Modern Sosyoloji Tarihi - Sosyoloji | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Klasik sosyoloji ile çağdaş sosyoloji arasında yer alan ve genel olarak on dokuzuncu yüzyılın sonları ile yirminci yüzyılın son çeyreği arasında kalan dönemde geliştirilen teorik yaklaşımları ifade etmek için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Sosyoloji

Çağdaş Sosyoloji

Post Modern Sosyoloji

Noe Klasik Sosyoloji

Modern Sosyoloji

Açıklama:

‘Modern sosyoloji’, klasik sosyoloji ile çağdaş sosyoloji arasında yer alan ve genel olarak on dokuzuncu yüzyılın sonları ile yirminci yüzyılın son çeyreği arasında kalan dönemde geliştirilen teorik yaklaşımları ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Modern dönem sosyolojinin temel yaklaşımlarından aşağıdakilerden hangisi, 20. yüzyılın büyük bölümünde hem sosyolojide hem de sosyal antropolojide önemli bir etkiye sahip olmuştur?

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Etnometodoloji

Eleştirel teori

Yapısalcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sahip olduğumuz değer ve tutumlar, kurduğumuz ilişkiler, yaptığımız etkinlikler içinde yaşadığımız toplumun yapısından ve örgütlenme tarzından kaynaklanır ya da en azından onlardan büyük ölçüde etkilenirler. Bu yaklaşımın içinde yer alan sosyologlar genel olarak aşağıdakilerden hangisi ile ilgilenmişlerdir?

Toplumsal Düzen

İktisadi Düzen

Siyasal Düzen

Kültürel Düzen

Hukuki Düzen

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 4

İşlevselciliğin kökleri, klasik sosyolojide Comte ve Durkheim’ın temsil ettiği
aşağıdakilerden hangisinin temsil ettiği geleneğe dayanır?

Realizm

Rasyonalizm

Pozitivizm

Pragmatizm

İdealizm

Açıklama:

İşlevselciliğin kökleri, klasik sosyolojide Comte ve Durkheim’ın temsil ettiği
pozitivist geleneğe dayanır. Doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

İşlevselcilik bir konsensüs teorisi olarak adlandırılmaktadır.Bu yaklaşımın temel kavramları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Uyum

Denge

Bütünleşme

Çatışma

Dayanışma

Açıklama:

İşlevselcilik bir konsensüs teorisi olarak adlandırılmaktadır. Bu yaklaşımın
temel kavramları arasında uyum, denge, sistem, işlev, işlevsel gereklilikler,
karşılıklı bağımlılık, dayanışma ve bütünleşme sayılabilir. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Durkheim

Malinowski

Luhmann

Parsons

Erikson

Açıklama:

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcileri Comte, Spencer ve Durkheim
olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

En kapsamlı biçimini Parsons ve Merton’ın çalışmalarında almış olan işlevselcilik,1940’lar ve 1950’ler boyunca aşağıdaki devletlerden hangisinin sosyolojisindeki baskın yaklaşım olmuştur?

İngiltere

Fransa

Almanya

Amerika

İtalya

Açıklama:

En kapsamlı biçimini Parsons ve Merton’ın çalışmalarında almış olan işlevselcilik,
1940’lar ve 1950’ler boyunca Amerikan sosyolojisindeki baskın yaklaşım olmuştur. Doğru cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdaki kişilerden hangisi sistemlerin temel ilkeleri üzerinde çalışarak bu ilkeleri sadece fiziksel dünyaya değil, toplumsal ve kültürel dünyaya da uyarlanabilecek şekilde genişletmiştir?

Spencer

Von Bertalanffy

Paul Colomy

J.C. Alexander

Merton

Açıklama:

Von Bertalanffy, sistemlerin temel ilkeleri üzerinde çalışarak bu ilkeleri sadece fiziksel dünyaya değil, toplumsal ve kültürel dünyaya da uyarlanabilecek şekilde genişletmiştir. Doğru cevap B dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Sistemlerin temel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Bir bütün meydana getiren, parçalardan oluşur.

Tüm parçaları, çeşitli işlevleri yerine getirirler.

Sistemler dinamik bir durumda da olabilirler.

Sistemler statik (durağan) bir durumda da olabilirler

Sistem ile sistemin doğal (dış) çevresi birbirine bağlıdır

Açıklama:

Sistem ile sistemin doğal (dış) çevresi birbirinden ayrıdır. Doğru cevap E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Amerikan sosyolojisinde kendisinden önce baskın olan bireyci anlayışa karşılık kendi yapısal işlevselci sistem kuramı çerçevesinde toplumu bir sistem olarak ele alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Marshall

Durkheim

Parsons

Pareto

Weber

Açıklama:

Parsons Amerikan sosyolojisinde kendisinden önce baskın olan bireyci anlayışa karşılık kendi yapısal işlevselci sistem kuramı çerçevesinde toplumu bir sistem olarak ele almıştır. Doğru cevap C dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisinde "İşlevsellik" ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

İşlevselliğin kökleri sosyolojide pozitivist geleneğe dayanır.

Marksizmle işlevselliğin ilkeleri birbiriyle örtüşür.

Paylaşılan fikir, duygu ve inançları bir bütün olarak görür.

Bireyler, toplumun ortak değer normlarını içselleştirirler.

Toplumda çatışma ve ayrışma değil, işbirliği ve birlik önemlidir.

Açıklama:

İşlevselci yaklaşımın en belirgin özelliklerinden biri Marksizmin aksine çatışmayı değil, birliği ve uyumu vurgulayan bir yaklaşım olmasıdır. Doğru yanıt: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"Toplumsal işlevler, ahlaki disiplin olmadan var olamaz." görüşünü ileri süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Parsons

Merton

Durkheim

Paul Colomy

Açıklama:

Durkheim, toplumsal işlevlerin ahlaki disiplin olmadan var olamayacağını ileri sürer. Bütün toplumların zorunlu bir ahlak geliştirdiğini, bu ahlakın toplumun düzgün bir şekilde işlemesi açısından zorunlu olduğunu savunur. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'un belirlediği eylem sistemlerinden biri değildir?

Eğitim sistemi

Davranışsal organizma

Kişilik sistemi

Sosyal sistem

Kültürel sistem

Açıklama:

Parsons sosyal sistemi, toplumsal eylemin örgütlendiği yollardan biri olarak görür, eylemlerin yalıtılmış olarak değil, belirli kümeler içinde gerçekleştiğini ve
bu eylem kümelerinin de sistemleri oluşturduğunu ileri sürer. Parsons dört eylem
sistemi olduğunu belirtir. Bunlar; (a) davranışsal organizma, (b) kişilik sistemi,
(c) sosyal sistem ve (d) kültürel sistemdir. Parsons'un bu sistemleri içinde "Eğitim sistemi yoktur. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

İşverenin işe alacağı kişiyi kendi arkadaşlarından ve akrabalarından seçmesi ne tür bir değerlendirmedir?

Niteliğe göre performans

Yaygınlığa karşı belirlilik

Özgüllüğe karşı evrensellik

Duygusallığa karşı duygusal tarafsızlık

Kolektif yönetime karşı bireysel yönelim

Açıklama:

Eleman arayan bir işveren, işe alacağı kişiyi kendi arkadaşlarından ya da akrabalarından biri olduğu için seçiyorsa özgül değerlendirme yapıyor, diğer taraftan yüksek vasıf düzeyine sahip olduğu, işi iyi yapabileceğini düşündüğü için seçiyorsa "Evrensel değerlendirme" yapıyor demektir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'a göre bütün yaşayan sistemlere özgü olan işlevlerden biri değildir?

Uyum

Amaca ulaşma

Bütünleşme

Gizil kalıp koruma

Faydacılık

Açıklama:

Faydacı yaklaşıma göre insanlar, başkalarının zararına da olsa kendi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan, bu amaç doğrultusunda hesaplar yaparak eylemde bulunan bencil varlıklardır. İnsanlar sürekli olarak birbirleriyle savaş halindedirler, çünkü bir bireyin kazanması, diğer bireylerin kaybetmesi anlamına gelmektedir. Parsons'un belirlediği sistemler içinde "Faydacılık" yoktur. Doğu yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi işlevselliğin özelliklerinden biri değildir?

Sistem, parçaların bütünü oluşturmasından meydana gelir.

Sistemde parçalar birbiriyle uyumlu bir biçimde çalışır.

Sistem durağan olabileceği gibi dinamiktir.

Sistem ile sistemin doğal çevresi birbirinden ayrıdır.

Sistem, gerektiğinde çatışmacı bir durum içine girebilir.

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, toplumu ortak çıkarlar çerçevesinde birbiri ile uyumlu işlevsel ilişkiler geliştirmiş parçalardan oluşan, düzenli ve dengede olan bir sistem olarak görür. Bu nedenle de bir konsensüs (uzlaşma) yaklaşımı olarak adlandırılmaktadır. İşlevselselliğin özelliklerinde çatışma yoktur, uzlaşma vardır. Doğru yanıt: E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'un belirlediği "A Tipi Kalıp Değişkenler" den biri değildir?

Nitelik

Yaygınlık

Özgüllük

Bireysel yönelim

Duygusallık

Açıklama:

"Bireysel yönelim" Parsons'un belirlediği "A Tipi Kalıp Değişkenler" sınıflamasına değil, "B Tipi Kalıp Değişkenler" sınıflamasına girer. Doğru yanıt: D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Parsons'a göre kişiliği oluşturan temel bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyaçlar

Değerler

Kültür

Eğitim

Deneyim

Açıklama:

Parsons'a göre "İhtiyaçlar" kişiliği oluşturan temel bileşendir. Doğru yanıt: A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi "B Tipi Kalıp Değişkenler" den biri değildir?

Performans

Kolektif yönelim

Belirlilik

Evrensellik

Bireysel yönelim

Açıklama:

Kolektif yönelim, "B Tipi Kalıp Değişkenler" den değil, "A Tipi Kalıp Değişkenler" den biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'a göre sosyal sistemlerin evrimsel değişimini oluşturan yapısal değişimlerden biri değildir?

Farklılaşma

Uyum yeteneğinin artması

Eskiyi reddetme

Kapsama

Değer genelleştirilmesi

Açıklama:

Parsons'a göre "Eskiyi reddetme" sosyal sistemlerin evrimsel değişimini oluşturan yapısal değişimlerden biri değildir. Doğru yanıt: C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Toplumların süreğen, birbirine bağlı, istikrarlı, genellikle tümleşik bütünler oldukları ve her biri toplumun istikrarının sürmesi açısından belirli işlevleri yerine getiren parçalardan oluştuğu varsayımına dayanan yaklaşıma ne ad verilir?

Positivizm

Konsensus

İşlevselcilik

Genel sistem teorisi

Sibernetik teori

Açıklama:

İşlevselcilik, en genel hatlarıyla toplumların süreğen, birbirine bağlı, istikrarlı, genellikle tümleşik bütünler oldukları ve her biri toplumun istikrarının sürmesi açısından belirli işlevleri yerine getiren parçalardan oluştuğu varsayımına dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcilerinden biri olarak kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Malinowski

Radcliffe-Brown

Parsons

Merton

Açıklama:

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcileri Comte, Spencer ve Durkheim olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bir toplumsal olgu ya da eylemin sonuçları itibarıyla toplumsal istikrar ve bütünlüğün korunmasına yaptığı katkı açısından değerlendirilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İşlev

İşlevsel açıklama

Sosyal sistem

Sibernetik teori

Toplumsal yapı

Açıklama:

İşlevsel açıklama, bir toplumsal olgu ya da eylemin sonuçları itibarıyla toplumsal istikrar ve bütünlüğün korunmasına yaptığı katkı açısından değerlendirilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

İşlevselciliğe göre toplumun temelinde yer alan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Gruplar arası uzlaşma

İşlevsel zorunluluklar

İşlevsel ön gereklilikler

Kalıplaşmış roller

Toplum üyeleri tarafından paylaşılan norm

Açıklama:

İşlevselciliğe göre toplumun temelinde, toplum üyeleri tarafından paylaşılan norm ve değerler yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Sosyal sistemlerin ahlaki varlıklar olduğu görüşünü ilk kez açıkça vurgulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Spencer

Parsons

Merton

Durkheim

Açıklama:

Comte gibi Durkheim da toplumları karşılıklı ilişki içindeki sosyal ögelerden oluşan sistemler olarak görmektedir. Durkheim’a göre bu sosyal sistemler ahlaki varlıklardır. Comte ve Spencer’ın da paylaştığı bu görüşü ilk kez açıkça vurgulayan Durkheim olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Sosyal sistemlerin bütün insanların temel ihtiyaçlarından kaynaklandığını, bu ihtiyaçlar nedeniyle oluştuğunu ileri sürmüş olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Malinowski

Radcliffe-Brown

Durkheim

Comte

Parsons

Açıklama:

Malinowski toplumların sosyal sistemler olarak görülebileceği görüşünü kabul etmiş ve karşılıklı olarak ilişkili ögelerden oluşan bu sistemlerin bütün insanların temel ihtiyaçlarından kaynaklandığını, bu ihtiyaçlar nedeniyle oluştuğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Parsons’ın çalışmalarının kaç evrede incelenebileceği ileri sürülmektedir?

Açıklama:

Parsons’ın çalışmalarının genel olarak; (a) toplumsal eyleme odaklanan çalışmaları, (b) yapısal işlevselci yaklaşımı ve (c) modern sitsem kuramı olmak üzere üç evrede incelenebileceği ileri sürülmektedir (Poloma, 1993:148).

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Parsons tarafından ifade edilen eylem sistemlerinden biri değildir?

Davranışsal organizma

Kişilik sistemi

sosyal sistem

Toplumsal sistem

Kültürel sistem

Açıklama:

Parsons dört eylem sistemi olduğunu belirtir. Bunlar (a) davranışsal organizma, (b) kişilik sistemi, (c) sosyal sistem ve (d) kültürel sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Parsons kalıp değişkenler şemasıyla iki teorik toplum tipi arasındaki yapısal farklılaşmayı kaç farklı boyutta değerlendirmektedir?

Açıklama:

Parsons bu şemayla iki teorik toplum tipi arasındaki yapısal farklılaşmayı beş boyutta değerlendirerek toplumun yapısını belirleyen kalıp değişkenleri ortaya koymaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Parsons tarafından ortaya koyulan işlevsel zorunluluklardan biri değildir?

Uyum

Ayrışma

Amaca ulaşma

Bütünleşme

Gizil kalıp koruma

Açıklama:

Parsons’a göre bütün yaşayan sistemlere özgü olan dört işlevsel zorunluluk vardır. Bunlar, her canlı sistemin yaşayabilmesi, hayatta kalabilmesi için karşılanması gereken gereksinimlerdir. Bütün sistemlerde karakteristik olan bu dört işlevsel zorunluluk; (A) uyum (adaptasyon), (G) amaca ulaşma, (I) bütünleşme, ve (L) gizil kalıp koruma şeklinde sıralanır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

"Toplumların süreğen, birbirine bağlı, istikrarlı, genellikle tümleşik bütünler oldukları ve her biri toplumun istikrarının sürmesi açısından belirli işlevleri yerine getiren parçalardan oluştuğu varsayımına dayanır." açıklaması aşağıdaki sosyolojik yaklaşımlardan hangisine aittir?

Yapısalcılık

İşlevselcilik

Etnometodoloji

Sembolik etkileşimcilik

Eleştirel teori

Açıklama:

Modern dönem sosyolojinin temel yaklaşımlarından biri olan işlevselcilik, 20. yüzyılın büyük bölümünde hem sosyolojide hem de sosyal antropolojide önemli bir etkiye sahip olmuştur. İşlevselcilik, en genel hatlarıyla toplumların süreğen, birbirine bağlı, istikrarlı, genellikle tümleşik bütünler oldukları ve her biri toplumun istikrarının sürmesi açısından belirli işlevleri yerine getiren parçalardan oluştuğu varsayımına dayanır. Genel olarak toplumu bir arada tutan ve düzeni sağlayan şeyin de toplum üyeleri tarafından üzerinde uzlaşılan ve ortak olarak paylaşılan temel değerler olduğunu savunur. İşlevselcilik insan eylemlerinin de büyük ölçüde toplumsal değerler temelinde yükselen toplumsal çevre tarafından biçimlendirildiği varsayımına dayanır.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İşlevselciliğin kökleri pozitivist geleneğe dayanır.
İşlevselci yaklaşımın en belirgin özelliklerinden biri Marksizmde olduğu gibi çatışmayı vurgulamasıdır.
Bu yaklaşımın içinde yer alan sosyologlar genel olarak toplumsal düzen ile ilgilenmişlerdir.

Yukarıda İşlevselcilik hakkında verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

II ve III

I ve II

I ve III

Hepsi

Açıklama:

İşlevselciliğin kökleri, klasik sosyolojide Comte ve Durkheim’ın temsil ettiği pozitivist geleneğe dayanır. Bu açıdan yorumlayıcı ve eleştirel sosyoloji geleneklerine dayanan diğer sosyolojik yaklaşımlardan, özellikle de Marksizmden belirgin şekilde ayrılır. Örneğin işlevselci yaklaşımın en belirgin özelliklerinden biri Marksizmin aksine çatışmayı değil, birliği ve uyumu vurgulayan bir yaklaşım olmasıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojide İşlevselci yaklaşımın ilk temsilcilerinden biridir?

Spencer

Parsons

Moore

Erikson

Davis

Açıklama:

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcileri Comte, Spencer ve Durkheim olarak kabul edilmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

1940'lar ve 1950'ler boyunca Amerikan sosyolojisinde baskın olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sembolik etkileşimcilik

Marksizm

İşlevselcilik

Pozitivizm

Yapısalcılık

Açıklama:

En kapsamlı biçimini Parsons ve Merton’ın çalışmalarında almış olan işlevselcilik, 1940’lar ve 1950’ler boyunca Amerikan sosyolojisindeki baskın yaklaşım olmuştur.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Genel Sistem Teorisi'nin kurucularından kabul edilmektedir?

Merton

Davis

Moore

Erikson

Spencer

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, genel olarak Genel Sistem Teorisi’nin bir alt türü olarak kabul edilmektedir (Collins, 1988:54). Genel sistem teorisinin kurucularından kabul edilen Spencer, astronomi, biyoloji ve psikoloji gibi çeşitli bilim dallarında aynı temel ilkenin geçerli olduğunu, varlıkların belirsiz, tutarsız bir homojenlik halinden belirli ve tutarlı bir heterojenliğe doğru evrildiğini belirtmiştir. Spencer’a göre bu evrimsel yasa, her tür sistemi anlamak için bir anahtardır (Collins, 1988:47).
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

İşlevselci yaklaşım hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İşlevselciliğe göre toplumun temelinde, toplum üyeleri tarafından paylaşılan norm ve değerler yer almaktadır.

Bireysel düşünceler, anlamlar ya da yorumlar üzerinde durur.

İşlevselcilik, toplumların incelenmesinde işlevsel bir açıklama yapılması gerektiğini savunur.

İşlevselci yaklaşımın en temel kavramları arasında sosyal sistem, toplumsal yapı, toplumsal kurum, işlev ve işlevsel açıklama olduğu söylenebilir.

İşlevselciliği, toplumu bir bütün olarak gören diğer bütüncül yaklaşımlardan ayıran temel özellik, parçaların bütünle ilişkisine verilen önemdir.

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, sosyal sistemleri bir arada tutanın ne olduğu, nasıl muhafaza edildikleri, toplumsal düzenin nasıl kurulduğu, nasıl sürdürüldüğü, bir toplumda istikrarın temel kaynaklarının neler olduğu gibi toplumun doğası hakkında geniş çaplı teorik sorular sorar. Bireysel düşünceler, anlamlar ya da yorumlarla fazla ilgilenmez, bunların yerine toplumsal yapı üzerinde durur.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Toplumu bir bütün olarak tanımlayan, bu bütünün parçalarının toplumsal kurumlar olduğunu, bu kurumların ahlaki nitelikteki işlevlerinin de toplumsal dayanışmayı, istikrarı ve dengeyi sağlamak olduğunu savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Weber

Durkheim

Spencer

Malinowski

Açıklama:

Durkheim da toplumu bir bütün olarak tanımlamış, bu bütünün parçalarının toplumsal kurumlar olduğunu, bu kurumların ahlaki nitelikteki işlevlerinin de toplumsal dayanışmayı, istikrarı ve dengeyi sağlamak olduğunu savunmuştur. Durkheim bu nedenle sosyolojik yönteminde, nedensel çözümlemenin yanı sıra işlevsel çözümlemenin de gerekliliğini vurgulamış ve toplumsal süreçler ile toplumsal kurumların, toplumsal sistemin ihtiyaçlarına uygun olan işlevlerini analiz etmiştir.
Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi XX. yüzyıl başlarında endüstri öncesi küçük ölçekli toplumları incelerken işlevsel analizi kullanarak işlevselci yaklaşıma katkıda bulunmuş bir antropologdur?

Durkheim

Spencer

Comte

Malinowski

Weber

Açıklama:

Yirminci yüzyıl başlarında özellikle İngiliz antropologlar, endüstri öncesi küçük ölçekli toplumları incelerken işlevsel analizi kullanarak işlevselci yaklaşıma katkıda bulunmuşlardır. Malinowski (1884-1942) ve Radcliffe-Brown (1881-1955) bu açıdan özellikle öne çıkan antropologlar olarak kabul edilirler (Cuff vd., 1989: 38).
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

"Toplumsal Eylemin Yapısı" adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Spencer

Durkheim

Comte

Weber

Parsons

Açıklama:

50 yılı aşkın süre boyunca 150’den fazla kitap ve makale yazmış olan Parsons’ın en önemli eserleri Toplumsal Eylemin Yapısı (1937) ve Toplumsal Sistem (1951) olarak gösterilebilir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'ın ifade ettiği dört eylem sisteminden biri değildir?

Davranışsal organizma

Kişilik sistemi

Sosyal sistem

Dini sistem

Kültürel sistem

Açıklama:

Parsons sosyal sistemi, toplumsal eylemin örgütlendiği yollardan biri olarak görür, eylemlerin yalıtılmış olarak değil, belirli kümeler içinde gerçekleştiğini ve bu eylem kümelerinin de sistemleri oluşturduğunu ileri sürer. Parsons dört eylem sistemi olduğunu belirtir. Bunlar (a) davranışsal organizma, (b) kişilik sistemi, (c) sosyal sistem ve (d) kültürel sistemdir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

İşlevselci yaklaşım içerisinde yer alan sosyologlar aşağıdaki hangi kavram ile daha çok ilgilenmişlerdir?

Toplumsal düzen

Toplumsal çatışma

Toplumsal sınıf

Diyalektik yöntem

Psikanaliz

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Sosyolojide işlevselci yaklaşımın ilk temsilcileri olarak hangi sosyologlar olarak kabul edilmektedir.

R. Dahrendorf, K Marx

Comte, Spencer ve Durkheim

Saint Simon, Max Weber

G. Simmel, Max Weber

Max Weber, Karl Marx

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Sosyoloji de Spencer ve Comte ile başlayıp gelişimi Durkheim ile devam eden işlevselcilik, ilgili teorinin en önde gelen ........... sistem kavramı çerçevesinde yaptığı katkılarla birlikte yapısal işlevselcilik olarak anılmaya başlamıştır denilebilir.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi sosyoloğun adı gelmelidir?

Max Weber

Karl Marx

Talcott Parsons

G. Simmel

Saint Simon

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Kendi kendini kontrol edebilen karmaşık sistemler teorisine ne ad verilir?

Sosyal statik

Sosyal dinamik

Toplumsal olgu

Sibernetik

İlişkisel realizm

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi işlevselciliğin genel özellikleri arasında yer alır?

Sosyal çatışma

Toplumsal eşitsizlik

Toplumsal dışlama

Toplumsal sınıf

Sosyal sistem

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

İşlevselci yaklaşımda bir toplumsal olgu ya da eylemin sonuçları itibarıyla toplumsal istikrar ve bütünlüğün korunmasına yaptığı katkıya ne ad verilir?

İşlevsel açıklama

İşlevsizlik

İşlevsel süreç

İşlevsel döngü

İşlevsel sınırlılık

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

İşlevselci yaklaşım toplumu nasıl bir sistem olarak ele almaktadır?

Eşitsizlikler sistemi

Çatışmacı bir yapı

Düzenli ve dengede olan bir sistem

Gerilim üreten bir yapı

Anomik bir sistem

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

İşlevselci yaklaşım içerisinde hangi sosyologa göre "ahlaki düzen bir zorunluluktur ve toplumsal olguların işlevleri de ahlaki bir nitelik taşımaktadır?

Talcott Parsons

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

H. Spencer

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki hangi sosyologlar işlevsel yaklaşımı antropoloji alanında kullanmışlardır?

Malinowski ve Radcliffe-Brown

A. Comte ve S. Simon

H. Spencer ve S. Simon

T. Parsons ve M. Weber

T. Parsons ve H. Spencer

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Talcott Parsons'un 4 eylem sisteminden birisi değildir?

Davranışsal organizma

Kişilik sistemi

Sosyal sistem

Kültürel sistem

Sınıf sistemi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

İşlevselci sosyologlar genellikle aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenir?

Toplumsal düzen

Toplumsal eşitsizlik

Toplumsal hiyerarşiler

Toplumsal güç ilişkileri

Toplumsal çatışmalar

Açıklama:

İşlevselci yaklaşımın içinde yer alan sosyologlar genel olarak toplumsal düzen ile ilgilenmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

İşlevselci yaklaşım aşağıdakilerden hangisinin bir alt kuramı olarak değerlendirilebilir?

Çatışma Teorisi

Genel sistem teorisi

Feminist teori

Kurumsalcı teori

Etnometodolojik teori

Açıklama:

İşlevselci yaklaşım, genel olarak Genel Sistem Teorisi’nin bir alt türü olarak kabul
edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 53

Toplumsal işlevlerin ahlaki disiplin olmadan var olamayacağını ileri süren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Karl Marx

Auguste Comte

Emile Durkheim

Edward Said

Açıklama:

Durkheim, toplumsal işlevlerin ahlaki disiplin olmadan var olamayacağını ileri sürer. Bütün toplumların zorunlu bir ahlak geliştirdiğini, bu ahlakın toplumun düzgün bir şekilde işlemesi açısından zorunlu olduğunu savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Parsons'ın dört eylem sisteminden biri değildir?

Davranışsal organizma

Kişilik sistemi

Sosyal sistem

Kültürel sistem.

Ekonomik sistem.

Açıklama:

Parsons sosyal sistemi, toplumsal eylemin örgütlendiği yollardan biri olarak görür, eylemlerin yalıtılmış olarak değil, belirli kümeler içinde gerçekleştiğini ve bu eylem kümelerinin de sistemleri oluşturduğunu ileri sürer. Parsons dört eylem sistemi olduğunu belirtir. Bunlar (a) davranışsal organizma, (b) kişilik sistemi, (c) sosyal sistem ve (d) kültürel sistemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

İngiliz işlevselci antropolog Malinowski aşağıdakilerin hangisini yapmamıştır ya da aşağıdakilerden hangisine katılmaz?

Pasifik bölgesindeki bazı adalarda yaşayan kabile topluluklarını incelemiştir.

Çalışmalarında yapısal ve sistemci analizi savunmuştur.

İlkel toplumlarda büyünün hiçbir işlevi yoktur.

Kurum ve geleneklerin daha genel bağlama nasıl uyum sağladığını incelemiştir.

Toplumların sosyal sistemler olarak görülebileceğini iddia etmiştir.

Açıklama:

Malinowski’ye göre örneğin büyü, ilkel toplumlarda işlek uygarlığın diğer ögelerinin karşılayamayacağı bir toplumsal ihtiyacı karşıladığı için vazgeçilmez bir işlevi yerine getirmekte, cenaze törenleri de yapısal sürekliliğin korunmasına katkıda bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 56

Parsons klasik sosyolojideki ikili toplum tiplemesinden esinlenerek geliştirdiği ve iki toplum tipi arasındaki ayrımı yapmasını sağlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kollektif yönelim

Duygusallık

Nitelik

Kalıp değişken

Yaygınlık

Açıklama:

Parsons klasik sosyolojideki ikili toplum tiplemesinden esinlenerek geliştirdiği kalıp değişkenler kavramı ile iki toplum tipi arasındaki ayrımı beş boyutta değerlendirmeye çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Parsons’a göre bütün yaşayan sistemlere özgü olan işlevsel zorunluluk aşağıdakilerden hangisidir?

uyum (adaptasyon)

amaca ulaşma

bütünleşme

gizil kalıp koruma

hepsi

Açıklama:

Parsons’a göre bütün yaşayan sistemlere özgü olan dört işlevsel zorunluluk vardır. Bunlar, her canlı sistemin yaşayabilmesi, hayatta kalabilmesi için karşılanması gereken gereksinimlerdir. Bütün sistemlerde karakteristik olan bu dört işlevsel zorunluluk; (A) uyum (adaptasyon), (G) amaca ulaşma, (I) bütünleşme, ve (L) gizil kalıp koruma şeklinde sıralanır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi inançlardan, değerlerden ve iletişimin sembolik aracılarından meydana gelen sistemdir?

Kültürel sistem

Kişilik sistemi

Davranışsal organik sistem

Sosyal sistem

Ekosistem

Açıklama:

Kültürel sistem, inançlardan, değerlerden ve iletişimin sembolik aracılarından meydana gelir

Doğru Cevap: A

Soru 59

Parsons'a göre sistem içinde toplumsal kontrol hiyerarşisinde en üstte duran hangisidir?

değerler

normlar

roller

yaptırımlar

fiziksel cezalar

Açıklama:

Sistemin varlığını ve dengesini sürdürebilmesini sağlayan temel mekanizmalar toplumsallaşma ve toplumsal kontroldür. Sistem içinde toplumsal kontrolün kendi içinde bir hiyerarşisi vardır. Bu hiyerarşiye göre en üstte (i) değerler, daha sonra (ii) normlar, daha sonra (iii) roller ve son olarak da (iv) yaptırımlar yer alır

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sosyal sistemlerin evrimsel farklılaşmasındaki yapısal değişimlerden biri değildir?

Farklılaşma

Uyum yeteneğinin artması

Grup kapalılığı

Kapsama

Değer genelleştirmesidir

Açıklama:

Sosyal sistemlerin evrimsel değişimi, dört yapısal değişimden meydana gelir. Bu yapısal değişimler (i) farklılaşma, (ii) uyum yeteneğinin artması (iii) kapsama ve (iv) değer genelleştirmesidir

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Merton’ın eleştirdiği, işlevsel analizde Malinowski ve Radcliffe-Brown gibi antropologlar tarafından geliştirilen varsayımlardan biridir?

Toplumun standart birliği

Evrensel işlevselcilik

Toplumsal işlevselcilik

Bozuk işlevsellik

Vazgeçilmez işlevsellik

Açıklama:

Merton, işlevsel analizde Malinowski ve Radcliffe-Brown gibi antropologlar tarafından geliştirilen üç temel varsayımı eleştirmiştir. Bu varsayımlardan ilki, toplumun işlevsel birliğidir. Merton’ın karşı çıktığı ikinci varsayım, evrensel işlevselciliktir. Merton’ın karşı çıktığı üçüncü varsayım, işlevsel zorunluluktur.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Merton'a göre, "bilginin de bilim insanlarının da öznellikten uzak ölçütlere göre değerlendirilmesi" anlamına gelen bilim insanlarının bağlı olduğu bilimsel değer hangisidir?

Evrensellik

Faydacılık

Yöntemli şüphecilik

Tarafsızlık

Paylaşımcılık

Açıklama:

Merton'a göre, "Evrensellik", bilginin de bilim insanlarının da öznellikten uzak ölçütlere göre değerlendirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Açık işlev ve gizil işlev kavramları Merton tarafından geliştirilmiştir.
II. Açık işlevler, toplumsal davranışın bilinen, beklenen sonucudur, niyet edilen sonuçtur. Gizil işlev ise toplumsal davranışın bilinmeyen, beklenmeyen sonucudur.
III. Açık işlevler, sistemin uyumunu ya da düzenlenmesini kolaylaştıran, fark edilen sonuçlardan oluşur.
IV. Gizil işlevler kasıtlıdır ve fark edilmeyebilirler.
"Açık işlev" ve "gizil işlev" kavramları ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

IV Numaralı ifade gizil işlevlerle ilgili olarak yanlış bilgi içerdiğinden bu ifadenin yer almadığı seçenek sorunun doğru yanıtı olacaktır. Doğru bilgi "Gizil işlevler kasıtlı değildir ve fark edilmeyebilirler" şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Toplumun maddi zenginlik hedefini kabul eden, ama bunun için yasal sınırlar içinde çalışmak şeklindeki kurumsallaşmış araçları reddederek bu hedefe ulaşmak için rüşvet veren, hükümette nüfuzunu kullanan birey, Merton’a göre anomi durumuna karşı hangi adaptasyon biçimini kullanmaktadır?

Başkaldırma

Vazgeçme

Kuralcı olma

Yenilik getirme

Uyum sağlama

Açıklama:

Yenilik getirme tipinde kültürel hedefler benimsenir, ancak bu hedeflere ulaşmak için toplum tarafından meşru gösterilen kurumsallaşmış araçlar benimsenmez. Örneğin birey, toplumun maddi zenginlik hedefini kabul edebilir, ama bunun için yasal sınırlar içinde çalışmak şeklindeki kurumsallaşmış araçları reddederek bu hedefe ulaşmak için mesela rüşvet vermek, hükümette nüfuzunu kullanmak, işçileri düşük ücretle çalıştırmak gibi ahlak dışı ve meşru olmayan yollar kullanır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Merton’a göre, kültürel norm ve hedeflerle bireylerin bu hedeflere ulaşması için toplum tarafından belirlenen araçlar arasında uçurum olduğu zaman hangisi ortaya çıkar?

Bozuk işlevsellik

İşlevsiz olma

Anomi

Net denge

Sapma

Açıklama:

Merton’a göre kültürel norm ve hedeflerle bireylerin bu hedeflere ulaşması için toplum tarafından belirlenen araçlar arasında uçurum olduğu zaman "anomi" "ortaya çıkar.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Toplumsal yapı ve işlevleri ele aldığı "İnsan Toplumu" adlı kitabı yazan, aile sosyolojisi ve fuhuş sosyolojisi alanında Merton’ın savunduğu türde orta boy kuramlar geliştiren, işlevsel çözümlemenin 1940’lar ve 1950’ler boyunca ABD’de hakim sosyolojik yöntem olmasına katkıda bulunan düşünür hangisidir?

Luhmann

Smelser

Moore

Erikson

Davis

Açıklama:

Davis, bir yandan toplumsal yapı ve işlevleri Parsons ve Merton’cu geleneksel yapısal işlevselciliğin bakış açısıyla ele alarak hazırladığı İnsan Toplumu adlı kitabının popülerliği, diğer yandan aile sosyolojisi ve fuhuş sosyolojisi alanında Merton’ın savunduğu türde orta boy kuramlar geliştirmesi sayesinde işlevsel çözümlemenin 1940’lar ve 1950’ler boyunca ABD’de hakim sosyolojik yöntem olmasına katkıda bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Püriten topluluğunda farklı zamanlarda yaşanan üç suç dalgasını yapısal işlevselci bakış açısıyla inceleyen Erikson'ın bu çalışmasındaki amacı nedir?

Toplumdaki bireylerin belirli pozisyonlara gelmek ve bu poziyonların gerekliliklerini yerine getirmek için motive olmaları gerektiğini göstermeye çalışmıştır.

Toplumsal tabakalaşmayı açıklamaya çalışmıştır.

Toplumsal eşitsizliği meşrulaştırmak için suçu idealize etmeye çalışmıştır.

Suç oranının zaman içinde sistemi bütünleştirerek nasıl olumlu bir işlev gördüğünü göstermeye çalışmıştır.

"Sapma" ya da "sapkın davranış" ile "suç" arasındaki farkı göstermeye çalışmıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 8

Toplumsal gerçekliğin somut olarak birbirine bağlı olan nispeten özerk analitik düzeylere ayrıştırılması gerektiğini ileri süren, mikro, mezo, makro ve küresel düzeylerin eşit analitik düzeyler olarak tanımlanması ve yorumlanması gerektiğini, bu düzeylerden herhangi birinin diğerlerinden daha önemli ya da öncelikli olmadığını savunan düşünür hangisidir?

Moore

Smelser

Alexander

Luhmann

Erikson

Açıklama:

Neil Smelser’ın sosyolojiye katkısı iki ana bölümde incelenebilir. İlk olarak, Smelser toplumsal gerçekliğin somut olarak birbirine bağlı olan nispeten özerk analitik düzeylere ayrıştırılması gerektiğini ileri sürmüş, mikro, mezo, makro ve küresel düzeylerin eşit analitik düzeyler olarak tanımlanması ve yorumlanması gerektiğini, bu düzeylerden herhangi birinin diğerlerinden daha önemli ya da öncelikli olmadığını savunmuştur.Toplumsal yapıların, inançların ve duyguların da bunların içindeki her düzeyin de önemli olduğunu belirtmiştir. İkinci olarak, etkileşim düzeyindeki olguların, toplumsal yapıların kristalleşmesinin bir sonucu olduğunu düşünen Smelser, toplumsal yapının hiçbir koşul altında toplumsal süreçlerin, toplumsal hareketlerin ve toplumsal değişmenin analizinden ayrılamayacağını savunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 9

I. Toplumun kendine ait amaçları olan, kendine referanslı (özgöndergesel) bir yapı olduğunu, bireylerin zorunlu olarak sistemin taleplerine tabi olduğunu, buna karşılık sistemin de hammadde olarak insan kaynakları ile çalışmak zorunda olduğunu savunur.
II. Biyolojideki autopoiesis (kendi kendini üretme) kavramından etkilenmiş ve toplumu kendi kendini üreten ve organize eden bir sistem olarak görmüştür.
III. Kendine referanslı sistemlerin üç bileşeni vardır. Bunlar kurallar, yapılar ve süreçlerdir.
IV. Kendi kendini üreten sistemlerde kural değişebilir, ancak yapı ve süreç aynı kalır.
Luhmann'ın görüşlerine göre, verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

IV Numaralı ifadede Luhmann’a göre yanlış olan bir görüş verildiğinden bu ifadenin yer almadığı seçenek sorunun doğru yanıtı olacaktır. Doğrusu, "Kendi kendini üreten sistemlerde yapı ve süreç değişebilir, ancak kural aynı kalır" şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

İşlevselciliğe getirilen başlıca eleştiriler arasında hangisi yer almaz?

Tarihsel olmayışı, toplumsal gerçekliğin tarihsel ve sembolik özelliklerini görmezden gelmesi

Toplumsal değişme süreciyle fazla ilgilenmemesi

Gerçek toplumlar yerine soyut sosyal sistemlerle ilgilenmesi ve ampirik araştırmalara uygulaması zor olan soyut bir teorik şema üretmesi

İçinde bulunulan mevcut düzene karşı çıkması

Çatışmayla yeterince ilgilenmemiş olması

Açıklama:

İşlevselciliğe getirilen eleştirilerden biri, toplumsal eşitsizlikleri meşrulaştırarak statükoyu, yani içinde bulunulan mevcut düzeni korumasıdır. Bu nedenle, D seçeneği sorunun doğru yanıtı olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Toplumun işlevsel birliği
Evrensel İşlevselcilik
işlevsel zorunluluk

Merton, işlevsel analizde Malinowski ve Radcliffe-Brown gibi antropologlar tarafından geliştirilen üç temel varsayımı eleştirmiştir. Yukarıdaki varsayımlardan hangileri Merton'un eleştirdiği varsayımlardandır?

I-II-III

Yalnız I

II-III

I-II

I-III

Açıklama:

Toplumun işlevsel birliği
Evrensel İşlevselcilik
işlevsel zorunluluk

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bilim sosyolojisinin temellerini atan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Frantz Fanon

Jane Addams

William Edward Burghardt Du Bois

Douglas Harper

Robert King Merton

Açıklama:

Bilim sosyolojisinin temellerini atan sosyolog Robert King Merton'dur.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Bilimsel bilginin hiçbir bilim insanının tekelinde veya mülkiyetinde olamayacağını, bilimsel bilginin ortak olarak sahip olunan bir bilgi olduğunu ve bu bilginin gizlenmemesi gerektiğini ifade eden bilimsel değer aşağıdakilerden hangisidir?

Tarafsızlık

Paylaşımcılık

Yöntemci şüphecilik

Evrensellik

İşlevsellik

Açıklama:

Paylaşımcılık, bilimsel bilginin hiçbir bilim insanının tekelinde veya mülkiyetinde olamayacağını, bilimsel bilginin ortak olarak sahip olunan bir bilgi olduğunu ve bu bilginin gizlenmemesi gerektiğini ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Merton’a göre kültürel norm ve hedeflerle bireylerin bu hedeflere ulaşması için toplum tarafından belirlenen araçlar arasında uçurum olduğu zaman .......... ortaya çıkar.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Net denge

Açık işlev

Gizil işlev

Anomi

Bozuk işlev

Açıklama:

Merton’a göre kültürel norm ve hedeflerle bireylerin bu hedeflere ulaşması için toplum tarafından belirlenen araçlar arasında uçurum olduğu zaman anomi ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kingsley Davis
Wilbert Moore
Kai T. Erikson
Neil Smelser

Yukarıdakilerden hangileri işlevselciliğe katkıda bulunan düşünürlerdendir?

I-II

I-III

I-II-III

I-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Kingsley Davis, Wilbert Moore, Kai T. Erikson, Neil Smelser işlevselciliğe katkıda bulunan düşünürlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Toplumda en becerikli ve yetenekli olanların en önemli görevlere yönelmesini
sağlamak için hem yüksek ücretler gibi maddi hem de saygınlık, statü gibi manevi birtakım teşvik ve ödüller sunulmalıdır.
Yukarıdaki açıklamaya en uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Sapma

Anomi

Toplumsal tabakalaşma

Açık işlev

Gizil işlev

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 17

Merton, bireylerin anomi durumunda beş farklı şekilde davrandıklarını, başka
bir deyişle anomi durumunda bireyler açısından beş adaptasyon tipi olduğunu
belirtmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu adaptasyon tiplerinden biri değildir?

Uyum sağlama

Yenilik getirme

Vazgeçme

Kuralcılık

Tartışma

Açıklama:

Merton, bireylerin anomi durumunda beş farklı şekilde davrandıklarını, başka
bir deyişle anomi durumunda bireyler açısından beş adaptasyon tipi olduğunu
belirtmektedir. Bunlar uyum sağlama, yenilik getirme, kuralcılık, vazgeçme ve başkaldırmadır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Toplum açısından işlevseldir
Evrenseldir
Her toplumda zorunludur
Toplum tarafından üretilir

Davis ve Moore'a göre toplumsal eşitsizlik ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I-II-III-IV

I-II

II-III-IV

I-III-IV

II-III

Açıklama:

Davis ve Moore toplumsal eşitsizliğin toplum açısından işlevsel, bu nedenle evrensel olduğunu, her toplumda zorunlu olarak var olduğunu ve toplum tarafından üretildiğini savunurlar (Cuff vd., 1989: 62).

Doğru Cevap: A

Soru 19

Açık işlev nedir?

Açık işlevler sistemin düzenlenmesini kolaylaştıran ve bireyler tarafından amaçlanmış, beklenen sonuçlardır.

Açık işlevler amaçlanmış olmayan ve fark edilmeyebilecek olan sonuçlardır.

Açık işlevler toplumsal kuralların ihlali, normlara uymama durumudur.

Açık işlevler toplumun bireylerine az kültürel ve ahlaki rehberlik durumudur.

Açık işlevler toplumsal yapının işleyişini zorlaştıran işlevdir.

Açıklama:

Açık işlevler sistemin düzenlenmesini kolaylaştıran ve bireyler tarafından amaçlanmış, beklenen sonuçlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Sosyoloji, psikoloji, ekonomi ve tarih alanında çok disiplinli araştırmalar yapmış, sosyolojinin kamusal alanını genişletmeye çalışmış, kavramsal ve metodolojik ayrımlar arasında köprü kurmaya ve mikro ve makro düzeylerini birleştirmeye çalışan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Kai Erikson

Kingsley Davis

Neil Smalser

Wilbert E. Moore

Niklas Luhmann

Açıklama:

Neil Smalser sosyoloji, psikoloji, ekonomi ve tarih alanında çok disiplini araştırmalar yapmış, sosyolojinin kamusal alanını genişletmeye çalışmış, kavramsal ve metodolojik ayrımlar arasında köprü kurmaya ve mikro ve
makro düzeylerini birleştirmeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Dinsel inançların ve ayinsel etkinliklerin toplumun üyeleri arasında dayanışmayı sağladığı için işlevsel olduğunu söylediğimizde, bu açıklama dinsel farklılıklar nedeniyle çatışmalar yaşayan, hatta bölünen toplumlar açısından yetersiz kalması, Merton'un hangi varsayıma karşı yaptığı eleştiriye örnektir?

Toplumun işlevsel birliği

Evrensel işlevselcilik

Bozuk işlevsellik

İşlevsel zorunluluk

İşlevsiz olma

Açıklama:

Merton, işlevsel analizde Malinowski ve Radcliffe-Brown gibi antropologlar tarafından geliştirilen üç temel varsayımı eleştirmiştir. Bu varsayımlardan birisi de toplumun işlevsel birliğidir. Bu varsayım standartlaşmış bütün sosyal ve kültürel inanç ve uygulamaların toplum içindeki bireyler için olduğu kadar bir bütün olarak toplum için de işlevsel olduğu varsayımıdır. Merton, belirli bir ögenin işlevsel olduğunu ileri sürerken kimin için işlevsel olduğunun da açıkça belirtilmesi gerektiğini savunmaktadır. Nitekim Merton bir ögenin sadece belirli bir kurum ya da grup için işlevsel olabileceğine dikkat çekmektedir. Örneğin dinsel inançların ve ayinsel etkinliklerin toplumun üyeleri arasında dayanışmayı sağladığı için işlevsel olduğunu söylediğimizde, bu açıklama dinsel farklılıklar nedeniyle çatışmalar yaşayan, hatta bölünen toplumlar açısından yetersiz kalacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Merton'a göre tarihsel olarak önceki dönemlerde sistem için olumlu ya da olumsuz bir işleve sahip olan yapı veya kurumlar artık bu işleve sahip olmaması aşağıdakilerden hangisidir?

Bozuk işlevsel

İşlevsiz olma

Evrensel işlevsel

İşlevsel zorunluluk

İşlevsel birlik

Açıklama:

Merton, bazı ögelerin de nötr olabileceğini, yani sistemin diğer parçaları açısından herhangi bir işlevsel sonuca sahip olmayabileceğini de belirtmektedir. İşlevsiz olma (nonfunctional), mevcut sistemle ilişkisiz olan sonuçları ifade etmektedir. Örneğin tarihsel olarak önceki dönemlerde sistem için olumlu ya da olumsuz bir işleve sahip olan yapı veya kurumlar artık bu işleve sahip olmayabilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 23

"Bir toplumun, yiyecek ve diğer kıt kaynakların üretimi ve dağıtımı gibi işlevsel gereklilikleri karşılamak için düzenlemeler yapması gerekir. Ancak bu düzenlemeleri yapmanın çok çeşitli yolları vardır."
Bu ifadeye göre Merton aşağıdaki temel varsayımlardan hangisine karşı çıkmaktadır?

İşlevsiz olma

Bozuk işlevsel

İşlevsel zorunluluk

Evrensel işlevselcilik

Toplumun işlevsel birliği

Açıklama:

Merton’ın karşı çıktığı üçüncü varsayım işlevsel zorunluluktur. Bu varsayım, toplumun bütün standartlaşmış parçalarının olumlu işlevlere sahip olmalarının yanı sıra işlemekte olan bütünün zorunlu, vazgeçilmez parçaları olduğunu iddia etmektedir. Buna karşılık Merton toplumdaki yapı ve işlevlere alternatif olabilecek olan çeşitli yapı ve işlevler olduğunu düşünmektedir. Örneğin bir toplumun, yiyecek ve diğer kıt kaynakların üretimi ve dağıtımı gibi işlevsel gereklilikleri karşılamak için düzenlemeler yapması gerekir. Ancak bu düzenlemeleri yapmanın çok çeşitli yolları vardır, mesela kendine yeterli üretim yapan tarım toplulukları, avcılık ekonomileri, köleliğe dayalı ekonomiler, kapitalist ya da sosyalist ekonomiler gibi çok çeşitli düzenlemeler yapılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Bilim sosyolojisinin temellerini atan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Parsons

Smelser

Erikson

Merton

Luhmann

Açıklama:

Merton’un sosyolojiye yaptığı en önemli katkılardan birinin yapısal işlevselci yaklaşıma kattığı kavramlar, diğerinin de bilgi ve bilim sosyolojisi alanındaki çalışmaları olduğu söylenebilir. Merton’un bilim sosyolojisi ile ilgili düşüncelerinin temelinde, bilimsel topluluğun ve bu topluluğun işleyişinin sosyolojik analizi ve doğa bilimciler de dahil olmak üzere bilimsel topluluğun üyelerinin toplumsal güçlerden bağımsız ve onlara karşı kayıtsız olmadığını gösterme çabası yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Parsons ve Merton arasındaki en önemli farklardan biri aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmiştir?

Merton geniş çaplı, büyük bir teori yaratmaya çalışır.

Parsons daha sınırlı, orta boy teoriler yaratmaya çalışır.

Merton küçük ölçekli ampirik çalışmalar yapar.

Parsons küçük ölçekli ampirik çalışmalar yapar.

Merton orta boy kuramlar geliştirmiştir.

Açıklama:

Parsons ve Merton arasındaki en önemli farklardan biri, Parsons geniş çaplı, bü- yük bir teori yaratmaya çalışırken Merton’ın daha sınırlı, orta boy teorilerden yana olmasıdır (Ritzer, 2008: 251). Merton, bir tarafta Parsons’ın büyük boy soyut teorisi, öte tarafta modern Amerikan sosyolojisinde yaygın olarak görülen küçük ölçekli ampirik çalışmalar arasında köprü kurmaya çalışmış, bu doğrultuda orta boy kuramların geliştirilmesinin önemini vurgulamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Merton, bir sosyal olgunun olumlu işlevlerinin mi bozuk işlevlerinin mi daha ağır bastığı sorusunu yanıtlayabilmek için aşağıdaki kavramlardan hangisini geliştirmiştir?

Net denge

Açık işlev

Gizli işlev

İşlevsel analiz

Orta boy teori

Açıklama:

Merton, bir sosyal olgunun olumlu işlevlerinin mi bozuk işlevlerinin mi daha ağır bastığı sorusunu yanıtlayabilmek için net denge kavramını geliştirmiştir. Bununla birlikte, hangisinin ağır bastığına karar vermek çoğunlukla imkânsızdır çünkü konular son derece karmaşıktır ve öznel yargılara dayanır. Bu gibi sorunları aşmak için Merton işlevsel analizin farklı düzeylerde yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. İşlevselciler genel olarak, bir bütün olarak toplumun analizini yapmışlardır. Buna karşılık Merton işlevsel analizin bir örgüt, kurum ya da grup düzeyinde yapılabileceğini vurgulamaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 27

Merton'a göre kültürel olarak belirlenmiş hedefler ile bu hedeflere ulaşmak için toplumsal olarak belirlenmiş araçlar arasında kopma olması durumunda aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

Sapma

Anomi

Net denge

Açık işlev

Kapalı işlev

Açıklama:

Kültürel norm ve değerler ile bunlara uymak için eylemde bulunan grup üyelerinin sosyal olarak belirlenmiş kapasiteleri arasında büyük bir ayrışma meydana geldiğinde anomi meydana gelir (Merton 1968:216). Başka bir deyişle Merton’a göre anomi, kültürel olarak belirlenmiş hedefler ile bu hedeflere ulaşmak için toplumsal olarak belirlenmiş araçlar arasın- da kopma olması durumunda ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ahlak dışı ya da yasa dışı yollara başvurmaksızın çalışan ama bu şekilde zengin olamayacağını bilen bir devlet memurunun, hedeflerini küçülterek zengin olma hedefini terk etmesinde, Merton’a göre anomi durumuna karşı hangi adaptasyon biçimini kullanmaktadır?

Uyum Sağlama

Vazgeçme

Kuralcı olma

Başkaldırma

Yenilik Getirme

Açıklama:

Kuralcı olma tipinde toplumun uygun gördüğü kurumsallaşmış araçlar meşru olarak kabul edilir ancak bu araçlarla toplumun koyduğu hedeflere ulaşmak mümkün görünmüyorsa, hedefler değiştirilir, daraltılır ve daha küçük hedefler belirlenir. Örneğin, ahlak dışı ya da yasa dışı yollara başvurmaksızın çalışan ama bu şekilde zengin olamayacağını bilen bir devlet memurunun, hedeflerini küçülterek zengin olma hedefini terk etmesi buna örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Her toplumun sapkın davranışa ve sapkın davranışlarda bulunanlara ihtiyacı olduğunu, bunların sapkın olmayan davranışların sınırlarının ne olduğununun ortaya konabilmesini sağladığını ileri süren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Robert K. Merton

Wilbert Moore

Kingsley Davis

Kai Erikson

Neil Smelser

Açıklama:

İşlevselciliğin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Kai T. Erikson, özellikle sapma ve sapkın davranışlarla ilgilenmiştir. Erikson belirli bir toplumda insan davranışının ahlaki sınırlarının neler olduğunu saptamanın yolunun sapkın davranışların ve grubun sapkın davranışlara olan tepkisinin incelenmesi olduğunu düşünmektedir. Erikson’a göre her toplumun sapkın davranışa ve sapkın davranışlarda bulunanlara ihtiyacı vardır, çünkü sapkın davranışlar, sapkın olmayan davranışların sınırlarının ne olduğununun ortaya konabilmesini sağlar, toplum üyelerine uygun kabul edilen davranışların neler olduğunu hatırlatır ve böylelikle toplumsal konsensüsü korumaya yardımcı olurlar.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi işlevselciliğe getirilen eleştirilerden birisi değildir?

İşlevselciliğin, biyolojik sistemle toplumsal sistem arasında güçlü bir benzerlik olduğu şeklindeki varsayımı eleştirilmiştir.

İşlevselcilik, toplumsal değişme süreciyle fazla ilgilenmediği gerekçesiyle de eleştirilmiştir.

İşlevselcilik ayrıca gerçek toplumlar yerine soyut sosyal sistemlerle ilgilenmekle eleştirilmiştir

İşlevselcilere en sık yöneltilen eleştirilerden biri, çatışmayla yeterince ilgilenmemiş olmalarıdır.

İşlevselciler küçük ve orta boy kuramlar getirerek geniş çaplı, büyük bir teori yaratmaktan kaçınmışları nedeniyle eleştirilmiştir.

Açıklama:

İşlevselciliğe getirilen eleştirilerin bir kısmı yöntem ile ilgilidir. Tarihteki bütün toplumları analiz edebilecek tek bir şema olamayacağı ileri sürülmekte, buna rağmen yapısal işlevselcilerin tek bir teori sayesinde her şeyi açıklayabileceklerini iddia etmeleri eleştirilmektedir. Dolayısıyla işlevselciler E şıkkının aksi şekilde eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Robert K. Merton'un işlevselciliğe bir katkısı niteliğindedir?

Net denge

İş bölümü

Anomi

Sapma

Küreyelleşme

Açıklama:

Merton, bir sosyal olgunun olumlu işlevlerinin mi bozuk işlevlerinin mi daha ağır bastığı sorusunu yanıtlayabilmek için net denge kavramını geliştirmiştir. Bununla birlikte, hangisinin ağır bastığına karar vermek çoğunlukla imkânsızdır çünkü konular son derece karmaşıktır ve öznel yargılara dayanır. Bu gibi sorunları aşmak için Merton işlevsel analizin farklı düzeylerde yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. İşlevselciler genel olarak, bir bütün olarak toplumun analizini yapmışlardır. Buna karşılık Merton işlevsel analizin bir örgüt, kurum ya da grup düzeyinde yapılabileceğini vurgulamaktadır (Ritzer, 2008: 255). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bilim sosyolojisinin temellerini atan sosyolog hangisidir?

Auguste Comte

Emile Durkheim

Saint Simon

Robert K. Merton

Thomas Moore

Açıklama:

Merton’un sosyolojiye yaptığı en önemli katkılardan birinin yapısal işlevselci yaklaşıma kattığı kavramlar, diğerinin de bilgi ve bilim sosyolojisi alanındaki çalışmaları olduğu söylenebilir. Merton’un bilim sosyolojisi ile ilgili düşüncelerinin temelinde, bilimsel topluluğun ve bu topluluğun işleyişinin sosyolojik analizi ve doğa bilimciler de dahil olmak üzere bilimsel topluluğun üyelerinin toplumsal güçlerden bağımsız ve onlara karşı kayıtsız olmadığını gösterme çabası yer alır (Slattery, 2010:162-3). Merton, bilim sosyolojisinin temellerini atan sosyologdur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Toplumsal davranışın bilinen, beklenen sonucu, niyet edilen sonucu şeklinde tanımlanan ve Merton'un işlevselciliğe en önemli katkılarından biri olarak görülen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Disfonksiyon

Orta boy teori

Net denge

Gizli işlev

Açık işlev

Açıklama:

Merton ayrıca, işlevsel analize büyük katkıları olan açık işlev ve gizil işlev kavramlarını geliştirmiş ve bu işlevleri birbirinden ayırmamız gerektiğini vurgulamıştır. Açık işlevler, toplumsal davranışın bilinen, beklenen sonucudur, niyet edilen sonuçtur. Gizil işlev ise toplumsal davranışın bilinmeyen, beklenmeyen sonucudur. Bazı eylem, âdet ya da inançların toplumun bazı bölümleri için işlevleri olsa da toplumun üyeleri bu işlevlerin farkında olmayabilirler. Örneğin, uzaktan öğretim sisteminin açık işlevlerinden bazıları örgün eğitim sisteminin dışında kalan bireylere eğitim sağlamak ve meslek kazandırmaktır. Ama bu sistemi incelediğimizde uzaktan eğitim sisteminin e-öğrenme özellikleri sayesinde öğrencilerin bilgisayar ve internet becerilerini arttırdığını görebiliriz. Öğrenciler uzaktan eğitimin bu işlevinin farkında olmayabilirler. Bu işlev niyet edilmiş, kasıtlı bir işlev değildir. Bu durumda öğrencilerin bilgisayar ve internet becerilerini artırmanın, uzaktan öğretim sisteminin gizil işlevi olduğunu söyleyebiliriz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Merton, sosyolojinin özünün, asıl görevinin belirtilmiş niyetlerden öte gerçek sonuçları görebilmek olduğunu vurgulamaktadır.

