmle deneyimlediği toplumsal değişimler
Açıklama:
Küresel göç tarihi
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de antropolojinin ilk adımlarının atıldığı bilim dalıdır?
Seçenekler
A
Tıp
B
Tarih
C
Coğrafya
D
Dilbilim
E
Ekonomi
Açıklama:
Tıp
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de antropolojinin ilk adımlarının atıldığı dönemdir?
Seçenekler
A
Osmanlı İmparatorluğunun I. Meşrutiyet dönemi
B
Osmanlı İmparatorluğunun II. Meşrutiyet dönemi
C
Türkiye Cumhuriyetinin ilk dönemi
D
Osmanlı İmparatorluğunun Lale devri dönemi
E
Osmanlı İmparatorluğunun yükseliş dönemi
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğunun I. Meşrutiyet dönemi
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de Ankara Üniversitesi, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi bünyesinde etnoloji kürsüsünü kurmuştur?
Seçenekler
A
Nermin Erdentuğ
B
Şevket Aziz Kansu
C
Afet İnan
D
Bozkurt Güvenç
E
Metin Özbek
Açıklama:
Nermin Erdentuğ
Soru 50
"Irklara Veda: Yaşasın Biyolojik Kültürel Çeşitlilik" kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metin Özbek
B
Afet İnan
C
Mübeccel Kıray
D
Nephan Saran
E
Akile Görsoy
Açıklama:
Metin Özbek
Soru 51
''Küreselleşme''nin genel tanımı olarak aşağıdakilerden hangisini kabul edebiliriz?
Seçenekler
A
Dünya'nın farklı coğrafi bölgelerinde ortak tüketim, iletişim ve etkileşim araçları
sayesinde insanların,toplumların ve ülkelerin arasında fark edilir benzerlik ortaya çıkmasıdır.
sayesinde insanların,toplumların ve ülkelerin arasında fark edilir benzerlik ortaya çıkmasıdır.
B
Dünya'nın farklı coğrafi bölgelerinde ortak tüketim, iletişim ve etkileşim araçları sayesinde ortak dillerin oluşmasıdır.
C
Dünya'nın farklı coğrafi bölgelerinde ortak tüketim, iletişim ve etkileşim araçları sayesinde günlük yaşamın etkilenmesidir.
D
Kuzey Amerika'nın dünyadaki diğer ülkeleri zorunluluklarla etkileyerek ortak yaşam biçimleri yaratmasıdır.
E
Avrupa Birliği gibi oluşumların ortak ekonomik ve kültürel yapıları ortaya çıkarmalarıdır.
Açıklama:
Küreselleşme ve Kültür Bileşkesinden
Türkiye’de Sosyal Antropolojiye
Küreselleşmenin genel tanımı Dünya'nın farklı coğrafi bölgelerinde ortak tüketim, iletişim ve etkileşim araçları
sayesinde insanların,toplumların ve ülkelerin arasında fark edilir benzerlik ortaya çıkmasıdır.
Türkiye’de Sosyal Antropolojiye
Küreselleşmenin genel tanımı Dünya'nın farklı coğrafi bölgelerinde ortak tüketim, iletişim ve etkileşim araçları
sayesinde insanların,toplumların ve ülkelerin arasında fark edilir benzerlik ortaya çıkmasıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi ''Küreselleşme'' kapsamında etkili olabilecek nedenlerden sayılamaz?
Seçenekler
A
Tarihsel olaylar
B
Sosyal gruplar ve olaylar
C
Kültürel etkiler
D
Yerel coğrafyada yaşanan tabiat olayları
E
Ekonomik etkiler
Açıklama:
KÜRESELLEŞME, KÜLTÜR VE
SOSYAL ANTROPOLOJİ
Yerel coğrafyada yaşanan tabiat olayları ''Küreselleşme''üzerinde etkili değildir.
SOSYAL ANTROPOLOJİ
Yerel coğrafyada yaşanan tabiat olayları ''Küreselleşme''üzerinde etkili değildir.
Soru 53
Avrupa ülkelerinin sömürgelerini oluşturan ülkeler aşağıda belirtilen zaman dilimlerinin hangisinde bağımsızlıklarına kavuştular?
Seçenekler
A
I.Dünya Savaşı sonrası
B
Kurtuluş Savaşı sonrası
C
Amerika iç Savaşı sonrası
D
Sovyetler Birliğinin dağılması sonrası
E
II.Dünya Savaşı sonrası
Açıklama:
Kültürel Akışlar ve Sosyal
Antropolojik İzleri
Avrupa ülkelerinin sömürgelerini oluşturan ülkeler II:Dünya Savaşı sonrası bağımsızlıklarına kavuştular
Antropolojik İzleri
Avrupa ülkelerinin sömürgelerini oluşturan ülkeler II:Dünya Savaşı sonrası bağımsızlıklarına kavuştular
Soru 54
Clifford Geertz’in antropoloji yazınında insan çok katmanlı bir varlık olarak tanımlanmaktadır.Aşağıdakilerden hangisi insan hayatında bu katmanları oluşturan belirleyicilerden sayılamaz?