Toplumun yeni nesillerine kültürü aktarmak ve işgücü piyasalarının ihtiyaç duyduğu niteliklere sahip insanlar yetiştirmek eğitim kurumunun açık işlevidir.

Çocukların gün boyunca eğitim kurumlarında kalmaları nedeniyle annelerin çocuklara ayırdığı zamanın azalması ve kadınların iş gücüne katılımını artırması eğitim kurumunun gizli işlevidir.

Gizil işlevler olumlu işlevler olabildiği gibi bozuk işlevler de olabilirler veyahut işlevsiz olabilirler.

Açık işlev ve gizli işlev kavramlarına ilişkin yukarıdaki önermelerden hangileri doğrudur?

I ve IV

II ve III

I, II ve III ve IV

II, III ve IV

II ve III

Açıklama:

Gizil işlevler olumlu işlevler olabildiği gibi bozuk işlevler de olabilirler veyahut işlevsiz (nonfunctionel) olabilirler. Örneğin eğitim kurumunun açık işlevi toplumun yeni nesillerine kültürü aktarmak ve işgücü piyasalarının ihtiyaç duyduğu niteliklere sahip insanlar yetiştirmektir. Bu, eğitimin planlanmış ve beklenen açık işlevidir. Bunun yanında çocukların gün boyunca eğitim kurumlarında kalmaları annelerin çocuklara ayırdığı zamanın azalmasını sağlamış ve kadınların işgücüne katılımını artırmıştır. Bu da eğitim kurumunun bir işlevidir, ancak bu işlev bir gizil işlevdir ve de kadınlar açısından olumlu bir gizli işlev olarak kabul edilebilir. Bunun yanında eğitimin kurumsallaşması nedeniyle ebeveynlerle çocukların birbirleriyle geçirdikleri zaman azalmıştır, bu da öngörülmeyen bir sonuçtur, ancak sistem açısından bir işlev taşımaz (nonfunctional), fakat aile kurumu için olumsuz veya bozuk bir gizil işlev olarak kabul edilebilir. Eylemlerin hem kasıtlı (niyetli) hem de kasıtsız sonuçları olabilir. Kasıtlı sonuçların herkes farkındadır, ancak kasıtsız sonuçların farkına varılmayabilir. Sosyolojik analiz, kasıtsız sonuçları ortaya koymalıdır. Merton sosyolojinin özünün, asıl görevinin bu olduğunu, yani belirtilmiş niyetlerden öte gerçek sonuçları görebilmek olduğunu vurgulamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Anomi, toplumsal normların çökmesi, etkisizleşmesi ve bu durumdan kaynaklanan karışıklık ve çatışma durumunu ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.
Merton anomiyi uygun normların mevcut olmamasından kaynaklanan bir kuralsızlık durumu olarak tanımlar.
Durkheim anomiyi, kültürel olarak belirlenmiş hedeflerle bunlara ulaşmak için toplumsal olarak belirlenmiş araçlar arasında bir uçurum meydana geldiğinde oluşan durum olarak tanımlamaktadır.

Anomi kavramına ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

Anomi, toplumsal normların çökmesi, etkisizleşmesi ve bu durumdan kaynaklanan karışıklık ve çatışma durumunu ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Durkheim anomiyi uygun normların mevcut olmamasından kaynaklanan bir kuralsızlık durumu olarak tanımlarken Merton’ın kuramında bu kavramın anlamı biraz değişmektedir. Merton anomiyi, kültürel olarak belirlenmiş hedeflerle bunlara ulaşmak için toplumsal olarak belirlenmiş araçlar arasında bir uçurum meydana geldiğinde oluşan durum olarak tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Merton, bireylerin anomi durumunda beş farklı şekilde davrandıklarını, başka bir deyişle anomi durumunda bireyler açısından beş adaptasyon tipi olduğunu belirtmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu adaptasyon tiplerinden biri değildir?

Uyum sağlama

Başkaldırma

Kuralcılık

Tekrar etme

Vazgeçme

Açıklama:

Merton, bireylerin anomi durumunda beş farklı şekilde davrandıklarını, başka bir deyişle anomi durumunda bireyler açısından beş adaptasyon tipi olduğunu belirtmektedir. Bunlar uyum sağlama, yenilik getirme, kuralcılık, vazgeçme ve başkaldırmadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Belirli bir toplumda insan davranışının ahlaki sınırlarının neler olduğunu saptamanın yolunun sapkın davranışların ve grubun sapkın davranışlara olan tepkisinin incelenmesi olduğunu dile getiren ve işlevselciliğin önemli isimlerinden biri olan sosyolog hangisidir?

Robert K. Merton

Kai T. Erikson

Kingsley Davis

Neil Smelser

Niklas Luhmann

Açıklama:

İşlevselciliğin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Kai T. Erikson, özellikle sapma ve sapkın davranışlarla ilgilenmiştir. ABD’ye 17. yüzyıl’da yerleşmiş olan bir Püriten topluluğunda farklı zamanlarda yaşanan üç suç dalgasını yapısal işlevselci bakış açısıyla inceleyen Erikson, bu çalışmasında suç oranının zaman içinde sistemi bütünleştirerek nasıl olumlu bir işlev gördüğünü göstermeye çalışmıştır (Cuff vd., 1989 59). Erikson’a göre toplumlar sistemler olduğuna göre kendilerini sınırlayan ve onları diğer sistemlerden ve çevreden ayıran sınırları da olmalıdır. Bunlar ahlaki sınırlardır ve toplumun kendi içinde kabul edilen ve beklenen davranış biçimlerinin korunmasını sağlayan mekanizmalardır. Toplumun üyeleri bu davranış sınırlarını aştıklarında kanunlar, polis gücü ve zihin-ruh sağlığı kurumları gibi toplumsal kontrol mekanizmaları devreye girer (Cuff vd., 1989 59). Erikson belirli bir toplumda insan davranışının ahlaki sınırlarının neler olduğunu saptamanın yolunun sapkın davranışların ve grubun sapkın davranışlara olan tepkisinin incelenmesi olduğunu düşünmektedir. Erikson’a göre her toplumun sapkın davranışa ve sapkın davranışlarda bulunanlara ihtiyacı vardır, çünkü sapkın davranışlar, sapkın olmayan davranışların sınırlarının ne olduğununun ortaya konabilmesini sağlar, toplum üyelerine uygun kabul edilen davranışların neler olduğunu hatırlatır ve böylelikle toplumsal konsensüsü korumaya yardımcı olurlar. Bu nedenle bütün toplumlar, belirli ve sabit bir düzeyde sapkın davranışa/suça sahip olmaya çalışırlar, çünkü ancak bu şekilde davranışlara ilişkin ahlaki sınırlarını koruyabilir ve sonraki nesillere aktarabilirler (Cuff vd., 1989: 60). Dorğu cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Yapısal işlevselciliğin eleştirilen yönlerini eleştirel ve davranışsal yönleri daha güçlü olan diğer bazı teorilerle birleştirmeye çalışan, farklı bakış açılarının kavramsal açıdan güçlü yönlerini kullanarak denge ve değişme, bağlılık ve çatışma, yapı ve aracı (özne) gibi ayrılıkları daha dengeli bir şekilde ele almayı sağlayabilecek melez bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlayan sosyoloji yaklaşamı aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal feminizm

Çatışmacı kuramlar

Sembolik etkilenimcilik

Yeni işlevselcilik

Postmodern yaklaşım

Açıklama:

Yeni işlevselcilik, yapısal işlevselciliğin eleştirilen yönlerini eleştirel ve davranışsal yönleri daha güçlü olan diğer bazı teorilerle birleştirmeye çalışan, farklı bakış açılarının kavramsal açıdan güçlü yönlerini kullanarak denge ve değişme, bağlılık ve çatışma, yapı ve aracı (özne) gibi ayrılıkları daha
dengeli bir şekilde ele almayı sağlayabilecek melez bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlayan bir yaklaşımdır (Ritzer ve Smart, 2001:147-8). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yeni işlevselciliğin kurucularındandır?

Niklas Luhmann

Robert K. Merton

Talcott Parsons

Emile Durkheim

Thomas Moore

Açıklama:

İşlevselciliğe önemli katkıda bulunanlardan biri de Parsons’ın öğrencisi olan ve yeni işlevselciliğin kurucuları arasında sayılan (Ritzer ve Smart, 2001:147-8) Niklas Luhmann’dır. Luhmann, Parsons’ın son dönem çalışmalarını temel almış, yapısal işlevselcilikle genel sistem teorisinin bazı ögelerini ve bilişsel biyoloji, sibernetik ve fenomenoloji alanlarına ait olan bazı kavramları birleştirerek (Paul, 2001) yeni bir yaklaşım geliştirmeye çalışmış ve yeni işlevselciliğin gelişimine katkıda bulunmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi işlevselciliğe getirilen eleştirilerden değildir?

İşlevselciliğe getirilen eleştirilerden biri, toplumsal eşitsizlikleri meşrulaştırarak statükoyu, yani içinde bulunulan mevcut düzeni korumasıdır.

Önemsiz görünen konulara odaklanmakla eleştirilmiştir.

Gerçek toplumlar yerine soyut sosyal sistemlerle ilgilenmekle ve ampirik araştırmalara uygulaması zor olan soyut bir teorik şema üretmekle eleştirilmiştir

İşlevselciliğin tarih, çatışma, değişme gibi konularla yeterince ilgilenmemesi, denge, konsensüs, değerler birliği gibi kavramları ise fazla vurgulaması bu teorinin muhafazakâr, yani mevcut toplumsal kurumların devamlılığını savunan bir öze sahip olduğu yönünde eleştirilere yol açmıştır.

İşlevselcilere en sık yöneltilen eleştirilerden biri, çatışmayla yeterince ilgilenmemiş olmalarıdır. İşlevselcilere göre toplumsal kurumlar büyük ölçüde toplumun üyelerinin çoğu tarafından kabul edilerek paylaşılan değerleri ve amaçları yansıtmaktadır.

Açıklama:

Önemsiz görünen konulara odaklanmakla eleştirilen sosyoloji yaklaşımı etnometodolojidir. diğer tüm eleştiriler işlevselciliğe yöneliktir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Malinowski ve Radcliffe-Brown gibi antropologların toplumların yapısına dair öne sürdüğü temel varsayımlar aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumun işlevsel birliği, Evrensel işlevselcilik ve işlevsel zorunluluk

İşlev bozukluğu ve işlevsel nedensellik

İşlevsel gereklilik ve işlevsel bütünlük

İşlevsel yapı, işlevsel gruplar ve işlevsel değerler

İşlevsel bireysellik, işlevsel gruplar ve işlevsel normlar.

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Merton'un sosyal kuramının en önemli özelliği nedir?

Makrocu bir kurmacıdır

Orta boy kuramcıdır

Psikolojik kurmacıdır

Mikrocu kuramcıdır

Evrenselci bir yaklaşıma sahip bir kuramcıdır

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 43

Merton, bir sosyal olgunun olumlu işlevlerinin mi bozuk işlevlerinin mi daha ağır bastığı sorusunu yanıtlayabilmek için hangi kavramı geliştirmiştir?

Çatışma

İdeal tip

Dayanışma

Net denge

Norm ve değerler

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Merton toplumsal davranışın bilinen, beklenen sonucu olarak gördüğü ve niyet edilen sonuçu olarak işleve ne ad vermektedir?

Kapalı işlev

Yarı açık işlev

Açık işlev

Normatif işlev

Değer yüklü işlev

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 45

Merton toplumsal davranışın bilinmeyen, beklenmeyen ve fark edilmeyen işlevlerine ne ad vermektedir?

Gizil işlev

Açık işlev

Değer yüklü işlev

Normatif işlev

Kategorik işlev

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 46

Merton'a göre kültürel norm ve değerler ile bunlara uymak için eylemde bulunan grup üyelerinin sosyal olarak belirlenmiş kapasiteleri arasında büyük bir ayrışma meydana geldiğin durumu hangi kavramla açıklamaktadır?

Dayanışma

İşlevsellik

Çatışma

İdeal tip

Anomi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi işlevselci yaklaşım içerisinde yer almaz?

R. Merton

J. Alexander

K. Marx

N. Luhmann

N. Smelser

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

İşlevselci yaklaşım içerisinde özellikle sapma ve sapkın davranışlar üzerine araştırmalar yapan ve sapkın davranışların belli sınırlamaları beraberinde getirerek toplumda sapkın olmayan davranışların neler olduğunun belirlenmesini sağladığını öne süren sosyolog aşağıdaklerden hangisidir?

K. Erikson

N. Smelser

R. Merton

N. Luhmann

J. Alexander

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 49

Yeni işlevselciliğin önemli temsilcileri kimlerdir?

T. Parsons ve R. Merton

Niklas Luhmann ve Jeffrey C. Alexander

R. Merton M. Weber

T. Parsons ve E. Durkheim

T. Parsons ve W. Mills

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Merton, bir sosyal olgunun diğer sosyal olgular için olumsuz olan işlevler de taşıyabileceğine dikkat çekmiş ve yapılar ve kurumlar sosyal sistemin diğer parçalarının korunmasına katkıda bulunabildikleri gibi onlar için olumsuz olan sonuçlar da yaratabiliceğini hangi kavramla açıklamaktadır?

Açık işlev

Yarı işlev

Yapısal işlev

Normatif işlev

Bozuk işlev

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Merton’a göre modern bilimin işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalist toplumun endüstriyel ihtiyaçlarını karşılamaktır

Kapitalist toplumun duygusal ihtiyaçlarını karşılamak

Kapitalist toplumun tüketim ihtiyacını karşılamak

Kapitalist toplumun teknolojik ihtiyaçlarını karşılamak

Kapitalist toplumun organizasyon ihtiyaçlarını karşılamak

Açıklama:

Merton’a göre modern bilimin işlevi, kapitalist toplumun endüstriyel ihtiyaçlarını karşılamaktır, bu nedenle modern bilim toplumsal konsensüs tarafından desteklendiği 17. Yüzyıla kadar gelişmemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi bilim insanlarının temel bilimsel değerlerinden biri değildir?

evrensellik

paylaşımcılık

tarafsızlık

rekabet

yöntemli şüphecilik

Açıklama:

Bilimsel değerler evrensellik, paylaşımcılık, tarafsızlık ve yöntemli şüpheciliktir

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi orta boy kuramların özelliğidir?

Birçok toplumsal olguyu açıklamak

Geniş soyutlama yapmak

Dar kapsamlı somutlama yapmak

Hipotez oluşturmak

Teori geliştirmek

Açıklama:

Orta boy kuramlar, Parsons’ın büyük kuramı gibi birçok toplumsal olguyu birden açıklamaya çalışmayan, daha dar kapsamlı ve daha az soyut kuramlar olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi eğitim kurumunun gizil işlevidir?

Yeni nesillerine kültürü aktarmak.

İşgücü piyasalarına insanlar yetiştirmek.

Ulusal ideolojiyi pekiştirmek.

Toplumsal kuralları öğretmek

Ebeveynlerin iş piyasasına dahil olmasını sağlamak

Açıklama:

Eğitim kurumunun açık işlevi toplumun yeni nesillerine kültürü aktarmak ve işgücü piyasalarının ihtiyaç duyduğu niteliklere sahip insanlar yetiştirmektir. Bu, eğitimin planlanmış ve beklenen açık işlevidir. Bunun yanında çocukların gün boyunca eğitim kurumlarında kalmaları annelerin çocuklara ayırdığı zamanın azalmasını sağlamış ve kadınların işgücüne katılımını artırmıştır. Bu da eğitim kurumunun bir işlevidir, ancak bu işlev bir gizil işlevdir ve de kadınlar açısından olumlu bir gizli işlev olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kültürel norm ve değerler ile bunlara uymak için eylemde bulunan grup üyelerinin sosyal olarak belirlenmiş kapasiteleri arasında büyük bir ayrışma meydana geldiğinde aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

Anomi

Disiplin

Düzen

Karmaşa

Toplum

Açıklama:

Kültürel norm ve değerler ile bunlara uymak için eylemde bulunan grup üyelerinin sosyal olarak belirlenmiş kapasiteleri arasında büyük bir ayrışma meydana geldiğinde anomi meydana gelir

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi anomi durumundaki bireyler açısından beş adaptasyon tipinden biri değildir?

uyum sağlama

yenilik getirme

kuralcılık

önemsememe

başkaldırma

Açıklama:

Merton, bireylerin anomi durumunda beş farklı şekilde davrandıklarını, başka bir deyişle anomi durumunda bireyler açısından beş adaptasyon tipi olduğunu belirtmektedir. Bunlar uyum sağlama, yenilik getirme, kuralcılık, vazgeçme ve başkaldırmadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Davis ve Moore’a göre toplumsal tabakalaşmayı gerekli kılan işlevsel zorunluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumda etkili rol tahsisi

Toplumsal iş bölümü

Toplumsal sınıflar

Statü farkları

Zümre sistemleri

Açıklama:

Davis ve Moore’a göre toplumsal tabakalaşmayı gerekli kılan işlevsel zorunluluk, toplumda etkili rol tahsisi ve performansıdır. Bu zorunluluk toplumdaki bütün rollerin bu rollere en uygun kişiler tarafından doldurulması, bu kişilerin bu rolleri yerine getirebilmek için gerekli eğitimi almaları ve rollerini dürüst ve vicdanlı bir şekilde yerine getirmeleri olarak tanımlanabilir

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji, ekonomi ve tarih alanında çok disiplinki araştırmalar yapmış, sosyolojinin kamusal alanını genişletmeye çalışmış, kavramsal ve metodolojik ayrımlar arasında köprü kurmaya çalışmıştır?

Kingsley Davis

Wilbert E. Moore

Kai Erikson

Neil Smalser

N. Luhmann

Açıklama:

Smelser sosyoloji, psikoloji, ekonomi ve tarih alanında çok disiplinki araştırmalar yapmış, sosyolojinin kamusal alanını genişletmeye çalışmış, kavramsal ve metodolojik ayrımlar arasında köprü kurmaya çalışmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi N. Luhmann'ın Pasons'a yönelttiği eleştirilerden biridir?

Kendi kendine referanslılığa yer verilmemesi

Koşullara bağlı olarak değişebilirliği kabul etmesi

Kültürün güven ve sevgi gibi olguları içermesi

Değişim araçlarını kavramsallaştırması

Durumsallığı kabul etmesi

Açıklama:

Luhmann Parsons’ın teorisini kendine referanslı olmaması ve koşullara bağlı olarak değişebilirliği, yani durumsallığı kabul etmemesi nedeniyle eleştirmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Çatışmacı kuramcılar için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken işlevselciler için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.
İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparken çatışmacı
kuramcılar toplumsal yaşamın her alanında mevcut olan çatışmalara, anlaşmazlıklara ve uzlaşmazlıklara dikkat çekerler.
Çatışmacı kuramcılar toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken işlevselciler toplumsal düzenin (veya toplumun bir arada tutulmasının) toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.
İşlevselciler paylaşılan toplumsal değerler tarafından üretilen birlik ve beraberlik üzerinde yoğunlaşırken, çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin korunmasında gücün önemini vurgular.

Yukarıda sıralanan işlevselcilik ve çatışma teorisi arasındaki farklardan hangisi/hangileri doğrudur?

II-III-IV

II-IV

Yalnız III

I-II

Yalnız I

Açıklama:

Çatışma teorisi ile işlevselcilik arasındaki en önemli farklıkların bazıları ise kısaca şu şekilde sıralanmaktadır:

İşlevselciler için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken çatışmacı kuramcılar için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.
İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparken çatışmacı kuramcılar toplumsal yaşamın her alanında mevcut olan çatışmalara, anlaşmazlıklara ve uzlaşmazlıklara dikkat çekerler.
İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel
bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin (veya toplumun bir arada tutulmasının) toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.
Son ve öncekiyle bağlantılı olarak, işlevselciler paylaşılan toplumsal değerler tarafından üretilen birlik ve beraberlik üzerinde yoğunlaşırken, çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin korunmasında gücün önemini vurgular.

Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Sosyolojik imgelem kimin eseridir?

C. Wright Mills

George Ritzer

Lewis A. Coser

Talcott Parsons

Ralf Dahrendorf

Açıklama:

Mills, 1959’da yayınladığı “Sosyolojik İmgelem” (veya “Toplumbilimsel Düşün”) adlı eserinde bir yandan bireysel sorunlarla kamu meselelerini ayrıştırmış, bir yandan da ikisini ilişkilendirmeye çalışmıştır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Mills, Parsons'un 'Grand Teorisi' neden eleştirir?

Toplumsal hareketleri merkeze aldığı için

Yalnızca çatışmaya odaklandığı için

Toplumsal değişimle ilgilenmediği için

Terörize edilmiş kitlelere odaklandığı için

Uyumsuz bir toplumu tetiklediği için

Açıklama:

Mills Parsons’un ‘Grand Teorisi’ni çatışma ve toplumsal değişme ile ilgilenmediği
için de eleştirir:
“Toplumdaki çatışmaları, çelişkileri sihirli bir biçimde yok ediveren, toplumda hayranlık yaratacak nitelikte bir uyumluluk durumu yaratıveren ‘sistematik’ ve ‘genel’ teori için, bu nedenle toplumsal değişme ve tarih diye bir sorunla ilgilenmeye gerek kalmamaktadır. ‘Grand Teori’cilerin normatif olarak kurdukları bu toplumsal yapı anlatımında, terörize edilmiş kitlelerin, heyecana kapılmış güruhların, kalabalıkların ve hareketlerin yeri olmayacağı açıktır” (Mills, 2000: 77). Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Dahrendorf ’a göre postkapitalist toplumda çatışmanın temeli aşağıdakilerden hangisidir?

Otorite

Vasıf

Sermaye

Eğitim

Mülkiyet

Açıklama:

Dahrendorf için postkapitalist toplumda meşru güç/kontrol anlamında kullandığı otorite (yetki) sahibi
olmak artık üretim araçlarının mülkiyetine sahip olmaktan daha önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf ’un 20. yüzyılın toplum yapısı ile ilgili düşüncelerinden biridir?

Toplumsal hareketlilik azalmış, toplumsal tabakalar arası geçiş zorlaşmıştır.

İşçilerin vasıf düzeyine göre farklılaşması, emeğin, iş gücünün bölünmesine, heterojenleşmesine neden olmuştur.

Eşitlik azalmıştır ve bu durum iki temel sınıf arasındaki çatışmanın yoğunlaşmasına neden olmuştur.

Bu yüzyılda toplum, üretim araçlarına sahip olanlarla olmayanlar arasında yaşanan bir çatışmaya sahne olmaktadır

Sermayedarlar ve işçiler arasındaki çatışma, bu iki sınıfın giderek kutuplaşmasına neden olmaktadır

Açıklama:

Ancak postkapitalist toplumda bu tür bir sınıf dayanışması ve sınıf çatışmasının gelişme ihtimali, daha önce belirtilen emeğin ayrışması ve işçi sınıfının vasıflı-vasıfsız ve benzeri farklı rakip emek düzeylerine bölünmüş olması nedeniyle, pek mümkün görünmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Toplumlarda gerginliklerin ve düşmanlıkların yapıyı parçalamadan dışarı atılmasını sağlayan, gerginlikleri yapı dışına kanalize eden mekanizmalar olduğunu ifade eden kavram ve bu kavramı ilk olarak kullanan
sosyolog aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Çatışmanın kanalize edici işlevi-R. Dahrendorf

Yıkıcı olmayan çatışma-R. Dahrendorf

Çatışmanın bütünleştirici işlevi-C.W. Mills

Gerçekçi olmayan çatışma-L. A. Coser

Emniyet süpabı-Lewis A. Coser

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Lewis Coser’la ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Amerikan sosyolojisini çatışma konusunu ihmal etmekle eleştirir

Çatışmanın toplumun varlığını koruyacak bir araç olabileceğini vurgular.

Çatışmanın olumsuz işlevlerinin olumlu işlevlerinden çok daha fazla olduğunu savunur.

Çatışmacı yaklaşım içinde yer alır

Çatışmanın toplumsal ilişkilerin anlaşılması açısından merkezi bir öneme sahip olduğunu savunur

Açıklama:

Öte yandan Coser’a göre çatışmanın işlevleri üzerine odaklanmak çatışmanın belirli biçimlerinin yıkıcı olduğunu inkar etmek anlamına gelmez. Ancak, kendisi çatışmanın hep olumsuz işlevleri üzerine yoğunlaşan bir analizi biraz daha dengeli kılabilmek için çatışmanın işlevlerine odaklandığını belirtmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Mills’e göre iktidar seçkinlerini oluşturan gruplardan biridir?

Ücretli işçiler

Aristokratlar

Sanatçılar

Üst düzey ordu mensupları

Vasıflı beyaz yakalılar

Açıklama:

Mills, çağdaş kapitalist sanayi toplumunun büyük sanayi kapitalistleri, üst düzeydeki politikacılar ve Pentagon’daki yüksek mevki sahiplerinden oluşan bir seçkinler takımı tarafından yönetildiğini, bu kliğin
içindeki gerçek iktidarın ise sanayi alanında yer alan varlıklarda bulunduğunu söylemektedir

Doğru Cevap: D

Soru 9

Mills’in beyaz yakalılar ile ilgili düşünceleri açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Amerikan toplumunda toplumu ilgilendiren önemli kararları alan sınıf beyaz yakalılardır

Beyaz yakalılar ne kendi yaşamlarını ne de ulusal politikaları şekillendirebilecek güce sahip değildir.

İşçiler gibi örgütlü olmadıkları için, onlardan da iyi durumdadırlar

Beyaz yakalılar sınıfsal olarak burjuvazi ile özdeşleşmektedir.

Beyaz yakalılar sınıfsal olarak proleterya ile özdeşleşmektedir

Açıklama:

Ona göre modern toplumda meydana gelen değişmelere bağlı olarak beyaz yakalıların sadece prestijleri ve gelirleri azalmakla kalmayıp işleri de giderek daha rutin, sıkıcı, özerkliği olmayan ve makineleşmenin de tehdidi altında olan işlere dönüşmektedir (Poloma, 1993:294). Hem emeğe hem de kendilerine yabancılaşmış olan bu yeni sınıfın üyeleri ne kendi yaşamlarını kontrol edebilecek kişisel güce ne de ulusu şekillendirebilecek politik güce sahip olamayan “acınası tipler”dir

Doğru Cevap: B

Soru 10

İlk olarak Mills’in kullandığı ve “bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmaları” şeklinde tanımlanabilecek
kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Makroskobik imgelem

Moleküler imgelem

Çatışmacı imgelem

Değerlendirici sosyoloji

Sosyolojik imgelem

Açıklama:

Mills için sosyolojik imgelem günümüz insanının tam da gereksinim duyduğu şeydir. Ona göre günümüz insanının “kendisinin dışındaki dünyada ve kendi benliğinde olup bitenleri anlamasını sağlayacak düşünsel bir nitelik” kazanmaya gereksinimi vardır ve bu düşünsel niteliği de Mills sosyolojik imgelem (ya da toplumbilimsel düşün) yeteneği olarak tanımlamaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Mills hangisinin yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır?

Talcott Parsons

David Lockwood

Ralf Dahrendorf

Lewis A. Coser

John Rex

Açıklama:

Özellikle Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır .

Doğru Cevap: A

Soru 12

Çatışma teorisi ve işlevselciliğe ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Aralarındaki temel fark işlevselciliğin çatışmanın olumlu işlevlerine, çatışma teorisinin ise olumsuz işlevlerine odaklanmasıdır.

Çatışmacılar toplumsal düzenin otoriteye sahip olanların zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.

Çatışmacılara göre toplumu bir arada tutan şey ortak olarak paylaşılan normlar ve değerlerdir.

Her ikisi de çatışmanın konsensüsten daha önemli olduğunu savunur.

Her ikisi de toplumu sürekli olarak değişim halindeki bir yapı olarak görür.

Açıklama:

İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin (veya toplumun bir arada tutulmasının) toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.

Doğru Cevap: B

Soru 13

C. Wright Mills ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Grand teori geleneğini izlemektedir

Ampirik yöntemle gündelik yaşamdaki ayrıntıların çalışılması gerektiğini düşünür.

Amerikan sosyolojisinde Marksist geleneği canlı tutmaya çalışmıştır.

Klasik Marksist bir gelenekten gelmektedir

Parsons’ın düşüncelerine dayanan bir kuram geliştirmiştir.

Açıklama:

C. Wright Mills, işlevselciliğin hâkim olduğu, Marksist teorinin ise büyük ölçüde ihmal edildiği, Amerikan sosyoloji geleneğinde Marksist geleneği canlı tutmaya çalışan birkaç istisna sosyologdan biri olarak kabul edilir

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip etmiş ve bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmış olan düşünürdür?

Wright Mills

Ralf Dahrendorf

David Lockwood

Raymond Aron

Randall Collins

Açıklama:

Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. C. Wright Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, tarihle biyografi arasındaki ilişkileri kavrayabilmemiz için sosyolojik imgeleme sahip olmamız gerektiğini belirtir?

Comte

Mills

Durkheim

Marx

Weber

Açıklama:

Mills tarihle biyografi arasındaki ilişkileri kavrayabilmemiz için sosyolojik imgeleme sahip olmamız gerektiğini belirtir. Ona göre Comte, Durkheim, Marx ve Weber gibi klasiklerin hepsi insan ve toplumu birlikte alma tutumuna sahiptirler. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Mills’in aynı zamanda eleştirel nitelikteki sosyolojik yaklaşım ve yöntemini en açık şekilde sergilediği çalışmalarından biri olarak bilinir?

Amerikan Orta Sınıfları

Marksistler

Sosyolojik İmgelem

Karakter ve Toplumsal Yapı

İktidar Seçkinleri

Açıklama:

Sosyolojik İmgelem, Mills’in aynı zamanda eleştirel nitelikteki sosyolojik yaklaşım ve yöntemini en açık şekilde sergilediği çalışmalarından biri olarak bilinir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Mills’e göre , aşağıdakilerden hangileri, üç önemli kurumun komuta yerlerinde yer alan seçkinlerden oluşan iktidar seçkinleri arasında yer alır?
I. Büyük şirketlerin, yöneticileri
II. Amerikan film yapımcıları
III. Ordunun üst rütbeli subayları
IV. Uluslararası üne sahip yazarlar
V. Federal hükümetin başındaki siyasal yöneticiler

I.II.II

II.III.IV

III.IV.V

I.III.V

II.IV.V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi, yapısal işlevselci kurama bağlı olmakla birlikte, bu kuramın toplumsal hayatın önemli bir boyutunu oluşturduğuna inandığı toplumsal çatışmayı incelemeyi ihmal etmesini her zaman eleştirmiş ve bir bakıma yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirmeye çalışmıştır?

Ralf Dahrendorf

David Lockwood

Lewis Coser

Raymond Aron

Randall Collins

Açıklama:

Lewis A. Coser, yapısal işlevselci kurama bağlı olmakla birlikte, bu kuramın toplumsal hayatın önemli bir boyutunu oluşturduğuna inandığı toplumsal çatışmayı incelemeyi ihmal etmesini her zaman eleştirmiş ve bir bakıma yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirmeye çalışmıştır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Lewis Coser, ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangisi yanlıştır?

Lewis Coser, Berlin’de Musevi bir banker babanın oğlu olarak dünyaya gelmiştir

Hitler iktidara gelene dek Almanya’da kalmış, daha sonra Paris’e, daha sonra da hayatının geri kalanını geçirdiği ABD’ye geçmiştir

Coser, çatışmanın çözümlenmesi açısından önemli katkılarda bulunmuş, Simmel’in bu konudaki düşüncelerini geliştirmeye çalışmıştır

Chicago, California ve New York State Üniversitelerinde dersler vermiş olan Coser ayrıca Brandeis Üniversitesi’nde sosyoloji bölümünü kurmuştur

Coser’in en önemli eserleri arasında; Beyaz Yakalılar, Amerikan Orta Sınıfları, İktidar Seçkinleri ve Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün sayılabilir

Açıklama:

Bir dönem Amerikan Sosyoloji Derneği’nin başkanlığını da yapan Coser’in en önemli eserleri arasında: Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956), Sosyolojik Teori (1964), Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970), Açgözlü Kurumlar (1974) ve Çatışma ve Uzlaşma (1984) sayılabilir.
Beyaz Yakalılar, Amerikan Orta Sınıfları, İktidar Seçkinleri ve Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün C.Wright Mills’in eserleridir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangileri Coser’ın çatışma teorisinin temel özellikleri arasında yer alır?
I. Çatışma toplumda her zaman vardır
II. Çatışma “parçalayıcı” ve “negatif” bir faktördür
III. Çatışma grup ya da kişiler arası ilişkilerde bireylerin gruptan çekilmelerini önler
IV. Çatışma grup sınırlarının korunmasına katkıda bulunur
V. Toplumsal çatışma mutlak anlamda yıkıcı bir etkiye sahiptir

Yalnızca I ve II

Yalnızca I.III ve IV

I.II.III.IV

II.III.IV.V

I.III.IV.V

Açıklama:

Coser, Toplumsal Çatışmanın İşlevleri adlı çalışmasında çatışmanın toplumda her zaman var olduğunu ve sadece “parçalayıcı”, “negatif” bir faktör olmadığını, grup ya da kişiler arası ilişkilerde bireylerin gruptan çekilmelerini önleyerek grup sınırlarının korunmasına katkıda bulunma gibi önemli işlevlere sahip olduğunu dile getirir. Bu çalışmasında Coser, toplumsal çatışmanın mutlak anlamda yıkıcı bir etkiye sahip olduğu ve toplumsal ilişkilerde her zaman bir dengesizlik durumu oluşturduğu yönündeki inancın son derece yetersiz yorumlara yol açacağına dikkat çeker.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında II. ve V. seçeneklerde yer alan bilgi yanlış olduğundan doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

1960’larda etkili olmuş ve postkapitalist toplum teorisi olarak da adlandırılan sosyolojik çatışma teorisi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Ralf Dahrendorf

Raymond Aron

Randall Collins

David Lockwood

Lewis Coser

Açıklama:

Postkapitalist toplum teorisi olarak da adlandırılan sosyolojik çatışma teorisidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf'un, Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden bazıları arasında yer almaz?

Sermayenin ayrışması

Emeğin ayrışması

''Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi

Toplumsal hareketliliğin artması

Eşitliğin azalması

Açıklama:

Dahrendorf, Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden bazılarını aşağıdaki şekilde sınıflar:
(i) Sermayenin ayrışması (decomposition of capital)
(ii) Emeğin ayrışması (decomposition of labour)
(iii) “Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi
(iv) Toplumsal hareketliliğin artması
(v) Eşitliğin artması
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’ Eşitliğin azalması’’ yanlış olduğundan doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi, Dahrendorf ’a göre postkapitalist toplumda çatışmanın temelini oluşturur?

Tüketim

Zenginlik

Sermaye

Otorite

Sahiplik

Açıklama:

Dahrendorf, postkapitalist olarak adlandırdığı toplumda çatışmanın üretim araçlarına sahip olanlar ile olmayanlar arasında değil otorite konumunda olanlarla ona tabi olanlar arasında ortaya çıktığını savunmuştur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Mills “Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik" ile aşağıdakilerden hangisini eleştirir?

Parsons'ın Sosyal Sistem çalışmasını

Parsons'ın çatışma ve toplumsal değişme ile ilgilenmemesi

İdeolojik anlamın meşrulaştırılması

Sosyolojik analizin tarihsel bağlamdan soyutlanması

Bireylerin sosyolojik imgeleme sahip olamaması

Açıklama:

“Grand Teori”den sonra da Mills, “Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik” (Abstracted Empiricism) adını verdiği ve gündelik yaşamın toplumsal ve tarihsel bağlamlardan soyutlanmış, önemsiz ayrıntılarına gömülü olduğunu düşündüğü aşırı ampirist yaklaşımları eleştirir. Soyutlanmış ampirizm/deneyimcilik genel olarak örnekleme süreciyle seçilmiş bireylerle yapılan mülakatlardan elde edilen dataların işlenmesi ve bulunan sonuçların istatistiksel bildirimler şeklinde ifade edilmesi şeklinde bir yönteme dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Coser çatışmanın toplumsal yarar sağlayabileceği yönündeki düşünceyi geliştirirken kimden etkilenmiştir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Georg Simmel

Talcott Parsons

John Rex

Açıklama:

Coser çatışmayı çözümlerken George Simmel’in çatışma üzerine olan görüşlerinden oldukça etkilenmiş ve çatışmanın toplumsal yarar sağlayabileceği yönündeki düşünceyi büyük ölçüde Georg Simmel’in Çatışma adlı klasik eserini yeniden formüle ederek geliştirmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Saldırgan eğilimlerin yapıyı parçalamadan dışarıya atılmasını sağlar.
Yapıda birtakım yeni düzenlemeler yapar.
Temel çözümler sunar.
Grup yapısının korunmasına katkıda bulunur.
Tamamlanmamış bir işlevi yerine getirir.

Coser'in "emniyet subabı" adı verdiği kurumlara dair yukarıdaki özelliklerden hangileri doğrudur?

I-II

I-III-IV

III-IV-V

I-IV-V

II-III-V

Açıklama:

Coser çatışmanın bütün toplumlarda var olduğunu ve de bütün toplumların çatışmadan kurtulmak için gerginlikleri ve düşmanlıkları kanalize edecek mekanizmalar oluşturma yoluna gittiklerini belirtir. Bu mekanizmalar genellikle düşmanca duyguların ve saldırgan eğilimlerin yapıyı parçalamadan dışarıya atılmasını sağlayan “emniyet süpabı” kurumları (“safety-valve” institutions) aracılığıyla işlerler. Coser bu noktada “emniyet süpabı” kurumlarının düşmanlıkların dışarı atılmasını sağlayarak ilişkilerin daha da kötüleşmesini engellemeleri bakımından grup yapısının korunmasına katkıda bulunduklarını belirtir. Öte yandan Coser “emniyet supabı” kurumlarının, toplumsal yapının korunmasına hizmet etmekle birlikte aslında tamamlanmamış bir işlevi yerine getirdiklerine de dikkat çeker. Nitekim emniyet supabı kurumları, yapıda birtakım yeni düzenlemeler yapacak ve temel çözümler sunacak mekanizmalardan çok gerilimin boşalmasını sağlayan geçici çözümler sunacak mekanizmalar olarak oluşturulmuşlardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Dahrendorf'un "sermayenin ayrışması" şeklinde tanımladığı durum nedir?

Post-kapitalist endüstriyel toplum tipinin oluşması

Toplumun çatışma ve konsensüsten meydana gelen bir madalyon olması

Meşru bir güç olan otoritenin itaat ettirme gücünün olması

Üretim sürecinde farklı emek düzeylerinin oluşması

Üretim araçlarının mülkiyeti ile kontrolünün birbirinden ayrışması

Açıklama:

Marx’ın yaşadığı dönemde, kapitalist sistemde üretim araçlarının hem mülkiyeti hem de kontrolü aynı kişilerin, yani burjuvazinin tekelindeydi. Burjuvazi hem işletmenin/fabrikanın yasal mülk sahibiydi hem de yöneticisiydi. Öte yandan proleterya ise üretim araçlarının hem mülkiyetinden hem de kontrolünden yoksun olarak yaşayabilmek için emek gücünü satmak zorunda olan bir sınıftı. Yirminci yüzyılda ise Dahrendorf ’a göre teknolojinin gelişmesi ve dev şirketlerin ortaya çıkmasıyla birlikte üretim araçlarının mülkiyeti ile kontrolü birbirinden ayrışmaya başlamış, büyük şirketler tıpkı işçiler gibi emek gücü kiralanan uzman yöneticiler (managers) tarafından yönetilmeye başlamış, böylelikle şirket sahipleri ile şirketi yönetip kontrol edenler, denetleyenler önemli ölçüde birbirinden ayrışmaya başlamıştır. Başka bir ifadeyle, artık şirketi yönetenler onun mülk sahibi olmayabilecekleri gibi şirketin mülk sahipleri de şirketi yönetmiyor olabilirler. Dahrendorf, bu süreci "sermayenin ayrışması" olarak tanımlamaktadır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Özellikle son yüz yılda sosyal vatandaşlık haklarındaki gelişmeler ile yaşlılık maaşı, işsizlik tazminatı, sağlık sigortası, adli yardımlar, asgari ücret ve de minimum bir yaşam standardı gibi haklar yaygın olarak kabul edilmiştir.
Yukarıdaki gelişmeler Dahrendorf tarafından nasıl nitelendirilmiştir?

Emeğin ayrışması

Toplumsal eşitliğin artması

Yeni orta sınıf'ın gelişmesi

Toplumsal hareketliliğin artması

Yarı-grupların oluşması

Açıklama:

Dahrendorf ’a göre Marx’tan beri ortaya çıkan önemli gelişmelerden biri de toplumsal ve ekonomik eşitsizliklerdeki azalmadır. Özellikle son yüz yılda sosyal vatandaşlık haklarındaki gelişmeler, yaşlılık maaşı, işsizlik tazminatı, sağlık sigortası, adli yardımlar, asgari ücret ve de minimum bir yaşam standardı gibi hakların yaygın olarak kabul edilmesi eşitsizlikleri önemli ölçüde azaltmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Mills'e göre insan ve toplumu birlikte alma tutumuna sahip olan düşünürlerden değildir?

Comte

Weber

Durkheim

Marx

Parsons

Açıklama:

Mills tarihle biyografi arasındaki ilişkileri kavrayabilmemiz için de sosyolojik imgeleme sahip olmamız gerektiğini belirtir. Ona göre Comte, Durkheim, Marx ve Weber gibi klasiklerin hepsi insan ve toplumu birlikte alma tutumuna sahiptirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Mills'in, ampirizmi bilimle eşitleyip kantitatif araştırma tekniklerini fetişleştiren sosyologların çalışmalarını adlandırmak amacıyla kullandığı terimdir?

Soyutlanmış Ampirizm

Sosyolojik imgelem

Grand teori

Makroskobik araştırma

İşlevselci araştırma

Açıklama:

Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik Mills’in Sosyolojik İmgelem adlı çalışmasında “ortaya atığı ve ampirizmi bilimle eşitleyip kantitatif araştırma tekniklerini fetişleştiren sosyologların çalışmalarını adlandırmak amacıyla kullandığı bir terim”dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Mills'e göre Beyaz Yakalıların özelliklerindendir?

Siyasal açıdan işçilerden daha kötü durumdadırlar.

Ekonomik olarak işçilerden daha iyi durumdadırlar.

Bir süre de olsa toplumda bağımsız bir iktidar tabanı olabilmişlerdir.

Ekonomik açıdan eski orta sınıftan daha güvencelidirler.

İlerleyen zamanda daha da bağımsız bir siyasal görünüme sahip olacaklardır.

Açıklama:

Mills’e göre eski orta sınıf bir zaman için de olsa toplumda “bağımsız bir iktidar tabanı olabilmiş; fakat yeni orta sınıf bu yeteneği gösterememiştir”. Eski orta sınıf küçük çapta da olsa bağımsız bir mülkiyete sahip olduğundan siyasal açıdan özgür, ekonomik açıdan da bir güvenceye sahipti. Memuriyet ya da büro işleri ile yaşamını kazanmaya çalışan yeni orta sınıfı ise bu özgürlük ve güvenceden yoksundur. Eski orta sınıf serbest ve otonom bir yapıya sahipken yeni orta sınıfın memuriyet ve büro işleri serbest ve otonom bir niteliğe sahip değildir. Öte yandan, ekonomik açıdan da yeni orta sınıf, memur ve büro hizmetlileri olarak “mülksüzleşmişler, ücretli işçilerle aynı duruma indirgenmişlerdir. Siyasal yönden ise işçiler gibi örgütlü olmadıkları için, onlardan da kötü durumdadırlar”. Sonuç olarak Mills’e göre beyaz yakalılar “bağımsız bir siyasal görünümü olmayan ve olacağa da benzemeyen” bir yeni orta sınıf oluşturmaktadırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Güç ve otorite dışında kalan toplumsal çatışmalara değinmemesi
Toplum çatışmaların temellerine ilişkin fazla varsayım yapması
Çatışma teorisinin ayrı bir sosyolojik gelenek olduğu
Yapısal işlevci kökeninden kendini yeterince kurtaramayışı

Yukarıdakilerden hangileri Dahrendorf'a getirilen eleştiriler arasında yer alır?

I-II-III

I-II-IV

I-IV

II-III-IV

I-III

Açıklama:

Ancak diğer tüm kuramlar gibi Dahrendorf ’un kuramı da farklı cephelerden önemli eleştiriler almıştır. Bu eleştirilerin başında ise bu kuramın güç ve otorite yarışı dışında kalan toplumsal çatışmaların temellerine ilişkin ayrıntılı bir analiz geliştirmediği yönündeki eleştiri gelmektedir. Bunların yanı sıra, literatürde sosyolojik teori içinde ayrı bir sosyolojik gelenek olarak çatışma teorisinden söz edilemeyeceğini savunan önemli bir görüş de bulunmaktadır. Başta Parsons ve Merton olmak üzere bu görüşü savunanlar sosyolojideki bütün teori ve yaklaşımların çatışmanın toplumsal yaşamdaki yerine ilişkin belirli bir görüşe sahip olduklarını, bu nedenle sosyolojik teorinin çatışmayı vurgulayan teoriler ile konsensüse ağırlık veren teoriler şeklinde iki ayrı teoriye bölünemeyeceğini vurgulamaktadırlar. Ritzer, temel sorunu “yapısal işlevselci kökeninden kendini hiçbir zaman yeterince kurtaramamış olmak” olan çatışma teorisinin en önemli katkısının ise Marx’ın çalışmalarına daha sadık teoriler için zemin hazırlaması olduğunu savunur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Charles Wright Mills, Hans Gerth ile birlikte kaleme aldığı 1953 tarihli hangi eserinde özel ve kamusal arasında, bireyin tamamen kişisel davranışları ile son derece genel birtakım sosyal-tarihsel olgular arasındaki ilişkiyi ele alır, belirtiniz?

Karakter ve Toplumsal Yapı

Beyaz Yakalılar: Amerikan Orta Sınıfları

İktidar Seçkinleri

Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün

Dinle Yankee: Küba’da Devrim

Açıklama:

Mills, Hans Gerth ile birlikte kaleme aldığı “Karakter ve Toplumsal Yapı” (1953) adlı eserinde özel ve kamusal arasında, bireyin tamamen kişisel davranışları ile son derece genel birtakım sosyal-tarihsel olgular arasındaki ilişkiyi ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

“Toplumbilimsel düşünce yeteneğinin varlığını gösteren en önemli belirtken, karşılaşılan sorunları bireyin dar yaşam ortamının sorunları olarak gören anlayış ile bu sorunları toplumsal yapının kamusal sorunları olarak ele alan anlayış arasındaki farklılıktır” açıklaması aşağıdakilerden hangisine aittir, belirtiniz?

Ralf Dahrendorf

C. Wright Mills

Lewis A. Coser

Talcott Parsons

David Lockwood

Açıklama:

Mills için “Toplumbilimsel düşünce yeteneğinin varlığını gösteren en önemli belirtken, karşılaşılan sorunları bireyin dar yaşam ortamının sorunları olarak gören anlayış ile bu sorunları toplumsal yapının kamusal sorunları olarak ele alan anlayış arasındaki farklılıktır” (Mills, 2000: 20).

Doğru Cevap: B

Soru 35

Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik Mills’in hangi adlı çalışmasında “ortaya atığı ve ampirizmi bilimle eşitleyip kantitatif araştırma tekniklerini fetişleştiren sosyologların çalışmalarını adlandırmak amacıyla kullandığı bir terim”dir, belirtiniz?

Marksistler

Beyaz Yakalılar: Amerikan Orta Sınıfları

Sosyolojik İmgelem

Dinle Yankee: Küba’da Devrim

İktidar Seçkinleri

Açıklama:

Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik Mills’in Sosyolojik İmgelem adlı çalışmasında “ortaya atığı ve ampirizmi bilimle eşitleyip kantitatif araştırma tekniklerini fetişleştiren sosyologların çalışmalarını adlandırmak amacıyla kullandığı bir terim”dir (Marshall, 1999: 691).

Doğru Cevap: C

Soru 36

Mills’e göre iktidar seçkinleri aşağıdaki hangi kurumlardan gelmektedir, belirtiniz?

Kooperatif
Dernek
Sendika
Büyük şirketler
Ordu
Federal hükümet

I ve II

II ve III

I, II ve III

IV, V ve VI

Açıklama:

Mills’e göre iktidar seçkinleri üç önemli kurumdan gelmektedir:

Büyük şirketler
Ordu
Federal hükümet

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, Lewis Coser'in eserlerinden biri değildir?

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956)

Sosyolojik Teori (1964)

Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970)

Yaşam Şansları (1979)

Çatışma ve Uzlaşma (1984)

Açıklama:

Lewis Coser’in en önemli eserleri arasında Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956), Sosyolojik Teori (1964), Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970), Açgözlü Kurumlar (1974) ve Çatışma ve Uzlaşma (1984) sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Lewis Coser, hangi adlı çalışmasında çatışmanın toplumda her zaman var olduğunu ve sadece “parçalayıcı”, “negatif ” bir faktör olmadığını, grup ya da kişiler arası ilişkilerde bireylerin gruptan çekilmelerini önleyerek grup sınırlarının korunmasına katkıda bulunma gibi önemli işlevlere sahip olduğunu dile getirir, belirtiniz?

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri

Açgözlü Kurumlar

Çatışma ve Uzlaşma

Toplumbilimsel Düşün

Sosyolojik İmgelem

Açıklama:

Lewis Coser, Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1954) adlı çalışmasında çatışmanın toplumda her zaman var olduğunu ve sadece “parçalayıcı”, “negatif ” bir faktör olmadığını, grup ya da kişiler arası ilişkilerde bireylerin gruptan çekilmelerini önleyerek grup sınırlarının korunmasına katkıda bulunma gibi önemli işlevlere sahip olduğunu dile getirir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Bir ülkede yaşayan yerli vatandaşların ekonomik kriz ve durgunluğa bağlı olarak ortaya çıkan işsizliğin nedenini veya yine krize bağlı olarak devletin sosyal güvenlik ve benzeri harcamalarda yaptığı kesintilerin nedenlerini ülkede yaşayan belirli bir göçmen grubun varlığına bağlamaları, aşağıdakilerden hangisine bir örnek olarak verilebilir?

Gerçekçi olan çatışma

Gerçekçi olmayan çatışma

Yasal çatışma

İçsel çatışma

Dışsal çatışma

Açıklama:

Bir ülkede yaşayan yerli vatandaşların ekonomik kriz ve durgunluğa bağlı olarak ortaya çıkan işsizliğin nedenini veya yine krize bağlı olarak devletin sosyal güvenlik ve benzeri harcamalarda yaptığı kesintilerin nedenlerini ülkede yaşayan belirli bir göçmen grubun varlığına bağlamaları, gerçekçi olmayan çatışmalara bir örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Ralf Dahrendorf, 1959 tarihli aşağıdaki hangi adlı çalışmasında toplumu, bir yüzü çatışma bir yüzü konsensüs olan iki yüzlü bir madalyona benzetir, belirtiniz?

Modern Sosyal Çatışma

Yaşam Şansları

Yeni Özgürlük

Almanya’da Toplum ve Demokrasi

Endüstriyel Toplumda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Açıklama:

Ralf Dahrendorf, Endüstriyel Toplumda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959: 157) adlı çalışmasında toplumu, bir yüzü çatışma bir yüzü konsensüs olan iki yüzlü bir madalyona benzetir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisinde Ralf Dahrendorf, Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimler olarak sınıfladıkları arasında yer almaz?

Sermayenin ayrışması

Emeğin ayrışması

“Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi

Toplumsal hareketliliğin daralması

Eşitliğin artması

Açıklama:

Ralf Dahrendorf, Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden bazılarını aşağıdaki gibi sınıflar (Dahrendorf, 1959: 41-71):

Sermayenin ayrışması (decomposition of capital)
Emeğin ayrışması (decomposition of labour)
“Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi
Toplumsal hareketliliğin artması
Eşitliğin artması

Doğru Cevap: D

Soru 42

Ralf Dahrendorf’a göre aşağıdakilerden hangisi, normlar tarafından belirlenmiş belirli toplumsal rol ve mevkilere iliştirilmiş meşru güçtür, belirtiniz?

Çatışma

Uzlaşma

Otorite

Çıkar

Değer

Açıklama:

Ralf Dahrendorf’a göre otorite normlar tarafından belirlenmiş belirli toplumsal rol ve mevkilere iliştirilmiş meşru güçtür.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Amerikan sosyolojisindeki “Grand Teori” geleneğine, aşırı ampirist ve nicelci yaklaşımlara eleştiriler getiren, Marksist teorinin büyük ölçüde ihmal edildiğini savunarak Marksist geleneği canlı tutmaya sosyolog hangisidir?

Dahrendorf

Rex

Mills

Lockwood

Coser

Açıklama:

Wright Mills, işlevselciliğin hâkim olduğu, Marksist teorinin ise büyük ölçüde ihmal edildiği, Amerikan sosyoloji geleneğinde Marksist geleneği canlı tutmaya çalışan birkaç istisna sosyologdan biri olarak kabul edilir. Mills, genel anlamda Amerikan sosyolojisindeki “Grand Teori” geleneğine (birçok şeyi birden tek bir teoride açıklamaya çalışma eğilimine), özellikle de Parsons’un kuramına yönelik sert eleştirileriyle bilinse de o, aynı zamanda aşırı ampirist ve nicelci Amerikan sosyolojisine de eleştireldi.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Çatışma teorisi ile işlevselcilik arasındaki farklılıklardan hangisi yanlıştır?

İşlevselciler toplumsal düzenin var olma nedeninin baskı olduğunu söylerken çatışma kuramcılarının genel argümanı konsensüs yönündedir.

İşlevselciler için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken çatışmacı kuramcılar için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.

İşlevselciler paylaşılan toplumsal değerler tarafından üretilen birlik ve beraberlik üzerinde yoğunlaşırken, çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin korunmasında gücün önemini vurgular.

İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.

İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparken çatışmacı kuramcılar toplumsal yaşamın her alanında mevcut olan çatışmalara, anlaşmazlıklara ve uzlaşmazlıklara dikkat çekerler.

Açıklama:

A seçeneğinde verilen ifadenin doğrusu "çatışma kuramcılarının genel argümanı toplumsal düzenin var olma nedeninin konsensüsten ziyade baskı olduğu yönündedir" şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Mills'in yoğunluklu olarak eleştirdiği sosyolog hangisidir?

Poloma

Parsons

Gerth

Simmel

Coser

Açıklama:

Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Mills' e göre, "bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmaları" kavramına ne denir?

Otorite

Soyutlanmış ampirizm

Moleküler

Sosyolojik imgelem

Makroskobik

Açıklama:

Sosyolojik imgelem bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmaları olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Mills, toplumun hangi kesimini hem emeğe hem de kendilerine yabancılaşmış, ne kendi yaşamlarını kontrol edebilecek kişisel güce ne de ulusu şekillendirebilecek politik güce sahip olamayan “acınası tipler” olarak tarif eder?

Ücretli çalışan işçiler

Köylüler

Üst rütbeli subaylar

Büyük şirketlerin yöneticileri

Beyaz yakalılar

Açıklama:

Mills yirminci yüzyıl toplumunun başlıca rutinlerini gerçekleştirdiklerini düşündüğü beyaz yakalılardan oluşan bu yeni orta sınıfı Marx’ın yabancılaşma kuramına dayanarak çözümlemeye çalışır. Mills’e göre beyaz yakalılardan oluşan bu yeni orta sınıf kendilerini ücretli çalışan işçilerden daha üstün görmekle birlikte, gerek ücretlerinin işçilerden daha yüksek olmaması gerekse yönetici sınıfa olan bağımlılıkları nedeniyle gerçekte çok daha büyük bir yabancılaşma içerisindedirler. Ona göre modern toplumda meydana gelen değişmelere bağlı olarak beyaz yakalıların sadece prestijleri ve gelirleri azalmakla kalmayıp işleri de giderek daha rutin, sıkıcı, özerkliği olmayan ve makineleşmenin de tehdidi altında olan işlere dönüşmektedir. Hem emeğe hem de kendilerine yabancılaşmış olan bu yeni sınıfın üyeleri ne kendi yaşamlarını kontrol edebilecek kişisel güce ne de ulusu şekillendirebilecek politik güce sahip olamayan “acınası tipler”dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Mills’e göre, Amerikan toplumuyla ilgili tüm önemli kararları alan hangisidir?

Kilise

Üniversite

İktidar seçkinleri

Aile

Burjuvazi

Açıklama:

Mills’e göre iktidar seçkinleri üç önemli kurumun komuta yerlerinde yer alan seçkinlerden oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla (i) büyük şirketlerin, özellikle savaş endüstrisini elinde bulunduran büyük şirketlerin yöneticileri, (ii) ordunun üst rütbeli subayları ve (iii) Federal hükümetin başındaki siyasal yöneticilerdir. Mills’e göre, Amerikan toplumunda iktidar ve egemenlik bu üç ekonomik, siyasal ve askerî alanlarda kümelenmekte, bir “iktidar üçgeni” oluşturan büyük şirketler, federal hükümet ve ordudan gelen seçkinler Amerikan toplumuyla ilgili tüm önemli kararları almakta, aile, kilise, din, eğitim ve üniversite gibi diğer kurumlar ise karar alma sürecinden dışlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Coser’in toplumsal çatışma analizleri ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

Çatışmanın grup kimliğinin oluşumu ve sürdürülmesi üzerinde olumlu işlevsel bir etkiye sahip olduğuna işaret etmiştir.