Seçenekler
A
Biyolojik katmanlar
B
Psikolojik katmanları
C
Jeolojik katmanlar
D
Kültürel katmanlar
E
Toplumsal katmanlar
Açıklama:
KÜRESELLEŞME, KÜLTÜR VE
SOSYAL ANTROPOLOJİ
Clifford Geertz’in antropoloji yazınında insan çok katmanlı bir varlık olarak tanımlanmaktadır.Yerkürenin fiziki yapısında bulunan jeolojik katmanlar insan hayatında bu katmanları oluşturan belirleyicilerden sayılamaz.
SOSYAL ANTROPOLOJİ
Clifford Geertz’in antropoloji yazınında insan çok katmanlı bir varlık olarak tanımlanmaktadır.Yerkürenin fiziki yapısında bulunan jeolojik katmanlar insan hayatında bu katmanları oluşturan belirleyicilerden sayılamaz.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi kültür kavramının zaten çoğul bir içeriğe sahip olduğundan dolayı küresel kültür diye bir şeyden bahsedilemeyeceğini vurgular?
Seçenekler
A
A.Smith
B
J.Tomlinson
C
S.Hall
D
W.F.Ogburn
E
U.Hannerz
Açıklama:
Smith “kültür” kavramının zaten çoğul bir içeriğe sahip olduğunu dolayısıyla “küresel kültür” diye bir şeyden bahsedilemeyeceğini vurgular
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi kültürel küreselleşmenin tam olarak Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması anlamına geldiğini, bir başka deyişle küreselleşme altındaki dünyanın Amerika odaklı bir merkezileşme gösterdiğini söyler?
Seçenekler
A
S.Hall
B
I.Wallerstein
C
P.L.Berger
D
U.Hannerz
E
T.Adorno
Açıklama:
Stuart Hall`a göre (Hall, 1998: 39-61) kültürel küreselleşme tam olarak Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması anlamına gelmektedir. Bir başka deyişle küreselleşme altındaki dünya, Amerika odaklı bir merkezîleşme göstermektedir.
Soru 57
Toplumsal yaşamın değişmesi, kültürlerde var olan değerlerin, geleneklerin, yeme içme alışkanlıklarının, tüketimin, giyim kuşamın, eğlence anlayışlarının değişmesi ve giderek genel yaşam tarzının farklılaşması anlamına gelmektedir. Bu tür bir değişim sürecine de ….. denilmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Sosyo-kültürel küreselleşme
B
Siyasal küreselleşme
C
Ekonomik küreselleşme
D
Kültür endüstrisi
E
Küresel kültür
Açıklama:
Toplumsal yaşamın değişmesi, kültürlerde var olan değerlerin, geleneklerin, yeme içme alışkanlıklarının, tüketimin, giyim kuşamın, eğlence anlayışlarının değişmesi ve giderek genel yaşam tarzının farklılaşması anlamına gelmektedir. Bu tür bir değişim sürecine de sosyo-kültürel küreselleşme denilmektedir.
Soru 58
….,sadece toplumsal kurumların daha sıkı bir şekilde bütünleşmesi değildir, bireysel ve kolektif hareketlerin kurumların asli işleyişleriyle bütünleşmelerini de içermektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Karmaşık bağlantılılık
B
Düşünümsellik
C
Modernlik
D
Küreselleşme
E
Kültür endüstrisi
Açıklama:
Karmaşık bağlantılılık,sadece toplumsal kurumların daha sıkı bir şekilde bütünleşmesi değildir, bireysel ve kolektif hareketlerin kurumların asli işleyişleriyle bütünleşmelerini de içermektedir.
Soru 59
Bilgisayar ortamlı iletişimin büyümesine bağlı olarak farklı değerlerin, inançların ve pratiklerin bir arada ortaya koydukları kültür türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siber kültür
B
Yerel Kültür
C
Kültür endüstrisi
D
Küresel kültür
E
Modern kültür
Açıklama:
Bilgisayar ortamlı iletişimin büyümesine bağlı olarak farklı değerlerin, inançların ve pratiklerin bir arada ortaya koydukları kültüre siber kültür adı verilmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi 1880 yılında basılan “İnsan” ve “Yine İnsan” adlı eserlerin yazarıdır?
Seçenekler
A
Şemseddin Sami
B
Ebuzziya Tevfik
C
Beşir Fuad
D
Ahmet Vefik Paşa
E
Hayrullah Efendi
Açıklama:
Şemseddin Sami’nin “İnsan” ve “Yine İnsan” (1880) adlı eserleri vardı: İlkinde, insan ve yeryüzünün geçirdiği evreler anlatılıyordu. İkincisinde ise insanoğlunun yeryüzünde ortaya çıkışı ve ilkel insanların hayatlarını nasıl şekillendirdikleri anlatılıyordu.