Sistemin temel çelişkilerinin çözümlenmesi ile ilgilenmiştir.

Çatışmanın düşmanlıkların serbestçe dile getirilmesini ve böylece “havanın temizlenmesini” sağlayacağını savunmuştur.

Yakın toplumsal ilişkilerde hoşnutsuzlukların dile getirilmesinin ilişkilerin sürdürülmesini sağlama ve grubun çözülmesini engelleme gibi bazı olumlu işlevlere sahip olduğunu öne sürmüştür.

Konsensüsün yanı sıra çatışmanın da toplumsal yapıda denge sağlayıcı ve istikrar getirici bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.

Açıklama:

Coser sistemin temel çelişkilerinden çok işleyişi esnasında ortaya çıkan çatışmaların çözümlenmesi ile ilgilenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Coser çatışmayı çözümlerken kimin çatışma üzerine olan görüşlerinden oldukça etkilenmiştir?

Simmel

Weber

Dahrendorf

Ritzer

Parsons

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 51

Dahrendorf'un sınıflandırmasına dayanarak, Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimler arasında hangisi yer almaz?

Sermayenin ayrışması

Çatışmanın artması

Yeni orta sınıfın gelişmesi

Emeğin ayrışması

Eşitliğin artması

Açıklama:

Dahrendorf Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden bazılarını aşağıdaki gibi sınıflar:
(i) Sermayenin ayrışması (decomposition of capital)
(ii) Emeğin ayrışması (decomposition of labour)
(iii) “Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi
(iv) Toplumsal hareketliliğin artması
(v) Eşitliğin artması

Doğru Cevap: B

Soru 52

Dahrendorf ’un kuramında toplumu bölen hangisidir?

Özel mülkiyet

Normlar

Din

Otorite

Toplumsal sınıflar

Açıklama:

Marx’ın kuramında toplumu bölen, üretim araçlarının özel mülkiyeti iken Dahrendorf’un kuramında toplumu bölen meşru güç anlamındaki otoritedir. Dahrendorf için modern toplum, otorite/yetki sahibi olup bunu diğerleri üzerinde uygulayanlarla, otorite/yetki sahibi olmayıp buna tabi olanlar arasında bölünmüş bir toplumdur. Egemen olanla tabi olan şeklinde kristalleşen otorite ilişkileri, Dahrendorf ’un postkapitalist olarak tanımladığı toplumda sınıfsal bölünmenin yeni kriteri olarak yerini alır. Sonuç olarak, otorite konumunda olanlarla olmayanlar arasında bu nedenle her zaman bir bölünme ve güç mücadelesi vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Çatışmacı kuramcılar için toplum statik veya hareket halinde bir dengedir.
İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparlar.
İşlevselciler toplumsal düzenin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.

Yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-II

II-III

Açıklama:

Çatışma teorisi ile işlevselcilik arasındaki en önemli farklıkların bazıları ise kısaca şu şekilde sıralanmaktadır:
1) İşlevselciler için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken çatışmacı kuramcılar için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.
2) İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparken çatışmacı kuramcılar toplumsal yaşamın her alanında mevcut olan çatışmalara, anlaşmazlıklara ve uzlaşmazlıklara dikkat çekerler.
3) İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin (veya toplumun bir arada tutulmasının) toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.
4) Son ve öncekiyle bağlantılı olarak, işlevselciler paylaşılan toplumsal değerler tarafından üretilen birlik ve beraberlik üzerinde yoğunlaşırken, çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin korunmasında gücün önemini vurgular.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Mills Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır.
Mills Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler getirmiştir.
Mills “günün sorunlarından uzak değerlendirici olmayan (non-evaluative)” bir sosyolojiyi benimsemiştir.

Yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur.

III

I-II

II-III

Açıklama:

İşlevselciliğe getirilen en önemli eleştirilerden bazıları Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir yere sahip olan C. Wright Mills’ten gelmiştir. Mills, kendisi Marksist olmamakla birlikte Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır. Özellikle Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır. Poloma (1993: 285) işlevselciliğin yanı sıra etkileşimci yaklaşımlar tarafından da ihmal edilen çatışmayı Mills’in, sosyal psikolojik ilkelerle yapısal kaygıları ihmal etmeden ele alan yaklaşımının dikkate değer olduğunu belirtmektedir. Poloma’ya göre yapısal kaygılar ile toplumsal sorunların çözümlenmesine duyduğu ilgi Mills’i, yapısal işlevselciliğin etkili olduğu ve “günün sorunlarından uzak değerlendirici olmayan (non-evaluative)” bir sosyolojinin revaçta olduğu bir dönemde uygulamalı ya da değerlendirici (applied or evaluative) bir sosyolojik kuram geliştirmeye ve reformist bir sosyolog olmaya yönlendirmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Mills'ın sosyolojik imgelem çağrısının özünde makroskobik ve moleküler adını verdiği iki “araştırma yolu”nun harmanlanması vardır.
Mills makroskobik ve moleküler adını verdiği bu iki araştırma yolunu daha önce “Karakter ve Toplumsal Yapı” (1953) adlı eserinde ele almıştır.
Mills adına ‘Grand Teori’ dediği büyük boy kuramlar hakkında övgüyle bahsetmiştir.

Yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-II

II-III

Açıklama:

Poloma (1993: 286) 1950’lerde sosyolojik imgelem çağrısında bulunan Mills için bu çağrının özünde makroskobik ve moleküler adını verdiği iki “araştırma yolu”nun bir harmanı olduğunu vurgular. Mills makroskobik ve moleküler adını verdiği bu iki araştırma yolunu daha önce 1953 yılında yayımlanan “Günümüz Sosyal Biliminde İki Araştırma Üslubu” (Two Styles of Research in Current Social Study) adlı bir makalesinde tanımlar. Sosyolojik İmgelem, Mills’in aynı zamanda eleştirel nitelikteki sosyolojik yaklaşım ve yöntemini en açık şekilde sergilediği çalışmalarından biri olarak bilinir. Nitekim bu çalışmasında Mills, Amerikan sosyolojisini adeta iki zıt kutba bölen, bir tarafta büyük boy kuramlarla, öte tarafta ise ayrıntılarla uğraşan mikrobakışlı ampirist yaklaşımların her ikisine de sert eleştiriler getirir. Mills çalışmasında öncelikle, toplumsal sorunlardan uzak ve sosyolojik imgelemden yoksun olduğunu düşündüğü ve adına ‘Grand Teori’ dediği büyük boy kuramları, özellikle de bu gelenekte yer alan Parsons’ın Sosyal Sistem çalışmasını katı bir şekilde eleştirir. Ona göre, “Parsons’un genel kuramı, toplumsal düzeni daha açık bir biçimde görmek; insanların ve kurumların kendi somut varlıklarını bulacakları, görecekleri tarihsel gerçeklikler olarak ifade edebilecek sorunları çözüme kavuşturmak çaba ve isteğinin ürünü değildir. Tersine ‘Grand Teori’nin temel aldığı sorun, işleniş biçimi, bulup önerdiği çözümler temelden kuramsal niteliktedir.” (Mills,2000: 85). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

"Mills'ın eleştirdiği ______________ genel olarak örnekleme süreciyle seçilmiş bireylerle yapılan mülakatlardan elde edilen dataların işlenmesi ve bulunan sonuçların istatistiksel bildirimler şeklinde ifade edilmesi şeklinde bir yönteme dayanmaktadır."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

Grand Teori

Soyutlanmış Ampirizm/Deneyimcilik

Makroskobik araştırmalar

Moleküler araştırmalar

Sosyolojik imgelem

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Mills’in 20. yüzyılda şirketleşme çatısı altında toplanan Amerikan toplumunda yeni ve bağımlı bir orta sınıf daha ortaya çıkması üzerine 1950’lerde Amerika’da giderek büyüyen bir sınıfın statüsü ile ilgili olan eseridir?

Karakter ve Toplumsal Yapı

Günümüz Sosyal Biliminde İki Araştırma Üslubu

İktidar Seçkinleri

Beyaz Yakalılar

Sosyolojik İmgelem

Açıklama:

Mills’in “Beyaz Yakalılar” adlı eseri 1950’lerde Amerika’da giderek büyüyen bir sınıf olan beyaz yakalı orta sınıfın statüsü ile ilgilidir. Mills’e göre, 20. yüzyılda daha çok küçük çaplı girişimcilerden ve küçük mülk sahiplerinden oluşan “Eski ve bağımsız durumdaki orta sınıfın yanı sıra, şirketleşme çatısı altında toplanan Amerikan toplumunda beyaz yakalılardan oluşan yeni ve bağımlı bir orta sınıf daha ortaya çıkmıştır” (Mills, 1974: 361). Mills, özellikle 19. yüzyılın ilk dönemlerinde Amerikan toplumunda çalışan nüfusun beşte dördüne yakınının kendi hesabına çalışan eski orta sınıf üyelerinden oluştuğunu, 1940’larda ise çalışan nüfusun sadece beşte birinin bu eski orta sınıf içinde yer aldığını, geriye kalan ve hayatını çalışarak kazanmak zorunda olanların önemli bir bölümünün ise yeni orta sınıf üyelerinden, maaşlı çalışan beyaz yakalılardan oluştuğunu belirtir (Mills, 1951: 63). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Mills beyaz yakalılardaki yabancılaşmayı, Amerikan toplumunun giderek bir kitle toplumundan çok bir kamu toplumuna dönüşümüyle ilişkilendirir.
Mills'a göre modern toplumda meydana gelen değişmelere bağlı olarak beyaz yakalıların prestijleri ve gelirleri artmaktaydı.
Mills, “İktidar Seçkinleri” (1956) adlı ünlü çalışmasında özellikle Amerikan toplumunda güç/iktidar analizi üzerinde odaklanır.

Mills'ın çalışmaları ile ilgili yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-II

II-III

Açıklama:

Mills beyaz yakalılardaki yabancılaşmayı, Amerikan toplumunun giderek bir kamu toplumundan çok bir kitle toplumuna dönüşümüyle ilişkilendirir. Ona göre kitle iletişim araçlarıyla giderek daha çok etkilenip şekillendirilen, duygu ve düşünceleri kontrol edilerek yönlendirilen ve iktidar seçkinleri karşısında pasifleştirilen Amerikan toplumundan kamuya dayanan demokratik bir toplum olarak söz etmek artık imkânsız görünmektedir.
Ona göre modern toplumda meydana gelen değişmelere bağlı olarak beyaz yakalıların sadece prestijleri ve gelirleri azalmakla kalmayıp işleri de giderek daha rutin, sıkıcı, özerkliği olmayan ve makineleşmenin de tehdidi altında olan işlere dönüşmektedir. Hem emeğe hem de kendilerine yabancılaşmış olan bu yeni sınıfın üyeleri ne kendi yaşamlarını kontrol edebilecek kişisel güce ne de ulusu şekillendirebilecek politik güce sahip olamayan “acınası tipler”dir.
İşlevselciliğin aksine sosyolojik çalışmalarında çatışma ile güç çözümlemesine ağırlık veren Mills, “İktidar Seçkinleri” (1956) adlı ünlü çalışmasında özellikle Amerikan toplumunda güç/iktidar analizi üzerinde odaklanır ve Amerikan toplumunun, belirli kesimlerden gelen küçük bir seçkin grup tarafından nasıl yönetildiğini analiz etmeye çalışır. Mills’in “İktidar Seçkinleri”, aynı zamanda ulusu şekillendirecek siyasal güçten yoksun olan orta sınıfla tezat oluşturarak önemli kararlar verebilecek pozisyonları ellerinde bulunduran ve yönetici statüsünde olan kişileri kapsar.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Mills’e göre iktidar seçkinlerinin toplamda kaç tip kurumlardan gelmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 60

Yapısal işlevselci kurama bağlı olmakla birlikte, bu kuramın toplumsal hayatın önemli bir boyutunu oluşturduğuna inandığı toplumsal çatışmayı incelemeyi ihmal etmesini her zaman eleştirmiş ve bir bakıma yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirmeye çalışmış olan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Mills

Parsons

Coser

Dahrendorf

Merton

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 61

Endüstriyel Toplumda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959) adlı çalışma aşağıdakilerden hangisine aittir?

Dahrendorf

Coser

Parsons

Mills

Gerth

Açıklama:

Dahrendorf’un Endüstriyel Toplumda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959) adlı çalış- masında geliştirdiği çatışma teorisi, Marx’ın çalışmalarının eleştirel bir okuması üzerine kuruludur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Çatışmayı karşılıklı bir etkileşim sürecinde bir sosyalleşme biçimi olarak gören yaklaşımıyla Coser'i etkileyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

George Simmel

Wright Mills

Max Weber

Karl Marks

Ralf Dahrendorf

Açıklama:

Coser özellikle George Simmel’in çatışmayı karşılıklı bir etkileşim sürecinde bir sosyalleşme biçimi olarak gören yaklaşımından etkilenir. Buna göre yapısal gereksinimleri gereği hiç bir grup tam bir uyum hâlinde olamaz, grup oluşumu (formation) konsensüsün olduğu kadar çatışmanın da ürünüdür ve bu açıdan çatışma, grup oluşumunda önemli bir toplumsal işleve sahiptir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Coser'a göre, evli iki insanın evlilik kurumunun gerekliliği konusunda yaşadığı çatışma aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Konsensüs

Olumsuz işlevsel çatışma

Toplumsal grup içi çatışma

Düşman arayışı

Emniyet Süpabı

Açıklama:

Grup içi çatışma, grup üyelerinin toplumsal sisteme meşruluk kazandıran değerleri artık paylaşmamasından kaynaklanıyorsa, yani çatışma ilişkinin üzerine kurulduğu temel değerleri ve varsayımları sorguluyorsa, o zaman çatışma grup yapısı açısından bir tehdit oluşturuyor demektir, yani olumsuz işlevseldir. Bu bağlamda, iki eş arasında süregiden bir evlilik ilişkisinde evin gelir giderleri veya çocukların eğitimi ile ilgili olarak eşler arasında ortaya çıkan bir çatışma olumlu işlevsel, bunun aksine aile ve evlilik kurumunun gereksizliği veya benzeri bir konuda ortaya çıkan bir çatışma ise olumsuz işlevsel olarak kabul edilecektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Beyaz Yakalılar: Amerikan Orta Sınıfları ve Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün gibi kitapların yazarı ve işlevselciliğe getirdiği eleştirilerle tanınan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Lewis A. Coser

Randall Collins

Ralf Dahrendorf

Raymond Aron

C. Wright Mills

Açıklama:

C.Wright Mills, 1916 yılında ABD’de, Texas’ta sigorta komisyoncusu bir baba ve ev kadını bir annenin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Texas ve Wisconsin Üniversitelerinde eğitim görmüş, Maryland ve Columbia Üniversitelerinde ders vermiştir. Mills’in en önemli eserleri arasında 1951 tarihli Beyaz Yakalılar: Amerikan Orta Sınıfları (White Collar: The American Middle Classes), Hans Gerth ile birlikte kaleme aldığı 1953 tarihli Karakter ve Toplumsal Yapı (Character and Social Structure), 1956 tarihli İktidar Seçkinleri (The Power Elite) ve 1959 tarihli Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün (The Sociological Imagination), Dinle Yankee: Küba’da Devrim (1960) ve Marksistler (1962) sayılabilir. Mills 1962 yılında hayata veda etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri, Sosyolojik Teori ve Sosyolojik Düşüncenin Ustaları isimli kitapların yazarı ve çatışmanın çözülmesine önemli katkıları bulunan Alman sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Lewis A. Coser

Randall Collins

David Lockwood

Ralf Dahrendorf

John Rex

Açıklama:

Lewis Coser, Berlin’de Musevi bir banker babanın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Hitler iktidara gelene dek Almanya’da kalmış, daha sonra Paris’e, daha sonra da hayatının geri kalanını geçirdiği ABD’ye geçmiştir. Coser, çatışmanın çözümlenmesi açısından önemli katkılarda bulunmuş, Simmel’in bu konudaki düşüncelerini geliştirmeye çalışmıştır. Chicago, California ve New York State Üniversitelerinde dersler
vermiş olan Coser ayrıca Brandeis Üniversitesi’nde sosyoloji bölümünü kurmuştur. Bir dönem (1975) Amerikan Sosyoloji Derneği’nin başkanlığını da yapan Coser’in en
önemli eserleri arasında Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956), Sosyolojik Teori (1964), Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970), Açgözlü Kurumlar (1974) ve Çatışma ve Uzlaşma (1984) sayılabilir. Coser 2003 yılında Massachusetts’te hayata veda etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması, Yeni Özgürlük ve Modern Sosyal Çatışma gibi kitapların yazarı ve Sir ünvanı sahibi Alman sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

John Rex

David Lockwood

Randall Collins

Ralf Dahrendorf

C.Wright Mills

Açıklama:

Ralf Dahrendorf, Hamburg’da Alman bir politikacının oğlu olarak doğmuştur. 16-17 yaşlarını bir toplama kampında geçirmek zorunda kalan Dahrendorf, Hamburg Üniversitesi’nde felsefe ve filoloji alanında aldığı eğitime sosyoloji alanında devam etmiştir. Özellikle Karl Popper’ın düşüncelerinden etkilenmiş olan Dahrendorf (Slattery, 2010:181) toplumsal açıklamaların genel ilkelerini belirlemek ve çatışmayı oluşturan etkenleri ortaya koymakla ilgilenmiştir (Wallace ve Wolf, 2004: 140). Dahrendorf akademik kariyerinin yanı sıra politik alanda da bir kariyer yapmış, Alman Parlamentosu’nun bir üyesi olmuş, Sir unvanı almaya ve İngiltere’de Lordlar Kamarası’nın ömür boyu üyesi olmaya hak kazanmış, Avrupa toplulukları komisyonunda dış ilişkiler, eğitim, bilim ve araştırmalardan sorumlu üye olarak çalışmıştır (Wallace ve Wolf, 2004: 139). Çok sayıda ödüle sahip olan Dahrendorf ’un en önemli eserleri arasında Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959), Almanya’da Toplum ve Demokrasi (1967), Yeni Özgürlük (1975), Yaşam Şansları (1979) ve Modern Sosyal Çatışma (1988) sayılabilir. Dahrendorf, 2009 yılında yaşama veda etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Sir ünvanı sahibi Alman sosyolog ralf Dahrendorf'un kitaplarından birisidir?

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Çatışma ve Uzlaşma

Karakter ve Toplumsal Yapı

Dinle Yankee: Küba’da Devrim

Açıklama:

Ralf DAHRENDORF (1929-2009) Ralf Dahrendorf, Hamburg’da Alman bir politikacının oğlu olarak doğmuştur. 16-17 yaşlarını bir toplama kampında geçirmek zorunda kalan Dahrendorf, Hamburg Üniversitesi’nde felsefe ve filoloji alanında aldığı eğitime sosyoloji alanında devam etmiştir. Özellikle Karl Popper’ın düşüncelerinden etkilenmiş olan Dahrendorf (Slattery, 2010:181) toplumsal açıklamaların genel ilkelerini belirlemek ve çatışmayı oluşturan etkenleri ortaya koymakla ilgilenmiştir (Wallace ve Wolf, 2004: 140). Dahrendorf akademik kariyerinin yanı sıra politik alanda da bir kariyer yapmış, Alman Parlamentosu’nun bir üyesi olmuş, Sir unvanı almaya ve İngiltere’de Lordlar Kamarası’nın ömür boyu üyesi olmaya hak kazanmış, Avrupa toplulukları komisyonunda dış ilişkiler, eğitim, bilim ve araştırmalardan sorumlu üye olarak çalışmıştır (Wallace ve Wolf, 2004:
139). Çok sayıda ödüle sahip olan Dahrendorf ’un en önemli eserleri arasında Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959), Almanya’da Toplum ve Demokrasi (1967), Yeni Özgürlük (1975), Yaşam Şansları (1979) ve Modern Sosyal Çatışma (1988) sayılabilir. Dahrendorf, 2009 yılında yaşama veda etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın çözülmesine önemli katkıları bulunan Alman sosyolog Lewis Coser'in kitaplarından birisidir?

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri

Modern Sosyal Çatışma

Karakter ve Toplumsal Yapı

Sosyolojik İmgelem veya Toplumbilimsel Düşün

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Açıklama:

Lewis COSER (1913-2003) Lewis Coser, Berlin’de Musevi bir banker babanın oğlu
olarak dünyaya gelmiştir. Hitler iktidara gelene dek Almanya’da kalmış, daha sonra Paris’e, daha sonra da hayatının geri kalanını geçirdiği ABD’ye geçmiştir. Coser, çatışmanın çözümlenmesi açısından önemli katkılarda bulunmuş, Simmel’in bu konudaki düşüncelerini geliştirmeye çalışmıştır. Chicago, California ve New York State Üniversitelerinde dersler vermiş olan Coser ayrıca Brandeis Üniversitesi’nde sosyoloji bölümünü kurmuştur. Bir dönem (1975) Amerikan Sosyoloji Derneği’nin başkanlığını da yapan Coser’in en önemli eserleri arasında Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956), Sosyolojik Teori (1964), Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970), Açgözlü Kurumlar (1974) ve Çatışma ve Uzlaşma (1984) sayılabilir. Coser 2003 yılında Massachusetts’te hayata veda etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf'un Marksizm eleştirilerinden biri değildir?

Sermayenin birleşmesi

Emeğin ayrışması

Yeni orta sınıf'ın gelişmesi

Toplumsal hareketliliğin artması

Toplumsal eşitliğin artması

Açıklama:

Marx’ın yaşadığı dönemde, kapitalist sistemde üretim araçlarının hem mülkiyeti hem de kontrolü aynı kişilerin, yani burjuvazinin tekelindeydi. Başka bir ifadeyle, burjuvazi hem işletmenin/fabrikanın yasal mülk sahibiydi hem de yöneticisiydi. Öte yandan proleterya ise üretim araçlarının hem mülkiyetinden hem de kontrolünden yoksun olarak yaşayabilmek için emek gücünü satmak zorunda olan bir sınıftı. Yirminci yüzyılda ise Dahrendorf ’a göre teknolojinin gelişmesi ve dev şirketlerin ortaya çıkmasıyla birlikte üretim araçlarının mülkiyeti ile kontrolü birbirinden ayrışmaya başlamış, büyük şirketler tıpkı işçiler gibi emek gücü kiralanan uzman yöneticiler (managers) tarafından yönetilmeye başlamış, böylelikle şirket sahipleri ile şirketi yönetip kontrol edenler, denetleyenler önemli ölçüde birbirinden ayrışmaya başlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi İşlevselciliğe getirdiği eleştirilerle tanınan sosyolog C. Wright Mills'in kitaplarından birisidir?

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri

Açgözlü Kurumlar

Dinle Yankee: Küba’da Devrim

Modern Sosyal Çatışma

Yeni Özgürlük

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 71

C. Wright Mills'ın bireysel ve toplumsal sorunlar arasındaki ilişkiyi ele aldığı ve eleştirel nitelikteki yaklaşımını en açık şekilde ortaya koyduğu kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Sosyolojik İmgelem

Yaşam Şansları

Karakter ve Toplumsal Yapı

İktidar Seçkinleri

Açıklama:

Sosyolojik İmgelem, Mills’in aynı zamanda eleştirel nitelikteki sosyolojik yaklaşım ve yöntemini en açık şekilde sergilediği çalışmalarından biri olarak bilinir. Nitekim bu çalışmasında Mills, Amerikan sosyolojisini adeta iki zıt kutba bölen, bir tarafta büyük boy kuramlarla, öte tarafta ise ayrıntılarla uğraşan mikrobakışlı ampirist yaklaşımların her ikisine de sert eleştiriler getirir.Mills altı yıl sonra 1959’da yayınladığı “Sosyolojik İmgelem” (veya “Toplumbilimsel Düşün”) adlı eserinde ise bir yandan bireysel sorunlarla kamu meselelerini ayrıştırmış, bir yandan da ikisini ilişkilendirmeye çalışmıştır. Mills için sosyolojik imgelem günümüz insanının tam da gereksinim duyduğu şeydir. Ona göre günümüz insanının “kendisinin dışındaki dünyada ve kendi benliğinde olup bitenleri anlamasını sağlayacak düşünsel bir nitelik” kazanmaya gereksinimi vardır ve bu düşünsel niteliği de Mills sosyolojik imgelem (ya da toplumbilimsel düşün) yeteneği olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Dahrendorf'a göre postkapitalist toplum kaç sınıftan oluşmaktadır?

Açıklama:

Dahrendorf'un kuramında, postkapitalist toplumda otorite konumunda olanlar ve bundan dışlanmış olanlar şeklinde iki sınıf bulunur. Doğru cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi C. Wright Mills'ın 1950'ler Amerika'sında büyüyen orta sınıfı tanımladığı kitabıdır?

İktidar Seçkinleri

Açgözlü Kurumlar

Yeni Özgürlük

Beyaz Yakalılar

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Açıklama:

Mills’in “Beyaz Yakalılar” adlı eseri 1950’lerde Amerika’da giderek büyüyen bir sınıf olan beyaz yakalı orta sınıfın statüsü ile ilgilidir. Mills’e göre, 20. yüzyılda daha çok küçük çaplı girişimcilerden ve küçük mülk sahiplerinden oluşa “Eski ve bağımsız durumdaki orta sınıfın yanı sıra, şirketleşme çatısı altında toplanan Amerikan toplumunda beyaz yakalılardan oluşan yeni ve bağımlı bir orta sınıf daha ortaya çıkmıştır”. Mills, özellikle 19. yüzyılın ilk dönemlerinde Amerikan toplumunda çalışan nüfusun beşte dördüne
yakınının kendi hesabına çalışan eski orta sınıf üyelerinden oluştuğunu, 1940’larda ise çalışan nüfusun sadece beşte birinin bu eski orta sınıf içinde yer aldığını, geriye kalan ve hayatını çalışarak kazanmak zorunda olanların önemli bir bölümünün ise yeni orta sınıf üyelerinden, maaşlı çalışan beyaz yakalılardan oluştuğunu belirtir

Doğru Cevap: D

Soru 74

Dahrendorf'a göre, sosyolojik anlamda grup çatışmasının gerçek aktörleri aşağıdakilerden hangisidir?

Yarı gruplar

Çıkar grupları

Çatışma grupları

Baskın gruplar

Meta gruplar

Açıklama:

Bilinç yükseltme hareketlerinden sonra kadınların erkeklerle fırsat eşitliği talepleri Dahrendorf’a göre daha önce gizil olan çıkarların bilinçli amaçlar olarak ortaya çıkmasını, dolayısıyla da yarı grup olan kadınların çıkar grupları kurarak örgütlenmelerinin bir örneğini temsil eder. Dahrendorf, çıkar gruplarının sosyolojik anlamda grup çatışmasının gerçek aktörleri olduğunu belirtir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

I-Toplumsal çatışmayı çok fazla analiz etmesi
II-Siyasal olarak muhafazakâr olması
III-Statik yapılar üzerine odaklanması
IV-Toplumsal değişme ile başa çıkamaması
V-Marksist teoriyi canlı tutması
Yukarıda verilen maddelerden hangileri işlevselciliğe karşı yapılan eleştiriler arasındadır?

I- II- V

I- II- IV

II- III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

II- III- IV numaralı maddeler işlevselciliğe karşı yapılan eleştiriler arasında yer alır. Amerikan sosyolojisinin ana akım yaklaşımı olan yapısal işlevselciliğin, sosyolojik teoride önemli bir etkiye ve ağırlığa sahip olmakla birlikte özellikle 1950’lerden sonra farklı cephelerden birbiri ile bağlantılı çok sayıda eleştiri almaya başladığı belirtilmişti. Bu eleştiriler arasında işlevselciliğin siyasal olarak muhafazakâr olduğu ve statik yapılar üzerinde odaklandığı, toplumsal değişme ile başa çıkamadığı ve toplumsal çatışmayı yeterince analiz etmediği yönündeki eleştiriler başta gelmektedir. I ve V numaralı maddelerin konuyla bir ilişkisi yoktur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

İşlevselciliğe yönelik eleştirilerin başını çekenlerden biri olarak bilinmektedir. İşlevselciliğin hâkim olduğu, Marksist teorinin ise büyük ölçüde ihmal edildiği, Amerikan sosyoloji geleneğinde Marksist geleneği canlı tutmaya çalışan birkaç istisna sosyologdan biri olarak kabul edilir.
Yukarıda bahsedilen sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Talcott Parsons

C. Wright Mills

Isaacson

Ginzberg

John Holland

Açıklama:

A, C, D ve E seçeneklerinin soru kökünde verilen tanımla bir ilişkisi yoktur. Mills, işlevselciliğe yönelik özellikle 1950’li ve 1960’lı yıllarda daha da artan eleştirilerin başını çekenlerden biri olarak bilinmektedir. C. Wright Mills, işlevselciliğin hâkim olduğu, Marksist teorinin ise büyük ölçüde ihmal edildiği, Amerikan sosyoloji geleneğinde Marksist geleneği canlı tutmaya çalışan birkaç istisna sosyologdan biri olarak kabul edilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Wright Mills’in Amerikan sosyolojisi içinde dışlanmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Marksist geleneği ağır bir şekilde eleştirmesi

Amerikan sosyolojisi içinde radikal davranmaması

Marksist düşünen sosyologların çalışmalarını engellemeye çalışması

Kendisinin Marksist olması

Parsons’ın yapısal işlevselciliğine eleştiriler yöneltmesi

Açıklama:

A, B, C ve D seçenekleri C. Wright Mills’in Amerikan sosyolojisi içinde dışlanmasının sebepleri arasında yer almaz. İşlevselciliğe getirilen en önemli eleştirilerden bazıları Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir yere sahip olan C. Wright Mills’ten gelmiştir. Mills, kendisi Marksist olmamakla birlikte Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır. Özellikle Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Ralf Dahrendorf'un toplumu bir yüzü çatışma bir yüzü konsensüs olan iki yüzlü bir madalyona benzettiği ve toplumsal gerçekliğin buradan ortaya çıktığını ileri sürdüğü çalışması aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma ve Uzlaşma

Sanayi Toplumunda Sınıf ve Sınıf Çatışması

Karakter ve Toplumsal Yapı

Toplumsal Çatışmanın İşlevleri

Modern Sosyal Çatışma

Açıklama:

Endüstriyel Toplumda Sınıf ve Sınıf Çatışması (1959: 157) adlı çalışmasında toplumu, bir yüzü çatışma bir yüzü konsensüs olan iki yüzlü bir madalyona benzetir. Ona göre toplumsal gerçeklik hem uyumlu hem de çatışmalı bir doğaya sahiptir ve bu nedenle çatışma ile uyum toplumsal yaşamda birbirini tamamlayan artı ve eksi kutuplar gibi bir arada görülür ve biri olmadan diğeri de olamaz. Nihayetinde bir çatışmadan söz ediyorsak daha önce uyumlu olan veya en azından çatışma içermeyen bir ilişkinin varlığını da kabul ediyoruz demektir.
Bu nedenle Dahrendorf da Coser gibi sosyolojik teori içinde çatışma teorisi ile konsensüs teorisi olmak üzere iki farklı yaklaşım olduğunu ve bu yaklaşımların her birinin toplumsal gerçekliği açıklamada kısmi olarak kullanılabileceğini savunur. Buna göre konsensüs teorisi, toplumdaki değerler birliğini ve bu değerler birliğinin toplumsal düzenin oluşması ve korunmasındaki etkisini incelemelidir. Öte yandan, çatışma teorisi ise toplumdaki çıkar çatışmalarını ve de otoritenin zorlayıcı gücünün (coercion) toplumsal düzenin korunmasındaki etkisini incelemelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

“Bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmasıdır.”
Yukarıda bahsedilen kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Sosyal bilim

Grand teori

Sosyal sistem

Sosyolojik imgelem

Soyutlanmış Ampirizm

Açıklama:

Soru kökünde verilen tanım “sosyolojik imgelem”le alakalıdır. Sosyolojik imgelem bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmalarıdır.Sosyolojik imgelem,Mills’in aynı zamanda eleştirel nitelikteki sosyolojik yaklaşım ve yöntemini en açık şekilde sergilediği çalışmalarından biri olarak bilinir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Lewis Coser'in kuramını oluştururken etkilendiği ve çatışmayı karşılıklı bir etkileşim sürecinde bir sosyalleşme biçimi olarak gören yaklaşımı ileri süren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

George Simmel

Ralf Dahrendorf

David Lockwood

Randall Collins

C.Wright Mills

Açıklama:

Coser’in toplumsal çatışmayı analiz ederken özellikle George Simmel’in formel sosyoloji geleneğine bağlı kaldığı bilinmektedir. Simmel’in çatışma analizinden oldukça etkilenen Coser, Amerikan sosyologlarını da çatışmayı Simmelin bıraktığı yerde terk etmekle eleştirir. Coser özellikle George Simmel’in çatışmayı karşılıklı bir etkileşim sürecinde bir sosyalleşme biçimi olarak gören yaklaşımından etkilenir. Buna göre yapısal gereksinimleri gereği hiç bir grup tam bir uyum hâlinde olamaz, grup oluşumu (formation) konsensüsün olduğu kadar çatışmanın da ürünüdür ve bu açıdan çatışma, grup oluşumunda önemli bir toplumsal işleve sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Mills’in, sosyal bilimlerde asıl beklenen görevleri yüklenmekten bile bile kaçınmakla eleştirdiği iki yaklaşım aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?

Grand teori- Sosyolojik imgelem

Sosyolojik imgelem- Sosyal bilim

Soyutlanmış ampirizm - Grand teori

Sosyolojik imgelem- Sosyal sistem

Soyutlanmış ampirizm - Sosyolojik imgelem

Açıklama:

Mills, “Yavaş ve küçük küçük çalışmalarla mikro bakışlı bir yığın inceleme ve araştırmalar yaparak, küçük küçük kum tanecikleri toplayıp tepeler yapan karıncalar gibi...” bilim inşa etmeye çalıştığını düşündüğü soyutlanmış ampirizm ile grand teorinin her ikisini de “sosyal bilimlerde asıl beklenen görevleri yüklenmekten bile bile kaçınmakla” eleştirmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Mills’in radikal bakış açısını yansıttığı bir eserdir. Amerika’da giderek büyüyen bir sınıfın statüsüyle ilgilidir. Mills’e göre, 20. yüzyılda daha çok küçük çaplı girişimcilerden ve küçük mülk sahiplerinden oluşan, eski ve bağımsız durumdaki orta sınıfın yanı sıra, şirketleşme çatısı altında toplanan Amerikan toplumunda yeni ve bağımlı bir orta sınıf daha ortaya çıkmıştır.
Yukarıda verilen bilgi Mills'in hangi eseriyle ilişkilidir?

İktidar Seçkinleri

Karakter ve Toplumsal Yapı

Sosyolojik İmgelem

Toplumbilimsel Düşün

Beyaz Yakalılar

Açıklama:

Mills’in eserleri içinde radikal bakış açısını yansıtan iki eseri özellikle öne çıkar. Bunlardan birincisi Amerikan toplumunda yeni orta sınıf üzerine yapılan “Beyaz Yakalılar” (1951) adlı eseri, diğeri de Amerikan toplumunda yönetici seçkinler üzerine yapılan “İktidar Seçkinleri” (1956) adlı eseridir. Mills’in “Beyaz Yakalılar” adlı eseri 1950’lerde Amerika’da giderek büyüyen bir sınıf olan beyaz yakalı orta sınıfın statüsü ile ilgilidir. Mills’e göre, 20. yüzyılda daha çok küçük çaplı girişimcilerden ve küçük mülk sahiplerinden oluşan “Eski ve bağımsız durumdaki orta sınıfın yanı sıra, şirketleşme çatısı altında toplanan Amerikan toplumunda beyaz yakalılardan oluşan yeni ve bağımlı bir orta sınıf daha ortaya çıkmıştır” Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

I-Sosyal yardım kuruluşları
II-Büyük şirketler
III- Ordu
IV-Federal hükümet
V-Kilise
Mills’e göre iktidar seçkinleri üç önemli kurumdan meydana gelmektedir. Yukarıda verilenlerden hangisi bu üç önemli kurum arasında yer alır?

I- II- V

I- II- IV

II- III- IV

II- III- V

I- IV- V

Açıklama:

Devlet hiyerarşisi, şirketler hiyerarşisi ve ordu hiyerarşisinden oluşan üç büyük kurum en önemli iktidar aracını meydana getirmekte; bu nitelikleri nedeniyle de insanlık tarihinde şimdiye dek hiçbir zaman sahip olmadıkları bir önem kazanmış bulunmaktadırlar. Daha açık olarak, Mills’e göre iktidar seçkinleri üç önemli kurumdan meydana gelmektedir: Büyük şirketler, Ordu, Federal hükümet. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Lewis Coser ile ilgili yanlış bilgi içermektedir?

Yapısal işlevselciliğin toplumsal çatışmayı incelemeyi ihmal ettiğini düşünmüştür

Çatışmanın uzlaşma/konsensüsten daha önemli olduğunu vurgulamıştır

Yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirme çalışmaları yapmıştır

Amerikan sosyologlarının çatışmayı bir araştırma konusu olarak ihmal ettiğini söylemiştir

Parsons’ın ‘statik’ denge modelini eleştirmiştir

Açıklama:

A, C, D ve E seçeneklerinde verilen ifadeler Lewis Coser ile ilgili doğru bilgilerdir. Ancak B seçeneği yanlış bir bilgi içermektedir. Coser çatışmanın çok önemli olmakla birlikte, uzlaşma/konsensüs kadar önemli olamayacağını vurgulamıştır, böylelikle bir anlamda yapısal işlevselciliğe bağlılığını ifade etmiştir.Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimler arasında yer almaz?

Toplumsal farkındalığın artması

Sermayenin ayrışması

Toplumsal hareketliliğin artması

Yeni orta sınıfın gelişmesi

Emeğin ayrışması

Açıklama:

Dahrendorf Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimler “Sermayenin ayrışması, toplumsal hareketliliğin artması, yeni orta sınıfın gelişmesi, emeğin ayrışması, eşitliğin artması” şeklindedir. “Toplumsal farkındalığın artması” bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

“Dahrendorf, yirminci yüzyılda endüstriyel kapitalist toplumun sınıf yapısının değiştiğini düşünür. Bu nedenle de bu değişmeyi açıklayacak, bir çatışma kuramı geliştirmeye başlar.”
Dahrendorf ’a göre postkapitalist toplumda çatışma aşağıdakilerden hangisi üzerinde gelişmektedir?

Mülkiyet

Şöhret

Emek

Rekabet

Otorite

Açıklama:

Dahrendorf, yirminci yüzyılda endüstriyel kapitalist toplumun sınıf yapısının değiştiğini düşünür. Bu nedenle de bu değişmeyi açıklayacak, Marksist çatışma kuramından farklı, yeni bir çatışma kuramı geliştirmeye koyulur. Bu yeni çatışma kuramında çatışma ne Marx’ın daha önce iki temel sınıf olarak tanımladığı emek ile sermaye arasındadır ne de üretim araçlarının mülkiyeti üzerine dayalıdır. Dahrendorf için postkapitalist toplumda meşru güç/kontrol anlamında kullandığı otorite(yetki) sahibi olmak artık üretim araçlarının mülkiyetine sahip olmaktan daha önemlidir. Bu nedenle post-kapitalist toplumda çatışma, ona göre, artık otorite temeli üzerinde gelişmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıda C. Wright Mills ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sosyolojiyi değerlendirici bir sosyoloji olarak geliştirmeye çalışmıştır

Reformist bir sosyologdur

Marksist bir araştırmacıdır

Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır

Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmıştır

Açıklama:

İşlevselciliğe getirilen en önemli eleştirilerden bazıları Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir yere sahip olan C. Wright Mills’ten gelmiştir. Mills, kendisi Marksist olmamakla birlikte Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır. Özellikle Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır. Reformist bir sosyolog olarak sosyolojiyi değerlendirici bir sosyoloji olarak geliştirmeye çalışan Mills’in, güç ve siyaset üzerine de çok sayıda çalışması olduğu, bunların içinde ise özellikle “Beyaz Yakalılar ve “İktidar Seçkinleri” adlı çalışmalarının en önemli ve en büyük çalışmalarından ikisini oluşturduğu bilinmektedir. Görüldüğü üzere verilen bilgilerden sadece C seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Birden çok kişinin işsiz olduğu bir toplumda işsizlik sorununun kişisel değil toplumsal bir sorun olduğunu, bu nedenle çözümü için de kişisel olanak ve beceriler üzerinde durmanın yeterli olmayacağını Mills’e göre aşağıdakilerden hangisiyle biliriz?

Grand teori

Sosyolojik imgelem

Sosyal sistem

Soyutlanmış amprizm

Toplumsal yapı

Açıklama:

Basit bir ifadeyle, sosyolojik imgelem bireylerin kişisel yaşamlarındaki sorunlarla toplumsal düzeydeki sorunlar arasındaki ilişkiyi görebilecek bir bakış açısına veya yeteneğe sahip olmaları olarak tanımlanabilir. Mills için “Toplumbilimsel düşünce yeteneğinin varlığını gösteren en önemli belirtken, karşılaşılan sorunları bireyin dar yaşam ortamının sorunları olarak gören anlayış ile bu sorunları toplumsal yapının kamusal sorunları olarak ele alan anlayış arasındaki farklılıktır. ”Örneğin, birden çok kişinin işsiz olduğu bir toplumda işsizlik sorununun kişisel değil toplumsal bir sorun olduğunu, bu nedenle çözümü için de kişisel olanak ve beceriler üzerinde durmanın yeterli olmayacağını sosyolojik imgelemle biliriz. Doğru cevağ B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

I. Büyük şirketler
II. Kilise
III. Ordu
IV. Üniversite
V. Federal hükümet
Mills’e göre iktidar seçkinleri, üç önemli kurumun komuta yerlerinde yer alan seçkinlerden oluşmaktadır. Yukarıdakilerden hangileri bunlar arasında bulunmaktadır?

I ve II

II ve III

I, III, V

II, III, IV

III, IV, V

Açıklama:

Mills’e göre iktidar seçkinleri: Büyük şirketler, Ordu ve Federal hükümetten oluşmaktadır. İktidar, bu üç kurumun komuta yerlerinde yer alan seçkinleri arasında paylaşılmakta, “bu üç kurumdaki yöneticiler- üst düzeydeki askerler, şirket yöneticileri ve siyasal yöneticiler- birbirlerine yaklaşmışlar; hep birlikte, Amerikan toplumundaki iktidar seçkinlerini meydana getirecek şekilde birbirleriyle kenetlenmişlerdir.” Böylece, Mills bu çalışmasında “Amerikan toplumunun halk tarafından değil, içinde üç temel kurumu -büyük şirketler, ordu ve federal hükümeti- barındıran bir iktidar seçkinleri tarafından yönetildiğini göstermeye çalışır.” Mills’e göre, Amerikan toplumunda iktidar ve egemenlik bu üç ekonomik, siyasal ve askerî alanlarda kümelenmekte, bir “iktidar üçgeni” oluşturan büyük şirketler, federal hükümet ve ordudan gelen seçkinler Amerikan toplumuyla ilgili tüm önemli kararları almakta, aile, kilise, din, eğitim ve üniversite gibi diğer kurumlar ise karar alma sürecinden dışlanmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıda Lewis Coser ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yapısal işlevselci kurama bağlıdır

Çatışmanın uzlaşmadan daha önemli olduğunu savunur

Parsons’un ‘statik’ denge modelini eleştirmiştir

Çatışmanın bir denge sağlama aracı olabileceğini savunmuştur

Yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirmeye çalışmıştır

Açıklama:

Coser, yapısal işlevselci kurama bağlı olmakla birlikte, bu kuramın toplumsal hayatın önemli bir boyutunu oluşturduğuna inandığı toplumsal çatışmayı incelemeyi ihmal etmesini her zaman eleştirmiş ve bir bakıma yapısal işlevselciliği çatışmacı kuramla birleştirmeye çalışmıştır. Coser önemli toplumsal ilişkilerin anlaşılmasında merkezî bir öneme sahip olmasına rağmen çatışmanın içinde bulunulan dönemdeki Amerikan sosyologları tarafından neredeyse tamamıyla göz ardı edildiğini belirtir. Coser’e göre, “üstün körü bir inceleme bile çağdaş Amerikan sosyologlarının çatışmayı bir araştırma konusu olarak ihmal ettiklerini açıkça gösterir”. Coser özellikle “Parsons’un ‘statik’ denge modelini eleştirmiş ve çatışmanın yıkıcı ve parçalayıcı olmaktan ziyade toplumun varlığını sonsuza kadar koruyacak bir denge sağlama aracı olabileceğini savunmuştur. Öte yandan, Coser çatışmanın çok önemli olmakla birlikte, uzlaşma/konsensüs kadar önemli olamayacağını vurgulamış, böylelikle bir anlamda yapısal işlevselciliğe bağlılığını ifade etmiştir. Görüldüğü üzere yanlış seçenek B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Coser’in eserlerinden biridir?

Karakter ve Toplumsal Yapı

Beyaz Yakalılar: Amerikan Orta Sınıfı

Sosyolojik Düşüncenin Ustaları

Yeni Özgürlük

Yaşam Şansları

Açıklama:

Coser’in en önemli eserleri arasında Toplumsal Çatışmanın İşlevleri (1956), Sosyolojik Teori (1964), Sosyolojik Düşüncenin Ustaları (1970), Açgözlü Kurumlar (1974) ve Çatışma ve Uzlaşma (1984) sayılabilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi Coser’in tanımladığı “gerçekçi olmayan çatışmalara” örnek olarak verilebilir?

Bir işletmede yapılması gereken ücret artışlarını bir türlü yapmayan işletme yönetimine karşı işletmede çalışan işçilerin greve gitmesi

Bir üniversitedeki öğrencilerin yemekhanelerde yapılan gereğinden fazla zam sebebiyle rektöre ve üniversite yönetimine karşı protesto eylemi gerçekleştirmesi

Bir ülkedeki devlet yönetiminde yer alan kimi politikacıların ortaya çıkan usulsüzlükleri sebebiyle, ülke vatandaşlarınca politikacıların istifa etmesi için yürüyüşler düzenlemesi

Bir ülkede yaşayan yerli vatandaşların ekonomik krize bağlı olarak ortaya çıkan işsizliğin nedenini ülkede yaşayan belirli bir göçmen grubun varlığına bağlamaları

Bir gazetenin belirli bir gruba yönelik ırkçı söylemleri sebebiyle gazete okurlarının o gazeteyi boykot etmesi

Açıklama:

Coser çatışmayı çözümlerken gerçekçi olan ve olmayan (realistic-nonrealistic) çatışmalardan da söz eder. Buna göre gerçekçi çatışmalarda kişilerin tepkisi belirli taleplerinin ve kazanımlarının engellenmesine yol açan nesnenin kendisine yöneliktir. Bir işletmede yapılması gereken ücret artışlarını bir türlü yapmayan işletme yönetimine karşı işletmede çalışan işçilerin greve gitmesi, belirli taleplerin engellenmesine yol açan nesneye yöneltilmiş gerçekçi çatışmalara bir örnek olarak verilebilir. Öte yandan, gerçekçi olmayan çatışmalarda kişilerin tepkilerini gerilime yol açan gerçek kaynağa değil de onu ikame edecek başka bir kaynağa kaydırmaları söz konusudur. Bu çatışmalar kişilerin gerçek amaçlarından çok gerilimden kurtulma gereksinimlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Örneğin, bir ülkede yaşayan yerli vatandaşların ekonomik kriz ve durgunluğa bağlı olarak ortaya çıkan işsizliğin nedenini veya yine krize bağlı olarak devletin sosyal güvenlik ve benzeri harcamalarda yaptığı kesintilerin nedenlerini ülkede yaşayan belirli bir göçmen grubun varlığına bağlamaları, gerçekçi olmayan çatışmalara bir örnek olarak verilebilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Üyelerin tüm kişilikleri ile gruba bağlanmalarını talep eden ve iç çatışmanın bireylerin tüm enerjilerini harekete geçirdiği ve bireyleri etkilediği grup aşağıdakilerden hangisidir?

Dinsel tarikat

Aile

Siyasi örgüt

İşçi sendikaları

Futbol taraftarları

Açıklama:

Coser’a göre, özellikle dinsel tarikatlar gibi sıkıca kaynaşmış gruplar, dışarıya karşı sürekli bir mücadele hâlinde olduklarından üyelerin tüm kişilikleri ile gruba bağlanmalarını talep ederler. Bu nedenle, Coser bu tür gruplarda iç çatışmanın bireylerin tüm enerjilerini harekete geçirdiğini ve bireyleri etkilediğini savunur. Bu gruplarda grup üyelerinin gruptan ayrılmalarına pek izin verilmez. Bu tür gruplarda çatışmayı bastırma yönünde bir eğilim vardır, bu nedenle çatışma ortaya çıktığı anda grup içi bölünmeler yoluyla grubun parçalanması gündeme gelir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

I. Yarı gruplar
II. Çıkar grupları
III. Çatışma grupları
IV. Uzlaşı grupları
V. Tam gruplar
Dahrendorf otorite dağılımından kaynaklanan karmaşık çıkar ilişkilerini çeşitli gruplar altında ele alarak çözümlemeye çalışır. Yukarıdakilerden hangileri bu gruplar arasında bulunmaktadır?

I ve II

I, II, III

II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Dahrendorf otorite dağılımından kaynaklanan karmaşık çıkar ilişkilerini üç tip çıkar grubu altında ele alarak çözümlemeye çalışır. Bunlar;

Yarı gruplar
Çıkar grupları
Çatışma grupları

Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Dahrendorf’a göre gizil çıkarlar açık amaçlar olarak ortaya çıkmadıkları müddetçe hangi grupların çıkarları olurlar?

Yarı gruplar

Çıkar grupları

Çatışma grupları

Uzlaşı grupları

Tam gruplar

Açıklama:

Dahrendorf ’a göre grup çıkarları açık çıkarlar ya da gizil çıkarlar olabilirler. Gizil çıkarlar üyelerin bilincinde olduğu açık amaçlar şeklinde geliştiklerinde açık çıkarlara dönüşür. Gizil çıkarlar açık amaçlar olarak ortaya çıkmadıkları müddetçe yarı grup ya da potansiyel grup çıkarlarıdır. Gizil çıkarların bilinçli amaçlar olarak açığa çıkmaya başlamasıyla birlikte yarı gruplar çıkar gruplarına dönüşür. Gizil çıkar çatışmasında çatışmanın açık hâle gelebilmesi ise ancak otoritenin veya otorite konumundakilerin meşruluklarının sorgulanmaya başlamasıyla mümkündür. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi çatışma teorisyenleri arasında yer almaz?

T. Parsons

R. Dahrendorf

J. Rex

D. Lockwood

A. Coser

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Sosyolojik imgelem (toplumbilimsel düşün) çalışması hangi sosyoloğa aittir?

T. Parsons

W. Mills

R. Dahrendorf

A. Coser

R. Aron

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 98

W. Mills Parsons'un yaklaşımını özellikle hangi açılardan eleştirir?

Orta boy kurmacı olması

Küçük boy kurmacı olması

Grand (büyük boy) kurmacı olmasını

Çatışmacı bir perspektife sahip olmasını

Postmodern olmasını

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 99

W. Mills'in Amerika'daki sosyoloji geleneğini daha çok hangi boyutlarda eleştirmektedir?

Çatışmacı olması

Orta boy bir perspektife sahip olmasını

Ekonomi politik bir geleneğe sahip olmasını

Aşırı küçük boy veya büyük bir bir perspektife bağlı kalmalarını

Postmodern olmalarını

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

W. Mills Amerika'da 1950'lilerde ortaya çıkan orta sınıfı hangi kavramlar tanımlamaktadır?

Mavi yakalılar

Teknokratlar

Ücretliler

Statü grupları

Beyaz yakalılar

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 101

"İktidar Seçkinleri" adlı çalışma hangi sosyoloğa aittir?

W. Mills

A. Coser

R. Dahrendof

R. Aron

T. Parsons

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

W. Mills iktidar Seçkinleri adlı çalışmasında Amerikan toplumunu hangi kavramlarla açıklamaya çalışır?

Meslekler hiyerarşisi

Güç İktidar analizi

İşlevselcilik

Sosyal bütünleşme

Suç ve sapkın davranışlar tipolojisi

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 103

W. Mills Amerikan toplumunun siyasi yapısına yönelik en temel vurgusu nedir?

Sosyal bütünleşmeci gelenek

İşlevselci bakış açısı

İktidar seçkinleri

Mesleksel dayanışma

Aile kurumunun önemi

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 104

W. Mills'e göre Amerikadaki iktidar seçkinleri kimlerden oluşur?

Büyük toprak sahipleri ve nüfuzlu aileler

Orta sınıf ve sivil toplum temsilcileri

Eyalet temsilcileri

Büyük şirketler, ordu ve federal hükümet

Büyük medya

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen değişmeleri (i) Sermayenin ayrışması (ii) Emeğin ayrışması (iii) “Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi (iv) Toplumsal hareketliliğin artması (v) Eşitliğin artması olarak ele alan sosyolog kimdir?

W. Mills

A. Coser

R. Aron

T. Parsons

R. Dahrendorf

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi çatışma teorisi ile işlevselcilik arasındaki farklardan biri değildir?

İşlevselciler için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken çatışmacı kuramcılar için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.

İşlevselciler için toplumda çıkar farklılıklarından kaynaklanan bir dengesizlik durumu sabitken, çatışmacı kuram toplumsal dengenin çatışma neticesinde inşaa edileceğini idda ederler.

İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.

Açıklama:

Çatışma teorisi ile işlevselcilik arasındaki en önemli farklıkların bazıları ise kısaca şu şekilde sıralanmaktadır
1) İşlevselciler için toplum statik veya hareket halinde bir denge iken çatışmacı kuramcılar için her toplum, her zaman ve her aşamada bir değişim sürecine tabidir.
2) İşlevselciler toplumsal düzen ve düzenliliklere vurgu yaparken çatışmacı kuramcılar toplumsal yaşamın her alanında mevcut olan çatışmalara, anlaşmazlıklara ve uzlaşmazlıklara dikkat çekerler.
3) İşlevselciler toplumun ortak olarak paylaşılan normlar, değerler ve genel bir ahlak tarafından bir arada tutulduğunu savunurken çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin (veya toplumun bir arada tutulmasının) toplumsal hiyerarşinin en üst mertebesinde bulunanların sahip oldukları otoritenin zorlayıcı gücüyle sağlandığını savunurlar.
4) Son ve öncekiyle bağlantılı olarak, işlevselciler paylaşılan toplumsal değerler tarafından üretilen birlik ve beraberlik üzerinde yoğunlaşırken, çatışmacı kuramcılar toplumsal düzenin korunmasında gücün önemini vurgular.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi C.Wright Mills'in çalışma alanlarından biridir?

Beyaz yakalılar

Totem ve tabu

İntihar

Karizmatik liderler

Kentleşme

Açıklama:

Beyaz Yakalılar: Mills’in “Beyaz Yakalılar” adlı eseri 1950’lerde Amerika’da giderek büyüyen bir sınıf olan beyaz yakalı orta sınıfın statüsü ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Mills yönetici seçkinler üzerine yazdığı “İktidar Seçkinleri” isimli kitabını hangi toplumu incelemek için yazmıştır?

İngiltere

Fransa

Amerika

Kore

İspanya

Açıklama:

Mills, “İktidar Seçkinleri” (1956) adlı ünlü çalışmasında özellikle Amerikan toplumunda güç/iktidar analizi üzerinde odaklanır ve Amerikan toplumunun, belirli kesimlerden gelen küçük bir seçkin grup tarafından nasıl yönetildiğini analiz etmeye çalışır.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Parsons’un ‘statik’ denge modelini eleştirmiş ve çatışmanın yıkıcı ve parçalayıcı olmaktan ziyade toplumun varlığını sonsuza kadar koruyacak bir denge sağlama aracı olabileceğini iddia etmiş sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Vilfredo Pareto

Talcott Parsons

C.Wright Mills

Lewis Coser

Açıklama:

Coser özellikle “Parsons’un ‘statik’ denge modelini eleştirmiş ve çatışmanın yıkıcı ve parçalayıcı olmaktan ziyade toplumun varlığını sonsuza kadar koruyacak bir denge sağlama aracı olabileceğini savunmuştur

Doğru Cevap: E

Soru 110

Coser'a göre aşağıdakilerden hangisi yakın toplumsal ilişkilerde hoşnutsuzlukların dile getirilmesinin işlevlerinden biri değildir?

İlişkilerin sürdürülmesini sağlama

Grubun çözülmesini engelleme

Emniyet sübabı işlevi görme

Toplumsal dışlanmayı sağlama

Grup kimliğinin oluşumunu sağlama

Açıklama:

Coser’a göre çatışma grup kimliğinin oluşumu ve sürdürülmesi üzerinde olumlu işlevsel bir etkiye sahiptir

Doğru Cevap: D

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Dahrendorf endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden biridir?

Sermayenin merkezileşmesi

Emeğin ayrışması

Burjuvazinin gelişmesi

Toplumsal tabakalaşmanın artması

Toplumsal eşitsizliklerin artması

Açıklama:

Dahrendorf Marx’tan beri endüstriyel kapitalist toplumda meydana gelen ve postkapitalist toplumsal formasyona dönüşümde rol oynayan önemli değişimlerden bazılarını aşağıdaki gibi sınıflar
(i) Sermayenin ayrışması (decomposition of capital)
(ii) Emeğin ayrışması (decomposition of labour)
(iii) “Yeni orta sınıf ”ın gelişmesi
(iv) Toplumsal hareketliliğin artması
(v) Eşitliğin artması

Doğru Cevap: B

Soru 112

Çatışmanın kaynağının mülkiyet olmaktan çıktığını otorite ilişkilerinin ise çatışmanın yeni kaynağı hâline geldiğini savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Dahrendorf

Mills

Coser

Parsons

Marx

Açıklama:

Dahrendorf kapitalist toplumda meydana gelen önemli değişmeler sonucunda çatışmanın kaynağının mülkiyet olmaktan çıktığını otorite ilişkilerinin (yani egemen olanla tabi olan arasındaki ilişkilerin) ise çatışmanın yeni kaynağı hâline geldiğini savunmuş ve bu dönüşümü postkapitalist bir dönüşüm olarak nitelemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Sosyolojide yapısal-işlevselci geleneğin etkin olduğu yıllar aşağıdakilerden hangisidir?

1940'lar

1970'ler

1960'lar

1950'ler

1980'ler

Açıklama:

Yapısal işlevselciliğin, 1950’lerde sosyolojik teoride oldukça önemli bir ağırlığa sahip olmasına rağmen çatışmayı yeterince analiz etmemesi doğal olarak ona yönelik eleştirilerin giderek artmasına yol açmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 114

Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Mills

Coser

Weber

Parsons

Dahrendorff

Açıklama:

Mills, kendisi Marksist olmamakla birlikte Amerikan sosyolojisi içinde Marksist geleneği sürdürmeye çalışmıştır. Özellikle Mills’in yaşadığı dönemde Amerikan sosyolojisinde Marksist düşünce geleneğini takip eden sosyologların sayısı oldukça azdır. Mills, bu yapı içinde hem Marksist geleneği sürdürmeye çalışması hem de Amerikan sosyolojisinde o dönemin en baskın teorisi olan Parsons’ın yapısal işlevselciliğine yönelttiği eleştiriler nedeniyle Amerikan sosyolojisi içinde radikal bir pozisyonda kalmış ve dışlanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 115

Mills'e göre aşağıdakilerden hangisi Amerikan toplumundaki seçkinlerin güç ve iktidarının arkasındaki “modern toplumların büyük kurumları”ndan biridir?

Ordu

Finans kapital

Uluslararası kuruluşlar

Küçük girişimciler

Sendikalar

Açıklama:

Mills’e göre iktidar seçkinleri üç önemli kurumdan gelmektedir: (i) Büyük şirketler (ii) Ordu, (iii) Federal hükümet.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Sembolik etkileşimci bakış açısının vurguladığı en önemli öge nedir?

Benlik kavramı

Pasif varlıklar

Nesnel yapılar

Toplum yapısı

Yapısalcı sistem

Açıklama:

Sembolik etkileşimci bakış açısının vurguladığı en önemli öge benlik kavramıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sembolik etkileşimcilikte en temel önerme aşağıdakilerden hangisidir?

Semboller, toplumsal süreçlerde ortaya çıkar ve paylaşılır.

İnsanlar, öğrenilmiş anlamların sembolik bir dünyasında yaşarlar.

Semboller, insan davranışını etkilemesi bakımından önemlidirler.

Zihin, işlevsel, irade sahibi ve bireyin çıkarlarına hizmet eden teleolojik bir varlıktır.

Benlik, toplumsal bir kurgudur.

Açıklama:

İnsanlar, öğrenilmiş anlamların sembolik bir dünyasında yaşarlar.
Sembolik etkileşimcilik, en temel önerme olarak insanların anlamlar dünyasında yaşadığını ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

C.H. Cooley’in üzerinde açıklama yaptığı, Bireyin kendi benliğini, başkalarının ona ilişkin tavırları, eylemleri ve tepkileri temelinde algılama süreci olarak nitelediği kuram nedir?

Sempatetik içe bakış

Yetişkin toplumsallaşması

Ayna benlik

Birincil grup

Rol alma süreci

Açıklama:

Birey diğer insanların kendine yönelik davranışlarını bir çeşit ayna olarak kul- lanmaktadır. Bu ayna, bireyin imgesini yansıtmaktadır. Bu durumu Cooley, ayna benlik kuramı ile açıklamaktadır. Diğer bir deyişle ayna benlik, bireyin kendi benliğini, başkalarının ona ilişkin tavırları, eylemleri ve tepkileri temelinde algıla- ma süreci olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Mead’in teorisinde benlik ne olarak kabul edilmektedir?

Bilinç ve nesne

Akıl ve bilinç

Nesne

Özne

Özne ve nesne

Açıklama:

Mead’in teorisinde benlik, hem bir özne hem de bir nesne olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

İnsan, doğuştan bir benlik sahibi değildir. Benlik, çocukluk dönemi süresince öğrenilmektedir. Mead, çocuğun benlik oluşum ve gelişim süreçlerini üç genel aşama ile tanımlamaktadır. Bu aşamalaradan hangisi doğru verilmiştir?

Birlikte oyun

Erken oyun

Hazırlık oyunu

Rol oyun

Kendini gerçekleştirme

Açıklama:

Benliğin Oluşum Aşamaları
İnsan, doğuştan bir benlik sahibi değildir. Benlik, çocukluk dönemi süresince öğrenilmektedir. Mead, çocuğun benlik oluşum ve gelişim süreçlerini üç genel aşama ile tanımlamaktadır. Bu aşamaları şu şekilde açıklamaktadır:
1. HazırlıkAşaması(PreparatoryStage)
2. OyunAşaması(PlayStage)
3. BirlikteOyunAşaması(GameStage)

Doğru Cevap: A

Soru 6

Blumer’ın yaklaşmına göre sembolik etkileşimcilik, üç temel önermeye dayanmaktadır, bu önermelerden hangisi doğru verilmiştir?

Her eylem “ben” biçiminde başlamakta ve genellikle “beni/bana” biçiminde son bulmaktadır.

Anlamlar yorumlayıcı bir süreç içerisinde değişime uğramaktadır.

Benlik ancak kendisi ve toplumun diğer benlikleriyle etkileşime girdiğinde var olmaktadır

Benlik, bireyin genelleştirilmiş öteki, başka bir deyişle daha geniş topluluğun toplumsal alışkanlıklarının içselleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Etkileşimin yer aldığı toplumsal bağlam ve insan davranışı arasında bir ilişki bulunmaktadır.

Açıklama:

Blumer’ın yaklaşmına göre sembolik etkileşimcilik, üç temel önermeye dayanmaktadır. Blumer bu önermeleri şu şekilde açıklamaktadır:
1. İnsanlar nesne ve olaylara karşı, onların kendilerine ifade ettiği an- lamlara göre hareket etmektedirler.
2. Anlamlar, insanların birbirleriyle olan etkileşiminden ortaya çıkmak- tadır.
3. Anlamlar yorumlayıcı bir süreç içerisinde değişime uğramaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Blumer’ın çalışmaları hangi dönemde gerçekleşmiştir?

Modern

Yapısalcı

İşlevselci

Etkileşimci

Nesnelci

Açıklama:

Blumer’ın çalışmaları işlevselci yaklaşımın etkili olduğu dönemde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Blumer’a göre sembolik etkileşimciliğin merkezinde dünyanın bir ......... bulunmaktadır. Boşluğa hangi kelime gelmelidir?

Anlamı

Amacı

İşleyişi

İmgesi

Sembolü

Açıklama:

Blumer’a göre sembolik etkileşimciliğin merkezinde dünyanın bir imgesi bulunmaktadır. Bu imgenin anlaşılması için Blumer, araştırılması gereken alanları şu şekilde açıklamaktadır:
• Süreçler, değişimler, yaşam biçimleri, gruplar ve bütün toplumların her zaman araştırılması gerekmektedir. Hiçbir şey sabit ve durağan olmadığı için toplumsal hayat sürekli yeniden oluşmaktadır. Böylece ampirik dünya daima yeniden düzenlenmektedir.
• Toplumsal hayatın meydana getirdiği anlamlar, semboller ve dillerin araştırılması gerekmektedir. İnsan hayatını farklı kılan ve değişen bu anlamların nedenlerinin derinlemesine incelenmesi için özel bir yönteme ihtiyaç duyulmaktadır.
• Etkileşimler ve bağlantıların her zaman araştırılması gerekmektedir. Bu yaklaşıma göre, tek başına birey ele alınmamaktadır. Diğerleri ile daima etkileşimde olan bireyler bir anlam ifade etmektedir. Toplumlar, birlikte bir şeyler yapan, etkileşim hâlinde bulunan insanların oluşturduğu ilişkilerdir

Doğru Cevap: D

Soru 9

Sembolik etkileşimciliğe yöneltilen eleştirilerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlız Özel durumlar üzerinde yoğunlaşma

Yetersiz bilgi birikim

Bakış açısı

Küçük ölçekte araştırma

"Tarihsel yapı ve sürece gereken önemin verilmemesi

Açıklama:

Bu yaklaşım çerçevesinde, sembolik etkileşimciler, küçük ölçekte yüz yüze etkileşim üzerinde çalışmaktadırlar. Bu nedenle, toplumsal ve tarihsel yapı ve süreçlere fazla ilgi göstermedikleri ileri sürülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Toplumsal normların içselleştirilmesi ya da toplumun sürekliliğini sağlayan ve nesilden nesile aktarılan toplumsal normları öğrenme süreci olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Toplumsallaşma

Pozitivizm

Sembolizm

Etkileşimcilik

Komunizm

Açıklama:

Yanıt A. Toplumsallaşma, toplumsal normların içselleştirilmesidir. Başka bir deyişle, toplumun sürekliliğini sağlayan ve nesilden nesile aktarılan toplumsal normları öğrenme sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Sembolik etkileşimcilikte benlik tanımlanırken aşağıdakilerden hangileri dikkate alınmıştır?

Kurumlar
İdeolojiler
Kültür

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bu çerçevede benlik, kurumlar, ideolojiler ve kültür doğrultusunda tanımlanmış ve benliğin içerdiği zengin ögelere, çok yönlü özelliklerine, eylem ve bilincin biçimlerine çok fazla yer verilmemiştir
Yanıt E: benlik, kurumlar, ideolojiler ve kültür doğrultusunda tanımlanmış ve benliğin içerdiği zengin ögelere, çok yönlü özelliklerine, eylem ve bilincin biçimlerine çok fazla yer verilmemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri sembolik etkileşimcilik teorisinin temel varsayımlarındandır?

İnsanlar, öğrenilmiş anlamların sembolik bir dünyasında yaşarlar.
Semboller, toplumsal süreçlerde ortaya çıkar ve paylaşılır.
Semboller, insan davranışını etkilemesi bakımından önemlidirler.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. Verilenlerin tamamı sembolik etkileşimin temel varsayımlarındandırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 13

İnsanlar doğduklarında zihin ve benlik sahibi değillerdir. Benlikler, diğerleriyle etkileşim sonucunda oluşmaktadır. Sembolik etkileşimciler, zihin gibi benliği de toplumsal bir ürün olarak ele almaktadırlar. Benlik, toplumsal süreç içinde gelişmekte ve bireyin yaşamı boyunca sürekli bir gelişime ve değişime uğramaktadır. Verilen bu ifade sembolik etkileşimciliğin temel varsayımlarından hangisinin açıklaması olabilir?

Benlik, toplumsal bir kurgudur.

İnsanlar, öğrenilmiş anlamların sembolik bir dünyasında yaşarlar

Semboller, toplumsal süreçlerde ortaya çıkar ve paylaşılır

Semboller, insan davranışını etkilemesi bakımından önemlidirler

Zihin, işlevsel, irade sahibi ve bireyin çıkarlarına hizmet eden teleolojik bir varlıktır.

Açıklama:

Yanıt A. verilen ifade benlik, toplumsal bir kurgu sonucu oluştuğunun ifadesidir. Kitabın 93. sayfasında birebir açıklama mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Cooley'in, bireyin kendi benliğini, başkalarının ona ilişkin tavırları, eylemleri ve tepkileri temelinde algılama süreci olarak tanımlanabilecek kuramı hangisidir?

Ayna benlik

Durum tanımlaması

Yetişkin toplumsallaşması

Bilgi sosyolojisi

Mahalle baskısı

Açıklama:

Yanıt A. Birey diğer insanların kendine yönelik davranışlarını bir çeşit ayna olarak kullanmaktadır. Bu ayna, bireyin imgesini yansıtmaktadır. Bu durumu Cooley, ayna benlik kuramı ile açıklamaktadır. Diğer bir deyişle ayna benlik, bireyin kendi benliğini, başkalarının ona ilişkin tavırları, eylemleri ve tepkileri temelinde algılama süreci olarak tanımlanabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Cooley'e göre, “ayna benlik”i oluşturan ögeler hangi seçenekte verilmiştir?

Kendi görünüşümüzün diğer kişiler tarafından nasıl göründüğünün imgelenmesi,
Kendi görünüşümüzle ilgili diğerlerinin tepkilerinin değerlendirilmesi,
Bunların sonucunda kendimizi nasıl (gurur veya utanma gibi) hissettiğimiz.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E: Cooley (1995, s.196), “ayna benlik”i oluşturan üç ögeyi şu şekilde sıralamaktadır: 1. Kendi görünüşümüzün diğer kişiler tarafından nasıl göründüğünün imgelenmesi, 2. Kendi görünüşümüzle ilgili diğerlerinin tepkilerinin değerlendirilmesi, 3. Bunların sonucunda kendimizi nasıl (gurur veya utanma gibi) hissettiğimizdir. Bireyi utanç ya da gurura götüren şey mekanik bir refleks değildir, diğerlerinin zihnindeki bu yansımanın tahmin edilen etkisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Mad'in "ben/bana" teorisine göre bireyin tepkisi verilen ögelerden hangileriyle belirlenmiş olmaktadır?

Kim olduğu (yaş, cinsiyet gibi faktörler)
Nerede olduğu (evde, dışarıda, vb.)
Kiminle olduğu (aile, arkadaşlar, tanımadığı insanlar, yalnız vb.)

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. benliğin “ben” durumu, hissedilen acıya karşı tepki yoluyla ifade edilmektedir. Fakat benliğin “beni/bana” durumu, belirli bir biçimde hissedilen acıya karşı tepkinin seçimini belirlemektedir. Bu nedenle bireyin tepkisi şu ögelerle belirlenmiş olmaktadır: 1. Kim olduğu (yaş, cinsiyet gibi faktörler) 2. Nerede olduğu (evde, dışarıda, vb.) 3. Kiminle olduğu (aile, arkadaşlar, tanımadığı insanlar, yalnız vb.)

Doğru Cevap: E

Soru 17

Blumer’ın yaklaşmına göre sembolik etkileşimciliğin dayandığı temel önerme/ler hangileridir?

Anlamlar yorumlayıcı bir süreç içerisinde değişime uğramaktadır.
Anlamlar, insanların birbirleriyle olan etkileşiminden ortaya çıkmaktadır
İnsanlar nesne ve olaylara karşı, onların kendilerine ifade ettiği anlamlara göre hareket etmektedirler.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 18

“Sembolik Etkileşim” kavramını ilk kez kullanan bilim adamı hangisidir?

George Herbert Mead

W. I. Thomas

Herbert Blumer

C. H. Cooley

Leonard Bloomfield

Açıklama:

Yanıt C: “Sembolik Etkileşim” kavramını ilk kez Blumer kullanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi W. I. Thomas’ın sembolik etkileşimci yaklaşıma katkısı olan kavramlardan biridir?

Durum tanımlaması

Ayna benlik

Sembolik etkileşim

Kolektif eylem

Rol alma

Açıklama:

Thomas, sembolik etkileşimci yaklaşıma önemli teorik katkılarda bulunmuştur. Thomas’ın katkıları arasında yetişkinlerin toplumsallaşması ve durum tanımlaması kavramlarını oluşturması yer almaktadır. Sembolik etkileşimcilikte yetişkinlerin toplumsallaşması, toplumsallaşma süreci içerisinde bir aşama olarak ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi benlik teorisinde “beni/ bana” kavramını açıklayan bir ifade değildir?

Bireyi amaca yönelik davranışlara yönlendirir.

Bireyin eylemlerinin başlangıcını temsil eder.

Bireyin kendisini özel bir toplumsal rolde tanımlamasıdır.

Bireyin toplumsal ilişkilerinde diğer bireyleri ifade eder.

Bireyin kendi benliğinin farkında olmasıdır

Açıklama:

Böylece toplumsal yaşam da insanların eylemlerinden oluşmaktadır. Başka bir deyişle, Blumer’a göre toplum, insan eylemlerinin bir belirleyicisi olarak değil, toplumsal eylemin yer aldığı bir çerçeve olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi jestleri tanımlayan bir ifade değildir?

Jestler etkileşim için temel sağlar.

Jestler sözel seviyede bulunmaz.

Jestler diğerlerinin eylemlerini yönetir.

Jestler bilinçli bir anlam taşımaz.

Jestler aracısı olmadan, anında ortaya çıkar.

Açıklama:

Jestler ise sözel seviyede bulunmamakla birlikte, bilinçli bir anlam ya da amaç da taşımamakta, ancak diğerlerinin tepkilerinin uygunluğunun değerlendirilmesinde ipucu olarak hizmet etmektedirler. Jestlerle iletişim, bir eyleme ara vermeksizin, bir anlamın veya tanımın aracısı olmadan, anında ortaya çıkmaktadır . Ayrıca semboller biçiminde ortaya çıkan sesli jestler de bulunmaktadır. Sesli jestler ve toplumda bu jestlere bağlı olarak görülen davranışlar, sembolik etkileşim için temel sağlamaktadırlar

Doğru Cevap: C

Soru 22

“Sembolik Etkileşim” kavramını ilk kullanan etkileşimci düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

G. H. Mead

M. Weber

W. I. Thomas

H. Blumer

C. H. Cooley

Açıklama:

“Sembolik Etkileşim” kavramını ilk kez Blumer kullanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi benliğin oluşumundaki hazırlık aşamasında görülmektedir?

Çocuk, birden fazla rolü aynı anda almak zorunda kalır

Çocuk, diğer oyuncuların beklentilerini düşünür.

Çocuk, diğer bireylerin rollerini almaya başlar.

Çocuk diğer oyuncularla kendi ilişkisinin farkına varır

Çocuk, dikkat çekmek için anlamsız taklitler yapar.

Açıklama:

Bu aşamada kendi davranışını değerlendirme yeteneğine sahip olmayan bebek, anlamsız taklitler yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sembolik etkileşimci bakış açısının temel varsayımları arasında yer almaz?

Nesneler kendilerinde içsel bir anlam taşır.

Benlik toplumsal bir kurgudur.

Semboller, toplumsal süreçler sonucunda ortaya çıkar

Zihin, işlevsel ve irade sahibi bir varlıktır.

Toplum, toplumsal süreçlerde meydana gelen bir kurgudur

Açıklama:

Mead’e göre benlik, ancak bireyin kendisine dışarıdan bir nesne olarak bakabilmesi ile gelişmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Blumer’ın sembolik etkileşimciliği açıklayan önermelerinden biri değildir?

İnsanlar, şeylerin kendilerine ifade ettiği anlamlara göre tavır alır.

Anlamlar, insanlar arasındaki etkileşim sonucunda ortaya çıkar.

Anlamlar, yorumlayıcı bir süreç içerisinde değişime uğrar.

İnsanlar, nesnelere ve olaylara verilen anlamlar temelinde hareket eder.

İnsanlar, toplumsal yapının ürettiği anlamlara göre eylemlerini biçimlendirir

Açıklama:

Bununla beraber insanları, belirli bir düzen ve toplumsal yapılar üretmek için birbiri ile etkileşime girebilme yeteneğine sahip varlıklar olarak tanımlamaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi C. H. Cooley’nin geliştirdiği önemli kavramlardan biridir?

Rol alma

Durum tanımlaması

Ayna benlik

Sembolik etkileşim

Kolektif eylem

Açıklama:

Mead, çalışmalarında Cooley’nin yaklaşımından etkilenmiş, onun ayna benlik (looking-glass self) kavramını geliştirmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 27

Benlik teorisini geliştiren sembolik etkileşimci düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

C. H. Cooley

G. H. Mead

M. Weber

W. I. Thomas

H. Blumer

Açıklama:

Mead sosyal psikoloji yaklaşımında benliği toplumsal bir fenomen olarak ele almış ve benlik teorisini geliştirmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi “sembol” kavramını açıklayan bir ifade değildir?

Semboller, nesiller arasında değişikliğe uğramazlar

Semboller, nesnelere özel bir anlam yükler

Semboller, insanların davranışlarını etkiler.

Semboller, etkileşim yoluyla öğrenilir ve kullanılır

Semboller, nesneleri özel bir biçimde tanımlar

Açıklama:

İnsanlar, anlamları nesilden nesile aktarma kapasitesine sahip olmakla birlikte, aynı zamanda başkalarının eylemlerini ve dünyayı yorumlayabilme kapasitesine de sahiptirler. Bu anlamlar sabit-değişmez ve mutlak nitelikte değildirler. Bir durumdan ötekine ve bir bağlamdan diğer bir bağlama değişebilmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bireyin davranışlarının tamamen yapılar tarafından belirlenmediğini, bireyin bulunduğu eylemlerde kısmen özgürlüğe ve seçme şansına sahip olduğunu, dolayısıyla nesnel yapılar tarafından belirlenen pasif varlıklar olmadığını öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma teorisi

Yapısalcılık

Sembolik etkileşimcilik

İşlevselcilik

Sistem yaklaşımı

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik, yapısalcı ve sistem yaklaşımlarının sosyolojik çözümlemede ihmal ettiği insan davranışının öznel ve yorumlayıcı yönlerine önem vererek, onları ön plana çıkarmaya çalışmıştır. Sembolik etkileşimcilere göre, bireyin davranışı tamamen yapılar tarafından belirlenmemektedir. Birey, bulunduğu eylemlerde kısmen özgürlüğe ve seçme şansına sahip bulunmaktadır (Poloma, 1993, s.222). Böylece sembolik etkileşimciler, bireyin nesnel yapılar tarafından belirlenen pasif varlıklar olarak ele alınmasını reddederek onu daha özgür ve aktif bir konumda ifade etmişlerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Sembolik etkileşimciliğin kurucu ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

George Herbert Mead

William Isaac Thomas

Charles Horton Cooley

Herbert Blumer

Açıklama:

William Isaac Thomas (1863-1947) ve Charles Horton Cooley (1864-1929) erken dönem etkileşimci bakış açısının oluşumu sürecinde önemli katkılarda bulunmuşlardır. George Herbert Mead ise yukarıda da belirtildiği gibi, sembolik etkileşimciliğin kurucusu olarak kabul edilmektedir. Mead’in ardından öğrencisi Herbert Blumer (1900-1987) sembolik etkileşimciliğe önemli katkılarda bulunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sembolik etkileşimciliğin temel varsayımlarından birisi değildir?

Sempatik içe bakış sorgulamanın zorunlu bir biçimidir

Toplum, toplumsal süreçler sonrasında ortaya çıkan dilsel ya da sembolik bir kurgudur

Benlik toplumsal bir kurgudur

Semboller bireysel süreçlerde ortaya çıkıp daha sonradan toplumsallaşmaktadır

İnsanlar öğrenilmiş anlamların sembolik bir dünyasında yaşamaktadır

Açıklama:

Semboller, toplumsal süreçlerde ortaya çıkar ve paylaşılır. Sembollerin nesne ve olaylara yükledikleri anlamlar, insanların yaratıcı kapasitesi aracılığıyla değişebilmekte ve bireyler, toplumlarını oluşturan birçok anlamdan etkilenebilmektedir. Anlamlar, toplumsal etkileşimde yer alan bireylerin tanımlanan eylemleri aracılığıyla toplumsal bir ürün olarak ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Yetişkinlerin toplumsallaşması ve durum tanımlaması kavramlarının oluşturan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

W.I. Thomas

C.H. Cooley

G.H. Mead

Lewis A. Coser

Herbert Blumer

Açıklama:

Thomas, sembolik etkileşimci yaklaşıma önemli teorik katkılarda bulunmuştur. Thomas’ın katkıları arasında yetişkinlerin toplumsallaşması ve durum tanımlaması (definition of the situation) kavramlarını oluşturması yer almaktadır. Sembolik etkileşimcilikte yetişkinlerin toplumsallaşması, toplumsallaşma süreci içerisinde bir aşama olarak ele alınmaktadır. Diğer kavram olan durum tanımlaması ise, etkileşimci bakış açısında önemli bir yer tutmaktadır ve insanların eylemde bulunmadan önce anlamları bir araya getirerek karar verme sürecindeki müzakere anını ifade etmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

.............. bireyin, diğer insanların kendisine karşı davranışlarına bağlı olarak oluşturduğu kendi imgesine verilen isimdir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramların hangisinin getirilmesi uygundur?

Toplumsal benlik

Benlik saygısı

Özsaygı

Benlik algısı

Ayna benlik

Açıklama:

Birey diğer insanların kendine yönelik davranışlarını bir çeşit ayna olarak kullanmaktadır. Bu ayna, bireyin imgesini yansıtmaktadır. Bu durumu Cooley, ayna benlik kuramı ile açıklamaktadır. Diğer bir deyişle ayna benlik, bireyin kendi benliğini, başkalarının ona ilişkin tavırları, eylemleri ve tepkileri temelinde algılama süreci olarak tanımlanabilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

............, bireyin diğerlerinden bağımsız olarak toplumsal kimliğinin farkında olmasını ifade etmektedir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygundur?

Benlik saygısı

Toplumsal benlik

Benlik bilinci

Öz bilinç

Özsaygı

Açıklama:

Benlik bilinci, bireyin kendisinin diğerlerinden bağımsız, toplumsal kimliğinin farkında olmasını ifade etmektedir. İnsanlar benlik bilinciyle doğmazlar ancak toplumsallaşma sürecinin ilk aşamalarının bir sonucu olarak benlikleri hakkında bir farkındalık edinirler. Bu anlamda dilin öğrenilmesi, çocuğun kendi benliğinin farkına varma sürecinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Bir çocuğun okuma yazma bilmediği halde gazete okur gibi yapması benliğin hangi aşamasına denk gelmektedir?

İlerleme aşaması

Birlikte oyun aşaması

Oyun aşaması

Hazırlık aşaması

Gelişim aşaması

Açıklama:

Hazırlık aşamasında kendi davranışını değerlendirme yeteneğine sahip olmayan bebek, anlamsız taklitler yapar. Örneğin okuma-yazma bilmediği hâlde gazete okur gibi yapabilir. Çocuk, bu anlamsız taklitleri, diğerlerinin ilgisini çekmek amacıyla yapmaktadır. Onlardan gelen tepkilere göre, hareketlerini değiştirebilmektedir. Bu gibi taklitler aynı zamanda çocuğun çevresindekiler gibi hareket etmeye başladığını göstermektedir. Başka bir deyişle, çocuk diğerlerinin yerine kendini koyarak onların rollerini almaya başlamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Sembolik etkileşimcilik kavramı ilk olarak hangi düşünür tarafından kullanılmıştır?

Talcott Parsons

Herbert Blumer

G. Herbert Mead

W.I. Thomas

C.H. Cooley

Açıklama:

Blumer, Mead ile birlikte sembolik etkileşimci yaklaşımın önemli isimlerinden olmuştur. Blumer’ın düşüncesinin bir kaynağını, onun öğretmeni olan G. H. Mead’e karşı açıkça duyduğu hayranlık oluşturmaktadır. Blumer, Mead’in bir öğrencisi olarak derslerine devam etmiş, ölümünden sonra eserlerinin yayınlanmasında yardımda bulunmuştur. Sembolik etkileşim kavramı ilk olarak Blumer tarafından kullanılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

........... farklı kişilerce sergilenen farklı eylemlerin toplumsal örgütlenişi olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi doğrudur?

Toplumsal hareket

Kolektif eylem

Eylem çizgisi

Toplumsal durum

Toplumsal birliktelik

Açıklama:

Kolektif eylem, grup üyeleri tarafından, eylemlerinin birbirleri ile ilişkili hale getirilerek, uyum içinde olmalarının sağlanması anlamına gelmektedir. Kolektif eylem, Blumer tarafından, “farklı kişilerce sergilenen farklı eylemlerin toplumsal örgütlenişi” olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Toplumsal grubun tutumlarının içselleştirilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Ötekileştirme

Önyargı

Genelleştirilmiş öteki

Toplumsal dışlanma

Kolektif eylem

Açıklama:

“Genelleştirilmiş öteki” (generalized other), bireyin psikolojisinin önemli bir unsurudur. Çocuğun içinde yetiştiği topluluğa ilişkin ve bu topluluk içinde paylaşılan tutumların her bireyin kişiliğinin bir parçasını oluşturduğu standart bakış açısını göstermektedir. Toplumsal grubun tutumlarının içselleştirilmesini ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Toplumun sürekliliğini sağlayan ve nesilden nesile aktarılan toplumsal normları öğrenme süreci aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Çağdaşlaşma

Toplumsallaşma

İnsanileşme

Modernleşme

Bireyselleşme

Açıklama:

Toplumsallaşma, toplumsal normların içselleştirilmesidir. Başka bir deyişle, toplumun sürekliliğini sağlayan ve nesilden nesile aktarılan toplumsal normları öğrenme sürecidir. Bu bağlamda doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Sembolik etkileşimcilik olarak adlandırılan sosyoloji kuramının gelişiminde önemli bir rol oynayan isim aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

George Herbert Mead

Charles Horton Cooley

Max Weber

William Isaac Thomas

Karl Marx

Açıklama:

Sembolik etkileşimci bakış açısının, sosyoloji kuramının gelişiminde önemli bir rol oynayan George Herbert Mead (1863-1931) tarafından geliştirildiği ve bu bakış açısının daha sonra sembolik etkileşimcilik olarak adlandırıldığı öne sürülür. bu bağlamda doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Toplumsal sistemler teorisi aşağıdaki seçeneklerde yer alan isimlerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Charles Horton Cooley

William Isaac Thomas

George Herbert Mead

Talcott Parsons

Max Weber

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik, 1970’li yıllarda, özellikle yapısal işlevselci yaklaşım ile Amerikan sosyolojisinde egemen bir paradigma oluşturan ve T. Parsons tarafından geliştirilen toplumsal sistemler teorisine önemli bir alternatif olarak görülmüştür. Ayrıca bu yaklaşım, pozitivizmin bir eleştirisi olarak da sosyolojide önemli olmuştur. Bu doğrultuda doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

İnsanların kendi gelişimlerinde nasıl yaratıcı olduklarının anlaşılmasının önemi üzerinde duran, daha çok semboller ve iletişim aracılığıyla bireylerin içinde yer aldıkları gündelik yaşamdaki etkileşimlerinden, nasıl bir düzen (order) ve anlam (meaning) ürettikleri ile ilgilenen sistem aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir biçimde ifade edilmektedir?

Çağdaşlaşma

Toplumsallaşma

Sembolik etkileşimci bakış açısı

Pozitivist yaklaşım

Erken dönem etkileşimci bakış açısı

Açıklama:

Sembolik etkileşimci bakış açısı insanların kendi gelişimlerinde nasıl yaratıcı olduklarının anlaşılmasının önemi üzerinde durmuş, daha çok semboller ve iletişim aracılığıyla bireylerin içinde yer aldıkları gündelik yaşamdaki etkileşimlerinden, nasıl bir düzen (order) ve anlam (meaning) ürettikleri ile ilgilenmiştir. Bu bağlamda doğru seçenek C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Pozitivist bakış açısının karşısında yer alan bir yaklaşım olarak sembolik etkileşimcilik, benlik kavramını nasıl ele almaktadır?

Ben merkezci bir yaklaşımı savunan bir görüş ile ele almaktadır.

Bireyi toplumsal bir çerçeve içerisinde birbirlerinden ayrıştırmadan bir bütün halinde ele almaktadır.

Benlik kavramını yaklaşımının merkezine yerleştirerek benliğin irade sahibi, aktif yönünü odak noktası olarak ele almaktadır.

Benlik kavramının yerel etkileşimli gruplar halinde çözümlenmesi gereken bir bütün olarak ele almaktadır.

Benlik kavramının negetaif yönlerinin ön plana çıkartacak bir biçimde ele almaktadır.

Açıklama:

Pozitivist bakış açısının karşısında yer alan bir yaklaşım olarak sembolik etkileşimcilik, benlik kavramını yaklaşımının merkezine yerleştirerek benliğin irade sahibi, aktif yönünü odak noktası olarak ele almaktadır. Bu bağlamda doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

İnsan eylemi ‘toplumsaldır’ ve toplumsal eylem, bilimsel olarak açıklanmadan önce, bireylerin eylemlerine yükledikleri anlamların yorumlanması gerekmektedir. Bu düşünce aşağıdaki seçeneklerde yer alan isimlerden hangisine aittir?

William Isaac Thomas

Charles Horton Cooley

George Herbert Mead

Herbert Blumer

Max Weber

Açıklama:

Weber’e göre insan eylemi ‘toplumsaldır’ ve toplumsal eylem, bilimsel olarak açıklanmadan önce, bireylerin eylemlerine yükledikleri anlamların yorumlanması gerekmektedir. Bu bağlamda Weber, bir eylemin altında yatan anlamın anlaşılmasının, nedensel açıklama yapmayı mümkün kıldığını ileri sürmektedir. Bu bağlamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Blumer, aşağıdaki seçeneklerde yer alan isimlerin hangisi temelinde sembolik etkileşime yönelik kuramsal yaklaşım anlayışını geliştirmiştir?

William Isaac Thomas

Charles Horton Cooley

Max Weber

George Herbert Mead

Charles Cooley

Açıklama:

Etkileşimin en önemli ögeleri olan semboller ve anlamlar, toplumsal yaşamın temellerini oluşturmaktadır. Blumer’ın çalışmaları ise büyük ölçüde Mead’in düşüncelerinden etkilenmiştir. Blumer, sembolik etkileşime yönelik kuramsal yaklaşımını Mead’in sosyal psikoloji anlayışı çerçevesinde geliştirmiştir. bu bağlamda doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Nesnelerin bir grubunu temsil eden ve onları birbirleriyle benzer olarak tanımlayan ifade aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Sembol

Varlık

Obje

Nesne

Eylem

Açıklama:

Sembol, basitçe bir nesne ya da olayın simgelenmesi olarak görülmemelidir. Sembol, nesne ya da olayları özel bir biçimde tanımlamaktadır. Örneğin bir sembol olan “sandalye” nesnelerin bir grubunu temsil etmekte ve onları birbirleriyle benzer olarak tanımlamaktadır. Aynı zamanda sandalye, oturma eyleminin bir şeklini de göstermektedir. Bu bağlamda doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Yetişkinlerin toplumsallaşması ve durum tanımlaması gibi kavramların oluşmasına katkı sağlayan ve sembolik etkileşimci yaklaşıma önemli katkılar sunan isim aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?

William Isaac Thomas

Charles Horton Cooley

Max Weber

George Herbert Mead

Herbert Blumer

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Sembolik etkileşimcilik bakış açısının gelişiminde en önemli rol oynayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

George Herbert Mead

S. Simon

A. Comte

E. Durkheim

M. Weber

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Semboller ve iletişim aracılığıyla bireylerin içinde yer aldıkları gündelik yaşamdaki etkileşimlerinden, nasıl bir düzen ve anlam ürettikleri ile ilgilenen sosyolojik yaklaşımın adı nedir?

Pozitivizm

Sembolik etkileşimcilik

Eleştirel yaklaşım

Postmodern yaklaşım

İşlevselcilik

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki sosyologlardan hangisi sembolik etkileşimcilik ekolü içerisinde yer almaz?

C. H. Cooley

W. Thomas

E. Durkheim

G. H. Mead

Blumer

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Cooley insan davranışının anlaşılması için, toplumsal aktörün bu şeylere yüklediği anlamların anlaşılması gerektiğini hangi kavramla açıklamaktadır?

Etkileşimsellik

İletişimsellik

Diyalektik etkileşim

Sempatik içe bakış

Empati

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 52

Cooley bireyin, diğer insanların kendisine karşı davranışlarına bağlı olarak oluşturduğu kendi imgesine ne ad vermektedir?

Ağsal ilişki

Kişilik oluşumu

Beliğin dönüşümü

Benliğin ötekileştirilmesi

Ayna benlik

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Yüz yüze ilişkilerin egemen olduğu gruba ne ad verilir?

Birincil grup

Toplumsal grup

İkincil grup

Formal grup

Ayna grup

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 54

.......... bireylerin diğerleriyle etkileşim halinde ortaya çıkmaktadır. Boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?

Tepkisellik

Benlik

Grupsal iletişim

Toplumsal etkileşim

Sosyalleşme

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 55

Mead tek ve eşsiz olan kendi varlığımızın farkında olmayı hangi kavramla ifade etmektedir?

Sosyal benlik

Ayna benlik

Öz bilinç

Toplumsal bilinç

Grup kimliği

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır

Doğru Cevap: C

Soru 56

Mead toplumsal grubun tutumlarının içselleştirilmesini hangi kavram ile ifade etmektedir?

Benlik

Ayna benlik

Öteki benlik

Genelleştirilmiş öteki

Özgeci benlik

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Blumer bireylerin eylemlerinin birbiriyle ilişkili hâle getirilerek uyum sağlamasını hangi kavramla ifade etmektedir?

Sosyalleşme

Ayna benlik

Sembolik eylem

Etkileşimsel eylem

Kolektif eylem

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Sembolik etkileşimcilik hangi yüzyıl sonlarına doğru gelişmiştir?

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik, on dokuzuncu yüzyılın sonlarına doğru Amerikan sosyolojisi yaklaşımı olarak bireyin davranışlarının toplumsal yönlerini araştıran ve toplumsallaşma sürecini inceleyen sosyal psikoloji alanındaki çalışmalardan etkilenerek ortaya çıkmış ve gelişmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Sembolik etkileşimcilik, yapısalcı ve sistem yaklaşımlarının sosyolojik çözümlemede ihmal ettiği insan davranışının hangi yönlerini ön plana çıkarmaktadır?

Nesnel

Yapısal

Ekonomik

Politik

Yorumlayıcı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sembolin özelliklerinden biri değildir?

Semboller olmadan insanların birbirleriyle etkileşiminin olmaması

Bir nesne ya da olayın basitçe simgelenmesi

Nesne ve olaylara özel bir anlam yüklemek

Etkileşimde dil ve jestler en önemli semboller olması

Sembollerle insanların anlamları inşa etmesi

Açıklama:

Sembol, basitçe bir nesne ya da olayın simgelenmesi olarak görülmemelidir. Sembol, nesne ya da olayları özel bir biçimde tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

'Yetişkinlerin toplumsallaşması' kavramı hangi düşünüre aittir?

C. H. Cooley

George Herbert Mead

Herbert Blumer

W. I. Thomas

Max Weber

Açıklama:

Thomas, sembolik etkileşimci yaklaşıma önemli teorik katkılarda bulunmuştur. Thomas’ın katkıları arasında yetişkinlerin toplumsallaşması ve durum tanımlaması (definition of the situation) kavramlarını oluşturması yer almaktadır. Sembolik etkileşimcilikte yetişkinlerin toplumsallaşması, toplumsallaşma süreci içerisinde bir aşama olarak ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

'Ayna benlik' kavramı aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

W. I. Thomas

C. H. Cooley

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 63

G. H. Mead bireylerin kendini diğerlerinin yerine koyarak toplumsal sürecin parçası olmasını aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklamaktadır?

Durum tanımlaması

Yetişkinlerin toplumsallaşması

Benlik teorisi

Rol alma süreci

Ayna benlik

Açıklama:

Mead’in yaklaşımında rol alma süreci, bireyin kendini diğerlerinin yerine koyması olarak tanımlanmaktadır. Örneğin bir bireyin, bir diğer kişinin gülmesi, ağlaması ya da el sallamasındaki anlamı ve amacı anlayabilmesi için, kendini bu kişinin yerine koyması gerekmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Mead'in benliğin oluşturulma aşamalarından olan 'hazırlık aşaması'nın özelliklerinden biridir?

Anlamsız taklitler yapmak.

Bireysel rolleri içselleştirilmek.

Rollere bağlı kalarak kendi kendine hareket edebilmek.

Oyuna katılan başkalarının rollerini de düşünmek.

Genelleştirilmiş ötekinin rolünü almak.

Açıklama:

Hazırlık Aşaması (Preparatory Stage): Bu aşamada kendi davranışını değerlendirme yeteneğine sahip olmayan bebek, anlamsız taklitler yapar.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Blumer'in sembolik etkileşimci yaklaşımın özelliklerinden biri değildir?

Toplum, etkileşim hâlindeki insanlardan oluşmaktadır.

Etkileşim, başka insanların faaliyetlerine karşılık olarak verilen tepkilerden oluşmaktadır.

Anlam, sembolik etkileşimin bir ürünü olarak ortaya çıkmaktadır.

Kolektif eylem, grup üyeleri tarafından, eylemlerinin birbirleri ile ilişkili hale getirir.

İnsanlar kendilerini bir nesne olarak görmezler.

Açıklama:

İnsanlar, kendileri dışındaki nesneleri tanımanın yanı sıra, kendilerini de nesne olarak görebilme yeteneğine sahiptirler

Doğru Cevap: E

Soru 66

Sosyolojide kullanılan pozitivist yöntemi kurduğu nedensel ilişkiler bağlamında basit olarak gören ve redden sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Herbert Blumer

Emile Durkheim

Auguste Comte

Max Weber

Karl Marx

Açıklama:

Blumer, sosyolojide pozitivist yöntemi tanımlayan nedensel ilişkiler kurma yöntemini basit olarak görmekte ve reddetmektedir. Blumer’a göre, çoğu sosyolog, araştırmalarını uyguladıkları alanlarda yaşam hakkında çok yüzeysel bilgilere sahip olmalarına rağmen araştırmalarını yürütmektedirler. Sosyologlar, araştırmalarını yürüttükleri bu süreç içerisinde, doğa bilimcilerin kullandıkları araştırma yöntemlerini kullanmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Çocuğun içinde yetiştiği topluluğa ilişkin ve bu topluluk içinde paylaşılan tutumların her bireyin kişiliğinin bir parçasını oluşturduğu standart bakış açısını gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Oyun aşaması

Yetişkinlerin toplumsallaşması

Genelleştirilmiş öteki

Benlik

Ayna benlik

Açıklama:

Genelleştirilmiş öteki (generalized other), bireyin psikolojisinin önemli bir unsurudur. Çocuğun içinde yetiştiği topluluğa ilişkin ve bu topluluk içinde paylaşılan tutumların her bireyin kişiliğinin bir parçasını oluşturduğu standart bakış açısını göstermektedir

Doğru Cevap: C

Soru 68

Sembolik etkileşimcilere göre verilen ifadelerinden hangileri doğrudur?
I Bireyin davranışı tamamen yapılar tarafından belirlenmemektedir.
II Birey, bulunduğu eylemlerde kısmen özgürlüğe ve seçme şansına sahip bulunmaktadır
III Birey nesnel yapılar tarafından belirlenen pasif varlıklar olarak ele alınmaz, özgür ve aktif bir konumdadır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. Sembolik etkileşimcilik, yapısalcı ve sistem yaklaşımlarının sosyolojik çözümlemede ihmal ettiği insan davranışının öznel ve yorumlayıcı yönlerine önem vererek, onları ön plana çıkarmaya çalışmıştır. Sembolik etkileşimcilere göre, bireyin davranışı tamamen yapılar tarafından belirlenmemektedir. Birey, bulunduğu eylemlerde kısmen özgürlüğe ve seçme şansına sahip bulunmaktadır. Böylece sembolik etkileşimciler, bireyin nesnel yapılar tarafından belirlenen pasif varlıklar olarak ele alınmasını reddederek onu daha özgür ve aktif bir konumda ifade etmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

G. H. Mead’e göre benliğin gelişmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisi görülmez?

Bireyin tepkisel davranışları

Bireyin kendisine dışarıdan bir nesne olarak bakabilmesi

Bireyin kendisini diğerlerinin bakış açısından gözlemleyebilmesi

Bireyin diğerinin rolünü alma yeteneği

Bireyin diğerleriyle etkileşimi aracılığıyla

Açıklama:

Yanıt 96 ve 97. sayfalarda görülebilir.
Mead’e göre benlik, ancak bireyin kendisine dışarıdan bir nesne olarak bakabilmesi ile gelişmektedir. Bunu yapabilmek için bireyin, kendisini diğerlerinin bakış açısından gözlemleyebilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, benliğin gelişiminin kaynağı, bir diğerinin rolünü alma yeteneğinde yatmaktadır. Benlik, bireyin diğerleriyle etkileşimi aracılığıyla ortaya çıkmaktadır. Mead’in yaklaşımının temelini, hayvanların davranışı ile insanların davranışı arasında bulunan farklılık oluşturmaktadır. Hayvanların davranışları tepkisel olarak görülürken, insanların davranışları eylemsel olmaktadır. İnsan davranışı inançların, fikirlerin, ilkelerin oluşturduğu değerler tarafından yönlendirilmekte ve bu özelliği ile hayvanların davranışından ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

"Dünya hakkında çeşitli algılarımız vardır ama bu algılar dünyanın gerçekte ne olduğuna karşılık gelmiyor olabilir" görüşü hangi filozofa aittir?

Kant

Hegel

Husserl

Schutz

Habermas

Açıklama:

Kant’a göre dünya hakkında çeşitli algılarımız vardır ama bu algılar dünyanın gerçekte ne olduğuna karşılık gelmiyor olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Fenomenolojiyi geliştiren filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Edmund Husserl

Alfred Schutz

Martin Heidegger

Immanuel Kant

Açıklama:

Fenomenoloji, Edmund Husserl tarafından geliştirilen, dış dünyanın ancak bu dünya hakkındaki bilincimizle anlamlı olduğu varsayımına dayanan ve insan bilincinin işleyişini ve insanların içinde yaşadıkları dünyayı yorumlama yollarını inceleyen
bir felsefi yaklaşımdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Edmund Husserl’in fenomenolojik felsefesinin en önemli özelliği nedir?

Tipleştirme

Sağduyu

Yönelimsellik

Özneler arasılık

Paranteze alma

Açıklama:

Edmund Husserl’in fenomenolojik felsefesinin en önemli özelliği yönelimselliktir

Doğru Cevap: C

Soru 4

Düşüncelerin a priori (deney öncesi) özlerini ortaya çıkarmayı amaçlayan ve olguların özlerini sistematik bir şekilde görebilmek ve inceleyebilmek için bireylerin kendi bireysel bilinçlerini paranteze almaları şeklinde özetlenebilecek olan strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Yönelimsellik

Tipleştirme

Sağduyu bilgisi

Fenomelojik indirgeme

Bakış açılarının karşılıklılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 5

Fenomenoloji ile sosyoloji arasındaki köprüyü kuran filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant

Edmund Husserl

Martin Heidegger

Max Weber

Alfred Schutz

Açıklama:

Fenomenoloji ile sosyoloji arasındaki köprüyü kuran kişi, Husserl’in öğrencisi olan Alfred Schutz’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Schutz'a göre özneler arasılığı oluşturan öğelerden biridir?

Sağduyu bilgisi

Yönelimsellik

Fenomenolojik indirgeme

Paranteze alma

Yaşama evreni

Açıklama:

Schutz’a göre özneler arasılığı oluşturan üç öge vardır. Bu ögeler; sağduyu bilgisi, tipleştirme ve bakış açılarının karşılıklılığıdır ve bunlar aynı zamanda gündelik yaşama ilişkin bir düzen görüntüsü de yaratırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 7

İşe, okula ya da gezmeye giderken pijamalarımızla gitmeyiz. Bu yerlere pijamayla gitmemizi yasaklayan bir yasa olmasa da dışarıya pijamalarla çıkmamamız gerektiği aşağıdakilerden hangisi ile öğrendiğimiz bir şeydir?

Tipleştirme

Özneler-arasılık

Sağduyu bilgisi

Fenomenolojik indirgeme

Bakış açılarının karşılıklılığı

Açıklama:

İşe, okula ya da gezmeye giderken pijamalarımızla gitmeyiz. Bu yerlere pijamayla gitmemizi yasaklayan bir yasa olmasa da dışarıya pijamalarla çıkmamamız gerektiği, sağduyu bilgisi sayesinde öğrendiğimiz bir şeydir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Schutz’a göre “gerçekte toplum belirli bir biçimi olmayan, bireysel deneyimlerden oluşan bir karmaşa olsa da insanlar kendi aralarında toplumda istikrar ve düzen olduğuna dair bir illüzyonu" aşağıdakilerden hangisi ile yaratırlar?

Özneler arasılık

Sağduyu bilgisi

Tipleştirme

Fenomenolojik indirgeme

Bakış açılarının karşılıklılığı

Açıklama:

Schutz’a göre sağduyu bilgisi sayesinde, “gerçekte toplum belirli bir biçimi olmayan, bireysel deneyimlerden oluşan bir karmaşa olsa da insanlar kendi aralarında toplumda istikrar ve düzen olduğuna dair bir illüzyon yaratırlar”.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Bir bankaya gittiğimizde bankoda oturan ve işlemimizi yapmak için bize yardımcı olacak olan bankacıyla kurduğumuz ilişki hangi ilişkiye verilebilecek bir örnektir?

"Biz" ilişkisi

"Sen" ilişkisi

"Siz" ilişkisi

"Onlar" ilişkisi

"Diğerleri" ilişkisi

Açıklama:

Bir bankaya gittiğimizde bankoda oturan ve işlemimizi yapmak için bize yardımcı olacak olan bankacıyla kurduğumuz ilişki, onlar ilişkisine verilebilecek bir örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi genel olarak yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımlar arasında sayılmaktadır?

Yapısalcı teoriler

Makro sosyoloji

Sağduyu

Yönelimsellik

Sembolik etkileşimcilik

Açıklama:

Sosyoloji teorilerini çok farklı biçimlerde sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflandırmalar içinde temel varsayımları ve çalışma nesneleri açısından sosyoloji teorilerinin en genel düzeyde ikiye ayrıldığı sınıflamanın yaygın olarak kabul gördüğü söylenebilir. Bu sınıflamada birinci grubu, insan davranışlarını büyük ölçüde biçimlendirdiği varsayılan geniş ölçekli toplumsal yapılara ve bu yapıların çözümlenmesine ağırlık veren teoriler oluşturur. Bu teorilere genel olarak yapısalcı teoriler ya da makro sosyoloji adı verilir. İkinci grubu ise insan davranışlarının büyük ölçüde toplum tarafından biçimlendirildiği varsayımını reddeden, bu nedenle toplum yapısını bir bütün olarak ele almak yerine bireysel aktörlere ve bu aktörlerin eylemlerine ve karşılıklı etkileşimlerine odaklanan teoriler oluşturur. Bu ikinci gruba giren teorilere de genel olarak yorumlayıcı yaklaşımlar, toplumsal eylem yaklaşımları ya da mikro sosyoloji adı verilir. Max Weber’in yaklaşımı, sembolik etkileşimcilik, fenomenolojik sosyoloji ve etnometodoloji, genel olarak yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımlar arasında sayılmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Weber'in yaklaşımı, sembolik etkileşimcilik, fenomenolojik sosyoloji ve etnometodoloji hangi sosyolojik yaklaşım içinde sınıflandırılmaktadır?

Pozitivist yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Marksist yaklaşım

Yapısal-işlevselci yaklaşım

Açıklama:

Max Weber’in yaklaşımı, sembolik etkileşimcilik, bu ünitenin konusunu oluşturan fenomenolojik sosyoloji ve bir sonraki ünitenin konusunu oluşturan etnometodoloji, genel olarak yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımlar arasında sayılmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Fenomenoloji pozitivist sosyolojinin anlayış ve yöntemine karşı çıkar.
Fenomenoloji pozitivist sosyolojinin öznellik iddiasına karşı çıkar.
Yorumlayıcı yaklaşımlar, eylemin nedensel açıklamasını reddettikleri için pozitivizmden radikal biçimde ayrılırlar.
Sembolik etkileşimciler, pozivistlerden farklı olarak insan davranışlarında önemli bazı düzenlilikler olduğunu kabul etmez.

Yukarıdaki maddelerden hangileri pozitivizm, sembolik etkileşimcilik ve fenomenoloji arasındaki farklara dair doğru bir önermedir?

I-III

I-II

II-III-IV

I-III-IV

II-IV

Açıklama:

Sembolik Etkileşimciler, insan davranışlarında önemli bazı düzenlilikler olduğunu kabul etmekle, diğer bir deyişle toplumsal yapının bütün ögelerini reddetmemekle birlikte nedensel çözümlemenin insan davranışlarının iç yüzünün anlaşılmasına pek fazla bir katkı sağlamayacağı düşüncesindedirler. Fenomenoloji ise bireylerin eylemlerinin amaçsal eylemler olduğunu, dış koşullar tarafından belirlenmediğini savunarak pozitivist sosyolojinin hem birey ve toplum anlayışına hem de yöntemine tümden karşı çıkar. Fenomenoloji ayrıca pozitivist sosyolojinin nesnellik iddiasına da karşı çıkar. Fenomenolojiye göre insanlar kendi görüş, varsayım ve yorumlarından tam olarak sıyrılamayacakları için pozitivizmdeki nesnellik bir yandan gerçekleşmesi imkansız bir durum, diğer yandan da gerçekliğin çarpıtılması olarak görülür. Yorumlayıcı yaklaşımlar içinde fenomenoloji ve fenomenolojik düşünceden gelişen etnometodoloji, toplumsal eylemin nedensel açıklamasını reddettikleri için pozitivist metodolojiden ve yapısalcı yaklaşımlardan en radikal biçimde ayrılan yaklaşımlar olarak kabul edilmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Görelilik durumu, fiziksel dünyada, toplumsal dünyada olduğundan daha belirgindir.
Fenomenologlara göre dünyanın bireye anlamlı gelmesi için sadece duyulara sahip olmak yeterlidir.
Fenomenolojiye göre toplum insan öznelliğinin ötesinde, kendi kendine var olan bir şey değildir.
Toplumu diğer insanlarla paylaştığımız varsayımlar aracılığıyla yarattığımız için toplumsal dünyayı diğer insanlarla ortak bir şekilde tanırız.

Fenomenoloji hakkında yukarıda sıralanan maddelerden hangileri doğrudur?

I-II-III

III-IV

II-IV

I-III-IV

II-IV

Açıklama:

Görelilik durumu, toplumsal dünyada, fiziksel dünyada olduğundan daha belirgindir. Örneğin nehirler, çiçekler, kayalar, insanlar onları nasıl etiketlerse etiketlesin, nasıl nitelerse nitelesin vardırlar, yani insanlardan ve insanların sınıflandırmalarından bağımsız bir şekilde fiziksel olarak mevcutturlar. Ancak aynı şeyi toplumsal dünyadaki kavramlar için söylemek pek mümkün değildir. Fenomenolojiye göre toplum insan öznelliğinin ötesinde, dışarıda keşfedilmeyi
bekleyen, kendi kendine var olan bir şey değildir. Fenomenologlara göre bireyler dış dünyayla sadece duyuları aracılığıyla, dokunarak, görerek, duyarak, koklayarak ve tadarak temas kurarlar ama sadece duyulara sahip olmak, dünyanın bireye anlamlı gelmesi için yeterli değildir. Bireyler duyuları aracılığıyla sonsuz sayıda deneyim yaşarlar ve deneyimlediklerini dünyaya anlatabilmek için onları fenomenler şeklinde organize ederler. Fenomenolojiye göre bunun nedeni toplumun “gündelik yaşamlarımızda rutinlerimiz, etkileşimlerimiz ve diğer insanlarla paylaştığımız ortak varsayımlar aracılığıyla yarattığımız ve yeniden yarattığımız bir şey” olmasıdır. Bu nedenle, yani toplumu diğer insanlarla paylaştığımız varsayımlar aracılığıyla yarattığımız için toplumsal dünyayı diğer insanlarla ortak bir şekilde tanırız. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Husserl'in ortaya attığı paranteze alma ya da fenomenolojik indirgeme terimi neyi ifade etmektedir?

Sadece bireyin kendi bilgilerine dayalı araştırma yapması

Bilimsel yaklaşımların tamamen terk edilmesi

Araştırmalarda tarihi süreçlerin paranteze alınması

Araştırmaların salt olarak duyulara dayalı olması

Deneyim ve sağ duyunun terk edilmesi

Açıklama:

Husserl’e göre toplumsal dünya ve toplumsal gerçeklik, insanların varsayımlarından ve yorumlarından oluşmaktadır. Nesnelerin gerçek doğası hakkındaki bilgimizden emin olamayacağımız için de bilgiye ulaşma yolunda bildiğimizi varsaydığımız bilgileri, yani deneyimlerimizi ve sağduyuya dayalı inançlarımızı bir kenara bırakmamız, bu bilgi yokmuş gibi davranmamız, dünyayı ya da belirli toplumsal durumları, bunu deneyimleyenlerin açısından görmeye çalışmamız gerekir. Sağduyuya ve deneyime dayalı bu bilgileri bir kenara atma süreci ‘paranteze alma’, ‘fenomenolojik indirgeme’ veya ‘epoche’ olarak bilinir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Husserl ve Shutz'un üzerinde durduğu "yaşantı dünyası" kavramı başka kimin çalışmalarında yer almıştır?

Dilthey

Habermas

Levi-Strauss

Ritzer

Durkheim

Açıklama:

Türkçe’ye yaşam dünyası, yaşantı-dünyası veya yaşama evreni olarak çevrilen lifeworld kavramını ilk olarak geliştiren, Edmund Husserl’dir. Husserl neyin gerçek ve normal olduğu konusundaki inançlarımızı yöneten kuralların altında yatan kültürel uyumu sağlayanın yaşam dünyası olduğunu ileri sürmüş, ancak bu ortak yaşam dünyasındaki deneyimlerin toplumsal ve kültürel boyutları üzerinde fazla durmamıştır (Turner, 2006: 339). Habermas’ın çalışmalarında da önemli bir yere sahip olan yaşam dünyası kavramı üzerinde daha ayrıntılı bir şekilde duran, Schutz olmuştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Fenomenolojinin aksine pozitivizme göre insan davranışı dış güçler veya gerçeklikler tarafından şekillendirilip yönetilmez.
Pozitivizm toplumsal olguları bireylerin ötesinde, kendi bağımsız gerçekliklerine sahip olan olgular olarak görürken fenomenolojiye göre toplumsal olgular kurgulardır.
Fenomenolojik araştırmalarda genellikle katılımcı gözlem gibi teknikler kullanılır.
Pozitivizme göre fenomenolojinin bilimsel yöntemi ile toplumu ya da toplumsal durumları, bu durumu yaşayan, deneyimleyen kişilerin anlamlandırmaları ve yorumları açısından anlamak mümkün değildir.