Soru 61
1956’da Hal Köyünün Tetkiki, 1959’da Sün Köyünün Tetkiki, 1966’da Ankara İli ve Köylerinde Sosyal Hizmetler ve Sosyal Antropoloji Bakımından Bir Araştırma, 1977’de Sosyal Âdet ve Gelenekler, 1981’de Türkiye’de Çağdaşlaşma, Eğitim ve Kültür Münasebetleri çalışmalarını yayınlayan sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nermin Erdentuğ
B
Afet İnan
C
Şevket Aziz Kansu
D
Metin Özbek
E
Mübeccel Kıray
Açıklama:
Erdentuğ’un 1956’da Hal Köyünün Tetkiki, 1959’da Sün Köyünün Tetkiki, 1966’da Ankara İli ve Köylerinde Sosyal Hizmetler ve Sosyal Antropoloji Bakımından Bir Araştırma, 1977’de Sosyal Âdet ve Gelenekler, 1981’de Türkiye’de Çağdaşlaşma, Eğitim ve Kültür Münasebetleri çalışmaları yayımlanmış, hem etnografik hem de sosyal ve kültürel antropoloji çalışmalarına öncülük etmişlerdir.
Soru 62
Antropoloji Derneği aşağıdaki tarihlerden hangisinde kuruldu?
Seçenekler
A
1962
B
1972
C
1982
D
1992
E
2002
Açıklama:
Antropoloji Derneği, 1992 yılında Nephan Saran’ın kurucu başkanlığında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü mezunlarının girişimleriyle kuruldu.
Soru 63
2015 yılında yayınlanan “Irklara Veda: Yaşasın Biyolojik ve Kültürel Çeşitlilik” adlı çalışmayı yapan sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metin Özbek
B
Nükhet Sirman
C
Belkıs Kümbetoğlu
D
Serpil Altuntek
E
Sibel Özbudun
Açıklama:
Özbek, çalışmalarında dikkate değer bir tarih izlemi ile insan, ırk, uygarlıklar, kültür kavramlarına yönelik incelemeler yapmıştır. “Irklara Veda: Yaşasın Biyolojik ve Kültürel Çeşitlilik” adlı eserleriyle (2015) bugün, insanın geçmiş uygarlıklardan günümüze kadar gelen kültürel zenginliklere karşılık teknolojik insan olma niyetiyle ortaya çıkmasına rağmen patolojik insan oluverişinin çözümlemesini yapan, dolayısıyla yolu ve meselesi fizik antropoloji kadar sosyal antropoloji ile de çakışan bir eser yayımlamıştır.
Soru 64
Çalışmalarında sosyoloji ve antropoloji bağdaşımında kırsal ve tarımsal dönüşüm, akrabalık ve aile odaklı çalışmalar yapan, bu çalışmalarına feminist kuram, etnisite, erkek ve kadın kimliklerinin kuruluşu üzerine farklı çalışmalar da ekleyen sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nükhet Sirman
B
Sibel Özbudun
C
Akile Gürsoy
D
Belkıs Kümbetoğlu
E
Nephan Saran
Açıklama:
Nükhet Sirman da sosyoloji ve antropoloji bağdaşımında kırsal ve tarımsal dönüşüm, akrabalık ve aile odaklı çalışmalar yapmıştır. Dahası Sirman, bu çalışmalarına feminist kuram, etnisite, erkek ve kadın kimliklerinin kuruluşu üzerine farklı çalışmalar da eklemiştir. Bir akademik söyleşide (2008) antropolojinin en önemli özelliklerinden birinin benzerliklerin ve farklılıkların nerelerde doğduğuna dikkat etmesi olduğunu vurgulamıştır.
Soru 65
1989’da Soğuk Savaş’ın sona ermesi,Çernobil patlaması,Berlin Duvarı'nın yıkılması,Avrupa Birliğinin kurulması ,Bosna ve Körfez Savaşı gibi savaşlar gibi olaylar ile bu süreci küreselleşme ile bağlantılı olarak ''dünya bağlamı olayları olarak''değerlendiren araştırmacı kimdir?
Seçenekler
A
Eriksen
B
Arjun Appaduraı
C
John Tomlinson
D
Alan Touroıne
E
Lyotard
Açıklama:
Modernlik, Postmodernizm ve Sosyal
Antropoloji
1989’da Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte dünya üzerinde pek çok politik ve kültürel “gerçeklik”
bozguna uğramıştır. Dolayısıyla bu tarihsel süreç postmodernizme akla uygunluk üzerinden destek vermiştir (Lavenda&Schultz,2019:35). Hatta Çernobil Patlaması, Berlin (Utanç) Duvarı’nın yıkılması, Avrupa
Birliği’nin kurulması, küresel kapitalist piyasalarda denetimin azaltılması, ekolojik kriz, iklim değişikliği
zirveleri, Bosna ve Körfez Savaşı gibi savaşlar, hepsi küreselleşme ile bağlantılıdır. John Tomlinson’un bu olayları dünya bağlamı olayları olarak aktarmaktadır.