Fenomenolojinin bilimsel sosyolojiye yönelik eleştirileri hakkında yukarıda sıralanan maddelerden hangileri doğrudur?

I-II

II-III-IV

I-III-IV

II-III

III-IV

Açıklama:

Pozitivizmin aksine fenomenolojiye göre insan davranışı dış güçler veya gerçeklikler tarafından şekillendirilip yönetilmez. Fenomenolojiye göre, pozitivizmin bilimsel yöntemi ile toplumu ya da toplumsal durumları, bu durumu yaşayan, deneyimleyen kişilerin anlamlandırmaları ve yorumları açısından anlamak mümkün değildir. Pozitivizm toplumsal olguları bireylerin ötesinde, kendi bağımsız gerçekliklerine sahip olan olgular olarak görürken fenomenolojiye göre toplumsal olgular kurgulardır. Fenomenolojik araştırmalarda genellikle katılımcı gözlem gibi teknikler kullanılır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Schutz’a göre yorumlayıcı sosyoloji kavramının sınırlılığının kaynağı nedir?

Öznel anlamların eksik ya da yanlış yorumlanması ihtimali

Gözlemleyenin deneyiminin gözlemlenen kişininkinden farklı olması

Öznel anlam kavramına yönelik bakış açısının sorunlu olması

Weber'in anlamayı tekil özneler temelinde ele alması

Bilincin öznel akışının değişim halinde olması

Açıklama:

Schutz, toplumsal eylemin öznel olarak anlamlı olan eylemler olduğunu, sosyolojinin de incelediği bireylerin eylemlere yüklediği öznel anlamları anlamaya çalıştığını vurgular ve sosyologların bu anlamları eksik ya da yanlış anlamaları durumunda teorilerin veya açıklamaların toplumsal gerçekliğin yanlış anlaşılmasına dayalı olacağını, bu nedenle bilimsel olarak değerlerini büyük ölçüde kaybedeceklerini belirtir. Schutz’a göre yorumlayıcı sosyoloji kavramının sınırlılığı buradan kaynaklanmaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Yaşarken sayısız miktarda nesneyi, olayı ve eylemi deneyimleriz, ancak bütün bu deneyimlediğimiz şeyleri algılarken bir şekilde sınıflandırırız. İşte bu sınıflandırma süreci, diğer bir deyişle dünyada deneyimlediğimiz bütün nesneler, olaylar ve eylemler içinde tipik olanları seçerek bir araya getirmemiz süreci ... olarak adlandırılır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilirse tanım doğru tamamlanmış olur?

Tipleştirme

Sağduyu bilgisi

Bakış açılarının karşılıklılığı

Paranteze alma

Yönelimsellik

Açıklama:

Yaşarken sayısız miktarda nesneyi, olayı ve eylemi deneyimleriz, ancak bütün bu deneyimlediğimiz şeyleri algılarken bir şekilde sınıflandırırız. İşte bu sınıflandırma süreci, diğer bir deyişle dünyada deneyimlediğimiz bütün nesneler, olaylar ve eylemler içinde tipik olanları seçerek aynı tipteki şeyleri bir araya getirmemiz süreci, tipleştirme olarak adlandırılır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

İşe, okula ya da gezmeye giderken pijamalarımızla gitmeyiz. Bu yerlere pijamayla gitmemizi yasaklayan bir yasa olmasa da dışarıya pijamalarla çıkmamamız gerektiği, ... sayesinde öğrendiğimiz bir şeydir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Özneler-arasılık

Paranteze alma

Sağduyu bilgisi

Bakış açılarının karşılıklılığı

Yönelimsellik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 20

Büyük teorilere oranla zayıf kaldığı ve bilimsel olmadığı
Düşüncelerinin toplumsal dünyanın empirik çalışılmasına nasıl uygulanabileceğine dair katı yöntemler sunması
Bilimsel analize dayalı her tür açıklamanın nesnel bir yorumdan ibaret olarak kalacağı
Önemsiz görülen konulara odaklandığı

Yukarıdakilerden hangileri fenomenolojiye getirilen eleştiriler arasında yer almaktadır?

I-II

I-II-IV

II-IV

I-IV

II-III-IV

Açıklama:

Fenomenoloji, dar kapsamlı olmakla, önemsiz görülen konulara odaklanmakla,
insan davranışını yöneten kanunlar hakkında temel bilgi sunamamakla, teknik ve sıkıcı bir hal almakla, hiçbir yorumu diğerinden üstün saymadığı için kendi açıklamalarının geçerliği konusunda çelişkili olmakla, bir yandan aktörlerin toplumsal yaşamı inşa ettiği konusunda bir genellemeye vardığı, diğer yandan makrososyolojideki genellemelere karşı çıktığı için kendisiyle çelişmekle eleştirilmiştir. Schutz, düşüncelerinin toplumsal dünyanın ampirik çalışılmasına nasıl uygulanabileceğine dair fazla bir şey söylememekle ve toplumsal dünyanın fenomenolojisini işlemselleştirmemekle eleştirilmiştir. Ayrıca öncelikli olarak küçük grupların etkinlikleri ve etkileşimleriyle ilgilendiği için fenomenolojinin toplumun bütününü inceleyen büyük teorilere oranla zayıf kaldığı ve bilimsel olmadığı ileri sürülmüştür. Bunun yanında fenomenolojik bakış açısına göre kimse varsayımlardan bağımsız, nesnel ve üstün bir analiz yapamayacağına göre bilimsel analize dayalı her tür açıklamanın öznel bir yorumdan ibaret olarak kalacağı ileri sürülmüş ve fenomenoloji bu açıdan çelişkili olmakla eleştirilmiştir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Fenomenolojik sosyoloji yapısalcı sosyolojik yaklaşımlar arasında sayılmaktadır.
Fenomenolojik yaklaşım genel olarak insan davranışının büyük ölçüde toplum tarafından şekillendirildiği varsayımına dayanır.
Fenomenolojik yaklaşıma göre sosyolojinin temel amacı insan eylemlerini anlayıp yorumlamaktır.

Yukarıda belirtilen fenomenolojik sosyolojiye dair yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 22

Fenomenolojiye göre fiziksel dünya herkes için aynı olan bir gerçekliğe sahiptir.
Fenomenolojinin benimsediği görelilik durumu, fiziksel dünyada, toplumsal dünyada olduğundan daha belirgindir.
Fenomenoloji ayrıca pozitivist sosyolojinin nesnellik iddiasına da karşı çıkar.

Fenomenolojiye dair yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-II

II-III

Açıklama:

Fenomenolojiye göre sosyoloji, insanların içinde bulundukları toplumsal dünyaya atfettikleri anlamı anlamanın ötesine gidemez. Başka bir deyişle fenomenoloji, insan eyleminin nedensel bir açıklamasının yapılmasının mümkün olamayacağını savunur. Fenomenoloji ayrıca pozitivist sosyolojinin nesnellik iddiasına da karşı çıkar. Fenomenolojiye göre fiziksel dünya herkes için aynı anlamı taşıyan, bireylerden bağımsız bir gerçekliğe sahip değildir. Diğer bir deyişle fiziksel dünya görelidir, insanların kendisine yüklediği anlamlara ve yorumlara bağlıdır. Bu görelilik durumu, toplumsal dünyada, fiziksel dünyada olduğundan daha belirgindir. Örneğin nehirler, çiçekler, kayalar, insanlar onları nasıl etiketlerse etiketlesin, nasıl nitelerse nitelesin vardırlar, yani insanlardan ve insanların sınıflandırmalarından bağımsız bir şekilde fiziksel olarak mevcutturlar. Ancak aynı şeyi toplumsal dünyadaki kavramlar için söylemek pek mümkün değildir. Mesela ‘yoksulluk’ ya da ‘ceza’ gibi kavramlar, tamamen insanların belirli durumları tanımlayabilmek amacıyla anlamlandırmalarından, yani insanların yarattığı anlamlardan ibarettirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Fenomenoloji kavramı “duyular ve sezgiler tarafından algılanan her şey” anlamında ilk olarak aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Weber

Hegel

Kant

Husserl

Schutz

Açıklama:

Fenomenoloji terimi, fenomen kavramının “duyular ve sezgiler tarafından algılanan her şey” şeklindeki bu ikinci anlamından türemiştir. Bu anlamdaki Fenomenoloji (Görüngübilim) kavramı ilk olarak filozof Hegel tarafından 1807’de yayımlanan “Aklın Fenomenolojisi” adlı eserinde kullanılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Fenomenoloji aşağıdakilerden hangisi tarafından sosyolojik bir yaklaşım hâline getirilmiştir?

Schutz

Husserl

Hegel

Weber

Kant

Açıklama:

Fenomenleri deneyimleyen insanların zihinsel süreçlerine odaklanan Fenomenoloji, bir felsefi ekol olarak Edmund Husserl tarafından geliştirildikten sonra Alfred Schutz tarafından sosyolojik bir yaklaşım hâline getirilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Husserl, insan zihninin dışında ve ötesinde fiziksel nesnelerin var olduğu iddiasını reddeder.
Husserl’a göre “gerçeklik, insan öznenin bilincini nesnelere yöneltmesi anlamında ‘yönelimsel’dir.
Husserl'a göre nesnenin anlamı nesnenin kendisinde değil, öznenin kendisinde içkindir.

Husserl’in fenomenolojik felsefesine göre, yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

I-II

II-III

Açıklama:

Nesnelerin, ancak bireylerin bilinçlerinin yönelimsel deneyimleri sayesinde bir gerçekliğe sahip olabildiklerini söylemek, bireylerin bilinçlerinin yönelimsel deneyimlerinden bağımsız nesnel bir gerçeklik olmadığını söylemekle eşdeğerdir. Gerçekten de daha önce de değindiğimiz gibi, fenomenolojiye göre bireylerden ayrı ve nesnel bir gerçekliğe sahip olan, değişmeyen, herkese göre aynı olan fiziksel bir dünya yoktur, dünya, insanların ona yüklediği anlamlar bağlamında görelidir. Özetle, Husserl’in fenomenolojik felsefesine göre “gerçeklik, insan öznenin bilincini nesnelere yöneltmesi anlamında ‘yönelimsel’dir. ... Nesneler bir yapıya ve bir anlama bilincin etkinliği ile kavuşacaklardır”. O halde nesnenin anlamı nesnenin kendisinde değil, öznenin kendisinde içkindir. Hayatında hiç anahtar görmemiş birinin anahtara bakınca bunun bir anahtar olduğunu söyleyememesinin nedeni budur. Husserl, insan zihninin dışında ve ötesinde fiziksel nesnelerin var olduğu iddiasını reddetmez. Ancak ona göre insanlar kendi zihinlerinin dışındaki bu fiziksel nesnelere sadece duyuları aracılığıyla temas edebildikleri için bu nesnelerin gerçek doğası hakkındaki bilgilerinden asla emin olamazlar. Bu nedenle Husserl’e göre toplumsal dünya ve toplumsal gerçeklik, insanların varsayımlarından ve yorumlarından oluşmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi sağduyuya ve deneyime dayalı bilgileri bir kenara atma sürecine verilen isimdir?

A priori

Eidetic analiz

Epoche

Ampirizm

Rasyonalizm

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 27

Husserl neyin gerçek ve normal olduğu konusundaki inançlarımızı yöneten kuralların altında yatan kültürel uyumu sağlayanın ____________ olduğunu ileri sürmüştür.
Yukarıda verilen yargı aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

yaşam koşulları

yaşam dünyası

yaşam faktörleri

yaşam sınırlılıkları

yaşam felsefesi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Fenomenoloji toplumsal dünyayı fiziksel dünyaya benzer bir şekilde kavramsallaştırır ve toplumun, bireyin dışında ve ötesinde kendi gerçekliğine sahip olduğunu savunur.

Pozitivizme göre insan bilinçli, özgür, bağımsız ve rasyonel bir varlıktır davranışları dış koşullar tarafından belirlenmez, kendi toplumsal dünyasını kurabilecek ve bu dünyayı kontrol altında tutabilecek güce sahiptir.

Fenomenoloji fiziksel dünya gibi toplumsal dünyanın da benzer neden-sonuç ilişkileriyle yönetildiğini, her iki dünyada da geleceği öngörmeyi mümkün kılacak genel geçer kanunların var olduğunu ve bu kanunların keşfedilebileceğini savunur.

Toplumsal dünyayı fiziksel dünyaya benzer bir şekilde kavramsallaştırdığı için fenomenolojiye göre doğa bilimlerinin fiziksel dünyayı incelemek için kullandıkları yöntemler, toplumsal dünyayı incelemek için de kullanılabilir.

Fenomenolojiye göre sosyologların toplumsal dünyayı anlayabilmeleri için bu toplumsal dünyaya dahil olmaları gerekir.

Açıklama:

Schutz tarafından geliştirilen fenomenolojik sosyoloji, fenomenolojinin pozitivizm eleştirisini içerir ve pozitivist ve bilimsel sosyolojiye yönelik en büyük eleştirilerden biri olarak kabul edilir. Bu nedenle fenomenolojinin bilimsel sosyolojiye yönelik eleştirileri üzerinde kısaca durmak yararlı olacaktır:
• Fenomenolojinin bilimsel/pozitivistsosyolojiye yönelik ilk eleştirisi, pozitivizmin insan ve toplum anlayışına yöneliktir. Pozitivist sosyoloji toplumsal dünyayı fiziksel dünyaya benzer bir şekilde kavramsallaştırır ve toplumun, bireyin dışında ve ötesinde kendi gerçekliğine sahip olduğunu savunur. Bu toplum içinde bireylerin davranışları büyük ölçüde kendilerinin üzerindeki dış güçler, toplumsal gerçeklikler tarafından şekillendirilir. Pozitivizmin aksine fenomenolojiye göre insan davranışı dış güçler veya gerçeklikler tarafından şekillendirilip yönetilmez. Fenomenolojiye göre insan bilinçli, özgür, bağımsız ve rasyonel bir varlıktır davranışları dış koşullar tarafından belirlenmez, kendi toplumsal dünyasını kurabilecek ve bu dünyayı kontrol altında tutabilecek güce sahiptir. Diğer bir deyişle insanlar toplumsal güçlerin altında, önceden belirlenmiş eylemlerde bulunmazlar, insanların eylemleri kendi amaçladıkları eylemlerdir.
• Pozitivizm fiziksel dünya gibi toplumsal dünyanın da benzer neden-sonuç ilişkileriyle yönetildiğini, her iki dünyada da geleceği öngörmeyi mümkün kılacak genel geçer kanunların var olduğunu ve bu kanunların keşfedilebileceğini savunur. Toplumsal dünyayı fiziksel dünyaya benzer bir şekilde kavramsallaştırdığı için pozitivizme göre doğa bilimlerinin fiziksel dünyayı incelemek için kullandıkları yöntemler, toplumsal dünyayı incelemek için de kullanılabilir. Fenomenolojiye göre ise pozitivizmin bilimsel yöntemi ile toplumu ya da toplumsal durumları, bu durumu yaşayan, deneyimleyen kişilerin anlamlandırmaları ve yorumları açısından anlamak mümkün değildir. Bu nedenle fenomenoloji bilimsel yöntemi ve pozitivist analizi reddeder. Fenomenolojiye göre sosyologların toplumsal dünyayı anlayabilmeleri için bu toplumsal dünyaya dahil olmaları gerekir. Sosyologların kültürü, toplumdaki diğer insanların algılarını, yorumlarını, olgulara yükledikleri anlamları, yaptıkları tipleştirmeleri anlayabilmelerinin yolu, bu dünyanın içine girmek ve olgulara içeriden bakmaktır.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Schutz toplumsal eylemin diğer bireylerin davranışları hesaba katılarak ve diğer bireylere yönelik olarak meydana gelen eylemler olduğunu belirtmiştir.
Weber’e göre diğer bir kişiyle aynı öznel deneyime sahip olmak olanaksız olduğu için bireylerin eylemlerine öznel anlamlar yüklemenin düşünüldüğünden daha karmaşıktır.
Schutz’a göre gündelik yaşamda toplumsal dünyanın her bireyin kendi öznel bilinci ile deneyimleniyor olması, bu dünyanın her birey için kişisel, yani ‘özel’ bir dünya olduğu anlamına gelmez.

Yukarıda verilen yargılardan hangisi/hangileri doğrudur?

III

II-III

I-II-III

Açıklama:

sosyolojinin kurucusu olan Schutz, Max Weber’in sosyolojiyi toplumsal eylemi yorumlayarak anlamaya çalışan bir bilim olarak tanımlamasına katılmakta birlikte Weber’in toplumsal eylem analizini çeşitli açılardan eleştirmiştir. Bu eleştirilere kısaca değinmek gerekirse;
• Schutz, Weber gibi insanların gündelik yaşamı toplumsal olarak anlamlı bir gerçeklik olarak deneyimlediklerini, yani insanların eylemlerinin anlamlarını anladığımızı savunur. Bu açıdan gündelik toplumsal yaşamın ‘yorumlayıcı bir gerçeklik’ olduğunu düşünmesine rağmen Weber’in yorumlayıcı sosyoloji kavramını eleştirir. Schutz’a göre Weber’in yorumlayıcı sosyoloji kavramı sınırlıdır. Weber toplumsal eylemin diğer bireylerin davranışları hesaba katılarak ve diğer bireylere yönelik olarak meydana gelen eylemler olduğunu belirtmiştir. Schutz, toplumsal eylemin öznel olarak anlamlı olan eylemler olduğunu, sosyolojinin de incelediği bireylerin eylemlere yüklediği öznel anlamları anlamaya çalıştığını vurgular ve sosyologların bu anlamları eksik ya da yanlış anlamaları durumunda teorilerin veya açıklamaların toplumsal gerçekliğin yanlış anlaşılmasına dayalı olacağını, bu nedenle bilimsel olarak değerlerini büyük ölçüde kaybedeceklerini belirtir (Cuff vd. 1989:152-3). Schutz’a göre yorumlayıcı sosyoloji kavramının sınırlılığı buradan kaynaklanmaktadır.
• Schutz’un Weber’e yönelttiği bir diğer eleştiri, diğer bir kişiyle aynı öznel deneyime sahip olmak olanaksız olduğu için bireylerin eylemlerine öznel anlamlar yüklemenin Weber’in belirttiğinden daha karmaşık olduğu şeklindedir. Diğer bir deyişle bir birey, diğer bir bireyi tanıyor olsa ve gözlemlediği eylemi yapıldığı anda olduğu gibi gözlemleyebilmiş olsa bile gözlemlediği bireyin kendi bilincine, bilinç akışına giremeyeceği için bu eylem hakkında edineceği bilgi, gözlemi yapanın kendi algısal ve bilişsel çerçevesiyle sınırlı olacak, dolayısıyla gözlemleyenin deneyimi gözlemlenen kişinin deneyiminden farklı olacaktır (Johnson, 2008:139-140).
• Schutz, Weber’in öznel anlam kavramını kullanma şeklini de eleştirmiştir. Schutz’a göre Weber’in bu kavramı kullanış tarzı, her bir eylemin, bu eylemi gerçekleştiren aktörden doğan tek bir anlama sahip olduğu imasını taşımakta ve toplumsal dünyanın sanki içindeki her bir birey tarafından öznel olarak anlaşılan bir dünya olduğu izlenimini yaratmaktadır (Cuff vd. 1989:153). Bu nedenle Schutz, Weber’in öznel anlam kavramına yönelik bakış açısını sorunlu bulmaktadır.
• Schutz’a göre gündelik yaşamda toplumsal dünyanın her bireyin kendi öznel bilinci ile deneyimleniyor olması, bu dünyanın her birey için kişisel, yani ‘özel’ bir dünya olduğu anlamına gelmez. Gündelik yaşamda edinilen deneyimler bireylere özel olsaydı, bireylerin iletişim kurmaları, birbirleriyle anlaşmaları son derece zor olurdu. Oysa Schutz’a göre bireyler diğer bireylerden farklı deneyimlere sahip olduklarını bilirler, ama bütün bireyler gündelik toplumsal yaşamın ortak ‘nesnel’ doğasını, yani Schutz’un ‘sağduyu bilgisi’ olarak adlandırdığı bilgiyi toplumsallaşma sürecinde öğrenmiş ve kabul etmişlerdir ve etraflarındaki diğer insanların da toplumsal yaşamı kendi algıladıkları gibi algıladıklarını varsayarlar. Bu nedenle bireyler toplumsal dünyayı özneler arası niteliğiyle algılarlar (Coulon, 2010:14). Sonuç olarak Weber anlamayı tekil özneler temelinde ele alırken, Schutz anlamayı özneler arası bakış açılarından oluşan bir sistem gibi görür ve Weber’in toplumsal dünyanın özneler-arası karakterini ortaya koymakta yetersiz olduğunu ileri sürer (Cuff vd., 1989:153).
• Schutz, Weber’in doğrudan ve yorumlayıcı anlama kavramlarını da eleştirmiş, eylemin yapılırkenki anlamı ile yapıldıktan, tamamlandıktan sonraki anlamının birbirinden farklı olabileceğini vurgulamıştır. Schutz bilincin öznel akışının değişim halinde olduğunu, bireyin o anda yapmakta olduğu eylemle doğrudan ilişkili olmadığını, bazen insanların bir eylemde bulunurken bilinçlerinin başka bir noktada olabileceğini, bazı eylemlerin boş bir zihinle bile yapılabileceğini belirtir. Bu durum, Schutz’a göre bu eylemlerin anlamsız olduğunu göstermez, sadece bu eylemin anlamının, bireyin o andaki bilinçli farkındalığının bir parçası olmayabileceğini gösterir (Johnson, 2008:139- 140). Dolayısıyla Schutz, Weber’i hem gerçekleşmekte olan bir eylemle tamamlanmış bir eylem arasında net bir ayrım yapmamakla hem de anlamayı homojen bir şekilde kavramsallaştırmakla, karmaşıklığını göz ardı etmekle eleştirir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

"_______________, toplumsallaşma sürecinde dil aracılığıyla öğrendiğimiz ve içselleştirdiğimiz, kendi toplumumuzda eylemde bulunmak ve etrafımızdaki nesne, olay, davranış ve olguları anlamlandırıp yorumlamak için kullandığımız ortak bir bilgi birikimidir."
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanabilir?

Tipleştirme

Bakış Açılarının Karşılıklılığı

Sağduyu bilgisi

Bilinç akışı

İlişkilerde karşılıklı anlama

Açıklama:

Sağduyu bilgisi, toplumsallaşma sürecinde dil aracılığıyla öğrendiğimiz ve içselleştirdiğimiz, kendi toplumumuzda eylemde bulunmak ve etrafımızdaki nesne, olay, davranış ve olguları anlamlandırıp yorumlamak için kullandığımız ortak bir bilgi birikimidir. Bir başka şekilde ifade etmek gerekirse sağduyu bilgisi, toplumsal aktörlerin yaşayarak ve içinde yaşadıkları toplumsal dünyanın bir parçası olarak (toplumsallaşarak) sahip oldukları bilgiyi ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Fiziksel dünyanın göreli olduğunu ve insanların ona yüklediği anlam ve yorumlara bağlı olduğunu savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Ontoloji

Epistemoloji

Metafizik

Hermeneutik

Fenomenoloji

Açıklama:

Fenomenolojiye göre fiziksel dünya görelidir, insanların kendisine yüklediği anlamlara ve yorumlara bağlıdır. Örneğin fenomenolojiye göre anahtar, vida veya jant gibi şeyler aslında yoktur, bunları hepsi farklı biçimler verilmiş ve farklı işlevlere sahip olan metallerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Duyular ve sezgiler tarafından algılanan her şey biçimindeki anlamıyla 1807 yılında fenomen kavramını Aklın Fenomenolojisi kitabında ilk kez kullanan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Karl Marx

Friedrich Nietzsche

Martin Heidegger

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 33

Dış dünyanın ancak bu dünya hakkındaki bilincimizle anlamlı olduğu varsayımına dayanan Fenomenolojik felsefi yaklaşımın kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Edmund Husserl

Alfred Schutz

J. M. Atkinson

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

Immanuel Kant

Açıklama:

Fenomenoloji, Edmund Husserl tarafından geliştirilen, gündelik yaşamda sorgulamaksızın verili kabul ettiğimiz gerçekliğin bilincimiz tarafından nasıl inşa edildiğini anlamaya çalışan felsefi bir ekol, felsefi bir araştırma yöntemidir. Fenomenoloji, dış dünyanın ancak bu dünya hakkındaki bilincimizle anlamlı olduğu varsayımına dayanan, insan bilincinin işleyişi ile ilgilenen ve insanların içinde yaşadıkları dünyayı yorumlama yollarını incelemeye çalışan bir
felsefi yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bilgiye ulaşmak için bildiğimizi varsaydıklarımızı bir kenara bırakma süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Paranteze alma

Fenomen kabulü

Fenomenolojik yöntem

Eidetic analiz

Tipleştirme

Açıklama:

Nesnelerin gerçek doğası hakkındaki bilgimizden emin olamayacağımız için de bilgiye ulaşma yolunda bildiğimizi varsaydığımız bilgileri, yani deneyimlerimizi ve sağduyuya dayalı inançlarımızı bir kenara bırakmamız, bu bilgi yokmuş gibi davranmamız, dünyayı ya da belirli toplumsal durumları, bunu deneyimleyenlerin açısından görmeye çalışmamız gerekir. Sağduyuya ve deneyime dayalı bu bilgileri bir kenara atma süreci ‘paranteze alma’,
‘fenomenolojik indirgeme’ veya ‘epoche’ olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdaki kuramcı ve düşünürlerden hangisi Fenomenolojik yaklaşımı benimsememiştir?

Alfred Schutz

Martin Heidegger

J.P. Sartre

R.D. Laing

Adam Smith

Açıklama:

Fenomenolojik yöntem Alfred Schutz, Martin Heidegger, J.P. Sartre ve Merleu-Ponty gibi çeşitli sosyal bilimciler tarafından benimsenmiş, ayrıca R.D. Laing’in ve Cooper’ın çalışmaları aracılığıyla radikal psikiyatri yaklaşımı için de etkili olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Fenomenolojiyi sosyoloji alanına taşıyan Edmund Husserl'ın öğrencisi toplum felsefecisi aşağıdakilerden hangisidir?

J. M. Atkinson

Merleu-Ponty

Alfred Schutz

R.D. Laing

Talcott Parsons

Açıklama:

Fenomenoloji ile sosyoloji arasındaki köprüyü kuran kişi, Husserl’in öğrencisi olan Alfred Schutz’dur. Schutz, Husserl’in fenomenolojik düşüncelerini sosyolojiye taşımış, bu düşünceleri sembolik etkileşimcilik gibi diğer yorumlayıcı teorilerle birleştirmeye ve gündelik yaşam fenomenine uygulamaya çalışmış, özetle Husserl’in fenomenolojik felsefesine dayanarak toplumsal yaşamı farklı bir şekilde kavramsallaştırmaya çabalamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşma sürecinde öğrenip içselleştirdiğimiz olay ve olguları anlamlandırmak üzere kullandığımız bilgi birikiminin adıdır?

Sağduyu bilgisi

Tipleştirme

Sosyolojik bilgi

Fenomenolojik bilgi

Yanlış bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 38

Schutz'un sosyolojisinde geçmişe dönük olup eylemin ortaya çıkışına katkıda bulunan geçmiş deneyimleri tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Amacıyla güdüsü

Bilinç akışı

Çünkü güdüsü

Tipleştirme

Paranteze alma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojiyi sosyoloji alanına taşıyan Alfred Schutz'un kitaplarından birisidir?

Toplumsal Dünyanın Fenomenolojisi

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders Ders Kitabı

Saf Bir Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Düşünceler

Avrupa Bilimleri’nin Krizi ve Transandantal Fenomenolojisi

Mantıksal Araştırmalar

Açıklama:

Alfred Schutz, Avusturya kökenli Amerikalı bir toplum felsefecisidir. Viyana’da doğmuş, Viyana Üniversitesi’nde hukuk ve sosyal bilimler eğitimi almıştır. Fenomenolojiye güçlü bir ilgi duyan Schutz Avusturya’nın Almanlar tarafından işgaline dek Husserl ile entelektüel işbirliği içinde çalışmıştır. Schutz, öğrencisi olduğu Husserl’in fenomenolojik felsefesini sosyolojiye dahil etmiş ve bunu diğer yorumlayıcı düşünce ekolleri ile kaynaştırmıştır. Düşünceleri Max Weber ve G.H. Mead’den de etkilenmiş olan (Turner, 2006:438) Schutz’un en önemli eserleri arasında “Toplumsal Dünyanın Fenomenolojisi” (1972) ve T.Luckman’la birlikte yazdığı “Yaşam Dünyasının Yapıları” (1974) sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojik yaklaşımın kurucusu Edmund Husserl tarafından yazılmış kitaplardan birisidir?

Toplumsal Dünyanın Fenomenolojisi

Saf Bir Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Düşünceler

Fenomenoloji Bilgisi

Yaşam Dünyasının Yapıları

Fenomenolojik Bilgi Kuramı

Açıklama:

Edmund Husserl, bugün Çek Cumhuriyeti’nin sınırları içinde bulunan Moravia’da, doğmuş bir Alman filozoftur. Leipzig ve Berlin Üniversitelerinde matematik eğitimi almış, daha sonra felsefe alanına yönelmiştir. Halle, Göttingen ve Freiberg üniversitelerinde çalışmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin yönetimindeki Almanya’da oldukça zor ve sıkıntılı
dönemler geçirmiş, son dönemlerinde yazdığı birçok metin 1939 yılında gizlice Belçika’ya kaçırılarak kurtarılmıştır. En önemli eserleri arasında Mantıksal Araştırmalar (1901), Saf Bir Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Düşünceler (1913) ve Avrupa Bilimleri’nin Krizi ve Transandantal Fenomenoloji (1936) sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Fenomenoloji terimi, fenomen kavramının “duyular ve sezgiler tarafından algılanan her şey” şeklindeki anlamından türemiştir. Bu anlamdaki Fenomenoloji (Görüngübilim) kavramı ilk olarak aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

Friedrich Hegel

Immanuel Kant

Edmund Husserl

Alfred Schutz

Karl Marx

Açıklama:

Fenomenoloji terimi, fenomen kavramının “duyular ve sezgiler tarafından algılanan her şey” şeklindeki anlamından türemiştir. Bu anlamdaki Fenomenoloji (Görüngübilim) kavramı ilk olarak filozof Hegel tarafından 1807’de yayımlanan “Aklın Fenomenolojisi” adlı eserinde kullanılmıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıda fenomenoloji ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Fenomenolojiye göre fiziksel dünya herkes için aynı olan bir gerçekliğe sahiptir

Fenomenolojiye göre toplum insan öznelliğinin ötesinde, dışarıda keşfedilmeyi bekleyen, kendi kendine var olan bir şeydir

Fenomenoloji, bu dünya hakkındaki bilincimizin ancak dış dünyayla anlamlı olduğu varsayımına dayanır

Fenomenoloji, insanların içinde yaşadıkları dünyayı yorumlama yollarını incelemeye çalışan bir felsefi yaklaşımdır

Bireylerden ayrı ve nesnel bir gerçekliğe sahip olan, değişmeyen, herkese göre aynı olan fiziksel bir dünya vardır

Açıklama:

Fenomenolojiye göre fiziksel dünya herkes için aynı olan bir gerçekliğe sahip değildir. Bu görelilik durumu, toplumsal dünyada, fiziksel dünyada olduğundan daha belirgindir. Fenomenolojiye göre toplum insan öznelliğinin ötesinde, dışarıda keşfedilmeyi bekleyen, kendi kendine var olan bir şey değildir. Fenomenoloji, dış dünyanın ancak bu dünya hakkındaki bilincimizle anlamlı olduğu varsayımına dayanan, insan bilincinin işleyişi ile ilgilenen ve insanların içinde yaşadıkları dünyayı yorumlama yollarını incelemeye çalışan bir felsefi yaklaşımdır. Fenomenolojiye göre bireylerden ayrı ve nesnel bir gerçekliğe sahip olan, değişmeyen, herkese göre aynı olan fiziksel bir dünya yoktur, dünya, insanların ona yüklediği anlamlar bağlamında görelidir. Görüldüğü üzere doğru verilen tek seçenek D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Edmund Husserl kitaplarından biri değildir?

Mantıksal Araştırmalar

Yaşam Dünyasının Yapıları

Saf Bir Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Düşünceler

Avrupa Bilimleri’nin Krizi ve Transandantal Fenomenoloji

Fenomenoloji Üzerine Beş Ders

Açıklama:

Edmund Husserl, bugün Çek Cumhuriyeti’nin sınırları içinde bulunan Moravia’da, doğmuş bir Alman filozoftur. Leipzig ve Berlin Üniversitelerinde matematik eğitimi almış, daha sonra felsefe alanına yönelmiştir. Halle, Göttingen ve Freiberg üniversitelerinde çalışmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin yönetimindeki Almanya’da oldukça zor ve sıkıntılı dönemler geçirmiş, son dönemlerinde yazdığı birçok metin 1939 yılında gizlice Belçika’ya kaçırılarak kurtarılmıştır. En önemli eserleri arasında Mantıksal Araştırmalar (1901), Saf Bir Fenomenoloji ve Fenomenolojik Felsefe Üzerine Düşünceler (1913) ve Avrupa Bilimleri’nin Krizi ve Transandantal Fenomenoloji (1936) sayılabilir. Husserl’in fenomenoloji ile ilgili görüşlerini ayrıntılı olarak öğrenmek için “Fenomenoloji Üzerine Beş Ders” kitabını okuyabilirsiniz. Yaşam Dünyasının Yapıları kitabı ise Husserl’in değil Schutz’ın kitabıdır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Bir toplumsal örgüt ya da bir toplumsal ilişki gibi belli bir olgunun özünü görmek, keşfetmek ve bu olguya ilişkin soyut tipleştirmeler geliştirmek şeklinde gerçekleşen analize ne ad verilmektedir?

Epoche

Paranteze alma

Apriori

Fenomenolojik indirgeme

Eidetic

Açıklama:

Fenomenolojik analiz, bilimsel araştırmalar gibi empirik gözlemlerle, örneğin insan davranışlarının, insan eylemlerinin gözlemiyle başlasa da bu gözlemlerle sınırlı kalmaz, bu eylemlerin anlamını arar, bu eylemlere yönelik olarak Weber’in ideal tipi gibi soyut tipleştirmeler kurmaya çalışır. İşte bir toplumsal örgüt ya da bir toplumsal ilişki gibi belli bir olgunun özünü görmek, keşfetmek ve bu olguya ilişkin bu tip soyut tipleştirmeler geliştirmek şeklinde gerçekleşen bu analize Husserl eidetic analiz adını vermektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Fenomenoloji ile sosyoloji arasında bağlantı kurarak fenomenolojik sosyoloji yaklaşımını geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Edmund Husserl

Friedrich Hegel

Alfred Schutz

Karl Marx

Immanuel Kant

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıda Alfred Schutz hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Daha iyi bir sosyoloji geliştirmek için “toplumsal dünyanın fenomenolojisi”nin üretilmesi gerektiğini savunmuştur

Husserl’in fenomenolojik felsefesine dayanarak toplumsal yaşamı farklı bir şekilde kavramsallaştırmaya çalışmış, böylece etnometodolojinin de temellerini atmıştır

Anlamın ve eylemin felsefi analizini empirik sosyal bilim görevinden açık bir şekilde ayırmıştır

Schutz’a göre toplumsal düzen ortak varsayımlara ve yorumlamalara dayanan, üzerinde uzlaşılmış bir gerçekliktir

“Lifeworld” kavramını ilk olarak geliştiren kişidir

Açıklama:

Schutz, daha iyi bir sosyoloji geliştirmek için “toplumsal dünyanın fenomenolojisi”nin üretilmesi gerektiğini savunmuştur. Schutz, Husserl’in fenomenolojik felsefesine dayanarak toplumsal yaşamı farklı bir şekilde kavramsallaştırmaya çalışmış, böylece etnometodolojinin de temellerini atmıştır. Schutz, anlamın ve eylemin felsefi analizini empirik sosyal bilim görevinden açık bir şekilde ayırmıştır. Schutz’a göre toplumsal düzen ortak varsayımlara ve yorumlamalara dayanan, üzerinde uzlaşılmış bir gerçekliktir. Türkçe’ye yaşam dünyası, yaşantı-dünyası veya yaşama evreni olarak çevrilen lifeworld kavramını ilk olarak geliştiren, Schutz değil Edmund Husserl’dir. Yanlış verilen tek seçenek E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

I. Bilinç akışı
II. Karşılıklı anlama
III. Sağduyu bilgisi
IV. Tipleştirme
V. Bakış açılarının karşılıklılığı
Schutz’a göre özneler arasılığı oluşturan çeşitli öğeler vardır. Yukarıdakilerden hangileri bu öğeler arasında yer almaktadır?

I ve II

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Schutz’a göre gündelik yaşam, başka bireylerle/aktörlerle kurulan etkileşim aracılığıyla onlarla paylaşılan özneler arası bir alandır. Schutz’a göre özneler arasılığı oluşturan üç öge vardır. Bu ögeler; sağduyu bilgisi, tipleştirme ve bakış açılarının karşılıklılığıdır ve bunlar aynı zamanda gündelik yaşama ilişkin bir düzen görüntüsü de yaratırlar. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Toplumsallaşma sürecinde dil aracılığıyla öğrendiğimiz ve içselleştirdiğimiz, kendi toplumumuzda eylemde bulunmak ve etrafımızdaki nesne, olay, davranış ve olguları anlamlandırıp yorumlamak için kullandığımız ortak birikime ne ad verilir?

Sağduyu bilgisi

Çünkü güdüsü

Tipleştirme

Amacıyla güdüsü

Bakış açılarının karşılıklılığı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 49

İnsanların dünyayı anlamlı dizilişler şeklinde yapılandırmalarını sağlayan, ortak olarak paylaşılan sağduyu bilgisini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?

Bilinç akışı

Tipleştirme

Bakış açılarının karşılıklılığı

Karşılıklı anlama

Amacıyla güdüsü

Açıklama:

Tipleştirme, insanların dünyayı anlamlı dizilişler şeklinde yapılandırmalarını sağlayan, ortak olarak paylaşılan sağduyu bilgisini oluşturur. Bu tipleştirmeler, toplum üyeleri arasında ortak bir dünyanın yaratılmasını sağlar ve Schutz’a göre sosyolojinin konusu da sağduyu bilgisini meydana getiren bu ‘tipleştirmeler’dir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıda amacıyla ve çünkü güdüsü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Her ikisi de eylemi açıklamaya çalışır

Amacıyla güdüsü, gelecek yönelimli bir güdüdür

Çünkü güdüsü eylemi amaç ya da proje açısından açıklar

Çünkü güdüsü geçmişe yöneliktir

Amacıyla güdüsü ile çünkü güdüsü iç içe geçebilir

Açıklama:

Sosyolojide başka insanların eylemlerinin öznel anlamını anlamaya çalışırken kullanılan en önemli kavramlardan biri “güdü“dür (motive). Schutz, bu kavramın iki farklı anlamı olduğunu vurgulayarak “amacıyla“ (in order to) güdüsü ile “çünkü” (because) güdüsü arasında bir ayrım yapar. Her ikisi de eylemi açıklamaya çalışan bu güdülerden ilki, yani amacıyla güdüsü, gelecek yönelimli bir güdüdür ve eylemi amaç ya da proje açısından açıklar. İkincisi, çünkü güdüsü ise geçmişe yöneliktir, eylemin ortaya çıkmasına katkıda bulunan geçmiş deneyimleri tanımlamaya çalışır. Örneğin bir hırsızlığı amacıyla güdüsü ile açıklayacak olursak, “amaç parayı çalmak ve çocuğunun ihtiyacı olan ilacı almaktı” şeklinde açıklayabiliriz. Diğer taraftan aynı eylemi çünkü güdüsü ile açıklayacak olursak, “çünkü işsiz kalmıştı ve gereken ilacı alacak parası yoktu.” açıklamasını yapabiliriz. Elbette hem eylemleri anlamak bu örnekte olduğundan daha karmaşıktır hem de sosyal bilimciler bu güdüleri analiz etseler de eylemi gerçekleştiren bireyler bu güdülerin farkında olmayabilirler. Ayrıca amacıyla güdüsü ile çünkü güdüsü içiçe geçebilir, bağlama göre her iki açıklama da yapılabilir ya da iki açıklama birleştirilebilir. Bu noktalar, eylemi anlayabilmek için çok daha fazla inceleme yapılması gerektiğini göstermektedir. Görüldüğü üzere eylemi amaç ya da proje açısından açıklayan güdü çünkü güdüsü değil amacıyla güdüsüdür. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Yorumlayıcı sosyoloji hangi sosyolojik yaklaşımla adlandırılmaktadır?

Fenomenoloji

Pozitivizm

İşlevselcilik

Çatışmacı yaklaşım

Eleştirel yaklaşım

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Fenomenoloji kavramı ilk önce kim tarafından kullanılmıştır?

A. Comte

Hegel

Kant

H. Spencer

M. Weber

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Gündelik yaşamda sorgulamadan verili kabul ettiğimiz gerçekliğin bilincimiz tarafından nasıl inşa edildiğini anlamaya çalışan felsefi araştırma yöntemine ne ad verilir?

Pozitivizm

İşlevselcilik

Fenomenoloji

Eleştirel yaklaşım

Postmodern yaklaşım

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojik yaklaşımın gelişmesinde bir etkisi olmuştur?

A. Comte

E. Durkheim

H. Spencer

Edmund Husserl

T. Parsons

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Fenomenolojik yaklaşıma göre deneyimlerimizi ve sağduyuya dayalı inançlarımızı bir kenara bırakmamız, bu bilgi yokmuş gibi davranmamız, dünyayı ya da belirli toplumsal durumları, bunu deneyimleyenlerin açısından görmeye çalışmamız gerekir. Sağ- duyuya ve deneyime dayalı bu bilgileri bir kenara atma sürecine fenomenolojide ne ad verilir?

Paranteze alma

İdeal tipleştirme

Diyalektik

Disfonksiyon

Tortular ve türem

Açıklama:

Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bir olgunun özünü görmek, keşfetmek ve olguya ilişkin soyut tipleştirmeler geliştirmek şeklinde gerçekleşen analize Husserl'in verdiği ad aşağıdakilerden hangisidir?

İdeal analiz

Bağlamsal analiz

Diyalektik analiz

Fonksiyonel analiz

Eidetic analiz

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

Felsefenin bilim olması için çaba gösteren düşünür kimdir?

M. Weber

Husserl

E. Durkheim

T. Parsons

H. Spencer

Açıklama:

Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Fenomenolojik sosyolojide toplumsal dünyanın özneler arası bir dünya olduğunu öne süren düşünür kimdir?

A. Comte

E. Durkheim

A. Schutz

T. Parsons

H. Spencer

Açıklama:

Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Schutz toplumun diğer üyeleriyle paylaşılan ve insanların birlikte yaşayabilmesini ve iletişim kurabilmesini sağlayan bir bilgiye ne ad vermektedir?

Amprik bilgi

Felsefi bilgi

Bilimsel bilgi

Sağduyu bilgisi

Deneyimsel bilgi

Açıklama:

Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Pozitivist bilimsel sosyolojiye en büyük eleştirilerden birisi getiren fenomenolojik yaklaşım içerisindeki düşünür kimdir?

M. Weber

A. Comte

T. Parsons

I Kant

A. Schutz

Açıklama:

Cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 61

Sembolik etkileşimcilik aşağıdaki düşünürlerin hangisinin teorisidir?

Max Weber

Karl Marx

Emile Durkheim

Augusto Comte

Michel Foucault

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Fenomenoloji (Görüngübilim) kavramı ilk olarak filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

Hegel

Spinoza

Foucault

Poulantzas

Açıklama:

Fenomenoloji (Görüngübilim) kavramı ilk olarak filozof Hegel tarafından 1807’de yayımlanan “Aklın Fenomenolojisi” adlı eserinde kullanılmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojik yaklaşımı en iyi açıklar?

Nesnel gerçeklik vardır

Gerçek herkes için aynıdır

Bizim dışımızda fiziksel bir dünya vardır

Dünya insanların onlara yüklediği anlamla vardır

Öznel gerçeklik yanılsamadır.

Açıklama:

Gerçekten de daha önce de değindiğimiz gibi, fenomenolojiye göre bireylerden ayrı ve nesnel bir gerçekliğe sahip olan, değişmeyen, herkese göre aynı olan fiziksel bir dünya yoktur, dünya, insanların ona yüklediği anlamlar bağlamında görelidir

Doğru Cevap: D

Soru 64

Fenomenoloji ile sosyoloji arasındaki köprüyü kuran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Augusto Comte

Emile Durkheim

Max Weber

Edmund Hurssell

Alfred Schutz

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojinin pozitivizm eleştirdikleri noktalardan biri değildir?

Pozitivist sosyoloji toplumsal dünyayı fiziksel dünyaya benzer bir şekilde kavramsallaştırır.

İnsanlar toplumsal güçlerin altında, önceden belirlenmiş eylemlerde bulunurlar.

Toplumsal dünyanın da benzer neden-sonuç ilişkileriyle yönetilir.

Sosyologların toplumsal dünyayı anlayabilmeleri için bu toplumsal dünyaya dahil olmaları gerekir.

Sosyologların kültürü anlayabilmelerinin yolu onun bir parçası olmaktır.

Açıklama:

Fenomenolojiye göre sosyologların toplumsal dünyayı anlayabilmeleri için bu toplumsal dünyaya dahil olmaları gerekir. Sosyologların kültürü, toplumdaki diğer insanların algılarını, yorumlarını, olgulara yükledikleri anlamları, yaptıkları tipleştirmeleri anlayabilmelerinin yolu, bu dünyanın içine girmek ve olgulara içeriden bakmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Schutz'un Weber’i eleştirdiği noktalardan biridir?

Anlama ve yorumla kavramının yüzeysel olması

Sembolik etkileşimciğin kurucu figürü olması

Otorite tiplerinden bahsetmesi

Araçsal aklı ön plana çıkarması

İdeal tip kavramsallaştırması yapması

Açıklama:

Schutz, Weber’in öznel anlama ve yorumlama kavramlarının çok yüzeysel olduğunu, bu kavramların daha çok bireysel yorumlama ve anlamaya işaret ettiğini, bu bakış açısıyla toplumsal dünyanın kişisel ve öznel bir dünyaymış gibi göründüğünü belirtir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi yaşarken sayısız miktarda nesneyi, olayı ve eylemi deneyimlerken yaptığımız sınıflandırma anlamına gelmektedir?

Sağ duyu

Tipleştirme

Özneler arasılık

Bakış açısı

Deneyimleme

Açıklama:

Sağduyu bilgisi, tipleştirme süreciyle oluşur ve birikir. Yaşarken sayısız miktarda nesneyi, olayı ve eylemi deneyimleriz, ancak bütün bu deneyimlediğimiz şeyleri algılarken bir şekilde sınıflandırırız. İşte bu sınıflandırma süreci, diğer bir deyişle dünyada deneyimlediğimiz bütün nesneler, olaylar ve eylemler içinde tipik olanları seçerek aynı tipteki şeyleri bir araya getirmemiz süreci, tipleştirme olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Schutz’un “sağduyu bilgisi” adını verdiği bilginin işlevlerinden biri değildir?

Birlikte yaşayabilme

İletişim kurabilme

Pratik görevleri yerine getirme

Ortaklaşma

Çatışma

Açıklama:

Schutz’un “sağduyu bilgisi” adını verdiği bilgi, toplumun diğer üyeleriyle paylaşılan ve insanların birlikte yaşayabilmesini ve iletişim kurabilmesini sağlayan bir bilgi birikimidir. Schutz’a göre gündelik yaşamda pratik görevleri yerine getirebilmek için bu bilgi gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi fenomenolojik sosyolojiye getirilen eleştirilerden biridir?

Teknik ve sıkıcı olması

Positivizmi eleştirmesi

Belirli ölçeklerde kullanılması

İnsan etkileşimlerine önem vermesi

Anlamı etkileşim ile kurması

Açıklama:

Fenomenolojik analiz başlangıçta heyecan verici olsa da ileriki aşamalarında teknik ve sıkıcı bir hal almakla eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Schutz’un fenomenolojik sosyolojisinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Objektif toplumsal evrim teorisi yazmak

Nesnel gerçekliği bulmak

Gündelik yaşamı anlamak

Toplumsal dönüşümleri anlamak

Toplum yasalarını keşfetmek.

Açıklama:

Schutz’un fenomenolojik sosyolojisinin temel amacı, gündelik yaşamı, yaşam dünyasını ve bu dünyanın bilinçle ilişkili olan durumlarını betimlemek ve analiz etmektir

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Etnometodoloji, kim tarafından geliştirilmiştir?

Alfred Schutz

Talcott Parsons

Harold Garfinkel

Aaron Cicourel

Harvey Sacks

Açıklama:

Diğer sosyolojik yaklaşımlara oranla nispeten yeni bir sosyolojik yaklaşım olan etnometodoloji, Alfred Schutz’un ve Talcott Parsons’ın çalışmalarına dayanılarak Harold Garfinkel tarafından geliştirilmiş olan ve genel olarak fenomenolojik düşüncelerin araştırmalara uygulanmasını içeren bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Garfinkel’in çalışmalarının ve genel olarak etnometodolojinin en temel kavramları arasında yer alır?

Belgeleme yöntemi

Rutinlik

Anlaşılabilirlik

Tipiklik

Özgünlük

Açıklama:

Garfinkel’in çalışmalarının ve genel olarak etnometodolojinin en temel kavramları arasında; (i) belgeleme yöntemi, (ii) refleksivite ve (iii) dizinsellik/anlamın bağlama-gönderimliliği önemli bir yere sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

En genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Belgeleme yöntemi

Refleksivite

Dizinsellik

Tipiklik

Rutinlik

Açıklama:

Refleksivite, en genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Suçluluğun, üyeler tarafından suçu tanımlarken kullanılan yöntemlerden ayrı olarak ele alınabilecek bir sosyolojik fenomen olmadığını göstermeye çalışan etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Harvey Sacks

Michael Lynch

Don H. Zimmerman

Aaron Cicourel

Emmanuel Schegloff

Açıklama:

Aaron Cicourel yaptığı çalışmada suç hakkındaki resmi istatistiklerin suç davranışının kesin bir yansıması olmaktan çok suçla ilgili verileri toplayan ve yorumlayan görevlilerin yorumlarının ve etkinliklerinin bir yansıması olduğunu göstermiş, böylece suçluluğun, üyeler tarafından suçu tanımlarken kullanılan yöntemlerden ayrı olarak ele alınabilecek bir sosyolojik fenomen olmadığını göstermeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Üyelik sınıflandırma aygıtları kavramıyla üyelerin verili kabul ettikleri ve sağduyu bilgisine dayalı kaynaklar olan “üyelik kategorilerinin” örgütlenişini betimlemeye çalışan etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Sacks

Zimmerman

Garfinkel

Lynch

Cicourel

Açıklama:

Sacks, üyelik sınıflandırma aygıtları kavramıyla üyelerin verili kabul ettikleri ve sağduyu bilgisine dayalı kaynaklar olan “üyelik
kategorilerinin” örgütlenişini betimlemeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Emanuel Schegloff, Harvey Sacks ve Gail Jefferson ile birlikte aşağıdaki alanlardan hangisinin kurucusudur?

Kültürel makineler

Toplumsal inşacılık

Belgeleme yöntemi

Dışsallaştırma

Konuşma analizi

Açıklama:

Emanuel Schegloff, Harvey Sacks ve Gail Jefferson ile birlikte “konuşma analizi”
olarak bilinen alanın kurucularındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Temel olarak etnometodolojiye dayanan, toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle kurgulanıp inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Belgeleme yöntemi

Konuşma analizi

Toplumsal inşacılık

Üyelik sınıflandırma aygıtı

Öznel ve nesnel ifadeler

Açıklama:

Toplumsal İnşacılık, temel olarak etnometodolojiye dayanan, toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle kurgulanıp inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışan bir teoridir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde toplumsal inşacılık teorisini geliştirenler doğru olarak verilmiştir?

Peter Berger ve Aaron Cicourel

Peter Berger ve Harvey Sacks

Thomas Luckmann ve Harvey Sacks

Peter Berger ve Thomas Luckmann

Thomas Luckmann ve Aaron Cicourel

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

İnsanların kendilerini sürekli olarak çeşitli etkinliklerle ifade ederek maddi ve manevi kültürü yaratmaları, diğer bir deyişle
araç gereç üretiminden hukuka, inanç sistemlerinden teknolojiye, toplumsal dünyanın maddi ve kültürel koşullarının üretilmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Nesnelleştirme

İçselleştirme

Kurumsallaştırma

Meşrulaştırma

Dışsallaştırma süreci

Açıklama:

Dışsallaştırma süreci, insanların kendilerini sürekli olarak çeşitli etkinliklerle ifade ederek maddi ve manevi kültürü yaratmaları, diğer bir deyişle araç gereç üretiminden hukuka, inanç sistemlerinden teknolojiye, toplumsal dünyanın maddi ve kültürel koşullarının üretilmesi sürecidir

Doğru Cevap: E

Soru 10

Nesnelleştirilmiş toplumsal dünyanın toplumsallaşma yoluyla öznel bilince aktarılma süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Dışsallaştırma süreci

İçselleştirme süreci

Nesnelleştirme süreci

Tarihsellik süreci

Meşrulaştırma süreci

Açıklama:

İçselleştirme süreci, nesnelleştirilmiş toplumsal dünyanın toplumsallaşma yoluyla öznel bilince aktarılmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Etnometodoloji terimini ilk olarak kim kullanmıştır?

Garfinkel

Schutz

Parsons

Schegloff

Jefferson

Açıklama:

Etnometodoloji terimini ilk olarak 1950’lerde kullanan Garfinkel’in 1967 yılında yayınladığı “Etnometodolojide çalışmalar” adlı kitabı ile etnometodolojiyi sosyolojinin bir alt dalı olarak kurduğu kabul edilmektedir (Kuper ve Kuper, 2004:322).

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangileri etnometodolojinin bakış açısını simgeler?
I. gerçekte bir toplumsal düzen yoktur.
II. toplumsal gerçeklik bağımsız değildir.
III. toplumsal düzen insanları bir arada tutar.
IV. insanlar yaşamı dil ve konuşma etkinliği ile anlamlandırır.
V. gündelik yaşam insanları bir arada tutmayabilir.

I-II

II-III-IV

I-II-IV

III-V

I-V

Açıklama:

Benzer bir şekilde etnometodolojiye göre gerçekte bir toplumsal düzen de yoktur, toplumun üyeleri bir düzen algıladıkları için toplumsal düzen varmış gibi görünür.

Doğru Cevap: C

Soru 13

En genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden kavram nedir?

pozitivizm

refleksivite

dizinsellik

empirizm

rasyonalizm

Açıklama:

Refleksivite, en genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

"Garfinkel öğrencilerine kendi evlerine gittiklerinde sanki ev ahalisinden biri değilmiş de bir pansiyonermiş gibi davranmalarını önerir." Bu deney neyi ölçmek için kullanılmıştır?

Pozitivizm

Toplumsal Düzenin Kırılganlığı

Dizinsellik / anlamın bağlama-gönderimliliği

Refleksivite

Belgeleme yöntemi

Açıklama:

Sosyolojik çalışmalarda gündelik yaşamın sağduyu dünyasının ihmal edildiğini ileri süren ve sağduyu etkinliklerinin kendi başına bir çalışma konusu olduğunu göstermeye çalışan Garfinkel’e göre bu deneylerin bir amacı da gündelik yaşamın geri planında görülen ama fark edilmeyen özelliklerin ve beklentilerin nasıl ortaya konacağını göstermektir (Garfinkel, 1967:36). Bu deneylerde Garfinkel öğrencilerine örneğin süper markette alışveriş yaptıktan sonra kasada ürünlerin fiyatları konusunda pazarlık etmelerini ya da kendi evlerine gittiklerinde sanki ev ahalisinden biri değilmiş de evin odalarından birini kiralamış olan bir pansiyonermiş gibi davranmalarını önerir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

“Sosyolojide Yöntem ve Ölçüm” adlı kitabın yazarı kimdir?

Sacks

H. Zimmerman

Sudnow

Cicourel

Schegloff

Açıklama:

1964 yılında “Sosyolojide Yöntem ve Ölçüm” adlı kitabını yayımlayan Cicourel, Schutz’un ve Garfinkel’in düşünceleri çerçevesinde sosyolojik araştırmaların mevcut biçimlerini değerlendirmiş, mevcut sosyolojik araştırma yöntemlerini eleştirmiş ama kendisi özel bir etnometodolojik program önermemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Hangi sosyolog suçun bir toplumsal gerçeklik olarak bizim gözümüzdeki imajının, polislerin ve polislerin ardındaki kanun yöneticileri ile politikacıların yarattığı bir imaj olduğunu savunmuştur?

H. Zimmerman

Sacks

Cicourel

Lynch

Schegloff

Açıklama:

Bu açıdan Cicourel’e göre suçun bir toplumsal gerçeklik olarak bizim gözümüzdeki imajı, polislerin ve polislerin ardındaki kanun yöneticileri ile politikacıların yarattığı bir imajdır (Slattery,1991:113; Cuff vd., 1989:170).

Doğru Cevap: C

Soru 17

Hangi sosyolog insanların davranışlarını kuralların yönetip yönlendirmediğini, üyelerin kendi etkinliklerini tanımlamak ve açıklamak için bu kuralları
kullandıklarını savunmuştur?

H. Zimmerman

Sacks

Schegloff

Lynch

Cicourel

Açıklama:

Zimmerman ise alternatif bir bakış açısı geliştirmiş, insanların davranışlarını kuralların yönetip yönlendirmediğini, üyelerin kendi etkinliklerini tanımlamak ve açıklamak için bu kuralları kullandıklarını savunmuştur (Haralambos ve Holborn, 1995:901).

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki ikililerden hangisi iletişimsel eylemler üzerinde çalışmış, konuşma üzerine çeşitli analizler yapmış ve daha sonra konuşma analizi olarak bilinen alanın gelişmesinde etkili olmuşlardır ?

Schegloff - Cicourel

Sacks - Schegloff

Sacks - H.Zimmermann

Cicourel - H. Zimmerman

Cicourel - Sacks

Açıklama:

Harvey Sacks ve Emmanuel Schegloff iletişimsel eylemler üzerinde çalışmış, konuşma
üzerine çeşitli analizler yapmış ve daha sonra konuşma analizi olarak bilinen alanın
gelişmesinde etkili olmuşlardır (Kuper ve Kuper 2004:322).

Doğru Cevap: B

Soru 19

“Konuşma analizi” alanı ilk olarak hangi sosyoloğun “Konuşma Açılışlarında Sıralama” adlı kitabıyla gelişmeye başlamıştır?

Schegloff

Lynch

Sacks

H. Zimmerman

Cicourel

Açıklama:

“Konuşma analizi” alanının ilk olarak Schegloff ’un 1968 yılında yayınladığı “Konuşma Açılışlarında Sıralama” adlı kitabıyla gelişmeye başladığı ve Amerika Birleşik Devletleri’nde 2. Dünya Savaşı sonrasında geliştirilen en yeni sosyolojik araştırma metodu olduğu kabul edilmektedir (Heritage, 2003:1).

Doğru Cevap: A

Soru 20

“Toplumsal İnşacılık” hangi sosyologlar tarafından geliştirilen bir teoridir?

Harvey Sacks - Emmanuel Schelgoff

Peter Berger - Emmanuel Schelgoff

Peter Berger - Thomas Luckmann

Thomas Luckmann - Harvey Sacks

H. Zimmerman - Cicourel

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Etnometodoloji yaklaşımı aşağıdaki kuramcılardan hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Alfred Schutz

Talcott Parsons

Harold Garfinkel

Emanuel Schegloff

Gail Jefferson

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

En genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavrama ne ad verilir?

Refleksivite

Dizinsellik

Toplumsal inşacılık

Etnometodoloji

Fenomenololi

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği, yani belirli bir bağlama endekslenmesine ne ad verilir?

Refleksivite

Dizinsellik

Toplumsal inşacılık

Etnometodoloji

Fenomenololi

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

1964 yılında yayınlana “Sosyolojide Yöntem ve Ölçüm” adlı eser hangi kuramcıya aittir?

Don H. Zimmerman

Harvey Sacks

Emanuel Schegloff

Michael Lynch

Aaron Cicourel

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Üyelerin kuralları kendi etkinliklerini tanımlamak ve anlamlandırmak için kullandıklarını, bu etkinliklerin bir kısmı kuralların ihlalini içerebilirse de bu ihlaller de kurala gönderme yapılarak haklı kılındığını savunan kuramcı kimdir?

Aaron Cicourel

Harvey Sacks

Don H. Zimmerman

Emanuel Schegloff

Michael Lynch

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aaron Cicourel

Don H. Zimmerman

Emanuel Schegloff

Harvey Sacks

Michael Lynch

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Etnometodolojiye yöneltilen eleştirilerden biri değildir?

Etnometodoloji betimleme yapmaktan öteye gidememekle

Etnometodoloji, derinlemesine analizler yapmaktadır

Etnometodoloji çok küçük toplumsal süreçlerle ilgilenmekle

Etnometodoloji, yaşamı sadece bireysel gündelik yaşam etkinliklerinden oluşan bir şekilde ele almakla

Etnometodoloji, insanların neden belirli şekilde davrandıklarına ilişkin açıklamalar yapmamakla

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle kurgulanıp inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışan teoriye ne ad verilir?

Toplumsal İnşacılık

Refleksivite

Dizinsellik

Etnometodoloji

Fenomenoloji

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Toplumsal inşacılık hangi kuramcılar tarafından geliştirilmiştir?

Emanuel Schegloff ve Don H. Zimmerman

Michael Lynch ve Aaron Cicourel

Harvey Sacks ve Emanuel Schegloff

Peter Berger ve Thomas Luckmann

Aaron Cicourel ve Don H. Zimmerman

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Bir araştırma laboratuvarında yaptığı çalışmayla bilimin “gerçek”lerinin, araştırmacıların günlük yaşam etkinlikleri aracılığıyla nasıl toplumsal olarak oluşturulduğunu ortaya koyan etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Aaron Cicourel

Don H. Zimmerman

Harvey Sacks

Emanuel Schegloff

Michael Lynch

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "fenomenolojik düşüncelerin araştırmalara uygulanmasını içeren bir yaklaşım" olarak bilinen yaklaşımın geliştiricisidir?

Emile Durkheim

Auguste Comte

J.S.Mill

Harold Garfinkel

Wright Mills

Açıklama:

Etnometodoloji, Alfred Schutz’un ve Talcott Parsons’ın çalışmalarına dayanılarak Harold Garfinkel tarafından geliştirilmiş olan ve genel olarak fenomenolojik düşüncelerin araştırmalara uygulanmasını içeren bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Etnometodolojinin inceleme alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal olaylar

Toplumsal kararlar

Mikro yapılar

İnsanların toplumsal düzenleri üretmek için kullandıkları yöntemlerin incelenmesi

Endüstrilerin incelenmesi

Açıklama:

Etnometodoloji, en basit şekilde “İnsanların toplumsal düzenleri üretmek için kullandıkları yöntemlerin incelenmesi” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Harold Garfinkel'in düşüncelerinden faydalandığı düşünür Alfred Schutz, hangi yaklaşım içinde yer alır?

Pozitivizm

Empirisizm

Rasyonalizm

Pediatri

Fenomenoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi etnometodolojik yaklaşımın gündelik yaşamla ilgili kabullerinden birisi olamaz?

Gündelik yaşam değişmez yasaların ve düzenliliklerin belirlediği bir alandır.

Gündelik yaşam etkinlikleri, bu etkinliklere katılan üyeler açısından hem anlaşılabilirlik, rutinlik, tahmin edilebilirlik, tipiklik ve etkililik gibi hem de beklenmezlik, özgünlük, anlaşılmazlık, etkisizlik ve tehlike gibi özelliklere sahip olabilirler.

gündelik yaşam sürekli olarak gelişen, sürekli yeni şeylerin ortaya çıktığı, katılım gerektiren, deneyimlendiği gibi bir dünyadır.

Garfinkel, koşullara bağlı olan gündelik yaşam dünyasında üyelerin yeni gelişen durum ve olaylarla başa çıkabildiklerini, durum veya koşulla ilgili ideal/mükemmel bilgiye sahip olmamalarını problem olarak görmediklerini belirtir.

Garfinkel’e göre üyeler olaylarla ilgili olarak ancak pratik amaçlarına erişmeye yetecek davranışlarda bulunmalarını sağlayacak kadar anlam ararlar, daha fazlasını aramazlar.

Açıklama:

Garfinkel’e göre gündelik yaşam etkinlikleri, bu etkinliklere katılan üyeler açısından hem anlaşılabilirlik, rutinlik, tahmin edilebilirlik, tipiklik ve etkililik gibi hem de beklenmezlik, özgünlük, anlaşılmazlık, etkisizlik ve tehlike gibi özelliklere sahip olabilirler. Önemli olan bu özelliklerin hepsinin yerel olarak, eylemin içinde, eylemde bulunanlar tarafından üretildiğini fark etmek ve kabul etmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

“Mevcut bir görünümü, altta yatan kalıbın ‘belgesi’ ya da ‘işareti’ olarak görmeyi” içeren yönteme ne ad verilir?

Tümdengelim

Tümevarım

Belgeleme

Refleksivite

Düşünümsellik

Açıklama:

Etnometodolojide Çalışmalar adlı kitabında üyelerin anlam yaratmak için kullandığı yöntemlerden bazılarını niteleyen Garfinkel’e göre üyelerin toplumsal dünyayı anlamlandırmak ve açıklamak için kullandıkları yöntemlerden biri belgeleme yöntemidir. Bu yöntem, “mevcut bir görünümü, altta yatan kalıbın ‘belgesi’ ya da ‘işareti’ olarak görmeyi” içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

"Bir gözlemcinin incelediği durum, kendi gözleminden etkilenerek değişiyorsa ve gözlem de buna rağmen sürüyor ve bu değişim gözlemi de etkiliyorsa" bu durum aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Olgusal yaklaşıma

Refleksiviteye

Dizinselliğe

Tarihselliğe

Belgelemeye

Açıklama:

Refleksivite, neden sonuç ilişkisi açısından kendisine geri dönen olguların niteliği ya da neden ve sonuç arasındaki döngüsel bir hareket olarak tanımlanabilir. Bu durumda neden ve sonuç karşılıklı olarak birbirlerini etkilerler. Örneğin bir gözlemcinin incelediği durum, kendi gözleminden etkilenerek değişiyorsa ve gözlem de buna rağmen sürüyor ve bu değişim gözlemi de etkiliyorsa, bu durumun refleksif olduğunu söyleyebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 37

"Yaşamı sadece bireysel gündelik yaşam etkinliklerinden oluşan bir şekilde ele almakla, savaş ya da işsizlik gibi dış etkenleri, diğer bir deyişle toplumda gücün dağılımıyla ilişkili olan olguları dikkate almamakla ve eğer bireyler bazı olay ve olguların farkında değillerse bunlardan etkilenmeyeceklerini varsaymakla" eleştirilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Pozitivizm

Rasyonalizm

Bilimsel Devrimler

Faydacılık

Etnometodoloji

Açıklama:

Etnometodoloji, yaşamı sadece bireysel gündelik yaşam etkinliklerinden oluşan bir şekilde ele almakla, savaş ya da işsizlik gibi dış etkenleri, diğer bir deyişle toplumda gücün dağılımıyla ilişkili olan olguları dikkate almamakla ve eğer bireyler bazı olay ve olguların farkında değillerse bunlardan etkilenmeyeceklerini varsaymakla eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Etnometodoloji

Fenomenoloji

Toplumsal İnşacılık

Olguculuk

Marksizm

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

"Nesnel toplumsal gerçeklik toplumsal eylem tarafından yaratılır, ama yaratıldıktan sonra bireylere sanki onların dışında var olan, kendilerinden ayrı ve bağımsız bir gerçeklikmiş gibi görünür" görüşüne sahip yaklaşımı aşağıdaki düşünürlerden hangisi geliştirmiştir?

Emile Durkheim

Thomas Berger

Karl Marx

J.S. Mill

Saint Simon

Açıklama:

Berger ve Luckmann’a göre gerçeklik kendi irademizden bağımsızmış gibi kabul ettiğimiz, bizden bağımsız, dışarıda, bizim ötemizde ve herkese açık bir gerçekliktir. Bu yaklaşıma göre toplumsal gerçeklik kendi başına bir toplumsal olgu değildir, üretilen ve iletişimle iletilen bir şeydir; toplumsal olarak inşa edilir ve bir kez inşa edildikten sonra da çeşitli yollarla muhafaza edilir. Diğer bir deyişle nesnel toplumsal gerçeklik toplumsal eylem tarafından yaratılır, ama yaratıldıktan sonra bireylere sanki onların dışında var olan, kendilerinden ayrı ve bağımsız bir gerçeklikmiş gibi görünür.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi gündelik yaşam sosyolojisi başlığında değerlendirilen yaklaşımlardan birisi değildir?

Pozitivizm

Dramaturji

Fenomenoloji

Etnometodoloji

Sembolik Etkileşimcilik

Açıklama:

Gündelik yaşam sosyolojisi, çok sayıda alt alana sahip olan ve sembolik etkileşimcilik, fenomenoloji, etnometodoloji dışında varoluşçu sosyoloji, dramaturji, konuşma analizi, duygu sosyolojisi, etiketleme teorisi, postmodern sosyoloji gibi birbirinden ayrı ama ilişkili bir dizi teorik yaklaşımdan oluşan bir alanı ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu nedenle Gündelik Yaşam Sosyolojileri olarak da adlandırılan bu alanı oluşturan sosyolojik yaklaşımlar niteliksel yöntemi benimsedikleri için metodolojik olarak ortak bir paydaya sahiptirler.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Etnometodoloji yaklaşımı kim tarafından geliştirilmiştir?

Alfred Schutz

Talcott Parsons

Emanuel Schegloff

Harold Garfinkel

Gail Jefferson

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 42

I. İnsanların toplumsal düzenleri üretmek için kullandıkları yöntemlerin incelenmesi olarak tanımlanabilir.
II. İnsanların gerçeklik duygusunu nasıl yarattıklarını, sürdürdüklerini ve değiştirdiklerini açıklamaya yardımcı olabilecek kavramlar ve ilkeler geliştirmektir.
III. Diğer sosyolojik yaklaşımlardan oldukça farklı bir şekilde insanların hem mikro hem de makro yapılara anlam vermek için kullandıkları yöntemleri betimlemeye çalışır.
IV. Önceki sosyoloji terorilerinin ortaya koydukları problemleri çözmeye yarayacak bir yöntemdir.
Etnometodolojinin temel özellikleri ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Etnometodoloji, önceki sosyoloji terorilerinin ortaya koydukları problemleri çözmeye yarayacak bir yöntem değildir. Diğer sosyolojik yaklaşımların çoğunun problem olarak ele aldığı konulardan çok daha farklı konulara odaklanan ve bu konuları incelemek için bazen diğer yaklaşımların kullandıkları yöntemleri, bazen de farklı yöntemleri kullanan teorik bir bakış açısıdır. Bu nedenle IV numaralı ifade yanlış bilgi içermektedir. Bu ifadenin yer almadığı seçenek sorunun doğru yanıtı olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Etnometodolojiye göre, insanların içinde yaşadıkları dünyayı anlamlandırmak, hatta yaratmak için kullandıkları temel araç hangisidir?

Din

Toplumsal kurallar

Dil

Gelenekler

Toplumsal gerçeklik

Açıklama:

Garfinkel’e ve çoğu diğer etnometodologa göre insanların içinde yaşadıkları dünyayı anlamlandırmak, hatta yaratmak için kullandıkları temel araç dil ve konuşma etkinliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Etnometodolojinin pozitivizme yönelik eleştirisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Dışarıda bir yerde duran, bireylerin eylem ve etkinliklerinden bağımsız bir şekilde var olan bir toplumsal gerçeklik anlayışını benimser.

Toplumsal düzenin varolması kaçınılmazdır.

Toplumu bir arada tutan şey, gündelik yaşam gerçekliğinin dışındadır.

Toplumsal düzen, bu toplumun üyeleri tarafından yaratılmış olan kullanışlı bir kurgudan ibarettir.

Toplumsal becerilerin geliştirilmesi toplumsal yaşamda kaçınılmazdır.

Açıklama:

Etnometodoloji, dışarıda bir yerde duran, bireylerin eylem ve etkinliklerinden bağımsız bir şekilde var olan bir toplumsal gerçeklik anlayışını reddeder. Benzer bir şekilde etnometodolojiye göre gerçekte bir toplumsal düzen de yoktur, toplumun üyeleri bir düzen algıladıkları için toplumsal düzen varmış gibi görünür. Etnometodologlara göre toplumu bir arada tutan şey, gündelik yaşamın gerçekliğidir, yani görüş birlikleri, karşılıklı beklentiler ve özellikle de gündelik yaşamın rutinleri ve sağduyu arkasındaki paylaşılan anlamlardır.Etnometodoloji, köklerinin dayandığı fenomenolojinin ve fenomenolojik sosyolojinin pozitivizm eleştirilerini paylaşır. "toplumsal düzen, bu toplumun üyeleri tarafından yaratılmış olan kullanışlı bir kurgudan ibarettir"

Doğru Cevap: D

Soru 45

Neden sonuç ilişkisi açısından kendisine geri dönen olguların niteliği ya da neden ve sonuç arasındaki döngüsel bir hareket olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Belgeleme yöntemi

Üyelik sınıflandırma aygıtı

Kimlik/üyelik kategorisi

Dizinsellik

Refleksivite

Açıklama:

Refleksivite, neden sonuç ilişkisi açısından kendisine geri dönen olguların niteliği ya da neden ve sonuç arasındaki döngüsel bir hareket olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Yaptığı çalışmada suç hakkındaki resmi istatistiklerin suç davranışının kesin bir yansıması olmaktan çok suçla ilgili verileri toplayan ve yorumlayan görevlilerin yorumlarının ve etkinliklerinin bir yansıması olduğunu gösteren, böylece suçluluğun, üyeler tarafından suçu tanımlarken kullanılan yöntemlerden ayrı olarak ele alınabilecek bir sosyolojik fenomen olmadığını göstermeye çalışmış olan etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Emanuel Scheglof

Harvey Sacks

Aaron Cicourel

Don H. Zimmerman

Michael Lynch

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 47

“Toplumsal İnşacılık” yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir.

Bireysel bilincin biçimlenişinin mikro düzeydeki kültürel anlam sistemleriyle olan ilişkisini vurgular.

Toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışır.

İnsanların gündelik yaşamı anlamlandırarak ve yorumlayarak kurguladıklarını, daha sonra ise bu dünyanın nesnel bir dünya haline dönüştüğünü ileri sürer.

Gerçekliğin nesnel ve öznel yönlerinin birbirine zıt olmadığını, bu nedenle pozitivist ve yorumlayıcı sosyolojinin temel varsayımlarının birbirilerini tamamen dışlaması gerekmediğini ileri sürer.

Açıklama:

Berger ve Luckmann sembolik etkileşimciler gibi mikro düzeydeki etkileşim sürecine öncelik vermemiş olmakla birlikte sembolik etkileşimciliğin bazı temel görüşlerinden faydalanmışlardır. Bununla birlikte, sembolik etkileşimciler mikro düzeydeki etkileşim ile bireysel bilincin biçimlenişi arasındaki ilişkiyi vurgularken Berger ve Luckmann bireysel bilincin biçimlenişinin makro düzeydeki kültürel anlam sistemleriyle olan ilişkisini vurgulamışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Toplumsal inşacılık yaklaşımına göre, gerçekliğin inşası aşağıdakilerden hangisiyle başlar?

İçselleştirme

Bütünleştirme

Nesnelleştirme

Dışsallaştırma

Yorumlaştırma

Açıklama:

Gerçekliğin inşası, dışsallaştırma ile başlar. Dışsallaştırma sürecinde insanlar bir yandan teknoloji ve teknik araçlar üreterek nesnel kültürü, bir yandan da dil, imaj ve değerler üreterek belirleyici kültürü (anlam ifade eden kültürü) yaratırlar. Dışsallaştırma süreci, insanların kendilerini sürekli olarak çeşitli etkinliklerle ifade ederek maddi ve manevi kültürü yaratmaları, diğer bir deyişle araç gereç üretiminden hukuka, inanç sistemlerinden teknolojiye, toplumsal dünyanın maddi ve kültürel koşullarının üretilmesi sürecidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Etnometodolojiye getirilen başlıca eleştiriler arasında hangisi yer almaz?

Çok küçük toplumsal süreçlerle ilgilenmek, “önemsiz” görünen konulara odaklanmak

Eğer bireyler bazı olay ve olguların farkında değillerse bunlardan daha yoğun bir şekilde etkileneceklerini varsaymak

Diğer sosyolojik yaklaşımları ve araştırma yöntemlerini eleştirdikleri halde bunları geliştirmek için faydalı önerilerde bulunmamak

İnsanları sanki hiçbir güdüleri ya da amaçları olmayan varlıklar gibi göstermek

Betimleme yapmaktan öteye gidememek ve büyük teoriler geliştirememek

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 50

"Gündelik yaşam sosyolojisi" terimi ilk olarak kim tarafından kullanılmıştır?

Harold Garfinkel

Gail Jefferson

Michael Lynch

Peter Berger

Jack Douglas

Açıklama:

Gündelik yaşam sosyolojisi/sosyolojileri alanında yer alan teorilerin çoğu kendilerini bu şekilde sınıflandırmamış, bu terim ilk olarak Jack Douglas ve öğrencileri tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bürokratik kurumlarda kurallara uyma davranışı ile ilgili bir çalışma yapan ve üyelerin kuralları kendi davranışlarını tanımlayıp açıklamak için kullandıklarını, böylece bir düzen görüntüsü yarattıklarını belirten etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Zimmerman

Garfinkel

Cicourel

Lynch

Sacks

Açıklama:

Doğru seçenek A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Etnometodoloji’nin özelliklerinden biri değildir?

Yorumlayıcı sosyoloji içinde yer alır.

İnsanların kendi toplumsal dünyalarında gündelik yaşamlarında karşılaştıkları deneyimleri nasıl anlamlandırdıklarının empirik olarak incelenmesidir.

Fenomenolojik Sosyolojiden farklı olarak gerçek bir toplumsal düzenin var olduğu iddiasına karşı çıkmaz.

Fenomenolojik sosyolojideki düşüncelerin toplumsal araştırmalara uygulanmasıdır.

Garfinkel tarafından temsil edilir.

Açıklama:

Doğru seçenek C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Etnometodoloji’ye yöneltilen eleştirilerden biri değildir?

İnceledikleri yöntemleri kullanmak ve kendi metodolojilerini yeterince açık ve net bir şekilde ortaya koymamak

Toplumsal dünyanın özneler arası niteliğini yeterince vurgulamamak

Toplumsal eylemi, teker teker bireylerin özgürce inşa ettikleri anlama indirgemek

İnsan davranışını etkileyen toplumsal gücün etkisini dikkate almamak

Sadece betimleme yapıyor olmak, genellemelere ulaşamamak

Açıklama:

Doğru seçenek B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

“Bir bağlamdaki belirli özelliklerin seçilerek temelde bulunduğu düşünülen bir kalıbın kanıtı olarak görülmesi, daha sonra bu sürecin tersine çevrilerek
temelde bulunan kalıbın belirli özelliklerinin kalıbın varlığının kanıtı olarak kullanılması” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Etnometodoloji

Anlamın bağlama-gönderimliliği

Toplumsal inşa

Dizinsellik

Belgeleme yöntemi

Açıklama:

Doğru seçenek E şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Schegloff

Sacks

Cicourel

Lynch

Zimmerman

Açıklama:

Doğru seçenek D şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

“Konuşma Açılışlarında Sıralama” adlı kitabı ile "Konuşma analizi" alanının gelişmesini sağlayan etnometodolog aşağıdakilerden hangisidir?

Emmanuel Schegloff

Alan Cicourel

Harold Garfinkel

Harvey Sacks

Michael Lynch

Açıklama:

"'Konuşma analizi' alanının ilk olarak Emmanıel Schegloff ’un 1968 yılında yayınladığı “Konuşma Açılışlarında Sıralama” adlı kitabıyla gelişmeye başladığı ve Amerika Birleşik Devletleri’nde 2. Dünya Savaşı sonrasında geliştirilen en yeni sosyolojik araştırma metodu olduğu kabul edilmektedir (Heritage, 2003:1)."

Doğru Cevap: A

Soru 57

Garfinkel’in düşünceleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplumsal gerçeklerin refleksif olarak örgütlenmesinin anlamı, üyelerin bu gerçeklik tarafından mekanik olarak şekillenmeleridir.

Belgeleme yöntemi, insanların anlam inşa ederken yazılı kaynaklardan yararlanmasıdır.

Öğrencilerine toplumsal dünyayı bozmakla ilgili verdiği ödevlerde öğrencilerinden sağduyu bilgisine dayanarak hareket etmelerini istemektedir.

Toplumsal kavram ve açıklamalar refleksifdir, ancak dizinsel değildir.

Dizinsellik, nesnelerin ya da etkinliklerin anlamlarının kendi bağlamlarından türetildiğini ifade eder.

Açıklama:

Doğru seçenek E şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Toplumsal inşacılık ve gündelik yaşam sosyolojisi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Gündelik yaşam sosyolojisi özne ve nesnenin bilimsel ilkelere göre ayrılabileceğini savunur.

Toplumsal inşacılığa göre toplumsal gerçeklik sırasıyla içselleştirme, dışsallaştırma ve nesnelleştirme süreçleriyle inşa edilir.

Toplumsal inşacılık toplumsal gerçekliğin hem nesnel hem de öznel yönünü dikkate alır.

Toplumsal inşacılık da fenomenolojik sosyoloji gibi pozitivist bir toplumsal gerçeklik anlayışını tamamen reddeder.

Gündelik yaşam sosyolojisi 1980 sonrasında gelişen bir yaklaşımdır.

Açıklama:

Doğru seçenek C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdaki şeçeneklerden hangisinde Toplumsal İnşacılık yaklaşımına göre, gerçekliğin toplumsal inşasındaki süreçler sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Nesnelleştirme-meşrulaştırma-dışsallaştırma

İçselleştirme-kurumsallaştırma-dışsallaştırma

Dışsallaştırma-nesnelleştirme-içselleştirme

Kurumsallaştırma-nesnelleştirme-meşrulaştırma

İçselleştirme-dışsallaştırma-nesnelleştirme

Açıklama:

Doğru seçenek B şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Etnometodoloji ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Toplumsal düzenin kendi başına bir gerçeklik olmadığını, toplumun üyeleri tarafından yaratılan bir kurgu olduğunu ileri sürer.

Gündelik yaşam faaliyetlerini kendi başlarına fenomenler olarak ele alır.

Toplumu incelemenin en iyi yolunun, üyelerin anlam inşa etme yollarının nesnel bir şekilde dışarıdan gözlemlenmesi olduğunu savunur.

Kendi gerçekliğine sahip olan ve keşfedilmeyi bekleyen bir toplumsal gerçeklik anlayışını reddeder.

Toplumu bir arada tutan şeyin, gündelik yaşamın rutinleri ve sağduyu bilgisi yoluyla paylaşılan anlamlar olduğunu ileri sürer.

Açıklama:

Doğru seçenek C şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Etnometodoloji terimini ilk olarak hangi yılda kullanılmıştır?

1940

1950

1960

1970

1980

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 62

Etnometodoloji, hangi gelenekte ileri sürülen toplumsal gerçeklik anlayışına karşı çıkar?

Pragmatizm

Rasyonalizm

Pozitivizm

Hümanizm

Sensualizm

Açıklama:

Etnometodoloji, pozitivist gelenekte ileri sürülen toplumsal gerçeklik anlayışına karşı çıkar. Etnometodolojiye göre dışarıda keşfedilmeyi bekleyen, kendi gerçekliğine sahip ayrı bir toplumsal gerçeklik yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 63

I. belgeleme yöntemi
II. refleksivite
III.dizinsellik/anlamın bağlama-gönderimliliği
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Garfinkel’in çalışmalarının ve genel olarak etnometodolojinin en temel kavramları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

"herhangi bir durum ya da bağlam içindeki çok sayıda özelliğin belirli yönleri seçilir, bunlar belirli bir şekilde tanımlanır ve temeldeki kalıbın kanıtı olarak görülür, daha sonra bu süreç tersine çevrilir ve temelde bulunan kalıbın belirli özellikleri, kalıbın varlığının kanıtı olarak kullanılır. " Verilen etnometodoloji yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Belgeleme Yöntemi

Refleksivite

Dizinsellik

Sıradanlık

Dönüşümlülük

Açıklama:

Belgeleme yönteminde herhangi bir durum ya da bağlam içindeki çok sayıda özelliğin belirli yönleri seçilir, bunlar belirli bir şekilde tanımlanır ve temeldeki kalıbın kanıtı olarak görülür, daha sonra bu süreç tersine çevrilir ve temelde bulunan kalıbın belirli özellikleri, kalıbın varlığının kanıtı olarak kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

"en genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır." verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Belge Yönetimi

Refleksivite

Dizinsellik

Sıradanlık

Dönüşümlülük

Açıklama:

Refleksivite, en genel anlamda bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır. Refleksivite, Türkçe’ye zaman zaman “düşünümsellik” olarak çevrilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

"herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği, yani belirli bir bağlama endekslendiği anlamına gelir." Verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Belge Yönetimi

Refleksivite

Dizinsellik

Sıradanlık

Dönüşümlülük

Açıklama:

Dizinsellik veya anlamın bağlama-gönderimliliği, herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği, yani belirli bir bağlama endekslendiği (dizinlendiği) anlamına gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sosyolojide Yöntem ve Ölçüm kitabı kaç yılında yayınlanmıştır?

1963

1964

1965

1966

1967

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 68

Konuşma üzerine analizler yapan, konuşmanın toplumsal örgütlenişi üzerinde duran araştırması hangisidir?

Harvey Sacks

Don H. Zimmerman

Aaron Cicourel

Emmanuel Scheglof

Michael Lynch

Açıklama:

Harvey Sacks, konuşma üzerine analizler yapmış, konuşmanın toplumsal örgütlenişi üzerinde durmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 69

İnsanların davranışlarını kuralların yönetip yönlendirmediğini, üyelerin kendi etkinliklerini tanımlamak ve açıklamak için bu kuralları kullandıklarını savunan araştırmacı kimdir?

Don H. Zimmerman

Harvey Sacks

Emmanuel Schegloff

Michael Lynch

Aaron Cicourel

Açıklama:

Zimmerman’ın çalışması bürokratik kurumlardaki kurallarla ilgilidir. Bürokratik kurumlarda çalışan insanların resmî kurallara kesin bir şekilde uydukları ve genel bir kurallar sistemine göre davrandıkları, yani bu kurumlarda çalışan insanların davranışlarını kuralların yönlendirdiği düşünülür. Zimmerman ise alternatif bir bakış açısı geliştirmiş, insanların davranışlarını kuralların yönetip yönlendirmediğini, üyelerin kendi etkinliklerini tanımlamak ve açıklamak için bu kuralları kullandıklarını savunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bilginin toplumsal olarak inşa edilen doğasına dikkat çeken ve bu inşanın empirik çalışmalarla detaylı bir şekilde açıklanması ve bilimin inşa edici yorumlamalarını ortaya koyacak çalışmalar yapılması gerektiğini savunan araştırmacı kimdir?

Aaron Cicourel

Don H. Zimmerman

Harvey Sacks

Emmanuel Scheglof

Michael Lynch

Açıklama:

Michael Lynch, bilginin toplumsal olarak inşa edilen doğasına dikkat çekmiş ve bu inşanın empirik çalışmalarla detaylı bir şekilde açıklanması ve bilimin inşa edici yorumlamalarını ortaya koyacak çalışmalar yapılması gerektiğini savunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi etnometodoloji terimini ilk olarak kullanan kişidir?

Garfinkel

Zimmerman

Cicourel

Sacks

Scheglof

Açıklama:

Etnometodoloji terimini ilk olarak 1950’lerde kullanan Garfinkel’in 1967 yılında yayınladığı “Etnometodolojide çalışmalar” adlı kitabı ile etnometodolojiyi sosyolojinin bir alt dalı olarak kurduğu kabul edilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Köklerinin dayandığı fenomenolojinin ve fenomenolojik sosyolojinin pozitivizm eleştirilerini paylaşır.
Etnometodoloji, dışarıda bir yerde duran, bireylerin eylem ve etkinliklerinden bağımsız bir şekilde var olan bir toplumsal gerçeklik anlayışını reddeder.
Etnometodolojiye göre gerçekte bir toplumsal düzen yoktur.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri etnometodoloji ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Etnometodoloji, köklerinin dayandığı fenomenolojinin ve fenomenolojik sosyolojinin pozitivizm eleştirilerini paylaşır. Etnometodoloji, dışarıda bir yerde duran, bireylerin eylem ve etkinliklerinden bağımsız bir şekilde var olan bir toplumsal gerçeklik anlayışını reddeder. Benzer bir şekilde etnometodolojiye göre gerçekte bir toplumsal düzen de yoktur, toplumun üyeleri bir düzen algıladıkları için toplumsal düzen varmış gibi görünür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojik açıdan kabul edilebilecek tek düzenin, eyleme katılanların tanıdığı ve eylem sürecinde yaratılan düzen olduğunu savunan etnometodologtur?

Lynch

Sacks

Garfinkel

Scheglof

Cicourel

Açıklama:

Garfinkel’in toplumsal düzen anlayışı diğer sosyolojik yaklaşımlardan çok daha farklı bir anlayıştır. Garfinkel’e göre “sosyolojik açıdan kabul edilebilecek tek düzen, eyleme katılanların tanıdığı ve eylem sürecinde yaratılan düzendir”

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden kavrama verilen addır?

Dizinsellik

Refleksivite

Toplumsal inşa

Etnometodoloji

Belgeleme yöntemi

Açıklama:

Hem genel olarak etnometodolojide hem de Garfinkel’in çalışmalarında merkezî bir kavram olan refleksivite, en genel anlamıyla bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği anlamına gelen kavrama verilen addır?

Toplumsal inşa

Refleksivite

Belgeleme yöntemi

Dizinsellik

Fenomenoloji

Açıklama:

Dizinsellik veya anlamın bağlama-gönderimliliği, herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği, yani belirli bir bağlama endekslendiği (dizinlendiği) anlamına gelir. Diğer bir deyişle bağlama gönderimlilik, ifadelerin anlamlarını kullanıldıkları bağlamdan aldıklarını, yani sözcüklerin kesin anlamlarını konuşma sırasında, içinde üretildikleri somut bağlama gönderim yapılırken kazandıklarını ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sosyologların herhangi bir düzeyde sınıflandırma yapmalarının, kaçınılmaz olarak onların kendi sağduyu bilgilerine dayanmalarını gerektireceğini, sorgulamaksızın kendi sağduyu bilgilerini kullanan sosyologların, böylece toplumsal dünyanın belirli özelliklerini verili kabul edeceklerini, varsaymış olacaklarını vurgulayan etnometodologtur?

Zimmerman

Cicourel

Schegloff

Lynch

Sacks

Açıklama:

Cicourel’e göre sosyologlar, olayların ve kişilerin belirli özelliklerini ölçmeye çalışmakta ve onları bu özelliklere göre sınıflandırmakta, böylece bütün sosyolojik araştırma biçimlerinde gözlemlerin ya da verilerin bir düzeni olduğu görüşünü dayatmaktadırlar. Cicourel sosyologların herhangi bir düzeyde sınıflandırma yapmalarının, kaçınılmaz olarak onların kendi sağduyu bilgilerine dayanmalarını gerektireceğini, sorgulamaksızın kendi sağduyu bilgilerini kullanan sosyologların, böylece toplumsal dünyanın belirli özelliklerini verili kabul edeceklerini, varsaymış olacaklarını vurgulamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi üyelik sınıflandırma aygıtları kavramıyla üyelerin verili kabul ettikleri ve sağduyu bilgisine dayalı kaynaklar olan “üyelik kategorilerinin” örgütlenişini betimlemeye çalışan etnometodologtur?

Cicourel

Zimmerman

Lynch

Schegloff

Sacks

Açıklama:

Sacks, üyelik sınıflandırma aygıtları kavramıyla üyelerin verili kabul ettikleri ve sağduyu bilgisine dayalı kaynaklar olan “üyelik kategorilerinin” örgütlenişini betimlemeye çalışmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi “Toplumsal İnşacılık” teorisini geliştirilen kişilerden biridir?

Berger

Lynch

Garfinkel

Scheglof

Zimmerman

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir. Bu teori, toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışan ve temel olarak etnometodolojiye dayanan bir teoridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Kurumsallaştırma Tarihselleştirme Meşrulaştırma Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nesnelleştirmenin yollarındandır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Yaşamın gerçekliği, gerçek olarak algılanması da yine nesnelleştirme ile mümkün olur çünkü kurumsallaşmış dünyanın açıklanabilmesi için nesnelleştirilmesi gerekir; bu süreçte kültür kurumsallaştırılarak, tarihselleştirilerek ve meşrulaştırılarak nesnelleştirilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Etnometodolojide Çalışmalar adlı kitabın yazarı kimdir?

Alfred Schutz

Aaron Schutz

Harold Garfinkel

Don H. Zimmerman

Talcott Parsons

Açıklama:

Etnometodolojide Çalışmalar adlı kitabında Harold Garfinkel, Schutz’un çalışmalarından elde edilen teorik görüşlerin, sosyolojik araştırmalarda gündelik yaşam dünyasının ortaya çıkarılmasında nasıl kullanılabileceğini göstermeye çalışmıştır

Doğru Cevap: C

Soru 81

I- Belgeleme Yöntemi
II- Refleksivite
III- Dizinsellik / anlamın bağlama gönderimliliği
IV- Yok Etme Yöntemi
Yukarıdakilerden hangileri Garfinkel’in çalışmalarının ve genel olarak Etnomitodolojinin en temel kavramları arasında önemli bir yere sahiptir?

I, II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 82

Duyguların toplumsal etkileşim sürecinde ve bu etkileşimle ilişkili olarak meydana geldiğini savunur.
Temel olarak gündelik yaşam deneyimleri ile duygular arasındaki ilişkiyi inceler.
Alanındaki çalışmalar genel olarak organistik ve inşacı olmak üzere iki ana yaklaşım hâlinde incelenebilir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri duygu sosyolojisi alanı ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Gündelik yaşam sosyolojisinde öne çıkan alanlardan biri de duygu sosyolojisidir. Duygu sosyolojisi, duyguların toplumsal etkileşim sürecinde ve bu etkileşimle ilişkili olarak meydana geldiğini savunan ve temel olarak gündelik yaşam deneyimleri ile duygular arasındaki ilişkiyi inceleyen bir alandır. Duygu sosyolojisi alanındaki çalışmalar genel olarak organistik ve inşacı olmak üzere iki ana yaklaşım hâlinde incelenebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

En genel anlamıyla bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisine aittir?

Dizinsellik

Refleksivite

Belgeleme Yöntemi

Anlamın Bağlama Gönderimliği

Toplumsal İnşa

Açıklama:

Hem genel olarak etnometodolojide hem de Garfinkel’in çalışmalarında merkezî bir kavram olan refleksivite, en genel anlamıyla bir şeyin kendi kendine geri dönmesini ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

“Sosyolojide Yöntem ve Ölçüm” adlı kitabın yazarı hangi bilim adamıdır?

Don H. Zimmerman

Emmanuel Schegloff

Harold Garfinkel

Horvey Sacks

Aaron Cicourel

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 85

Sosyologların herhangi bir düzeyde sınıflandırma yapmalarının, kaçınılmaz olarak onların kendi sağduyu bilgilerine dayanmalarını gerektireceğini, sorgulamaksızın kendi sağduyu bilgilerini kullanan sosyologların, böylece toplumsal dünyanın belirli özelliklerini verili kabul edeceklerini, varsaymış olacaklarını vurgulayan bilim adamı kimdir?

Don H. Zimmerman

Talcott Parsons

Aaron Cicourel

Emmanuel Schegloff

Horvey Sacks

Açıklama:

Cicourel sosyologların herhangi bir düzeyde sınıflandırma yapmalarının, kaçınılmaz olarak onların kendi sağduyu bilgilerine dayanmalarını gerektireceğini, sorgulamaksızın kendi sağduyu bilgilerini kullanan sosyologların, böylece toplumsal dünyanın belirli özelliklerini verili kabul edeceklerini, varsaymış olacaklarını vurgulamaktadır (Cuff vd., 1989:169).

Doğru Cevap: C

Soru 86

Bürokratik kurumlardaki kurallarla ilgili çalışmalar yapan bilim adamı kimdir?

Don H. Zimmerman

Mihael Lynch

Aaron Cicourel

Peter L. Berger

Horvey Sacks

Açıklama:

Zimmerman’ın çalışması bürokratik kurumlardaki kurallarla ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Dizinsellik

Refleksitive

Belgeleme Yöntemi

Toplumsal İnşacılık

Gündelik Yaşam Sosoyolojisi

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir. Bu teori, toplumsal dünyanın önce tipleştirme süreciyle inşa edildiğini, daha sonra bu tipleştirmelerin kendilerini üreten bireylerin ötesinde nesnel bir nitelik kazandığını ileri sürerek toplumsal eylem yaklaşımı ile yapısalcı yaklaşımları bir araya getirmeye çalışan ve temel olarak etnometodolojiye dayanan bir teoridir

Doğru Cevap: D

Soru 88

“Toplumsal İnşacılık” teorisi hangi bilim adamları tarafından geliştirilmiştir?

Peter Berger ve Thomas Luckmann

Peter Berger ve Harold Garfinkel

Harvey Socks ve Thomas Luckmann

Aaron Cicourel ve Don H. Zimmerman

Harvey Socks ve Alfred Schutz

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir

Doğru Cevap: A

Soru 89

I-Meşrulaştırma II-Dışsallıştırma III-Nesnelleştirme IV-Kurumsallaştırma V- İçselleştirme Yukarıdakilerden hangisi Toplumsal İnşacılık yaklaşımına göre gerçekliğin toplumsal inşasındaki süreçlerindendir?

III, IV ve V

II, III ve V

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Cevabınız yanlış ise lütfen "Toplumsal İnşacılık" konusunu tekrar inceleyiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Antik Yunan kültürüne dek uzanan felsefi bir gelenek içine yerleştirilebilecek bir sosyolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Varoluşçu Sosyoloji

Duygu Sosyolojisi

Kurumsallaştırma

Meşrulaştırma

Toplumsal İnşacılık

Açıklama:

Varoluşçu sosyoloji, antik Yunan kültürüne dek uzanan felsefi bir gelenek içine yerleştirilebilecek bir sosyolojik yaklaşımdır ve gündelik yaşam sosyolojisindeki teorik yaklaşımlar içinde en yenisi olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Etnometodolojik yaklaşım hangi sosyolog tarafından geliştirilmiştir?

Harold Garfinkel

T. Parsons

M. Weber

K. Marx

E. Durkheim

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Hangi sosyolojik yaklaşım "toplumsal düzen, bu toplumun üyeleri tarafından yaratılmış olan kullanışlı bir kurgudan ibarettir" tezini öne sürmektedir?

Organizmacılık

Etnometodoloji

Pozitivizm

Rasyonalizm

Çatışmacı yaklaşım

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Etnometodolojiye göre insanların içinde yaşadıkları dünyayı anlamlandırmak için kullandıkları temel araçlar nelerdir?

Rasyonel davranışlar

Duygusal edinimler

Dil ve konuşma

Çatışma ilişkileri

Çıkarlar ve beklentiler.

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Garfinkel dünya hakkında sahip olunan ortak bir bilgi stokuna sahip bir kolektivite olarak "aktör" yerine hangi kelimeyi kullanmaktadır?

Birey

Benlik

Fail

Üye

Kişi

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Garfinkel üyelerin toplumsal dünyayı anlamlandırmak ve açıklamak için kullandıkları yönteme ne ad vermektedri?

Diyalektik yöntem

Anlayıcı yöntem

Eleştirel yöntem

Postmodern yöntem

Belgeleme yöntemi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Garfinkel toplumsal durumların tanımları ile tanımlandığı gibi olan toplumsal durumlar arasında karşılıklı bağımlılığa ve denkliğe ne ad vermektedir?

Refleksivite (düşünümsellik)

Sosyal tepki

Kültürel boşluk

Çatışma

Özdeşim

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Garfinkel herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetildiği ve belirli bir bağlamda düzenlendiğini hangi kavramla açıklamaktadır?

Rasyonellik

Dizinsellik

Olumlama

Kategorileştirme

Düzenlilik

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

İletişimsel eylemler üzerinde çalışmış, konuşma üzerine çeşitli analizler yapmış ve daha sonra konuşma
analizi olarak bilinen alanın gelişmesinde etkili olmuş olan sosyologlar aşağıdakilerden hangisidir?

T. Parsons ve R. Merton

Alfred Schutz ve E. Durkheim

Harvey Sacks ve Emmanuel Schegloff

M. Weber ve E. Durkheim

E. Durheim ve T Parsons

Açıklama:

Doğru cveap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Gerçekliğin nesnel ve öznel yönlerinin birbirine zıt olmadığını, bu nedenle pozitivist ve yorumlayıcı sosyolojinin temel varsayımlarının birbirilerini tamamen dışlaması gerekmediğini ileri süren yaklaşıma ne ad verilir?

Determinizm

Davranışçılık

Sembolizm

Toplumsal inşacılık

Pozitivizm

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Hangi sosyolojik yaklaşıma göre sosyolojinin görevi ön planda görünen, dışarıya sunulan imajların ardına geçmek ve grubun kendisine sakladığı, içeride var olan gerçekliği ortaya koymak olmalıdır?

Pozitivist sosyoloji

Sembolizm

Rasyonalizm

Yapısal sosyoloji

Varoluşsal sosyoloji

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 101

1967 yılında yayınladığı “Etnometodolojide çalışmalar” adlı kitabı ile etnometodolojiyi sosyolojinin bir alt dalı olarak kurduğu kabul edilen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Harold Garfinkel

Alfred Schutz

Talcott Parsons

Don H. Zimmerman

Max Weber

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi etnometodolojinin temel özelliklerinden biri değildir?

İnsanların gerçeklik duygusunu nasıl yarattıklarını ve değiştirdiklerini açıklamak.

İnsanların hem mikro hem de makro yapılara anlam vermek için kullandıkları yöntemleri betimlemek.

Kendi başına bir yöntemdir

İnsanların kendi toplumsal dünyalarını anlamlandırmak için kullandıkları yöntemlerin inceler.

Toplumsal düzeni bireylerin deneyimleri sonucunda kurulan bir düzen olarak görür.

Açıklama:

Etnometodoloji kendi başına bir yöntem olarak görülmemelidir. Etnometodoloji, önceki sosyoloji terorilerinin ortaya koydukları problemleri çözmeye yarayacak bir yöntem değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi etnometodolojinin pozitivizmden ayrıldığı noktalardan biri değildir?

Dışarda insanlardan bağımsız bir gerçeklik yoktur.

Gerçekte bir toplumsal düzen de yoktur

Toplumsal düzen, bu toplumun üyeleri tarafından yaratılmış olan kullanışlı bir kurgudur.

Toplumu bir arada tutan şey bağımsız kurallardır.

Toplumu bir arada tutan şeyi görüş birlikleri ve karşılıklı beklentilerdir.

Açıklama:

Toplumu bir arada tutan şey, gündelik yaşamın gerçekliğidir, yani görüş birlikleri, karşılıklı beklentilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Garfinkel'e göre bir durumun özelliklerinden bazılarının seçilip belirli bir şekilde tanımlanarak ilgili durumunun altında yatan bir kalıbın kanıtı olarak kabul edilmesi aşağıdaki hangi kavramın tanımıdır?

Belge yönetimi

Arşiv çalışması

Refleksivite

Dizinsellik

Anlamın bağlama-gönderimliliği

Açıklama:

Garfinkel’e göre üyelerin toplumsal dünyayı anlamlandırmak ve açıklamak için kullandıkları yöntemlerden biri belgeleme yöntemidir. Bu yöntem, mevcut bir görünümü, altta yatan kalıbın ‘belgesi’ ya da ‘işareti’ olarak görmeyi içerir. Bir başka şekilde tanımlayacak olursak belgeleme yöntemi bir durum ya da bağlamın özelliklerinden bazılarının seçilip belirli bir şekilde tanımlanarak ilgili durumun ya da bağlamın altında yatan bir kalıbın kanıtı olarak kabul edilmesi ve sonra bu sürecin tersine çevrilerek kalıbın özelliklerinin kalıbın varlığı olarak kullanılmasıdır

Doğru Cevap: A

Soru 105

Garfinkel’e göre neden sonuç ilişkisisini döngüsel bir hareket olarak tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Belge yönetimi

Refleksivite

Arkeoloji

Dizinsellik

Anlamın bağlama-gönderimliliği

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 106

Garfinkel’e göre herhangi bir nesnenin ya da etkinliğin anlamının, kendi bağlamından türetilmesi anlamına gelen kavramdır?

Refleksivite

Belge yönetimi

Dizgisellik

Pozitivizm

Etnometodoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi etnometodolojiye getirilen başlıca eleştirilerden biri değildir?

Etnometodoloji betimleme yapmaktan öteye gidememektedir.

Etnometodoloji çok küçük toplumsal süreçlerle ilgilenmektedir.

Etnometodoloji, yaşamı makro düzeyde ele almaktadır.

Etnometodoloji, insanların neden belirli şekilde davrandıklarına ilişkin açıklamalar yapmamaktadır.

Toplumda gücün dağılımıyla ilişkili olan olguları dikkate almamak.

Açıklama:

Etnometodoloji çok küçük toplumsal süreçlerle ilgilenmekle, “önemsiz” görünen konulara odaklanmakla eleştirilmiş, buna karşılık etnometodologlar bu eleştirilerin önyargılı olduğunu ve “güç” ya da “tabakalaşma” gibi olguların da gündelik yaşamdaki etkinliklerde üretildiğini ileri sürerek kendilerini savunmuşlardır

Doğru Cevap: C

Soru 108

“Toplumsal İnşacılık” aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiş bir teoridir?

Thomas Luckmann

Michael Lynch

Emanuel Schegloff

Harvey Sacks

Gail Jefferson

Açıklama:

“Toplumsal İnşacılık” fenomenolojik düşüncelerden etkilenen Peter Berger ve Thomas Luckmann tarafından geliştirilen bir teoridir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Toplumsal inşacılık aşağıdaki düşünürlerden hangisinden etkilenmemiştir?

Durkheim

Weber

Berger

Luckmann

Foucault

Açıklama:

Diğer bir deyişle Berger ve Luckmann bir yandan Durkheim’ın kabul ettiği anlamda bireysel bilincin ötesinde bir toplumsal gerçeklik düşüncesini kabul etmekte, diğer yandan da Weber gibi bu gerçekliğin bireylere özgü olan öznel yönünü vurgulamaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Gündelik yaşam sosyolojisi aşağıdakilerden hangisinden beslenmiştir?

Modernizm

Oryantalizm

Pozitivizm

Sembolik etkileşimcilik

Emprisizm

Açıklama:

Gündelik yaşam sosyolojisi, çok sayıda alt alana sahip olan ve bu kitapta ele alınan sembolik etkileşimcilik, fenomenoloji, etnometodoloji dışında varoluşçu sosyoloji, dramaturji, konuşma analizi, duygu sosyolojisi, etiketleme teorisi, postmodern sosyoloji gibi birbirinden ayrı ama ilişkili bir dizi teorik yaklaşımdan oluşan bir alanı ifade etmek için kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Konuşmanın ardışık örgütlenmesi üzerinde, yani konuşmaya katılanların sırayla hem konuşmacı hem dinleyici olmaları üzerinde durmuş, Konuşma Açılışlarında Sıralama adlı kitabında konuşmaya katılan iki tarafın söylediklerinin konuşma sırasında nasıl düzenli bir ardışıklığa dönüştüğünü incelemiştir. Bu ssoyolog hangi şıkta doğru veirlmiştir?

Emmanuel Schegloff

Harvey Sacks

Aaron Cicourel

Micheal Lynch

Don H. Zimmerman

Açıklama:

Zimmerman’ın çalışması bürokratik kurumlardaki kurallarla ilgilidir
Sacks, dizinsel ifadelerle kurulan iletişim sırasında üyelerin, bağlamın ne olduğunu nasıl anlaya- bildikleri, yani konuşmanın neye gönderme yaptığını, ne anlam ifade ettiğini nasıl bilebildikleri sorusunu yanıtlamaya çalışmaktadır
Michael Lynch, bilginin toplumsal olarak inşa edilen doğasına dikkat çekmiş ve bu inşanın empirik çalışmalarla detaylı bir şekilde açıklanması ve bilimin inşa edici yorumlamalarını ortaya koyacak çalışmalar yapılması gerektiğini savunmuştur.
Cicourel, sosyologların uzun zaman tahrif edilmiş bürokratik kayıtlardan şikayet ettiklerini, ancak bu tahrifatı, yani kötü verileri yaratan prosedürleri dikkate alıp incelemediklerini belirtir, ona göre resmi belgelere ve sayımlara veri kaynağı olarak güvenmek yerine bunların da toplumsal olarak üretilen ürünler olarak incelenmesi gerekmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi 1923’te kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nün namıdiğer Frankfurt Okulu’nun önde gelen isimlerinden biridir?

Levi Strauss

Marx

Horkheimer

Weber

Hall

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Horkheimer, Frankfurt Okulu’nun Adorno, Marcuse, Fromm, Habermas, Benjamin gibi önemli düşünürlerindendir

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu’nun amaçları arasındadır?

Weber’in topluma dair çıkarımlarını benimsemek ve geliştirmek

Marksizm’i katı ve sorgulanamaz olarak kabul ettirmek

Marksizm’in Ortodoks yorumuna meydan okumak

Sovyet Sosyalizmi’nin propagandasını yapmak

Marksist ekonomik indirgemeciliği sosyolojiye uyarlamak

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Frankfurt Okulu düşünürleri Marksizm’in Ortodoks yorumlarını, salt ekonomik indirgemeciliğini ve altyapının üst yapıyı belirlediği fikrini eleştirmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Marksizm ve Frankfurt Okulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Frankfurt Okulu düşünürleri Marx’ın ekonomi-politiğe katkılarını kabul ederler

Frankfurt Okulu düşünürleri Marksizm’i katı ve sorgulanamaz öğretiler olarak görmezler

Frankfurt Okulu düşünürlerine göre Marksizm günümüz toplumunu anlamada yetersiz kalmıştır

Frankfurt Okulu düşünürleri alt yapı ve üst yapının apayrı ve zıt alanlar olduğunu savunur

Frankfurt Okulu düşünürlerine göre Marx’tan sonra kapitalizm sürekli olarak değişmiştir

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Frankurt Okulu’nun Tarihsel Gelişimi’ bölümüne bakınız.
Frankfurt Okulu düşünürlerine göre alt yapı ve üst yapı arasındaki ayrım azalmıştır ve bu iki kavram giderek bütünleşmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu düşünürlerince kullanılan kavramlardan biri değildir?

Laissez Faire

Üretim Biçimi

Anlam Yitimi

Yabancılaşma

Sahte Bilinç

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Aydınlanmanın Diyalektiği bölümüne bakınız.
Laissez Faire kavramı Liberal düşünürler tarafından devlet-burjuvazi arasındaki ilişkinin niteliği ve serbest ticaret, girişimcilik adına kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Frankfurt Okulu üyelerine göre insanları potansiyellerinden alıkoymak adına akılcılık yoluyla gelişen kapitalist sistem hangi ögelere dayanmaktadır?

Özel mülkiyet, ortak çıkar, kâr

Özel mülkiyet, rekabet, kâr

Ortak mülkiyet, ortak çıkar, fayda

Özel mülkiyet, ortak çıkar, fayda

Ortak mülkiyet, rekabet, kâr

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Aydınlanmanın Diyalektiği’ bölümüne bakınız.
Okul üyelerine göre, özel mülkiyet, rekabet ve kâra dayalı kapitalist sistem insanları, imgelemsel ve entelektüel potansiyellerini gerçekleştirmekten alıkoymak için akılcılık aracılığıyla gelişmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Kültür Endüstrisi ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kültür Endüstrisi geç kapitalizmin karmaşık ve gelişkin toplumuyla ilişkilidir

Kültür Endüstrisi beyin yıkama ve toplumsal denetim aracıdır

Kültür Endüstrisi’nde insanileştirme ve özgürleştirme yoktur

Kültür Endüstrisi’nde tüketici hükmedici ya da özne değil, nesnedir

Kültür Endüstrisi kavramı ilk olarak Marx ve Engels tarafından ortaya atılmıştır

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Kültür Endüstrisi ve Kitle Kültürü Eleştirisi’ bölümüne bakınız.
Marx ve Engels’in Kültür Endüstrisi ile ilgili bir çalışması bulunmamaktadır. Bu kavram ilk olarak Frankfurt Okulu’nda tartışmaya açılmış ve sistemli bir şekilde ortaya konmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin …………… dir. Verilen boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doldurulmalıdır?

Yaşam felsefesidir

Varlık sebebidir

İkiz kardeşidir

İlkel halidir

Yaşam iksiridir

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Kültür Endüstrisi ve Kitle Kültürü Eleştirisi’ bölümüne bakınız.
Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir’’.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Kitle Kültürü ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Kitle kültürü, sahte ihtiyaçlar ve sahte arzular yaratır

Kitle kültürü, üstün bir modern kültüre göndermede bulunur

Kitle kültürü olumlu anlam taşımakta ve birey özgürlüğünü kutsamaktadır

Kitle kültürü, modern demokrasilerin serpilip geliştiği bir seradır

Kitle kültürü insanların zihinlerini sömürgeleştirmez

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Kültür Endüstrisi ve Kitle Kültürü Eleştirisi’ bölümüne bakınız.
Kitle kültürü, sahte ihtiyaçlar ve sahte arzular yaratır ve tüketicileri manipüle ederek bunların doyurulmasını buyurur

Doğru Cevap: A

Soru 9

Jurgen Habermas ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Marksizm’i tamamen reddetmiştir

Aydınlanmacı akıl projesini tümüyle reddetmemiştir

Klasik Marksizm’i benimsemiştir

Çalışmalarında sadece iş/emek üzerinde yoğunlaşmıştır

Toplumsal konsensüse doğal geleneklerle ulaşılabilineceğini savunmuştur

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Meşruiyet Krizi, İletişimsel Eylem, Yaşantı-Dünyası ve Sistem’ bölümüne bakınız.
Habermas’a göre aydınlanmacı akıl projesi tümüyle reddedilmemelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Meşruiyet Krizi’nin Frankfurt Okulu çalışmaları bakımından doğru tanımıdır?

Meşruiyet Krizi, öncelikli olarak bir temsiliyet ve rejim krizidir

Meşruiyet Krizi, reklam ve halkla ilişkiler faaliyetlerinin yol açtığı toplumsal bir krizdir

Meşruiyet Krizi, devletin uzlaşmaz ekonomik talepleri uzlaştıramaması nedeniyle meşruiyetini yitirmesidir

Meşruiyet Krizi, devletlerarası ve küresel bir güç mücadelesidir

Meşruiyet Krizi, meşruiyetin ve otoritenin doğasına ilişkin bir çıkarımdır

Açıklama:

Bu sorunun cevabı için ‘Meşruiyet Krizi, İletişimsel Eylem, Yaşantı-Dünyası ve Sistem’ bölümüne bakınız.
Meşruiyet Krizi, Habermas’a göre devletin, ekonomik sistemi planlama gerekliliğinin doğurduğu uzlaşmaz talepleri uzlaştıramamasından dolayı meşruiyetini kaybettiği bir krizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

“Nesnesinin soyutlamalar olmayıp, gelişme ve değişme sürecindeki verili somut dünya olduğunu” belirten Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü kısaca “Frankfurt Okulu” nun kurucu müdürü kimdir?