Antropoloji
1989’da Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte dünya üzerinde pek çok politik ve kültürel “gerçeklik”
bozguna uğramıştır. Dolayısıyla bu tarihsel süreç postmodernizme akla uygunluk üzerinden destek vermiştir (Lavenda&Schultz,2019:35). Hatta Çernobil Patlaması, Berlin (Utanç) Duvarı’nın yıkılması, Avrupa
Birliği’nin kurulması, küresel kapitalist piyasalarda denetimin azaltılması, ekolojik kriz, iklim değişikliği
zirveleri, Bosna ve Körfez Savaşı gibi savaşlar, hepsi küreselleşme ile bağlantılıdır. John Tomlinson’un bu olayları dünya bağlamı olayları olarak aktarmaktadır.
Soru 66
“Eşitliliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşayabilecek miyiz?” isimli eser ''Sosyal Antropoloji'' alanında kültürel alışverişin sonuçları üzerinedir.Bu eserin yazarı olan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eriksen
B
Alan Touraine
C
Lyotard
D
Tomlinson
E
A.Appaduraı
Açıklama:
Modernlik, Postmodernizm ve Sosyal
Antropoloji
Küreselleşme
Eşitliliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşayabilecek miyiz?” adlı eserinde Alan Touraine
(2007), toplumla topluluklar arasındaki ve küreselleşmiş ekonomiyle dünya üzerinde bir nevi izole edilmiş kültürler arasındaki mesafenin artışının
olumsuz sonuçlar doğuracağından bahsetmektedir.
Antropoloji
Küreselleşme
Eşitliliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşayabilecek miyiz?” adlı eserinde Alan Touraine
(2007), toplumla topluluklar arasındaki ve küreselleşmiş ekonomiyle dünya üzerinde bir nevi izole edilmiş kültürler arasındaki mesafenin artışının
olumsuz sonuçlar doğuracağından bahsetmektedir.
Soru 67
Arjun Appadurai, günümüzde küreselleşme ve
kültür üzerinden yapılan tartışmalara, küresel kültürel akış bağlamında katkıda bulunan çok önemli bir araştırmacıdır.
Küreselleşme, modernite ve ulus-devletler arasındaki önemli ilişkiye odaklanmış olup
kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla değerlendirmektedir.Aşağıdakilerden hangisi Arjun Appaduraı'nin araştırma sonuçlarından değildir?
kültür üzerinden yapılan tartışmalara, küresel kültürel akış bağlamında katkıda bulunan çok önemli bir araştırmacıdır.
Küreselleşme, modernite ve ulus-devletler arasındaki önemli ilişkiye odaklanmış olup
kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla değerlendirmektedir.Aşağıdakilerden hangisi Arjun Appaduraı'nin araştırma sonuçlarından değildir?
Seçenekler
A
Etno-alan
B
Tekno-alan
C
Finansal alan
D
Medya alan
E
Coğrafi alan
Açıklama:
Modernlik, Postmodernizm ve Sosyal
Antropoloji
Arjun Appadurai, günümüzde küreselleşme ve
kültür üzerinden yapılan tartışmalara, küresel kültürel akış bağlamında katkıda bulunan çok önemli bir araştırmacıdır.
Küreselleşme, modernite ve ulus-devletlerarasındaki önemli ilişkiye odaklanmış olup
kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla değerlendirmektedir.Coğrafi alan araştırmacının çalışmaları ile ilgisiz bir tanımdır.
Antropoloji
Arjun Appadurai, günümüzde küreselleşme ve
kültür üzerinden yapılan tartışmalara, küresel kültürel akış bağlamında katkıda bulunan çok önemli bir araştırmacıdır.
Küreselleşme, modernite ve ulus-devletlerarasındaki önemli ilişkiye odaklanmış olup
kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla değerlendirmektedir.Coğrafi alan araştırmacının çalışmaları ile ilgisiz bir tanımdır.
Soru 68
“En yakın tarih ve bugünkü
dünya sahnesi de gösteriyor ki, iktisadi olsun, siyasi
olsun, kültürel olsun, bağımsızlıklarını, dünyadaki şerefli yerlerini, ancak kendi benliklerine sahip,
kendilerini aşağı görmeyen kendilerine güvenen milletler koruyabiliyor, yapıcı ilerleyici ruha sahip olabiliyorlar” diyerek millî dil üzerine odaklanma gereğini önemle vurgulayan Türk bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
dünya sahnesi de gösteriyor ki, iktisadi olsun, siyasi
olsun, kültürel olsun, bağımsızlıklarını, dünyadaki şerefli yerlerini, ancak kendi benliklerine sahip,
kendilerini aşağı görmeyen kendilerine güvenen milletler koruyabiliyor, yapıcı ilerleyici ruha sahip olabiliyorlar” diyerek millî dil üzerine odaklanma gereğini önemle vurgulayan Türk bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oktay Sinanoğlu
B
Korkut Tuna
C
Afet İnan
D
Zafer Toprak
E
Beşir Fuat
Açıklama:
KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR
BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE
ANTROPOLOJİ
Dil birliği, bir milletin öz kültürünün ve sosyal varlığının kanıtıdır.
Bu nedenle bu kanıtın kirlenmesi, bozulması ya da
tamamen önemini yitirmesi gibi bir konu daima
politik bir mesele olmuştur.Oktay Sinanoğlu milli dil üzerine odaklanmanın önemini belirtir.
BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE
ANTROPOLOJİ
Dil birliği, bir milletin öz kültürünün ve sosyal varlığının kanıtıdır.
Bu nedenle bu kanıtın kirlenmesi, bozulması ya da
tamamen önemini yitirmesi gibi bir konu daima
politik bir mesele olmuştur.Oktay Sinanoğlu milli dil üzerine odaklanmanın önemini belirtir.
Soru 69
Roland R. Dixon insan nüfuslarını kafatası yapılarına göre kategorileştirme
tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koymuştur.Antropolog......................... da aynı ölçüm ile Türklerin brakisefalliğini ilan etmiş ve Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak olarak ilan etmiştir.
Yukarıdaki açıklamada boşluğa gelmesi gereken isim aşağıdakilerden hangisidir?
tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koymuştur.Antropolog......................... da aynı ölçüm ile Türklerin brakisefalliğini ilan etmiş ve Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak olarak ilan etmiştir.
Yukarıdaki açıklamada boşluğa gelmesi gereken isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Roland R.Dixon
B
Eugeene Pittard
C
Seniha Tunakan
D
Korkut Tuna
E
Afet İnan
Açıklama:
Türkiye'de Sosyal Antropoloji
Roland R. Dixon insan nüfuslarını kafatası yapılarına göre kategorileştirme
tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koymuştur.Antropolog Eugeene Pittard da aynı ölçüm ile Türklerin brakisefalliğini ilan etmiş ve Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak olarak ilan etmiştir.
Roland R. Dixon insan nüfuslarını kafatası yapılarına göre kategorileştirme
tekniği içinde Türk tipini brakisefal (yuvarlak kafatası yapısına sahip) kategoriye koymuştur.Antropolog Eugeene Pittard da aynı ölçüm ile Türklerin brakisefalliğini ilan etmiş ve Anadolu’yu tüm uygarlıkların kökeni olan kutsal bir toprak olarak ilan etmiştir.
Soru 70
''Türk Kimliği ''eserinin ilk
sayfasındaki mesajlarından biri şudur: “Bize yakışan; çeşitlilik içinde birlik olabilmektir” . 2000’lerde
Türk kültür tarihinin kaynaklarına odaklandığı ve
on yıl süren araştırması sonucunda, Türk Kimliği çalışması yapan ve yukarıdaki sözün sahibi olan antropolog araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
sayfasındaki mesajlarından biri şudur: “Bize yakışan; çeşitlilik içinde birlik olabilmektir” . 2000’lerde
Türk kültür tarihinin kaynaklarına odaklandığı ve
on yıl süren araştırması sonucunda, Türk Kimliği çalışması yapan ve yukarıdaki sözün sahibi olan antropolog araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korkut Tuna
B
Afet İnan
C
Nephan Saran
D
Bozkurt Güvenç
E
Ziya Gökalp
Açıklama:
KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜR
BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE
ANTROPOLOJİ
''Türk Kimliği ''eserinin ilk
sayfasındaki mesajlarından biri şudur: “Bize yakışan; çeşitlilik içinde birlik olabilmektir” . 2000’lerde
Türk kültür tarihinin kaynaklarına odaklanarak on yıl süren çalışmalarını ''Türk Kimliği'' eserinde yayınlayan araştırmacı Bozkurt Güvenç'tir.
BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE
ANTROPOLOJİ
''Türk Kimliği ''eserinin ilk
sayfasındaki mesajlarından biri şudur: “Bize yakışan; çeşitlilik içinde birlik olabilmektir” . 2000’lerde
Türk kültür tarihinin kaynaklarına odaklanarak on yıl süren çalışmalarını ''Türk Kimliği'' eserinde yayınlayan araştırmacı Bozkurt Güvenç'tir.
Soru 71
.........'a göre kültürel küreselleşme tam olarak Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması anlamına gelmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Stuart Hall
B
Raymond Williams
C
Erich Fromm
D
Michel Foucault
E
Zygmunt Bauman
Açıklama:
Stuart Hall`a göre (Hall, 1998: 39-61) kültürel küreselleşme tam olarak Amerikan yaşam tarzı ve kültürünün yaygınlaşması anlamına gelmektedir.
Soru 72
'Kültürel küreselleşme temel kaynağı ve yarattığı koşullar yüzünden dünya toplumlarının karşısında bir Amerikan tehdidi olarak durmaktadır' görüşünü savunan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulrich Beck
B
Friedrich Engels
C
Peter L. Berger
D
Pierre Bourdieu
E
Alfred Schmidt
Açıklama:
Peter L. Berger`e göre kültürel küreselleşme temel kaynağı ve yarattığı koşullar yüzünden dünya toplumlarının karşısında bir Amerikan tehdidi olarak durmaktadır.
Soru 73
Kültür Endüstrisi kavramı çoğunlukla aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılır?
Seçenekler
A
Ann Oakley
B
Ernest W. Burgess
C
Michel Foucault
D
Jürgen Habermas
E
Max Horkheimer
Açıklama:
Kültür endüstrisi, kültürün kendisinin bir endüstri hâline gelişi ile birlikte, kültürün ürettiklerinin de metalar şeklinde ortaya döküldüğünü iddia eden kavramdır. Çoğunlukla Theodor Adorno ve Max Horkheimer tarafından kullanılmıştır.
Soru 74
‘Küreselleşme ve Kültür’ adlı kitabında küreselleşmenin modern yaşamı karakterize eden, hızla değişen ve giderek yoğunlaşan karşılıklı bağlar ve bağımlılıklar ağına işaret etme özelliğine “karmaşık bağıntılık” adını veren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gabriel Tarde
B
John Tomlinson
C
Theodor Adorno
D
Immanuel Wallerstein
E
Stuart Hall
Açıklama:
John Tomlinson, (1999:12) ‘Küreselleşme ve Kültür’ adlı kitabında küreselleşmenin modern yaşamı karakterize eden, hızla değişen ve giderek yoğunlaşan karşılıklı bağlar ve bağımlılıklar ağına işaret etme özelliğine “karmaşık bağıntılık” adını vermiştir
Soru 75
'Kültür Yorumları' adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erving Goffman
B
Noam Chomsky
C
Clifford Geertz
D
John Gumperz
E
Georg Herbert Mead
Açıklama:
'Kültür yorumları' adlı eserin yazarı: Clifford Geertz
Soru 76
........... küreselleşme, uluslararası platformda eşitlik, hak ve özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel hareketlerdeki yerleşmeyi ifade eder.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Siyasal
B
Ekonomik
C
Kültürel
D
Simgesel
E
Yeni
Açıklama:
Siyasal küreselleşme, uluslararası platformda eşitlik, hak ve özgürlük, insan hakları gibi konulara dair küresel hareketlerdeki yerleşmeyi ifade eder.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Ogburn'un kültürel değişmeyi ele aldığı dört aşamadan biri değildir?
Seçenekler
A
yayılma
B
yatırım
C
icat
D
uyum sağlama
E
birikim
Açıklama:
Yatırım, Ogburn'un kültürel değişmeyi ele aldığı dört aşamadan biri değildir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Hançerlioğlu'na göre toplumda teknolojiye ayak uyduramayan unsurdur?
Seçenekler
A
tinsel değerler
B
siyaset
C
üretim ilişkileri
D
kültür
E
dil
Açıklama:
Hançerlioğlu'na göre toplumda teknolojiye ayak uyduramayan unsur, üretim ilişkileridir.
Soru 79
Robertson'a göre kültürel küreselleşme ile dünyanın adeta küçülmüş ve aynılaşmış olması aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanamaz?
Seçenekler
A
hegemonya
B
Amerikanlaşma
C
emperyalizm
D
kültürel homojenleşme
E
habitat
Açıklama:
Robertson'a göre kültürel küreselleşme ile dünyanın adeta küçülmüş ve aynılaşmış olması habitat kavramı ile tanımlanamaz.
Soru 80
I- Bir iletişim türüdür.
II- Karşılıklıdır.
III- Üretim ilişkileriyle bağlantılıdır.
IV- Tüketim kalıplarıyla ilişkilidir.
Yukarıdakilerden hangileri Rogers'a göre yeniliklerin yayılması ile ilgili doğru ifadelerdir?
II- Karşılıklıdır.
III- Üretim ilişkileriyle bağlantılıdır.
IV- Tüketim kalıplarıyla ilişkilidir.
Yukarıdakilerden hangileri Rogers'a göre yeniliklerin yayılması ile ilgili doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Rogers'a göre yeniliklerin yayılması ile ilgili olarak "bir iletişim türü olması ve karşılıklı olması doğru ifadelerdir.
I ve II
I ve II
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Appadurai'nin kültürel akışkanlığı ele aldığı beş işlevsel boyut arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Finansal-alan
B
Retro-alan
C
Etno-alan
D
Tekno-alan
E
Medya-alan
Açıklama:
Retro-alan Appadurai'nin külütrel akışkanlığı ele aldığı beş işlevsel boyut arasında yer almaz.
Soru 82
20.yüzyılda ana sorunun Batılı dünya egemenliğine direnç gösteren Doğu ülkelerinin Batı tarafından kontrol altında tutulmaları olduğunu ifade eden sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şerif Mardin
B
Nilüfer Göle
C
Baykan Sezer
D
İbrahim Yasa
E
Emre Kongar
Açıklama:
20.yüzyılda ana sorunun Batılı dünya egemenliğine direnç gösteren Doğu ülkelerinin Batı tarafından kontrol altında tutulmaları olduğunu ifade eden sosyolog Baykan Sezer'dir.
Soru 83
"1984" adlı eserinde dildeki tahribatın niteliğini haber veren yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S.Hall
B
G.Orwell
C
A.Giddens
D
Z.Bauman
E
A.Appadurai
Açıklama:
"1984" adlı eserinde dildeki tahribatın niteliğini haber veren yazar George Orwell'dir.
Soru 84
Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi içinde "İnsan" ve "Yine insan" isimli eserleriyle katkıda bulunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beşir Fuad
B
Afet İnan
C
Zafer Toprak
D
Ebuzziya Tevfik
E
Şemsettin Sami
Açıklama:
Türkiye'de sosyal antropolojinin gelişimi içinde "İnsan" ve "Yine insan" isimli eserleriyle katkıda bulunan kişi Şemsettin Sami'dir.
Soru 85
Amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması ve akrabalık konularında sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serpil Antuntek
B
Afet İnan
C
Nükhet Sirman
D
Akile Gürsoy
E
Nermin Erdentuğ
Açıklama:
Amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması ve akrabalık konularında sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştiren araştırmacı Serpil Altuntek'tir.
Soru 86
Ross Poole tarafından, Avrupa’da doğan, Kuzey Amerika’nın bir emsal olarak alınabileceği dünyadaki diğer ülkelere zorun- luluklar altında yayılan bir toplum modeli olarak tanımlanan terim hangisidir.
Seçenekler
A
Modernlik
B
Laiklik
C
Çağdaşlık
D
Cumhuriyet
E
Edebiyat
Açıklama:
Ross Poole tarafından toplum modeli olarak sunulan terim modernliktir
Soru 87
Dünyanın küçülüp aynılaşması, tek bir dünya varmış gibi tasvir edilmesi durumu aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Kültürsüzleşme
B
Kültür dejenerasyonu
C
Kültürlerin çatışması
D
Kültürel homojenleşme
E
Kültürel hegemonya
Açıklama:
Kültürel homojenleşme dünyanın küçülmesi, kültürler arasındaki farklılıkların ortadan kalkmasıdır.
Soru 88
Frankfurt Okulunun üyeleri Adorno ve Horkeimer, bireyin yaşamının, hemen her alanındaki eylemlerinde, bilhassa sanat ve eğlence zamanlarında keskin bir tüketiciye dönüşmesini hedefleyen kitle kültürü tarafından esir alınmaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Kültür denetimi
B
Mahalle baskısı
C
Medeniyet ihracı
D
Kültür hegemonyası
E
Kültür endüstrisi
Açıklama:
Horkheimer ve Adordo'nun bu eleştirisi kültür endüstrisi başlığı altında toplanabilir
Soru 89
Özellikle iletişim dünyası dikkate alındığında, birikimsel bir bilginin yayılmasına tanık olunmaktadır. Hatta bilgi yayılımında ziyade mesaj yayılımından bahsedilebilir. Gabriel Tarde bu şekilde yeniliklerin yayılmasını hangi kavram üzerinden değerlendirir?
Seçenekler
A
Tasdik
B
Takdir
C
Taklit
D
Takdis
E
Tasadduk
Açıklama:
Tarde bu tür eylemleri taklit başlığı altında değerlendirmiştir
Soru 90
Karşılıklı küresel bağımlılığın yoğunlaşması düşüncesi hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
McGrew
B
MacDonald
C
Tarde
D
Klossowsky
E
Durenmatt
Açıklama:
Bu yaklaşım McGrew ile bilinir
Soru 91
Modern Devlet ifadesi aşağıdakilerden hangisiyle anlamca örtüşür?
Seçenekler
A
Teknokrasi
B
Teokrasi
C
Laiklik
D
Meşrutiyet
E
Ulus devlet
Açıklama:
Ulus devlet ile modern devlet aynı anlamda kullanılabilir
Soru 92
Hangisi Appadurai'nin kültürel akışkanlığı yasladığı beş işlevsel boyuttan biri değildir?
Seçenekler
A
Etno alan
B
Tekno alan
C
İdeo alan
D
Finansal alan
E
Sanatsal alan
Açıklama:
Sanatsal Alan Appadurai'nin beş işlevsel alanından biri değildir
Soru 93
1937 yılında Türk Tarih Kongresinde yaptığı konuşmada Anadoluyu tüm uygarlıkların kökeni olarak kabul eden tarihçi hangisidir?
Seçenekler
A
Eugene Pittard
B
Eugene Schürmann
C
Dellienne Pittard
D
Eugene Bruckhardt
E
Titus Bruckhardt
Açıklama:
Eugene Pittard 1937'de Anadoluyu bütün insanlığın ortak kökeni ilan etmişti.
Soru 94
İnsan ve Kültür adlı yapıtıyla antropolojinin ülkemizde anlaşılmasına önemli katkılar sunmuş olan düşünürümüz hangisidir?
Seçenekler
A
Pertev Naili Boratav
B
Bozkurt Güvenç
C
Hasan İnal Nalbant
D
Sıddık Sami Onar
E
Reşit Rahmeti Arat
Açıklama:
İnsan ve Kültür Bozkurt Güvenç'e ait önemli bir yapıttır
Soru 95
Türkiye'de 1992 yılında kurulan Antropoloji Derneği'nin kurucusu hangisidir?
Seçenekler
A
Sadun Curaoğlu
B
Saadettin Boran
C
Nermi Uygur
D
Nephan Saran
E
Tulay Ultuğ
Açıklama:
Nephan Saran Antropoloji Derneğinin kurucusudur
Soru 96
“Eşitliliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşayabilecek miyiz?” adlı eserinde, dünyanın her köşesinde, zengin ve fakir ülkelerde, birbirlerine zıt fakat birbirlerini tamamlayan biçimlerin mevcut olduğunu vurgulayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alan Touraine
B
Thomas Malthus
C
Georges Palante
D
Raymond Williams
E
Ulrich Beck
Açıklama:
“Eşitliliklerimiz ve farklılıklarımızla birlikte yaşayabilecek miyiz?” adlı eserinde Touraine, böyle bir mesafe kurulumunun tam tersine dünyanın her köşesinde, zengin ve fakir ülkelerde, birbirlerine zıt fakat birbirlerini tamamlayan biçimlerin mevcut olduğunu vurgulamaktadır
Soru 97
Kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla belirlenen bir çerçeve içine yerleştiren Arjun Appadurai'e göre aşağıdakilerden hangisi bu çerçeve içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Medya-alan
B
Tekno-alan
C
Finansal-alan
D
İdeo-alan
E
Coğarfi-alan
Açıklama:
Arjun Appadurai, günümüzde küreselleşme ve kültür üzerinden yapılan tartışmalara, küresel kültürel akış bağlamında katkıda bulunan çok önemli bir isimdir. Ona göre kültürel akışkanlığı beş işlevsel boyutla belirlenen bir çerçeve içine yerleştirmek mümkündür: a. Etno-alan b. Tekno-alan c. Finansal-alan d. İdeo-alan e. Medya-alan
Soru 98
20. yüzyılın ana sorununun, Batılı dünya egemenliğine direnç gösteren Doğu ülkelerinin Batı tarafından kontrol altında tutulmaları sorunu olduğunu vurgulayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baykan Sezer
B
Zafer Toprak
C
Şevket Aziz Kansu
D
Seniha Tunakan
E
Afet İnan
Açıklama:
Baykan Sezer’e göre (1991), 20. yüzyılda ana sorun, Batılı dünya egemenliğine direnç gösteren Doğu ülkelerinin Batı tarafından kontrol altında tutulmaları sorunu olmuştur.
Soru 99
Genel olarak Türkiye’de antropolojinin ilk adımlarının I. Meşrutiyet Dönemi’nde (1876-1878) yurt dışına giden tıp öğrencilerinin evrimcilik yaklaşımından etkilenmiş olarak dönmelerinde gözlendiğini söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bozkurt Güvenç
B
Nermin Erdentuğ
C
Sibel Özbudun
D
Nephan Saran
E
Akile Gürsoy
Açıklama:
Sibel Özbudun, genel olarak Türkiye’de antropolojinin ilk adımlarının I. Meşrutiyet Dönemi’nde (1876-1878) yurt dışına giden tıp öğrencilerinin evrimcilik yaklaşımından etkilenmiş olarak dönmelerinde gözlendiğini söylemiştir.
Soru 100
Amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması, akrabalık konularında sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zafer Toprak
B
Kudret Emiroğlu
C
Akile R. Gürsoy
D
Serpil Altuntek
E
Emre Kongar
Açıklama:
Serpil Altuntek, amcakızı-amcaoğlu evliliği, kız çocuklarının okullaşması, akrabalık konularında sosyal antropolojik alan araştırmaları gerçekleştirmiştir.
Soru 101
"Bireyciliği modernliğin koşulu edinen ve bir ideoloji olarak zamanla güçlenen “milliyetçilik” ilkesi, “bir” olmak, tek bir “cemaat” olmak gibi koşulları ortaya çıkarmaktadır" diyen ve özellikle "birey meselesi" üzerine antropolojik çalışmalar yapan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metin Özbek
B
Mübeccel Kıray
C
Bozkurt Güvenç
D
Afet İnan
E
Akile Gürsoy
Açıklama:
Bir taraftan “birey” olma yönünde çağrıda bulunurken, bireyciliği modernliğin koşulu edinerek mücadelesini yürütürken, diğer taraftan bir ideoloji olarak zamanla güçlenecek olan “milliyetçilik” ilkesi, “bir” olmak, tek bir “cemaat” olmak gibi koşulları ortaya çıkarmaktadır. Afet İnan, tarihsel olaylar içerisinde bireylere önem atfeden yaklaşımında, bu çelişkinin aslında ulus ruhunun kişilere yüklediği sorumlulukların altını çizdiği için bir parça kendini telafi ettiğini belirtmiştir.