Thedor W. Adorno

Carl Grünberg

Max Horkheimer

Herbert Marcuse

Franz Neumann

Açıklama:

İlk dönem 1923 ve 1933 yılları arasını kapsar. Bu dönemin ilk altı yılında Enstitünün yöneticisi Carl Grünberg oldu. Grünberg Enstitünün açılış töreninde yaptığı konuşmada toplumsal bir bilim olarak Marksizm’e bağlılığını ifade etmiştir. Materyalist tarih kavramını vurgulayan Grünberg, bu anlayışın “nesnesinin soyutlamalar olmayıp, gelişme ve değişme sürecindeki verili somut dünya olduğunu” belirtti. Bu, Grünberg’in yöneticiliği sırasında Enstitü araştırmacıları tarafından benimsenen bir tavır oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Pozitivizm yeni bir egemenlik biçimi olarak hangisini desteklemektedir?

Negatif diyalektik

Weberyan teori

Teknokratik egemenlik

Araçsal akıl

Teknolojik rasyonalite

Açıklama:

Üçüncü ve son olarak, pozitivizm yeni bir egemenlik biçimini, yani “teknokratik egemenliği” desteklemektedir (Bottomore, 1989, s. 28). Daha açık bir ifadeyle, bütün bilim dallarında tek bir bilimsel yöntemin geçerli olduğunu savunarak bilgi “tek”elciliği yapan pozitivizm bu bilimsel gücü yeni bir “teknokratik egemenlik” biçiminin desteklenmesi yönünde kullanmış, olumlu-olumsuz her türlü ekonomik ve siyasal uygulamanın meşrulaştırılmasında bilimin gücünün kullanılmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Hangisi Enstitünün başına geçmesiyle Okulun ilgi alanı büyük ölçüde felsefeye kaymıştı?

Friedrich Pollock

Leo Löventhal

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Herbert Marcuse

Açıklama:

Horkheimer’ın Enstitünün başına geçmesiyle Okulun ilgi alanı büyük ölçüde felsefeye kaymıştı. Horkheimer’in felsefesi ise modern pozitivizmin ve ampirizmin eleştirine dayanmaktaydı. Onun pozitivizm eleştirisi şu üç noktada yoğunlaşır:

Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır.
Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle al- gılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz.
Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır.

Doğru Cevap: D

Soru 14

"Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum" hangi kuramcının eseridir?

Leo Löventhal

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Herbert Marcuse

Franz Neumann

Açıklama:

Leo Löventhal (1900 - 1993)
Okulun çekirdek kadrosundan olan Löwenthal Enstitüye 1930 yılında ka- tılmıştır. Okulun 1930’lar sonrasında tarih ve iktisattan uzaklaşarak daha çok kültür, estetik ve psikanaliz üzerinde yoğunlaşmasında çok etkili ol- muş isimlerden biridir. Löventhal’ın önemli eserleri arasında, Aldatmanın Peygamberleri - Nobert Guterman ile birlikte - (1949), Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum (1961) vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Frankfurt okulu kuramcılarından hangisi felsefe ve sosyoloji alanlarındaki, eleştirel kuram kavramını yeniden şekillendiren yakın dönem çalışmalarını oluşturmuştur?

Friedrich Pollock

Jurgen Habermas

Leo Löventhal

Franz Neumann

Eric Fromm

Açıklama:

Yine de Frankfurt Okulunun bir bütün oluşturmadığını belirtmek gerekir. Bu ad altında bir biçimde toplanabilecek düşünce geleneği iki kola ayrılmıştır. Birincisi, 1923’de Frankfurt’ta kurulan, 1933’te sürgün edilen, bundan kısa bir süre sonra Amerika’ya yerleşen ve 1950’li yılların başlarında Frankfurt’ta yeniden kurulan “Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü” etrafında toplanan Horkheimer, Adorno, Marcuse, Löwenthal, Benjamin, Neumann ve Fromm gibi isimleri içerir. İkinci kolu ise Jurgen Habermas’ın felsefe ve sosyoloji alanlarındaki, eleştirel kuram kavramını yeniden şekillendiren yakın dönem çalışmaları oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 16

"Modern Müziğin Felsefesi" Frankfurt okulu düşünürlerinden hangisine aittir?

Friedrich Pollock

Leo Löventhal

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Herbert Marcuse

Açıklama:

Frankfurt Okulunun en önemli düşünürü olan Adorno, öncesinde de okulla ilişkili olsa da 1938’de resmî olarak katılmıştır. Aslında Sosyoloji ve Felsefe profesörü olsa da çok geniş bir ilgi alanı olan Adorno estetik, felsefe, müzik, edebiyat ve kültür alanında önemli çalışmalar kaleme almıştır. Başlıca eserleri arasında Aydınlanmanın Diyalektiği -Max Horkheimer ile birlikte- (1947), Modern Müziğin Felsefesi (1949), Minima Moralia (1951), Otoriter Kişilik (1950) ve Estetik Teorisi (1970) yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Adorno ve Horkheimer 1947’den itibaren “kitle kültürü” terimi yerine hangisini kullanmayı tercih etmişlerdir?

Eğlence kültürü

Sosyal endüstri

Eğlence endüstrisi

Kültür endüstrisi

Sosyalleşme

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer 1947’den itibaren “kitle kültürü” terimi yerine “kültür endüstrisi”ni kullanmayı tercih ederler. “Bu ifadeyi ‘kültür endüstrisi’ ile değiştirdik, amacımız onu savunanların kabul edebileceği bir yorumu baştan dışlamaktı: Yani onun bizzat kitlelerden kaynaklanan bir kültür olarak yorumlanmasını engellemekti.”

Doğru Cevap: D

Soru 18

Hangi kuramcıya göre sosyokültürel hayatın temelini oluşturan amaçsal akılcı eylem (iş/emek) değil iletişimsel eylemdir?

Jurgen Habermas

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Franz Neumann

Raymond Williams

Açıklama:

Habermas’a göre Marx çalışmalarında emeğe merkezî bir önem atfetmiş, etkileşimi/iletişimi ise göz ardı ederek onu emeğe indirgemiştir. Bu ise Habermas’a göre Marx’ın çalışmalarındaki en önemli sorunu oluşturmaktadır. Nitekim Habermas’a göre sosyokültürel hayatın temelini oluşturan amaçsal akılcı eylem (iş/emek) değil iletişimsel eylemdir. Bu nedenle Marx’ın çalışmalarından önemli ölçüde etkilenmekle birlikte Habermas çalışmalarında iş/emek üzerinde değil iletişim üzerinde yoğunlaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Hangi düşünür ve yazar Enstitü üyesi olmamasına rağmen ölümünden sonra tüm yapıtları okulun katkıları ile yayınlanmıştır?

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Franz Neumann

Carl Grünberg

Walter Benjamin

Açıklama:

Walter Benjamin (1892 - 1940)
Benjamin resmi olarak hiçbir zaman Enstitünün üyesi olmamıştır. Ancak özellikle Adorno ile düşünsel etkileşimi ekse- ninde okulla ilişkili olup, ölümünden sonra da tüm yapıtları okulun katkıları ile yayınlanmıştır. Nazi Almanya’sından kaçarken yakalanma riski ile karşı karşıya kalınca - 1940 yılında - yaşamına son vermiş olan Benjamin’in temel ilgi alanı estetik ve edebiyat eleştirisi olmuştur. Tek yön (1928), Brecht’i Anlamak, Parıltılar, Pasajlar ve Son Bakışta Aşk Benjamin’in önemli eserlerinden bazılarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Hangi kuramcı geç-kapitalizm olarak tanımladığı dönemde ekonomik krizlerin yanısıra meşruiyet krizlerinin de önemini savunur?

Eric Fromm

Leo Löventhal

Felix Weil

Jurgen Habermas

Friedrich Pollock

Açıklama:

Habermas geç-kapitalizm olarak tanımladığı dönemde ekonomik krizlerin yanısıra meşruiyet krizlerinin de önemini savunur. Bu dönemde devlet, müdahalelerle ekonomik krizleri çözebilmekte; ancak bu müdahaleler esnasında tüm talepleri uzlaştırabilme imkânı olmadığından bu sefer de düşünsel bazda meşruiyetini yitirme krizine yol açabilmekte; farklı çıkarları uzlaştırmada başarılı olduğu zaman da çalışma etiği ve rekabet dürtüsünün zayıfladığı bir güdülenme krizine neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

''Frankfurt Okulu'' tabiri ilk olarak kaç yılında sahiplenilmiştir?

1920

1930

1940

1950

1960

Açıklama:

-
Enstitünün çeşitli üyelerini kapsayan bir terim olarak” Frankfurt Okulu” tabiri ilk kez Enstitü üyelerinin bir
bölümü Frankfurt’a döndükten sonra 1960’larda kullanılmış ve akabinde Adorno tarafından da gururla sahiplenilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Frankfurt Okulu'nda Enstitü'nün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir ?

Felix Weil

Herbert Marcuse

Franz Neumann

Eric Fromm

Jurgen Habermas

Açıklama:

-
Enstitünün kurucusu olarak kabul edilen kişi o zaman bir doktora öğrencisi olan Felix Weil’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Enstitünün psikanaliz alanında uzmanlaşmış tek üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

Max Horkheimer

Eric Fromm

Thedor W. Adorno

Carl Grünberg

Leo Löventhal

Açıklama:

Eric Fromm (1900-1980) Fromm, Enstitünün psikanaliz alanında uzmanlaşmış tek üyesidir. Psikanalizle
Marksizm’i birleştirmeye çalışmış olan Fromm 1934-1938 yılları arasında Enstitünün kadrosunda yer almıştır. Özgürlükten Kaçış (1941), Sağlıklı Toplum (1955), Sevme Sanatı (1956), Sevginin ve Şiddetin Kaynağı (1964) ve İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri (1973) Fromm’un önemli eserlerinden bazılarıdır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

''Aydınlanmanın Diyalektiği'' eseri kime aittir?

Walter Benjamin

Herbert Marcuse

Marx Weber

Max Horkheimer

Jurgen Habermas

Açıklama:

Max Horkheimer (1895 - 1973)
Okulun yine çekirdek kadrosundan olan Horkheimer 1930 yılında Enstitünün müdürü olmuştur. Esas olarak sosyoloji ve felsefe alanında yoğunlaşmış olan Horkheimer’in başlıca eserleri şunlardır: Geleneksel ve Eleştirel Kuram (1936), Aydınlanmanın Diyalektiği - Theodor W. Adorno ile birlikte - (1944), Akıl Tutulması (1947) ve Araçsal Aklın Eleştirisi (1967).Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 25

''Aldatmanın Peygamberleri'' eseri kime aittir?

Thedor W. Adorno

Eric Fromm

Leo Löventhal

Herbert Marcuse

Max Horkheimer

Açıklama:

Leo Löventhal (1900 - 1993) Okulun çekirdek kadrosundan olan Löwenthal Enstitüye 1930 yılında katılmıştır. Okulun 1930’lar sonrasında tarih ve iktisattan uzaklaşarak daha çok kültür, estetik ve psikanaliz üzerinde yoğunlaşmasında çok etkili olmuş isimlerden biridir. Löventhal’ın önemli eserleri arasında, Aldatmanın Peygamberleri - Nobert Guterman ile birlikte - (1949), Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum (1961) vardır.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

“Frankfurt Okulu” eserini kim kaleme almıştır ?

Bottomore

Grünberg

Adorno

Horkheimer

Marcuse

Açıklama:

-
Okul üzerine önemli çalışmalardan biri olarak kabul edilen “Frankfurt Okulu” (1989) adlı kitabı kaleme almış olan Bottomore, okul tarihinin dört ayrı dönem halinde ele alınabileceğini ifade eder.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

“Frankfurt Okulu” eseri aşağıdakilerden hangisi kaleme almıştır?

Bottomore

Marcuse

Benjamin

Horkheimer

Adorno

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 28

Adorno le birlikte Aydınlanmanın Diyalektiği eserini yazan aşağıdakilerden hangisidir?

Marcuse

Weber

Benjamin

Horkheimer

Habermas

Açıklama:

-
Frankfurt Okulunun kültür kuramı, onların aydınlanmanın diyalektiğine ilişkin çözümlemeleriyle oldukça ilişkilidir. Adorno ile Horkheimer’in birlikte yazdıkları Aydınlanmanın Diyalektiği (1944) kitabının yalnızca ismi bile, kuramcıların aydınlanmanın belirsizliklerini keskin bir şekilde kavramış olduklarını gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

''Son Bakışta Aşk'' eseri kime aittir?

Adorno

Benjamin

Marcuse

Habermas

Horkheimer

Açıklama:

Walter Benjamin (1892 - 1940) Benjamin resmi olarak hiçbir zaman Enstitünün üyesi olmamıştır.
Ancak özellikle Adorno ile düşünsel etkileşimi ekseninde okulla ilişkili olup, ölümünden sonra da tüm yapıtları okulun katkıları ile yayınlanmıştır. Nazi Almanya’sından kaçarken yakalanma riski ile karşı karşıya kalınca - 1940 yılında - yaşamına son vermiş olan Benjamin’in temel ilgi alanı estetik ve edebiyat eleştirisi olmuştur. Tek yön (1928), Brecht’i Anlamak, Parıltılar, Pasajlar ve Son Bakışta Aşk Benjamin’in önemli eserlerinden bazılarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Dünyanın ilk 100 entelektüeli listelerinde 22. ve 7. sırada yer alan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Thedor W. Adorno

Max Horkheimer

Herbert Marcuse

Walter Benjamin

Jurgen Habermas

Açıklama:

Jurgen Habermas (1929- )
Adorno’nun asistanlığını yapan Habermas bir süre kendisiyle birlikte çalıştı. 1971-1982 yılları dışında 1994’teki emekliliğine kadar Frankfurt Ünivensitesinde Felsefe ve sosyoloji Profesörü olarak çalıştı. Kamusal Alanın Yapısal Dönüşümü (1962) ‘İdeoloji’ Olarak Teknik ve Bilim (1968); İltişimsel Eylem Kuramı (1981), Öteki Olmak,Ötekiyle Yaşamak Siyaset Kuramı Yazıları (1996) en önemli kitaplarıdır.
Habermas, Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde Dünyanın ilk 100 entelektüeli listelerinde 22. ve 7. sırada yer almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Frankfurt Okulu literatürde aynı zamanda hangi teori olarak da adlandırılır?

Eleştirel Kuram

Alman Ekolü

Yeni Okul

Enstitü

Düşünce Okulu

Açıklama:

Frankfurt Okulu, literatürde yaygın olarak Eleştirel kuram ya da Eleştirel teori olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Frankfurt Okulunun bir bütün oluşturmadığını iki kola ayrıldığını biliyoruz.İkinci kol kim tarafından yapılan çalışmalar sayesinde yeniden şekillenmiştir?

Fromm

Habermas

Marcuse

Adorno

Horkheimer

Açıklama:

Birincisi, 1923’de Frankfurt’ta kurulan, 1933’te sürgün edilen, bundan kısa bir süre sonra Amerika’ya yerleşen ve 1950’li yılların başlarında Frankfurt’ta yeni- den kurulan “Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü” etrafında toplanan Horkheimer, Adorno, Marcuse, Löwenthal, Benjamin, Neumann ve Fromm gibi isimleri içerir. İkinci kolu ise Jurgen Habermas’ın felsefe ve sosyoloji alanlarındaki, eleştirel kuram kavramını yeniden şekillendiren yakın dönem çalışmaları oluşturur

Doğru Cevap: B

Soru 33

Enstitünün hangi döneminde hem Amerika’da hem de Avrupanın büyük kısmında Frankfurt Okulunun etkisi yayılmaya başladı?

Birinci dönem

İkinci dönem

Üçüncü dönem

Dördüncü dönem

1970 sonrası dönem

Açıklama:

Enstitünün üçüncü dönemi 1950-1970 yıllarını kapsar. Enstitü üyelerinin,yani Enstitünün 1950’de tekrar Frankfurt’a dönmesiyle, okul üyelerinin esas fikirlerini içeren birçok temel metin yayınlandı. Böylece, Frankfurt Okulu Almanya’da önemli bir etki yarattı. Özellikle 1956 sonrasında, “Yeni Sol”un ortaya çıkışıyla hem Amerika’da hem de Avrupanın büyük kısmında Frankfurt Okulunun etkisi yayılmaya başladı. Enstitünün üçüncü dönemi bu anlamda Okulun düşünsel ve siyasal etkisinin en güçlü olduğu dönemdir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Literatürde hem pozitivist hem de yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımlarına alternatif üçüncü bir yaklaşım olarak adı geçen dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivist bilgi kuramı

Toplumsal gerçekliğin doğası

Alternatif epistemoloji

Eleştirel sosyal bilim

Marx’a dayandırılan yaklaşım

Açıklama:

Literatürde hem pozitivist hem de yorumlayıcı sosyal bilim yaklaşımlarına alternatif üçüncü bir yaklaşım olarak adı geçen eleştirel sosyal bilim, önemli ölçüde Frankfurt Okulunun eleştirel teorisi ile bağlantılı olarak gelişmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Horkheimer’ın pozitivizm eleştirisinden hangisi doğru olarak verilmiştir?

Önemli olan tez-antitez aşamasının temsil ettiği çelişkidir

Pozitivist bilgi kuramı araştırma nesnesini, araştırmacıdan kesin olarak ayırmak gerekir

Toplumsal dünyayı doğal dünyanın devamı niteliğinde gören pozitivizm, toplumsal gerçekliği de “doğal” bir gerçeklik olarak görür.

Pozitivizmin nesnesinin soyutlamalar olmayıp, gelişme ve değişme sürecindeki verili somut dünya olduğu

Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle algılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz.

Açıklama:

Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır.
Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle al- gılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz.
Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Frankfurt Okuluna göre Aydınlanma ile birlikte ön plana çıkan “....” süreç içerisinde kendine eleştirel olmaktan çıkıp eleştirdiği diğer mitler gibi kendisi de bir mite dönüşerek bireyleri her yönüyle düzenlenmiş bir sistemin köleleri haline getirmiştir.Paragrafta boş kalan kısma en uygun sözcük hangisidir?

Akıl

Din

Kapitalizm

Modernite

Rasyonelleşme

Açıklama:

Frankfurt Okuluna göre Aydınlanma ile birlikte ön plana çıkan “akıl” süreç içerisinde kendine eleştirel olmaktan çıkıp eleştirdiği diğer mitler gibi kendisi de bir mite dönüşerek bireyleri her yönüyle düzenlenmiş bir sistemin köleleri haline getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aydınlanmanın Diyalektiği (1944) kitabı hangi yazarlara aittir?

Weber ile Horkheimer

Adorno ile Horkheimer

Marcuse ile Fromm

Franz Neumann ile Eric Fromm

Löwenthal, Benjamin, Neumann

Açıklama:

Adorno ile Horkheimer’in birlikte yazdıkları Aydınlanmanın Diyalektiği (1944) kitabının yalnızca ismi bile, kuramcıların aydınlanmanın belirsizliklerini keskin bir şekilde kavramış olduklarını gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Adorno ve Horkheimer’a göre kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir?

Haber

Kapitalizm

Reklam

Sosyal Medya

Sinema

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir,” sistem her türlü ürünü reklama zorunlu kıldığı için, reklam kültür endüstrisinin ana dilidir, üslubudur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Adorno, Horkheimer ve Marcuse gibi kuramcılarda söz konusu olan oldukça karamsar ve katı bir eleştirel pozisyonun paylaşılmadığı, mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri (1936) adlı önemli makalesinde de mevcut teknolojik yeniliklerin ve popüler sanatın potansiyeli konusunda iyimser bir bakış açısına sahip olan yazar kimdir?

Eric Fromm

Jurgen Habermas

Adam Smith

Walter Benjamin

Parsons

Açıklama:

Adorno, Horkheimer ve Marcuse gibi kuramcılarda söz konusu olan oldukça karamsar ve katı bir eleştirel pozisyonun Benjamin tarafından paylaşılmadığı bilinmektedir. Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri (1936) adlı önemli makalesinde Benjamin, mevcut teknolojik yeniliklerin ve popüler sanatın potansiyeli konusunda iyimser bir bakış açısına sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Habermas’ın bütün çalışmaları insan etkinliğinin iki ayrı bileşeni arasında yaptığı analitik bir ayrıma dayanır.Bunlardan hangisi şıklar arasında verilmiştir?

Hegemonya ve ikna süreçlerinin kültürel niteliğinin sistemin genel bütünselliği içinde giderek daha belirgin bir hâle gelmesi

Gelişmiş kapitalizmdeki kültürel üretimin yapılanması

Kültür endüstrisi “tam özgürlüğü” teşvik eden ya da engelleyen potansiyelleri bakımından ele alınması

Endüstrileşme ve kentleşmeyle birlikte gelişen kitle iletişim araçlarının geleneksel bağları

Sosyal veya sembolik etkileşim (iletişimsel eylem)

Açıklama:

Habermas’ın bütün çalışmaları insan etkinliğinin iki ayrı bileşeni arasında yaptığı analitik bir ayrıma dayanır;
• iş veya emek (amaçsal-akılcı eylem) ile
• sosyal veya sembolik etkileşim (iletişimsel eylem).

Doğru Cevap: E

Soru 41

Üç Şubat 1923’te Almanya’da Frankfurt Üniversitesine bağlı olarak kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü 1960’larda kısaca hangi adla anılmıştır?

Frankfurt Okulu

Modern okul

Küresel okul

Bağımlılık Okulu

Aydınlanma okulu

Açıklama:

Üç Şubat 1923’te Almanya’da Frankfurt Üniversitesine bağlı olarak kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü 1960’larda kısaca “Frankfurt Okulu” olarak anılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Frankfurt okulunun üyeleri İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde aşağıdaki konulardan hangisini çalışmamıştır?

Faşizm

Otorite/rlik

Bürokrasi

Sanat ve popüler kültür

Kolektif davranış ve düzen

Açıklama:

Frankfurt okulunun üyeleri İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde faşizm, otorite/rlik, bürokrasi, sanat ve popüler kültür gibi konularda önemli çalışmalar yapmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Frankfurt okulu ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Frankfurt Okulu kuramcıları kendilerini Marksist olarak değerlendirmişlerdir.

Kapitalizmi eleştirdikleri gibi Sovyet Sosyalizmini de faşizmi eleştirdikleri gibi
Stalinizm’i de eleştirmişlerdir

Frankfurt Okulu veya bir diğer adıyla eleştirel teorinin, önemli ölçüde Lukacs ve
Gramsci gibi Hegelyan Marksistlerin çalışmalarından doğduğu kabul edilir

Marksizm’in Ortodoks yorumuna önemli bir meydan okuma gerçekleştirmişlerdir

İlk dönemlerinin önemli düşünürü Habermas'tır.

Açıklama:

Frankfurt Okulu’nun son döneminin en önemli kuramcısı Habermas’tır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Frankfurt okulunun ilk dönemi 1923 ile 1935 yılları arası sayılmaktadır.

Frankfurt okulunun ilk döneminin ilk altı yılında Enstitünün yöneticisi Horkheimer oldu

Okulun ikinci dönemi, Nazi Almanya’sından kaçan Enstitü üyelerinin Kuzey Amerika’daki 1933-1950 arasındaki sürgün dönemidir.

Enstitünün üçüncü dönemi 1950-1980 yıllarını kapsar

1980’lerden sonra Enstitünün etkisinin azalmaya başladığı dördüncü ve son
döneminden söz edilebilir.

Açıklama:

Frankfurt okulunun ilk dönemi 1923 ile 1933 yılları arası sayılmaktadır.
Frankfurt okulunun ilk döneminin ilk altı yılında Enstitünün yöneticisi Carl Grünberg oldu
Enstitünün üçüncü dönemi 1950-1970 yıllarını kapsar
1970’lerden sonra Enstitünün etkisinin azalmaya başladığı dördüncü ve son
döneminden söz edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulunun pozitivizm eleştirisi içerisinde yer almaz?

Pozitivizm toplumsal hayatın doğru bir şekilde anlaşılmasını engelleyen yanlış yönlendirici bir yaklaşım olarak eleştirilir.

Pozitivizm gerçekliğin başka türlü olabileceği ihtimalini göz ardı ederek
gerçekliği görünenden ibaret olarak kabul eder

Gerçekliğin yalnızca görünen yüzünü mutlaklaştırarak onunla ilgilenir, görünmeyen yönünü ise yok sayar ve açığa çıkarmaya çalışmaz

Pozitivizm yeni bir egemenlik biçimini, yani “teknokratik egemenliği” desteklemektedir

Bütün bilim dallarında tek bir bilimsel yöntemin geçerli olduğunu savunmamıştır

Açıklama:

Frankfurt Okulunun pozitivizm eleştirisi üç ayrı boyuta sahiptir.
• İlkin toplumsal dünyayı doğal dünyanın devamı niteliğinde gören pozitivizm,
toplumsal gerçekliği de “doğal” bir gerçeklik olarak görür. Bu nedenle
de toplumsal gerçekliğin oluşumunda aktörlerin görüşlerini göz ardı ederek
onları “doğal güçler” tarafından belirlenen kişilere indirger (Habermas,
1971, Aktaran Ritzer, 1996, s.285). Bu açıdan pozitivizm toplumsal hayatın
doğru bir şekilde anlaşılmasını engelleyen yanlış yönlendirici bir yaklaşım
olarak eleştirilir.
• İkincisi, pozitivizm gerçekliğin başka türlü olabileceği ihtimalini göz ardı ederek
gerçekliği görünenden ibaret olarak kabul eder. Dolayısıyla gerçekliğin
yalnızca görünen yüzünü mutlaklaştırarak onunla ilgilenir, görünmeyen yönünü
ise yok sayar ve açığa çıkarmaya çalışmaz. Bu bakımdan da gerçekliğin görünen yüzü olarak yalnızca mevcut olan ekonomik ve siyasal düzene katılır
ve onu mutlaklaştırır, statükoyu korur ve böylece yapısal değişimi engeller.
• Üçüncü ve son olarak, pozitivizm yeni bir egemenlik biçimini, yani “teknokratik
egemenliği” desteklemektedir. Daha açık
bir ifadeyle, bütün bilim dallarında tek bir bilimsel yöntemin geçerli olduğunu
savunarak bilgi “tek”elciliği yapan pozitivizm bu bilimsel gücü yeni
bir “teknokratik egemenlik” biçiminin desteklenmesi yönünde kullanmış,
olumlu-olumsuz her türlü ekonomik ve siyasal uygulamanın meşrulaştırılmasında
bilimin gücünün kullanılmasına yol açmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdaki eserlerden hangisi Adorno'ya ait değildir?

Aydınlanmanın Diyalektiği

Minima Moralia

Modern Müziğin Felsefesi

Tek Boyutlu İnsan

Otoriter Kişilik

Açıklama:

Başlıca eserleri arasında Aydınlanmanın Diyalektiği -Max Horkheimer ile birlikte-
(1947), Modern Müziğin Felsefesi (1949), Minima Moralia (1951), Otoriter Kişilik (1950) ve Estetik Teorisi (1970) yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

"........“kitle kültürü” olarak da adlandırılan, yani spontane olarak (kendiliğinden) gelişmeyen, standartlaştırılmış metalar olarak kitlesel boyutta üretilip tüketilen, bireyleri pasifleştirici ve edilgenleştirici etkilere sahip, gerçek olmayan, yapay bir kültür üretir" şeklinde yazılan cümlede noktalı yere hangisi gelmelidir?

Kültür endüstrisi

Medya

İletişim

Frankfurt okulu

Aydınlanma

Açıklama:

Eleştirel kuramcılar tarafından “kültür endüstrisi” kavramı önemli ölçüde modern
kültürü kontrol edip denetleyen rasyonel olarak örgütlü-bürokratik yapılara (örneğin, televizyon şebekeleri gibi) gönderme yapmada kullanılmıştır. Kültür endüstrisi “kitle kültürü” olarak da adlandırılan, yani spontane olarak (kendiliğinden) gelişmeyen, standartlaştırılmış metalar olarak kitlesel boyutta üretilip tüketilen, bireyleri pasifleştirici ve edilgenleştirici etkilere sahip, gerçek olmayan, yapay bir kültür üretir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

1947'den itibaren “Kitle kültürü” terimi yerine “kültür endüstrisi”ni kullanmayı tercih edenler aşağıdakilerden hangisidir?

Marcuse-Adorno

Adorno-Horkheimer

Horkheimer-Marcuse

Adorno-Habermas

Habermas-Grünberg

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer 1947’den itibaren “kitle kültürü” terimi yerine “kültür
endüstrisi”ni kullanmayı tercih ederler. “Bu ifadeyi ‘kültür endüstrisi’ ile değiştirdik, amacımız onu savunanların kabul edebileceği bir yorumu baştan dışlamaktı:Yani onun bizzat kitlelerden kaynaklanan bir kültür olarak yorumlanmasını engellemekti” demiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Adorno ve Horkheimer’a göre kültür endüstrisinin “yaşam iksiri” olan şey nedir?

Reklam

Toplum

Siyaset

Ekonomi

Kapitalizm

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir,”
sistem her türlü ürünü reklama zorunlu kıldığı için, reklam kültür endüstrisinin
ana dilidir, üslubudur.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Araçsal ve iletişimsel rasyonalite ayrımını iki farklı toplumsal gerçeklik alanında, sistem ve yaşantı dünyası düzeyinde temellendiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Marcuse

Adorno

Habermas

Mead

Blumer

Açıklama:

Habermas, araçsal ve iletişimsel rasyonalite ayrımını iki farklı toplumsal gerçeklik alanında, sistem ve yaşantı dünyası düzeyinde temellendirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu'nun İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde üzerine çalışmalar yaptığı konulardan biri değildir?

Bürokrasi

Otorite

Din

Faşizm

Popüler kültür

Açıklama:

Bu okulun üyeleri İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde faşizm, otorite/lik, bürokrasi, sanat ve popüler kültür gibi konularda önemli çalışmalar yapmışlardır. bunlar arasında "din" yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 52

1923’te Almanya’da Frankfurt Üniversitesine bağlı olarak kurulan "Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü" hangi yılda “Frankfurt Okulu” olarak anılmaya başlanmıştır?

1940

1945

1950

1960

1965

Açıklama:

Üç Şubat 1923’te Almanya’da Frankfurt Üniversitesine bağlı olarak kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü 1960’larda kısaca “Frankfurt Okulu” olarak anılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Frankfurt Okulu'nun psikanaliz alanında uzmanlaşmış tek üyesi kimdir?

Eric Fromm

Leo Löventhal

Thedor W. Adorno

Friedrich Pollock

Max Horkheimer

Açıklama:

Eric Fromm, Enstitünün psikanaliz alanında uzmanlaşmış tek üyesidir. Psikanalizle Marksizm’i birleştirmeye çalışmış olan Fromm 1934-1938 yılları arasında Enstitünün kadrosunda yer almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Frankfurt Okulu'nun toplumsal bir bilim olarak benimsediği düşünce akımı hangisidir?

Stalinizm

Marksizm

Kapitalizm

Ampirizm

Pozitivizm

Açıklama:

Carl Grünberg Enstitünün açılış töreninde yaptığı konuşmada toplumsal bir bilim olarak Marksizm’e bağlılığını ifade etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Frankfurt Okulu'nun ikinci döneminde çalışmaları hangi alana yoğunlaşmıştır?

Ekonomi

Tarih

Siyaset

Sanat

Felsefe

Açıklama:

İkinci dönem, Nazi Almanya’sından kaçan Enstitü üyelerinin Kuzey Amerika’daki 1933-1950 arasındaki sürgün dönemidir. 1933’te Almanya’da iktidara gelen Hitler’in Enstitüyü kapatması üzerine okulun üyeleri davet aldıkları Columbia Üniversitesine, New York’a gitmişlerdir. Öncesinde 1930 yılında Enstitünün müdürü olan Horkheimer ile birlikte Enstitünün çalışmaları tarih ve ekonomiden çok, felsefeye kaydı. Bu durum Marcuse’un 1932’de, Adorno’nun da 1931’de Enstitüye dahil olmasıyla pekişti. Bu dönemde Enstitüde psikanalize yönelik de güçlü bir merak oluştu.

Doğru Cevap: E

Soru 56

I. Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır.
II. Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle algılar.
III. Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır.
IV. Pozitivizm, öz ve görünüş arasında bir ayrım yapar.
Horkheimer’in pozitivizm eleştirisi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Horkheimer’ın Enstitünün başına geçmesiyle Okulun ilgi alanı büyük ölçüde felsefeye kaymıştı. Horkheimer’in felsefesi ise modern pozitivizmin ve ampirizmin eleştirine dayanmaktaydı. Onun pozitivizm eleştirisi şu üç noktada yoğunlaşır: 1. Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır. 2. Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle algılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz. 3. Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır. Bu bilgiye dayanarak, IV numaralı ifade yanlış bilgi içerdiği için bu ifadenin yer almadığı seçenek doğru olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aydınlanmanın belirsizliklerinin konu edildiği "Aydınlanmanın Diyalektiği" kitabı hangi iki kuramcı tarafından yazılmıştır?

Adorno ve Horkheimer

Adorno ve Marcuse

Benjamin ve Marcuse

Habermas ve Horkheimer

Lukacs ve Gramsci

Açıklama:

Frankfurt Okulunun kültür kuramı, onların aydınlanmanın diyalektiğine ilişkin çözümlemeleriyle oldukça ilişkilidir. Adorno ile Horkheimer’in birlikte yazdıkları Aydınlanmanın Diyalektiği (1944) kitabının yalnızca ismi bile, kuramcıların aydınlanmanın belirsizliklerini keskin bir şekilde kavramış olduklarını gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Eleştirel kuramcılara göre, modern toplumdaki en önemli gelişme hangi olgudur?

Demokrasi

Kapitalizm kültürü

Rasyonelleşme

Ekonomik sömürü

Bilim

Açıklama:

Eleştirel kuramcıların çalışmalarında rasyonelleşme olgusunu modern toplumdaki en önemli gelişme olarak vurgulamaları, Marksist teorinin yanı sıra Weberyan teoriden de etkilendiklerinin bir göstergesi olarak değerlendirilir. Özellikle modern toplumda rasyonalite tarafından üretilen baskının ekonomik sömürünün yerini alarak en önemli sorun haline geldiği yönündeki görüşleri üzerinde Weber’in etkisinin açıkça görüldüğü savunulur.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Adorno ve Horkheimer’a göre, kültür endüstrisinin “yaşam iksiri” hangisidir?

Tüketici

Reklam

Teknoloji

Kitle Kültürü

Bireysellik

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir,” sistem her türlü ürünü reklama zorunlu kıldığı için, reklam kültür endüstrisinin ana dilidir, üslubudur.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Jürgen Habermas’ın görüşleri ve çalışmaları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Habermas’a göre, Marx’ın çalışmalarındaki en önemli sorun, emeğe merkezî bir önem atfetmiş olmasıdır.

Habermas çalışmalarında iş/emek üzerinde değil, iletişim üzerinde yoğunlaşır.

Rasyonelleşme daha fazla ahlâki kavrayış kazanmayı ve ahlâki değerlerin evrenselleşmesini gerektirir.

Ona göre, rasyonelleşme sadece daha etkili, hesaplı düzenleme biçimlerinin geliştirilmesi şeklindedir.

Habermas araçsal aklın basitçe göz ardı edilemeyeceğine veya kolayca aşılamayacağına inanır.

Açıklama:

Habermas’a göre Weber’de de Frankfurt Okulunda da rasyonalite kavramı çok dardır. Habermas ise rasyonalleşme konusunda daha iyimser bir görüşe sahiptir. Ona göre, rasyonelleşme sadece daha etkili, hesaplı düzenleme biçimlerinin geliştirilmesi olarak görülemez.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Theodor W.Adorno
II. Max Horkheimer
III. Herbert Marcuse
IV.Max Weber
Yukarıdakilerden hangileri Frankfurt Okulunun önde gelen temsilcileridir?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bu okulun önde gelen üç ismi Theodor W. Adorno, Max Horkheimer ve Herbert Marcuse’dür. Frankfurt Okulu, literatürde yaygın olarak Eleştirel kuram ya da Eleştirel teori olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Frankfurt Okulu ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sovyet Sosyalizmini savunmuştur

Kendilerini Marksist olarak değerlendirmiştir

İşçi sınıfının kapitalist toplumla bütünleştiğini ve artık devrimci bir güç olmadığını ileri sürmüştür

Marx’ın ekonomi-politiğe yaptığı katkının günümüz toplumlarını anlamada yetersiz kaldığını öne sürmüştür

Ortodoks Marksizm’in dışarıda bıraktığı kültür, bürokrasi, otoriterlik gibi konular üzerinde durmuştur

Açıklama:

Frankfurt Okulu, Batı Marksizm’i olarak bilinen ve (klasik) Marksizm’e eleştirel bir şekilde farklı bir yorum getirmeye çalışan akımlarından birisini oluşturur. Marksizm’in Ortodoks yorumuna önemli bir meydan okuma gerçekleştirirken, Marksizmin içinde doğup geliştiği modernizmle bağlantılarını da ayrıca sorgulamışlardır. Böylelikle Frankfurt Okulu kuramcıları hem toplumsal gelişme için alternatif bir yol imkânı oluşturmaya çalışmış hem de Ortodoks Marksizm’in dışarıda bıraktığı kültür, bürokrasi, otoriterlik gibi konular üzerinde durmuşlardır. Kapitalizmi eleştirdikleri gibi Sovyet Sosyalizmini de faşizmi eleştirdikleri gibi Stalinizm’i de eleştirmişlerdir. Frankfurt Okulu kuramcıları kendilerini Marksist olarak değerlendirmişlerdir. Şüphesiz kuramcılar Marksizm’i katı ve sorgulanmaz bir dizi öğreti olarak değil, aksine esnek ve eleştirel bir şekilde ele aldıkları için, örneğin işçi sınıfının kapitalist toplumla bütünleştiğini ve artık devrimci bir güç olmadığını ileri sürdüler. Onlara göre, Marx’ın döneminden beri kapitalizm öylesine değişmiştir ki, Marx’ın bazı görüşlerinin terk edilmesi ya da kökten değiştirilmesi gereklidir (Giddens, 1991, s.130). Farklı bir ifadeyle, kuramcılar Marx’ın ekonomi-politiğe yaptığı katkının önemini teslim ederken, bunun günümüz toplumlarını anlamada yetersiz kaldığını düşünmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 63

“Frankfurt Okulu” (1989) adlı kitabı kaleme alarak, okul tarihinin dört ayrı dönem halinde ele alınabileceğini ifade eden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bottomore

Gramsci

Lukacs

Dahrendorf

Freud

Açıklama:

Okul üzerine önemli çalışmalardan biri olarak kabul edilen “Frankfurt Okulu” (1989) adlı kitabı kaleme almış olan Bottomore, okul tarihinin dört ayrı dönem halinde ele alınabileceğini ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 64

I. Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır
II. Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle algılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz
III. Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır
Horkheimer’in pozitivizm eleştirisi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Diyalektikteki tez-antitez-sentez ilişkisini, sentez aşamasının bir uzlaşmayı tanımladığı gerekçesiyle reddederek, bunun yerine “Negatif Diyalektik” görüşünü geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Adorno

Hegel

Marx

Dahrendorf

Freud

Açıklama:

Adorno, diyalektikteki, tez-antitez-sentez ilişkisini, sentez aşamasının bir uzlaşmayı tanımladığı gerekçesiyle reddederek, bunun yerine “Negatif Diyalektik” görüşünü geliştirir. Önemli olan tez-antitez aşamasının temsil ettiği çelişkidir ve Adorno’ya göre bu çelişkiden kurtulmak boşunadır. Bu nedenle Adorno, kendi tavrını, eleştirdiğinin yerine yenisini koyma çabası taşımayan saf bir eleştiri süreci olarak değerlendirir

Doğru Cevap: A

Soru 66

“Tek Boyutlu İnsan” adlı eser aşağıdaki araştırmacılardan hangisine aittir?

Marcuse

Hegel

Marx

Dahrendorf

Freud

Açıklama:

Marcuse’ün önemli eseri Tek Boyutlu İnsan'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Adorno ve Horkheimer’a göre kültür endüstrisinin “yaşam iksiri” aşağıdakilerden hangisidir?

Reklam

Bilim

Çatışma

Gelenek

Deney

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer’a göre reklam, kültür endüstrisinin “yaşam iksiridir,

Doğru Cevap: A

Soru 68

I. Adorno,
II. Horkheimer
III. Marcuse
“Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri” adlı önemli makalesinde, mevcut teknolojik yeniliklerin ve popüler sanatın potansiyeli konusunda iyimser bir bakış açısına sahip olan Walter Benjamin, yukarıda yer alan araştırmacılardan hangisine katılmaz?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Adorno, Horkheimer ve Marcuse gibi kuramcılarda söz konusu olan oldukça karamsar ve katı bir eleştirel pozisyonun Benjamin tarafından paylaşılmadığı bilinmektedir. Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri (1936) adlı önemli makalesinde Benjamin, mevcut teknolojik yeniliklerin ve popüler sanatın potansiyeli konusunda iyimser bir bakış açısına sahiptir. Her ne kadar, kitlesel yeniden üretim sürecinde sanat eserinin “hale”sini yitirmekte ve kültürün estetik unsurunun altının oyulmakta olduğunu teslim etse de böylesi bir dönemin -demokratik bir kültürün gelişimi için önemli bir potansiyel içerdiğini belirterek- özgürleştirici bir boyutu olabileceğini savunmuştur. Benjamin’e göre önemli olan sanatın/kültürün toplumcu yönde siyasallaştırılmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Habermas’ın çalışmalarında özellikle üzerinde yoğunlaştığı alan aşağıdakilerden hangisidir?

İletişim

İşveren

Gelenek

Emek

Bilim

Açıklama:

Habermas’a göre Marx çalışmalarında emeğe merkezî bir önem atfetmiş, etkileşimi/iletişimi ise göz ardı ederek onu emeğe indirgemiştir. Bu ise Habermas’a göre Marx’ın çalışmalarındaki en önemli sorunu oluşturmaktadır. Nitekim Habermas’a göre sosyokültürel hayatın temelini oluşturan amaçsal akılcı eylem (iş/emek) değil iletişimsel eylemdir. Bu nedenle Marx’ın çalışmalarından önemli ölçüde etkilenmekle birlikte Habermas çalışmalarında iş/emek üzerinde değil iletişim üzerinde yoğunlaşır

Doğru Cevap: A

Soru 70

Araçsal ve iletişimsel rasyonalite ayrımını iki farklı toplumsal gerçeklik alanında, sistem ve yaşantı dünyası düzeyinde temellendiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Habermas

Gramsci

Lukacs

Dahrendorf

Freud

Açıklama:

Habermas araçsal ve iletişimsel rasyonalite ayrımını iki farklı toplumsal gerçeklik alanında, sistem ve yaşantı dünyası düzeyinde temellendirir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Frankfurt Okulu kuramcıları aydınlanma ve rasyonelleşme eleştirilerinde hangi sosyoloğun ranalizine başvururlar?

Simmel

Eric Fromm

Weber

Tönnies

Spencer

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 72

Frankfurt Üniversitesinde kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’nün kurucusu kimdir?

Raymond Williams

Felix Weil

Spencer

Franz Neumann

Carl Grünberg

Açıklama:

Düşünce tarihinde “Okul” terimi birbiriyle ilişkili iki ayrı anlam içerir. Bunlardan ilki, içinde eğitim ve öğretimin gerçekleştiği kuruma karşılık gelir. İkincisi ise belirli bir iç bütünlüğü olan bir akımı veya geleneği belirtir. “Frankfurt Okulu” dendiğinde aslında bu iki anlamın birlikteliğinden söz edilebilir. Çünkü Frankfurt Okulu hem çağın en önemli düşünce akımlarından biri hem de -eğitim ve öğretim ağırlıklı olmasa da- araştırma ağırlıklı bir kurumsal yapıya sahip olmuştur (Dellaloğlu, 2003, s.15). Ancak Frankfurt Okulu üyelerinin çalışmaları her zaman birbirine bağlı ya da tamamlayıcı değildir. Bu okuldan meşru bir şekilde söz edilebilmesi yalnızca Adorno, Horkheimer, Marcuse ve Fromm’un çalışmalarına referansla mümkündür. Kaldı ki, bu isimler arasında da oldukça temel görüş farklılıkları vardır (Held, 1991, s.247). Enstitünün kurucusu olarak kabul edilen kişi o zaman bir doktora öğrencisi olan Felix Weil’dir

Doğru Cevap: B

Soru 73

Frankfurt Okulu denildiğinde, “Frankfurt Okulu kuramcılarına göre” şeklinde genelleme yapıldığında aşağıdakilerden hangisi akla gelmez?
I-Adorno
II-Horkheimer
III-Marcuse
IV-Carl Grünberg
V-Friedrich Pollock

I-II

I-III

II-III

III-IV

IV-V

Açıklama:

Enstitünün kurucusu olarak kabul edilen kişi o zaman bir doktora öğrencisi olan Felix Weil’dir. Weil ve diğer arkadaşları arasında bir profesör bulunmaması nedeniyle Carl Grünberg (1861-1940) Frankfurt’a davet edilmiş ve Enstitünün kurucu müdürü olmuştur. Friedrich Pollock, Leo Löventhal, Thedor W. Adorno, Max Horkheimer, Herbert Marcuse, Franz Neumann, Eric Fromm ve Jurgen Habermas Enstitünün önemli üyeleri arasındadır. Ancak daha dar anlamıyla Frankfurt Okulu denildiğinde, “Frankfurt Okulu kuramcılarına göre” şeklinde genelleme yapıldığında büyük ölçüde Adorno, Horkheimer ve Marcuse akla gelmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Frankfurt Okulu adlı kitabın yazarı kimdir?

Adorno

Marcuse

Carl Grünberg

Bottomore

Horkheimer

Açıklama:

Okul üzerine önemli çalışmalardan biri olarak kabul edilen “Frankfurt Okulu” (1989) adlı kitabı kaleme almış olan Bottomore

Doğru Cevap: D

Soru 75

“Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri” adlı önemli makalenin yazarı kimdir?

Eric Fromm

Jurgen Habermas

Walter Benjamin

Max Horkheimer

Bertolt Brecht

Açıklama:

Mekanik Yeniden Üretim Çağında Sanat Eseri (1936) adlı önemli makalesinde Benjamin, mevcut teknolojik yeniliklerin ve popüler sanatın potansiyeli konusunda iyimser bir bakış açısına sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Frankfurt Üniversitesi’ndeki Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü'nün kuruluş tarihi nedir?

1963

1953

1943

1933

1923

Açıklama:

Yine de Frankfurt Okulunun bir bütün oluşturmadığını belirtmek gerekir. Bu ad altında bir biçimde toplanabilecek düşünce geleneği iki kola ayrılmıştır. Birincisi, 1923’de Frankfurt’ta kurulan, 1933’te sürgün edilen, bundan kısa bir süre sonra Amerika’ya yerleşen ve 1950’li yılların başlarında Frankfurt’ta yeniden kurulan “Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü” etrafında toplanan Horkheimer, Adorno, Marcuse, Löwenthal, Benjamin, Neumann ve Fromm gibi isimleri içerir. İkinci kolu ise Jurgen Habermas’ın felsefe ve sosyoloji alanlarındaki, eleştirel kuram kavramını yeniden şekillendiren yakın dönem çalışmaları oluşturur (Held, 1991, s.247).

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu’nun önemli isimlerindendir?
I-Adorno
II-Wittfogel
III-Horkheimer
IV-Marcuse
V-Reich

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

III-IV-V

II-IV-V

Açıklama:

Bu okulun önde gelen üç ismi Theodor W. Adorno, Max Horkheimer ve Herbert Marcuse’dür.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Okulun çekirdek kadrosundan olan Löwenthal ne zaman enstitüye katılmıştır?

1920

1930

1940

1950

1960

Açıklama:

Leo Löventhal (1900 - 1993) Okulun çekirdek kadrosundan olan Löwenthal Enstitüye 1930 yılında katılmıştır.Okulun 1930’lar sonrasında tarih ve iktisattan uzaklaşarak daha çok kültür, estetik ve psikanaliz üzerinde yoğunlaşmasında çok etkili olmuş isimlerden biridir. Löventhal’ın önemli eserleri arasında, Aldatmanın Peygamberleri - Nobert Guterman ile birlikte - (1949), Edebiyat, Popüler Kültür ve Toplum (1961) vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 79

1947’den itibaren “kitle kültürü” terimi yerine hangi kavramı kullanılmıştır?

Yaşantı dünyası

Kültür Endüstrisi

Rasyonel kültür

Popüler kültür

Kitle toplumu

Açıklama:

na verilen bir yanıttır” (Stauth, ve Turner, 1992, s.65). Kitle kültürü/kültür endüstrisi böylesine rasyonelleşmiş bir dünyanın yeniden üretimine yardımcı olmakta, insanları kandırarak vaat ettiğini yerine getirmeyen sahte tatminler yaratmaktadır (Adorno, ve Horkheimer, 1944). Süreç içinde ortaya çıkan kültürel yapı kitle kültürü, olumlayıcı kültür ve kültür endüstrisi olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi önemli kuramcı Habermas’ın kavramlarından biridir?

İletişimsel eylem

Negatif Diyalektik

Pozitif Diyalektik

Kitle kültürü

Rasyonalite

Açıklama:

Habermas’ın bütün çalışmaları insan etkinliğinin iki ayrı bileşeni arasında yaptığı analitik bir ayrıma dayanır; • iş veya emek (amaçsal-akılcı eylem) ile • sosyal veya sembolik etkileşim (iletişimsel eylem).

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu'nun ilgilendiği alanlardan biridir?

Ekonomik kalkınma

Ekoloji

Nüfus sosyolojisi

Faşizm

Pozitivizm

Açıklama:

Bu okulun üyeleri İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde faşizm, otorite/lik, bürokrasi, sanat ve popüler kültür gibi konularda önemli çalışmalar yapmışlardır. Bu

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu'nun eleştirdiği geleneklerden biridir?

Sovyet Sosyalizmi

Batı Marksizmi

Kültür çalışmaları

Gündelik hayatın sosyolojisi

Hegelci diyalektik

Açıklama:

Kapitalizmi eleştirdikleri gibi Sovyet Sosyalizmini de faşizmi eleştirdikleri gibi Stalinizm’i de eleştirmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bottomore'a göre Frankfurt okulu tarihi kaç dönemden oluşmaktadır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Horkheimer’ın modern pozitivizmin eleştirilerinden biri değildir?

Mekaniklik

Belirlenimcilik

Öz ve görünüş birlikteliği

Amprisizm

İnsan merkezcilik

Açıklama:

Horkheimer’ın Enstitünün başına geçmesiyle Okulun ilgi alanı büyük ölçüde felsefeye kaymıştı. Horkheimer’in felsefesi ise modern pozitivizmin ve ampirizmin eleştirine dayanmaktaydı. Onun pozitivizm eleştirisi şu üç noktada yoğunlaşır:
1. Pozitivizm, insan varlığına mekanik bir belirlenimcilik/determinizm şeması içerisinde yaklaşır.
2. Pozitivizm, dünyayı yalnızca deneyde dolaysız olarak verilen biçimiyle algılar. Öz ve görünüş arasında bir ayrım yapmaz.
3. Olgu ve değer arasında mutlak bir ayrım koyarak bilgiyi insan isteminden ayırır.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Negatif Diyalektik aşağıdaki düşünürlerin hangisinin kavramıdır?

Horkheimer

Adorno

Marcuse

Benjamin

Lukacs

Açıklama:

Adorno, diyalektikteki, tez-antitez-sentez ilişkisini, sentez aşamasının bir uzlaşmayı tanımladığı gerekçesiyle reddederek, bunun yerine “Negatif Diyalektik” görüşünü geliştirir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Frankfurt okuluna göre Formel rasyonaliteyi en iyi tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Tözsel rasyomalite

Tinsel rasyonalite

Teknokratik rasyonalite

Araçsalcı rasyonalite

İlişkisel rasyonalite

Açıklama:

Eleştirel kuramcılar formel rasyonaliteyi insanları egemenlikten kurtarmak yerine egemen güçlere hizmet eden ve bu açıdan adalet, barış gibi nihai insani değerleri içeren tözsel rasyonalite ile çelişen bir “teknokratik düşünce” biçimi olarak görürler

Doğru Cevap: C

Soru 87

Franfurt Okulu'na göre aşağıdakilerden hangisi kültür endüstrisinin özelliklerinden biri değildir?

Endoktrinasyon yapması

Toplumsal denetim aracı olması

Yukarıdan dayatılması

Tahakküm biçimi olması

İnsanileşme yaratması

Açıklama:

Adorno ve Horkheimer’e göre, kültür endüstrisi ile kitle kültürü, endoktrinasyon (beyin yıkama) ve toplumsal denetim aracı olarak yukarıdan dayatılan ve yönetilen bir kültürdür. İdeolojik bir tahakküm biçimi olan kültür endüstrisinde insanileştirme ve özgürleştirme yoktur

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi kültür endüstrisinin dayandığı süreçlerin özelliklerinden biri değildir?

Kültür ürünlerinin standartlaşması

Kültürün dağıtım tekniklerinin rasyonelleşmesi

Yaratıcılığı desteklemesi

Doğrudan reklâmla ilgili olması

Değişim değerine göre düzenlenmesi

Açıklama:

Kültür endüstrisi başlıca iki sürece dayanır.
• Birincisi, kültür ürünlerinin standartlaşması ve dağıtım tekniklerinin rasyonelleşmesi sürecidir.
• İkincisi, doğrudan reklâmla ilgili olan süreçtir. Tüketimin değişim değerine göre düzenlenmesinde reklâm özel bir yere sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

İletişimsel rasyonalite aşağıdaki düşünürlerden hangisinin kavramsallaştırmasıdır?

Habermas

Adorno

Marcuse

Horkheimer

Hegel

Açıklama:

Habermas amaçsal-akılcı eylem ile iletişimsel eylem arasında yaptığı ayrım temelinde rasyonelleşmeyi iletişimsel rasyonaliteyi de kapsayan daha geniş bir çerçevede kavrar. Bu “iletişimsel” rasyonalite biçimi ahlâki bir dayanışma tipine katkıda bulunabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Habermas'ın sistem ve eylem şeklinde karşıt iki genel teorik yönelim arasındaki bölünmeden kaynaklanan sınırlılıkları aşmaya yönelik kullandığı terim aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle toplumu

Negatif diyalektik

Kültür endüstrisi

Yaşantı dünyası

İletişimsel rasyonalite

Açıklama:

Habermas’ın sistem ve yaşantı dünyası şeklindeki bu kavramlaştırması aynı zamanda, sosyolojik teorinin en önemli sorunu olarak görülen, sistem ve eylem şeklinde karşıt iki genel teorik yönelim arasındaki bölünmeden kaynaklanan sınırlılıkları da aşmaya yönelik bir girişimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Frankfurt Okulu temsilcilerinden birisi değildir?

T. Parsons

T. Adorno

H. Marcuse

M. Horkheimer

J. Habermas

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Frankfurt Okulu başka hangi adla anılır?

Alman tarihselci okulu

Eleştirel teori

Annales okulu

Liberal teori

İşlevselci okul

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Frankfurt Okulunun psikanaliz alanında uzmanlaşmış olan temsilcisi kimdir?

T. Adorno

J. Habermas

E. Fromm

M. Horkheimer

H. Marcuse

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Frankfurt Okulunun düşünce yapısını temsil etmez?

Modernliğin eleştirisi yapmaktadır

Otoriter rejimlerin eleştirisini yapmaktadır.

Klasik Marksizmin eleştirisini yapmaktadır.

Kadın çalışmalarının eleştirisini yapmaktadır.

Popüler kültürün eleştirisini yapmaktadır.

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Adorno toplumsal değişimin tez, anti tez ve sentez ilişkisinde sürekli bir olumsuzlama olduğunu hangi kavramla açıklamaktadır?

Pozitif diyalektik

Normatif yaklaşım

Nominalizm

Kolonyalizm

Negatif diyalektik

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 96

Frankfurt Okulu hangi önemli iki ekolün etkisini bir arada taşır?

Marxist gelenek ve Weberyan gelenek

Marxist gelenek ve işlevselci gelenek

İşlevselci gelenek ve Weberyan gelenek

Postmodern gelenek ve işlevselci gelenek

Marxist gelenek ve organizmacı gelenek

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Frankfurt Okulunda müzik sosyolojisi üzerine çalışmalar yapan temsilcisi kimdir?

M. Horkheimer

T. Adorno

H. Marcuse

E. Fromm

J. habermas

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Frankfurt Okulunun kurucu olan ve daha çok sosyoloji ve felsefe alanında çalışmaları olan ve "Geleneksel ve Eleştirel Kuram" adlı çalışması bulunan temsilcisi kimdir?

T. Adorno

J. habermas

M. Horkheimer

E. Fromm

H. Marcuse

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Frankfurt Okulu temsilcilerinin eleştirirlerinde kapitalist modernitenin adaletsizlikleri ve eşitsizliklerinin temelinde hangi yatan olguyu hangi kavramla açıklamaktadırlar?

Artı değer

Kültürel boşluk

Emperyalizm

Araçsal rasyonalite

Anomi

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 100

Frankfurt Okulu temsilcileri kitleleri tahakküm altına alan ve onları pasif birer tüketici durumuna düşürülmesini neden olan kültürel unsuru hangi kavramla açıklamaktadırlar?

Kültürel gecikme

Kültürel boşluk

Kültürlenme

Kültürel hegemonya

Kültür endüstrisi

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

"Kadın Hakları Savunması" aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Sappho

Christine de Pizan

Mary Astell

Abigail Adams

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

Feminist Teorinin kökleri genellikle örgütlü bir kadın hareketinin ortaya çıktığı 19. Yüzyılla, özellikle de Mary Wollstonecraft’ın (1759-1797) 1792 yılında yayınladığı “Kadın Hakları Savunması” (Vindication of the Rights of Women) ile başlatılır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

I. 1700'lerin sonundan itibaren başlamıştır.
II. Kamusal alanda çeşitli haklar talep etmişlerdir.
III. İstekleri göz ardı edilmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri Birinci Dalga Feminizmin özellikleri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birinci Dalga Feminizm başlığı altında da görüleceği gibi, kadınlar 1700’lerin sonlarından itibaren kamusal alanda çeşitli haklar talep etmeye başlamışlardır. Ancak söz konusu yıllarda bu kadınlar erkeklere ait bir alana, yani kendilerine yasak bir alana giren, Tanrının kendileri için biçtiği rolü reddeden, doğal olmayan isteklere sahip kişiler olarak görülmüş, alaylara maruz kalmış, küçük düşürülmeye çalışılmışlardır. Verilen üç seçenek de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 3

I. Kadınlarla erkekler arasındaki eşitsizliğe odaklanır.
II. Kadınlara uygulanan baskı ve tahakkümü ortadan kaldırmaya çalışır.
III. Toplumsal ve maddi bir değişim yaratmaya çalışır.
Yukarıdakilerden hangileri bütün feminist teoriler için ortak olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bütün feministler kadınlarla erkekler arasındaki eşitsizliğe odaklanır, bunun nedenlerini ortaya koymaya çalışır ve kadınlara uygulanan baskı ve tahakkümü ortadan kaldırmayı amaçlar. Bütün feminist çalışmalar toplumsal ve maddi bir değişme yaratmaya, kişisel olanla politik olan arasında geleneksel bilimin çizdiği sınırları ortadan kaldırmaya çalışan politik çalışmalardır. Verilen üç seçenek de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Kadın haklarına yönelik ortak taleplerin görüldüğü ilk dönem hangisidir?

Endüstri Devrimi

Fransız Devrimi

Birinci Dünya Savaşı

Otuz Yıl Savaşları

İkinci Dünya Savaşı

Açıklama:

Kadın haklarına yönelik ortak taleplerin görüldüğü ilk dönem 1789’daki Fransız Devrimidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

I. Beyaz orta sınıf kadınlarını konu edinir.
II. Erkeklerle kadınların ortak hukuki eşitliğini vurgular.
III. İkincil statünün politik süreç içerisinde iyileştirileceğini savunur.
Yukarıdakilerden hangileri Liberal Feminizm'in özellikleri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Liberal feministlerin birçoğu kendini siyasal haklarla sınırlamasa da hareket ağırlıkla oy verme hakkı talebine yoğunlaşmıştır. Bu durum liberal feminizmin hangi ilkesiyle açıklanabilir?

Akla inanç

Kadınlarla erkeklerin aynılığı

Eğitim

Bağımsızlık

Doğal haklar doktrini

Açıklama:

Doğal haklar doktrini: Liberal feministler doğal haklar doktrinine bağlı kalmış, birçoğu kendini siyasal haklarla sınırlamasa da hareket ağırlıkla oy verme hakkı talebine yoğunlaşmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Erkek ve kadın farklılıkları üzerine kurulmuştur.
II. Kadınların ayrı bir etiğe sahip olduğunu vurgulamaya çalışmıştır.
III. Kolektif hareket edilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
Yukarıdakilerden hangileri Kültürel Feminizm'in özellikleri arasında gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kültürel feministler de liberal feministler gibi eleştirel düşüncenin önemine inanmıştır ancak liberal feministlerden farklı olarak teorilerini kadın ve erkeğin aynılığı değil, farklılığı üzerine kurmuş ve bu farklılıkların değişmez nitelikte olduğunu düşünmüşlerdir. Erkek ve kadınların farklılığını vurgularken kadınlar arasındaki benzerliği de ön plana çıkarmış, kadınların ayrı bir kültüre ve etiğe sahip olduğunu, kolektif hareket ederek erkek egemen kültüre karşı çıkmaları ve kendi doğalarına dönmeleri gerektiğini savunmuşlardır. Verilen üç seçenek de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 8

I. Fırsat eşitliği temasını yetersiz görmüştür.
II. Ataerkil toplumdan kurtulmaya çalışır.
III. Kişisel, cinsel ve psikolojik baskılar üzerine yoğunlaşır.
Yukarıdakilerden hangileri İkinci Dalga Feminizm'in genel hatlarını ortaya koyar?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İkinci dalga feminizm 1960’ların sonunda ortaya çıkan, oy hakkının ve fırsat eşitliğinin eşitlik sağlamakta yetersiz kaldığını gören, ataerkil toplumun baskısından kurtuluş yolunu arayan bir feminist teoridir. Ayrıca kadınların üzerindeki baskının kişisel, cinsel ve psikolojik yönleriyle ilgilenen bir feminist dalgadır. Verilen üç seçenek de doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

I. Simone De Beauvoir'in düşüncelerinden doğmuştur.
II. İrade ve bilinçten yoksun nesnelerle insanlar arasında kesin bir ayrım yapar.
III. Farklı yaklaşımlarla gelişen ve zenginleşen bir akım olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Varoluşçu Feminizm'in özellikleri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. Sınırlar ve merkezler daha az belirgindir.
II. Ne dışlayan ne de men eden bir harekettir.
III. Merkezinde daha çok çevrimiçi/dijital feminizm yer almaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri Dördüncü Dalga Feminizm için doğru olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dördüncü dalganın merkezinde çevrimiçi (online)/dijital feminizmin yer aldığı belirtmektedir Dördüncü dalgada sınırlar ve merkezler önceki dalgalara oranla daha az belirgindir, çok farklı ve çok sayıda anlatı aynı anda var olabilmektedir. Dördüncü dalga ne dışlayan ne de men eden bir harekettir, sadece feminizmin hem içinden hem dışından gelen belirli etkilerle oluşan bir aktivizm akınıdır. Verilen üç seçenek de doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Feminist düşüncenin gelişimde çok etkili olan “Kadın Hakları Savunması” hangi yıl yayınlanmıştır?

1364

1520

1666

1792

1883

Açıklama:

Kronolojik olarak tarihteki ilk Feminist düşünürler olarak Sappho, Christine de Pizan, Mary Astell, Abigail Adams gibi isimler kabul edilir. Bununla beraber Feminist Teorinin kökleri genellikle örgütlü bir kadın hareketinin ortaya çıktığı 19. Yüzyılla, özellikle de Mary Wollstonecraft’ın 1792 yılında yayınladığı “Kadın Hakları Savunması” (Vinication of the Rights of Women) ile başlatılır. Wollstonecraft’la aynı dönemde yaşamış olan bazı diğer feministlerin, örneğin Olympe de Gouges, Sarah Grimké ve Sojourner Truth’un eylemleri de ilk dönem Feminist düşüncenin gelişimde son derece etkili olmuştur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi feminizmin bir teori olarak güçlenmesinin nedenlerinden biridir?

Kadınların biyolojik üstünlüklerinin kabul edilmesi.

Akademik alanda kadınların sayılarının artması.

Pozitivizist bilim anlayışının eleştirilmeye başlanması.

Teknolojik gelişmelerin hızla artması.

Kadınların iş yaşamında daha çok yer alması.

Açıklama:

Kadınların toplumsal, politik ve ekonomik güçten yoksun olması uzun zaman eğitim alanının ve akademinin dışında kalmalarına neden olmuştur ama feminizmin bir teori olarak güçlenmesinin nedeni kadınların akademide artan sayıları değil, Aydınlanmanın ve Pozitivizist bilim anlayışının eleştirilmesine olanak veren toplumsal değişimlerdir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdaki konulardan hangisi Birinci Dalga Feminist Hareketinin odak noktalarından biri değildir?

Mülkiyet

Eğitime erişim

Boşanma

Oy hakkı

Kişisel hayat

Açıklama:

Birinci Dalga Feminizm 19. yy sonunda başlayan ve 1920’lere dek süren feminist hareketi kapsar. Birinci dalga feminizm bu toplumsal koşullarda şekillenen, genel olarak kadınların anayasal haklar, özellikle oy hakkı, eğitime ve mesleklere erişim, mülkiyet, evlilik ve boşanmayla ilgili konularda erkeklerle eşit haklara sahip olma çabalarını yansıtan bir dalgadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Kadın ve erkeğin aynı değil, farklı olduğunu ve bu farklılıkların değişmez nitelikte olduğunu savunan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal

Sosyalist

Kültürel

Varoluşçu

Liberal

Açıklama:

Birinci dalga feminizm içinde, özellikle yüzyılın sonlarına doğru etkili olan bir başka teori de kültürel feminizmdir. Kültürel feministler de liberal feministler gibi eleştirel düşüncenin önemine inanmıştır ancak liberal feministlerden farklı olarak teorilerini kadın ve erkeğin aynılığı değil, farklılığı üzerine kurmuş ve bu farklılıkların değişmez nitelikte olduğunu düşünmüşlerdir. Erkek ve kadınların farklılığını vurgularken kadınlar arasındaki benzerliği de ön plana çıkarmış, kadınların ayrı bir kültüre ve etiğe sahip olduğunu, kolektif hareket ederek erkek egemen kültüre karşı çıkmaları ve kendi doğalarına dönmeleri gerektiğini savunmuşlardır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

İkinci Dalga Feminist Hareketinin ortaya attığı en önemli fikir aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınların ve erkeklerin ontolojik olarak benzerlerdir.

Temelde dişil etki ve değerlerin yönlendirdiği anaerkil bir toplum olmalıdır.

Kadınların doğalarından ya da biyolojilerinden kaynaklanan bir rolü yoktur.

Hareketin içinde renkli, işçi, eşcinsel kadınlar gibi alt gruplar oluşturulmalıdır.

Kadın bedeni erkekler tarafından kontrol edilmemelidir.

Açıklama:

İkinci dalga içinde radikal feministlerin “herkesin kadın hareketine dahil olabileceği, katılabileceği” iddiası çok önemlidir ve feminist hareket içinde renkli, işçi, eşcinsel kadınlar gibi çeşitli alt grupların oluşmasına olanak vermiştir. İkinci dalganın gücü heterojenliğin mümkün olduğunu gösterebilmiş olmasıdır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Marksist teorinin üzerinde durmadığı fakat Sosyalist feminizmin odaklandığı görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Kadınların üzerindeki baskının ataerkiden kaynaklandığı.

Kadının kendini gerçekleştirme kapasitesinin bedeni tarafından sınırlandığı.

Toplumsal değişim ve dönüşüm için en önemli yolun eğitim olduğu.

Eşitliğe toplumdaki mevcut yapılar içerisinde planlanmış eylemlerle ulaşılabilineceği.

Ekonominin analizinde ev işinin ciddiye alınması gerektiği.

Açıklama:

Sosyalist feminizm Marksist teoriyi kabul eden, ancak radikal ve psikanalitik feminizmlerden de etkilenen, bu teorilerden yararlanarak kadınların ezilmişliğinin hem ekonomik hem de kültürel temellerini sorgulamak gerektiğini savunan bir teoridir. Marksist teorinin eviçi emek konusunu ihmal ettiğini ve ataerkil ilişkilerle kapitalizm arasındaki bağları değişmez nitelikte gördüğünü ileri süren Sosyalist feministler toplumda evin rolü, eviçi emek, eviçi emeğin kapitalizme katkısı, ev ve ailenin ideolojik toplumsallaşmadaki rolü, kadınlarla sınıf arasındaki bağ gibi konulara odaklanmışlardır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Ekofeminizm hangi yıllarda ortaya çıkan bir teoridir?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 18

Kadınlarla erkekler arasında temel farklılıklar olduğu varsayımına karşı çıkarak tüm diğer feminist yaklaşımlardan ayrılan ve bu varsayımla başlayan tüm araştırmaları sorunlu bulan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern

Marksist

Varoluşçu

Queer

Liberal

Açıklama:

Postmodern toplum teorisi modern düşüncedeki bazı temel varsayımlara, özellikle sabit, tutarlı bir benliğin varlığı, bilim ve aklın bilgi için nesnel bir temel sağlayabileceği ve bu bilginin gerçek olduğu düşüncesi, bireylerden bağımsız aşkın bir aklın varlığı ve dilin gerçekliği doğru bir şekilde yansıttığı varsayımlarına şüpheyle yaklaşan bir teoridir. Postmodern feminizm kadınlarla erkekler arasında temel farklılıklar olduğu varsayımına karşı çıkarak tüm diğer feminist yaklaşımlardan ayrılır ve bu varsayımla başlayan tüm araştırmaları sorunlu bulur. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi feminist araştırmaları ana akım eril araştırmalardan ayıran noktalardan biri değildir?

Araştırmacı ve araştırılan arasındaki ilişki

Araştırmanın amacı

Araştırmacının öznel konumu

Araştırma problemleri

Alternatif hipotezler

Açıklama:

Feminist araştırmalar genellikle bir bilim anlayışı olarak pozitivizmden uzak duran ve araştırmanın kadın özgürlüğüne bağlılık içermesi gerektiğini ileri süren bir bakış açısına sahiptirler. Feminist araştırmaları ana akım eril araştırmalardan ayıran noktalar şunlardır. Araştırma problemleri, alternatif hipotezler, araştırmanın amacı, araştırmacı ve araştırılan arasındaki ilişki, araştırmacının nesnel konumu. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Hakikatin çoğul olduğunu kabul eden ilişkisel ve bağlamsal bir bilgi teorisi kullanan, dili maddi, aktif, üretken bir sistem olarak kavramsallaştıran epistemoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist inşaacılık

Postmodern

Feminist ampirizm

Feminist duruş

Liberal

Açıklama:

Postmodern feminist epistemoloji hem feminist ampirizmi hem de feminist duruş epistemolojisni eleştirir ve çoğulluğu, bilginin bağlamsal temelini ve gerçekliğin olumsallığını vurgular. Postmodern feminist epistemoloji toplumsal dünyanın söylemsel doğasını anlayacak bir yapısöküm yaklaşımı kullanan, toplumsal gerçekliğin nesnel bir gerçekliği olduğunu iddia eden büyük anlatıları eleştiren, hakikatin çoğul olduğunu kabul eden ilişkisel ve bağlamsal bir bilgi teorisi kullanan, dili maddi, aktif, üretken bir sistem olarak kavramsallaştıran bir epistemolojidir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Sappho
II. Christine de Pizan
III. Mary Astell
IV. Abigail Adams
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarihte ilk feminist düşünürlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Kronolojik olarak tarihteki ilk Feminist düşünürler olarak Sappho (M.Ö.630-
570), Christine de Pizan (1364-1430), Mary Astell (1666-1731), Abigail Adams
(1744-1818) gibi isimler kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

“Newton’ın dünya görüşü bir tarafta akıl aracılığıyla yönetilen kamusal dünya ve evrenin fiziksel dünyası ile diğer tarafta akıl dışı olarak nitelendirilen duygusal ilişkilerin, kişisel mizaçların, kader, estetik ile ilgili soruların, ahlaki yargıların ve kadının yer aldığı marjinal dünya arasında kökten bir ayrım ya da kırılma olduğunu öne sürmektedir” görüşü aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Donovan

Nietzche

Martin Luther

Burke

Fox Keller

Açıklama:

Bu görüş Donovan'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Duygusal
II. Sömürülmesi kolay
III. Pasif
IV. Kırılgan
Tarih boyunca hem bilim alanında hem de genel olarak kamusal alanda kadınlar
kendileri tarafından değil, erkekler tarafından tanımlandıkları için yukarıdaki niteliklerden hangisi ya da hangileriyle özdeşleştirilmişlerdir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

Hepsi

I ve IV

Açıklama:

Tarih boyunca hem bilim alanında hem de genel olarak kamusal alanda kadınlar
kendileri tarafından değil, erkekler tarafından tanımlandıkları için “duygusal, ama
rasyonel veya nesnel olamayan, sömürülmesi kolay, pasif, kırılgan, bağımlı, zayıf,
güçsüz” gibi niteliklere özdeşleştirilmişlerdir

Doğru Cevap: D

Soru 24

“Bir kadın eğitim almak istediğinde cinsel araçlarında bir sorun var demektir” sözü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Nietzche

Burke

Martin Luther

Fox Keller

Donovan

Açıklama:

Bu söz Nietzche'ye aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Erkeklerin Yarattığı Dil adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Spender

Donovan

Oakley

Hill

Bohr

Açıklama:

Erkeklerin Yarattığı Dil adlı eser Spender'a aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

ABD’de kadın hareketi hangi yıllarda başlamıştır?

1840'larda

1860'larda

1870'lerde

1880'lerde

1890'larda

Açıklama:

ABD’de kadın hareketi, köleliğin kaldırılmasına yönelik kampanyaların da etkisiyle 1840’larda başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"Liberal feministler kadınların ve erkeklerin ontolojik olarak benzer olduğuna inanmış, ruhları, akılları veya yetenekleri arasında bir fark olmadığını savunmuşlardır" açıklaması liberal feministlerin benimsediği ilkelerden hangisini ifade etmektedir?

Akla inanç

Kadınlarla erkeklerin aynılığı

Eğitim

Bağımsızlık

Doğal haklar doktrini

Açıklama:

"Liberal feministler kadınların ve erkeklerin ontolojik olarak benzer olduğuna inanmış, ruhları, akılları veya yetenekleri arasında bir fark olmadığını savunmuşlardır" açıklaması kadınlarla erkeklerin aynılığı ilkesinin açıklamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

I. Francis Wright
II. Sarah Grimké
III. Sojourner Truth
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kölelik karşıtı feministlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Bütün isimler kölelik karşıtı feministlerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kültürel feministler arasında yer almaktadır?

John Stuart Mill

Maria Stewart

Charlotte P. Gilman

Elisabeth Cady Stanton

Susan B. Anthony

Açıklama:

Charlotte P. Gilman kültürel feministler arasında yer almaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 30

1949’da yayınlanan “İkinci Cins” kitabı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Emma Goldman

Simone De Beauvoir

Margaret Sanger

Victoria Wooldull

Charlotte P. Gilman

Açıklama:

1949’da yayınlanan “İkinci Cins” kitabı Simone De Beauvoir'a aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

“Kadın Hakları Savunması” (Vinication of the Rights of Women) adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Olympe de Gouges

Sarah Grimké

Mary Wollstonecraf

Sojourner Truth

Mary Astell

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 32

1960’ların sonunda ortaya çıkan, kadınların üzerindeki baskının kişisel, cinsel ve psikolojik yönleriyle ilgilenen, kadınların bedenlerini ve gündelik hayattaki etkinliklerini ataerkil toplumun baskısından kurtartmaya çalışan feminist dalga aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Dördüncü dalga feminizm

Liberal Feminizm

Açıklama:

İkinci dalga feminizm 1960’ların sonunda ortaya çıkan, oy hakkının ve fırsat eşitliğinin eşitlik sağlamakta yetersiz kaldığını gören, ataerkil toplumun baskısından kurtuluş yolunu arayan bir feminist teoridir. Nasıl birinci dalga feminizm için oy hakkı kritik bir sembolse, ikinci dalga feminizm için de kadın bedeni, kadın bedeninin temsili, erkeklerle kadınlar arasındaki biyolojik farklılıklara yüklenen anlamlar, kişisel hayatlar ve ilişkiler kritik kavramlardır. İkinci dalga feminizmin en önemli isimlerinden olan Simone de Beauvoir’un “kadın doğulmaz, kadın olunur” şeklindeki ünlü ifadesi toplumsal cinsiyet farklılıklarının algılanışına dair yeni bir bakış açısı sunmuştur. Böylece birinci dalga feministler için nasıl kadının maddi pozisyonu önemliyse, ikinci dalga için de ana mücadele kadının ideolojik konumlandırılışı olmuştur (Pilcher ve Whelehan, 2004, s. 144-5). İkinci dalga feminizm genel olarak özel alana ve kadın bedenine odaklanmış, ücretsiz ev içi emekle, üreme ve cinsellik alanındaki özgürlükle, kadınların üzerindeki baskının kişisel, cinsel ve psikolojik yönleriyle ilgilenmiş, kadınların bedenlerini ve gündelik hayattaki etkinliklerini ataerkil toplumun baskısından kurtartmaya, kadınları hayatın her alanında özgürleştirmeye çalışmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Erkeklerle kadınların hukuki eşitliğini vurgulayan, kadınların toplumdaki ikincil statüsünün mevcut demokratik yapılar içinde politik süreçlerle iyileştirilebileceğini savunan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal feminizm

Kültürel feminizm

Varoluşçu feminizm

Liberal feminizm

Psikanalitik feminizm

Açıklama:

Liberal feminizm genel olarak Aydınlanmadan beri Batı toplumunda baskın olan politik liberal düşüncenin çeşitlenmesiyle doğmuş olan, erkeklerle kadınların hukuki eşitliğini vurgulayan, kadınların toplumdaki ikincil statüsünün demokrasi içinde politik süreçlerle iyileştirilebileceğini ve eşitliğe toplumdaki mevcut yapılar içerisinde planlanmış eylemlerle ulaşılabileceğini savunan bir feminist teoridir. Genel hatlarıyla beyaz orta sınıf kadınların, kadınlarla erkeklerin ontolojik olarak aynı oldukları varsayımına dayanarak kamusal alana dahil olma, hukuk, politika ve eğitim alanlarında erkeklerle eşit haklara sahip olma çabasını kapsar. Liberal feministler ana mücadele alanını eğitime erişim olarak görür. Erkek ve kadınlar eşit eğitim alırlarsa, eğitim ve istihdam alanlarında fırsat eşitliği sağlanıp kadınların önündeki yapay engeller kaldırılırsa topluma eşit şekilde katılabileceklerini savunurlar. Erkeklerin ellerindeki haklardan vazgeçmeleri gerektiğini düşünmezler, diğer bir deyişle erkeklerle kadınlar birbirleriyle savaş halinde değildir. Bunun bir sonucu olarak devrim değil, toplumsal reform yanlısıdırlar (Ecevit, 2011, s.13) ve Radikal veya Marksist/ Sosyalist feministler gibi devrim veya özgürleşme kavramlarını kullanmayı pek tercih etmezler.

Doğru Cevap: D

Soru 34

1791’de “Kadın Hakları Deklarasyonu”nu yazan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Marie Antoinette

Judith Butler

Diana Fuss

Olympe de Gouges

Eve Kosoftsky

Açıklama:

Olympe de Gouges (1748-1793) 1791’de “Kadın Hakları Deklarasyonu’nu yazmış ve Marie Antoinette’ye sunmuştur. Gouges bu metinde politikada erkek üstünlüğünü eleştirmiş, kadınların da erkekler gibi tam anlamıyla vatandaş olmaları gerektiğini savunmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Erken çocukluk döneminde oluşan ve erkeksiliği ve kadınsılığı üretip güçlendiren deneyimleri, aile ilişkilerini ve dil yapılarını değiştirmeyi amaçlayan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalist feminizm

Psikanalitik feminizm

Varoluşçu feminizm

Kültürel feminizm

Queer feminizm

Açıklama:

Psikanalitik feminizm 1960’lardan başlayarak Freud’un düşüncelerini eleştiren bir grup feministin çalışmalarıyla şekillenen, Nancy Chodorow, Carol Gilligan, Sara Ruddick, ve Helene Deutsch gibi isimlerin öncülüğünü yaptığı bir feminist teoridir. Freud cinsel kimliğin oluşmasında babayı ve kadınlardaki “penis kıskançlığı”nı kullanırken Freud’cu feministler kadının cinsel kimliğinin oluşmasında annenin etkisi üzerinde durmuşlardır. Genel olarak Psikanalitik feministler kadınların ezilmesinin köklerinin çocukluktan itibaren oluşan ilişkisel dinamiklerde olduğunu düşünürler ve amaçları da erken çocukluk döneminde oluşan ve erkeksiliği ve kadınsılığı üretip güçlendiren deneyimleri, aile ilişkilerini ve dil yapılarını değiştirmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Kadın bedenine ve kadın bedeninin erkekler tarafından kontrol edilmesine odaklanmış, kadınları özgürleştirmek ve politik bilinçlerini dönüştürmek için öncelikle kadın bedenini özgürleştirmek gerektiğini savunan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Radikal feminizm

Marksist feminizm

Sosyalist feminizm

Varoluşçu feminizm

Postmodern feminizm

Açıklama:

Radikal feminizm büyük ölçüde yeni sol hareketten ve sivil haklar konusundaki politik gruplaşmadan doğmuştur. Radikal feminist teori biyolojik cinsiyetle toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi vurgulayan, kadın bedenini ve kadın bedeninin erkekler tarafından kontrol edilmesini tartışmaların merkezine yerleştiren, bu nedenle kadınları özgürleştirmek ve politik bilinçlerini dönüştürmek için öncelikle kadın bedenini özgürleştirmek gerektiğini savunan bir feminist teoridir. Radikal feminizm kadınlık deneyimini diğer deneyimlerin üzerinde tutar. Kadın bedenini -hayat verme kapasitesi üzerinden- erkeklerinkinden üstün tutar ve güçlendirmeye çalışır, böylece erkek bedeninin ataerkil avantajını ortadan kaldırmaya çalışır. Kadın bedeninin ve kadınlık deneyiminin sağladığı bu ortaklık sayesinde kadınların sınıf, etnik durum veya cinsel yönelim gibi kendilerini bölebilecek etkenlerin sayısından daha fazla ortak özelliğe sahip olduğunu savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Kadınların güçlü, reaktif, geniş çaplı bir çevrimiçi hareket inşa etmelerini sağlayan dijital araçlarla tanımlanan internet temelli feminist dalga aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern feminizm

Birinci dalga feminizm

İkinci dalga feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Dördüncü dalga feminizm

Açıklama:

Feminizmin 2000’lerin sonlarından itibaren yeni bir dönemece girdiği ve bunun da dördüncü dalga feminizm olarak adlandırıldığı kabul edilmektedir (Wyre, 2009; Chamberlain, 2017; Cochrane, 2014). Pek çok feminist dördüncü dalga feminizmle yeni iletişim teknolojileri arasında önemli bir ilişki olduğunu, dördüncü dalganın merkezinde çevrimiçi (online)/dijital feminizmin yer aldığı belirtmektedir (Rivers, 2017). Dördüncü dalgada sınırlar ve merkezler önceki dalgalara oranla daha az belirgindir, çok farklı ve çok sayıda anlatı aynı anda var olabilmektedir. Dördüncü dalga ne dışlayan ne de men eden bir harekettir, sadece feminizmin hem içinden hem dışından gelen belirli etkilerle oluşan bir aktivizm akınıdır. Bu bakımdan dördüncü dalganın marjinalleri içeri çeken ve beyaz ve ana akım feminizmlerin egemenliğine meydan okuyan radikal bir feminizm olduğu, çeşitli nedenlerle ana akım içinde yer almayan kadınların feminizm alanını yeniden tanımlamalarını sağlayabilecek bir araç olduğu belirtilmektedir (Riera, 2015, s.78). Bununla birlikte dördüncü dalga feminizm henüz teorik yönden önceki dalgalar kadar güçlü değildir, şimdilik yeni bir feminist anlayış geliştirme potansiyeline sahip olan bir dizi yeni eylemlilik ve ilişkililik türü olarak düşünülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Erkeklerin hem kadınlar hem de doğa üzerindeki egemenliğini eleştiren, kadın ve doğanın birlikte özgürleştirilebileceği fikrini savunan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Queer feminizm

Liberal feminizm

Sosyalist feminizm

Siyah feminizm

Ekofeminizm

Açıklama:

Ekofeminizm 1970’lerde kadın ve doğa arasındaki ilişkiler konusunda giderek artan bir bilinçle kurulmuş, kadın ve doğanın birlikte özgürleştirilebileceği fikri üzerinde temellenmiş bir teoridir. Terim ilk kez 1974 yılında kadınları, gezegeni kurtarmak üzere ekolojik bir devrim yapmaya çağıran Fransız yazar Françoise d’Eaubonne tarafından kullanılmıştır. Ekofeminizm erkeklerin hem kadınlar hem de doğa üzerindeki egemenliğini eleştiren, üretim ve yeniden üretim arasındaki çelişkiye odaklanarak üretimden kaynaklanan zarar ve sorunları hem biyolojik hem de sosyal yeniden üretim süreçlerinde görünür kılmaya ve bunlara çözüm üretmeye çalışan bir feminist teoridir. Ekofeminizm hem kadın ve doğa konusunda erkek yanlısı önyargılardan kurtulmuş bir etik çerçevesi kurmaya çalışır hem de etnik ya da sınıfsal konumları nedeniyle ana akım ya da baskın söylem içinde ihmal edilen, değer verilmeyen farklı grupları merkeze alır. Bu grupları sadece içermekle kalmaz, onların çoklu perspektifi üzerine inşa olur.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Kadınlarla erkekler arasında temel farklılıklar olduğu varsayımına karşı çıkmış, kadınlarla erkekler arasındaki benzerliklerin ve kadınların kendi aralarındaki farklılıkların kabul edilmesi gerektiğini savunan feminist teori aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern feminizm

Sosyalist feminizm

Liberal feminizm

Kültürel feminizm

Varoluşçu feminizm

Açıklama:

Postmodern Feminizm diğer feminizmlerden farklı olarak kadınlarla erkekler arasında temel farklılıklar olduğu varsayımına karşı çıkar ve bu tip ikili karşıtlıkların dünyanın modernist algılanışının ürünü olan varsayımsal ve yapay ikilikler olduğunu savunur. Postmodern feministler cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasında daha önceki feministlerin yaptığı ayrımı reddetmiş, cinsiyetin de toplumsal cinsiyetin de kategorik olarak toplum tarafından üretildiğini savunmuşlardır. Postmodern feminizm kadınların ezilmesine yol açan nedenlerin neler olduğuna dair açıklama yapan ya da kadınların özgürleşmesi için atmaları gereken adımları sıralayan tarzdaki feminist düşüncelere de şüpheyle yaklaşır. Hatta Hélène Cixous gibi bazı postmodern feministler feminist veya lezbiyen terimlerini bile fallus merkezli düşünceyle ilişkili görür, reddeder ve özgürleşmek isteyen kadınların farklılıkları engelleyen bir birlik ima eden bu tip terimlerden uzak durmaları gerektiğini düşünürler. Postmodern feminizme göre her birey, yaşamlarında yer alan çoklu baskı sistemlerinden farklı düzeylerde etkilenir, bu nedenle radikal feministlerin yaptığı gibi kadınların deneyimlerini evrenselleştirmek ya da kadınların kendi aralarındaki ortak özelliklerin, erkeklerle kadınlar arasındaki ortak özelliklerden daha fazla olduğunu kabul etmek problemlidir. Postmodern feminizm bunun yerine etnik durum, sınıf ve cinsel yönelim gibi açılardan kadınlarla erkekler arasındaki benzerliklerin ve kadınların kendi aralarındaki farklılıkların kabul edilmesi gerektiğini savunur. Böylece kadınların birbirleri üzerinde kurduğu baskı da görünür olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Toplumsal dünyanın söylemsel doğasını anlayacak bir yapısöküm yaklaşımı kullanan, toplumsal gerçekliğin nesnel bir gerçekliği olduğunu iddia eden büyük anlatıları eleştiren, hakikatin çoğul olduğunu kabul eden ilişkisel ve bağlamsal bir bilgi teorisi kullanan, dili maddi, aktif, üretken bir sistem olarak kavramsallaştıran feminist epistemoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist ampirizm

Feminist inşacılık

Postmodern feminist epistemoloji

Feminist duruş (standpoint) epistemolojisi

Kültürel feminizm

Açıklama:

Postmodern feministler bilgi konusunda farklı görüşlere sahiptirler, bütün bilgilerin göreli olduğunu iddia edenler de, bütün bilgilerin toplumsal olarak konumlandığı ve bağlamsal olduğunu iddia edenler de vardır. Postmodern feminist epistemoloji hem feminist ampirizmi hem de feminist duruş epistemolojisni eleştirir ve çoğulluğu, bilginin bağlamsal temelini ve gerçekliğin olumsallığını vurgular. İster cinsiyetçi olmayan bir şekilde ampirist feministler tarafından üretilsin, ister kadın duruşunun daha üstün olduğunu savunan feminist duruş epistemolojisini benimseyenler tarafından üretilsin, postmodern feministlere göre tek, nesnel bir hakikate ulaşma ihtimali yoktur. Erkeklerin kendi perspektiflerini ve ilgilerini evrensel ve tarafsız gibi gösterdiklerini belirten Irigaray’a göre postmodern feminist epistemolojinin rolü erkeklerin toplumsal dünyayı kendi gördükleri ve deneyimledikleri şekliyle, sanki mutlak gerçekmiş gibi nasıl tanımlayıp betimlediklerini ortaya koymaktır. Bu çerçevede postmodern feminist epistemoloji toplumsal dünyanın söylemsel doğasını anlayacak bir yapısöküm yaklaşımı kullanan, toplumsal gerçekliğin nesnel bir gerçekliği olduğunu iddia eden büyük anlatıları eleştiren, hakikatin çoğul olduğunu kabul eden ilişkisel ve bağlamsal bir bilgi teorisi kullanan, dili maddi, aktif, üretken bir sistem olarak kavramsallaştıran bir epistemolojidir. Postmodern feminist epistemoloji söylem dışında bir hakikat olamayacağını ileri sürerken kendisinin de bir söylem olmasıyla, sosyolojinin ve feminizmin akademik çalışma biçimlerini reddederek sadece postmodernler ve diğerlerinden oluşan iki kutuplu bir evren sunmakla ve kadın ve ataerki gibi kategorileri anlamsızlaştırdığı için politikayı anlamsız kılmakla eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tarihteki ilk Feminist düşünürlerden biri değildir?

Sappho

Christine de Pizan

Mary Astell

Abigail Adams

Marie Curie

Açıklama:

Kronolojik olarak tarihteki ilk Feminist düşünürler olarak Sappho (M.Ö.630-570), Christine de Pizan (1364-1430), Mary Astell (1666-1731), Abigail Adams (1744-1818) gibi isimler kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi liberal feminizmin paylaştığı ilkelerden değildir?

Akla inanç

Devrim

Eğitim

Bağımsızlık

Doğal Haklar Doktrini

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesini savunan liberal feministlerin temel çabası Aydınlanmanın erkek olarak varsaydığı “birey” kavramının kadınları da içerecek şekilde genişletilmesidir. Liberal feministler genel olarak aşağıdaki ilkeleri paylaşmışlardır (Donovan, 2001, s.27):
1. Akla inanç: Akıl ve Tanrıyı neredeyse eşanlamlı gören liberal feministler her bireyin kendi aklına ve vicdanına sahip olduğunu vurgulamış, gerçeğin en güvenilir kaynağının gelenekler veya kurumlar değil, bireysel vicdan olduğunu savunmuşlardır.
2. Kadınlarla erkeklerin aynılığı: Liberal feministler kadınların ve erkeklerin ontolojik olarak benzer olduğuna inanmış, ruhları, akılları veya yetenekleri arasında bir fark olmadığını savunmuşlardır.
3. Eğitim: Toplumsal değişim ve dönüşüm için en önemli yolun eğitim, özellikle de eleştirel düşünebilme eğitimi olduğunu savunmuşlardır.
4. Bağımsızlık: Liberal feministler bireyin diğer bireylerden ayrı olarak gerçeği arayan, yalnız, bağımsız bir varlık olduğunu ve haysiyetinin de bağımsızlığına bağlı olduğunu savunmuşlardır.
5. Doğal haklar doktrini: Liberal feministler doğal haklar doktrinine bağlı kalmış, birçoğu kendini siyasal haklarla sınırlamasa da hareket ağırlıkla oy verme hakkı talebine yoğunlaşmıştır.
Liberal feministler ana mücadele alanını eğitime erişim olarak görür. Erkek ve kadınlar eşit eğitim alırlarsa, eğitim ve istihdam alanlarında fırsat eşitliği sağlanıp kadınların önündeki yapay engeller kaldırılırsa topluma eşit şekilde katılabileceklerini savunurlar. Erkeklerin ellerindeki haklardan vazgeçmeleri gerektiğini düşünmezler, diğer bir deyişle erkeklerle kadınlar birbirleriyle savaş halinde değildir. Bunun bir sonucu olarak devrim değil, toplumsal reform yanlısıdırlar.Radikal veya Marksist/ Sosyalist feministler gibi devrim veya özgürleşme kavramlarını kullanmayı pek tercih etmezler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi liberal feministlerin önde gelen isimlerinden biridir?

Olympe de Gouges

Marie Antoinette

Mary Astell

Abigail Adams

Mary Wollstonecraft

Açıklama:

Liberal feminizmin önde gelen isimlerinden Mary Wollstonecraft’ın 1792 yılında yazdığı “Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi” adlı eseri ilk büyük ve sistematik feminist tezdir ve feminist teorinin klasiklerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kültürel feminizm geleneğinin başlangıcı sayılır?

"On Dokuzuncu Yüzyılda Kadın" Eseri.

"Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi" Eseri.

Kadın Hakları Deklarasyonu

"Siyah Kölelik" Eseri.

Fransız Devrimi

Açıklama:

Kültürel feminist geleneğin başlangıcı olarak Margaret Fuller’ın 1845 yılında yayınlanan “On Dokuzuncu Yüzyılda Kadın” adlı eseri kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi birinci dalga feminizim düşüncelerden biri değildir?

Anarko-feminizim

Evangelist feminizm

Sosyal feminizim

Liberal feminizim

Varoluşçu feminizim

Açıklama:

Anarko feminizm, evangelist feminizm, sosyal feminizm, liberal feminizm birinci dalga feminist akımlardandır ancak varoluşçu feminizm ikinci dalga feminizm akımlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Birinci Dalga Feminizme ilişkin ifadelerden hangisi doğru değildir?

Oy hakkı 20.yy başında neredeyse bütün feministlerin odaklandığı bir ortak nokta olmuştur

Birinci Dalga Feminizm 19. yy sonunda başlayan ve 1920’lere dek süren feminist
hareketi kapsar.

19. yy öncesindeki kadın hakları talepleri bu dalga içinde değerlendirilmez

Kadın haklarına ilişkin ilk talepler, genel olarak politik demokrasinin ileri olduğu ülkelerde daha yoğun olarak ortaya konmuştur

Birinci dalga feminizm modernleşmenin ve endüstrileşmenin yarattığı geniş
çaplı sosyal ve ekonomik değişiklikler üzerine gelişmiştir.

Açıklama:

19. yy öncesindeki kadın hakları talepleri bu dalga içinde değerlendirilmez

Doğru Cevap: C

Soru 47

Seçeneklerden hangisi Liberal feministlerin genel olarak paylaştığı ilkelerden biri değildir?

Akla inanç

Kadınların erkeklere üstünlüğü

Eğitim

Bağımsızlık

Doğal haklar doktrini

Açıklama:

Kadınların erkeklere üstünlüğü

Doğru Cevap: B

Soru 48

Seçeneklerden hangisi Liberal feminizmin önde gelen isimlerinden biridir?

Simone De Beauvoir

Nancy Chodorow

Carol Gilligan

Helene Deutsch

Mary Wollstonecraf

Açıklama:

Mary Wollstonecraf

Doğru Cevap: E

Soru 49

Ekofeminizm terimi ilk defa kim tarafından kullanılmıştır?

Françoise d’Eaubonne

Simone De Beauvoir

Teresa de Lauretis

Eve Kosoftsky

Judith Butler

Açıklama:

Françoise d’Eaubonne

Doğru Cevap: A

Soru 50

Seçeneklerden hangisi Queer teorinin önde gelen isimlerinden biridir?

Kate Millett

Judith Butler

Carol Gilligan

Mary Daly

Nancy Chodorow

Açıklama:

Judith Butler

Doğru Cevap: B

Soru 51

Seçeneklerden hangisi Feminist araştırmaları ana akım eril araştırmalardan ayıran noktalardan biri değildir?

Feminist araştırmalar erkeklerden çok kadınları ilgilendiren konu ve problemlere odaklanırlar.

Feminist araştırmaların kurdukları hipotezler ve bunları sınamak için kullandıkları kanıtlar ana akıma alternatiftir, çünkü mevcut erkek egemen bilgi birikimini ve bu birikimden doğan hipotezleri tarafsız kabul etmezler.

Feminist araştırmalarda amaç kadınların dünya görüşüne yönelik bir anlamaya ulaşmak ve kadın özgürlüğüne katkıda bulunmaktır, bu nedenle feminist araştırmalar politiktir değildir.

Feminist araştırmalarda araştırmacı olan feministlerle araştırmaya konu olan kadınlar arasında bilen-bilinen ayrımına dayalı bir hiyerarşi yoktur, kadınlık deneyimi ve empati esastır.

Feminist araştırmacılar araştırmada katılımcı olmayıp nesnel olabilecekleri iddiasını reddederler. Onlar için araştırmaya dahil olmak hem gerekli hem de kaçınılmazdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 52

Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi adlı kitabın yazarı seçenklerden hangisidir?

Judith Butler

Rebecca Walker

Hélène Cixous

Donna Haraway

Luce Irigaray

Açıklama:

Judith Butler

Doğru Cevap: A

Soru 53

Seçeneklerden hangisi Ekofeminizmin alt kollarından biri değildir?

liberal ekofeminizm

kültürel ekofeminizm

sosyal ekofeminizm

varoluşçu ekofeminizm

sosyalist ekofeminizm

Açıklama:

varoluşçu ekofeminizm

Doğru Cevap: D

Soru 54

Seçeneklerden hangisi birinci dalga feminizmin özelliklerindendir?

Öncü teorisyenleri arasında Simone De Beauvoir yer alır.

1960’larda başlamıştır.

Merkezinde kadın bedeninin ataerkil denetimden özgürleştirilmesi yer alır.

Genel olarak kadınların anayasal haklarla ilgili konularda erkeklerle eşit haklara sahip olma çabalarını yansıtan bir dalgadır.

Öncü teorisyenleri arasında Judith Butler yer alır.

Açıklama:

Genel olarak kadınların anayasal haklarla ilgili konularda erkeklerle eşit haklara sahip olma çabalarını yansıtan bir dalgadır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Seçeneklerden hangisi Birinci Dalga Feminist teorilerden biri değildir?

anarko-feminizm

evangelist feminizm

sosyal feminizm

kültürel feminizm

varoluşçu feminizm

Açıklama:

varoluşçu feminizm

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dalga Feminizm içinde diğerlerinden daha fazla öne çıkan teorilerden biridir?

Siberfeminizim.

Postmodern Feminizim.

Kültürel Feminizim.

Varoluşçu feminizim.

Liberal Feminizim.

Açıklama:

Varoluşçuluk iradesi ve bilinci olan insanlarla irade ve bilinçten yoksun nesneler arasında kesin bir ayrım yapan, insanların davranışlarından sorumlu olduğunu vurgulayan bir felsefi akımdır. Varoluşçu feminizm temel olarak kadınların ikincil konumunu varoluşçuluk üzerinden açıklayan Simone De Beauvoir’ın düşüncelerinden doğan ve daha sonra farklı yaklaşımlarla zenginleşmiş olan bir feminist teoridir. De Beauvoir’ın 1949’da yayınladığı “İkinci Cins” (The Second Sex) adlı eseri ikinci dalga içindeki en önemli eserlerden biridir. De Beauvoir varoluşçuluk geleneği içinde yer aldığı için önceden verilmiş olan, belirli niteliklere sahip olan bir insan özü olduğu şeklindeki özcü görüşü reddeder. Kadınların da doğalarından ya da biyolojilerinden kaynaklanan bir rolü olmadığını savunur. İkinci Cins adlı eserinde biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet arasında önemli bir ayrım yapmıştır. Yine de De Beauvoir kadın ve erkekler arasındaki biyolojik farklılıkları reddetmez. Her ne kadar (biyolojik) cinsiyetin psikolojik ve davranışsal yönlerinin biyolojik farklılıkların kaçınılmaz sonuçları değil ataerkil kültürün ürünü olduğunu belirtse de yine de erkeklerle kadınlar arasında indirgenemez biyolojik farklılıklar olduğunu vurgular.

Doğru Cevap: D

Soru 57

"Feminist araştırmalar genellikle bir bilim anlayışı olarak ............. uzak duran ve araştırmanın kadın özgürlüğüne bağlılık içermesi gerektiğini ileri süren bir bakış açısına sahiptirler."
Yukarıdaki cümleden boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Pozitivizm.

Post modernizim.

Postpozitivizm.

Varoluşçluk.

Felsefi düşünce.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi feminist araştırmaları ana akım eril araştırmalardan ayıran noktalardan biri değildir?

Araştırma problemleri

Alternatif hipotezler

Araştırmanın amacı

Araştırmacı ve araştırılan arasındaki ilişki

Araştırmanın tekniği

Açıklama:

Feminist araştırmaları ana akım eril araştırmalardan ayıran noktalar aşağıdaki gibi özetlenebilir (Harding, 1987; Abbott vs., 2005):
• Araştırma problemleri: Feminist araştırmalar erkeklerden çok kadınları ilgilendiren konu ve problemlere odaklanırlar.
• Alternatif hipotezler: Feminist araştırmaların kurdukları hipotezler ve bunları sınamak için kullandıkları kanıtlar ana akıma alternatiftir, çünkü mevcut erkek egemen bilgi birikimini ve bu birikimden doğan hipotezleri tarafsız kabul etmezler.
• Araştırmanın amacı: Feminist araştırmalarda amaç kadınların dünya görüşüne yönelik bir anlamaya ulaşmak ve kadın özgürlüğüne katkıda bulunmaktır, bu nedenle feminist araştırmalar politiktir.
• Araştırmacı ve araştırılan arasındaki ilişki: Feminist araştırmalarda araştırmacı olan feministlerle araştırmaya konu olan kadınlar arasında bilen-bilinen ayrımına dayalı bir hiyerarşi yoktur, kadınlık deneyimi ve empati esastır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi feminist epistemolojilerinden biri değildir?

Feminist Amprizim.

Femisinit Duruş.

Feminist İnşacılık.

Post Modern Feminisit Epistemolojiler.

Varoluşçu Feminist Epistemolojiler.

Açıklama:

Feminizmde tek bir epistemoloji yoktur. Birbirinden farklı bir dizi feminist epistemoloji vardır ama bunlardan biri diğerlerinden daha doğru değildir, konuya ve amaca göre hepsi kullanışlıdır ve feministler araştırmalarında genellikle farklı feminist epistemolojileri birlikte kullanırlar. Bu dört epistemolojiye kısaca değinelim;
-Feminist Amprizim.
-Femisinit Duruş.
-Feminist İnşacılık.
-Post Modern Feminisit Epistemolojiler.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi üçüncü dalga feminizmin özelliklerinden biridir?

Bu dalga içinde öne çıkan teorilerden bir psikanalitik feminizmdir.

İkinci dalga feminizmin reddine dayanır.

Dijital feminist etkinlikleri ve çevrimiçi feminizmi içerir.

Nesiller arası dayanışma ve destek ön plandadır.

Eylemlerinde medya ve popüler kültür önemli araçlardır.

Açıklama:

Üçüncü dalga feminizmin Rebecca Walker ve Shannon Liss ile 1990’ların başında başladığı (Denfeld, 1995, s.263) ileri sürülse de eşzamanlı olarak pek çok kaynakta bu terimden bahsedildiği vurgulanmaktadır (Pilcher ve Whelehan, 2004, s.170). İkinci dalga için nasıl ana mücadele kişisel hayatlar ve ilişkilerse üçüncü dalga için de kitle iletişim araçlarının atmosferi, olasılıkları ve çelişkileridir (Pilcher ve Whelehan, 2004, s. 147). Üçüncü dalga önceki dalganın farkında olan ama sınırlılıklarını da fark eden bir yeni nesil feminizm olarak görülebilir. Bu sınırlılıklardan ilki ikinci dalganın ağırlıkla beyaz ve orta sınıf olmasıdır. Bunun yanında üçüncü dalga ikinci dalgayı buyurgan, kuralcı bir hareket olmakla ve sıradan kadınların kozmetik, moda ve heteroseksüel cinsellik gibi kişisel dışa vurum yollarından aldıkları keyiften suçluluk duymalarına neden olmakla eleştirmiştir (Pilcher ve Whelehan, 2004, s. 169). Dahası pek çok üçüncü dalga feminist, ikinci dalganın içinde doğduğu tarihsel ve politik koşulların artık mevcut olmadığını ve bu nedenle ikinci dalganın güncel kadınların deneyimleriyle uyuşmadığını iddia etmiştir. Üçüncü dalga feministlerin çoğu feminist teoriye hakim, üniversitedeki kadın çalışmalarıderslerine alışık olan, bunların yanında ırk, sınıf gibi konularda da akademik sorgulama yapabilen, ayrıca postyapısalcı ve postmodern teorilere de aşina olan kişilerdir, bu nedenle kadınlık ortak deneyiminden doğan “kızkardeşlik” gibi feminist kavramlara şüpheyle yaklaşmışlardır (Pilcher ve Whelehan, 2004, s. 169). Üçüncü dalga feminizm iktidar/ kurban çerçevesi dışına çıkan, önceki dalgalara oranla daha kişisel ve daha karmaşık olan, toplumsal cinsiyeti yeniden kuramsallaştırmayı amaçlayan bir feminizmdir. Üçüncü dalga feminizmin akademiden doğduğu söylenebilir, ama popüler kültür biçimlerinde de kendini gösterir, çünkü üçüncü dalga feministlere göre kendi hayatları popüler kültürle, özellikle müzik, televizyon, film ve edebiyatla biçimlenmiştir. Üçüncü dalganın içinde feminist bir örgüte bağlı olmasalar da medyada ve ana akımda sunulan “kadınsılık” tiplerine uyum sağlamayı reddeden ve bu tipleştirmelere direnen bazı popüler kültür yıldızları da önemlidir ve bu kişiler “üçüncü dalga ikonları” olarak görülürler (Pilcher ve Whelehan, 2004, s.170). Courtney Love veya 1991’de başlayan Riot Grrl bu ikonların örneklerindendir. Bu örnekler popüler kültürün de bir eylem alanı olabileceği, medyanın politik mesajlar iletmek için kullanılabileceği ve müzik yapmanın bir eylem biçimi olduğu iddialarını yansıtırlar. Ataerkil iktidar yapıları tarafından soğurulma korkusu nedeniyle genellikle medyadan sakınan ve uzak duran ikinci dalga feministlerin aksine pek çok üçüncü dalga feminist için üçüncü dalganın bir parçası olmak, medya ve popüler kültür üzerinden kendi politikasını gerçekleştirmektir (Pilcher ve Whelehan, 2004, s.170-1). Üçüncü dalga feminizmde nesiller arası çatışma duygusu merkezidir, genç olmanın ve kendine ait bir alana sahip olmaya, kendine özgü bir felsefe geliştirmeye çalışmanın önemi büyüktür. Kimlik politikalarına yönelik radikal bir şüphe söz
konusudur ve onun yerine “yaşam tarzı” politikası önem kazanır. Yaşam tarzı politikaları
kişisel politikanın kıyafet, mobilya ve araba gibi kişisel zevkle ilgili olduğu
ve 1980’lerin ortalarından beri yaşanan toplumsal dönüşümün bir parçası olduğu
iddiasını içerir (Pilcher ve Whelehan, 2004, s.171). Bu iddia üçüncü dalganın
kendini ikinci dalgadan ayırmaya çalıştığı anlamına gelmez, çokdilliliği ve kültürel
beğenileri öne çıkarsa da üçüncü dalga ikinci dalgaya saygılıdır, onun ana ilkelerini
sahiplenirler ve dalgaları bir süreklilik olarak görür. Ancak 70’lerdeki feminist
hareketin kazanımlarının da etkisiyle İkinci Dünya Savaşı sonrasında doğanlarla
X nesli arasında büyük farklar olduğunu düşünürler. Örneğin Naomi Wolf “Ateşe
Ateş” (Fire with Fire) (1993) adlı eserinde ataerkil baskılar nedeniyle kadınların
kendilerini pasif konumda görmelerine neden olan “kurban feminizmi”nden kurtulmak
gerektiğini savunur. Wolf ’a (1993) göre üçüncü dalga feminizm, “kız çocuğunun”
kendi gündemini saptamak için feminist “anne”sinden veya “örümcek kafalılardan”
kaçma isteğinden doğmuştur. Dolayısıyla üçüncü dalga kendini ikinci
dalgadan tamamen ayrı tutmasa da daha çok kadınların kendi yaşamlarına ilişkin
Üçüncü dalga feminizm ikinci dalga feminizmdeki kimlik politikalarını eleştirmiş ve yaşam tarzı politikalarına odaklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

1700'lerde ortaya çıkan ve kadınların kamusal alanda çeşitli haklar talep etmeleriyle ortaya çıkan feminist harekete ne ad verilir?

Birinci dalga feminist hareket

İkinci dalga feminist haraket

Üçüncü dalga feminist hareket

Radikal feminist hareket

Sosyalist feminist hareket

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kadın haklarına yönelik ortak taleplerin ilk görüldüğü dönem hangisidir?

İngiliz devrimi

Fransız ihtilali

1. Dünya savaşı yılları

2. Dünya savaşı yılları

1929 dünya ekonomik buhranı

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Erkeklerle kadınların hukuki eşitliğini vurgulayan, kadınların toplumdaki ikincil statüsünün demokrasi içinde politik süreçlerle iyileştirilebileceğini ve eşitliğe toplumdaki mevcut yapılar içerisinde planlanmış eylemlerle ulaşılabileceğini savunan bir feminist teoriye ne ad verilir?

Radikal feminizm

Sosyalist feminizm

Liberal feminizm

Black feminizm

Kültürel feminizm

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Liberal feminizmin en önemli temsilcisi olan ve 1792 yılında Kadın Haklarının Gerçekleştirilmesi adlı eseri yazan feminist düşünür kimdir?

Sylvia Walby

F. Wright

Sarah Grimke

Mary Wollstonecraf

Maria Steward

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 65

Eski bir köle olan ve 1800'lü yıllarda kölelik karşıtı bir feminist olarak ortaya çıkan düşünür kimdir?

Harriet Taylor

Sylvia Walby

Susan Okin

Alice Rossi

Sojourner Truth

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Erkek ve kadınların farklılığını vurgularken kadınlar arasındaki benzerliği de ön plana çıkarmış, kadınların ayrı bir kültüre ve etiğe sahip olduğunu, kolektif hareket ederek erkek egemen kültüre karşı çıkmaları ve kendi doğalarına dönmeleri gerektiğini savunan feminist düşünceye ne ad verilir?

Kültürel feminizm

Liberal feminizm

Radikal feminizm

Sosyalist feminizm

Siyasal feminizm

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

1960’ların sonunda ortaya çıkan, oy hakkının ve fırsat eşitliğinin eşitlik sağlamakta yetersiz kaldığını gören, ataerkil toplumun baskısından kurtuluş yolunu arayan bir feminist teoriye ne ad verilir?

Liberal feminizm

İkinci dalga feminizm

Kültürel feminizm

Radikal feminizm

Üçüncü dalga feminizm

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Kültürel feminizm

Liberal feminizm

Varoluşçu feminizm

Radikal feminizm

Sosyalist feminizm

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

1949 yılında yayınlanan ve feminist literatürün en önemli eserlerinden birisi olan "İkinci Cins" adlı çalışma hangi feminist düşünüre aittir?

Sylvia Walby

Emma Goldman

Sarah Grimke

Simone De Beauvoir

Harriet Taylor

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Kadınlar üzerindeki baskıların ataerkil yapılardan ve erkek egemen ideolojilerden kaynaklandığını öne süren feminist yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminizm

Sosyalist feminizm

Kültürel feminizm

Varoluşçu feminizm

Radikal feminizm

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

1792 yılında yayınlanan “Kadın Hakları Savunması” metni aşağıdaki feminist yazarlardan hangisine aittir?

Mary Wollstonecraft

Christine de Pizan

Mary Astell

Abigail Adams

Sarah Grimké

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 72

Feminizm genel hatlarıyla kendi içinde birbirinden farklı görüş ve teorilerin yer aldığı kaç dalgadan oluşmaktadır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Feminizmi genel hatlarıyla kendi içinde birbirinden farklı görüş ve teorilerin yer aldığı dört dalga olarak ele almak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi liberal feministlerin ilkelerinden biri değildir?

Akla inanç

Kadınlarla erkeklerin aynılığı

Doğal haklar doktrini

Bağımsızlık

Kişisel olan politiktir

Açıklama:

Kişisel olan politiktir söylemi ikinci dalga feminizmin sloganıdır

Doğru Cevap: E

Soru 74

Kadınların ezilmesinin ve kadın erkek eşitsizliğinin nedeni olarak emeğin kapitalist örgütlenişiyle ekonomi ve aile arasındaki ilişkiyi gören feminist yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Liberal feminizm

Radikal feminizm

Ekofeminizm

Marksist feminizm

Anarko feminizm

Açıklama:

Marksist feminizm kadınların ezilmesinin ve kadın erkek eşitsizliğinin nedeni olarak emeğin kapitalist örgütlenişiyle ekonomi ve aile arasındaki ilişkiyi gören, kadınlar arasındaki sınıfsal farklılıkları vurgulayan bir feminist teoridir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi erkek egemen ana akım sosyoloji tarafından bozulmuş olan ve kadınları kontrol edip ikincilleştirmek için kullanılan bilgiyi feminist bilgiyle değiştiren feminist epistemolojidir?

Feminist duruş epistemolojisi

Feminist ampirizm

Feminist inşacılık

Feminist söylem analizi

Politik iktisat

Açıklama:

Feminist duruş epistemolojisini benimseyenlere göre feminist araştırmaların amacı erkekler ve erkek egemen ana akım sosyoloji tarafından bozulmuş olan ve kadınları kontrol edip ikincilleştirmek için kullanılan bilgiyi feminist bilgiyle değiştirmektir.

Doğru Cevap: A

Modern Sosyoloji Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler