Klasik Sosyoloji Tarihi - Sosyoloji | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkışı ne zaman başlamıştır?

16. yüzyılda

17. yüzyılda

18. yüzyılda

19. yüzyılda

20. yüzyılda

Açıklama:

Bilimsel anlamda sosyolojik düşüncenin, yani bir bilim olarak sosyolojinin ortaya çıkışı İbn-i Haldun’un ölümünden dört yüz yıl kadar sonra, 1800’lerde başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Fizik, biyoloji, kimya, anatomi, astronomi başta olmak üzere çeşitli bilim dallarında yapılan önemli çalışmalarla modern bilimin temellerinin atıldığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Aydınlanma Devrimi

Fransız Devrimi

Bilimsel Devrim

Endüstri Devrimi

Rönesans Dönemi

Açıklama:

Bilimsel devrim, Antik Yunan’dan Ortaçağ’a kadar kabul görmüş olan doktrinlerin reddedildiği ve fizik, biyoloji, kimya, anatomi, astronomi başta olmak üzere çeşitli bilim dallarında yapılan önemli çalışmalarla modern bilimin temellerinin atıldığı döneme (1500-1700) verilen addır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

I. Galileo Galilei-Güneş sistemi teorisi II. Johannes Kepler-Kan dolaşımı teorisi III. William Harvey-Gezegenler ve gezegen sistemleri teorisi IV. Isaac Newton-Evrensel kütle çekim yasası Yukarıdaki Bilimsel Devrim sürecinde yapılan bilimsel çalışmalar ve bilim adamı eşleşmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I-III

I-IV

III-IV

Açıklama:

Bilimsel Devrim olarak adlandırıan dönemdeki bazı çalışmalardan örnek vermek gerekirse, Galileo Galilei (1564-1642) güneş sisteminin merkezinde dünyanın değil güneşin yer aldığını göstermiş, Johannes Kepler (1571-1630) gezegenler ve gezegen sistemleri ile ilgili yasaları keşfetmiş, güneş sisteminin matematiksel bir açıklamasını yapmış, William Harvey (1578-1657) kan dolaşımı teorisini geliştirmiştir. Bilimsel devrimin simgelerinden olan Isaac Newton’un (1642-1727) gelmiş geçmiş en önemli bilimsel eserlerden biri olan “Doğa Felsefesinin Matematik İlkeleri” adlı kitabı 1687 yılında yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Sosyoloji tarihinde hangi gelişme ile birlikte bilginin kaynağının dinsel metinler değil, bilim olduğu görüşü benimsenmiş, herkesin kendi aklını kullanma kapasitesi olduğu için herkes eşit kabul edilmiş ve ruhban sınıfının ayrıcalıkları meşruiyetini kaybetmiştir?

Aydınlanma Düşüncesi

Fransız Devrimi

Bilimsel Devrim

Endüstri Devrimi

Rönesans Dönemi

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi ile birlikte bilginin kaynağının dinsel metinler değil, bilim olduğu görüşü benimsenmiş, herkesin kendi aklını kullanma kapasitesi olduğu için herkes eşit kabul edilmiş ve ruhban sınıfının ayrıcalıkları meşruiyetini kaybetmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 5

İnsan zihnini boş bir levha, boş bir yazı tahtasına benzeten öğreti aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonalizm

Ampirizm

İdealizm

Hümanizm

Komünizm

Açıklama:

Ampirizme göre insan doğduğunda hiçbir bilgiye sahip değildir; doğduğunda insanın zihni boş bir levha, boş bir yazı tahtası gibidir, deneyimlerimizle öğrendiğimiz bilgiler bu yazı tahtasının üzerine yazılır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aydınlanma döneminin sloganının “Bilmeye cüret et!” cümlesi olduğunu belirten düşünür kimdir?

Voltaire

Kant

Vico

Montesquieu

Rousseau

Açıklama:

Kant, aydınlanma döneminin sloganının “Bilmeye cüret et!” cümlesi olduğunu belirtir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

I. Ruhban sınıfına muhalif olmaları II. Dini ön plana çıkarmaları III. Ampirik bilginin önemine duydukları inanç IV. Yasal ve yapısal reform istekleri Yukarıdakilerden hangileri Aydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran yönlerdendir?

I-III-IV

I-II-IV

II-IV

I-III

II-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

I. Orta sınıfların yükselişini sağlamıştır II. Siyasal iktidar anlayışında köklü bir değişikliğe neden olmuştur III. Cansız enerji kaynaklarından, yeni makinelerden ve teknolojilerden faydalanılmıştır IV. Emek sürecinde kapitalist kontrol ve iş bölümünde uzmanlaşma başlamıştır Fransız Devrimi yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerine sebep olmuştur?

III-IV

II-III

I-II-IV

I-II

II-IV

Açıklama:

Fransız Devrimi, orta sınıfların yükselişini sağlamış, siyasal iktidar anlayışında köklü bir değişikliğe neden olmuş, tek rasyonel yönetim biçiminin demokrasi olduğu düşüncesinin yaygınlaşmasında, ulus devlet ve milliyetçilik akımlarının başlamasında ve diğer ulusların kendi siyasal birliklerini kurmalarında etkili olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

18. yüzyılın ikinci yarısında başlayan ve 19. yüzyılın ikinci yarısına dek süren ekonomik, teknolojik ve toplumsal alanlarda yaşanan birbiriyle ilişkili geniş çaplı değişimlerin bütününe verilen ad nedir?

Endüstri Devrimi

Fransız Devrimi

Aydınlanma

Bilimsel Devrim

Rönesans

Açıklama:

Endüstri Devrimi, 18. yüzyılın ikinci yarısında başlayan ve 19. yüzyılın ikinci yarısına dek süren ekonomik, teknolojik ve toplumsal alanlarda yaşanan birbiriyle ilişkili geniş çaplı değişimlerin bütününe verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Endüstriyel işçi sınıfına mensup olan işçiler on dokuzuncu yüzyıla kadar büyük ölçüde sosyal ve siyasal haklardan mahrum bir şekilde, kötü çalışma koşullarında ve düşük ücretlerle çalışmış ve genel olarak sağlıksız koşullarda yaşamıştır. Yukarıdaki bilgiye göre Endüstri Devrimi hangi düşüncenin ortaya çıkmasında etkili olmuştur?

Feminist

Sosyalist

Faşist

Liberal

Hümanist

Açıklama:

Endüstriyel işçi sınıfı ile işverenler arasındaki çıkar çatışması, Endüstri Devrimi’ni izleyen yıllarda geniş çaplı işçi hareketlerinin ve sosyalist düşüncenin gelişmesinde etkili olmuş, ayrıca endüstri ve kapitalizmin yarattığı sorunlar klasik sosyoloji teorilerinde de ele alınmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bilimsel Devrim’in önemli isimlerinden olan, evrensel kütle çekim yasasını ve hareket yasalarını açıklayan, gözlem ve deney yoluyla yaptığı çalışmalarla fiziksel evrenin algısını değiştiren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Galileo Galilei

Johannes Kepler

William Harvey

Francis Bacon

Isaac Newton

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Bilimsel Devrim’in gerçekleşmesini sağlayan çalışmalar açıklanmaktadır.
Isaac Newton

Doğru Cevap: E

Soru 12

Batı Avrupa’da insan, toplum ve doğa hakkında geleneksel dünya görüşüne karşı çıkan ve bilginin kaynağının akıl ve bilim olduğunu ileri süren düşünce hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Reformasyon

Devrim

Rönesans

Aydınlanma

Monarşi

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşüncesi açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aydınlanma düşüncesinde doğal ve toplumsal dünya hakkındaki tüm bilgilerin insanların beş duyuları aracılığıyla idrak edebildikleri deneyimsel gerçeklere dayandığını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensellik

Özgürlük

Ampirizm

Hoşgörü

Bireycilik

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşüncesinin temel kavramları açıklanmaktadır.
Ampirizm

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aydınlanma düşüncesinde bilim ve akıl kavramlarının bütün durumlara uygulanabileceğini ve bilimsel ilkelerin her durumda geçerli olduğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bireycilik

Evrensellik

Özgürlük

Hoşgörü

Ampirizm

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşüncesinin temel kavramları açıklanmaktadır.
Evrensellik

Doğru Cevap: B

Soru 15

Tarih felsefesinin kurucularından olan ve toplumsal yaşamın ilkelerinin insan aklının geçirdiği değişimlere bağlı olduğunu ifade eden Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

Vico

Rousseau

Voltaire

Maistre

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşünürlerinin görüşleri açıklanmaktadır.
Vico

Doğru Cevap: B

Soru 16

Gerçek toplum düzeninin, üyelerin karşılıklı yükümlülüklerinin olduğu bir sözleşme düzeni olduğunu savunan ve bireylerin bu toplumsal sözleşmeye uydukları sürece özgür olacaklarını ileri süren Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Rousseau

Montesquieu

Voltaire

Comte

Vico

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşünürlerinin görüşleri açıklanmaktadır.
Rousseau

Doğru Cevap: A

Soru 17

Saf Aklın Eleştirisi adlı eseriyle Alman Aydınlanmasında akıl ve akılcılık kavramlarının öne çıkmasını sağlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Montesquieu

Voltaire

Kant

Bonald

Rousseau

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşünürlerinin görüşleri açıklanmaktadır.
Kant

Doğru Cevap: C

Soru 18

Toplumsal olguların ruhsal ya da metafizik dünyadaki değil, doğal dünyadaki neden sonuç ilişkileriyle tamamen açıklanabileceğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Evrensellik

Yöntem

Görelilik

Önyargı

Naturalizm

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, Aydınlanma düşünürlerinin görüşleri açıklanmaktadır.
Naturalizm

Doğru Cevap: E

Soru 19

On sekizinci yüzyıl sonunda Fransa’da monarşinin yıkılmasına ve cumhuriyetin kurulmasına yol açan politik olayların bütününe ne ad verilir?

Bilimsel Devrim

Endüstri Devrimi

Kültürel Devrim

Fransız Devrimi

Toplumsal Devrim

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, siyasal devrimler açıklanmaktadır.
Fransız Devrimi

Doğru Cevap: D

Soru 20

Fransız Devrimi sonrasında şekillenen yeni toplumun insanları birbirine bağlayan birincil bağları çözdüğünü, dolayısıyla sorunun politik ya da ekonomik değil, toplumsal olduğunu ifade eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Maistre

Bonald

Simon

Hobbes

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojinin Doğuşunda Etkili Olan Gelişmeler bölümünde, siyasal devrimler açıklanmaktadır.
Comte

Doğru Cevap: A

Soru 21

Toplumsal gerçekliğin incelenmesi ve toplumsal değişmenin neden ve sonuçlarının araştırılması konusunda “Ümran Bilimi” olarak adlandırdığı bilimin yardımcı olacağını söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

İbn-i Haldun

Galileo Galilei

Albert Einstein

Karl Marx

Isaac Newton

Açıklama:

İbn-i Haldun tarih bilgisini aktaranların çeşitli nedenlerle öznel davrandıklarını vurgulamış ve gerçek tarih bilgisine ulaşmak için toplumsal olguların, çeşitli uygarlıkların zaman içindeki değişimlerinin ve bu değişimlerin nedenlerinin tarafsız bir şekilde gözlenmesi ve incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin doğuşunu doğrudan etkileyen etkenlerden biri değildir?

Bilimsel devrimler

Aydınlanma düşüncesi

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

İmparatorlukların çöküşü

Açıklama:

Sosyolojinin ortaya çıkışında İmparatorlukların çöküşünün doğrudan bir etkisi olmamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisinde, geleneksel düşünce ve toplumsal örgütlenme biçimleri sorgulanmış, yeni düşünce ve toplumsal örgütlenme biçimleri geliştirilmiştir?

Endüstri Devriminde

Fransız ihtilalinde

Aydınlanma çağında

İmparatorlukların çöküşünde

Ortaçağda

Açıklama:

Aydınlanma çağında ya da kısaca Aydınlanmada, Batı toplumlarında düşünce tarzında büyük değişmelerin yaşanmış, geleneksel düşünce ve toplumsal örgütlenme biçimleri sorgulandığı, yeni düşünce ve toplumsal örgütlenme biçimleri geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanmanın temel kavramlarından biridir?

Duygu

İnanç

Metafizik

Akıl

Ahlak

Açıklama:

Aydınlanma içinde farklı düşünürler yer almasına rağmen akıl Aydınlanmanın temel kavramlarından biridir. Akıl bilgiye ulaşmanın ve bilgiyi örgütlemenin en temel aracıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki Aydınlanma düşünürlerinden hangisi gerçek toplum düzeninin, üyelerin karşılıklı yükümlülüklerinin olduğu bir sözleşme düzeni olduğunu savunmuştur?

Monteaquieu

Kant

Voltaire

Rousseau

Vico

Açıklama:

Rousseau’ya göre bireyler toplumsal sözleşmeye uydukları sürece özgür olacaklardır, yani özgürlük ancak düzenli bir birliktelik içinde mümkün olacaktır. Toplumsal sözleşme eşitliği koruyacak ve do¤a durumundayken eşit olan ve daha sonra bu eşitliği kaybetmiş olan insanlar, bu sözleşme sayesinde yeniden yasal eşitliğe sahip olacaklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, Aydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran temel yönlerden biri değildir?

Ruhban sınıfına muhalif olmaları

Ampirik bilginin önemine duydukları inanç

Teknolojik ilerlemeye duydukları ilgi

Yasal ve yapısal reform istekleri

Aristokrasinin gücünü paylaşması

Açıklama:

Aydınlanma düşüncesi aristokratik düşünce ile çatışan yaklaşımdır. Dolayısıyla bu gücü paylaşma eğilimi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunun özelliklerinden biridir?

Ekonomi insan gücüne dayanır

Nüfusun çoğu kırda yaşar

Ekonomide zanaatkarlar yayındır

Çalışma ve boş zaman iç içedir

İşbölümü ve uzmanlaşma gelişmiştir

Açıklama:

Endüstri toplumlarında nüfusun çoğu kentte yaşar, üretim makineye dayanır, çalışma ve boz zaman ayrıdır ve üretim fabrikalarda yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Sosyolojinin bir bilim olarak gelişmesi ne zaman olmuştur?

Comte'un sosyolojik pozitivizmi geliştirmesi ile

Fransız İhtilali olması ile birlikte

Sanayi Devrimi gerçekleşmesi ile birlikte

Aydınlanma döneminin başlaması ile birlikte

İmparatorlukların yıkılması ile birlikte

Açıklama:

Topluma yeni bir bakış açısıyla bakmış olsa da Aydınlanma düşüncesi, temel olarak değerlere bağlı bir düşünce olduğu için bilimsel bir sosyolojik yaklaşım geliştirememiştir. Sosyolojinin bir bilim olarak gelişmesi ancak pozitivizmin sosyolojiye uygulanmasıyla, yani Comte’un sosyolojik pozitivizmi geliştirmesiyle mümkün olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Comte'a göre Fransız İhtilalinin neden olduğu sonuçlardan biridir?

Dayanışmanın gelişmesi

Toplumsal bağların kopması

Sosyolojinin bilim olarak ortaya çıkması

Devletin işlevlerinin güçlenmesi

Kiliselerin ekonomisi organize etmesi

Açıklama:

Comte’a göre Fransız Devrimi toplumsal bağların çözülmesine, ahlakın ve toplumsal dayanışmanın zayıflamasına neden olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki kişilerden hangisi Fransız Devrimi sonrası toplumu içinde bulunduğu siyasal ve toplumsal krizden çıkarabilmeye yönelik bir çaba olarak devrim öncesi değerlere ve toplumsal yapıya geri dönülmesini istemiştir?

Durkheim

Comte

Bonald

Saint Simon

Voltaire

Açıklama:

Bonald, Maistre ve diğer bazı gelenekçi düşünürler, toplumu içinde bulunduğu
siyasal ve toplumsal krizden çıkarabilmeye yönelik bir çaba olarak devrim öncesi
de¤erlere ve toplumsal yapıya geri dönülmesini istemi, ancak Saint-Simon ve
Comte, toplumu krizden çıkaracak olanın geleneksel değerlere dönüşü olduğunu
düşünmemişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Sosyoloji biliminin doğuşunda oynadıkları rollere ve sürece etkili olan gelişmelere bakıldığında hangi şık bu kapsamın içinde etkili olarak görülemez?

Aydınlanma düşüncesi

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

Bilimsel Devrim

Ampirizm

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşundaki gelişmeleri ve sosyolojinin doğuşunda oynadıkları rolleri ele alarak incelersek; Bilimsel Devrim, Aydınlanma düşüncesi, Fransız Devrimi ve Endüstri Devrimi olarak özetlenebilir.
Sosyolojinin doğuşunda etkili olan gelişmeler; Bilimsel Devrim, Aydınlanma düşüncesi, Fransız Devrimi ve Endüstri Devrimi olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi aydınlanma düşünürleri ve eserleri doğru olarak eşleştirildiğinde bu eşleştirmenin dışında kalır?

Jean Jacques Rousseau, “Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi”

Voltaire, “Felsefe Mektupları“

Giambattista Vico, “Yeni Bilimin İlkeleri“

Charles-Louis de Secondat Montesquieu, “Kanunların Ruhu“

Immanuel Kant, “Saf Aklın Eleştirisi“

Açıklama:

Immanuel Kant, “Saf Aklın Eleştirisi“Vico, Charles-Louis de Secondat Montesquieu, “Kanunların Ruhu“Giambattista Vico, “Yeni Bilim’in İlkeleri“ ve Voltaire, “Felsefe Mektupları“ doğru eşleştirmelerdir.
Ancak; Aydınlanma düşünürleri hakkındaki bir kitap olan “Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi” (Çeviren: Osman Akınhay, Bilim ve Sanat yayınları, Ankara 1998) Alan Swingewood’un eseridir.
“Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi” Alan Swingewood’un Aydınlanma düşünürlerini anlatan kitabının adıdır. (Çeviren: Osman Akınhay, Bilim ve Sanat yayınları, Ankara 1998)

Doğru Cevap: A

Soru 33

I. Ekonomiye insan ve hayvan gücü yerine buhar, petrol veya elektrik gibi cansız enerji kaynaklarıyla çalışan makineler yön vermektedir.
II. Nüfusun çoğu okuryazardır.
III. Emek üzerinde kapitalist işverenler giderek daha fazla kontrole sahiptir
IV. İş ve ev, çalışma zamanı ve boş zaman geleneksel toplumda olduğu gibi iç içe kalmıştır.
V. Kadınlar fabrikalarda çalışmaya başlamış, geleneksel toplumda olduğundan daha yüksek düzeyde iş gücüne katılmışlardır.
Endüstri Devrimi oluşan yeni toplum, “Endüstri toplumu” ya da “modern toplum” olarak adlandırılmıştır. Bu yeni toplumunun genel özelliklerinden bazıları yukarıda verilirken birsisi özellikle hatalı olarak yazılmıştır. Bu ifade hangisidir?

II.

III.

IV.

Açıklama:

Endüstri toplumunun genel özelliklerini özetlemek gerekirse (Kumar, 2006:286):
• Ekonomiye insan ve hayvan gücü yerine buhar, petrol veya elektrik gibi
cansız enerji kaynaklarıyla çalışan makineler yön vermektedir.
• Zanaatkârların küçük ölçekle elde ürettikleri ürünlerin yerini fabrikalarda
makinelerle büyük ölçekli olarak üretilen ürünler almıştır.
• Nüfusun önemli bir kısmı tarımda değil kentlerdeki endüstriyel kuruluşlarda çalışmaktadır.
• İşbölümü uzmanlaşmış, hem yeni meslekler doğmuş, hem kol emeği ile
kafa emeği birbirinden ayrılmış hem de yapılan iş en küçük parçalarına ayrılmıştır. Bu şekilde çalışmak, fabrikalarda çalışan işçilerin yüksek düzeyde
yabancılaşmasına neden olmuştur.
• Kadınlar fabrikalarda çalışmaya başlamış, geleneksel toplumda olduğundan daha yüksek düzeyde işgücüne katılmışlardır.
• Emek üzerinde kapitalist işverenler giderek daha fazla kontrole sahiptir.
• İş ve ev, çalışma zamanı ve boş zaman geleneksel toplu
Endüstri toplumunun genel özelliklerine bakıldığında;
• İş ve ev, çalışma zamanı ve boş zaman geleneksel toplumda olduğu gibi içiçe değildir, ayrışmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Endüstri Devrimi ya da modern toplumla birlikte toplumda yaşanan değişimler sonucu ortaya çıkan yeni Endüstri toplumun genel özelliklerini özetlemek gerekirse aşağıdakilerden hangisi bunların dışında kalır?

İş bölümü uzmanlaşmış, hem yeni meslekler doğmuş, kol emeği ile kafa emeği birbirinden ayrılmış hem de yapılan iş en küçük parçalarına ayrılmıştır.

Nüfusun çoğu kentlerde yaşamaktadır ve kırsal alanlarda yaşayanlar da ürün ve hizmetler açısından büyük ölçüde kentlere bağlıdır.

Laiklik ilkesiyle, rasyonel bir şekilde, bürokrasiyle ve genellikle ulus devletler tarafından yönetilir.

Nüfusun çoğu halen okuryazar olamamıştır.

Üretim araçlarına sahip olan ve olmayan toplumsal sınıflar ayrışmış ve aralarındaki çıkar çatışması işçi hareketlerine yol açmıştır.

Açıklama:

Yeni Endüstri toplumun genel özelliklerini özetlemek gerekirse;
•Ekonomiye insan ve hayvan gücü yerine buhar, petrol veya elektrik gibi
cansız enerji kaynaklarıyla çalışan makineler yön vermektedir.
• Zanaatkârların küçük ölçekle elde ürettikleri ürünlerin yerini fabrikalarda
makinelerle büyük ölçekli olarak üretilen ürünler almıştır.
• Nüfusun önemli bir kısmı tarımda değil kentlerdeki endüstriyel kuruluşlarda çalışmaktadır.
• İşbölümü uzmanlaşmış, hem yeni meslekler doğmuş, hem kol emeği ile
kafa emeği birbirinden ayrılmış hem de yapılan iş en küçük parçalarına ayrılmıştır. Bu şekilde çalışmak, fabrikalarda çalışan işçilerin yüksek düzeyde
yabancılaşmasına neden olmuştur.
• Kadınlar fabrikalarda çalışmaya başlamış, geleneksel toplumda olduğundan daha yüksek düzeyde işgücüne katılmışlardır.
• Emek üzerinde kapitalist işverenler giderek daha fazla kontrole sahiptir.
• Üretim araçlarına sahip olan ve olmayan toplumsal sınıflar ayrışmış ve aralarında
• Nüfusun çoğu okuryazardır. Bu nedenle yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi “Saf Aklın Eleştirisi” adlı eseriyle akıl ve akılcılık kavramlarını öne çıkaran ve aydınlanmayı insanların başkalarının rehberliğine ihtiyaç duymadan, ön yargılarla kirlenmemiş olan kendi akıllarını kullanarak daha önce maruz kaldıkları olgunlaşmamışlık, ergenlik durumundan kurtarmaları olarak gören Aydınlanma düşünürüdür?

Giambattista Vico

Denis Diderot

Jean Jacques Rousseau

Immanuel Kant

Adam Ferguson

Açıklama:

KANT (1724-1804): Immanuel Kant “Saf Aklın Eleştirisi” adlı eseriyle Alman Aydınlanmasında akıl ve akılcılık kavramlarının öne çıkmasını sağlamıştır. Kant Aydınlanmayı insanların başkalarının rehberliğine ihtiyaç duymadan, önyargılarla kirlenmemiş olan kendi akıllarını kullanarak daha önce maruz kaldıkları olgunlaşmamışlık, ergenlik durumundan kurtarmaları olarak görür
(Vural, 2002: 128). Kant’a göre Aydınlanma döneminin sloganı “Bilmeye cüret et!” cümlesidir. Bu ifade, o döneme kadar bilgiyi kendi otoritesi ve tekeli altında tutan ruhban sınıfına karşı, Aydınlanma hareketinin merkezindeki laik düşünsel karakteri özetlemektedir

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran dört temel yön olduğu ileri sürülmektedir. Bunlar arasında yer almayan cevabı bularak işaretleyiniz.

Ruhban sınıfına muhalif olmaları

Ampirik bilginin önemine duydukları inanç

Teknolojik ilerlemeye duydukları ilgi

Yasal ve yapısal reformla daha özgürlükçü bir yasal düzen kurma istekleri

Kıta Avrupa’sındaki mutlakiyetçi yapıları benimsemeleri

Açıklama:

Aydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran dört temel yön olduğu ileri sürülmektedir. Bunlardan ilki ruhban sınıfına muhalif olmaları; ikincisi ampirik bilginin önemine duydukları inanç; üçüncüsü teknolojik ilerlemeye duydukları ilgi ve dördüncüsü de yasal ve yapısal reform istekleri, yani kıta Avrupa’sındaki mutlakiyetçi yapıların yerine İngiltere’dekine benzer, daha özgürlükçü bir yasal düzen kurma istekleridir
Aydınlanma düşünürlerini kendi dönemlerindeki diğer düşünürlerden ve diğer düşünsel yaklaşımlardan ayıran dört temel yön olduğu ileri sürülmektedir. Bunlardan ilki ruhban sınıfına muhalif olmaları; ikincisi ampirik bilginin önemine duydukları inanç; üçüncüsü teknolojik ilerlemeye duydukları ilgi ve dördüncüsü de yasal ve yapısal reform istekleri, yani kıta Avrupa’sındaki mutlakiyetçi yapıların yerine İngiltere’dekine benzer, daha özgürlükçü bir yasal düzen kurma istekleridir

Doğru Cevap: E

Soru 37

Sosyolojinin bir bilim olarak gelişmesi ancak pozitivizmin sosyolojiye uygulanmasıyla, yani Comte’un ..........................geliştirmesiyle mümkün olacaktır. Bu cümlede noktalı olan yere ne gelmelidir?

pozitivist bilim felsefesini

sosyolojik pozitivizmi

bilimsel çalışmaları

normatif bilim felsefesini

aydınlanma düşüncesini

Açıklama:

Sosyolojinin bir bilim olarak gelişmesi ancak pozitivizmin sosyolojiye uygulanmasıyla, yani Comte’un sosyolojik pozitivizmi geliştirmesiyle mümkün olacaktır. Comte, doğa bilimlerini pozitivist olarak görür ve sosyolojinin de pozitif bir bilim olduğunu ve pozitivist yöntemi kullanması gerektiğini savunur. Toplum, astronomide olduğu gibi gözlem, fizik ve kimyada olduğu gibi deney ve biyolojide olduğu gibi karşılaştırma teknikleriyle, yani doğa bilimlerinin kullandığı yöntemle incelenmelidir (Keat ve Urry, 1994:90)
Doğru cevap B şıkkıdır. Sosyolojinin bir bilim olarak gelişmesi ancak pozitivizmin sosyolojiye uygulanmasıyla, yani Comte’un sosyolojik pozitivizmi geliştirmesiyle mümkün olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

İbn-i Haldun, toplumsal gerçekliğin incelenmesi ve toplumsal değişmenin neden ve sonuçlarının araştırılması konusunda tarihe ..........................olarak adlandırdığı bir bilimin yardımcı olacağını belirtir. Bu cümlede noktalı olan yere ne gelmelidir?

Ümran Bilimi

Sosyolojik pozitivizm

Ampirizm

Sosyolojik Realizm

Toplumsal gerçeklik

Açıklama:

İbn-i Haldun, toplumsal gerçekliğin incelenmesi ve toplumsal değişmenin neden ve sonuçlarının araştırılması konusunda tarihe “Ümran Bilimi” olarak adlandırdığı (İbn-i Haldun, 1954: 97) bir bilimin yardımcı olacağını belirtir

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi “İstisnası olmaksızın ve herhangi bir şarta bağlanmaksızın her şeyin eleştirilmesi” gerektiğini savunan ve bu çerçevede Aydınlanma düşüncesi mevcut toplumsal düzeni meydana getiren geleneksel toplumsal kurumları, yani Katolik Kilisesi’nin dogmalarını, Avrupa’daki mutlak monarşi rejimini eleştiren düşünürdür?

Comte

Montesquieu

Diderot

Vico

Kant

Açıklama:

Aydınlanma düşünürlerinden Diderot “istisnası olmaksızın ve herhangi bir şarta bağlanmaksızın her şeyin eleştirilmesi” gerektiğini (Çiğdem, 1997:38) savunur. Bu çerçevede Aydınlanma düşüncesi mevcut toplumsal düzeni meydana getiren geleneksel toplumsal kurumları, yani Katolik Kilisesi’nin dogmalarını, Avrupa’daki mutlak monarşi rejimini ve feodal toplumsal örgütlenme biçimini eleştirir. Aydınlanma düşüncesine göre insan kendi aklını kullanarak bunların yerine rasyonel toplumsal kurumlar inşa etme kapasitesine sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin doğuşunda etkili olan bilimsel devrimin aşamalarından biridir?

Rönesans

Kilisenin güçlenmesi

Feodalizmin yükselişi

Bilim adamlarının kilise himayesine alınması

Kapitalimin çöküşü

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bilimsel gelişmelerin ardındaki rasyonalizmin toplumsal ve siyasal yaşama taşınmaya başlandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Kilisenin hakimiyet dönemi

Ortaçağ

Aydınlanma dönemi

Teknoloji çağı

Antik yunan dönemi

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aydınlanma düşüncesindeki en temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Laiklik

Bireycilik

Hoşgörü

Akılcılık

Özgürlük

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aydınlanma düşüncesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aklı merkeze koyduğu için ampirizmi reddeder.

Evrensellik, aydınlanma düşüncesinin bütün toplumlar için geçerli olduğunu ifade eden bir Aydınlanma düşüncesi ilkesidir.

Aydınlanma düşüncesi çerçevesinde inanç, ticaret, iletişim gibi alanlarda feodal ve geleneksel sınırların kaldırılması gerektiği düşüncesini hoşgörü kavramı ifade eder.

Herkesin kendi aklını kullanabilme gücüne sahip olduğunu savunduğu, boş inanç ve dogmalara karşı aklı ve akıl yürütmeyi savunduğu için rasyonalist bir düşüncedir.

Aydınlanma düşüncesinin temel kavramları arasında yerellik ve toplumculuk önemli bir yere sahiptir.

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Deneysel yöntemin geliştirilmesini, doğanın matematik kurallarına uyduğunun kabul edilmesini içeren ve bilimsel kurumların gelişmeye başlamasını sağlayan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel devrim

Fransız devrimi

Aydınlanma düşüncesi

Amerikan devrimi

Rus devrimi

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi İskoç Aydınlanması içinde yer alan düşünürlerden biridir?

D. Hume

Voltaire

I. Kant

J.J. Rousseau

Diderot

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde yazar-eser eşleştirmeleri doğrudur?

Montequieu - Yeni Bilimin İlkeleri / Voltaire - Kanunların Ruhu

Montesquieu - Kanunların Ruhu / Vico - Saf Aklın Eleştirisi

Vico - Felsefe Mektupları / Montesquieu - Saf Aklın Eleştirisi

Voltaire - Felsefe Mektupları / Vico - Yeni Bilimin İlkeleri

Voltaire - Yeni Bilimin İlkeleri / Montesquieu - Kanunların Ruhu

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel devrimin meydana gelmesini mümkün kılan gelişmelerden biri değildir?

Rönesans

)Siyasal devrimler

Reform

Feodalizmin yerini kapitalizme bırakması

Bilim insanlarının kilisenin patronajından kurtulması

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi bilim ve akıl kavramlarının her duruma uygulanabileceğini ifade eden Aydınlanma düşüncesi ilkesidir?

Bilim

Akıl

Evrensellik

İlerleme

Özgürlük

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

“Yeni Bilim’in İlkeleri” adlı kitabında toplumsal yaşamın ilkelerinin tarihin Tanrılar Çağı, Kahramanlar Çağı ve İnsanlar çağı şeklindeki üç aşamasına bağlı olduğunu ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Rousseau

Comte

Montesquieu

Vico

Voltaire

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Fransız Devrimi sonrasında meydana gelen toplumda insanları birbirine bağlayan bağlar çözüldüğü için devletin bazı toplumsal işlevlerini aile veya din gibi diğer toplumsal kurumlara devretmesi gerektiğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Vico

Comte

Durkheim

Saint Simon

Marx

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 51

İnanç, ticaret, toplumsal etkileşim ve mülkiyet gibi alanlarda feodal ve geleneksel sınırlılıkların kaldırılması gerektiğini ifade eden Aydınlanma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük

Evrensellik

Bilim

Akıl

Bilim

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşüncesinin ilkelerinden biri değildir?

Akıl

Hoşgörü

Bireycilik

Toplumculuk

Özgürlük

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Devrimi'nin sonuçlarından biri değildir?

Kadınların endüstriyel örgütlerde çalışmaya başlaması

Kol emeği ve kafa emeğinin birbirinden ayrılması

Boş zaman ve çalışma zamanının birbirinden ayrışması

Nüfusun kentlerde yoğunlaşması

Toplumların refahının eşitlikçi bir şekilde dağıtılması

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Dini ya da ahlaki inançları ne olursa olsun bütün insanların temel olarak aynı olduğu ve hiçbir medeniyetin niteliklerinin küçük görülemeyeceği düşüncesini ifade eden Aydınlanma ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hoşgörü

Özgürlük

Bireycilik

İnsan doğasının aynılığı

Laiklik

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bilginin ancak beş duyu aracılığıyla deneyimlenebilen gerçeklere dayandığını varsayan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Rasyonalizm

Ekpresyonizm

Ampirizm

Aydınlanma

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Toplumu'nun özelliklerinden biri değildir?

Bürokrasi

Ulus devlet

Laiklik

Kentleşme

Gelenksellik

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bilimsel devrim sayesinde doğanın kontrol altına alınması, bilimsel yöntem kullanılarak toplumsal yaşamın da kontrol altına alınabileceği düşüncesini doğurmuştur.

Siyasal devrimler ve endüstri devrimi sonrasında toplumsal yapı değişmiş, meydana gelen düzensizlik ve kaos, toplumsal düzenin yeniden nasıl kurulabileceği sorusunun sorulmasına neden olmuştur.

Endüstri devrimi sayesinde üretim ve refah dünya genelinde artmıştır.

Aydınlanma düşünürleri toplumun norm ve değerlerinin muhafaza edilmesini savunmuşlardır.

Aydınlanma düşüncesi Fransız ve Amerikan devrimleri gibi radikal siyasal hareketlerin şekillenmesinde etkili olmuştur.

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Devrim’in etkilerinden biri değildir?

Doğanın matematiksel kurallara uyduğunun kabul edilmesi ve mekanik bir evren anlayışının gelişmesi

Bilimsel bilginin pratik amaçlara ulaşmak için kullanılması gerektiğinin kabulü

Tüm doğal olguların doğa kanunlarıyla açıklanabileceğinin kabul edilmesi.

Bilimsel yöntemin ahlaki, siyasi ve ekonomik sorunların çözülmesinde kullanılabileceği fikrinin doğuşu

Bilginin kontrolünün Katolik Kilisesi’ne ve buna bağlı ruhban sınıfına geçmesi.

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki görüşlerden hangisi Aydınlanma düşüncesine ait değildir?

Gerçek bilginin kaynağı dinsel metinler değil, bilimdir.

Herkes bilgiye sahip olmak için kendi aklını kullanma kapasitesine sahiptir, bu nedenle herkes eşittir.

İnsanlar önceki dönemlerden kalan toplumsal yapıları olduğu gibi kabul etmek yerine, akla dayalı bir şekilde kendi yaşamlarının toplumsal koşullarını seçebilmelidirler.

Yaşamda bilimin uygulanamayacağı hiçbir alan yoktur.

Toplumun faydası söz konusuysa devletin bireylere müdahale etmesi meşru ve doğaldır.

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 60

İklim, coğrafya, nüfus ve dinin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini inceleyen, olması gerekenin değil, var olanın açıklanması gerektiğini savunan, Kanunların Ruhu adlı eserin yazarı olan Aydınlanma düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Vico

Rousseau

Montesquieu

Newton

Concordet

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Tarihin toplumları incelemek için yeterli olmadığını, toplumsal gerçekliğin ve toplumsal değişmenin incelenmesi için toplumsal olayları inceleyip sınışandıracak “Ümran Bilimi”ne ihtiyaç duyulduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Kant

İbn-i Haldun

Vico

Turgot

Comte

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşüncesinin ilkelerinden biri değildir?

Bilim

Laiklik

Özgürlük

Toplumculuk

İnsan doğasının birliği

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aydınlanma düşüncesinde “bütün bilgi ve eylemler için başlangıç noktasının birey olduğu ve bireysel aklın daha üst bir otoriteye maruz bırakılmaması gerektiği” düşüncesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Ampirizm

Evrensellik

Bireycilik

Toplumculuk

Özgürlük

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 64

“Kültürel görelilik” ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Diğer medeniyetleri yargılamayı sağlayacak mükemmellik standartlarına sahip herhangi bir kültürün var olmadığı düşüncesinin ifadesidir.

Aydınlanma düşünürlerinin, Avrupa toplumunun toplumsal örgütlenmenin en iyi ya da en gelişmiş biçimi olmadığını fark etmelerini sağlamıştır.

Kültürler arası karşılaştırmanın gelişmesini sağlamıştır.

Bütün Aydınlanma düşünürleri tarafından benimsenmiştir.

Gezginlerin ve misyonerlerin yabancı ülke ve kültürler hakkında yazdıkları yazılar sayesinde gelişmiştir.

Açıklama:

Siyasal devrimlerin sosyolojinin doğuşundaki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 65

On dokuzuncu yüzyıl boyunca teknolojik, ekonomik ve toplumsal alanda yaşanan ve üretim tarzının ve toplumsal sınışarın yapısının değişmesine neden olan büyük çaplı değişimleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel devrim

Siyasal devrimler

Fransız devrimi

Teknoloji devrimi

Endüstri devrimi

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Sosyolojik pozitivizmi geliştirerek sosyolojiye bir bilim statüsü kazandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Concordet

İbn-i Haldun

Comte

Turgot

Montesquieu

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan gelişmelerden hangisi daha önce gerçekleştirilmiştir?

Fransız Devrimi

Bilimsel Devrim

Aydınlanma Düşüncesi

Endüstri Devrimi

Siyasal Devrimler

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Bilimsel Devrim dönemindeki çalışmalara örnek gösterilemez?

Kan dolaşımı teorisinin geliştirilmesi

Mikroskobun icadı

Gezegen sistemleri ile ilgili yasaların keşfedilmesi

Pluton'un gezegen sıfatından çıkartılması

Newton'un "Doğa Felsefesinin Matematik İlkeleri" adlı kitabı yayınlaması.

Açıklama:

Bilimsel devrimlerin sosyolojinin doğuşu üzerindeki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Bilim ve Akıl kavramlarının bütün durumlara uygulanabileceğini ve bilimsel ilkelerin her durumda geçerli olduğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bireycilik

Evrensellik

Laiklik

Ampirizm

Aydınlanma

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Aydınlanma düşünürlerinden birisidir?

Kant

Marx

Gramsci

Sokrates

Platon

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aydınlanma Düşüncesinin dayandığı ilkeleri içeren yeni toplumsal örgütler yaratılmasını sağlayan siyasal devrimler, sosyolojinin ortaya çıkışında önemli bir yere sahiptir. Bu devrimlerin toplumlar açısından olumlu sonuçları olmakla birlikte olumsuz sonuçları da vardır. Aşağıdakilerden hangisi siyasal devrimlerin olumsuz sonuçlarından biridir?

Toplumsal düzenin bozulması

İş bölümünde uzmanlaşmanın artması

Cansız enerji kaynaklarından faydalanılması

Endüstriyel kentlerin büyümesi

İfade özgürlüğünün gelişmesi

Açıklama:

Siyasal devrimlerin sosyolojinin doğuşundaki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Hangi devrimle birlikte Montesquieu'nun benimsediği "güçler ayrılığı" ilkesi hayata geçmiştir?

Endüstri devrimi

Küba devrimi

Amerikan devrimi

Bolşevik devrimi

Fransız devrimi

Açıklama:

Siyasal devrimlerin sosyolojinin doğuşundaki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 73

İlk dönem sosyologlar ahlaki ve teorik olarak toplumsal grupların önemli olduğunu, din, aile, topluluk gibi kurumların toplumsal dayanışma ve toplumsal kontrol açısından işlevsel olduğunu, insanların içinde yaşadıkları toplumsal gruplara bağlı olduklarını ve bu gruplar tarafından şekillendirildiklerini vurgulamışlardır. Bu düşünceler hangi devrim sonrasında ortaya çıkmıştır?

Fransız devrimi

Sanayi devrimi

Küba devrimi

Amerikan devrimi

Alman devrimi

Açıklama:

Siyasal devrimlerin sosyolojinin doğuşundaki etkisini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Endüstri Devrimi'nin temel kavramlarından biri değildir?

Emek

Ekonomik verimlilik

Makineleşme

İş bölümü

Positivizm

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Endüstri Devriminin sonuçlarından birisi değildir?

Kırsal alanlardan kentlere göçün yaşanması

İşçi sınıfının ortaya çıkması

Modern toplum modelinin ortaya çıkması

Natüralizm düşüncesinin doğuşu

Ekonomiye cansız enerjiyle çalışan makinelerin yön vermesi

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

İbn-İ Haldun nerede doğmuştur?

Fas

Cezayir

Tunus

Mısır

Endülüs

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.
İbn-İ Haldun Tunus'ta doğmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 77

İbn-i Haldun toplumsal değişmenin neden ve sonuçlarının açıklanmasında tarihe hangi bilimin yardımcı olacağını söyler?

Felsefe

Sosyoloj

Antropoloji

Ümran

Edebiyat

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.
İbn-i Haldun toplumsal değişme ve gelişmelerin neden ve sonuçlarının tespitinin ''Ümran Bilimi''ile tarihe yardımcı olabileceğini söyler.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Sosyolojinin doğuşunda etkili olan gelişmelerden biridir?

Sanayi Devrimi

Rönesans

Reform

Coğrafi Keşifler

Yedi Yıl Savaşları

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.
Sosyolojinin doğuşunda etkili olan gelişmelerden biri de İngiltere'de insan ve hayvan gücünden makine gücüne geçilen sanayi(endüstri)devrimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerde hangisi bilimsel devrim sürecinde gelişen bilim dallarından biridir?

Tarih

Jeoloji

Eczacılık

Din Bilimi

Biyoloji

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.
Bilimsel devrim döneminde gelişme kaydeden önemli bilimlerden birisi Biyolojidir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Bilimsel devrim dönemindeki bilimsel yöntem hangi bilim adamı tarafından büyük ölçüde şekillenmiştir?

Bacon

Descartes

Galileo Galilei

Isaac Newton

Johannes Kepler

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda etkili olan temel faktörleri sıralayabileceksiniz.
Bilimsel yöntemin gelişmesinde Descartes ve Bacon'un katkıları olmuş fakat büyük ölçüde Newton tarafından şekillenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

İnsan ve toplum üzerinde yeni düşünme ne zaman ortaya çıkmıştır?

Rönesans ile

Aydınlanma ile

Bilim Devrimi ile

Sanayi Devrimi ile

Auguste Comte ile

Açıklama:

Sosyolojinin doğuşunda Aydınlanma düşüncesinin etkilerini açıklayabileceksiniz.
Sosyoloji akademik bir disiplin olarak 19.yüzyılda ortaya çıkmış olsa bile insan ve toplum ile ilgili yeni araştırma yöntemleri Aydınlanma ile başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Sosyolojik Pozitivizme geçiş ne zaman olmuştur?

Sanayi Devrimi ile

Aydınlanma Devrimi ile

Bilim Devrimi ile

Fransız Devriminden Sonra

1848 İhtilallerinden Sonra

Açıklama:

Siyasal devrimlerin sosyolojinin doğuşundaki etkisini değerlendirebileceksiniz.
Sosyolojik Pozitivizme Geçiş Fransız Devriminden sonra olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Endüstri Devrimi ilk olarak nerede yaşanmıştır?

Fransa

Almanya

İtalya

Rusya

İngiltere

Açıklama:

Endüstri Devriminin sosyolojinin doğuşundaki etkisini özetleyebileceksiniz.
Sanayi devrimi ilk olarak İngiltere'de yaşanmıştır.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Endüstrileşme ile birlikte toplumda hızlı bir değişimin yaşandığını fark eden, bu noktaya dikkat çeken ve “endüstri (sanayi) toplumu” kavramını ilk kez kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Francis Bacon

Saint Simon

Auguste Comte

Émile Durkheim

Karl Marx

Açıklama:

Saint Simon, endüstrileşme ile birlikte toplumda hızlı bir değişimin yaşandığını fark eden, bu noktaya dikkat çeken ve “endüstri (sanayi) toplumu” kavramını ilk kez kullanan düşünürdür. Geleceğin toplumunun endüstri toplumu olacağını düşünen Saint Simon, endüstrileşme sürecini kontrol altına almak için bilimsel politikalar geliştirmeye çalışmış ve endüstri toplumunun toplumsal örgütlenmesi hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Saint Simon’un yeni toplumu inanç ve eğitim gibi açılardan bilim ve sanat uzmanlarının yönetmesi gerektiğini savunduğu ve önerdiği sistem hangisidir?

Newton Dini

Sosyal Fizik

Sosyalizm

Simonizm

Toplumsal Fizik

Açıklama:

Saint Simon, başında dünyanın önde gelen sanatçı ve bilim insanlarının olduğu, hem ulusal hem de uluslar arası düzeyde geçerli olacak olan ve kardeşlik ile
evrensel sevgiye dayalı, her türlü hurafeden arınmış bir etik olan bu yeni dini
Newton’a adıyor ve Yeni Hıristiyanlık olarak da adlandırılan “Newton Dini”ni öneriyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sosyoloji terimini ilk kez kullanan düşünür kimdir?

Saint Simon

Comte

Bonald

Marx

Maistre

Açıklama:

Comte, pozitivizmin sosyolojik versiyonunu geliştiren ve sosyoloji terimini ilk kez
kullanan düşünürdür. Yaşarken sosyolojiye olan katkıları anlaşılmamış olsa da
Comte, sosyolojinin bilim olarak ortaya çıkmasını mümkün kılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Comte’un Üç Hal Yasası’nın aşamalarından biri olan Teolojik Aşamanın bölümleri arasındadır?

Gözlemcilik

Varsayımcılık

Soyutlama

Sosyalizm

Çoktanrıcılık

Açıklama:

Teolojik aşama fetişizm, çoktanrıcılık ve tektanrıcılık şeklinde üç döneme bölünmüştür. Fetişizm, doğanın insan duyguları ekseninde tanımlanmasıdır. Çoktanrıcılık birden çok tanrının ve tinin olduğu dönem, tektanrıcılık ise tek bir tanrının varlığının söz konusu olduğu, insan aklının adım adım uyanmaya başladığı dönemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Saint Simon’un aylaklar olarak tanımladığı sınıflara dahil değildir?

Askerler

Hukukçular

Bankerler

Din adamları

Soylular

Açıklama:

Saint Simon, endüstri toplumunun emeği yücelten bir toplum olduğunu savunur.
O’na göre toplumda iki temel sınıf vardır, bunlardan biri hangi iş kolunda olursa ve ne şekilde çalışırsa çalışsın, çalışan ve üretime katkıda bulunanlardan oluşan endüstri sınıfıdır. Bu sınıf üretime katılarak topluma fayda sağlayan değerli üyelerden oluşmaktadır. Saint Simon’a göre bu sınıf fabrika sahiplerini, yatırımcıları, bankerleri ve işçileri, yani endüstriyel alanda faaliyet gösteren herkesi kapsar. Üretim sonucu meydana gelmeyen faizin ve rantın insanın insanı sömürmesi anlamına geldiğini belirtiyor ve buna karşı çıkıyordu. Dolayısıyla askerler, soylular, hukukçular ve rant geliriyle yaşayanlar aylaktı ve üreten sınıfları sömürmekteydiler.

Doğru Cevap: C

Soru 6

“Mantığın Sistemi” adlı eserinde toplumu incelemek için en uygun yöntemin somut tümdengelim olduğunu savunan düşünür hangisidir?

Frédéric Le Play

Auguste Comte

Claude Henri Saint Simon

John Stuart Mill

Herbert Spencer

Açıklama:

Mill, 1843 tarihinde yayınlanan Mantığın Sistemi (System of Logic, Ratiocinative
and Deductive) adlı eserinde insanlara yönelik genel bir bilimin temeli olarak tümdengelimin geçerli olan ve olmayan biçimlerini birbirinden ayırmaya çalışmış, felsefenin ve akıl yürütmenin de doğa bilimlerinin ilkelerinden türetilmiş bir mantık biçimi kullanılması gerektiğini ileri sürerek onlar için doğa bilimlerinden ve matematikten türetilmiş sağlam bir yöntem sağlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Organizmacı anlayışı çerçevesinde Spencer, toplumsal kurumları bir üst organizma (hiperorganzima) olan toplumun uzmanlaşmış organları olarak görmüş ve bu kurumları sınıflara ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınıflardan biridir?

Toplayıcı kurumlar

Uzlaştırıcı kurumlar

Birleştirici kurumlar

Etkileyici kurumlar

Dağıtıcı kurumlar

Açıklama:

Spencer’in ‘toplumu oluşturan parçalar’ ile kastettiği toplumsal kurumlardır. Organizmacı anlayış çerçevesinde Spencer toplumsal kurumları bir üst organizma (hiperorganzima) olan toplumun uzmanlaşmış organları olarak görmüş ve bu kurumları (a) destekleyici kurumlar (aile ve akrabalık), (b) dağıtıcı kurumlar (ekonomi) ve (c) düzenleyici kurumlar (din ve siyasal sistemler) şeklinde sınıflandırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Herbert Spencer-Sosyal Darwinizm

Saint Simon-Tersyüz Edilmiş Tümdengelim

John Stuart Mill-Üç Hal Yasası

Auguste Comte-Sosyal Fizik

Frédéric Le Play-Yeni Din

Açıklama:

Doğal evrim sürecinde olduğu gibi toplumsal evrim sürecinde de çevresine uyum sağlayamayanların eleneceği düşüncesi şeklinde özetlenebilecek olan bu düşünce genel olarak Sosyal Darwinizm olarak adlandırılmış, Spencer, Sosyal Darwinizm teorisinin kurucusu kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Sosyolojiye olan katkıları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi Comte için söylenemez?

Pozitivizmi benimsemiştir

Psikolojinin önemli olduğunu düşünmüş ve etolojinin insan doğasının yasalarının bilimi olduğunu savunmuştur

Sadece toplumsal gerçekliklere ilişkin veri toplanması ve ölçüm yapılması fikrini reddetmiştir

Gerçeklerle teorilerin ilişki içinde olduğunu savunmuştur

Bütün toplumsal olguların değişmez kanunlara bağlı olduğunu ve sosyal bilimlerin
görevinin bu kanunların gerçekliğini ortaya koymak olduğunu belirtmiştir

Açıklama:

Comte’un sosyolojiye en önemli katkıları sosyolojinin yöntemi
olarak pozitivizmi benimsemesi, saf haliyle ampirizmi, yani sadece toplumsal
gerçekliklere ilişkin veri toplanması ve ölçüm yapılması fikrini reddetmesi,
gerçeklerle teorilerin ilişki içinde olduğunu savunması, bütün toplumsal olguların değişmez kanunlara bağlı olduğunu ve sosyal bilimlerin görevinin bu kanunların gerçekliğini ortaya koymak olduğunu belirtmiş olması olarak görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 10

“Endüstri (sanayi) toplumu” kavramını ilk kez kullanan sosyoloji düşünürü kimdir?

Auguste Comte

John Stuart Mill

Herbert Spencer

Frederic Le Play

Saint Simon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sain Simon'un hangi düşüncesi tarihsel materyalizm teorisinin öncüsü olarak kabul edilmesini sağlamıştır?

Toplumun gerçek güçlerinin üretime ve endüstriye dayalı olduğu

Her aşamaya özgü bir ekonomik yapının olduğu

Toplumların her biri farklı bilgi biçimlerine dayanan üç aşamadan oluştuğu

Bilimsel gelişmeler sayesinde doğanın kontrol altına alındığı

Dine ve askeri düzene dayanan bir toplum inşa edilmesi gerektiği

Açıklama:

Saint Simon’un toplumun gerçek güçlerinin üretime ve endüstriye dayalı olduğu yönündeki düşüncesi, tarihsel materyalizm teorisinin öncüsü olarak kabul edilmesini sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Hangi düşünür insanın ve toplumun davranışlarının, ancak insan ve toplumun ilim konusu yapılmasıyla yönlendirilebileceğini, bu yeni bilimin de ancak tabiat bilimlerinin prensiplerine dayandırılabileceğini ilk kez açık şekilde ifade etmiştir?

August Comte

Saint Simon

John Stuart Mill

Herbert Spencer

Frederic Le Play

Açıklama:

Saint Simon’dan önce hiçbir düşünür “insanın ve toplumun davranışlarının, ancak insan ve toplumun ilim konusu yapılmasıyla yönlendirilebileceğini, bu yeni bilimin de ancak tabiat bilimlerinin prensiplerine dayandırılabileceğini bu kadar açık şekilde ifade etmemişti.” Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Sosyoloji" terimini ilk kez kullanan düşünür kimdir?

Saint Simon

Frederic Le Play

Auguste Comte

Herbert Spencer

John Stuart Mill

Açıklama:

Comte, pozitivizmin sosyolojik versiyonunu geliştiren ve sosyoloji terimini ilk kez kullanan düşünürdür. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Olgular ve teorilerin karşılıklı olarak birbirlerine bağlı olduğunu savunan ilk sosyolog kimdir?

John Stuart Mill

Auguste Comte

Saint Simon

Herbert Spencer

Frederic Le Play

Açıklama:

Comte, olgular ve teorilerin karşılıklı olarak birbirlerine bağlı olduğunu savunan ilk sosyologdur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Comte’un bilimler hiyerarşisine göre bir bilim karmaşıklaştıkça ve bilgilerini kullandığı kendinden önceki bilim sayısı arttıkça hiyerarşik sıralamada yükselir ve pozitif aşamaya daha geç ulaşır.Yukarıdaki bilgiye göre aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

fizik - kimya - biyoloji - sosyoloji - astronomi

sosyoloji - fizik- kimya - biyoloji - astronomi

biyoloji - astronomi - fizik- kimya - sosyoloji

astronomi - fizik- kimya - biyoloji - sosyoloji

astronomi - kimya - fizik - sosyoloji - biyoloji

Açıklama:

En altta bulunanlar en basit bilimlerdir ve pozitif aşamaya daha önce ulaşırlar; bu nedenle bilimsel ilerleme incelendiğinde önce astronominin geliştiği, onu fiziğin, kimyanın, biyolojinin ve sosyolojinin izlediği görülür. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Toplumu incelemek için en uygun yöntemin somut tümdengelim olduğunu savunan düşünür kimdir?

John Stuart Mill

Auguste Comte

Saint Simon

Frederic Le Play

Herbert Spencer

Açıklama:

Mill, sadece tümdengelimci olan yöntemlere karşı çıkmış ve toplumu incelemek için en uygun yöntemin somut tümdengelim olduğunu savunmuştur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Spencer'e göre bilimsel birliği ne sağlayacaktır?

sosyoloji

sentetik felsefe

psikoloji

sosyal bilim

biyoloji

Açıklama:

Spencer bilimsel birliği sosyolojnin sağladığı, yani sosyolojinin bilimlerin kraliçesi olduğu görüşünü reddeder; ona göre bilimsel birliği sentetik felsefe sağlayacaktır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Teorisi tarih dışı ve anti-hümanist olan düşünür kimdir?

Auguste Comte

Saint Simon

Herbert Spencer

John Stuart Mill

Frederic Le Play

Açıklama:

Comte’un teorisindeki tarihsel boyut Spencer’ın teorisinde yoktur, Spencer’ın teorisi tarih dışı ve anti-hümanisttir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangileri evrimci teorilere getirilen temel eleştirilerdendir? I. Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görürler II. Aldatıcı bir uyum kavramı kullanırlar III. Siyasal değişimlere fazla odaklanırlar IV. Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelirler

I-II

I-III-IV

III-IV

II-III

I-II-IV

Açıklama:

Evrimci teorilere getirilen temel eleştiriler şu şekilde özetlenebilir: • Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görmekle, yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlerin rolünü görememekle eleştirilmişlerdir. • Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir. • Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eşanlamlı kabul etmekle ve insanlığın diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla eleştirilmişlerdir. • Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir. • Tarihsel özgüllükleri dikkate almaksızın bütün toplumlar için aynı genel geçer kuralları ileri sürmekle eleştirilmişlerdir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Saint Simon’un toplumsal olayları inceleyerek, sosyal olayları tahmin etmeyi ve kontrol altına almayı mümkün kılacak toplumsal bilim önerisinin adı nedir?

Newton Dini

Düzen bilimi

Sosyal Fizik

Toplumsal Düzen

Pozitif Bilim

Açıklama:

Saint Simon, pozitif bilimlerin ancak pozitif bir toplum biliminin yaratılması ile tamamlanacağına inanmış, bu yeni toplumsal bilimi ‘sosyal fizik’ olarak adlandırmıştır. Nasıl fizik bilimi doğa olaylarını tahmin etmeyi ve kontrol altına almayı mümkün kılıyorsa, toplumsal gerçekliği inceleyen sosyal fizik de sosyal olayları tahmin etmeyi ve kontrol altına almayı mümkün kılacaktır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Auguste Comte, Pozitif Politika Sistemi adlı eserini hangi yılda yayınlamıştır?

1817

1830

1842

1851

1857

Açıklama:

Auguste Comte 19 Ocak 1798’de Fransa’da orta sınıf bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Politeknik’te eğitim görmüştür. 1817 yılından itibaren bir süre Saint Simon’la birlikte çalışmalar yapmıştır. 1830-1842 yılları arasında altı ciltlik Pozitif Felsefe Dersleri, 1851 yılında da Pozitif Politika Sistemi adlı eserlerini yayınlamıştır. Comte 5 Kasım 1857’de ölmüş, çalışmaları hem Fransa’da hem de diğer ülkelerde çok sayıda düşünürü etkilemiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

İnsan bilgisine ulaşmanın tek geçerli yolunun ampirik bilim olduğu ve gözlenebilir olgular ve bu olgular arasındaki ilişkiler dışında hiçbir şeyin bilgisine sahip olamayacağımız şeklindeki felsefi görüşe ne ad verilir?

Toplumsal Statik

Toplumsal Dinamik

Sosyal Fizik

Aydınlanma

Pozitivizm

Açıklama:

Pozitivizm, insan bilgisine ulaşmanın tek geçerli yolunun ampirik bilim olduğu ve gözlenebilir olgular ve bu olgular arasındaki ilişkiler dışında hiçbir şeyin bilgisine sahip olamayacağımız şeklindeki felsefi görüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

1806 yılında doğan John Stuart Mill hangi şehirde dünyaya gelmiştir?

Londra

New York

Paris

Münih

Viyana

Açıklama:

1806 yılında doğan John Stuart Mill Londra'da dünyaya gelmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

I. Tersyüz Edilmiş Tümdengelim
II. Hipotetik Tümdengelim
III. Somut Tümdengelimci Yöntem
IV. Mantığın Sistemi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri John Stuart Mill’in savunduğu, bir hipotezde ifade edilen iddiaların ve öngörülen tahminlerin ampirik verilerin kullanılmasıyla test edilmesi anlamına gelen bilimsel yöntemin adlarından biri değildir?

Yalnız I

Yalnız III

Yalnız IV

III ve IV

II ve III

Açıklama:

Mill, kendi yöntemini tersyüz edilmiş tümdengelim olarak tanımlar ve toplum bilimine en uygun yöntemin günümüzde hipotetik tümdengelim olarak bilinen somut tümdengelimci yöntem ve ters yüz edilmiş tümdengelim olduğunu savunur. Somut tümdengelimci yöntem (hipotetik tümdengelim), bir hipotezde ifade edilen iddiaların ve öngörülen tahminlerin ampirik verilerin kullanılmasıyla test edilmesidir. Mantığın Sistemi ise Mill'in 1843'de yayınladığı eserin adıdır. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, Auguste Comte ve Herbert Spencer’ın sosyoloji teorisinin gelişimindeki etkileri açısından çoğu zaman birlikte anılmasına sebep olan ortak görüşlerinden biri değildir?

Bilimlerin birleştirilebilmesi

Bilimler hiyerarşisi

Bütün bilimlerin ortak felsefi köklere sahip olması

Doğal dünyayı yöneten yasalar gibi toplumsal dünyayı yöneten yasalar olması

bu yasaların nasıl işlediği ortaya çıkarılırsa, toplumsal olguların tahmin edilebileceği ve yönetilebileceği

Açıklama:

Gerçekten de her ikisi de (a) bütün bilimlerin ortak felsefi köklere sahip olduklarına ve birleştirilebileceklerine, (b) doğal dünyayı yöneten yasalar gibi toplumsal dünyayı yöneten yasalar olduğuna ve (c) bu yasaların nasıl işlediği ortaya çıkarılırsa, toplumsal olguların tahmin edilebileceğine ve yönetilebileceğine inanmışlardır. Bununla birlikte Spencer, Comte’un bilimler hiyerarşisini eleştirir; çünkü bilimlerin Comte’un savunduğu gibi ardışık bir şekilde değil, koordinasyon içinde geliştiğini savunur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdaki isimlerden hangisi Sosyal Darwinizm'in kurusucu kabul edilmektedir?

Auguste Comte

Frédéric Le Play

Herbert Spencer

John Stuart Mill

Saint Simon

Açıklama:

Doğal evrim sürecinde olduğu gibi toplumsal evrim sürecinde de çevresine uyum sağlayamayanların eleneceği düşüncesi şeklinde özetlenebilecek olan bu düşünce genel olarak Sosyal Darwinizm olarak adlandırılmış, Herbert Spencer Sosyal Darwinizm teorisinin kurucusu kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Toplumsal Evrimci teorilere getirilen eleştirilerden biri değildir?

Dünyanın çeşitli bölgelerinde benzer zamanlarda benzer süreçlerin yaşandığını ileri sürerken tarihin belirli bir yöne doğru ilerlemekte olduğu fikrini savunmakla

Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle

Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eşanlamlı kabul etmekle ve insanlığın diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla

Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmekle

Tarihsel özgüllükleri dikkate almaksızın bütün toplumlar için aynı genel geçer kuralları ileri sürmekle

Açıklama:

Evrimci teorilere getirilen temel eleştiriler şu şekilde özetlenebilir:

Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görmekle, yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlerin rolünü görememekle eleştirilmişlerdir.

Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle

Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eşanlamlı kabul etmekle ve insanlığın diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla

Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmekle

Tarihsel özgüllükleri dikkate almaksızın bütün toplumlar için aynı genel geçer kuralları ileri sürmekle

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Başlangıçta hayvan ve insan davranışlarını karşılaştırma yöntemine dayalı bir karşılaştırmalı davranış bilimi iken, zaman içerisinde daha çok zoolojinin hayvan davranışlarını inceleyen bir alt dalına dönüşen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sentetik felsefe

Doğal seleksiyon

Sosyal Darwinizm

Organizma metaforu

Etoloji

Açıklama:

Etoloji, başlangıçta hayvan ve insan davranışlarını karşılaştırma yöntemine dayalı bir karşılaştırmalı davranış bilimi iken, zaman içerisinde daha çok zoolojinin hayvan davranışlarını inceleyen bir alt dalına dönüşmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Comte'un toplumsal gelişme sürecinde uzmanlaşmış işbölümünün etkileri yönündeki düşüncelerinden etkilenmiştir?

Herbert Spencer

Emile Durkheim

Karl Marx

John Stuart Mill

Frédéric Le Play

Açıklama:

Comte birçok kuramcıyı etkilemiştir. Genel olarak, Comte’un pozitivizm anlayışının ve toplumsal olguların indirgenemez olduğu yönündeki düşüncelerinin Durkheim'i; toplumsal gelişme süresinde uzmanlaşmış işbölümünün etkileri hakkındaki düşüncelerinin Marx'ı ve toplumu biyoloji kökenli kavramlarla ve biyolojik organizmaya benzeterek incelemesinin de Spencer'ı etkilediği söylenebilir. E seçeneceğinde ifade edilen Frédéric Le Play ise Saint Simon'dan etkilenmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Geleceğin toplumunun endüstri toplumu olacağını düşünen ve endüstrileşme sürecini kontrol altına almak için bilimsel politikalar geliştirmeye çalışan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Auguste Comte

Herbert Spencer

F. Le Play

Saint Simon

J. Stuart Mill

Açıklama:

Ünitenin Saint Simon: Endüstri Toplumu ve Sosyoloji bölümünde, Saint Simon’un görüşleri açıklanmaktadır.
Geleceğin toplumunun endüstri toplumu olacağını düşünen Saint Simon, endüstrileşme sürecini kontrol altına almak için bilimsel politikalar geliştirmeye çalışmış ve endüstri toplumunun toplumsal örgütlenmesi hakkında çeşitli çalışmalar yapmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Saint Simon’a göre endüstri toplumunda üretime katkıda bulunmayan gruplardan biridir?

Fabrika sahipleri

Yatırımcılar

Sermaye sahipleri

Bankerler

Rant sahipleri

Açıklama:

Ünitenin Saint Simon: Endüstri Toplumu ve Sosyoloji bölümünde, Saint Simon’un görüşleri açıklanmaktadır.
Saint-Simon, endüstri toplumunun emeği yücelten bir toplum olduğunu savunur. O’na göre toplumda iki temel sınıf vardır, bunlardan biri hangi iş kolunda olursa ve ne şekilde çalışırsa çalışsın, çalışan ve üretime katkıda bulunanlardan oluşan endüstri sınıfıdır. Bu sınıf üretime katılarak topluma fayda sağlayan değerli üyelerden oluşmaktadır. Saint-Simon’a göre bu sınıf fabrika sahiplerini, yatırımcıları, bankerleri ve işçileri, yani endüstriyel alanda faaliyet gösteren herkesi kapsar. Saint-Simon, sermaye sahiplerinin elde ettikleri kârı, üretim sonucu meydana geldiği için haklı buluyor ve bu nedenle sermaye sahiplerini aylaklar sınıfına dahil etmiyordu. Ancak üretim sonucu meydana gelmeyen faizin ve rantın insanın insanı sömürmesi anlamına geldiğini belirtiyor ve buna karşı çıkıyordu. Dolayısıyla askerler, soylular, hukukçular ve rant geliriyle yaşayanlar aylaktı ve üreten sınıfları sömürmekteydiler (Swingewood, 1998:57-59). Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Saint Simon, bilimsel düşünceye dayanarak kurmaya çalıştığı pozitif toplum bilimine ne ad verir?

Sosyal fizik

Pozitif felsefe

Sosyal politika

Endüstri bilimi

Sosyoloji

Açıklama:

Ünitenin Saint Simon: Endüstri Toplumu ve Sosyoloji bölümünde, Saint Simon’un görüşleri açıklanmaktadır.
Saint-Simon, pozitif bilimlerin ancak pozitif bir toplum biliminin yaratılması ile tamamlanacağına inanmış, bu yeni toplumsal bilimi ‘sosyal fizik’ olarak adlandırmıştır (Swingewood, 1998:56). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İnsan bilgisine ulaşmanın tek geçerli yolunun ampirik bilim olduğu ve gözlemlenebilir olgular ve ilişkiler dışında hiçbir şeyin bilgisine sahip olamayacağımızı belirten felsefi görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Endüstriyalizm

Pozitivizm

Evrimcilik

Ampirizm

Evrensellik

Açıklama:

Ünitenin Auguste Comte: Pozitivist Sosyolojinin Gelişimi bölümünde, pozitivizm tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

İnsan düşüncesinin, bilimlerin ve toplumların teolojik ve metafizik aşamalardan geçerek son olarak pozitivist aşamaya ulaşacaklarını ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Quetelet

Comte

Bacon

Locke

Berkeley

Açıklama:

Ünitenin Auguste Comte: Pozitivist Sosyolojinin Gelişimi bölümünde, Auguste Comte’un fikirleri açıklanmaktadır.
Comte’un insan düşüncesinin, bilimlerin ve toplumların teolojik ve metafizik
aşamalardan geçerek son olarak pozitif aşamaya ulaşacakları şeklindeki düşüncesi
Üç Hal Yasası olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Modern toplumda toplumsal birlik isteğinin ahlaki ve entelektüel güçlerden kaynaklandığını ileri sürerek toplumsal olanı, politik ve ekonomik olandan ayıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Le Play

Spencer

Comte

Simon

Mill

Açıklama:

Ünitenin Auguste Comte: Pozitivist Sosyolojinin Gelişimi bölümünde, Auguste Comte’un fikirleri açıklanmaktadır.
Comte, toplumsal bakış açısını, tüm bilimsel anlayışları kavrayan tek ve evrensel bir bakış açısı olarak tanımlamaktadır. Modern toplumda toplumsal birlik isteğinin politik ya da ekonomik güçlerden değil, ahlaki ve entelektüel güçlerden kaynaklandığını ileri sürerek toplumsal olanı politik olandan da ekonomik olandan da ayırmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Monografi araştırmalarında analiz birimi işçi sınıfı aileleri olan ve aile yaşamlarının tüm yönlerinin niceliksel bir ifadesi olarak aile bütçelerini sistematik olarak inceleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Spencer

Comte

Le Play

Mill

Quetelet

Açıklama:

Ünitenin Auguste Comte: Pozitivist Sosyolojinin Gelişimi bölümünde, Le Play hakkında bilgi verilmektedir.
Le Play’in analiz birimi işçi sınıfı aileleridir ve işçi sınıfı ailelerinin aile yaşamlarının tüm yönlerinin niceliksel bir ifadesi olarak aile bütçelerini sistematik olarak incelemiştir. Le Play işçi sınıfı ailelerinin dışında insanların emeğini, emeğin ekonomik örgütlenişini, aile aracılığı ile tüm toplumu etkileyen coğrafi yerleşimleri ve aile yaşamının çeşitli yönlerini incelemiş ve işçi sınıfının doğal gelişiminin genel koşulları ile ilgili monografiler yapmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Mill’in insan doğasının yasalarının bilimi olduğunu savunduğu, hayvan ve insan davranışlarını karşılaştırma yöntemine dayalı bir karşılaştırmalı davranış bilimi aşağıdakilerden hangisidir?

Psikoloji

Antropoloji

Zooloji

Sosyoloji

Etoloji

Açıklama:

Ünitenin J. S. Mill ve H. Spencer: Evrimcilik ve Pozitivizm bölümünde, etoloji tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

İnsanların birbirlerinin haklarına gönüllü olarak saygı göstermeleri sonucunda doğal bir toplumsal denge oluştuğunu ve devletin bu dengeye müdahale etmemesi gerektiğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Simon

Comte

Mill

Spencer

Le Play

Açıklama:

Ünitenin J. S. Mill ve H. Spencer: Evrimcilik ve Pozitivizm bölümünde, Spencer’ın görüşleri açıklanmaktadır.
Spencer, liberalizmin bırakınız yapsınlar anlayışını benimsemiş, insanların birbirlerinin haklarına gönüllü olarak saygı göstermeleri sonucunda otomatik olarak doğal bir toplumsal denge oluştuğunu ve devletin bu dengeye, diğer bir deyişle insanlar arasındaki ilişkilere müdahale etmemesi gerektiğini ileri sürmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi evrimci teorilere getirilen temel eleştirilerden biridir?

Evrimleştikçe yapıların farklılaşması.

Öznelerin pasif konumda kalması.

Büyüdükçe yapıların karmaşıklaşması.

Evrimle çevreye uyum sağlamanın öğrenilmesi.

Yapıların farklılaştıkça uzmanlaşmış işlevler geliştirmesi.

Açıklama:

Ünitenin J. S. Mill ve H. Spencer: Evrimcilik ve Pozitivizm bölümünde, evrimci teorilere getirilen temel eleştiriler belirtilmektedir.
Evrimci teorisyenlere getirilen eleştirilerden biri, özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden geldikleri yönündedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki kişilerden hangisi yapıcı bir reforma gidilerek bilime ve endüstriye dayanan bir toplum inşa edilmesi gerektiğini savunmuştur?

Comte

Weber

Maistre

Bonald

Saint- Simon

Açıklama:

Saint-Simon, devrim sonrası Fransız toplumunda yapıcı bir reforma gidilmesi gerektiğini, bu reformla birlikte dine ve askeri düzene değil, bilime ve endüstriye dayanan bir toplum inşa edilmesi gerektiğini savunmuştur Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki kişilerden hangisi Aydınlanmanın negatif ve yıkıcı felsefesiyle savaşmak için “pozitivizm” ya da “pozitif felsefe” olarak adlandırılabilecek bilimsel görüşü geliştirmiştir?

Comte

Saint-Simon

Maistre

Bonald

Marx

Açıklama:

. Pozitivizm ve pozitif felsefe terimlerini dünyaya bilimsel şekilde
yaklaşmayı ifade etmek için ilk kez Saint-Simon kullansa da sistematikleştiren
Comte olmuştur. Comte, Aydınlanma’nın negatif ve yıkıcı felsefesiyle savaşmak
için “pozitivizm” ya da “pozitif felsefe” olarak adlandırılabilecek bilimsel görüşü
geliştirmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Comte'a göre aşağıdaki hangi aşamada insan bütün olguların doğaüstü güçlerin bir sonucu olduğunu düşünmüştür?

Metafizik aşama

Teolojik aşama

Pozitif aşama

Rasnonel aşama

Modern aşama

Açıklama:

Teolojik aşamada insanlar her şeyin nedeninin Tanrı olduğunu, toplumsal
ve fiziksel dünyanın Tanrı tarafından üretilmiş olduğunu düşünürler ve varoluşu kendi akıllarına dayanarak açıklamak yerine, kilisenin doktrinlerini
kabul ederler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Comte'a göre, aşağıdaki hangi aşamada olguların nedeninin kişiselleştirilmiş tanrılar değil, doğa gibi soyut güçler olduğuna inanılır?

Teolojik aşama

Metafizik aşama

Pozitif aşama

Modernist aşama

Rasyonel aşama

Açıklama:

Metafizik aşama, 1300-1800 yılları arasına hakim olan metafizik aşamada neden ya da öz gibi soyut düşünceler, ideal biçimler hakimdir (Ritzer, 2008:15). Olguların nedeninin kişiselleştirilmiş tanrılar değil, doğa gibi soyut güçler olduğuna inanılır. İnsanların saygı duyulması gereken temel hakları olduğu ve en önemli değerin bu haklar olduğu
düşüncesinin yaygın olduğu bu aşamada özgür irade vurgulanmaktadır (Wernick, 2005:130). Bu aşamada da açıklamaların ana kaynağı soyut güçler olmakla birlikte açıklamalar Teolojik dönemdekilerden daha tutarlı ve sistematiktir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Comte'a göre, aşağıdaki hangi aşamada doğru olan değil, gerçek olan aranır; düşünceler ve açıklamalar spekülasyonlara değil, bilime ve ampirik deneyimlere dayanır?

Teolojik

Metafizik

Pozitif

Modernist

Rasyonel

Açıklama:

1800’den itibaren dünyanın girdiği Pozitif (ya da bilimsel) aşamada ise insan düşüncesi kesin doğruyu ve mutlak nedenleri aramaktan vazgeçer, düşünce özleri terk edilir. Bunun yerine artık akıl ve gözlemin bir bileşimi sayesinde olguların birbirlerini takip etmelerine ve birbirlerine benzemelerine neden olan değişmez ilişkilerini, yani olguların kanunlarını keşfetmeye çalışır (Ritzer, 2008:18). Başka bir deyişle pozitif aşama bilimsel aşama olduğu için bu aşamada pozitivist ve bilimsel bakış açısı ve bilimsel yöntem hakimdir; bu aşamada artık doğru olan değil, gerçek olan aranır; düşünceler ve açıklamalar spekülasyonlara değil, bilime ve ampirik deneyimlere dayanır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Toplumsal statik ve toplumsal dinamik kavramları aşağıdaki hangi düşünürün kuramsal araçlarıdır?

Mill

Saint-Simon

Spencer

Comte

Weber

Açıklama:

Toplumsal dinamik ve toplumsal statik Comte'un sosyolojisinin temel kavramlarıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Sosyolojiye teoriden çok yöntemsel açısından katkıda bulunan ve ekonomi ile ilgili çalışmaları bir bilim olarak modern ekonominin temellerinin atılmasını sağlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Saint-simon

Mill

Durkheim

Marx

Açıklama:

Mill’in çalışmaları genel olarak liberalizm ve faydacılıkla ilgilidir. Mill, babası James Mill ve Jeremy Bentham tarafından geliştirilen Faydacı teoriyi liberalizme uyarlamış ve eylemlerin ya da toplumsal düzenlemelerin, mutluluk ürettikleri ölçüde doğru ya da iyi kabul edilebilecekleri fikrini benimsemiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşaıdaki düşünürlerden hangisi, liberalizmin bırakınız yapsınlar anlayışını benimsemiş, insanların birbirlerinin haklarına gönüllü olarak saygı göstermeleri sonucunda otomatik olarak doğal bir toplumsal denge oluştuğunu ve devletin bu dengeye, diğer bir deyişle insanlar arasındaki ilişkilere müdahale etmemesi gerektiğini ileri sürmüştür?

Comte

Saint-simon

Mill

Spencer

Moistre

Açıklama:

Spencer, toplumu genel bir evrimci model içinde bir sistem olarak gören yaklaşım ile bireylerin toplam› olarak gören yaklaşımı birleştirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Spencer'e getirilen eleştirilerden biridir?

Endüstrileşmeyi sınıfsal boyutuyla ele alır.

Doğal seçimle ilgili düşünceleri eşitsizliği meşrulaştırır.

Hümanist politikayı destekler.

Statülere fazla önem atfetmiştir.

Pozitivist aşama çok önemlidir.

Açıklama:

Doğal seçilimle ilgili düşüncelerinin mevcut düzeni ve eşitsizlikleri meşrulaştırması haklı göstermesi ve anti-hümanist politikaları desteklemeye elverişli olması açısından eleştirilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Sosyal Darwinizm teorisinin kurucusu olarak kabul edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Spencer

Mill

Comte

Saint-simon

Weber

Açıklama:

Spencer, sosyal Darwinizm teorisinin kurucusu olarak kabul edilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aristokrat bir ailenin çocuğu olan ve Fransız devrimi sırasında giyotinden kurtularak sahip olduğu unvanlardan vazgeçtiği halde devrimden sonra Fransa’da dokuz ay hapsedilen ve yaşamını neredeyse yoksulluk içinde geçiren Claude Henri Saint-Simon (1760-1825) için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Saint-Simon, yapıcı bir reforma gidilerek bilime ve endüstriye dayanan bir toplum inşa edilmesi gerektiğini savunmuştur.

Saint-Simon, “endüstri toplumu” kavramını kullanan ilk düşünürdür.

Saint-Simon, toplumu bir arada tutacak değerleri önemsemiş ve insanların toplum halinde yaşamalarının bir zorunluluk olduğunu vurgulamıştır.

Saint-Simon, devletin üretim araçları üzerinde otorite sahibi olması ve üretim araçlarını çalışanlara dağıtması gerektiği düşüncesini savunduğu için sosyalizmin kurucuları arasındadır.

Ansiklopedi (Encyclopédie) adlı eserin yazarıdır ve politik ekonomi düşüncesini savunarak geliştirmiştir.

Açıklama:

Saint-Simon Aydınlanma düşünürlerinin düşüncelerinin yeni bir şekilde sentezlemiş, Francis Bacon’ın, Ansiklopedi (Encyclopédie) yazarlarının ve İskoç politik ekonomi düşüncesinin bir sentezini yapmıştır (Wernick, 2006:529).
Saint-Simon sadece Francis Bacon’ın, Ansiklopedi (Encyclopédie) yazarlarının ve İskoç politik ekonomi düşüncesinin bir sentezini yapmıştır (Wernick, 2006:529). 29). Kitap Bacon'a aittir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Sosyolojinin doğuşunda taşıdığı öneme karşılık sosyolojinin kurucusu olarak neden Saint-Simon değil de Comte kabul ediliyor olabilir? Bu sorunun doğru yanıtı bularak işaretleyiniz.

Bunun en önemli nedeni Saint-Simon’un özellikle sistematik düşünce ve yöntem açısından Comte gibi özgün bir sosyoloji geliştirememiş olmasına bağlanır.

Saint-Simon sadece endüstrileşme ile birlikte toplumdaki değişimi ve “endüstri (sanayi) toplumu” kavramını önemsemiş ve başka ilgi alanı olmamıştır.

Saint-Simon’a göre toplumlar, her biri farklı bilgi biçimlerine dayanan üç aşama olan teolojik, metafizik ve pozitif aşamalardan geçerler bu ise sosyolojide kabul görmemiştir.

Saint-Simon, üreten ve üretmeyen sınıfları birbirinden ayırmış, üretimde bulunmayan sınıfı “aylaklar” olarak nitelemiş ve bu düşünce sistemi nedeni ile eleştirilmiştir.

Saint-Simon, devletin üretim araçları üzerinde otorite sahibi olması ve üretim araçlarını çalışanlara dağıtması gerektiği düşüncesi nedeniyle sosyalizmin kurucuları arasında yer almış ve sosyolojinin dışında kalmıştır.

Açıklama:

Sosyolojik düşünce açısından büyük önem taşımasına rağmen sosyolojinin kurucusunun Simon değil Comte olduğu kabul edilir. Bunun en önemli nedeni de SaintSimon’un özellikle sistematik düşünce ve yöntem açısından Comte gibi özgün bir sosyoloji geliştirememiş olmasına bağlanır. Comte ise sosyolojik pozitivizmi geliştirmiş olması ve toplumu inceleyecek yeni pozitif bilimi “sosyoloji” olarak adlandırması nedeniyle sosyolojinin kurucusu olarak kabul edilir.
Sosyolojik düşünce açısından büyük önem taşımasına rağmen sosyolojinin kurucusunun Simon değil Comte olduğu kabul edilir. Bunun en önemli nedeni de Saint-Simon’un özellikle sistematik düşünce ve yöntem açısından Comte gibi özgün bir sosyoloji geliştirememiş olmasına bağlanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Saint-Simon çalışanları “bal arıları” olarak, çalışmayan sınıfı ise “eşek arıları” ya da ”aylaklar” olarak adlandırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Saint-Simon tarafından aylaklar sınıfına dahil edilmemiştir?

Askerler

Sermaye sahipleri

Soylular

Hukukçular

Rant geliriyle yaşayanlar

Açıklama:

Saint-Simon çalışanları “bal arıları” olarak, çalışmayan sınıfı ise “eşek arıları” ya da”aylaklar” olarak adlandırmaktadır (Meriç, 2009:61). Saint-Simon, sermaye sahiplerinin elde ettikleri kârı, üretim sonucu meydana geldiği için haklı buluyor ve bu nedenle sermaye sahiplerini aylaklar sınıfına dahil etmiyordu. Ancak üretim sonucu meydana gelmeyen faizin ve rantın insanın insanı sömürmesi anlamına geldiğini belirtiyor ve buna karşı çıkıyordu. Dolayısıyla askerler, soylular, hukukçular ve rant geliriyle yaşayanlar aylaktı ve üreten sınıfları sömürmekteydiler (Swingewood, 1998:57-59).
Saint-Simon, sermaye sahiplerinin elde ettikleri kârı, üretim sonucu meydana geldiği için haklı buluyor ve bu nedenle sermaye sahiplerini aylaklar sınıfına dahil etmiyordu. Ancak üretim sonucu meydana gelmeyen faizin ve rantın insanın insanı sömürmesi anlamına geldiğini belirtiyor ve buna karşı çıkıyordu. Dolayısıyla askerler, soylular, hukukçular ve rant geliriyle yaşayanlar aylaktı ve üreten sınıfları sömürmekteydiler (Swingewood, 1998:57-59). Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Tanımı ''insan bilgisine ulaşmanın tek geçerli yolunun ampirik bilim olduğu ve gözlenebilir olgular ve bu olgular arasındaki ilişkiler dışında hiçbir şeyin bilgisine sahip olamayacağımız şeklindeki felsefi görüş'' olarak verilen bilim aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Metafizik

Natüralizm

Pozitivizm

Toplumsal statik

Negativitizm

Açıklama:

Pozitivizm, gerçek bilginin metafizik spekülasyonlara değil, duyular aracılığıyla elde edilen deneyimlere dayandığı, bilimsel
incelemelerin konusunun ancak gözlemlenebilen olgular arasında mevcut olan ilişkiler olduğu, gözlemlenemeyen nedenlerin aranmaması gerektiği şeklindeki görüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 54

''1300-1800 yılları arasına hakim olan bu aşamada neden ya da öz gibi soyut düşünceler, ideal biçimler hakimdir. Olguların nedeninin kişiselleştirilmiş tanrılar değil, doğa gibi soyut güçler olduğuna inanılır. ''
Yukarıda verilen örnek Comte’un ''Üç Hal Yasası'' olarak adlandırdığı aşamalardan hangisini anlatır?

Teolojik aşama

Üçüncü hal aşaması

Negatif aşama

Metafizik aşaması

Pozitif aşama

Açıklama:

Metafizik aşama: Metafizik aşama, 1300-1800 yılları arasına hakim olan metafizik aşamada neden ya da öz gibi soyut düşünceler, ideal biçimler hakimdir (Ritzer, 2008:15). Olguların nedeninin kişiselleştirilmiş tanrılar değil, doğa gibi soyut güçler olduğuna inanılır. İnsanların saygı duyulması gereken temel hakları olduğu ve en önemli değerin bu haklar olduğu düşüncesinin yaygın olduğu bu aşamada özgür irade vurgulanmaktadır. (Wernick, 2005:130). Bu aşamada da açıklamaların ana kaynağı soyut güçler olmakla birlikte açıklamalar Teolojik dönemdekilerden daha tutarlı ve sistematiktir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıda verilen yazar/kitap eşleştirmelerinden yanlış olanı bularak işaretleyiniz.

Herbert Spencer, '' Sentetik Felsefe Sistemi''

Cemil Meriç, ''Saint-Simon: İlk Sosyolog, İlk Sosyalist”

Auguste Comte '' Pozitif Felsefe Dersleri ''

Quetelet, ''Etoloji''

John Stuart Mill, '' Mantığın Sistemi ''

Açıklama:

Belçikalı sosyal istatistikçi Adolphe Quetelet (1796- 1874) sosyolojik konuları istatistiksel olarak inceleyen ilk kişidir, Quetelet endüstriyel işçi sınıfının toplumsal ve ahlaki durumunun sayısal incelemelerini yapmış ve ‘ortalama insan’ (hommo moyen)’ kavramını literatüre kazandırmıştır (Maus,1998:17)
Quetelet, ''Etoloji'' adlı bir eseri bulunmamaktadır.
1835 yılında Belçikalı istatistikçi Quetelet’nin (1796-1874) “İnsan ve Becerilerinin Gelişimi Üzerine, Ya Da Sosyal Fizik Üzerine Bir Deneme” adlı kitabının yayınlanmıştır.Etoloji, başlangıçta hayvan ve insan davranışlarını karşılaştırma yöntemine dayalı bir karşılaştırmalı davranış bilimi iken, zaman içerisinde daha çok zoolojinin hayvan davranışlarını inceleyen bir alt dalına dönüşmüştür.
Quetelet'in , ''Etoloji'' adlı bir eseri bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Evrimci teorilere getirilen temel eleştirilere bakıldığında hangi şık bunların dışında kalır?

Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görmekle, yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlerin rolünü görememekle eleştirilmişlerdir.

Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir.

Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eş anlamlı kabul etmekle ve insanlığın diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla eleştirilmişlerdir.

Özneleri gereğinden fazla önemseyerek insan etkinliklerinin gücünü abartmakla eleştirilmişlerdir.

Tarihsel özgüllükleri dikkate almaksızın bütün toplumlar için aynı genel geçer kuralları ileri sürmekle eleştirilmişlerdir

Açıklama:

Sosyal bilimler tarihinde çok sayıda evrimci teori olsa da, hepsi tarihin anlamsız olaylardan meydana gelmediği, tarihteki olayların özgül ve kendine özgü olmadığını, tam aksine dünyanın çeşitli bölgelerinde
benzer zamanlarda benzer süreçlerin yaşandığını ileri sürer ve bu nedenle tarihin
belirli bir yöne doğru ilerlemekte olduğu fikrini savunur.
Evrimci teorilere getirilen temel eleştiriler şu şekilde özetlenebilir:
• Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görmekle, yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlerin rolünü görememekle eleştirilmişlerdir.
• Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir.
• Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eş anlamlı kabul etmekle ve insanlığın
diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla eleştirilmişlerdir.
• Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir.
•Tarihsel özgüllükl
Evrimci teorilere getirilen temel eleştiriler şu şekilde özetlenebilir:
• Evrimsel olayları tamamen toplumların içinde meydana gelen olaylar olarak görmekle, yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlerin rolünü görememekle eleştirilmişlerdir.
• Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmakla ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir.
• Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eşanlamlı kabul etmekle ve insanlığın
diğer ilerleme biçimleriyle eşit tutmakla eleştirilmişlerdir.
• Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmekle eleştirilmişlerdir.
• Tarihsel özgüllükleri dikkate almaksızın bütün toplumlar için aynı genel
geçer kuralları ileri sürmekle eleştirilmişlerdir (Sanderson, 2006:436-9).
Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Comte’a göre toplumsal olgular değişmez yasalara bağlı olduğu için bu yasalar ortaya konulduktan sonra insanlık bu yasalara boyun eğmek zorundadır. Comte, bireylerin doğal ve toplumsal yasalar karşısında boyun eğmesini .................. olarak adlandırır. Bu cümlede boşluk bırakılan yere ne gelmelidir?

rasyonel teslimiyet

rasyonel hakkaniyet

rasyonel naturalizm

rasyonel akıl

rasyonel değişim

Açıklama:

Comte’a göre toplumsal olgular değişmez yasalara bağlı olduğu için bu yasalar ortaya konulduktan sonra insanlık bu yasalara boyun eğmek zorundadır. Comte, bireylerin doğal ve toplumsal yasalar karşısında boyun eğmesini “rasyonel boyun eğiş” ya da “rasyonel teslimiyet” olarak adlandırır

Doğru Cevap: A

Soru 58

Belçikalı sosyal istatistikçi ...........................sosyolojik konuları istatistiksel olarak inceleyen ilk kişi olarak endüstriyel işçi sınıfının toplumsal ve ahlaki durumunun sayısal incelemelerini yapmış ve ‘ortalama insan’ (hommo moyen) kavramını literatüre kazandırmıştır.
Yukarıda boşluk bırakılan yere gelmesi gereken yanıtı bularak işaretleyiniz.

Concordet

Adolphe Quetelet

Frédéric Le Play

John Stuart Mill

Herbert Spencer

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 59

I. Sosyal Darwinizm, bireylerin özelliklerini miras olarak aldıkları düşüncesine dayalı olarak tüm kişisel ve toplumsal sorunların sonraki nesillere miras bırakıldığı inancını taşır.
II.Sosyal Darwinistler yoksulluk, suçluluk gibi özelliklerin insanların kötü genlerinden kaynaklandığını düşünmüş, bu bireylerin devlet tarafından korunmaması, toplumsal rekabet içinde yok olması sonucunda yoksulluktan ve hastalıktan kurtulmuş refah
içindeki toplumlara ulaşılabileceğine inanmışlardır.
III. Sosyal Darwinizm, ırkçı, öjenik (insan ırkının ıslahı ile ilgili) ve baskıcı doktrinlerin oluşturulmasında etkili olmuş, Güney Afrika ve Almanya başta olmak üzere birçok ülkede sosyal eşitsizliklerin meşrulaştırılması amacıyla kullanılmıştır.
IV. Sosyal Darwinizm, Darwin’in ‘doğal seleksiyon (ayıklanma)’ yaklaşımını ve Lamarc’ın edinilmiş karakteristik özelliklerin miras kaldığına ilişkin teorisini kabul etmiş olan Saint-Simon'ın kurduğu bir teoridir.
Sosyal Darwinizm teorisi için yukarıda verilen hangi seçenek/seçenekler yanlıştır? Bularak işaretleyiniz.

Yalnızca I.

I. ve II.

Yalnızca IV.

IV ve I

II. ve III

Açıklama:

Sosyal Darwinizm, Darwin’in ‘doğal seleksiyon (ayıklanma)’ yaklaşımını ve Lamarc’ın edinilmiş karakteristik özelliklerin miras kaldığına ilişkin teorisini kabul etmiş olan Spencer’in kurduğu kabul edilen ve doğal dengesi içinde toplumun evrilerek mükemmelleştiği ve bu sürecin engellenmemesi için doğal evrim sürecinde olduğu gibi toplumsal evrim sürecinde de çevresine
uyum sağlayamayanların elenmesi gerektiği varsayımına dayanan bir teoridir.
Sosyal Darwinizm, Darwin’in ‘doğal seleksiyon (ayıklanma)’ yaklaşımını ve Lamarc’ın edinilmiş karakteristik özelliklerin miras kaldığına ilişkin teorisini kabul etmiş olan Spencer’in kurduğu bir teoridir. Bu nedenle yanlış cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Saint Simon’a göre Avrupa uygarlığının geçirdiği aşamalar aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla bir arada verilmiştir?

Çok tanrılı uygarlık - Feodalizm - Tek tanrılı uygarlık - Endüstri Toplumu

Endüstri Toplumu - Devrim Dönemi - Feodalizm - Geleneksel Toplum

Çok tanrılı uygarlık - Tek tanrılı uygarlık - Feodalizm - Endüstri Toplumu

Geleneksel Toplum - Feodalizm - Devrim Dönemi - Endüstri Toplumu

Geleneksel Toplum - Devrim Dönemi - Feodalizm - Endüstri Toplumu

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal evrimci teorilere getirilen eleştirilerden biridir?

Öznelere fazla odaklanarak toplumsal yapıların etkisini görmezden gelmeleri

Bilimsel araştırma yöntemi olarak belirli bir yöntem üzerinde uzlaşamamaları

Çatışmayı olduğundan önemli göstererek konsensüs kavramını ihmal etmeleri

Toplumsal evrimin bütün toplumlar için geçerli olacak evrensel ilkelerini belirleyememeleri

Tarihsel ve toplumsal farklılıkları görmezden gelerek bütün toplumlar için aynı kuralları ileri sürmeleri

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin doğuşunda etkili olan unsurlardan biri değildir?

Bilimsel Devrim

Aydınlanma Düşüncesi

Antik Yunan Düşüncesi

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Spencer’a göre biyolojik ve toplumsal organizmalar arasındaki farklılıklardan biridir?

Biyolojik organizmalar büyüdükçe basitleşir, toplumsal organizmalar ise büyüdükçe karmaşıklaşırlar.

Biyolojik organizmalar bazı parçalarını kaybettiğinde yaşamaya devam etseler de toplumsal organizmaların parçaları kaybedilirse toplumun varlığı sona erer.

Biyolojik organizmalar evrim sürecinde uzmanlaşmış işlevler geliştirirler ama toplumsal organizmaların evrim sürecinde işlevlerinde bir değişim söz konusu olmaz.

Biyolojik organizmalarda tek bir bilinç merkezi varken toplumsal organizmalarda toplumu oluşturan birey sayısı kadar bilinç merkezi vardır.

Biyolojik organizmalarda bütün, parçaların yararına var olurken toplumsal organizmalarda parçalar bütünün yararına var olur.

Açıklama:

Herbert Spencer’ın sosyolojiye katkısını ve Sosyal Darwinizm teorisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Comte sosyolojisinin özelliklerinden biridir?

Bonald ve Maistre gibi endüstri devriminin yarattığı toplumsal kaostan kurtulabilmek için geleneksel toplumsal yapıya geri dönülmesi gerektiğini savunması

Feodal Orta Çağ’ın karanlık çağ olduğunu savunarak geçmişi değersizleştirmesi

Aydınlanma düşüncesindeki ilerleme anlayışını reddetmesi

Sosyolojinin saf haliyle ampirizme dayanması gerektiğini savunması

Toplumsal olguların incelenmesinde metafiziği reddederek pozitivist yöntemi savunması

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Comte ve Spencer ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Comte bütün bilimlerin birleştirilebileceğine inanırken Spencer bu düşünceye karşı çıkar.

Bilimsel birliği Comte’a göre sosyoloji, Spencer’a göre ise sentetik felsefe sağlayacaktır.

Comte toplumsal yasaların ortaya konması yoluyla toplumsal olguların tahmin edilebileceğini savunurken Spencer’a göre bu mümkün değildir.

Her ikisinin düşünceleri de muhafazakardır.

Her ikisi de gerekli olduğunda devletin insanlar arasındaki ilişkilere müdahale etmesi gerektiğini savunur.

Açıklama:

Herbert Spencer’ın sosyolojiye katkısını ve Sosyal Darwinizm teorisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Comte’un bilim sınıflandırması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Comte’un bilimler hiyerarşisi içinde psikoloji yer almaz.

Daha karmaşık olan bilimler pozitif aşamaya daha basit olan bilimlere oranla daha erken ulaşırlar.

Sosyoloji, kendisinden önceki bilimlerden bağımsız olarak, sadece kendi konusuyla sınırlı bir şekilde gelişmiştir.

Bilimler özelden genele ve karmaşıktan basite doğru sınırlanırlar.

Pozitif evreye ilk giren bilim sosyolojidir.

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel devrimin meydana gelmesini mümkün kılan gelişmelerden biridir?

Fransız Devrimi

Endüstri Devrimi

2. Dünya Savaşı

Yeni Toplumsal Hareketler

Rönesans hareketleri

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi I. Haldun’a dair doğru bir değerlendirmedir?

İnsanların doğal eğilimlerinin ya da yaratılışlarının değil, alışık oldukları gelenek ve şeylerin ürünü olduklarını savunmuştur.

Gezegenler ve gezegen sistemleri ile ilgili yasaları keşfetmiştir.

Yeni Bilim’in İlkeleri adlı kitabında toplumsal yaşamın ilkelerinin insan aklının geçirdiği değişimlere bağlı olduğunu belirtir.

Sözleşmeci düşünürlerden biridir.

Fransız ve Endüstri Devrimleri’nin sebep olduğu sosyal problemlerin çözümü için geleneklere dönüşü önermiştir.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi endüstri toplumunun genel özelliklerinden biri değildir?

İş ve ev, çalışma zamanı ve boş zaman ayrışmıştır.

Emek üzerinde kapitalist işverenler giderek daha fazla kontrole sahiptir.

Ekonomiye cansız enerji kaynaklarıyla çalışan makineler yön vermektedir.

Kadınlar işgücüne daha yoğun bir biçimde katılmaya başlamışlardır.

Nüfusun önemli bir kısmı tarımsal üretimle meşguldür.

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Bilim ve akıl kavramlarının bütün durumlara uygulanabileceğini ve bilimsel ilkelerin her durumda geçerli olduğunu ifade eden Aydınlanma düşüncesi kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Laiklik

Bireycilik

Özgürlük

Evrensellik

Hoşgörü

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Bilimin tek bir mantığı olduğunu, fiziksel dünyada olduğu gibi toplumsal dünyada da evrensel yasalar olduğunu varsayan ve bu yasaların doğruluğunun ampirik yöntemle kanıtlanabileceğini ileri süren bilim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivizm

Hermenuetik

Post Modernizm

Yorumsamacılık

Feminizm

Açıklama:

Herbert Spencer’ın sosyolojiye katkısını ve Sosyal Darwinizm teorisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Çalışmaları hem pozitivizmi, hem evrimciliği hem de sosyalizmi içeren, bu açıdan hem muhafazakâr hem de radikal teorilerin gelişiminde etkili olan ve tarihsel materyalizm düşüncesinin öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Saint Simon

Comte

Mill

Spencer

Marx

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.
Pozitivizm terimini ilk kez kullanan düşünür Saint - Simon'dur. Ayrıca toplumsal evrimci bir teorisyendir. Marx ise aksine diyalektik ve tarihsel materyalizmi savunur. Saint - Simon'un sosyalizmin öncüsü kabul edilme sebebi ise özel mülkiyet ile ilgili görüşleridir fakat Marx gibi sınıf kuramına dayanan bir sosyalizm savunusu yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Gözlemlenen olguların kendi adlarına konuşamadıklarını belirterek saf haliyle ampirizmi reddeden ve olgularla teorilerin birbirine bağlı olduğunu savunarak sosyolojik pozitivizmi geliştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Saint Simon

Mill

Comte

Spencer

Le Play

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Saint Simon’a göre amacı en kalabalık olduğu halde en yoksul olan sınıfın emeğinin karşılığını tam olarak almasını ve kendi kendini yönetmesini sağlamak olan bilim aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyoloji

Sosyal endüstri bilimi

Sosyal hukuk

Ahlak bilimleri

Sosyal fizik

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi J.S. Mill’in yöntemle ilgili görüşlerinden biridir?

Tümevarım, tümdengelim üzerine kuruludur.

Sosyal bilimler için en uygun yöntem somut-hipotetik tümdengelimdir.

Bütün olaylar aynı şekilde açıklanamayacağı için tümevarım ve tümdengelim mantıkları evrensel olarak uygulanamaz.

Olguların görünmeyen yönleri hakkında bilgiye deneyimle olmasa da insan zihniyle ulaşılabilir.

İnsan davranışı genel nedensellik yasalarıyla değil, sezgisel ilkelerle açıklanmalıdır.

Açıklama:

John Stuart Mill’in sosyolojiye katkısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi bir Aydınlanma düşünürüdür?

T. Adorno

G. Vico

M. Foucault

I. Haldun

S. Zizek

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aydınlanma düşüncesi ile ilgili aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Tek bir ortak fikir etrafında oluşmuştur

Akıl, aydınlanma düşüncesindeki en temel kavramlardan biridir.

Bilginin esas kaynağının dinsel metinler olduğunu iddia eder.

Büyük ölçüde Hindistan, Çin ve Japonya’da şekillenmiştir.

Aydınlanma düşüncesinde birey cemaat karşısında değersizleştirilir.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Saint Simon”un “Yeni Din” ile ilgili görüşlerinden biridir?

Yeni din aydınlanmış insanların cahil insanları yönetmelerini ve kitlelerin bu düzene uymasını sağlayacak siyasal bir araçtır.

Yeni dini liderler sanayiciler ve hukukçular arasından çıkacaktır.

Yeni dinin amacı inanca yönelik bireysel ihtiyaçları tatmin etmektir.

Yeni din uhrevi ve geleneksel bir din anlayışına dayanmaktadır.

Yeni dinin öncülerinin çıkarları kitlelerin çıkarlarından farklı olacaktır.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Fransız devrimi sonrasında kurulacak yeni toplumun bilime ve endüstriye dayalı olması ve bu toplumda devlet otoritesinin tahakküm kurmak için kullanılmaması gerektiğini savunmuştur?

Saint Simon

Comte

Le Play

Spencer

Mill

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Saint Simon’un endüstri toplumuyla ilgili düşüncelerinden biri değildir?

Endüstri toplumunda iki toplumsal sınıf vardır.

Bu toplumsal sermaye sahipleri üretenler sınıfına dahildir.

Endüstri toplumunda tembellik küçümsenen bir davranıştır.

Endüstri toplumunda herkes üretimden toplumda sahip olduğu statüye göre pay alacaktır.

Bu toplum çalışanların sınıf ahlakına dayalı olarak kendi aralarında dayanışma ilişkileri kuracakları bir toplumdur.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Comte’un düşüncelerinde etkili olan Fransız Devrimi karşıtı muhafazakar düşünürler arasında yer alır?

Simmel

Durkheim

Gegel

Maistre

Spencer

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Saint Simon’a göre toplumda düzen ve istikrarın yeniden inşa edilmesini sağlayacak olan bilim aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitif Bilimler

Fizik

Sosyal Fizik

Ahlak Bilimleri

Diyalektik

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Üç Hal Yasası’ndaki metafizik aşamanın özelliklerinden biridir?

Olguların nedenlerinin doğa güçleri gibi soyut güçler olduğuna inanılması

Olguların nedeninin doğaüstü güçler olduğuna inanılması

Olguların nedeninin aranmasından vazgeçilmesi

Fetişizm, çok tanrıcılık ve tek tanrıcılık dönemlerine ayrılması

Olgular arasındaki nedensellik ilişkilerinin ve olguların kanunlarının keşfedilmeye çalışılması

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Sosyolojideki monografi araştırmalarını metodolojik olarak geliştiren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

Saint Simon

Spencer

Le PLay

Mill

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Comte’un bilimler hiyerarşisinde yer almayan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Biyoloji

Sosyoloji

Matematik

Fizik

Psikoloji

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Comte’a göre aşağıdaki aşamalardan hangisinde insan düşüncesi kesin doğruları ve fenomenlerin mutlak nedenlerini aramaktan vazgeçmiştir?

İlkel aşama

Teolojik aşama

Metafizik aşama

Pozitif aşama

Skolastik aşama

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Saint Simon’a göre Endüstri toplumunda devletin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum üzerinde tahakküm kurmak

Üretime katılanlar ve katılmayanlar arasında çıkabilecek çatışmaları önlemek

Üretim araçlarının çalışanlara en verimli şekilde dağıtılmasını sağlamak

Toplumun yönetiminde bütün toplum üyelerinin eşit hak sahibi olmasını sağlamak

Toplumsal ve politik meselelerde kararlar alarak toplumu yönetmek

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 88

“Endüstri toplumu” kavramını ilk kez kullanan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Auguste Comte

Herbert Spencer

Saint Simon

John Stuart Mill

Frederick Le Play

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Saint Simon toplumdaki sınıfları hangi ölçüte göre birbirinden ayırmıştır?

Çalışanlar ve çalışmayanlar olarak

Meslek sahibi olanlar ve olmayanlar olarak

Mülk sahibi olanlar ve olmayanlar olarak

Üretim aracı sahibi olanlar ve olmayanlar olarak

Genetik olarak güçlü olanlar ve olmayanlar olarak

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Saint Simon’u, Comte’tan ayıran düşüncelerden biridir?

Endüstri üretimi ve zenginliği artırmaktadır.

Endüstri toplumunda bir ahlaki boşluk meydana gelmiştir.

Endüstri toplumundaki ahlaki boşluğu doldurmak için dine ihtiyaç duyulmaktadır.

Din, insanları ve toplumu bir arada tutacaktır.

Devlet, üretim araçlarının mülkiyetini üretkenlik ilkesi doğrultusunda yeniden düzenlemelidir.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Comte’un sosyolojiye katkılarıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Toplumsal alanın ekonomiden, politikadan ve tarihten ayrı bir bilimsel inceleme alanı olduğunu savunur

Hem insan düşüncesinin hem de toplumların belirli aşamalardan geçerek ilerledi€ini ileri sürer

Toplumların hem statik hem de dinamik açıdan incelenmesi gerektiğini savunur

Bilimsel bilgiye ulaşmanın yollarından biri olarak metafiziği kabul eder

Sosyolojik pozitivizmin toplumsal yaşamı yöneten soyut yasaları açıklayabileceğini savunur

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Bireylerin özgür iradelerini kullansalar da toplumsal dünyanın doğal yasaları etkileyişini değiştiremeyeceğini, bu nedenle insanların toplumun doğal düzeni içinde kendi yerlerini kabul etmeleri gerektiğini ileri süren ve bunu da “rasyonel boyun eğiş” kavramıyla açıklayan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Auguste Comte

Herbert Spencer

Saint Simon

John Stuart Mill

Frederick Le Play

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Comte’un bilimleri sınıflandırması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Daha basit olan bilimler pozitif aşamaya daha karmaşık olan bilimlere oranla nispeten erken ulaşırlar.

Bilimsel ilerleme açısından pozitif aşamaya sosyoloji fizik ve kimyadan daha önce ulaşmıştır.

Bütün bilimler eş zamanlı olarak gelişirler, bilimler arasında hiyerarşi değil, denklik söz konusudur.

Bilimler amaçlarının soyutluğuna ya da somutluğuna göre değil, pozitif aşamaya ne zaman ulaştıklarına göre sınışandırılmalıdırlar.

Bilimlerin sınışandırılması ile ilgili ilk çalışmayı Comte yapmıştır.

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Spencer ve Mill’in düşünceleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Spencer toplumun doğa bilimlerinin yöntemiyle incelenmesi gerektiğini savunurken Mill aksine sosyolojinin kendine özgü bir yöntem geliştirmesi gerektiğini savunur.

Mill, Comte’un bilimler hiyerarşisini de üç hal kanunu da benimserken Spencer ikisini de reddeder.

Mill’in aksine Spencer tarihsel ve kültürel özelliklere bağlı olarak farklı toplumların farkı evrim yasalarına bağlı olduğunu savunur.

Mill bilimler arasında birliği sentetik felsefenin sağlayacağını savunur.

Spencer’ın kuramı nispeten liberal görüşleri desteklemiş, Mill’in görüşleri ise muhafazakar politikaları desteklemek için kullanılmıştır.

Açıklama:

John Stuart Mill’in sosyolojiye katkısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi evrimci teorilerin eleştirilme nedenlerinden biri değildir?

Toplumdaki çatışmaları görmezden gelmeleri

Evrim sürecini gelişme ve ilerlemeyle eşanlamlı kabul etmeleri

Özneleri pasif konumda bırakarak insan etkinliklerinin gücünü görmezden gelmeleri

Toplumların tarihsel özgüllüklerini görmezden gelerek bütün toplumları tek bir toplum gibi ele almaları

Toplumu, bütün toplumsal kurumları içeren bütüncül bir sistem olarak görmeleri

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Saint Simon'a göre aşağıdakilerden hangisi, endüstri toplumunu kendisinden önceki toplumsal örgütlenme biçimlerinden ayıran özelliklerden biri değildir?

Tahmin edilebilirlik

Akılcılık

Faydacılık

Merkezi iktidar

Sivil toplum kurumlarına dayalı işleyiş

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Saint Simon endüstri toplumundaki ahlaki boşluğu doldurmak adına yeni ve dünyevi bir din önermiştir. Bu yeni dinin liderlerinin bilim insanları ve sanatçılardan oluşması gerektiğine ilişkin inanışının temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Yeni dini, yönetici elitin görevini kötüye kullanmasının önündeki engel olarak görmesi.

Yeni dinin, toplumun ahlaki temelini oluşturacak ve toplumun birliğini sağlayacak olması.

İnsan düşüncesi aydınlanmış olduğu için ruhban sınıfının artık toplumu bir arada tutacak güce sahip olmaması.

Yeni dinin hem ulusal, hem de uluslararası düzeyde geçerli olacak olması.

Yeni dini, toplumsal düzeni sağlayacak ve kitlelerin bu yeni düzene uymasını sağlayacak siyasal bir araç olarak görmesi.

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Sosyoloji açısından pozitivizm aşağıdaki varsayımlardan hangisini içermez?

Toplumsal dünya doğal dünyadan büyük ölçüde farksızdır.

Gözlemlenemeyen olgular da bilimsel gerçekliğe sahip olabilir.

Toplumsal gerçekler insan öznelliğinden bağımsız, nesnel, dış gerçekliklerdir.

Toplumsam gerçeklikler en iyi şekilde doğa bilimlerinde geliştirilen bilimsel yöntem aracılığıyla incelenebilir.

Öznel duygulara ve yorumlara yer verilmez.

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Sosyolojinin kendinden önceki bilimler üzerinde temellendiğini düşünen Comte, hangi bilimin yöntemini esas almıştır?

Fizik

Matematik

Astoronomi

Biyoloji

Kimya

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 100

John Stuart Mill'in düşüncelerinin Auguste Comte'dan ayrıldığı en önemli nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum biliminin doğa bilimlerinin yöntemini uygulaması gerektiğine ilişkin inancı.

Toplumsal incelemeleri ikiye ayırmış olması.

Toplumsal olanın psikolojik olana indirgenmesi önerisi.

İnsan doğasının bilimsel ilkeler tarafından yönetildiği düşüncesi.

Toplumların belirli aşamalardan geçerek ilerlediğine ilişkin varsayımı.

Açıklama:

John Stuart Mill’in sosyolojiye katkısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 101

John Stuart Mill toplum bilimine en uygun bilimsel yöntemin aşağıdakilerden hangisi olduğunu söyler?

Deney

Gözlem

Tümdengelim

Tümevarım

Betimleyici Analiz

Açıklama:

John Stuart Mill’in sosyolojiye katkısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi Spencer'ın teorisine getirilen eleştirilerden biri değildir?

Endüstrileşmeyi tarihsel ve sınıfsal boyutundan soyutlayarak ele alması.

Savunduğu liberal bireycilik ile toplumun evrimleşmek ve ilerlemek için duyduğu ihtiyaçlar arasındaki çelişkiyi çözmemesi.

Doğal seçilimle ilgili düşüncelerinin mevcut düzeni ve eşitsizlikleri meşrulaştırması.

Savlarının anti hümanist politikaları desteklemeye elverişli olması.

Toplumsal kurumları bir üst organizma olan toplumun uzmanlaşmış organları olarak görmesi.

Açıklama:

Herbert Spencer’ın sosyolojiye katkısını ve Sosyal Darwinizm teorisini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Spencer'a göre aşağıdakilerden hangisi biyolojik organizmalarla, toplumların ortak özelliklerinden biri değildir?

Büyüdükçe evrimleşirler, yapıları karmaşıklaşır ve farklılaşırlar.

Geçirdikleri evrimle her ikisi de çevreye uyum sağlamayı öğrenirler.

Bazı parçalar kaybedilse de bütünün kendisi varlığını sürdürür.

Her ikisininde de tek bir bilinç merkezi vardır.

Yapıları farklılaştıkça daha uzmanlaşmış işlevler geliştirirler.

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi evrimci teorilere getirilen temel eleştirilerden biridir?

Tarihsel özgüllükleri dikkate alarak bütün toplumlar için farklı kurallar ileri sürmeleri.

Özneleri aktifbir şekilde konumlandırarak, insan etkinliklerinin gücüne önem vermeleri.

Evrim sürecini insanlığın diğer ilerleme biçimleriyle bir tutmamaları.

Aldatıcı bir uyum kavramı kullanmaları ve toplumdaki çatışmaları görmezden gelmeleri.

Yayılma veya siyasal değişimler gibi çeşitli dış etkenlere vurgu yapmaları.

Açıklama:

Evrimci yaklaşıma getirilen başlıca eleştirileri değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 105

"Endüstri toplumu" kavramını kullanan ilk düşünür kimdir?

Saint Simon

John Stuart Mill

Herbert Spencer

Auguste Comte

Karl Marx

Açıklama:

Saint Simon’un sosyolojin ortaya çıkmasında etkili olan düşüncelerini özetleyebileceksiniz.
Saint Simon, “endüstri toplumu” kavramını kullanan ilk düşünürdür.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Pozitivizmin sosyolojik versiyonunu geliştiren düşünür kimdir?

Karl Marx

Saint Simon

Ferdinand Tönnies

Max Weber

Auguste Comte

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Comte, pozitivizmin sosyolojik versiyonunu geliştiren ve sosyoloji terimini ilk kez kullanan düşünürdür.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Sosyoloji terimini ilk kez kullanan düşünür kimdir?

Auguste Comte

Emile Durkheim

Vilfedo Pareto

Karl Marx

Saint Simon

Açıklama:

Auguste Comte’un sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Comte, pozitivizmin sosyolojik versiyonunu geliştiren ve sosyoloji terimini ilk kez kullanan düşünürdür.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Tarihsel materyalist teorinin kurucusu olarak bilinen, Alman felsefesinden diyalektiği almış ve bunu materyalist felsefe ile birleştirmiş düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Marx

Emile Durkheim

Max Weber

Paul Lafargue

Bertrand Russel

Açıklama:

Modern sosyolojiyi en çok etkileyen düşünürlerden biri olarak kabul edilen K.Marx, klasik dönem sosyolojiye derin izler bırakmıştır. Marx, tarihsel materyalist teorinin kurucusu olarak bilinmektedir. Başlıca çalışmaları, toplum teorisi, yabancılaşma teorisi ve artı değer teorisidir. Bununla birlikte sosyal, tarihsel ve politik çalışmaları mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Evrende her nesne ve varlık kendi içinde negatifini, kendi karşıtlığını ve çelişkisini içermekte olduğunu söyleyen Hegel aşağıdaki kavramlardan hangisinin açıklamasını yapmıştır?

Tez

Anti tez

Teori(kuram)

Diyalektik

İdealist felsefe

Açıklama:

Diyalektik kavramını ilk kez Yunan filozof Herkalit, "evrendeki her şey, her nesne sürekli bir hareket, oluşum ve değişim içindedir ve evrenin temel yasası çatışma ve çelişmedir" anlamında kullanmıştır. Soruda ise diyalektiğin Hegel tarafından yapılan tanımı açıklanmıştır. Temel anlamda diyalektik, karşılıklı ilişkiler olgusunu ya da etki-tepki sürecini içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Hangisi diyalektiğin birbiriyle ilişkili ve birbirinden ayrılmaz dört yasasından biri değildir?

Bütünlük yasası

Çelişme yasası

Hareket yasası

Nitel değişme yasası

Rasyonel davranış yasası

Açıklama:

Diyalektik kavramının tanımından da anlaşılacağı üzere bütünlük, çelişme, hareket ve nitel değişme yasası olmak üzere dört yasası bulunmaktadır. Rasyonel davranış ise insanların akılcı davrandığı öngören bir kuram olmakla birlikte iktisat bilimcileri tarafından kabul edilen bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Karl Marx'ın toplum analizinde aşağıdaki kavramlardan hangisi veya hangileri yer almaktadır? I. Üretim güçleri ve üretim ilişkileri II. Yönetim ve organizasyon III.Toplumsal gerçeklik ve bilinç IV. Toplumsal altyapı ve üstyapı

I ve II

II ve III

I, III ve IV

I ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Karl Marx, toplumsal analizinde toplumsal altyapı ve üstyapı, üretim ilişkileri ve güçleri, toplumsal gerçeklik ve bilinç, değişim, sınıflar arası mücadele kavramları üzerine yoğunlaşmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Karl Marx, toplumsal analizi sonucunda önerdiği ekonomik sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyalizm

Komünizm

Kapitalizm

Faşizm

Fabianizm

Açıklama:

Marx, toplumsal analizi sonucunda özellikle sınıflar arası mücadeleye değinmiş ve sınıfsız bir toplum önermiştir. Kapitalist toplumlarda işçinin emeğinin para ile satılmasına karşı çıkan Marx, ideal ekonomik sistemin "Sosyalizm" olması gerekliliğine inanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

İnsanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı ve onların egemenliği altına girdikleri duruma ne ad verilmektedir?

Tükenmişlik

Yabancılaşma

Anomi

Sanal kaytarma

Stockholm sendromu

Açıklama:

Yabancılaşma modern zamanın en önemli sorunu olmakla birlikte, insanların kendi yaptıkları veya ürettikleri her şeye sanki kendileri yapmamış gibi yaklaşmasıdır. Buna örnek olarak tarih öncesinde insanların puta tapmaları gösterilebilir. İnsanların kendi yaptığı heykellere farklı anlam yükleyip var olandan başka şekillerde onlara yaklaşmasıdır. Verilen tanımda bu doğrultuda "Yabancılaşma" açıklanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Marx'ın yabancılaşma kuramının dört temel unsuru vardır. Birincisi, ........, insanların kendi ihtiyaçları dışında başkası için üretmesidir. İkincisi, ........, işçilerin ürettiği ürünlerin bilgisine ve kendisi sahip olamamasıdır. Üçüncüsü, ......., üretim sürecinde işçilerin birbirlerinden soyutlanarak çalışmasıdır. Dördüncüsü, ........, insanların gittikçe insani özelliklerinin azalmasıdır. Yukarıdaki boşluklar hangi seçenekte doğru sıralamada verilmiştir?

Üretici etkinliğine, ürettiği ürüne, birlikte çalışılan işçilere, insani potansiyeline

Ürüne, birlikte çalışılan işçilere, üretici etkinliğine, kendine

Üretime, ürüne, insana, dine

Ürüne, üretime, kendine, insana

İnsani potansiyele, ürüne, üretime, birlikte çalışılan işçilere

Açıklama:

Marx'ın yabancılaşma kuramı dört unsurdan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla, insanın üretici etkinliklerine, ürettiği ürüne, birlikte çalıştığı işçilere ve insani potansiyeline yabancılaşması şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın kapitalist sisteme getirdiği eleştiriler arasında yer almamaktadır?

Kapitalist sistem, toplumda sınıf farklılıklarını neden olmaktadır.

Kapitalist sistemde, işçi emeği metalaşmaktadır.

Kapitalist sistemde her şey para ile ölçülmekte ve alınıp satılmaktadır.

Kapitalist sistemde işgücünün metalaşması işçinin çalışma saatlerini en aza indirerek düzenlemektedir.

Kapitalist sistem, sermaye ve sermaye sahiplerine değer vermekte ve böylece daha da zengin olmalarına imkan vermektedir.

Açıklama:

Marx, kapitalist ekonomik sistemi ekonomik, sosyal ve toplumsal açıdan eleştirmiştir. Bu bağlamda işçilerin çalışma saatlerinin çok fazla olduğunu ve işçilerin sömrülerek haddinden fazla ve insani olmayan ortamlarda çalıştırıldığını iddia etmiştir. Bunun sonucunda kapitalist sistem, işçilerin çalışma saatlerini en aza indirme değil aksine daha fazla olmasına neden olan bir sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın işçilerin çalışma süreleri dışında çalışması sonucu oluşturduğu kavramdır?

Zorunlu iş süresi

Artı iş süresi

Emeğin metalaşma süreci

Artı değer süresi

Kullanım değeri süresi

Açıklama:

Marx, işçilerin günde beş saat çalışmasının normal olduğunu ve bunun zorunlu iş süresi olarak kabul edilebileceğini ifade etmiştir. Bunun dışında günlük beş saatten fazlasının emeğin kapitalist sistem tarafından sömürüldüğünü ifade etmiştir. Bu fazla süre ise "artı iş süresi" olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Marx'ın sınıf kuramına göre toplum hangi iki sınıf tipinden oluşmaktadır?

Kapitalist sınıf (burjuvazi) ve işçi sınıfı (proletarya)

Aristokrat sınıfı ve burjuvazi

Feodal sınıf ve özgür köylü sınıfı

İşçi sınıfı ve kapitalist sınıf

Proletarya sınıfı ve Feodal sınıf

Açıklama:

Marx'a göre toplum, üretim araçlarını elinde tutan kapitalist sınıf (burjuvazi) ve mülksüzleşen ve ücret karşılığı çalışmak zorunda kalan işçi sınıfıdır (proletarya).

Doğru Cevap: A

Soru 11

Diyalektik kavramını ilk kez kullanan filozof kimdir?

Hegel

Marx

Heraklit

Durkheim

Descartes

Açıklama:

Klasik Alman felsefe geleneği için de yer alan Hegel’in idealist diyalektiğine Marx tarafından materyalist bir içerik kazandırılmıştır. Diyalektik kavramını ilk kez kullanan eski Yunan filozofu Heraklit’tir. Ona göre diyalektik kavramı şu anlama gelmektedir: Evrendeki her şey, her nesne sürekli bir hareket, oluşum ve değişim içindedir. Evrenin temel yasası çatışma ve çelişmedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Hegel’e göre diyalektik değişme sürecinin yasalarından biri değildir?

Statik yasası

Bütünlük yasası

Çelişme yasası

Hareket yasası

Nitel değişme yasası

Açıklama:

Hegel’e göre Diyalektiğin birbiriyle ilişkili ve birbirinden ayrılmaz dört yasası bulunmaktadır: Bunlar; bütünlük yasası, çelişme yasası, hareket yasası ve nitel değişme yasasıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Marx'a göre bir toplumun altyapısını oluşturan unsurlardandır?

Siyasi kurumları

Üretim güçleri

Düşünme biçimi

İdeolojisi

Felsefesi

Açıklama:

Bir toplumun altyapısı(ekonomik temel) üretim güçleri ve üretim ilişkilerinden oluşmaktadır. Üstyapısı ise, o toplumun yasal ve siyasi kurumlarını, düşünme biçimini, ideoloji ve felsefesini içermektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Marx insanlık tarihinin (toplumların) gelişimini (evreleri) üretim biçimine
(ekonomik temel) göre tarihsel dönemlere ayırarak sınıflandırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde sıralanmıştır?

ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, kapitalist, sosyalist

ilkel komünal, antik, asyatik, feodal, kapitalist, sosyalist

ilkel komünal, antik, asyatik, feodal, sosyalist, kapitalist

ilkel komünal, feodal, antik, asyatik, sosyalist, kapitalist

ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, sosyalist, kapitalist

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Marx'ın insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliği altına girdikleri bir durum olarak” tanımladığı kuram hangisidir?

Eleştirel analiz kuramı

Materyalist yaklaşım kuramı

Sınıf kuramı

Din kuramı

Yabancılaşma kuramı

Açıklama:

Yabancılaşma; İnsanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliği altına girdikleri bir durum olarak” tanımlanmaktadır. Marx’ın yabancılaşma teorisi maddi ve ekonomik temellere dayanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisinde çalışmak, insanın doyum alması
yerine, hayatını kazanmak için para kazanması anlamına gelmektedir?

Feodal toplum

Sosyalist toplum

Kapitalist toplum

Asyatik toplum

Antik toplum

Açıklama:

Üretim etkinliğini gerçekleştiren işçilerdir ve bu etkinlikle ne yapılacağına
karar veren ise kapitalistlerdir. Kapitalist toplumda çalışmak insanın doyum alması yerine, hayatını kazanmak için para kazanma anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Marx'ın öncelikli bir konu olarak ele aldığı Yabancılaşma teorisi ilk olarak hangi eserinde görülmektedir?

Alman İdeolojisi

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu

Komünist Manifestosu

Grundrisse, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkısı

Kapital

Açıklama:

Yabacılaşma teorisi Marx’ın ilk çalışmalarında, özellikle de 1844 Elyazmaları ve Alman İdeolojisi adlı eserinde; öncelikli bir konu olarak önemli bir yere sahiptir. Yabancılaşma teorisi ile Marx’ın insan doğası anlayışı arasında önemli bir ilişki vardır. Doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 18

Marx'a göre Feodal toplum anlayışı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sınıfsız bir toplum modelidir.

Üretim araçlarına sahip burjuvazi ve emek gücünü ücret karşılığı satmak zorunda kalan işçi sınıfından oluşmaktadır.

Batı dışı uygarlıkların yaşadığı toplum modelidir. Marx’a göre bu toplum modelinde işçiler devlete bağımlı olarak yaşamaktadır.

Efendilerin yerini toprak sahipleri, kölelerin yerini ise toprak sahiplerine bağlı ve onların topraklarında çalışmak zorunda olan köylüler almıştır.

Bu toplumda özel mülkiyet ve sınıflara rastlanmaz
İnsanlar doğaya bağımlı olarak yaşamışlardır.

Açıklama:

Asyatik toplumlar bu yönüyle, kölelerin, serflerin veya ücretlilerin üretim araçlarına sahip olan sınıfa bağlı olarak yaşadığı diğer toplumlardan farklılaşmaktadır. Özel mülkiyetten sonra ortaya çıkan ilk toplumlar, antik toplumlardır. Bu toplumlar efendiler ve köleler olmak üzere iki sınıftan oluşmaktadır. Feodal toplumda ise, efendilerin yerini toprak sahipleri, kölelerin yerini ise toprak sahiplerine bağlı ve onların topraklarında çalışmak zorunda olan köylüler almıştır. Feodal toplum sonrasına denk düfşen kapitalist toplum üretim araçlarına sahip burjuvazi ve emek gücünü ücret karşılığı satmak zorunda kalan işçi sınıfından oluşmaktadır. Marx, kapitalist toplumda yer alan bu iki temel sınıf arasındaki çatışmanın sonucunda sınıfsız bir toplumun oluşacağını (sosyalizm) öngörmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın yabancılaşma teorisinin unsurlarından biri değildir?

Üretici etkinliklerine yabancılaşma

Ürettiği ürüne yabancılaşma

Aileye yabancılaşma

Birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşma

İnsani potansiyeline yabancılaşma

Açıklama:

Yabancılaşma teorisinin dört temel unsuru şunlardır: İnsanın üretici etkinliklerine yabancılaşması, ürettiği ürüne yabancılaşması, birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşması ve insani potansiyeline yabancılaşması. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Marx Kapital adlı eserinde sınıfları analiz ederken toplumsal sınıf saptamasını hangi düzeyde yapmaktadır?

İşçi, toprak sahipleri, emek

Emek, sermaye ve toprak sahipleri

Emek, işçi, sermaye

Emek, toprak sahipleri, ücret

Sermaye, emek, ücret

Açıklama:

Marx Kapital adlı eserinde sınıfları analiz ederken en gelişmiş İngiliz kapitalizmini
temel almıştır. Bu çalışmasında toplumsal sınıf saptaması emek, sermaye ve
toprak sahipleri olmak üzere üç düzeyde yapılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Hegel’e göre, evrendeki her varlık ve her olayın birbiriyle ilişkili, bağımlı ve karşılıklı etkileşim içinde olduğunu ifade eden diyalektik değişme süreci yasası aşağıdakilerden hangisidir?

Bütünlük yasası

Çelişme yasası

Hareket yasası

Nitel değişme yasası

Çatışma yasası

Açıklama:

Bütünlük yasasına göre, evrendeki her varlık ve her olay birbiriyle ilişkili, bağımlı ve karşılıklı etkileşim içindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Marx’a göre insanların kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda üretmesini sağlayan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim güçleri

Sınıf mücadelesi

Toplumsal emek

Üretim ilişkileri

Toplumsal gerçeklik

Açıklama:

Ünitenin Tarihsel Materyalist Yaklaşım ve Yöntem bölümünde, Marx’ın toplumsal emek kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Marx’a göre bir toplumun sahip olduğu bilimsel bilgi, teknolojik örgüt ve ortaklaşa gerçekleştirilen işin örgütlenmesine bağlı üretim yeteneğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim ilişkileri

Sınıf bilinci

Toplumsal gerçeklik

Üretim güçleri

Sınıf mücadelesi

Açıklama:

Ünitenin Toplum Analizi bölümünde, Marx’a göre üretim güçleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Marx’a göre bir altyapı kurumudur?

Eğitim

Ekonomi

Devlet

Aile

Din

Açıklama:

Ünitenin Toplum Analizi bölümünde, Marx’ın altyapı kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Marx’a göre Batı dışı uygarlıklarda işçilerin devlete bağımlı olarak yaşadığı toplum modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Asyatik

Antik

Feodal

Kapitalist

İlkel-komünal

Açıklama:

Ünitenin Toplum Analizi bölümünde, Marx’a göre insanlık tarihinin gelişimindeki üretim biçimleri açıklanmaktadır. Asyatik üretim biçimi Batı dışı uygarlıkların yaşadığı toplum modelidir. Marx’a göre bu toplum modelinde işçiler devlete bağımlı olarak
yaşamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Marx’a göre özel mülkiyetten sonra ortaya çıkan, efendiler ve köleler olmak üzere iki sınıftan oluşan toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalist

Komünal

Asyatik

Feodal

Antik

Açıklama:

Marx'a göre özel mülkiyetten sonra ortaya çıkan ilk toplumlar antik toplumlardır. Bu toplumlar efendiler ve köleler olmak üzere iki sınıftan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Marx’a göre insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı ve onların egemenliği altına girdikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Emek

Yabancılaşma

Üretim

Sınıf

Üstyapı

Açıklama:

Ünitenin Yabancılaşma Kuramı bölümünde, Marx’ın yabancılaşma kavramı tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Marx’a göre insan emeği tarafından üretilen kullanım değerine ve değişim değerine sahip bir ürünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 29

Marx’a göre bir insanın bedeninde, canlı kişiliğinde var olan ve üretim sürecinde harekete geçirdiği fiziksel ve ruhsal yeteneklerin tümünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kâr

Soru 30

Marx’a göre işçi sınıfının gerçekliği kendi sınıf çıkarları doğrultusunda değil, kendi gerçekliğinin tersine çevrilmiş haliyle kavramasına ne ad verilir?

Kendi için sınıf

Sınıf bilinci

Sınıf yapısı

Yanlış bilinç

Kendinde sınıf

Açıklama:

Ünitenin Sınıf Kuramı bölümünde, Marx’ın yanlış bilinç kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi diyalektiğin yasalarından biri değildir?

Bütünlük

Çelişme

Hareket

Nitel değişme

Bölünme

Açıklama:

Bölünme diyalektiğin yasalarından biri değilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Marx'ın kuramında, üretim araçlarına sahip sınıf ile üretim araçlarından yoksun sınıf arasındaki ilişkileri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim ilişkileri

Altyapı

Üstyapı

Üretici güçler

Üretimin krizi

Açıklama:

Üretim ilişkileri iki sınıf arasındaki ilişkiyi ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Marx'a göre toplumsal değişimin temel dinamiği aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji

Üretimin gücü

Sınıf mücadelesi

Kültür

İdeoloji

Açıklama:

Toplumsal yapının temel niteliği değişimdir. Değişim ise, o toplumdaki çatışmayı yani sınıflar arası mücadeleyi içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

İnsanların kendi yarattıkları güçlerin kendi kararlarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliğin altına girdikleri bir durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Baskılama

Yabancılaşma

Sömürü

Eşitsizlik

Hiyerarşi

Açıklama:

Yabancılaşma kavramı, insanların kendi yarattıkları güçler tarafından egemenlik altına alınmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın yabancılaşma kuramının unsurlarından biri değildir?

Üretici etkinliklere yabancılaşma

Üretilen ürüne yabancılaşma

Birlikte çalışılan işçilere yabancılaşma

Patronuyla girdiği ilişkiye yabancılaşma

İnsani potansiyele yabancılaşma

Açıklama:

Marx'ın yabancılaşma kuramının unsurları; insanın üretici etkinliklerine yabancılaşması, ürettiği ürüne yabancılaşması, birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşması ve insani potansiyeline yabancılaşmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Marx'ın din üzerine görüşleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Baskı ve sömürüyü meşrulaştırır.

Toplumsal dayanışmayı sağlar.

Toplumsal ahlakı düzenler.

Ekonominin ruhudur.

Bireylerin inançlarıdır.

Açıklama:

Din, hakim sınıfın hakimiyetini ve baskısını meşrulaştıran bir mittir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İnsan emeği tarafından üretilen, kullanım değerine ve değiş-tokuş edilebilme özelliğine sahip bir ürünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 38

Marx'a göre işçinin aldığı ücrete karşılık gelen çalışma süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Artı-iş süresi

Ek iş süresi

Fazla çalışma süresi

Zorunlu iş süresi

Mesai iş süresi

Açıklama:

Zorunlu iş süresi işçinin aldığı ücrete karşılık gelir. Ancak iş günü (süresi) devam eder ve iş gücünün burada yarattığı değere kapitalist el koymaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

İşçi sınıfının üretim sürecindeki nesnel sınıf konumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dayanışmacı sınıf

Başkası için sınıf

Kendinde sınıf

Kendi için sınıf

Bölünmez sınıf

Açıklama:

Kendinde sınıf kavramı, işçi sınıfının üretim sürecinde üretim araçlarında yoksun olma durumu yani nesnel konumunu anlatır, işçiler bunun bilincinde olmayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

İşçi sınıfının sınıf bilincinin oluşması ve kendi çıkarlarının peşinde koşmasını anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kendinde sınıf

Kendi için sınıf

Bölünmez sınıf

Çatışmacı sınıf

Dayanışmacı sınıf

Açıklama:

Kendi için sınıf, işçilerin üretim sürecindeki konumlarının farkına vardıkları durumu anlatır. Sömürüldüklerinin bilincine ulaşmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi modern sosyolojiyi en çok etkileyen düşünürlerden biri olarak kabul edilen Karl Marx’ın eserlerinden biri değildir?

Alman İdeolojisi

Sosyal Bilimlerin Metodolojisi

Komünist Manifesto

Grundrisse

Kapital

Açıklama:

Modern sosyolojiyi en çok etkileyen düşünürlerden biri olarak kabul edilen K. Marx Almanya’da Trier’de doğdu. Bonn
ve Berlin Üniversitelerinde hukuk ve felsefe çalıştı ve 1841’de doktora çalışmasını tamamladı. En ünlü eserleri arasında Alman İdeolojisi (1845), Komünist Manifestosu (1848), Grundrisse, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı (1859) ve en
önemli eseri Kapital (1867-1894) yer almaktadır.
Sosyal Bilimlerin Metodolojisi adlı kitap Max Weber'in eseridir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

I. Marx, idealist diyalektiğin içeriğini ve yasalarını kabul etmiş ancak onu maddeci bir yaklaşımla ele alarak materyalist felsefe ile birleştirmiştir.
II. Marx’ın tarihsel materyalizm yaklaşımını oluşturmasında etkili olan ve diyalektik idealizmi savunan Alman düşünür Hegel’dir.
III. İnsan çalışma ve toplumsal emek aracılığıyla içinde bulunduğu toplumsal ilişkileri ve yapıları dönüştürür.
IV. Marx’a göre, insanlar kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda ancak toplumsal emek aracılığı ile üretmektedirler.
Marx’ın görüşleri için yukarıdakilerden hangisi/ hangileri söylenebilir?

Hepsi

Yalnızca IV

I,II ve IV

Hiçbiri

I ve II

Açıklama:

Marx, idealist diyalektiğin içeriğini ve yasalarını kabul etmiş ancak onu maddeci bir yaklaşımla ele alarak materyalist felsefe ile birleştirmiştir. Marx’ın tarihsel materyalizm yaklaşımını oluşturmasında etkili olan ve diyalektik idealizmi savunan Alman düşünür Hegel’dir. İnsan çalışma ve toplumsal emek aracılığıyla içinde bulunduğu toplumsal ilişkileri ve yapıları dönüştürür. Marx’a göre, insanlar kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda ancak toplumsal emek aracılığı ile üretmektedirler.
Buna göre doğru cevap şıkkı A'dır.
Soruda verilen maddelerin tümü doğrudur. Buna göre doğru cevap şıkkı A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Marx’a göre aşağıdakilerden hangisi “feodal toplum” için söylenemez?

Marx toplumların gelişimini üretim biçimlerini göre ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, kapitalist ve sosyalist toplum olarak özgül tarihsel dönemlere ayırarak sınıflandırır.

Feodal toplumda efendilerin yerine toprak sahipleri geçmiştir.

Feodal toplumdan kapitalist topluma geçiş aşamasında kapitalist sınıf, gelişen yeni üretim güçlerini temsil ettiği için ilerici bir sınıftır.

Feodal toplumlarda özel mülkiyet ve sınıflara rastlanmaz.

Feodal toplumda kölelerin yerini toprak sahiplerine bağlı ve onların topraklarında çalışmak zorunda olan köylüler almıştır.

Açıklama:

Marx insanlık tarihinin (toplumların) gelişimini (evreleri) üretim biçimine (ekonomik temel) göre ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, kapitalist ve sosyalist toplum olarak özgül tarihsel dönemlere ayırarak sınıflandırmaktadır. Bu toplumların gelişiminde sınıf çatışması temel bir yer tutmaktadır.
Feodal toplumda ise, efendilerin yerini toprak sahipleri, kölelerin yerini ise toprak sahiplerine bağlı ve onların topraklarında çalışmak zorunda olan köylüler almıştır. Feodal toplumlarda özel mülkiyet ve sınıflara rastlanmaz cevabı bu nedenle yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Marx’ın maddi ve ekonomik temellere dayanarak geliştirdiği ve insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığını ve onların egemenliği altına girdikleri durumu tanımladığı teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Emek teorisi

Yabancılaşma teorisi

Din teorisi

Kapitalizm teorisi

Materyalist teori

Açıklama:

Yabancılaşma teorisi Marx’ın ilk çalışmalarında, özellikle de 1844 El yazmaları ve Alman İdeolojisi adlı eserinde; öncelikli bir konu olarak önemli bir yere sahiptir. Yabancılaşma teorisi ile Marx’ın insan doğası anlayışı arasında önemli bir ilişki vardır. Ona göre insanı diğer canlılardan ayıran en önemli unsur, yaratıcı üretim faaliyeti ile içinde bulunduğu dünyayı biçimlendirme ve değiştirme kapasitesidir. İnsan, emeği ile arzuladığı şeyi yaratmak ve gerçekleştirmek için düşünce geliştirebilecek kapasiteye sahiptir Yabancılaşma, “insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliğin altına girdikleri bir durum olarak” tanımlanmaktadır (Coser, 2008, s64).
Marx’ın yabancılaşma teorisi maddi ve ekonomik temellere dayanmaktadır. Yabancılaşma, insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliğin altına girdikleri bir durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 45

I. Marx'a göre ''Kendinde sınıf” kavramı işçi sınıfının üretim sürecindeki nesnel sınıf konumunu ifade etmektedir.
II. Marx'a göre '' Kendi için sınıf kavramı” ise işçi sınıfının öznel olarak kendi çıkarlarının bilincine ulaşmasını ve kendi sınıfsal örgütlenmesiyle bu çıkarlarının peşine düşmesini ifade etmektedir.
III. Marx'a göre orta sınıf içinde sermaye adına yönetenler (yöneticiler) ile onların yardımcıları, denetçileri; hukukçular, gazeteciler, ruhban sınıfı, ordu, polis gibi devlet görevlilerine yer yoktur.
IV. Marx sınıf teorisinde özellikle endüstriyel kapitalizmin sınıf yapısı ile ilgilenmiştir
V. Marx’a göre, kapitalist toplum temel olarak iki sınıftan oluşmaktadır. Birincisi, üretim araçlarına sahip olan kapitalist sınıf (burjuvazi) ve diğeri ise mülksüzleşen ve ücret karşılığı çalışmak zorunda kalan işçi sınıfı (proletarya)dır.
Genel olarak sınıfla ilgili sosyoloji teorilerinin ilki ve en önemlilerinden biri olarak kabul edilen Marx’ın sınıf teorisi için yukarıda verilen şıklardan hangisi/hangileri yanlıştır. Bularak işaretleyiniz.

I. ve III

III.

IV. ve I.

Açıklama:

Marx kapitalist toplumda sınıfların oluşum sürecinde orta sınıfların varlığına da önem vermektedir. Orta sınıf analizi, Marx’ın kapitalist toplumda, basit ikili bir sınıf yapısının aksine, karmaşık ve çoğulcu yapısına olan vurguyu ifade etmektedir. Ona göre orta sınıf içinde yer alan kategoriler şunlardır: Küçük üreticiler, küçük burjuvazi, metaların dolaşımıyla uğraşanlar (satın alma, pazarlama, satış), aracılar (toptancılar, dükkân sahipleri, spekülatörler), sermaye adına yönetenler (yöneticiler) ile onların yardımcıları, denetçileri; hukukçular, gazeteciler, ruhban sınıfı, ordu, polis gibi devlet görevlileri (Swingewood,1998, s.110).
Marx’ın sınıf teorisi, genel olarak sınıfla ilgili sosyoloji teorilerinin ilki ve en önemlilerinden biri olarak kabul edilir (Edgell, 1993, s.12). Marx sınıf teorisinde özellikle endüstriyel kapitalizmin sınıf yapısı ile ilgilenmiştir.Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

......................., işçi tarafından artı-iş sürecinde (fazla çalışma) üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarıdır. İşçinin ücret olarak aldığı değeri üretmek için gerekli çalışma süresine .................. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

Artı-değer/zorunlu çalışma

Emek değeri/fazla çalışma

Artı-değer/ücretli çalışma

İş gücü değeri/fazla çalışma

Artı-iş/zorunlu çalışma

Açıklama:

Artı-değer işçi tarafından artı-iş sürecinde (fazla çalışma) üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarıdır. Sonuç olarak, işçinin ücret olarak aldığı değeri üretmek için gerekli çalışma süresine zorunlu çalışma denir. Bu sürenin dışında kalan çalışmaya fazla çalışma denir. Fazla çalışmada (artı-iş süresi) üretilen değere artı-değer denir. Yani zorunlu iş işgücünün değerine, artı-iş ise artı-değere karşılık gelmektedir.
Artı-değer işçi tarafından artı-iş sürecinde (fazla çalışma) üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarıdır. İşçinin ücret olarak aldığı değeri üretmek için gerekli çalışma süresine zorunlu çalışma denir. Bu sürenin dışında kalan çalışmaya fazla çalışma denir. Fazla çalışmada (artı-iş süresi) üretilen değere artı-değer denir. Yani zorunlu iş işgücünün değerine, artı-iş ise artı-değere karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Marx’a göre, kapitalist toplumda işçi sınıfının sınıf çelişkilerini anlamasının ve sınıf bilincine ulaşmasının önüne geçen birçok engel bulunmaktadır. Buna göre aşağıdaki cevaplardan hangisi bu engellerden sayılamaz?

İşçi sınıfının toplumsal bir güç olarak bir araya gelmesini engelleyen sınıf içi bölünme ve çelişkiler buna engeldir.

Serbest çalışan, küçük ölçekli kapitalistleri içine alan mülk sahibi “orta sınıf” ile mülksüz orta sınıfların burjuvazinin egemenlik anlayışı ve siyasal ideolojisiyle bütünleşmesi bir engel yaratır.

Burjuva ideolojisinin birleştirici rolü bu konuda önemli bir engeldir.

İşçi sınıfı içinde ayrıcalıklı konumda olanlar, yaş, cinsiyet, ırk temelinde sınıf içinde oluşan bölünmeler ve çelişkiler sınıfsal bütünleşme, dayanışma ve siyasal mücadeleyi pozitif olarak etkiler bu ise bir engel oluşturur.

Kapitalist toplumda işçilerin üretim sürecindeki üretici konumları ve üretici kimliklerinden uzaklaştırılmaları engel oluşturur.

Açıklama:

Marx’a göre, kapitalist toplumda işçi sınıfının sınıf çelişkilerini anlamasının ve sınıf bilincine ulaşmasının önüne geçen birçok engel bulunmaktadır (Öngen, 2002).
1. İşçi sınıfının toplumsal bir güç olarak bir araya gelmesini engelleyen sınıf içi bölünme ve çelişkilerdir. İşçi sınıfı içinde ayrıcalıklı konumda olanlar (ör. işçi aristokrasisi), yaş, cinsiyet, ırk temelinde sınıf içinde oluşan bölünmeler ve çelişkiler sınıfsal bütünleşme, dayanışma ve siyasal mücadeleyi olumsuz etkileyebilmektedir.
2. Serbest çalışan, küçük ölçekli kapitalistleri içine alan mülk sahibi “orta sınıf” ile mülksüz orta sınıfların burjuvazinin egemenlik anlayışı ve siyasal ideolojisiyle bütünleşmesidir. Bu sınıflar kapitalist rekabetin etkisi altında sınıf atlama, mesleki rekabet doğrultusunda sınıfsal çıkarlardan uzaklaşabilmektedir.
3. Burjuva ideolojisinin birleştirici rolü. Egemen sınıf, maddi üretim araçlarının yanı sıra aynı zamanda zihinsel üretim araçlarını da elinde bulundurmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Marx'ın sosyolojinin klasik dönem gelişimine en çok katkıda bulunan üç büyük düşünürden biri olarak kabul edilmesinin en önemli nedeni aşağıdaki cevaplardan hangisidir?

Marx önemli bir düşünür olmasına rağmen sosyoloji için bir katkıda bulunmamıştır.

Marx’ın görünenin ardında yatan toplumsal gerçekliği açığa çıkarmaya çalışan yaklaşım ve yöntem anlayışı, özellikle de kapitalizm eleştirisi, bugün eleştirel olarak adlandırılan bilimsel yaklaşımın gelişimine verdiği ilham kaynağıdır.

Marx'ın katkısı Hegel’deki idealist düşünsel evrene öncelik tanıyan diyalektiğin içeriğini ve yasalarını kabul etmiş ve onun bütünsel görünümünü aynen kabul ederek devam ettirmesidir.

Klasik Alman felsefe geleneği içinde yer alması ona bu önemi ve niteliği kazandırmıştır.

Diğer düşünürlerden farklı olarak Hegel ile olan görüş birliği ve dayanışmasıdır.

Açıklama:

Marx’ın materyalist bir tarih anlayışı çerçevesinde geliştirdiği kavramlar ve kuramlar ile bunlarla sentezlediği kapitalizm çözümlemesi, şüphesiz çağdaş toplumun anlaşılmasına ve sosyoloji biliminin gelişimine büyük bir katkı sağlamıştır. Marx’ın görünenin ardında yatan toplumsal gerçekliği açığa çıkarmaya çalışan yaklaşım ve yöntem anlayışı, özellikle de kapitalizm eleştirisi, bugün eleştirel olarak adlandırılan bilimsel yaklaşımın bir anlamda gelişimine ilham kaynağı olmuştur.
Marx’ın materyalist bir tarih anlayışı çerçevesinde geliştirdiği kavramlar ve kuramlar ile bunlarla sentezlediği kapitalizm çözümlemesi, şüphesiz çağdaş toplumun anlaşılmasına ve sosyoloji biliminin gelişimine büyük bir katkı sağlamıştır.
Marx’ın görünenin ardında yatan toplumsal gerçekliği açığa çıkarmaya çalışan yaklaşım ve yöntem anlayışı, özellikle de kapitalizm eleştirisi, bugün eleştirel olarak adlandırılan bilimsel yaklaşımın bir anlamda gelişimine ilham kaynağı olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

İşçilerin ürettiği ürünlerin bilgisine ve kendisine sahip olamaması anlamına gelen yabancılaşma unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Üretici etkinliklerine yabancılaşması

Ürettiği ürüne yabancılaşması

Birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşması

Kendi potansiyeline yabancılaşması

İnsani özelliklerine yabancılaşması

Açıklama:

İşçilerin ürettiği ürüne yabancılaşması işçilerin ürettiği ürünlerin bilgisine ve kendisine sahip olamaması anlamına gelmektedir. Üretim etkinliğinde olduğu gibi işçinin ürettiği ürün de kapitaliste aittir. Kapitalistler işçilerin ürettiği ürünü kar elde etmek amacıyla sahip olur. İşçiler üretim sürecinde ürünlerin bilgisinden diğer bir deyişle ürettikleri ürünün ne olduğu konusunda herhangi bir fikre sahip değildirler. Ne üretim süreci hakkında ne de ürettikleri ürünle ilgili herhangi bir bilgiye sahiptirler. Örneğin, otomobil fabrikasında işin sadece bir kısmıyla ilgilenen (montaj hattında vida sıkan) işçi yaptığı işin bütünü hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir. İşçiler montaj hatlarında çoğu kez uzun üretim sürecinin önemsiz bir dizi işlerine indirgenirler. Ürettiği ürün önemli olsa bile işin sadece bir kısmıyla ilgilendiği için önemli iş yapma duygusundan yoksun kalarak ürettiği ürüne yabancılaşır.
İşçilerin ürettiği ürüne yabancılaşması, işçilerin ürettiği ürünlerin bilgisine ve kendisine sahip olamaması anlamına gelir. Örneğin, otomobil fabrikasında işin sadece bir kısmıyla ilgilenen (montaj hattında vida sıkan) işçi yaptığı işin bütünü hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir. İşçiler montaj hatlarında çoğu kez uzun üretim sürecinin önemsiz bir dizi işlerine indirgenirler. Ürettiği ürün önemli olsa bile işin sadece bir kısmıyla ilgilendiği için önemli iş yapma duygusundan yoksun kalarak ürettiği ürüne yabancılaşır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Sivil toplum kavramı özelleştirme, devleti küçültme, devlet ve ordu müdahalesini ortadan kaldırma, denetimi sivil toplum örgütleri yoluyla yapma gibi küresel sermayenin politikalarını desteklemek için kullanılmaktadır.
Marx'ın bu konudaki görüşü hangi şıkta doğru verilmiştir? Bularak işaretleyiniz.

Marx “sivil toplum” için fikir yürütmez. Ona göre bu konu ekonomist ve sosyalistlerin işidir.

Marx “sivil topluma” inanır. Çünkü sivil toplum birbirine içten bağlı bireyleri ifade eder.

Marx için , toplum veya sivil toplum sadece kişi ve kişiler arasındadır.

Marx “sivil toplumu” benimser. Zira sivil toplum bağlı bireyleri ifade eder. Marx için ise dayanışma her şeyin üstündedir.

Marx “sivil topluma” karşı çıkar; çünkü sivil toplum birbirine tesadüfî olarak veya dışsal olarak bağlı bireyleri ifade eder.

Açıklama:

Günümüzde burjuva liberal biliş yönetimi pratiklerinin dünyada yaydığı moda kavramlardan biri de sivil toplumdur. Bu kavram özelleştirme, devleti küçültme, devlet (ve ordu) müdahalesini ortadan kaldırma, denetimi sivil toplum örgütleri yoluyla yapma gibi küresel sermayenin politikalarını desteklemek için kullanılmaktadır. Marx “sivil topluma” karşı çıkar; çünkü sivil toplum birbirine tesadüfi olarak veya dışsal olarak bağlı bireyleri ifade eder. Marx için toplum (veya sivil toplum) içsel, gerekli ilişkiler ve pratiklerden oluşur.
Bu bağlamda Marx 1847’de felsefenin Sefalet yapıtında şöyle yazıyordu: Toplumda sosyal ilişkiler sivil toplumda olduğu gibi kişi ve kişi arasındaki değildir; işçi ve kapitalist, çiftçi ve toprak sahibi vb arasındadır. Bu ilişkileri ortadan kaldır, tüm toplumu ortadan kaldırırsın. Neden? Marx’ın sonradan Grundrisse’de (1858) belirttiği gibi, ekonomistler ve sosyalistlerin toplumu ekonomik koşullara göre düşünmeleri yanlıştır.
Marx “sivil topluma” karşı çıkar; çünkü sivil toplum birbirine tesadüfî olarak veya dışsal olarak bağlı bireyleri ifade eder. Marx için toplum (veya sivil toplum) içsel, gerekli ilişkiler ve pratiklerden oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi klasik dönemde sosyolojinin bağımsız bir disiplin olarak toplumsal yaşamı analiz eden yeni toplum tipini tarif eden kavramlar arasında yer almaz?

Modern Toplum

Modern Kapitalizm

Endüstri Toplumu

Endüstriyel Kapitalizm

Feodal Toplum

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi, Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımını içermektedir?

Hegel tarafından geliştirilen diyalektik düşünceye dayanmaktadır.

Toplumsal sorunların çözümünde uygulanabilir olmasıdır.

İnsanı duyusal madde olarak görmektedir.

Hareketin ve gelişmenin ilk önce maddede gerçekleştiği fikridir.

İnsanın kendi potansiyeline yabancılaşması gittikçe insani özelliklerin azalması anlamına gelmektedir.

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Marx tarafından geliştirilen artı-değer kavramı neyi analaiz etmek için kullnaılmıştır?

Kapitalizm

Üst Yapı

Dinamik burjuvazi

Kolektif bilinç

Toplumsal Emek

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I- Eğitim, mülkiyet ve güç ilişkileriII. Devlet politikalarının adaletsizliğiIII. Bireyin işgücü piyasasındaki bilgi, becerisiIV. Toplumsal statü ve yasalarV. Üretim araçları üzerindeki mülkiyet biçimiYukarıdakilerden hangisi Marx’a göre kapitalist toplumda sınıfların oluşumunu belirleyen temel faktördür?

I-II- III

I-II-III-IV

III-IV-V

Yanız V

HEPSİ

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 55

I. İnsanın doğadan yabancılaşmasıII. İnsanın kendi inançlarından yabancılaşmasıIII. İnsanın türsel varlığından yabancılaşmasıIV. İnsanın başkalarından yabancılaşmasıV. İnsanın kendisinden yabancılaşmasıYukarıdakilerden hangisi Marx’a göre yabancılaşmanın temel unsurlarındandır?

I-II-III

I--III-IV-V

HEPSİ

III-IV-V

YALNIZ IV

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Bir toplumun altyapısı (ekonomik temel) üretim güçleri ve üretim ilişkilerinden oluşmaktadır. Üretim güçleri toplumun üretim yeteneğini ifade etmektedir. Üretim ilişkileri ise üretim güçlerinin mülkiyet ilişkilerini içermektedir. Toplumunüstyapısı ise o toplumun yasal ve siyasi kurumlarını, düşünme biçimini, ideolojive felsefesini içermektedir.Yukarıdaki tanımda hangi öğeler Marx’ın tarihsel maddeci toplum analizine göre, bir toplumu anlamak için o toplumdaki belirleyicileri oluşturur.

Üretim Güçleri - Üretim İlişkileri

Yasal ve Siyasal Kurumlar

Altyapısı - Üst Yapısı

Üretim Yeteneği- Mülkiyet İlişkisi

Toplumsal İdeloji - Felsefi Düşünce

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Marx’ın tarihsel materyalist toplum analizinde altyapı ve üstyapı ayrımınınyanı sıra hangi kavramlar da önemlidir?

Değişim- Sınıflar arası mücadele

Üretim Güçleri-Üretim İlişkileri

Toplumsal gerçeklik - Bilinç

Altyapı - Üstyapı

Düşünme biçimi- Toplumsal İlişkiler

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Marx’a göre üretim güçleri ve üretim ilişkileri bir toplumun hangi yapısını oluşturur?

Üstyapı

İdeolojik yapı

Kültürel yapı

Altyapı

Siyasi yapı

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Marx’a göre işgücünün metalaşması aşağıdaki üretim biçimlerinden hangisinin ayırt edici özelliğidir?

Antik

Feodal

Kapitalist

Asyatik

Sosyalist

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Marx’ın sınıf kuramında geçen “kendi için sınıf” kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sınıfın öznel olarak kendi çıkarlarının bilincine ulaşması ve kendi sınıfsal örgütlenmesiyle bu çıkarlarının peşine düşmesi

Bir sınıfın üretim araçları karşısındaki nesnel konumu

Bir sınıfın farkında olmadığı kolektif çıkarlara sahip olması

Objektif sınıf konumu

Bir sınıfın diğer sınıflarla ittifakı

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Marx’a göre aşağıdakilerden hangisi, kapitalist toplumda işçi sınıfının sınıf bilincine ulaşmasının önündeki engellerden biridir?

Emeğin yabancılaşması

Burjuva ideolojisinin birleştirici rolü

Üretim araçlarının özel mülkiyeti

İnsanın başkalarından yabancılaşması

İnsanın ailesinden yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Toplumları tarihsel materyalist bir yaklaşımla analiz eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Emile Durkheim

Karl Marx

Max Weber

Auguste Comte

Herbert Spencer

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Alman felsefesinden diyalektiği alan ve bunu materyalist felsefeyle birleştiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Emile Durkheim

Max Weber

Auguste Comte

Karl Marx

Herbert Spencer

Açıklama:

Marx’ın ideoloji hakkındaki düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Marx’ın çalışmalarında, gerçeklikteki ve insan bilincindeki tersyüz olmayı ifade etmek için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İdeoloji

Siyaset

Ekonomi

Kültür

Hukuk

Açıklama:

Marx’ın ideoloji hakkındaki düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Marx’ın din hakkında görüşlerinden biridir?

Din egemen sınıfların çıkarlarını meşrulaştırma aracıdır.

Din toplumsal dayanışmayı sağlayan bir kurumdur.

Din sınıfların manevi düzeyde eşitlendiği bir dünyadır.

Din insanın kendi ürettiği ve yarattığı bir dünyadır.

Din kapitalist toplumun çalışma ahlakını oluşturur.

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Marx’a göre tarihsel olarak insan, bir yandan doğa üzerinde artan bir şekilde denetim sağlarken diğer yandan kendini hangi durumda bulur?

Yabancılaşma

Yaratıcı Üretim Faaliyeti

Değiştirme Kapasitesi

Doğa Üzerindeki Denetimi

üretici etkinliklerinin maddi ve ekonomik temellere dayanması

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Kapitalist üretim süreci nasıl bir içeriğe sahiptir?

İnsanın kendine, türsel varlığına ve başkalarına yabancılaşması,

Üretim etkinliğini gerçekleştiren işçilerdir ve bu etkinlikle ne yapılacağına karar veren ise kapitalistlerdir.

Kapitalistler işçilerin ürettiği ürünü kar elde etmekamacıyla sahip olur.

İşçiler arası rekabet ve çatışma ödül ve işten atılma gibi uygulamalarla güçlendirilir.

İnsana özgü olan çalışma veya insanın özünü oluşturan emeğin kendi yeteneklerini ortaya ç›karmasını engelleyen baskıcı ve zorlayıcıdır.

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Marx’ın yabancılaşma teorisinin başlıca özelliklerinden biridir?

İnsanın ideolojisinden kopması

İnsanın dini inançlarından kopması

İnsanın alışkanlıklarından kopması

İnsanın doğadan kopması

İnsanın sevdiklerinden kopması

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Marx’a göre feodal toplumun temel sınıfları aşağıdakilerden hangisidir?

İşçi sınıf ile burjuva sınıf

Efendiler ile köleler

Toprak sahipleri ile köylüler

İşçi sınıf ile devlet

Aristokrasi ile burjuvazi

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Marx’ın, toplumların tarihsel materyalist yorumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kapitalist toplum sınıfların olduğu son toplum biçimidir.

Tarihsel olarak bütün toplumlar artı -değer üretimine dayanır.

İnsanlığın yerleşik hayata geçmesiyle sınıfsız toplumlar ortaya çıkmıştır.

Sınıflı toplumlar ile birlikte insanlık yabancılaşmadan kurtulmuştur.

Tarihsel gelişim süreci içinde sınıfların ortadan kalkması yasalara bağlıdır.

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Diyalektik kavramını ilk kullanan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrat

Eflatun

Heraklit

Aristo

Hegel

Açıklama:

Marx’ın ideoloji hakkındaki düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Marx'a göre burjuvazi ile işçi sınıfının görüldüğü toplum biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

İlkel komünal toplum

Antik toplum

Feodal toplum

Kapitalist toplum

Sosyalist toplum

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi diyalektiğin yasalarından biri değildir?

Bütünlük yasası

Çelişme yasası

Hareket yasası

Nitel değişme yasası

Bölünme yasası

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Marx'ın din olgusu ile ilgili düşünceleri açısından aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Din yabancılaşmış bir düşünsel üründür.

Din egemen sınıfın çıkarlarını ve hakimiyetini meşrulaştıran tarihsel bir olgudur.

Din baskı ve sömürü altındaki kesimlerin acılarını katlanılır kılmaya çalışan tarihsel bir olgudur.

Din geçmişte ve günümüzde olduğu gibi gelecekte de her zaman var olacak olan bir olgudur.

Din insanları yaratan değil, insanlar tarafından yaratılan bir olgudur.

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın yaklaşımında yer alan insanlık tarihinin gelişim evrelerinden biri değildir?

İlkel komünal

Feodal

Kapitalist

Post-kapitalist

Sosyalist

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Marx'a göre artı-değer yaratmaya yönelik olarak her şeyin alınıp satıldığı ve işgücünün metalaştığı üretim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Antik üretim biçimi

Feodal üretim biçimi

Kapitalist üretim biçimi

Sosyalist üretim biçimi

Post-modern üretim biçimi

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Marx'ın yabancılaşma teorisinin dört temel unsurundan biri değildir?

İnsanın üretici etkinliklerine yabancılaşması

İnsanın ailesine yabancılaşması

İnsanın insani potansiyeline yabancılaşması

İnsanın ürettiği ürüne yabancılaşması

İnsanın birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Tarihsel materyalizm teorisinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Hegel

Marx

Comte

Saint Simon

Spencer

Açıklama:

Marx’ın ideoloji hakkındaki düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Marx'a göre aşağıdakilerden hangisi bir toplumun alt yapısını oluşturan ögelerden biri değildir?

Ekonomik kurumlar

Üretim güçleri

Üretim ilişkileri

Bilimsel ve teknolojik bilgi

Siyasal kurumlar

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Asyatik toplum biçiminin özelliklerinden biridir?

Asyatik toplum köleler ve efendiler olmak üzere iki sınıftan oluşmaktadır.

Asyatik toplum toprak sahibi bir sınıf ve bu sınıfa bağlı köylülerden meydana gelmektedir.

Asyatik toplum eşitlikçi ve demokratik bir toplumdur.

Asyatik toplumda işçiler devlete bağımlı olarak yaşamaktadır.

Asyatik toplum sınıf çatışmalarının devlet aracılığıyla çözüldüğü bir toplumdur.

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıda verilenlerden hangisi insanlık tarihinin gelişiminde Marx’ın işaret ettiği üretim biçimlerinden birisi değildir?

İlkel komünal,

Asyatik

Antik

Organik

Kapitalist

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi maddenin ve varlığın düşünceden bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunmaktadır?

Adam Smith

Karl Polanyi

Karl Marx

Emil Durkheim

David Ricardo

Açıklama:

Marx’ın ideoloji hakkındaki düşüncelerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Marx tarafından kapitalizmin analizinde kullanılmaktadır?

Kolektif sınıf

Dinamik burjuvazi

Kolektif bilinç

Kendinden eğilimler

Artı-değer

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Marx’a göre aşağıdakilerden hangisi yabancılaşmanın dört temel unsurlarından biri değildir?

İnsanın doğadan yabancılaşması

İnsanın kendi inançlarından yabancılaşması

İnsanın türsel varlığından yabancılaşması

İnsanın başkalarından yabancılaşması

İnsanın kendisinden yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin kitabı Marx’ın din hakkındaki fikirlerinin oluşmasında etkili olmuştur?

Ludwig Feuerbach

Emilie Durkheim

Immanuel Kant

Friedrich Hegel

Max Weber

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Marx işçi tarafından artı-iş sürecinde (fazla çalışma) üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarını anlatmak için, aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanmaktadır?

Artı değer

Zorunlu iş süreci

Fazla çalışma

Zorunlu çalışma

Gerekli çalışma zamanı

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi Marx’a göre, siyasal rekabetin odak noktası olarak üretim ilişkilerinin ürettiği bir kurumdur?

Din

Ekonomi

Devlet

İdeoloji

Sendika

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Marx’a göre kapitalist toplumda sınıfların oluşumunu belirleyen temel faktördür?

Eğitim, mülkiyet ve güç ilişkileri

Devlet politikalarının adaletsizliği

Bireyin işgücü piyasasındaki bilgi, becerisi

Toplumsal statü ve yasalar

Üretim araçları üzerindeki mülkiyet biçimi

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 89

Diyalektik anlayışları düşünüldüğünde, Marx'ın Hegel'den ayrıldığı nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Evrende her nesne ve varlık, içinde kendi karşıtını da içermektedir.

Madde ve varlık düşünceden bağımsız olarak ele alınmalıdır.

Tarih diyalektik bir gelişme sürecidir.

Her varlık ve nesne tez-antitez-sentez süreçlerinden geçerek yeni bir gerçeklik kazanacaktır.

Diyalektik düşünsel evrene öncelik tanımalıdır.

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.
Marx, Hegel’deki idealist (düşünsel evrene öncelik tanıyan) diyalektiğin içeriğini ve yasalarını kabul etmiş ancak onun bütünsel görünümünü tamamen değiştirmiştir. Hegel’in idealist diyalektiği maddenin düşünceden doğduğu tezine dayanmakta ve düşünsel nitelikli bir varlığı içermektedir. Marx, Hegel’den farklı olarak; maddenin ve varlığın düşünceden bağımsız olarak ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Marx’a göre, düşünce maddeden üretilmektedir ve diyalektik maddi nitelikli bir varlığı içermektedir. Marx diyalektiği, Hegel gibi tarihi idealist açıdan değil; materyalist açıdan kavramak için kullanmıştır. Sonuç olarak, Marx tarafından Hegel’in idealist diyalektiği, maddeyi düşünceden değil; düşünceyi maddeden üreten maddeci bir diyalektiğe dönüştürülmüştür

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi tarihsel maddeci diyalektiğin içerdiği anlayışlardan biri değildir?

İnsan kendi varlığını devam ettirmek, ihtiyaç ve isteklerini karşılamak için sürekli çalışan ve üreten bir varlık olarak doğanın maddesel bir parçasıdır.

İnsanlar kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda ancak toplumsal emek aracılığı ile üretirler.

İnsan çalışma ve toplumsal emek aracılığıyla doğayı dönüştürürken aynı zamanda kendisi ile içinde bulunduğu toplumsal ilişkileri ve yapıları da dönüştürmektedir.

Toplumların evrimini ve gelişimini belirleyen yasalar, doğanın evrimini ve bu evrimi belirleyen yasalarla aynı özellikleri taşımaktadır.

İhtiyaçlarını karşılamak için üretmek zorunda olan insanın doğaya karşı verdiği mücadele, tarihsel materyalizmin ilk hareket noktası ve ilk diyalektik çelişkisidir.

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.
Tarihsel maddeciliğin özü, insanın duyulara ve düşünsel yeteneklere sahip olmasıdır. İnsan kendi varlığını devam ettirmek, ihtiyaç ve isteklerini karşılamak için sürekli çalışan ve üreten bir varlık olarak doğanın maddesel bir parçasıdır. İnsanın üretmesi, bölüşmesi ve tüketmesi bu toplumsal yaşantı ve ilişkiler içinde gerçekleşmektedir. Marx’a göre, insanlar kendilerini ve toplumlarını maddi anlamda ancak toplumsal emek aracılığı ile üretmektedirler. Bundan dolayı insan, duyulara ve düşünebilme yetisine sahip bir madde olmanın yanı sıra; aynı zamanda toplumsal bir varlıktır. İnsan çalışma ve toplumsal emek aracılığıyla doğayı dönüştürürken aynı zamanda kendisi ile içinde bulunduğu toplumsal ilişkileri ve yapıları da dönüştürmektedir. Marx’a göre, ihtiyaçlarını karşılamak için üretmek zorunda olan insanın doğaya karşı verdiği mücadele, tarihsel materyalizmin ilk hareket noktası ve ilk diyalektik çelişkidir. Tarihsel materyalizme göre toplumların evrimi ve gelişimini belirleyen yasalar, doğanın evriminden ve bu evrimi belirleyen yasalardan farklı özellikler içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Marx'ın yaptığı sınıflandırmaya göre; aşağıdakilerden hangisi sınıfsız toplum yapısındadır?

Kapitalist Toplum

Asyatik Toplum

Antik Toplum

Feodal Toplum

İlkel Komünal Toplum

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.
Marx toplumların gelişimini üretim biçimine göre ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, kapitalist ve sosyalist toplum olarak özgül tarihsel dönemlere ayırarak sınıflandırmaktadır. Bu toplumların gelişiminde sınıf çatışması temel bir yer tutmaktadır. İnsanlığın ilk dönemini ilkel komünal toplumla başlatır ve bu toplumda özel mülkiyet ve sınıflara rastlanmaz. İnsanlar doğaya bağımlı olarak yaşamışlardır. Asyatik üretim biçimi Batı dışı uygarlıkların yaşadığı toplum modelidir. Marx’a göre bu toplum modelinde işçiler devlete bağımlı olarak yaşamaktadır. Asyatik toplumlar bu yönüyle, kölelerin, serflerin veya ücretlilerin üretim araçlarına sahip olan sınıfa bağlı olarak yaşadığı diğer toplumlardan farklılaşmaktadır. Özel mülkiyetten sonra ortaya çıkan ilk toplumlar, antik toplumlardır. Bu toplumlar efendiler ve köleler olmak üzere iki sınıftan oluşmaktadır. Feodal toplumda ise, efendilerin yerini toprak sahipleri, kölelerin yerini ise toprak sahiplerine bağlı ve onların topraklarında çalışmak zorunda olan köylüler almıştır. Feodal toplum sonrasına denk düşen kapitalist toplum üretim araçlarına sahip burjuvazi ve emek gücünü ücret karşılığı satmak zorunda kalan işçi sınıfından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Marx'a göre dinler, kapitalist toplum düzeni içinde ne tür bir temel işlev üstlenmektedirler?

Egemen sınıfın çıkarlarını ve hakimiyetini meşrulaştırırlar.

Sundukları değerlerle toplumu bir arada tutarlar.

Ahlaki tutumların devamlılığını sağlarlar.

Bu dünyanın ötesinde bir adalet vadederler.

Baskı ve sömürü altındaki kesimlerin acılarını katlanılır kılarlar.

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.
Marx için dinin, yabancılaşmış bir düşünsel ürün olmasının dışında, başka bir önemli boyutu daha vardır. Buna göre, dinsel ve benzeri mistik açıklamalar, özellikle sınıflı toplumlarda egemen sınıfın imtiyazlı sınıfsal çıkarlarını ve hakimiyetini meşrulaştırma araçlarına dönüşmüşlerdir. Örneğin, zengini de fakiri de tanrının yarattığı veya egemen sınıfın kudretinin tanrıdan geldiği şeklindeki düşünceler egemen sınıfın hâkimiyetini meşrulaştırma işlevi görür. Marx aynı zamanda dinin baskı ve sömürü altındaki kesimlerin acılarını katlanılır kılmaya çalıştığını da vurgular. Din, acımasız bir dünyada ezilenin sığındığı bir duygudur. Ancak din, insanların baskı ve sömürüden kaynaklanan acılarını dindirecek ve onları yoksulluktan kurtaracak gerçek çözümler sunmak yerine, dikkatlerini öte dünya üzerinde yoğunlaştırır. Bu da egemen sınıfın imtiyazlı konumunu meşrulaştırmasına ve sürdürmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Marx'ın kuramına göre, kişinin burjuva sınıfına mensup olmasını belirleyen faktör nedir?

Devlet kurumlarında yüksek bir mevkide bulunmak

Soylu bir aileden gelmek

Saygın bir toplumsal statü kazanmak

Üretim araçlarına sahip olmak

Artı değere dönüştürülebilir bir uzmanlık alanı edinmek

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx kapitalist toplumda sınıfların oluşumunu analiz ederken başlangıç noktası olarak sınıfların üretim süreci içindeki nesnel konumlarına bakmaktadır. Sınıflar üretim araçlarıyla kurdukları ilişkiye bağlı olarak belirlenirler. Yani sınıflar üretim araçları karşısındaki konumlarına, daha açık olarak üretim araçlarına sahip olup olmadıklarına bakılarak analiz edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Marx, kapitalizmin tarihsel gelişme süreci içinde, aşağıdaki sınıflardan hangisinin proleteryaya katılmak zorunda kalacağını öngörmüştür?

Sanayi burjuvazisi

Toprak sahipleri

Küçük burjuvazi

Ruhban sınıfı

Özgür köylüler

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx bir çalışmasında, karmaşık, farklılaşmış ve çelişkili sınıf yapılarını analiz etmektedir. Bu çalışmasında örneğin, finans burjuvaziyi, küçük burjuvaziyi, sanayi burjuvazisini, proletaryayı, toprak sahiplerini ve özgür köylüleri birbirinden ayırmaktadır. Ona göre, bu kategorilerden bazıları kapitalizmin tarihsel gelişim süreci içinde zorunlu olarak çelişkiye düşecektir. Geçiş kategorileri olan bu sınıflardan bazıları mülksüzleşerek işçi sınıfına katılacaktır. Özgür köylüleri bu geçiş kategorisine örnek olarak verebiliriz.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi kapitalist toplumda proleteryanın, sınıf bilincine ulaşmasını engelleyen, kendi gerçekliğini yanlış bilinçle kavramasına neden olan faktörlerden biri değildir?

Sınıf içi bölünme ve çelişkiler

Yeterli eğitim olanaklarına sahip olunmayışı

Orta sınıfın burjuvazinin siyasal ideolojisiyle bütünleşmesi

İşçilerin üretici kimlik ve konumlarından uzaklaştırılmaları

Burjuva ideolojisinin birleştirici rolü

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx’a göre, kapitalist toplumda işçi sınıfının sınıf çelişkilerini anlamasının ve sınıf bilincine ulaşmasının önüne geçen birçok engel bulunmaktadır. İşçi sınıfının toplumsal bir güç olarak bir araya gelmesini engelleyen sınıf içi bölünme ve çelişkilerdir. Serbest çalışan, küçük ölçekli kapitalistleri içine alan mülk sahibi “orta sınıf” ile mülksüz orta sınıfların burjuvazinin egemenlik anlayışı ve siyasal ideolojisiyle bütünleşmesidir.Burjuva ideolojisinin birleştirici rolü. Egemen sınıf, maddi üretim araçlarının yanı sıra aynı zamanda zihinsel üretim araçlarını da elinde bulundurmaktadır. Dördüncü engel ise, kapitalist toplumda işçiler üretim sürecindeki üretici konumları ve üretici kimliklerinden uzaklaştırılmalarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi, Marx'ın kapitalizmin sisteme dair çelişkisi olarak tanımladığı ekonomik buhranların nedenlerinden biri değildir?

Kapitalizmin plansız ve sürekli artı değer üretmek üzerine kurulmuş olması

Süreç içinde toplam kar hadlerinin düşme eğilimi göstermesi

Çalışma süreleri değişmeden emek verimliliğinin arttırılması

İşletme karlarının düşmesinin ücret düşüşlerini beraberinde getirmesi

Ücret düşüşlerinin alım gücünü azaltması

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx’ın çelişki kavramı bir toplumsal yapıyı içinden zayıflatan gerilim ve gerginlikleri ifade etmektedir. Plansız ve sürekli artı değeri çoğaltma temelinde örgütlenmiş bir ekonomide kapitalistler arası rekabet artar. Sistemin içsel çelişkilerinden biri olan toplam kâr hadlerinin düşme eğilimi, süreç içinde ortaya çıkacaktır. Kârların düşme eğilimi kapitalist sistemin belli aralıklarla ekonomik krizlere girmesine neden olmaktadır. Kârların düşme eğilimi, ücretlerin düşmesine, ücretlerin düşmesi ise, alım gücünün zayıflamasına neden olur. Ekonominin kendi içindeki gerilim ve gerginlikleri (çelişkisi) kapitalizmin sürekli krizler yaratan bir sistem olmasına neden olur. Bu kapitalizmin ‘sisteme dair çelişkisini’ oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumun altyapısına ilişkindir?

Yapısal ve siyasi kurumlar

Hakim ideoloji

Düşünme biçimi

Üretim ilişkileri

Toplumun felsefesi

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx’ın tarihsel maddeci toplum analizine göre, bir toplumu anlamak için o toplumun altyapı ve üstyapısına bakmak gerekir. Bir toplumun altyapısı (ekonomik temel) üretim güçleri ve üretim ilişkilerinden oluşmaktadır. Üretim güçleri üretim için gerekli üretim araçlarını yani o toplumun üretim yeteneğini ifade etmektedir. Bu yetenek o toplumun sahip olduğu bilimsel bilgi, teknolojik örgüt ve ortaklaşa gerçekleştirilen işin örgütlenmesine bağlıdır. Üretim ilişkileri ise, üretim güçlerinin mülkiyet ilişkilerini içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Tarihsel materyalist teorinin kurucusu olarak bilinen düşünür kimdir?

Emile Durkheim

Max Weber

Karl Marx

Auguste Comte

Herbert Spencer

Açıklama:

Marx’ın tarihsel materyalist yaklaşımım ayırt edebileceksiniz.
Tarihsel materyalist teorinin kurucusu olarak bilinen düşünür Karl Marx'tır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Marx'a göre toplumsal yapının temel niteliği nedir?

Gelişim

Bilişim

Değişim

Dönüşüm

Bilim

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.
Marx'a göre toplumsal yapının temel niteliği değişimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

I. İlkel Komünal II. Asyatik III. Antik IV. Feodal V. İlkel KapitalistYukarıdaki toplum sınıflarından hangileri Marx'ın insanlık tarihinin gelişimini üretim biçimine göre özgül tarihsel dönemlere ayırdığı sınıflar içerisindedir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

Yalnız V

I, II, III, ve IV

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.
Marx insanlık tarihinin (toplumların) gelişimini (evreleri) üretim biçimine (ekonomik temel) göre ilkel komünal, asyatik, antik, feodal, kapitalist ve sosyalist toplum olarak özgül tarihsel dönemlere ayırarak sınıflandırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Marx insanlığın ilk dönemini hangi toplum sınıfıyla başlatır?

İlkel Komünal

Asyatik

Antik

Feodal

Sosyalist Toplum

Açıklama:

Marx’ın toplum analizini açıklayabileceksiniz.
Marx insanlığın ilk dönemini ilkel komünal toplumla başlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

"İnsanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliğin altına girdikleri bir durum." olarak tanımlanan Marx kuramı hangisidir?

Din Teorisi

Toplum Ananlizi

Kapitalizm Analizi

Yabancılaşma Kuramı

Sınıf Kuramı

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.
Yabancılaşma insanların kendi yarattıkları güçlerin kendi karşılarına yabancı güçler olarak çıktığı, onların egemenliğin altına girdikleri bir durum olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi yabancılaşma teorisinin dört temel unsuru arasında yer almaktadır?

İnsanın doğaya yabancılaşması

İnsanın topluma yabancılaşması

İnsanın ailesine yabancılaşması

İnsanın çevreye yabancılaşması

İnsanın insani potansiyeline yabancılaşması

Açıklama:

Marx’ın yabancılaşma ve din kuramını açıklayabileceksiniz.
Yabancılaşma teorisinin dört temel unsuru şunlardır: insanın üretici etkinliklerine yabancılaşması, ürettiği ürüne yabancılaşması, birlikte çalıştığı işçilere yabancılaşması ve insani potansiyeline yabancılaşması.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Marx'a göre işçi tarafından fazla çalışma sonucunda üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarı nedir?

Artı-değer

Eksi-değer

Maddi değer

Takas değeri

Ekonomik depğer

Açıklama:

Marx’ın kapitalizme yönelik eleştirel analizini sıralayabileceksiniz.
Marx iş süresini zorunlu iş süresi ve artı-işl süresi olarak tanımlamaktadır. Zorunlu iş süresi işçinin aldığı ücrete karşılık gelir. Ancak iş günü (süresi) devam eder ve işgücünün burada yarattığı değere kapitalist el koymaktadır. Diğer bir deyişle artı-iş süresi işgücünün yarattığı değerin kapitalist tarafından el konulan kısmını oluşturur. Artı-değer ise, işçi tarafından artı-iş sürecinde (fazla çalışma) üretilen ve kapitalist tarafından el konulan değer miktarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Marx'a göre kapitalist toplumu oluşturan temel sınıflar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kapitalist sınıf - Orta sınıf

İşçi sınıfı - Memur sınıfı

Kapitalist sınıf - İşçi sınıfı

İşçi sınıfı - Orta sınıf

Alt sınıf - Üst sınıf

Açıklama:

Marx’ın sınıf kuramını ve sınıf mücadelesini değerlendirebileceksiniz.
Marx’a göre, kapitalist toplum temel olarak iki sınıftan oluşmaktadır. Birincisi, üretim araçlarına sahip olan kapitalist sınıf (burjuvazi) ve diğeri ise mülksüzleşen ve ücret karşılığı çalışmak zorunda kalan işçi sınıfıdır (proletarya).

Doğru Cevap: C

Soru 106

Marksizme göre efendilerin yerini toprak sahiplerinin, kölelerin yerini ise köylülerin aldığı üretim toplumu hangisidir?

İlkel Toplum

Feodal toplum

Komünal toplum

Kapitalist toplum

Metafizik toplum

Açıklama:

Feodal toplum aşamasında köle efendi ilişkilerinin yerini toprak sahibi köylü ilişkileri almıştır

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’a göre maddi olmayan toplumsal olgulardan biridir?

Kolektif eğilimler

Yerleşim düzeni

Morfolojik bileşenler

Nüfus dağılımı

Yapısal bileşenler

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojik Yöntemin Kuralları bölümünde, toplumsal olgular açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Durkheim’a göre bireyin bilinci dışında var olan, kendine özgü bağımsız bir gerçekliğe sahip ve kendilerini bireye zorla kabul ettiren olgulara ne ad verilir?

Organik dayanışma

Kolektif bilinç

Toplumsal olgu

Mekanik dayanışma

Yapısal bileşen

Açıklama:

Ünitenin Sosyolojik Yöntemin Kuralları bölümünde, Durkheim’ın toplumsal olgu kavramı tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Durkheim’a göre insanların gerçek tutkularının kontrol altında tutulduğu kolektif bir bilincin varlığına işaret eden ve bireylerden çok toplumun temel bir özelliği olan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinç

Dayanışma

Anomi

Özgürlük

İşbölümü

Açıklama:

Ünitenin Birey ve Toplum bölümünde, Durkheim’ın birey anlayışı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Durkheim’a göre, farklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine getiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sağlayan, istikrarlı bir düzenlemeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Anomi

İşbölümü

Bilinç

Ahlâk

Özgürlük

Açıklama:

Ünitenin Toplumsal İşbölümü bölümünde, Durkheim’ın işbölümü kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Durkheim’ın işbölümünün sınırlı olduğu, benzeşmeye dayalı ve farklılaşmanın olmadığı toplumlar için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mekanik dayanışma

Kapitalist toplum

Organik dayanışma

İlkel toplum

Anomik dayanışma

Açıklama:

Durkheim’a göre mekanik dayanışma benzeşmeye dayalı, işbölümünün oldukça sınırlı olduğu ve farklılaşmanın olmadığı daha çok sanayi öncesi toplumlarda görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Durkheim’ın işbölümünün ve toplumsal farklılaşmanın yoğun olduğu toplumlar için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mekanik dayanışma

Kapitalist toplum

Anomik dayanışma

İlkel toplum

Organik dayanışma

Açıklama:

Organik dayanışma Durkheim tarafından farklılaşmaya dayalı, işbölümünün ve toplumsal farklılaşmanın yoğun olduğu toplumlar için kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Durkheim’a göre toplumsal geçiş dönemlerinde normların olmadığı ya da görece normsuzluk durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İşbölümü

Anomi

Dayanışma

İntihar

Bilinç

Açıklama:

Toplumsal geçiş süreçlerinde var olan kuralların bireyler üzerindeki bağlayıcılıkları çözülmektedir. Ayrıca yeni kuralların eski kurallar kadar kabul görmemesi durumunda Durkheim, normsuzluk veya kaidesizlik olarak tanımladığı tehlikeli bir durumun ortaya çıkacağından da söz etmektedir. Bu durum Durkheim’in yazıları içinde anomi kavramıyla ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Durkheim’a göre toplumsal dayanışmanın çok yüksek veya düşük olduğu yerlerde bağımlılık ve özerklik ilişkisindeki dengesizliğin bir sonucu olan olgu aşağıdakilerden hangisidir?

İşbölümü

Anomi

Bilinç

Dayanışma

İntihar

Açıklama:

Ünitenin İntihar Olgusu bölümünde, Durkheim’ın intihar olgusu açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Durkheim’a göre geleneksel toplumlarda bireylerin davranışlarını aşırı düzeyde düzenlemesi sonucunda ortaya çıkan intihar tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bencil

Anomik

Kaderci

İlkel

Özgeci

Açıklama:

Ünitenin İntihar Olgusu bölümünde, Durkheim’ın intihar tipleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Durkheim’a göre kolektif bilincin sembolik temsili olan, en ilkel ve en basit din biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Budizm

Hıristiyanlık

Hinduizm

Totemizm

Musevilik

Açıklama:

Ünitenin Din Olgusu bölümünde, Durkheim’ın totemizm hakkındaki incelemeleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Durkheim'e göre aşağıdakilerden hangisi maddi toplumsal olgudur?

Devlet

Ahlak

Kolektif bilinç

Kolektif temsiller

Kolektif eğilimler

Açıklama:

Durkheim'a göre sosyolojinin çalışma konusu toplumsal olgulardır. Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır. Devlet maddi toplumsal olgulardan biridir

Doğru Cevap: A

Soru 12

Durkheim'a göre aşağıdakilerden hangisi maddi olmayan toplumsal olgulardan biridir?

Toplum

Din

Devlet

Nüfus dağılımı

Ahlak

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 13

Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir olgunun gözlemlenmesine ilişkin kurallardan biridir?

Ele alınan toplumsal olgu tanımlanmalıdır.

Toplumsal olguyla ilgili başkalarının hükümleri dikkate alınmalı.

Toplumsal olgunun fiziksel ve nesnel özellikleri sıralanmalı.

Toplumsal olguların açıklanmasında araştırmacının düşünceleri dâhil edilmeli.

Toplumsal olguyla ilgili yargılar önceden belirlenmeli.

Açıklama:

Durkhiem’e göre, toplumsal olguların gözlemlenmesine ilişkin en temel ilke onları nesnelermiş gibi ele alma gerekliliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal olguların açıklanmasına yönelik kurallardan biridir?

Toplumsal olgular gözlendikten sonra analiz edilmelidir.

Toplumsal olguların nedeni başka bir toplumsal olguda aranmalıdır.

Toplumsal olgular süzgeçten geçirildikten sonra ele alınmalıdır.

Toplumsal olguların önce tipleri belirlenmelidir tiplerinin belirlenmelidir.

Toplumsal olgular normal ve patolojik olarak sınıflandırılmalıdır.

Açıklama:

Bir toplumsal olgunun nedeni diğer toplumsal olguyla ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mekanik dayanışmaya dayalı toplumların özelliklerinden biridir?

İşbölümü gelişmiştir.

Farklılaşma yoğundur.

Kolektif bilinç bütün üyeleri kapsar.

Onarıcı hukuk uygulanır.

İade edici hukuk uygulanır.

Açıklama:

Durkheim’a göre mekanik dayanışma benzeşmeye dayalı, işbölümünün oldukça sınırlı olduğu ve farklılaşmanın olmadığı daha çok sanayi öncesi toplumlarda görülmektedir. İnsanlar, maddi toplumsal bir olgu olarak işbölümünün gelişmediği geleneksel toplumlarda daha çok genel konumlarda yer alır. Yani geleneksel bir toplumda kişinin elinden her işin gelmesi gerekir. Örneğin, geleneksel toplumda annelik veya ev kadınlığı modern toplumla karşılaştırıldığında çok daha az uzmanlaşmış bir işleve sahiptir. Cinsiyete dayalı işbölümü çerçevesinde avcılık yapan erkek (baba) ile haneyi yöneten kadının (anne) uzmanlaşmış işlevi (anne) modern toplumdaki kadar farklılaşmamıştır ve pratik olarak bu toplumlar kendilerine yetebilmektedir (Ritzer, 1992).

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi organik dayanışmaya dayalı toplumların özelliklerinden biridir?

İşbölümü gelişmemiştir

Kollektif bilinç güçlüdür

Onarıcı hukuk uygulanır

Farklılaşma zayıftır

Cezalandırıcı hukuk uygulanır

Açıklama:

Onarıcı hukuk uygulanır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın din anlayışının özünü oluşturur?

Kutsal olmayan tüm dinlerde aynı iken kutsal olan aynı değildir.

Kutsal olan tüm dinlerde aynı iken kutsal olmayan aynı değildir.

Totemizm yüce bir tanrıya inanmanın tek yoludur.

Kutsal olan ve olmayan ayrımı tüm dinlerde ortaktı.

Yüce bir tanrıya inanmak tüm dinlerin ortak bir özelliğidir.

Açıklama:

Durkheim'ın din anlayışının temeli kutsal olan ile olmayanın ayrımına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Durkheim’ın özgeci intihar tipinin görüldüğü toplumun özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Yetersiz düzenleme

Aşırı bütünleşme

Aşırı düzenleme

Yetersiz bütünleşme

Yetersiz örgütlenme

Açıklama:

Durkheim özgeci ve kaderci intihar tiplerini ise, esas olarak geleneksel toplumlardaki güçlü bütünleşme ve düzenleyici normlar ile yani, toplumsal bütünleşme ve toplumsal düzenlemelerdeki aşırılık ile ilişkilendirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın intihar tiplerinden biri değildir?

Anomik intihar

Bencil intihar

Kaderci intihar

Toplu intihar

Özgeci intihar

Açıklama:

Toplu intihar Durkheim'ın intihar tipleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın sosyolojik yöntemin kurallarından biridir?

Toplumsal tiplerin belirlenmesine yönelik kurallar

Toplumsal süreçlerin gözlemine ilişkin kurallar

İdeal tiplerin belirlenmesine ilişkin kurallar

Nesnel ve öznel olguların gözlemine ilişkin kurallar

Toplumsal olguların deneyine ilişkin kurallar

Açıklama:

Durkheim'ın sosyolojik yöntemin kurallarından biri toplumsal tiplerin belirlenmesine yönelik kurallardır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Durkheim’a göre bireyin doğasından gelen egoizm, arzuların kontrol ve denetim altına alınmaması bireyin toplumla bağlarının zayıflamasına neden olacaktır. Bunun sonucunda ortaya çıkacak durum aşağıdakilerden hangisidir?

Anomi

Özgürlük

Disiplinsizlik

İntihar

Bencillik

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 22

E. Durkheim’a göre geleneksel toplumlardaki güçlü bütünleşme, toplumsal düzenlemede aşırılık ve güçlü düzenleyici normlar ile ilişkilendirilen intihar tipleri aşağıdakilerden hangisidir?

Bencil ve özgeci

Anomik ve özgeci

Bencil ve anomik

Kaderci ve anomik

Özgeci ve kaderci

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İflas etmiş bir girişimcinin intihar eylemi E. Durkheim’a göre aşağıdaki intihar tiplerinden hangisine girer?

Bencil

Özgeci

Kaderci

Anomik

Psikolojik

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Durkheim’a göre bencil intihar tipinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Bireyin toplumla aşırı bütünleşmesi

Toplumun bireyin davranışlarını yeterince düzenlememesi

Bireyin toplumdan soyutlanması

Bireyin davranışlarının toplumca aşırı bir biçimde düzenlenmesi

Toplumun ahlaki yapısının birey üzerindeki gücünü yitirmesi

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi mekanik dayanışmaya dayalı toplumların özelliklerinden biri değildir?

Düşük farklılaşma düzeyi

Gelişmiş toplumsal işbölümü

Güçlü kolektif bilinç

Cezalandırıcı hukuk düzenlemesi

Benzeşme

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Faklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine getiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sağlayan, istikrarlı bir düzenlemeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dayanışma

İşbölümü

Kolektif Bilinç

Hukuk

Toplumsal düzen

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi organik dayanışmaya dayalı toplumların özelliklerinden biri değildir?

Gelişmiş işbölümü

Onarıcı hukuk düzenlemesi

Yüksek düzey farklılaşması

Uzmanlaşma

Güçlü kolektif bilinç

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Hayvanların ve bitkilerin kutsal sayıldığı ve klanın amblemleri olarak alındığı din sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Hinduizm

Zerdüştlük

Taoizm

Totemizm

Budizm

Açıklama:

Durkheim’ın din olgusuna bakışını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıda verilen eserlerden hangisi Emile Durkheim'e ait değildir?

İntihar

İşbölümü

Dini Hayatın İlksel Biçimler

Devlete Karşı İnsan

Sosyolojik Yöntemin Kuralları

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Toplumsal olgularla ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi Emile Durkheim'in sınıflamasına göre doğrudur?

Maddi olmayan toplumsal olgu : Kolektif temsiller

Maddi olmayan toplumsal olgu : Toplumun yapısal bileşenleri

Maddi toplumsal Olgu : Ahlâk

Maddi olmayan toplumsal olgu : Toplumun morfolojik bileşenleri

Maddi toplumsal olgu : Kolektif bilinç

Açıklama:

Durkheim’m sosyolojik yönteminin temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 31

"Din toplumsal bir olgu olarak bireyin dışında kolektif bir niteliğe sahiptir. Mümin dinsel yaşamına ait sahip olduğu inanç ve uygulamaları kendi bilinci dışında hazır bulmuştur." ifadesi toplumsal olgunun bireyler üzerindeki hangi etkisine örnek olarak verilebilir?

Özgürlükçü

Baskıcı ve sınırlandırıcı

Muhafazakâr

Eşitlikçi

Toplumcu

Açıklama:

Durkheim’m sosyolojik yönteminin temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 32

“Tutku bireyselleştirir, ancak ayrıca köleleştirir. Duyumlarımız özünde bireyseldir; ancak, biz daha kişisel özellikler kazandıkça duyumlarımızdan kendimizi daha fazla kurtarabilir, kavramlarla düşünebilir ve onlara göre davranabiliriz” sözüyle Durkheim aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

Bireyin toplumun kölesi haline gelmesini

Bireysel davranışların faydasını

Bireyi, kendine köle yapacak tutku ve dürtülerinden kurtulmasının gerekliliği

Bireyin, kendi duyumlarını dinlemesinin gerekliliği

Bireyin tutkulu olmasının ve bireysel tavırlar takınmasının gerekliliği

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Durkheim'e göre mekanik dayanışmacı bir toplumda yaşayan bireylerin ortak inanç ve duygularını ifade eden kavram nedir?

Kolektif Bilinç

İş Bölümü

Normsuzluk

Ahlâki Disiplin

Özgürlük

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Durkheim'e göre, Organik dayanışmalı toplumlarda uygulanan hukuk tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Hukuk

Cezalandırıcı Hukuk

Eşitlikçi Hukuk

Onarıcı Hukuk

Ahlâki Hukuk

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Toplumsal geçiş dönemlerinde normların olmadığı ya da görece normsuzluk durumunu ifade eden, bireylerin yeni dönemde neyin uygun ve kabul edilebilir bir davranış olup olmadığını bilmedikleri için yüz yüze geldikleri durumu aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Dinamik yoğunluk

Ahlâki disiplin

Anomi

Ahlâki eylem

Özgürlük

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Özellikle hayvanların ve bitkilerin kutsal sayıldığı, klanın amblemleri olarak alındığı bir din sistemi olan; çevredeki hayvanlara, bitkilere, özel yerler ve nesneler gibi özel şeylere tapmayı ve bunların dinsel ayinlerde kullanılan temsillerini yapmayı gerektiren din sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Şamanizm

Animizm

Totemizm

Dinamizm

Animalizm

Açıklama:

Durkheim’ın din olgusuna bakışını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Durkheim toplumsal evrim süreci içinde işbölümüne bağlı olarak gelişen ideal tipte iki tür toplumsal yapıdan söz eder. Bunlar; ................(I).................. benzeşmeye dayalı, işbölümünün oldukça sınırlı olduğu, farklılaşmanın olmadığı toplumlardır ve daha çok sanayi öncesi toplumlarda görülmektedir. Durkheim’e göre, bu dayanışmaya dayalı toplumlarda ..............(II)............ olarak tanımladığı yaptırımlar uygulanmaktadır. ..................(III)................. ise farklılaşlmaya dayalı, işbölümünün ve toplumsal farklılaşmanın yoğun olduğu toplumlardır ve modern toplumlarda görülmektedir. Bu toplumların sanayisi gelişmiştir ve nüfus oranı da oldukça yüksektir. Bu toplumlarda ....................(IV)............... uygulanır.Durkheim'in bahsettiği toplumsal yapılar hakkında verilen metinde boşluklarda yer alması gereken kavramlar sırasıyla hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

(I). Mekanik dayanışma(II). Onarıcı/İade Edici hukuk(III). Organik dayanışma(IV). Cezalandırıcı hukuk

(I). Mekanik dayanışma(II). Cezalandırıcı hukuk(III). Organik dayanışma(IV). Onarıcı/İade Edici hukuk

(I). Organik dayanışma(II). Cezalandırıcı hukuk(III). Mekanik dayanışma(IV). Onarıcı/İade Edici hukuk

(I). Organik dayanışma(II). Onarıcı/İade Edici hukuk(III). Mekanik dayanışma(IV). Cezalandırıcı hukuk

(I). Organik dayanışma(II). Onarıcı/İade Edici hukuk (III). Cezalandırıcı hukuk(IV). Mekanik dayanışma

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Emile Durkheim’a göre sosyolojinin çalışma konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal kurumlar

Toplumsal olgular

Toplumsal eylemler

Toplumsal formlar

Toplumsal ilişkiler

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 39

E. Durkheim’a göre bir toplumsal olgunun nedeninin başka bir toplumsal olguda aranması, aşağıda belirtilen sosyolojik yöntem kurallarının hangisiyle ilgilidir?

Toplumsal olguların gözlemine ilişkin kurallar

Sosyolojik kanıtlamaya ilişkin kurallar

Toplum tiplerinin belirlenmesine ilişkin kurallar

Normal ile patolojik olanın ayrımına ilişkin kurallar

Toplumsal olguların açıklanmasına ilişkin kurallar

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 40

E. Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir olgunun gözlemlenmesi ile ilgili kurallardan biridir?

Toplumsal olguyla ilgili başkalarının hükümleri dikkate alınmalı.

Peşin hükümden sistematik olarak kopmak gerekmektedir.

Toplumsal olgunun fiziksel ve nesnel özellikleri sıralanmalı.

Toplumsal olguların açıklanmasında araştırmacının düşünceleri dâhil edilmeli.

Toplumsal olguyla ilgili yargılar önceden belirlenmeli.

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Durkheim'ın çalışmalarında bireylerin toplumla aşırı bütünleşmeleri veya yetersiz bütünleşmeleri sonucu ortaya çıkabilen intihar tiplerine sırasıyla verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Özgeci intihar-Anomik intihar

Bencil intihar-Kaderci intihar

Anomik intihar-Kaderci intihar

Kaderci intihar-Özgeci intihar

Özgeci intihar-Bencil İntihar

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Durkheim'a göre işbölümünün oldukça sınırlı olduğu ve farklılaşmanın olmadığı benzeşmeye dayalı toplumlarda görülen dayanışma tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Baskıcı dayanışma

Biliçsel dayanışma

Mekanik dayanışma

Organik dayanışma

Bütüncü dayanışma

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Toplumsal geçiş süreçlerinde var olan kuralların bireyler üzerindeki bağlayıcılıklarının çözülmesi sonucu ortaya çıkan normsuzluk veya kaidesizlik durumuna Durkheim tarafından verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Anomi

Demir kafes

Şeyleşme

Yabancılaşma

Dışsallaşma

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Durkheim'a göre tüm dinlerin kaynağı aşağıdakilerden kangisidir?

Doğa üstü güçler

Fizik ötesi varlıklar

Birey

Toplum

Kutsal varlıklar

Açıklama:

Durkheim’ın din olgusuna bakışını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Durkheim'a göre aşağıdakilerden hangisi sosyolojik yöntemin kurallarından biri değildir?

Toplumsal olguların nesneler gibi ele alunması

Normal ile patolojik olan olguların birbirinden ayrılması

Bir toplumsal olgunun ancak başka bir toplumsal olgu ile açıklanması

Toplumsal olguların toplumun ihtiyaçlarının karşılanmas açısından sahip oldukları işlevlere göre açıklanması

Toplumsal olguların bireylerin bilinçlerine indirgenerek açıklanması

Açıklama:

Durkheim’m sosyolojik yönteminin temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Durkheim'a göre organik dayanışmacı toplumlarda görülen hukuk tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cezalandırıcı hukuk

Onarıcı hukuk

Yargılayıcı hukuk

Değerlendirici hukuk

Baskıcı hukuk

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Durkheim'a göre mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçişi sağlayan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kolektif bilinç

Onarıcı hukuk

işbölümü

Ahlaki yapı

Dinamik yoğunluk

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Durkheim'a göre aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin çalışma konusunu oluşturan toplumsal olguları tanımlayan temel özelliklerden biridir?

Toplumsal olgular bireylerin bilinçleri dışında var olmazlar.

Toplumsal olgular bireysel niteliğe sahiptirler.

Toplumsal olgular baskıcı/sınırlandırıcı özelliğe sahiptirler.

Toplumsal olgular sadece maddi niteliktedirler.

Toplumsal olgular sadece manevi niteliktedirler.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Durkheim'a göre toplumsal olguların gözlemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Toplumsal olgular nesnelermiş gibi ele alınmalıdır.

Toplumsal olgular gözleme uygun nitelikte değildir.

Toplumsal olgular kendilerine özgü bağımsız bir gerçekliğe sahip değildir.

Toplumsal olgular bireysel bilinçlerin dışında var olamaz.

Toplumsal olgulardaki patolojik durumlar deney ve gözlemle ayırt edilemez.

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.
A şıkkı dışındaki diğer şıklar Durkheim'ın sosyolojik yöntemin kuralları hakkındaki görüşleriyle tamamen zıtlık içindedir. Ancak Durkheim toplumsal olguların nesneler yani şeyler gibi ele alınması savunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi maddi nitelikte bir toplumsal olgudur?

Ahlâk

Kolektif eğilimler

Kolektif bilinç

Nüfus dağılımı

Kolektif temsiller

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi maddi-olmayan bir toplumsal olgudur?

Nüfus dağılımı

Toplumun yapısı

Devlet

Cami ve kilise gibi ibadet merkezleri

Kolektif bilinç

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıda verilenlerden hangisi Durkheim’a göre toplumsal olgunun özelliklerinden birisi değildir?

Toplumsal olgular bireylerin bilinçleri dışında var olurlar.

Toplumsal olgular bireylere indirgenemeyecek kolektif bir niteliğe sahiptirler.

Toplumsal olguların bireylerin dışında bir gerçeklikleri yoktur.

Toplumsal olgular kendilerine özgü bağımsız bir gerçekliğe sahiptirler.

Toplumsal olgular baskıcı ve sınırlandırıcı bir güce sahiptirler.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın birey hakkında sahip olduğu düşüncelerden biri değildir?

Birey bencil dürtülere ve tutkulara sahiptir.

Bireyin tutkularının kontrol altına alınması onun özgürlüğüne engeldir.

Birey kendi çıkarlarını toplumun çıkarlarından üstün tutar.

Birey ancak toplumsal çıkarların farkına olduğu zaman özgürleşir.

Bireyi kontrol altına alacak güç ahlâki disiplindir.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisine göre, Durkheim toplumları mekanik ve organik dayanışmacı olarak sınıflandırmaktadır?

İşbölümü

Anomi

Kolektif bilinç

Kolektif temsiller

Teknolojinin gelişmişliği

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Onarıcı hukuk aşağıdaki toplum tiplerinin hangisinde uygulanmaktadır?

Organik dayanışmaya dayalı toplumlarda

Geleneksel dayanışmaya dayalı toplumlarda

İlkel dayanışmaya dayalı toplumlarda

Köleci dayanışmaya dayalı toplumlarda

Mekanik dayanışmaya dayalı toplumlarda

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın intihar sınıflandırması içinde yer almaz?

Kaderci intihar

Bencil intihar

Fedakar intihar

Özgeci intihar

Anomik intihar

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Durkheim’a göre savaş esnasında esir düşmemek için intihar eden askerin intihar tipi aşağıda verilen toplumsal nedenlerden hangisi ile açıklanabilir?

Aşırı düzenleme

Yetersiz düzenleme

Yeterli bütünleşme

Yetersiz bütünleşme

Aşırı bütünleşme

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Durkheim'ın dil ile ilgili fikirlerinin aşağıdakilerden hangisi üzerine yapıtığı incelemelere dayandırmıştır?

Protestanlık

Totemizm

Yahudilik

Hıristiyanlık

Katoliklik

Açıklama:

Durkheim’ın din olgusuna bakışını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim sosyolojisinin temel kavramlarından biridir?

Maddi ve manevi üretim

Dinamik gerilim

Ahlâki bilinç

Kolektif bilinç

Sınıf bilinci

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinde yer alan temel kavramları tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Durkheim göre, toplumsal dayanışmanın çok yüksek veya düşük olduğu yerlerde bağımlılık ve özerklik ilişkisindeki dengesizliğin bir sonucu olarak ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Anomi

İntihar

Bilinç

Ahlak

işbölümü

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.
Durkheim’e göre işbölümü, “farklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine getiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sa¤layan, istikrarlı bir düzenlemeyi anlatır.” Durkheim'e göre , insan ancak toplumun içinde ve toplum yoluyla tam anlamıyla insan olur. Bir toplumdaki doğru ahlâki eylem sadece bireysel arzuların toplumun veya grupların hizmetine feda etmesiyle oluşur. Bilinç; bireyin toplum içindeki yeriyle ilgili temel fikirleridir. İntihar; toplumsal dayanışmanın çok yüksek veya düşük olduğu yerlerde bağımlılık ve özerklik ilişkisindeki dengesizliğin bir sonucu olarak ortaya çıkar. Anomi; Anomi toplumsal geçiş dönemlerinde normların olmadığı ya da görece normsuzluk durumunu ifade eden bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Durkheim toplumu bütün olarak analiz edip bireylerin bilinçleri temelinde analize karşı çıkmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojinin çalışma konusu toplumsal olgulardır.

Kollektif bilinç

Toplumun yapısal bileşenleri

Toplumsal olgular bireylerin bilinçleri dışında var olur.

Kollektif temsiller ve kollektif eğilimlerdir.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.
Durkhiem’e göre sosyolojinin çalışma konusu toplumsal olgulardır. Toplumsal olgular bireyinbilinçleri dışında var olan, kendine özgü bağımsız bir gerçekliğe sahip ve kendilerini bireye zorla kabul ettiren olgulardır. Örneğin ahlâki kurallar bize dışsal ve bizi kısıtlayan bir toplumsal olgudur ancak birey onu içselleştirdiği ölçüde davranışına yön verir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın çalışma yürüttüğü konu başlıklarından biri değildir?

Din

İntihar

Toplumsal İşbölümü

İdeoloji

Sanayileşme

Açıklama:

Durkheim’m sosyolojik yönteminin temel özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Klasik dönemde sosyolojinin toplumsal yaşamı analiz etmeye yönelik bağımsız bir disiplin olarak gelişimine katkıda bulunan; Emile Durkheim'ın toplum bilimin yöntemi, toplumsal işbölümü, sanayileşme, intihar, din ve ahlâk konuları üzerine yaptığı çalışmalar sosyolojinin gelişiminde çok önemli bir yere sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi maddi olmayan toplumsal olgulara örnek oluşturur?

Kilise

Devlet

Ahlak

Nüfus Dağılımı

Yerleşim Düzeni

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.
Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır; A. Maddi-toplumsal olgular 1. Toplum 2. Toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet gibi) 3. Toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenleridir. B. Maddi-olmayan toplumsal olgular ise, 1. Ahlâk, 2. Kolektif bilinç, 3. Kolektif temsiller ve kolektif eğilimlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim’ın birey ve toplum konusunda ileri sürdüğü görüşlerden biri değildir?

Bireyin sonsuz arzuları yalnızca toplumsal denetim tarafından kontrol altına alınabilir.

Birey her zaman toplum karşısında üstün konumda tutulmalıdır.

İnsan ancak toplumun içinde ve toplum yoluyla tam anlamıyla insan olur.

Birey ve toplum arasında dengenin oluşturulabilmesi için güçlü bir toplumsal dayanışma gereklidir.

Bireyin kendi şahsi amaçlarını daha yüksek amaçlara tabi kılmayı öğreten, toplumdur.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.
Durkheim’ın birey anlayışı ve bireyin toplum içindeki yeri, genel olarak bireyin topluma uyum sağlaması ve toplumla bütünleşmesi üzerine kuruludur. Ona göre iyi bir vatandaş olmanın en önemli yolu toplumsal kolektiviteye katkıda bulunmaktır. Durkheim’e göre, insanın doğal doyumsuzluğunun sonucu oluşan arzular, sadece toplumsal denetim tarafından kontrol altına alınabilir. Ona göre, insan ancak toplumun içinde ve toplum yoluyla tam anlamıyla insan olur. Toplum, birey karşısında üstün bir durumdadır ve birey ise toplumsal bütünlüğün sağlanması için toplumun emirlerine uyması gereken bir varlık olarak görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdaki yargılardan hangisi Durkheim’ın toplumsal işbölümüne ilişkin düşüncelerinden biridir?

Bir toplum içinde, düzenlemeyi ve istikrarı sağlayan bir işlev üstlenir.

Toplumda işbölümü geliştikçe bireyin bağımsızlığı ve özerkliği azalmaktadır.

Bireyin bağımsızlığı ve özerkliği azaldıkça toplumla olan bağları güçlenmektedir.

İşbölümü maddi nitelikte olmayan bir toplumsal olgudur.

İşbölümündeki değişimlerin, toplumsal yapıda kapsamlı sonuçlara yol açma gücü yoktur.

Açıklama:

Durkheim’m birey ve toplum anlayışını özetleyebileceksiniz.
Durkheim'a göre, toplumdaki işbölümü geliştikçe birey daha fazla bağımsızlaşmakta ve özerklik kazanmaktadır. Ancak bireyin özerkliği ve bağımsızlığı artıkça toplumla olan bağları da güçlenmektedir. Bireyin toplumla olan bağları, işbölümü olgusu temelinde açıklanmaktadır. İşbölümü bir toplum içinde düzenlemeyi ve istikrarı sağlayan bir işleve sahiptir. Ona göre, işbölümünün gerçek işlevi “iki ya da daha fazla insan arasındaki bir dayanışma duygusu yaratmaktır”. Onun için, toplumdaki işbölümü görevler veya sorumluluklarda belli ölçüde uzmanlaşmayı gerektirdiği için maddî nitelikte bir toplumsal olgudur.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi mekanik dayanışmacı toplumların özelliklerindendir?

İşbölümü, uzmanlaşma ve farklılaşma yoğun olarak görülür.

Farklılaşmanın yoğunluğu nedeniyle kolektif bilinç asgari düzeydedir.

Kolektif bilincin içeriği önemli ölçüde dinsel karakterdedir.

Bu tür toplumlarda uygulanan hukuk onarıcı veya iade edici hukuktur.

Bireylerin toplumun ortak ahlakıyla kurduğu bağ yüzeyseldir.

Açıklama:

Durheim sosyolojisinde mekanik ve organik dayanışmaya dayalı toplum tip¬lerinin özelliklerini ayırt edebileceksiniz.
Durkheim’a göre mekanik dayanışma benzeşmeye dayalı, işbölümünün oldukça sınırlı olduğu ve farklılaşmanın olmadığı daha çok sanayi öncesi toplumlarda görülmektedir. Mekanik dayanışmaya bağlı toplumlarda bireysel eylem, kendiliğinden kolektif kimliğe bürünmektedir. Bu toplumlarda genellikle kolektif (ortak) bilinç egemendir. Bu kolektif bilincin içeriği önemli ölçüde dinsel karakterdedir ve dinsel fikirler bütün toplumu kuşatmıştır. Durkheim’e göre, mekanik dayanışmaya dayalı toplumlarda cezalandırıcı hukuk olarak tanımladığı yaptırımlar uygulanmaktadır. . Toplum üyeleri ahlâk sistemine kuvvetle bağlı oldukları için, bu ahlâk sistemine karşı işlenen suç da ağır cezayla cezalandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Durkheim'e göre aşağıdakilerden hangisi intihar üzerinde etkisi olmayan olgulardan biridir?

Anomi

Kolektif Bilinç

Toplumsal Eğilimler

Kolektif Temsiller

Dinamik Yoğunluk

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.
Durkheim, intiharı özellikle toplumsal birlik problemi ile ilişkili bir toplumsal olgu olarak görür. Bu nedenle de onu toplumu bir arada tutan toplumsal bağlar ile ilişkili olarak ele alır. Bu bakımdan Durkheim’ın intihar olgusunu ele alışını birey ve toplum arasında uygun denge arayışı ve bu dengeyi bozabilecek tehditlerin belirlenmesi olarak düşünebiliriz.Ona göre, intihar toplumsal bağlara, bu bağların varlığı veya yokluğuna, güçlü ve zayıf olmasına göre değişmektedir. İlk dört seçenek birey ve toplum ilişkisi kapsamında ortaya konan ve intiharla ilişkilendirilebilecek olgularken, son seçnek olan dinamik yoğunluğun intihar üzerinde bir etkisi yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Durkheim'in din olgusuna dönük düşüncelerinden biri değildir?

Dinin kaynağını kolektif bilinç oluşturur ve bu kolektif bilincin kaynağı toplumdur.

Yüce bir tanrıya inanmak dünya üzerindeki tüm dinlerin ortak özelliğidir.

Totemler, maddi nitelikte olmayan toplumsal gücün maddi nitelikteki sembolleridir.

Dinin temel işlevlerinden biri toplumsal dayanışmayı sağlaması ve güçlendirmesidir.

Toplumsal hayatın bazı yönlerinin kutsal olarak yüceltilmesi, dinin gelişimi için gerekli bir koşuldur.

Açıklama:

Durkheim’ın din olgusuna bakışını açıklayabileceksiniz.
Kutsal olan ve olmayan ayrımı, tüm dinlerde ortak iken, yüce bir tanrıya inanmak tüm dinlerin ortak olan bir özelliği değildir. Örneğin, Budizmin birçok öğretisi kişisel ve yüce bir tanrıya inanmayı gerektirmez. Bu nedenle Durkheim’e göre sanıldığının aksine din yüce bir tanrıya inanmak değil, kutsal sayılan şeylere inanmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Toplumdaki düzenleyici güçlerin bozulması ve toplumun ahlaki yapısının birey üzerindeki gücünü kaybetmesi durumunda ortaya çıkan intihar tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bencil

Özgeci

Kaderci

Ontolojik

Anomik

Açıklama:

Durkheim’ın incelediği intihar tiplerini karşılaştırabileceksiniz.
Toplumdaki düzenleyici güçlerin bozulması ve toplumun ahlaki yapısının birey üzerindeki gücünü kaybetmesi durumunda Durkheim’ın anomik dediği intihar tipi ortaya çıkabilmektedir. Anomik intihar oranları hem ekonomik durgunluk dönemlerinde hem de hızlı ekonomik büyüme ve refah dönemlerinde artmaktadır. Her iki durum da bir değişim sürecini anlatmaktadır. Bu süreçte, köksüzlük ve normsuzluk anomik eğilimlerin oluşmasına neden olarak intiharların ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

'Sosyolojiyi bağımsız bir disiplin olarak kurma ve ona bilimsel bir statü kazandırma' konusundaki önemli katkıları olan Emile Durkheim'ın eseri olmayan kitap aşağıdakilerden hangisidir?

İşbölümü (1893)

Sosyolojik Yöntemin Kuralları (1895)

İntihar (1897)

Dini Hayatın İlksel Biçimleri (1912)

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu (1902)

Açıklama:

Sosyolojinin asıl kurucusu olarak kabul edilen E. Durkheim, Fransa’da Epinal Alsace-Lorraine’da doğdu. 1882’de Ecole Normale Supéieu re adlı ünlü okulu bitirdi. Akademik kariyerine başladıktan sonra 1884’de Fransa’da Bordeaux Üniversitesinde sosyal bilimci unvanı ile atanan ilk kişi olarak ders vermeye başladı. 1902’de Sarbonne Üniver sitesinde çalışmalarına devam etti ve aynı üniversitede Eğitim ve Sos yal Bilim Profesörlüğüne atandı.
En önemli eserleri arasında İşbölümü (1893), Sosyolojik Yöntemin Kuralları (1895), İntihar (1897), Dini Ha yatın İlksel Biçimleri (1912) yer almaktadır.
Protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu adlı eser Max Weber'indir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. Durkheim’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi, önemli ölçüde pozitivist bir bilim anlayışını temsil etmektedir
II. Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır
III. Maddi toplumsal olgular, toplum, toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet gibi) ve toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenlerdir.
IV. Kolektif temsiller ve kolektif eğilimler maddi toplumsal olgulardır.
Yukarıda Durkheim ile ilgili verilen ifadelerden hangileri yanlıştır?

II.

III ve IV

I ve III

Açıklama:

Durkheim’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi, önemli ölçüde pozitivist bir bilim anlayışını temsil etmektedir. Marx’ın aksine Durkheim, biyolojik benzeşmeye da yalı olarak parçaları arasında işlevsel karşılıklılık temelinde işbirliğinin var olduğu uyumcu bir toplum modeli ve buna uygun pozitivist bir yöntem benimser. Durk heim sosyolojik yöntemin kuralları çalışmasına, sosyolojinin çalışma nesnesinin ne olduğu sorusuyla başlar. Ona göre sosyolojinin çalışma konusu toplumsal olgu lardır. Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır (Lukes, 1972, aktaran, Ritzer, 1992, s. 3): Maddi-toplumsal olgular 1.Toplum Toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet gibi) Toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenleridir. Kolektif temsiller ve kolektif eğilimler ise maddi olmayan toplumsal olgulardır.
Durkheim’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi, önemli ölçüde pozitivist bir bilim anlayışını temsil etmektedir. Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır (Lukes, 1972, aktaran, Ritzer, 1992, s. 3):

Maddi-toplumsal olgular

Toplum

Toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet gibi)

Toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenleridir.

Maddi-olmayan toplumsal olgular ise,

Ahlâk,

Kolektif bilinç,

Kolektif temsiller ve kolektif eğilimlerdir.

Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Marx ve Durkheim’ın ''sosyolojik yöntem anlayışı'' karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Marx'ın sınıflar arasındaki ilişkilere sömürüye dayalı ve çelişkili ilişkiler olarak yaklaşımı çatışmacı bir yaklaşım olarak nitelenir.

Durkheim sosyolojinin çalışma nesnesi olarak belirlediği toplumsal olguların nesne gibi ele alınmaları gerektiğini savunur.

Marx’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi materyalist bir tarih anlayışı çerçevesinde şekillenmiştir.

Durkheim biyolojik benzeşmeye dayalı bir toplum modelini ve buna uygun pozitivist bir yaklaşım ve yöntemi önce benimsemiş sonrasında materyalist anlayışı savunmuştur.

Durkheim sosyolojinin ilk dönem kurucularından Comte ve Spencer’e benzer bir yaklaşım ve yöntem benimsemiştir.

Açıklama:

Marx’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi materyalist bir tarih anlayışı çerçevesinde şekillenmiştir. Marx, tarihsel materyalist toplum analizinde özellikle ekonomik alt yapı ile üst yapı arasında yaptığı ikili ayırım üzerinde durur. Marx’ın materyalist tarih anlayışına göre tarihsel süreçte ortaya çıkan bütün toplumlar üretim araçlarına sahip olan ve olmayan iki temel sınıfa bölünmüş sınıflı toplumlardır. Marx temel toplumsal sınıflar olarak tanımladığı bu iki sınıf arasındaki ilişkileri sömürüye dayalı ve çelişkili ilişkiler olarak tanımlar. Bu açıdan da Marx’ın yaklaşımı çatışmacı bir yaklaşım olarak nitelenir. Marx çalışmalarında özellikle tarihsel gelişme sürecinde ortaya çıkan son çelişkili üretim biçimi olarak tanımladığı kapitalizmin analizi üzerinde yoğunlaşır. Durkheim ise sosyolojinin ilk dönem kurucularından Comte ve Spencer’e benzer olarak biyolojik benzeşmeye dayalı uyumcu bir toplum modeli ve buna uygun pozitivist bir yaklaşım ve yöntem benimsemişti
Durkheim sosyolojinin ilk dönem kurucularından Comte ve Spencer’e benzer olarak biyolojik benzeşmeye dayalı uyumcu bir toplum modeli ve buna uygun pozitivist bir yaklaşım ve yöntem benimsemiştir. Oysa; Marx’ın sosyolojik yaklaşım ve yöntemi materyalist bir tarih anlayışı çerçevesinde şekillenmiştir. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Toplumsal bağları gevşek olan ve kendini yalnız hisseden bireylerin intiharı ............örnek olarak verilebilir. ............. intihara ise,Hindistan’da eşi ölen kadınların, eşlerinin cenazesinde kendilerini yakmalarını örnektir. Ekonomik kriz sonucunda iflas eden bir bireyin intiharı ise ............örnek olarak gösterilebilir.Bireyin üzerinde baskı yapan kuralların katılığından kaynaklanan .................. örnek olarak ise, Durkheim, köle intiharlarını örnek olarak gösterir.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

Bencil intihar, özgeci, anomik intihar, kaderci intihar

Kaderci intihar, baskıcı intihar, özgeci, bencil intihar

Bencil intihar, anomik intihar, özgeci, kaderci intihar

Kaderci intihar, bencil intihar, anomik intihar, kaderci intihar

Kaderci intihar, bencil intihar, anotomik intihar, baskıcı intihar

Açıklama:

Toplumsal bağları (aile, dinsel grup ve benzeri) gevşek olan ve kendini yalnız hisseden bireylerin intiharı bencil intihara örnek olarak verilebilir. Özgeci intihara ise, Durkheim’in kendisi, Hindistan’da eşi ölen kadınların, eşlerinin cenazesinde kendilerini yakmalarını örnek olarak gösterir. Ekonomik bir kriz sonucunda iflas eden bir bireyin intiharı ise anomik intihara örnek olarak gösterilebilir. Bireyin üzerinde baskı yapan kuralların katılığından kaynaklanan kaderci intihara örnek olarak ise, Durkheim, köle intiharlarını örnek olarak gösterir. Türkiye’de aşırı baskı altında olan ve zorla evlendirilen kadınların intiharı da kaderci intihara örnek olarak verilebilir.
Toplumsal bağları (aile, dinsel grup ve benzeri) gevşek olan ve kendini yalnız hisseden bireylerin intiharı bencil intihara örnek olarak verilebilir.
Özgeci intihara ise, Durkheim’in kendisi, Hindistan’da eşi ölen kadınların, eşlerinin cenazesinde kendilerini yakmalarını örnek olarak gösterir.
Ekonomik bir kriz sonucunda iflas eden bir bireyin intiharı ise anomik intihara örnek olarak gösterilebilir.
Bireyin üzerinde baskı yapan kuralların katılığından kaynaklanan kaderci intihara örnek olarak ise, Durkheim, köle intiharlarını örnek olarak gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Modern toplumlarda kadınların anne ve ev kadını olarak yaptıkları işler toplumun diğer kurumları tarafından üstlenilir. Okul öncesi ana okulları, çocukların bakım ve eğitim işlerini yerine getirirken ev hizmetleri ve emek tasarrufu sağlayan çamaşır, bulaşık makinesi, mikro-dalga fırınlar gelişmiştir.
Yukarıda sözü edilen ve örnekleri verilen toplum aşağıdakilerden hangisidir?

Ütopyacı toplum

Organik dayanışmacı toplum

Kolektif temsil toplumu

Tek parçalı (yalınç) toplum

İş bölümüne dayalı dinamik toplum

Açıklama:

Organik dayanışmanın temel özelliğinin gelişmiş işbölümü olduğunu ifade etmiştik. Organik dayanışmanın görüldüğü modern toplumlarda yaşayan birey ler, mekanik dayanışmanın belirgin olduğu geleneksel toplumlardan farklı olarak; uzmanlaşmanın yoğun olduğu yerleri işgal ederler. İşbölümüne bağlı olarak uzmanlaşmanın gelişmesi bireylerin sınırlı görev ve sorumluluklara sahip olması na neden olmaktadır.
Örneğin, organik dayanışmacı toplumlarda yani modern toplumlarda kadınların anne ve ev kadını olarak yaptıkları işler toplumun diğer kurumları tarafından üstlenilebilmektedir. Okul öncesi anaokulları, çocukların bakım ve eğitim işlerini yerine getirmektedir. Bu toplumlarda ev hizmetleri ve emek tasarrufu sağlayan çamaşır, bulaşık makinesi, mikro-dalga fırınlar, yemek servisleri gibi araçlar gelişmiştir (Ritzer, 1992).

Doğru Cevap: B

Soru 75

Klasik dönemde sosyoloji biliminin gelişimine katkıda bulunan birçok düşünür-yazar arasından özellikle Durkheim'ın katkısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Durkheim sosyolojiye, onu diğer bilimlerden bağımsızlaştıracak ve önemini ortaya koyacak, güçlü bir kavramsal ve kuramsal çerçeve kazandırmıştır.

Durkheim özellikle kapitalizmin eleştirel bir analizini yaptığı çalışması ile modern toplumlarda çatışmanın kaynağına sosyolojik ışık tutmuştur.

Durkheim’in özellikle ekonomik alt yapı ile üst yapı arasında yaptığı ikili ayırım sosyolojik yöntemin ilkelerini belirlemede sosyoloji tarihinde ayrı bir öneme sahiptir.

Durkheim, sosyoloji tarihinde ilk defa pozitivist yönteme karşı koyarak bunu benimsemeyen yenilikçi bir bakış açısı getirir.

Durkheim'ın hiç yazılı eseri olmamasına karşın akademik bakış açısı ve üniversitedeki görevi ona katkı yapma olanağı vermiştir.

Açıklama:

Durkheim, sosyolojiyi bağımsız bir disiplin olarak kurma ve ona bilimsel bir statü kazandırma konusundaki önemli katkılarından dolayı sosyoloji tarihi içinde önemli bir yere sahiptir. Cevap bu nedenle A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Durkheim’e göre ............., “farklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine getiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sağlayan, istikrarlı bir düzenlemeyi anlatır.” Tanımdan da anlaşılacağı gibi........... toplum içinde düzenlemeyi ve istikrarı sağlayan bir işleve sahiptir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere hangisi gelmelidir?

İşbirliği

İşbölümü

Kolektif bilinç

Mekanik dayanışma

Ortak ahlak

Açıklama:

Durkheim’e göre işbölümü, “farklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine ge tiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sağlayan, istikrarlı bir düzenlemeyi an latır.” Tanımdan da anlaşılacağı gibi işbölümü bir toplum içinde düzenlemeyi ve istikrarı sağlayan bir işleve sahiptir.
Ona göre, işbölümünün gerçek işlevi “iki ya da daha fazla insan arasındaki bir dayanışma duygusu yaratmaktır”
Durkheim’e göre işbölümü, “farklı ama bir bütün içindeki faaliyetleri yerine ge tiren kişi ya da grupları koordine etmeyi sağlayan, istikrarlı bir düzenlemeyi anlatır.” Tanımdan da anlaşılacağı gibi işbölümü bir toplum içinde düzenlemeyi ve istikrarı sağlayan bir işleve sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Durkheim, din hakkındaki fikirlerini Avustralyalı Arunta kabilesinde yaptığı incelemelere dayandırken onların hangi din sistemini incelemiştir?

Aruntaizm

Tengricilik

Totemizm

Katoliklik

Naturizm

Açıklama:

Durkheim, din hakkındaki fikirlerini Avustralyalı Arunta kabilesindeki totemizm üzerine yaptığı incelemelere dayandırmaktadır. Totemizm özellikle hayvanların ve bitkilerin kutsal sayıldığı ve klanın amblemleri olarak alındığı bir din sistemidir. Yani totemizm çevredeki özel şeylere hayvanlara, bitkilere, özel yerlere ve nesnelere - tapmayı ve bu şeylerin dinsel ayinlerde kullanılan temsillerini yapmayı gerektirir.
Ona göre totemizm en ilkel ve en basit din biçimidir ve kaynağı bitki veya hayvanlar değildir. Bitki ve hayvanlar sadece bu kaynağı temsil etmektedirler. Dolayısıyla totemler, aslında maddi nitelikte olmayan toplumsal gücün maddi nitelikteki temsilleri veya sembolleridir.
Durkheim, din hakkındaki fikirlerini Avustralyalı Arunta kabilesindeki totemizm üzerine yaptığı incelemelere dayandırmaktadır. Totemizm özellikle hayvanların ve bitkilerin kutsal sayıldığı ve klanın amblemleri olarak alındığı bir din sistemidir. Yani totemizm çevredeki özel şeylere - hayvanlara, bitkilere, özel yerlere ve nesnelere tapmayı ve bu şeylerin dinsel ayinlerde kullanılan temsillerini yapmayı gerektirir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Durkheim sosyolojisinin temel kavramları arasında yer almaz?

Kolektif bilinç

Dinamik yoğunluk

Kolektif temsiller

Ahlaki bilinç

Toplumsal eğilimler

Açıklama:

Durkheim sosyolojisinin temel kavramları arasında yer almayan Ahlaki bilinçtir. Diğerlerinin hepsi temel kavramlar arasında yer almaktadır.
Bunlar kolektif bilinç, kolektif temsiller, toplumsal eğilimler, dinamik yoğunluk, anomi, intihar kavramlarıdır.
Cevap D şıkkıdır.
Durkheim sosyolojisinin temel kavramları arasında yer almayan Ahlaki bilinçtir. Diğerlerinin hepsi temel kavramlar arasında yer almaktadır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Durkheim'a göre sosyolojinin çalışma konusu maddi ve maddi nitelikte olmayan toplumsal olgulardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ''maddi toplumsal olayların'' dışında kalır?

Toplum

Kilise

Devlet

Ahlak

Yerleşim düzeni

Açıklama:

Durrkheim'a göre sosyolojinin çalışma konusu toplumsal olgulardır. Durkheim toplumsal olguları maddi ve maddi nitelikte-olmayan toplumsal olgular olarak iki şekilde sınıflandırır. Maddi toplumsal olgular:
1.Toplum 2.Toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet) 3. Toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenleridir.
Ahlak Maddi olmayan toplumsal olgudur.
Durkheim göre:
Maddi toplumsal olgular:
1.Toplum 2.Toplumun yapısal bileşenleri (kilise, devlet) 3. Toplumun morfolojik (nüfus dağılımı, yerleşim düzeni) bileşenleridir.
Ahlak Maddi olmayan toplumsal olgudur.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Weber’e göre sosyolojinin çalışma nesnesi olması gereken ve bireylerin içgüdüsel nitelik taşımayan anlamlı bütün eylemlerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal eylem

Geleneksel otorite

Kolektif bilinç

Toplumsal sınıf

İçgüdüsel davranış

Açıklama:

Ünitenin Weber’de Sosyolojik Yöntem bölümünde, toplumsal eylem kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Weber’e göre değer yargılarından arınmış, tekil bir olgunun ortalama özelliklerini ifade eden, gerçek hayatta rastlanmayan açıklayıcı kurgulara ne ad verilir?

Akılcı eylem

Kolektif bilinç

İdeal tip

Yasal otorite

Toplumsal sınıf

Açıklama:

Ünitenin Weber’de Sosyolojik Yöntem bölümünde, ideal tip açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Weber’e göre günlük davranışların dışındaki bir uyaran sonucunda meydana gelen, belirli koşullarda bireyin duygusal tepkisiyle oluşan eylem tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Değersel eylem

Akılcı eylem

Amaçsal eylem

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Açıklama:

Ünitenin Toplumsal Eylem ve Otorite Tipleri bölümünde, Weber’in eylem tipleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Weber’e göre, meşruluğunu lider kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından, kahramanlık gücünden alan otorite tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel

Karizmatik

Akılcı

Yasal

Modern

Açıklama:

Ünitenin Toplumsal Eylem ve Otorite Tipleri bölümünde, Weber’in otorite tipleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Toplumsal aktörlerin kişisel olmayan ilişkiler bağlamında çevrelerindeki dünya üzerinde daha fazla denetim kurmak için bilgiye giderek daha çok başvurmalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonelleşme

Bürokrasi

Otorite

Uzmanlaşma

Eylem

Açıklama:

Ünitenin Rasyonelleşme ve Bürokrasi bölümünde, Weber’in rasyonelleşme kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Weber’e göre her biri uzmanlaşmış bir işlevi yerine getiren çok sayıda birey arasındaki işbirliğinin sürekli örgütlenmesine ne ad verilir?

Eylem

Otorite

Dayanışma

Sınıf

Bürokrasi

Açıklama:

Ünitenin Rasyonelleşme ve Bürokrasi bölümünde, Weber’in bürokrasi kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Weber’e göre kâr anlayışı ile akılcı çalışma disiplinini ilk defa birleştiren din aşağıdakilerden hangisidir?

Budizm

Hıristiyanlık

Hinduizm

Musevilik

Totemizm

Açıklama:

Ünitenin Protestan Ahlakı ile Kapitalizm bölümünde, Hıristiyanlık hakkında bilgi verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Weber’e göre mülkiyetin yanı sıra mülkiyet dışında kalan beceri, eğitim, bilgi ve benzeri bireylerin piyasaya sunduğu çeşitli nitelikteki ekonomik faktörlere göre belirlenen konum aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinç

Parti

Statü

Eylem

Sınıf

Açıklama:

Ünitenin Tabakalaşma Teorisi bölümünde, Weber’in sınıf kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Weber’e göre olumsuz ayrıcalıklı sınıf içinde yer alan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Zanaatçılar

Tüccarlar

Yoksullar

Memurlar

Köylüler

Açıklama:

Ünitenin Tabakalaşma Teorisi bölümünde, Weber’in sınıf tipleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Weber’e göre birey ve gruplara başkalarınca yüklenen toplumsal saygınlık veya itibarı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinç

Sınıf

Otorite

Statü

İşgücü

Açıklama:

Ünitenin Tabakalaşma Teorisi bölümünde, Weber’in statü kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Weber’e göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal gerçekliğin birinci düzeyinde yer almaktadır?

Toplumsal eylemler

Toplumsal oluşumlar

Kişisel eylemler

Toplumsal ilişkiler

Düşünsel kurumlar

Açıklama:

Weber'e göre sosyolojinin çalışma konusu toplumsal eylemlerdir ve gerçekliğin birinci düzeyinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Alman felsefe geleneğinden gelen ve doğa bilimleri ve kültür bilimleri arasında kesin bir ayrım yapan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Emile Durkheim

Max Weber

Karl Marx

Auguste Comte

Herbert Spencer

Açıklama:

Max Weber doğa ve kültür bilimleri arasında ayrım yaparak sosyolojinin bir disiplin olarak kurumsallaşmasını da sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre nedensel anlama sürecinin aşamalarından biridir?

Sorgulayıcı anlama

Tarafsız anlama

Açıklayıcı anlama

Betimleyici anlama

Yargılı anlama

Açıklama:

Açıklayıcı anlama Weber için nedensel açıklamanın en önemli aşamalarından biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in yöntemsel aracı olan ideal tiplerin özelliklerinden biridir?

İdeal tiplerin kavramsal saflığına gerçek yaşam içinde rastlanır.

İdeal tipler bir toplumsal olgunun açıklanması için araç değil amaçtır.

İdeal tipler bir toplumsal olgunun özelliklerinin hepsini içermektedir.

İdeal tipler hiçbir zaman somut gerçekliğin karşılığı değildir.

İdeal tipler değer yargılarını içermektedir.

Açıklama:

Weber ideal tipleri hiçbir zaman somut gerçekliğin karşılığı olarak ele almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Basketbol maçı sırasında kendini kontrol edemeyerek karşı takımdan bir kişiye yumruk atan oyuncunun davranışı Weber'in hangi eylem tipine örnek teşkil eder?

Geleneksel motiflere dayalı eylemler

Değersel-akılcı eylemler

Amaçsal-akılcı eylemler

Duygusal motiflere dayanan eylemler

Düşünsel motiflere dayalı eylemler

Açıklama:

Duygusal eylem tipine girer çünkü kişi rasyonel ve amacın dışında duygularına dayalı bir davranış geliştirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Bir kişinin bayramlarda büyükleri ile selamlaşması ve el öpmesi Weber'in hangi eylem tipine örnek teşkil eder?

Amaçsal-akılcı eylemler

Değersel-akılcı eylemler

Duygusal motiflere dayalı eylemler

Düşünsel motiflere dayalı eylemler

Geleneksel motiflere dayanan eylemler

Açıklama:

Bayramlarda el öpmek o toplumun gelenekleri ile ilgili bir eylem biçimidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Weber'e göre Avrupa’da kapitalizmin oluşumu sırasında bireylerin ekonomik tutum ve davranışları üzerinde etkili olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal yapı

Mülkiyet yapısı

Siyasal yapı

İdeolojik yapı

Dini yapı

Açıklama:

Weber'e göre dini ve kültürel yapı Kıta Avrupa'sında kapitalizmin gelişmesi üzerinde etkili olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Weber'e göre meşruluğu akılcı ilkelere dayanan otorite tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Yasal-ussal otorite

Ahlaki otorite

Duygusal otorite

Açıklama:

Yasal-ussal otorite akılcı ilkelere dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Weber'e göre meşruluğunu kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından ve kahramanlık gücünden alan otorite tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Duygusal otorite

Ahlaki otorite

Yasal-ussal otorite

Açıklama:

Karizmatik otorite meşruluğunu kişini özelliklerinden alır.
Karizmatik otorite, meşruluğunu kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından ve kahramanlık gücünden alır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre çağdaş bürokrasinin somut işleyiş biçimi özelliklerinden biridir?

Yazılı kuralların örgüt içinde bireyin hareketini belirlemesi.

Yönetimin kurallarının geçmişten bozulmadan gelmesi.

Yönetimin sözlü ve geçici kurallara dayanması.

İşyeri yönetiminin özel ve kişisel ilkelere bağlı olması.

Örgütte çalışanların çoğunun maddi kaynaklara sahip olması.

Açıklama:

Weber'e göre, yazılı kuralların örgüt içinde bireyin hareketini belirlemesi çağdaş örgütlerin işleyiş biçiminin özelliklerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Weber'in sosyolojik yaklaşımı hangi sosyolojik teorilerin gelişimine katkı sağlamıştır?

İdeal Tip Yaklaşımı

Toplumsal Sınıf

Rasyonalleşme ve Bürokrasi

Toplumsal Eylem Analizi

Birey-Toplum İlişkisi

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre ideal tip kavramı içerisinde yer almaz?

Karşılaştırmalı çalışma için önemli bir araçtır.

Hiçbir zaman somut gerçekliğin karşılığı değildir.

Değer yargılarından arınmamıştır.

Bireylerinden toplumsal eylemlerinden çok kollektifliklere karşılık gelir.

Kavramsal saflığına gerçek yaşamda rastlanmamıştır.

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Hangisi Weber'e göre toplumsal eylem tiplerinden biri değildir?

Geleneksel motiflere dayanan eylemler

Duygusal motiflere dayana eylemler

Değersel-akılcı eylemler

Amaçsal-akılcı eylemeler

Sezgisel motiflere dayanan eylemler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi protestan ahlâkın taşıyıcılarından biri değildir?

Kalvinizm

Presbiteryenizm

Pietizm

Metodizm

Baptistler

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi kapitalizmin özelliklerinden biri değildir?

Ekonomik yaşamın ticarileşmesi

Rasyonel teknoloji kullanımı

Emeğin piyasa koşullarında özgürce dolaşımı

Özel mülkiyet anlayışının gelişmemiş olması

Girişimcilerin üretim araçları üzerinde kontrolünün olması

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Weber'e göre hangisi olumsuz ayrıcalıklı sınıfların kendi içinde farklılaştığı gruplardan biri değildir?

Özgür olmayanlar

Özgür Olanlar

Sınıftan Çıkarılanlar

Yoksullar

İşçiler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Weber'e göre aşağıdakilerden hangisi orta sınıf içerisinde yer alan gruplardan biri değildir?

Köylüler

Zanaatkârlar

Memurlar

Serbest meslek sahipleri

Askerler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre otorite türlerinden biridir?

Güce dayalı otorite

Bürokratik Otorite

Sınıfsal Otorite

Karizmatik Otorite

Meşru Otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre geleneksel otoritenin özelliklerinden biri değildir?

Güç-otorite ilişkisinin ilk örneğidir.

Kaynağını gelenekler oluşturur.

Liderlerin uygulamaları keyfidir.

Otoritelerini seçim yoluyla elde ederler.

Kanunlar yerine efendilere itaat edilir.

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Weber’e göre sosyolojinin çalışma nesnesi her türlü insan eylemi değil,sadece "………………………………….." toplumsal eylemlerdir.

planlı

içgüdüsel nitelik taşımayan

Nedensel nitelikli olmayan

içgüdüsel nitelik taşıyan

Nedensel nitelikli olan

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Weber'in sosyolojik yaklaşımında toplumsal gerçekliğin düzeyleri hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Birinci düzey toplumsal eylemler, ikinci düzey toplumsal ilişkiler, üçüncü düzey toplumsal oluşumlar

Birincü düzey toplumsal oluşumlar, ikinci düzey toplumsal ilişkiler, üçüncü düzey toplumsal eylemler

Birinci düzey toplumsal eylemler, ikinci düzey toplumsal oluşumlar, üçüncü düzey toplumsal ilişkiler

Birinci düzey toplumsal ilişkiler, ikinci düzey toplumsal oluşumlar, üçüncü düzey toplumsal eylemler

Birinci düzey toplumsal oluşumlar, ikinci düzey toplumsal eylemler, üçüncü düzey toplumsal ilişkiler

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki örneklerden hangisi sosyolojide nedensel anlamanın açıklayıcı anlama aşamasına örnek teşkil eder?

Otomobil tamircisinin lastiği tamir etmesi

Temizlik görevlisinin yerleri süpürmesi

Şöförün öğrencileri okula bırakması

Pazarcının geçinebilmesi için pazarda meyve satması

Sekreterin dosyaları düzenlemesi

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ideal tipin özellikleri arasında değildir?

Somut gerçekliğin karşılığı olması

Değer yargılarından arınmış olması

Kavramsal saflığına gerçek yaşam içerisinde karşılaşılmaz

Belirli bir toplumsal olgunun tüm tipik özelliklerini kapsar

Toplumsal olgunun özelliklerini özgül bir biçimde içerir

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal eylem tipleri arasında değildir?

Geleneksel motiflere dayanan eylemler

Duygusal motiflere dayalı eylemler

Değersel - akılcı eylemler

Amaçsal - akılcı eylemler

Karizmatik eylemler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin somut işleyiş biçimlerinden değildir?

Yazılı kurallar örgüt içerisinde yer alan bireyin harekelerini belirler

Hiyerarşik bir düzen vardır.

Çağdaş bürokrasi yönetimi yazılı belgelere dayanır.

Ticaretle ilgili bütün akılcı olmayan kısıtlamaların kaldırılması

İşyerinin yönetimi öğrenebilir genel kurallara bağlıdır.

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Weber'e göre sosyolojinin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal sınıf ayrılıklarının incelenmesi

Toplumsal olguların oluşumunun incelenmesi

Toplumsal eylemlerin incelenmesi

Bireysel değerlerin incelenmesi

Bireyin eylemlerinin incelenmesi

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Max Weber'in sosyal bilimlerde kullanılan kavramları değer yargılarından kurtarmak amacıyla kullanılmasını önerdiği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik analiz

İdeal tip

Değer nötrleme

Ampirik analiz

Değerler analizi

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdaki otorite tiplerinden hangisinde liderler otoritelerini kanunların belirlediği kurallardan almaktadırlar.

Rasyonel otorite

Kültürel otorite

Geleneksel otorite

Yasal-ussal otorite

Karizmatik otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre kapitalizmin ekonomik açıdan kendine has özelliklerinden değildir?

Emeğin piyasanın talep koşullarında bağlı olarak özgürce hareket etmesi

Ticaretle ilgili akılcı olmayan kısıtlamaların kaldırılması

Bireyleri içine alan genel hukuksal çerçevenin olması

Rasyonel teknoloji kullanımının yoğunlaşması

İş gücünün yönetimde söz sahibi olması

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Weber'in sınıf kategorilerinden mülkiyetçi veya mülk sahibi sınıf içinde yer alır?

Fabrikatörler

Köylüler

Tüccarlar

Zanaatkarlar

Serbest meslek sahipleri

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Weber'in sosyolojik yaklaşımında ilk ve temel düzeyde yer alır?

Toplumsal eylemler

Toplumsal ilişkiler

Toplumsal oluşumlar

Toplumsal ayrıcalıklar

Toplumsal karmaşalar

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Anlamacı yaklaşımı savunan Weber nedensel anlama üzerine odaklanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre nedensel anlamanın sırasıyla iki aşamasıdır?

Anında anlama - açıklayıcı anlama

Anında anlama - bağıntılı anlama

Bireyi anlama - toplumu anlama

Eylemi anlama - sonuçları anlama

Nedensel anlama - eylemsel anlama

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Weber'in "İdeal Tip" kavramında hangi özellikler önem kazanır?

Bireyselleştirici ve özgürleştirici özellikler

Birleştirici ve bütünleştirici özellikler

En yaygın ve görünür özellikler

Ortak ve herkes tarafından kabul gören özellikler

Ayrıştırıcı ve ortak özellikler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 44

"Bir okul müdürünün okuldaki bir şiddet eylemi sırasında tüm öğrenci, öğretmen ve çalışanların can güvenlikleri sağlanmadan okulu terketmemesi" Weber'in hangi tür akılcı eylem tipidir?

Amaçsal

Değersel

Geleneksel

Duygusal

Bireysel

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Weber’e göre aşağıdakilerden hangisini sosyolojinin esas çalışma konusu/nesnesidir?

Toplumsal yapı

Toplumsal kurum

İktidar

Toplumsal eylem

Bürokrasi

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in sosyoloji yöntemini dayandırdığı temel kavramlardan biri değildir?

Nedensellik

Değer ilgisi ve değer yansızlığı

İdeal tip

Eylemin anlamlılığı

İçgüdüler

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in tanımladığı toplumsal eylem tiplerinden biri değildir?

Amaçsal-Akılcı eylemler

Değersel-Akılcı eylemler

Refleksif eylemler

Duygusal motife dayalı eylemler

Geleneksel motife dayalı eylemler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Weber’in “insanları itaat etmeye ve arzu etmedikleri şeyleri yapmaya zorlayabilme” olarak tanımladığı kavram hangisidir?

Sosyalizasyon

İkna gücü

Otorite

Devlet

İktidar

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Weber’in sınıflandırdığı otorite tiplerinden hangisi meşruluğunu tanrısal veya kutsal bir kaynaktan almaz?

Yasal-Ussal otorite

Tabii-Kozmik otorite

Seküler otorite

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Açıklama:

Weber’in yaklaşımını Marx ve Durkheim’ın yaklaşımlarından ayırt edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Weber bürokrasinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisini saymaz?

Bireyin örgüt içindeki hareketini yazılı kurallar belirler.

Kesin bir hiyerarşiye vardır.

Yönetim yazılı belgelere (dosyalara) dayanır.

Devletin otoritesi mutlaktır.

Örgütte çalışanlar maddi kaynakların sahibidir.

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Weber modern bürokrasilerin kendi kurallarına bağlı bireyler yaratarak özgürlüğü ve özerkliği yok ettiğini anlatmak için aşağıdaki benzetmelerden hangisini kullanmıştır?

Keskin bıçak

Bronz heykel

Ruh mengenesi

Demir kafes

Örs ve çekiç

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Dini faktörlerin ekonomik yapılar üzerinde etkili olduğunu ileri süren Weber, bu iddiasını aşağıdaki eşleşmelerden hangisi üzerinden ispatlamaya çalışmıştır?

Taoizm-Feodalizm

İslam-Soyalizm

Hinduizm-Merkantizm

Protestanlık-Kapitalizm

Yahudilik-Asya tipi üretim tarzı

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Weber’in tabakalaşma teorisine göre aşağıdakilerden hangisi sınıf konumunun tanımıdır?

Kişinin toplumsal onur hiyerarşisindeki yeridir.

Kişilerin mal, hayat şartları ve şahsi yaşantıları için sahip oldukları imkanlardır.

Kişilerin sahip oldukları servete göre bulundukları piyasa konumudur.

Kişilerin mülkiyet sahibi olup olmamalarına göre değerlendirilmeleridir.

Kişilerin nesiller boyu devam eden bir geleneğe göre meslek sahibi olmalarıdır.

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Üretim ve mülkiyet ilişkilerine dayalı tabakalaşma ile hayat tarzlarını temsil eden tüketim biçimlerine göre tabakalaşmayı aşağıdaki hangi temel kavram çifti ile ifade edilir?

Mülksüzlük-Mülkiyet

Sermaya-Artı değer

Köylülük-Serbest meslek sahipliği

Sınıf-Parti

Sınıf-Statü

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre insan eylemine yön veren geleneklerden biridir?

Öfke

Korku

El öpme

İyilik

Dürüstlük

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi duygusal motiflere dayalı bir eylem değildir?

Öfke

Korku

Kin

Sevgi

Şeref

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in toplumsal eylemi analiz etmek üzere geliştirdiği eylem tiplerinden biri değildir?

Bireysel eylem

Geleneksel eylem

Duygusal eylem

Değere yönelik akılcı (rasyonel) eylem

Amaca yönelik akılcı (rasyonel)eylem

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Weber’in yöntemsel aracı olan ideal tiplerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdeal tipler değer yargısı içerir.

İdeal tipler hiçbir zaman somut gerçekliğin karşılığı değildir.

İdeal tiplerin kavramsal saflığına gerçek yaşamda rastlanır.

İdeal tipler bir toplumsal olgunun açıklanması için araç değil amaçtır.

İdeal tipler bir toplumsal olgunun özelliklerinin hepsini içerir.

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Weber sosyolojisinde değer yargılarından arınmış, tekil bir olgunun ortalama özelliklerini ifade eden, gerçek hayatta rastlanmayan açıklayıcı kurguları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İdealkent

İdealtip

İdealeş

İdealdurum

İdealkilo

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Weber’e göre aşağıdakilerden hangisini ampirik olarak ele almak mümkündür?

İnsan eylemi

Üniversite

Demokrasi

Güzellik

Devlet

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi meşruluğunu lider kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından, kahramanlık gücünden alan otorite tipidir?

Karizmatik otorite

Geleneksel otorite

Yasal otorite

Akılcı otorite

Postmodern otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Weber’e göre, modern toplumları önceki toplumsal organizasyon biçimlerinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonalite

Ekonomi

Din

İdeoloji

Sınıf mücadelesi

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in düşüncelerinden biri değildir?

Sosyolojinin konusu toplumsal eylemlerdir.

İnsanı belirleyen toplumun yapısıdır.

Sosyoloji bireylerin toplumsal davranışlarını ve bu davranışların içerdiği anlamları analiz etmelidir.

Kültürel bir varlık olarak insanlar toplumsal yaşam içinde belli değerlere göre hareket etmektedirler

Sosyoloji anlamacı bir bilim olmalıdır.

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Birey ve gruplara başkalarınca yüklenen toplumsal saygınlık veya itibarı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Statü

Bürokrasi

İtimat

Parti

Sınıf

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Weber’e göre ekonomik bir düzenleme biçimi olarak kapitalizmin gelişimi üzerinde olumlu bir etki doğurmuştur?

Şiilik

Katoliklik

Protestanlık

Ortodoksluk

Siyonistlik

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Weber’in sosyolojik yaklaşımında toplumsal gerçekliğin ilk ve temel düzeyinde aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Toplumsal ilişkiler

Toplumsal değerler

Toplumsal oluşumlar

Toplumsal eylemler

Toplumsal kurumlar

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Bindiği otobüste oturduğu yeri kendinden yaşça büyük olan başka bir yolcuya veren bir bireyin eylemiı Weber'in toplumsal eylem tiplerinden hangisine bir örnek teşkil eder?

Geleneksel motiflere dayanan eylem

Duygusal motiflere dayanan eylem

Değersel-akılcı eylemler

Amaçsal-akılcı eylemler

Patalojik eylem

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Weber'in çalışmalarında meşruluğunu lider kişinin kişisel özelliklerinden alan otorite tipine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Yasal-ussal otorite

Mutlak otorite

Esnek otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Weber'in çalışmalarında gücünü ve meşruiyetini kanunların üstünlüğünden alan otorite tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Yasal-ussal otorite

Mutlak otorite

Esnek otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Weber'e göre bürokrasi aşağıdaki otorite tiplerinden hangisine dayalıdır?

Geleneksel otorite

Karizmatik otorite

Yasal-ussal otorite

Mutlak otorite

Esnek otorite

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Weber, Protestan Ahlâk’a dair başlıca dört tarihsel taşıyıcısından bahsetmektedir. Aşağıdakiler hangisi söz konusu taşıyıcılardan biri değildir ?

Kalvinalizm

Anglikanizm

Methodism

Pietism

Baptism

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Weber'e göre bireyin psikolojik bir eğilimle günahlarından kurtulmak adına, dünyevi hazlar ile lüksü reddederek tanrı için çalışmayı tercih etmesi, toplumsal yaşamın ekonomik örgütlenmesi için temel bir motif olmuştur. Bu durum hangi iki olgu arasındaki nedensel bir ilişkinin ortaya çıkmasında belirleyici olmuştur ?

Protestan Ahlak - Kapitalizm

Ortodoks Marksizm - Materyalizm

Totemism-Kapitalizm

Katoliklik-Materyalizm

Ahlak-Artı Değer

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 73

I. İnsanların bu otorite tipine itaat etmelerinin nedeni kanunların üstünlüğüne olan inançlarıdır.II. Meşruluğunu lider kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından, kahramanlık gücünden alır.III. Liderler ve bürokratlar halkın hizmetkârı olarak görülmektedir.IV. Toplumun içine düştüğü kriz ve kargaşa dönemlerinde karizmatik otorite, toplumun kendisi tarafından yaratılır.V. Liderin altında çalışan görevliler resmi görevli değil fakat liderin kişisel hizmetçileridir.Yukarıda verilenlerden hangileri Karizmatik Otorite'nin özelliklerindendir?

I-II

II-V

III-IV

IV-V

II-IV

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre çağdaş bürokrasinin işleyiş özelliklerinden birisi değildir ?

Yazılı kurallar örgüt içinde yer alan her bireyin hareketini belirler.

Hiyerarşi söz konusu değildir.

Resmi işlerin niteliği buralarda çalışanların çalışma kapasitelerini tam olarak kullanmalarını gerektirir.

İşyerinin yönetimi öğrenebilir genel kuralara bağlıdır.

Örgütte çalışan insanlar maddi kaynakların sahibi değildir.

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Bürokratik yapı içinde gücü elinde tutan belli bir kesim aynı zamanda bu yapıyı da yönetmektedir. Weber’e göre bürokratik yaşamın bütün özelliklerine egemen olan rasyonelleşmenin olumsuz ve kaygı verici sonucu aşağıdakilerden hangisidir ?

Resmi dairenin özel meskenden ayrılması.

Alt-üst ilişkisi ve kesin hiyerarşi.

Güç-Otorite İlişkisinin kaybolması.

Bireylerin özgürlük ve özerkliklerinin tehdit altında olması.

Bireylerin toplumsal rekabet içinde yok olması.

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Weber’de sosyolojinin temel çalışma nesnesi toplumsal eylemlerdir. Aşağıdakilerden hangisi Weber’in önerdiği toplumsal eylem tiplerinden biri değildir ?

Geleneksel motiflere dayanan eylemler

Duygusal motiflere dayalı eylemler

Değersel-akılcı eylemler

Tepkisel Eylemler

Amaçsal-akılcı eylemler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Sosyolojinin anlamacı bir bilim olması gerektiğini savunan ve anlama yöntemini de sosyolojide kullanılacak olan başat yöntem olarak gören Weber, bu görüşü ile aşağıda verilen sosyolojik yaklaşımlardan hangisine eleştirel bir bakış açısı sunmaktadır ?

Pozitivizm

Kapitalism

Sosyalizm

Pluralizm

Marksizm

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıda verilen eşleşmelerden hangisi yanlıştır ?

Marx-Tarihsel Materyalizm

Weber-Rasyonel Üretim

Durkheim-Pozitivizm

Marx-ideal Tip

Weber-Yorumlayıcı Sosyolojik Yaklaşım

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi 1902 yılında Alman Sosyoloji Derneği’nin kurucuları arasında yer alan ve sosyolojinin üç büyük kurucusundan birisi olarak tanımlanan Max Weber’in eserlerinden biridir ?

Kanunların Ruhu

Saf Aklın Eleştirisi

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu

Pozitif Felsefe Dersleri

İşbölümü

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Sosyolojiyi toplumsal eylemleri yorumlayarak anlayan ve bu eylemleri kendi süreç ve etkileri (sonuçları) açısından nedensel olarak açıklamak isteyen bir bilim dalı olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Weber

Marx

Durkheim

Spencer

Simon

Açıklama:

Sosyolojide Weber’in çalışmalarının önemini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Weber "Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu" adlı çalışmasında protestan ahlakını, protestanlığın aşağıda verilen eğilimlerinden daha çok hangisine dayandırmaktadır?

Kalvinizm

Methodism

Pietism

Baptism

Plüralizm

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Weber'e göre sosyal bilimlerde kullanılması gereken temel kavramsal aracın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Yasa kavramı

Ortalama tip

Normal tip

İdeal tip

Toplumsal tip

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Modern toplumlarla ilgili olarak Weber'in en büyük korkusu aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf sömürüsü

Sınıf savaşımı

Kapitalzimden kaynaklanan eşitsizlikler

Piyasa ekonomisi

Bireylerin özgürlük ve özerkliklerini yok edip onları demir kafeslere hapseden modern bürokrasi

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Weber'in çalışmalarında sınıf temelli tabakalaşma ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Sınıf temelli tabakalaşma üretim ve mülkiyet ilişkilerine dayalıdır.

Sınıf temelli tabakalaşma kişilerin mal, yaşam koşulları ve kişisel yaşantıları için sahip oldukları tipik olanaklarla ilgilidir.

Sınıf konumu en son kertede kişilerin piyasa konumudur.

Mülkiyet ve mülksüzlük bütün sınıf konumlarının temel kategorisidir.

Sınıf temelli tabakalaşma yaşam tarzlarını temsil eden tüketim biçimlerine göre şekillenir.

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Weber'in benimsediği sosyolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Pozitivist yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Feminist yaklaşım

Posmodern yaklaşım

Marksist yaklaşım

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Weber sosyolojisi açısından aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Weber’e göre sosyoloji anlamacı bir bilim olmalıdır.

Weber’e göre anlama yöntemi sosyolojide kullanılacak başat yöntem olmalıdır.

Weber’e göre sosyoloji hem ampirik/açıklayıcı hem de anlamacı bir bilim olmalıdır.

Weber’e göre her türlü eylem sosyolojinin çalışma nesnesi olmalıdır.

Weber’e göre toplumsal gerçekliğin temel düzeyinde toplumsal eylemler yer almaktadır.

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 87

İdeal tiplerin özellikleri açısından aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

İdeal tipler değer yargılarından arınmış olmalıdır.

İdeal tipler toplumsal eylemlerin anlamlarından yola çıkılarak akılcı yöntemlerle oluşturulmuştur.

İdeal tip belirli bir toplumsal olgunun tüm tipik özelliklerini kapsamaktadır.

İdeal tipler toplumsal olgunun özelliklerini özgül bir biçimde içermektedir.

İdeal tipler gerçek yaşamda saf halde bulunurlar.

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Bir itfaiye erinin ölebileceğini bilerek, evde bulunanları kurtarmak için; yanmakta olan bir eve girmesi aşağıda verilen eylem tiplerinden hangisine bir örnek teşkil eder?

Geleneksel eylemler

Duygusal eylemler

Değersel-akılcı eylemler

Amaçsal-akılcı eylemler

Tepkisel eylemler

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Weber’in sınıf analizine göre zanaatçılar ve serbest meslek sahipleri aşağıdaki sınıf kategorilerinden hangisinde yer alır?

Olumsuz ayrıcalıklı sınıf

Mülkiyetçi veya mülk sahibi sınıf

Kazanç veya ticari sınıf

Olumlu ayrıcalıklı sınıf

Olumlu ayrıcalıklı ve olumsuz ayrıcalıklı sınıf arasında yer alan orta sınıf

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in sınıf kategorileştirmelerinden biri değildir?

Olumsuz ayrıcalıklı sınıf

Olumlu ayrıcalıklı sınıf

Mülkiyetçi veya mülk sahibi sınıf

Kazanç veya ticari sınıf

Olumsuz ayrıcalıklı sınıfın altında yer alan orta sınıf

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre sanayi kapitalizminin Avrupa’da gelişmesini sağlayan temel faktörlerden biridir?

Teknolojik gelişme

Sınıf sömürüsü

Protestan ahlâkı

İşbölümünün gelişmesi

Merkantilist iktisat politikaları

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdaki otorite tiplerinden hangisinde, lider konumunda olanlar otoritelerini miras yoluyla elde ederler?

Kültürel otorite

Yasal-ussal otorite

Karizmatik otorite

Rasyonel otorite

Geleneksel otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in eylem tipolojisi içerisinde yer almaz?

Değere yönelik akılcı eylem

İçgüdüsel eylem

Duygusal eylem

Geleneksel eylem

Amaca yönelik eylem

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Weber’in otorite tiplerinden biridir?

Kültürel otorite

Bürokratik otorite

Sınıfsal otorite

Geleneksel otorite

Kanuni otorite

Açıklama:

Weber sosyolojisinde toplumsal eylem, otorite ve örgüt tiplerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Weber'in yaptığı analizlerden hangileri sosyolojik teorinin gelişimine çok büyük katkılar sağlamıştır?

Weber’in sosyolojik yaklaşımına göre sosyolojinin konusu toplumsal eylemlerin incelenmesidir.

Sosyoloji, bireylerin toplumsal davranışı ve bu davranışlların içerdiği anlamları analiz etmelidir.

Weber, pozitivizmi eleştiren yorumlayıcı bir sosyolojik bakış açısına sahiptir.

Weber’in çalışmalarında esas olarak bir rasyonelleşme/akılcılaşma teorisi sunduğu savunulur.

Toplumsal eylem, ideal tip yaklaşımı, rasyonelleşme ve bürokrasi teorisi, toplumsal sınıf, din ve kapitalizm

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.
Weber’in yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımı, toplumsal eylem analizi, ideal tip yaklaşımı, rasyonelleşme ve bürokrasi teorisi, toplumsal sınıf, din ve kapitalizm analizi sosyolojik teorinin gelişimine özellikle önemli katkılar sağlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıda verilen bilgiler hangi sosyoloğun çalışmalarından izler taşımaktadır?
• Toplumsal eylemlerin anlamlarından yola çıkılarak akılcı yöntemlerle oluşturulmaktadır.
• Bireylerin toplumsal eylemlerinden çok kolektifliklere karşılık gelir.
• Değer yargılarından arınmıştır.
• Belirli bir toplumsal olgunun tüm tipik özelliklerini kapsamaktadır.

IMANUEL KANT

KARL MARX

MAX WEBER

DURKHEİM

SAINT SİMON

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.
Weber’e göre, ideal tipler birleştirici ve bütünleştirici özelliklerin aksine, bireyselleştirici ve özgülleştirici özellikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Örneğin, “ekonomik düzen”, “siyasal rejim”, “aile”, “sendika”, “dernek”, “ordu”, “devlet” gibi ilişki ve kurumların ideal tipleri oluşturulurken insanların öznel bilinçlerinde bunları nasıl tasarladıkları, nasıl algıladıklarından başlanacak ve oluşturulacak ideal tipte bireyselleştirici ve özgülleştirici özellikler önem kazanacaktır. • Toplumsal eylemlerin anlamlarından yola çıkılarak akılcı yöntemlerle oluşturulmaktadır. • Bireylerin toplumsal eylemlerinden çok kolektifliklere karşılık gelir. • Değer yargılarından arınmıştır. • Belirli bir toplumsal olgunun tüm tipik özelliklerini kapsamaktadır. • Toplumsal olgunun özelliklerini özgül bir biçimde içermektedir. • Hiçbir zaman somut gerçekliğin karşılığı değildir. • Kavramsal saflığına gerçek yaşam içinde rastlanmamaktadır. • Soyut zihinsel bir kurgu olarak belirli bir toplumsal olgunun saptanması, anlaşılması ve açıklanması için amaç değil, sadece bir araçtır. • Hem somut durumlardaki benzerlikler hem de sapmaların belirlenmesini sağlayan çözümleyici bir kurgudur. • Karşılaştırmalı çalışma için önemli bir araçtır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Weber ve Marx'ın çalışmaları karşılaştırıldığında, Marx'ın düşüncesini aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?

Çalışmalarında esas olarak bir rasyonelleşme teorisi sunar.

Yorumlayıcı ve sosyolojik yaklaşıma sahiptir.

Toplumsal eylem analizi teorisinin gelişimine katkı sağlamıştır.

Çalışmalarında temel olarak bir kapitalizm teorisi sunar.

Sosyolojinin konusu toplumsal eylemlerdir.

Açıklama:

Weber’in teorik yaklaşımım açıklayabileceksiniz.
Weber ve Marx’ın çalışmaları ile karşılaştırıldığında; Marx temelde bir kapitalizm teorisi sunarken Weber’in çalışmalarında esas olarak bir rasyonelleşme/akılcılaşma teorisi sunduğu savunulur. Weber’in yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımı, toplumsal eylem analizi, ideal tip yaklaşımı, rasyonelleşme ve bürokrasi teorisi, toplumsal sınıf, din ve kapitalizm analizi sosyolojik teorinin gelişimine özellikle önemli katkılar sağlamıştır. Weber için sosyolojinin konusu toplumsal eylemlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 98

“Toplumsal aktörlerin kişisel-olmayan ilişkiler bağlamında çevrelerindeki dünya üzerinde daha fazla denetim kurmak için bilgiye giderek daha çok başvurmaları” şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Formel/Biçimsel rasyonalite

İdeal Bürokrasi

Bürokratik Örgütlenme

Toplumsal Organizasyon

Rasyonelleşme

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.
Cevap: Rasyonelleşme süreci genel olarak “toplumsal aktörlerin kişisel-olmayan ilişkiler bağlamında çevrelerindeki dünya üzerinde daha fazla denetim kurmak için bilgiye giderek daha çok başvurmaları” şeklinde tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Weber'e göre, verilen özellikler yönetimle ilgili hangi şemayı işaret etmektedir?
1) Merkezi bir otorite altında tesis edilmiş bir otorite hiyerarşisi. 2) Resmi dairenin özel meskenden ayrılması ve örgütsel görevlerin dosyalarda saklanan yazılı belgeler temelinde icra edilmesi. 3) Daire yönetimi, uzman eğitimini istihdamın temeli farz eder.

Örgütsel özellikler

Görev hiyerarşisi

Disiplinli çalışma dünyası

İktidar ve Otorite

Plüralizm

Açıklama:

Weber’in çalışmalarında rasyonelleşme ve bürokrasi kavramlarının önemini belirleyebileceksiniz.
Örgütsel Özellikler 1. Resmi yetki alanları, örgütsel etkinliklerin istikrarlı bir şekilde kurallarla sınırlandırılan ve sürekli olarak yerine getirilen resmi görevler olarak atanabilmesi için kurallar ile belirlenir. 2. Merkezi bir otorite altında tesis edilmiş bir otorite hiyerarşisi. 3. Resmi dairenin özel meskenden ayrılması ve örgütsel görevlerin dosyalarda saklanan yazılı belgeler temelinde icra edilmesi. 4. Daire yönetimi, uzman eğitimini istihdamın temeli farz eder. 5. Örgütsel etkinlikler tam zamanlı hale gelir. 6. Yönetim genel kurallara göre işler ve bu kuralların bilgisi “özel bir teknik uzmanlığa işaret eder”.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Weber, Protestan ahlâkı anlayışı ile kapitalizmin anlayışı arasında nasıl bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır?

Bireylerin toplumsal eylemlerine ahlâki motiflerin aracılık ettiğini vurgulamaktadır.

Dinsel faktörlerin ekonomik bir düzenleme biçimi olarak kapitalizmin oluşumunu etkiler.

Protestan ahlâkı olarak adlandırdığı kavramı daha çok Protestanlığın Calvinist eğilimine dayandırmaktadır.

Dinsel faktörlerin ekonomik düzenleme üzerindeki etkilerini göstermektedir.

Sistemin nasıl işlediği noktasında ayrım yapmak gerekir.

Açıklama:

Weber’in Protestan ahlâkı ile kapitalizm arasında kurduğu ilişkiyi özetleyebileceksiniz.
Cevap: Protestan ahlâkı anlayışı (belirli bir Protestan ahlâkı anlayışı) ile kapitalizmin anlayışı arasında önemli bir ilişki olduğunu analiz etmektedir. Kapitalizmin bir yaşam biçimi olarak kurulmasında Protestan ahlâkının, yani bireylerin toplumsal eylemlerine bu ahlâki motiflerin aracılık ettiğini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Weber’e göre, sınıfların temel ayrım noktası neresidir?

Ekonomik Çıkarlar

Sınıfsal Koşullar

Toplumsal Saygınlık

Mülkiyet Hakkı

Ortak Değerler

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.
Cevap: Weber’e göre ekonomik kaynaklar üzerinde mülkiyet hakkına sahip olup olmama sınıfların temel ayrım noktasıdır. Diğer bir deyişle, “mülkiyet” ve “mülksüzlük” bütün sınıf konumlarının temel kategorisidir. Sınıfı oluşturan temel faktör ise “ekonomik çıkardır”.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Weber'e göre, “Sınıf” temelli tabakalaşma nasıl şekillenmektedir?

Eşitsizlik ve ayrımcılığa neden olabilmektedir.

Üretim ve mülkiyet ilişkilerine dayanır.

Yaşam tarzlarını temsil eden tüketim biçimlerine göre şekillenmektedir.

Ayrıcalıklara ve itibara sahip insan gruplarını içermektedir.

Toplumsal saygınlık veya itibarı ifade etmektedir.

Açıklama:

Weber’in toplumsal sınıf analizini Marx’ın sınıf analizi ile karşılaştırabileceksiniz.
“sınıf” temelli tabakalaşma üretim ve mülkiyet ilişkilerine dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojinin kurucularından kabul edilen Max Weber'in eserlerinden biri değildir?

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu

Sosyoloji Yazıları

Ekonomi ve Toplum: Yorumlayıcı Sosyolojinin Bir Taslağı

Sosyal Bilimlerin Yöntemi

Toplumsal İş Bölümü

Açıklama:

Toplumsal İş Bölümü (1893) adlı eser Emile Durkheim'a ait bir eserdir.
Toplumsal İş Bölümü (1893) adlı eser Emile Durkheim’ındir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Weber'e göre bankerler ve tüccarların dahil olduğu sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Mülk sahibi sınıf

Ticari sınıf

Yoksul sınıfı

Ücretli çalışan sınıfı

İşçi sınıfı

Açıklama:

Sınıfın “mülkiyet” ve “mülksüzlük” temelinde yapılan ayrımından sonra, Weber olumlu ve olumsuz ayrıcalıklı sınıf tipleri gruplandırır. Ona göre;Olumlu ayrıcalıklı sınıflar içinde mülkiyetçi ya da mülk sahibi ile kazanç veya ticari olmak üzere iki tip sınıf yer almaktadır:
• Mülkiyetçi veya mülk sahibi sınıfların içine toprak, maden, fabrika gibi mülklere sahip ve bunlardan rant elde edenleri yerleştirmektedir.
• Kazanç veya ticari sınıf içinde ise, piyasaya arz edilebilecek malları olanlar; yani endüstri veya tarım alanındaki girişimciler, tüccarlar, bankerler, eğitimleri nedeniyle piyasaya hizmet sunan meslek sahipleri üyeleri yer almaktadır.
Olumsuz ayrıcalıklı sınıf içinde ise herhangi bir şekilde üzerinde tasarruf yapabilecekleri mülkiyeti ve hünerleri olamayan ücretli çalışan işçiler yer almaktadır.
Olumsuz ayrıcalıklı sınıf da homojen bir grup değildir. Weber’ e göre, bu sınıf tipi
de kendi içinde;
• özgür olmayanlar
• sınıftan çıkarılanlar
•
Olumlu ayrıcalıklı sınıflar içinde mülkiyetçi ya da mülk sahibi ile kazanç veya ticari olmak üzere iki tip sınıf yer almaktadır:
• Mülkiyetçi veya mülk sahibi sınıfların içine toprak, maden, fabrika gibi mülklere sahip ve bunlardan rant elde edenleri yerleştirmektedir.
• Kazanç veya ticari sınıf içinde ise, piyasaya arz edilebilecek malları olanlar; yani endüstri veya tarım alanındaki girişimciler, tüccarlar, bankerler, eğitimleri nedeniyle piyasaya hizmet sunan meslek sahipleri üyeleri yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Weber'e göre "....................." bilim insanının araştıracağı konuyu kendi ilgisine göre seçmesi iken, ".............." ise araştırmacının araştırma sırasında ortaya çıkan verilere kendi ve başkalarının değerlerini dayatmaması anlamına gelmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

değer ilgisi/değer yansızlığı

değer yansızlığı/değer ilgisi

akademik özgürlük/ideal tip

akademik yansızlık/akademik ilgi

bilimsel değer/değer ilgisi

Açıklama:

Weber’e göre konusu ne olursa olsun (insan ya da şeyler) hem sosyal hem de doğa biliminin yöntemi soyutlama ve genellemedir. Ancak doğa ve sosyal bilimler arasındaki farklılıklar kullanılan araştırma yönteminden değil, aksine araştırma yapan bilim insanının amaçlarının ve ilgilerinin farklı olmasından kaynaklanır. Ona göre, bilim insanının ilgisini çeken ve araştırmayı amaçladığı özel bir sorun o araştırmacının değerleri ve ilgisine bağlıdır. Diğer bir deyişle, araştırılacak sorunun seçimi “değerle ilgili”dir. Bilinmeye değer olarak neyin kabul edilebileceği, araştırmacı insanın bakış açısına bağlıdır. Ancak “değer ilgililiği” “değer yansızlıktan” ayırmak gerekir (Coser, 2008, s.203-204).
Yanıt A şıkkıdır. Değer İlgisi ve Değer Yansızlığı
Yanıt A şıkkıdır. Değer İlgisi ve Değer Yansızlığı
Weber’e göre konusu ne olursa olsun (insan ya da şeyler) hem sosyal hem de doğa biliminin yöntemi soyutlama ve genellemedir. Ancak doğa ve sosyal bilimler arasındaki farklılıklar kullanılan araştırma yönteminden değil, aksine araştırma yapan bilim insanının amaçlarının ve ilgilerinin farklı olmasından kaynaklanır. Ona göre, bilim insanının ilgisini çeken ve araştırmayı amaçladığı özel bir sorun o araştırmacının değerleri ve ilgisine bağlıdır. Diğer bir deyişle, araştırılacak sorunun seçimi “değerle ilgili”dir. Bilinmeye değer olarak neyin kabul edilebileceği, araştırmacı insanın bakış açısına bağlıdır. Ancak “değer ilgililiği” “değer yansızlıktan” ayırmak gerekir (Coser, 2008, s.203-204).

Doğru Cevap: A

Soru 106

Weber’in toplumsal eylemi analiz etmek üzere geliştirdiği eylem tipolojisine göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Geleneksel motiflere dayalı eylem / Bayramlarda büyüklerin elinin öpülmesi

Duygusal motiflere dayalı eylem / Babanın ağlayan çocuğuna kızarak tokat atması

Amaçsal akıldışı eylemler / İtfaiye erinin ölebileceğini bilerek kurtarma için yanmakta olan eve girmesi

Amaçsal akılcı eylemler / Girişimcinin kar amaçlı para kazanması

Değersel-akılcı eylemler / Kaptanın batmak üzere olan gemisini terk etmemesi

Açıklama:

Geleneksel motiflere dayanan eylemler: Bireylerin bu eylem biçimi alışılagelmiş inançlar tarafından belirlenir. Geleneksel tipteki bu eylemler bireyler tarafından amaçlı bir şekilde tasarlanmazlar. Bireyin geleneğe göre davranması için bir değeri dikkate alması gerekmez. Bu toplumsal eylem biçiminde duygusal ve heyecan içeren bir motife de ihtiyaç yoktur. Geleneksel eylemler yaşanmışlıktan elde edilen bir tutumdur ve güncel eylemler bu tipe örnek teşkil ederler. Örneğin,el öpmeyi ve selamlaşmayı bu eylem tipine örnek olarak verebiliriz.
Duygusal motiflere dayalı eylemler: Duygusal eylem, geleneksel eylem tipinden farklı olarak alışılmış günlük davranışların dışındaki bir uyaran sonucunda meydana gelebilir. Belirli koşullar sonucunda bireyin duygusal tepkisiyle oluşur (heyecan, korku, öfke, kin, nefret, sevgi, öç alma, özveri vb). Örneğin, maç sırasında yaşanan bir gerilim sonucunda kendini kontrol edemeyerek yumruk atanbir oyuncunun davranışı, ağlayan bir çoc
Amaçsal akıldışı eylemler / Öleceğini bilerek kurtarma için yanmakta olan eve giren itfaiye eri örnek verilemez. Bu nedenle C şıkkı doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Weber'in en önemli eserlerinden bir olan ''Protestan Ahlâkı ve Kapitalizmin Ruhu'' adlı eserini yazma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Dinsel faktörlerin kapitalizmin oluşumu üzerindeki etkilerini incelemek

Marx'ın oluşturduğu tezleri çürütmek

Protestan ahlâkına sahip olanları övmek

Moderniteyi savunarak topluma benimsetmek.

Roma Katolik Kilisesi'ne destek vermek.

Açıklama:

Weber, Avrupa’da kapitalizmin tarihsel gelişimini ve kendine özgü bir toplumsal biçimlenme olarak kuruluşunu, en önemli eserlerinden bir olan Protestan Ahlâkı ve Kapitalizmin Ruhu adlı eserinde ayrıntılı olarak tartışmaktadır. Weber bu çalışmasında dinsel faktörlerin ekonomik bir düzenleme biçimi olarak kapitalizmin oluşumu üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ona göre, tarihsel-sosyolojik bakış açısıyla kapitalist sistemin oluşumunun açıklaması ile sistemin işleyişinin
açıklaması arasında ayrım yapmak gerekir. Bu gün için bir sanayi işletmesinin başında bulunan bir kişinin dini inancının çok önemli olmadığı ancak sistemin tarihsel olarak kuruluşu aşamasında dinsel etkenlerin, güdülenmelerin önemli olduğunu vurgulamaktadır (Aron, 2006, s.490).
Weber, Avrupa’da kapitalizmin tarihsel gelişimini ve kendine özgü bir toplumsal biçimlenme olarak kuruluşunu, en önemli eserlerinden bir olan Protestan Ahlâkı ve Kapitalizmin Ruhu adlı eserinde ayrıntılı olarak tartışmaktadır. Weber bu çalışmasında dinsel faktörlerin ekonomik bir düzenleme biçimi olarak kapitalizmin oluşumu üzerindeki etkilerini incelemektedir. Ona göre, tarihsel-sosyolojik bakış açısıyla kapitalist sistemin oluşumunun açıklaması ile sistemin işleyişinin açıklaması arasında ayrım yapmak gerekir. Bu gün için bir sanayi işletmesinin başında bulunan bir kişinin dini inancının çok önemli olmadığı ancak sistemin
tarihsel olarak kuruluşu aşamasında dinsel etkenlerin, güdülenmelerin önemli olduğunu vurgulamaktadır (Aron, 2006, s.490).

Doğru Cevap: A

Soru 108

Weber toplumu nesneymiş gibi ele alan ve onu gözlem, deney gibi tekniklerle incelemeye çalışan pozitivist sosyologların aksine bir yaklaşım benimsemiştir. Onu diğerlerinden ayıran bu yaklaşım hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Nedensel yaklaşım

Yorumlayıcı yaklaşım

Analitik yaklaşım

Rasyonel yaklaşım

Post-positivist yaklaşım

Açıklama:

Weber toplumu nesneymiş gibi ele alan ve onu gözlem,deney ve benzeri tekniklerle incelemeye çalışan pozitivist sosyologların aksine yorumlayıcı bir yaklaşım benimsemiştir. Weber’ in yorumlayıcı sosyolojik yaklaşımına göre, düşünen bir varlık olarak insan, başkalarının düşüncelerini ve tepkilerini dikkate alarak hareket eden kültürel bir varlıktır. Kültürel varlıklar olarak
insanlar, toplumsal yaşam içinde belli değerlere yönelik olarak hareket etmektedirler. Toplumsal yaşam içinde insanlar kendilerinin ve başkalarının eylemlerine belli anlamlar katarak hareket ederler. Bu nedenle pozitivizmin aksine Weber, sosyolojinin anlamacı bilim olması gerektiğini düşünür ve anlama yöntemini de sosyolojide kullanılacak olan başat yöntem olarak görür. Ona göre, sosyoloji toplumsal eylemleri yorumlayarak anlayan ve bu eylemleri kendi süreç ve etkileri (sonuçları) açısından nedensel olarak açıklamak isteyen bir bilim dalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 109

I. Weber geleneksel otorite, karizmatik otorite ve yasal-ussal otorite olmak üzere ideal tipte üç otorite ve örgüt biçiminden
söz eder.
II. Weber’e göre, tarihsel süreç içinde güç-otorite ilişkisinin ilk örneğini geleneksel otorite oluşturmaktadır.
III. Yasal-ussal otorite tipi meşruluğu akılcı ilkelere göre oluşturulmuş kanunlara dayanmaktadır.
IV. Karizmatik otorite tipinin yönetim aygıtı bürokrasidir. Liderler ve bürokratlar halkın hizmetkârı olarak görülmektedir.
Weber’e göre ''otorite '' kavramına ilişkin yukarıda tanımları verilen seçenekler arasında yanlış olanı/ları bularak işaretleyiniz.

I ve III

Yalnızca III

III ve IV

Yalnızca IV

I ve IV

Açıklama:

Weber iktidarı meşru ve meşru olamayan iktidar olmak üzere ikiye ayırmaktadır. Bu ikili ayırımda rızaya dayanan/meşru iktidara ise otorite adını vermektedir. Weber’in otorite tiplerini açıklarken kullandığı meşru iktidar kavramı hukuki meşruiyet sınırlarını aşan ve toplumsal meşruiyeti de içeren bir kavramdır (Bozkurt, 2007, s.215-217). Weber bu çerçevede toplumsal eylem tipolojisine büyük ölçüde paralel olarak geleneksel otorite, karizmatik otorite ve yasal-ussal otorite olmak üzere ideal tipte üç otorite ve örgüt biçiminden söz etmektedir.
Yasal-ussal otorite tipinin yönetim (örgüt) aygıtı bürokrasidir. Liderler ve bürokratlar halkın hizmetkârı olarak görülmektedir. Geleneksel otorite tipinde olduğu gibi liderlere tanrısal ve kutsal anlam yüklenmez. Tam tersine emir verme yetkisine sahip kişiler rasyonel kurallar çerçevesinde davrandıkları sürece meşru sayılırlar. Bu otorite tipinde insanlar, aslında liderlere değil kurallara itaat etmiş olurlar. Bu nedenle D şıkkı yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 110

Weber anlayışındaki gibi bürokrasi aracılığıyla halkla bütünleşmeyi amaç edinen ve halen ortadan kalkmamasına rağmen günümüzde dönüşüm gerçekleştiren ve ülkemizde de uygulanan bürokrasiye örnek olan uygulama hangisidir?

E-Devlet

Mobil Hayat

E- Bürokrasi

Mobil Devlet

E- Dönüşüm

Açıklama:

Günümüz sisteminde bürokrasi dönüşüm içine girmiştir; ama hiçbir zaman ortadan kalkmayacaktır. E-Devlet anlayışında da biz bu dönüşümü görmekteyiz. Bürokrasi ortadan kalkmamıştır; halen güncelliğini korumaktadır; ama yeni bir dönüşüm gerçekleştirmektedir. “E-Devletin kamu kesimi yönetimine müşteri ilişkileri, müşteri odaklılık, rekabet kavramlarını getirerek yönetimi dönüştürmesi yönetimin bürokratik yapısını E-Bürokrasi adı verilen yeni bir forma sokmaktadır” (Sağsan, 2001: 99). E-Devlet tam da Weber anlayışındaki bürokrasi aracılığıyla halkla bütünleşmeyi amaç edinmiştir.
Bugün bürokrasi dönüşüm içine girmiştir; ama hiçbir zaman ortadan kalkmayacaktır. E-Devlet anlayışında da biz bu dönüşümü görmekteyiz. Bürokrasi ortadan kalkmamıştır; halen güncelliğini korumaktadır; ama yeni bir dönüşüm gerçekleştirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

I. İdeal tip, değer yargılarından arınmıştır ve din, ahlâk gibi belli değerler sistemini taklit etmez.
II. İdeal tipler toplumsal olguları betimlemez ve toplumsal olgular hakkında varsayımları içermezler.
III. ''Ekonomik düzen”, “siyasal rejim”, “aile”, “sendika”, “dernek”, “ordu”, “devlet” kurumların ideal tipleri oluşturur.
IV. Weber’e göre, ideal tipler birleştirici ve bütünleştirici özelliklerin aksine, bireyselleştirici ve özgülleştirici özellikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.
V. İdeal tip, değer yargılarından arınmış, tekil bir olgunun ortalama özelliklerini ifade eden, gerçek hayatta sıkca görülen örneklerdir.
Yukarıda verilen Weber’in ideal tip için yaptığı tanımlardan yanlış olan şıkkı/ları bularak işaretleyiniz.

Yalnızca III

Yalnızca V

II ve IV

IV ve V

I ve IV

Açıklama:

İdeal tip, değer yargılarından arınmıştır ve din, ahlâk gibi belli değerler sistemini taklit etmez. İdeal tipler toplumsal olguları betimleyen yapılar değildir. Ayrıca toplumsal olgular hakkında varsayımları içermezler. Toplumsal olgulardaki ortak
özellikleri de kendi içinde toplayan bir yapı değildir. İdeal tiplerde tipik olmayan özelliklere de yer verilmez. İdeal tipler soyut ve kavramsal niteliğe sahip özellikleri ile gerçek toplumsal yaşamda gözlenen somut olgunun karşılaştırmasını yaparak, benzerlikler saptanmakta ve farklılıkların nedenleri araştırılmaktadır.
Weber, ideal tip kavramı ile pozitivist yaklaşımın eleştirisini de yapmaktadır. Çünkü pozitivizm bir olguyu tanımlarken onun en yaygın ve görünür özelliklerini tutarlı bir bütün içinde tanımlamaktadır. Oysa Weber’e göre, ideal tipler birleştirici ve bütünleştirici özelliklerin aksine, bireyselleştirici ve özgülleştirici özellikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.
İdeal tip, değer yargılarından arınmış, tekil bir olgunun ortalama özelliklerini ifade eden, gerçek hayatta rastlanmayan açıklayıcı
kurgulardır. Bu nedenle yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi birey ve gruplara başkalarınca yüklenen toplumsal saygınlık veya itibarı ifade eden ''statünün göstergeleri'' arasında yer almaz?

Giyim

Barınma

Konuşma tarzı

Rasyonalite

Tüketim kalıpları

Açıklama:

Weber’in toplumsal tabakalaşmayı açıklayan ve teorisi içinde yer alan diğer unsur ,statü kavramıdır. Statü birey ve gruplara başkalarınca yüklenen toplumsal saygınlık veya itibarı ifade etmektedir. Bireyin ve grupların toplum içinde sahip oldukları statü durumu toplum içinde eşitsizlik ve ayrımcılığa neden olabilmektedir.
İnsanların toplum içindeki statüleri ile yaşam tarzları birbiriyle örtüşebilmektedir. Giyim, barınma, konuşma tarzı, tüketim kalıpları kişinin toplum içindeki statüsünün önemli göstergeleridir. Örneğin, günümüzde doktorlar, eczacılar, hukukçular, mühendisler ve sanatçılar birer statü grubudurlar. Bireylerin kendilerinin ya da ailelilerinin sahip olduğu statü, onların yaşam şanslarını ve toplumda var olan fırsatlara ulaşmalarını önemli ölçüde etkilemektedir (Giddens, 2008, s. 347-348).
Weber’e göre toplumsal statü kişinin/kişilerin toplumsal konumuna yönelik pozitif ve negatif bir ayrıcalık tanınmasıdır. Kişinin/kişilerin toplumsal konuma yönelik ayrıcalık veya itibar o kişinin/kişilerin yaşam tarzından, resmi bir eğitim
sürecinden, doğuştan veya bir meslekten kaynaklanabilir.
Bu nedenle yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Tönnies’e göre evrim sürecinde biyolojik açıdan insanı ve diğer biyolojik organizmalarla ilişkisini inceleyen sosyolojinin alt alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Biyoloji

Deneysel Sosyoloji

Sosyal Antropoloji

Teorik Sosyoloji

Sosyal Psikoloji

Açıklama:

Tönnies sosyolojiyi önce Genel Sosyoloji ve Özel Sosyoloji olmak üzere iki alana ayırmış, daha sonra bu alanları da alt alanlara ayırmıştır. Genel sosyoloji, bütün insan ilişkilerini bir bütün olarak ele alan sosyolojidir. Genel sosyoloji (a) evrim sürecinde biyolojik açıdan insanı ve diğer biyolojik organizmalarla ilişkisini ince leyen Sosyal Biyoloji, (b) kültürü üreten insanı inceleyen Sosyal Antropoloji ve (c) insanların öznel eylemlerini ve grupların iç işleyişlerini inceleyen Sosyal Psikoloji olmak üzere üç alt alana ayrılır (Tönnies, 2002:4).

Doğru Cevap: A

Soru 2

Tönnies’e göre insanların öznel eylemlerini ve grupların iç işleyişlerini inceleyen sosyolojinin alt alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Antropoloji

Teorik Sosyoloji

Sosyal Psikoloji

Deneysel Sosyoloji

Sosyal Biyoloji

Açıklama:

Tönnies sosyolojiyi önce Genel Sosyoloji ve Özel Sosyoloji olmak üzere iki ala na ayırmış, daha sonra bu alanları da alt alanlara ayırmıştır. Genel sosyoloji, bütün insan ilişkilerini bir bütün olarak ele alan sosyolojidir. Genel sosyoloji (a) evrim sürecinde biyolojik açıdan insanı ve diğer biyolojik organizmalarla ilişkisini ince leyen Sosyal Biyoloji, (b) kültürü üreten insanı inceleyen Sosyal Antropoloji ve (c) insanların öznel eylemlerini ve grupların iç işleyişlerini inceleyen Sosyal Psikoloji olmak üzere üç alt alana ayrılır (Tönnies, 2002:4).

Doğru Cevap: C

Soru 3

Tönnies’in geleneksel kırsal topluluklarla ilişkilendirdiği, aile ilişkileri içinde birbirine bağlı olan insanların arasındaki kişisel, yakın ve sürekli ilişkileri içeren toplum tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cemiyet

Göçebe

Birlik

Cemaat

Toplum

Açıklama:

Türkçeye topluluk olarak da tercüme edilen cemaat (gemeinschaft) kavramı Tönnies’in geleneksel kırsal topluluklarla ilişkilendirdiği, aile veya dostluk ilişkileri içinde birbirine bağlı olan insanların arasındaki kişisel, yakın ve sürekli insan ilişkilerini içeren bir toplum tipidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Tönnies’e göre endüstri ve ticaretin egemen olduğu modern kent yaşamında insanların diğer insanlarla çıkara dayalı, rasyonel, hesaplı ilişkiler kurdukları hızlı, rekabetçi ve dinamik bir yaşam sürdükleri toplum tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Topluluk

Cemiyet

Göçebe

Cemaat

Kabile

Açıklama:

Zaman zaman toplum ya da birlik olarak da Türkçeye çevrilen (Slattery, 2010: 60) cemiyet (gesellschaft) kavramı ise, cemaat kavramının zıttı olan her şeyi içeren bir kavramdır. Tönnies cemiyet kavramıyla endüstrinin ve ticaretin egemen olduğu modern kent yaşamında insanların diğer insanlarla yakın duygusal ilişkilerden çok çıkara dayalı, rasyonel, hesaplı ilişkiler kurdukları, cemaate oranla daha hızlı, rekabetçi ve dinamik bir yaşam sürdükleri toplumları ifade etmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies’e göre cemaat tipi toplumsallığın özelliklerinden biri değildir?

Ortak mülkiyet egemendir.

Dayanışma ortak isteme dayalıdır.

Biz duygusu egemendir.

Organik bir dayanışma görülür.

Kamuoyu ve öğretiler egemendir.

Açıklama:

Ünitenin Tönnies Sosyolojisi bölümünde, cemaat tipi toplumsallığın özellikleri sıralanmaktadır. Tönnies'e göre cemiyette inançlar ve din yerine kamuoyu ve öğretiler egemenken, cemaatte inançların ve dinin önemli bir ağırlığı vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies’e göre cemiyet tipi toplumsallığın özelliklerinden biri değildir?

Dayanışma bireysel isteme dayalıdır.

İnançların ve dinin önemli bir ağırlığı vardır.

Moda ve geçici zevkler egemendir.

Mekanik bir dayanışma görülür.

Bireysel çıkarlar, ortak çıkarlardan önce gelir.

Açıklama:

Ünitenin Tönnies Sosyolojisi bölümünde, cemiyet tipi toplumsallığın özellikleri sıralanmaktadır. Tönnies'e göre cemiyette kamuoyu ve öğretiler egemenken cemaatte inançların ve dinin önemli bir ağırlığı vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Simmel’e göre hayatın birbiriyle çelişen eğilimlerinin, toplumsal yollarla eşit şekilde nesnelleştiği yapı örneklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Moda

Dayanışma

Mülkiyet

Tahakküm

Eylem

Açıklama:

Ünitenin Georg Simmel bölümünde, moda kavramı açıklanmaktadır. Simmel modanın cazibesinin, yaygınlığı ile mutlak geçiciliği arasındaki tezatta yattığını, bir yandan her şeyi kuşatıp yayıldığını, bir yandan da hızla geçip gittiğini belirterek modanın “hayatın birbiriyle çelişen eğilimlerinin, toplumsal yollarla eşit şekilde nesnelleştiği yapı örneklerinden biri” olduğu sonucuna varır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Simmel’e göre bireylerin duygu ve çıkarlarının toplumsal kurumlar içindeki etkileşim sürecinde biçimlendirilmesini, böylece bireylerle kurumlar arasında duygusal bir bağ kurulmasını ifade eden toplumsallaşmanın alt süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Dışsallaştırma

Kurumsallaştırma

Özgürleşme

İçselleştirme

Çıkar biçimlendirme

Açıklama:

Ünitenin Georg Simmel bölümünde, toplumsallaşmanın alt süreçleri açıklanmaktadır. Çıkar biçimlendirmesi, bireylerin duygu ve çıkarlarının toplumsal kurumlar içindeki etkileşim sürecinde biçimlendirilmesini, böylece bireylerle kurumlar arasında duygusal bir bağ kurulmasını ifade eder. Örneğin Avrupa Birliği’nin kurumsallaşmış biçimi bireylerde bir “Avrupalılık” hissi doğurarak ortak çıkar lar geliştirmelerini sağlayabilir böylece çıkarlar kurumsal olarak yaratılmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Simmel’e göre kendisine gruptaki diğer üyelerin oynamayacağı bir rol verilen, grubun eğilimlerine tamamen bağlı olmayan, grup içi katılımı sınırlı düzeyde olan ve gruba belirli bir mesafede duran toplumsal tip aşağıdakilerden hangisidir?

Savurgan

Soylu

Yabancı

Maceracı

Cimri

Açıklama:

Ünitenin Georg Simmel bölümünde, toplumsal tipler açıklanmaktadır. Bu açıdan Simmel yabancıyı “yoksullar ya da iç düşmanlar gibi” gruba üyelikleri hem grubun içinde hem de ona karşı olmayı gerektirecek bir unsur olarak görür. Kendisine gruptaki diğer üyelerin oynayamayacağı bir rol verilen yabancı, grubun eğilimlerine tamamen bağlı olmadığı, grup içi katılımı sınırlı düzeyde olduğu ve gruba belirli bir mesafede durduğu için diğer üyelere oranla nispeten bir nesnelliğe sahiptir. Bu nesnellik, yabancının gruptaki katılımının olumlu ve belirli bir türde olmasına neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Simmel’e göre ortaklığın son derece yüksek olduğu, aşağıya ve yukarıya doğru hareketliliğin büyük ölçüde kapalı olduğu ve genişlemeyi reddeden bir grubu oluşturan toplumsal tip aşağıdakilerden hangisidir?

Yabancı

Cimri

Yoksul

Soylu

Maceracı

Açıklama:

Ünitenin Georg Simmel bölümünde, toplumsal tipler açıklanmaktadır. Simmel’e göre soylular ortaklığın son derece yüksek olduğu, aşağıya ve yukarıya doğru hareketliliğin büyük ölçüde kapalı olduğu ve genişlemeyi reddeden bir grubu oluştururlar. Simmel soylular sınıfının temel özelliğinin bu grubun grup olarak maruz kaldığı kesin yalıtılmışlık olduğunu belirtir. Soylu olanla olmayan arasındaki fark soylulara başkalarının yapmalarına izin verilmeyen şeyleri yapma izninin verilmesi ve başkalarının yapmalarına izin verilen şeyleri yapma izninin verilmemesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Tonnies'in genel sosyolojisinin alt dallarından biridir?

Sosyal biyoloji

Teorik sosyoloji

Sosyal fizik

Deneysel sosyoloji

Kurumsal sosyoloji

Açıklama:

Tönnies'e göre, genel sosyoloji, bütün insan ilişkilerini bir bütün olarak ele alan sosyolojidir. Genel sosyoloji, birincisi evrim sürecinde biyolojik açıdan insanı ve diğer biyolojik organizmalarla ilişkisini inceleyen Sosyal Biyoloji, ikincisi kültürü üreten insanı inceleyen Sosyal Antropoloji olarak tanımlar

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies'in sosyoloji ayırdığı ben alandan biri değildir?

Cemaat/cemiyet

Toplumsal varlıklar teorisi

Toplumsal normlar

Toplumsal değerler

Siyasi çaba sistemleri

Açıklama:

Siyasi çaba sistemleri yanlıştır, insan çaba sistemleri Tonnies'in sosyolojisinin beşinci alanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Tönnies'in cemaat kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ben duygusu egemendir.

Dayanışma bireysel isteme bağlıdır.

Dayanışma mekanik bir dayanışmadır.

Ortak mülkiyet egemendir.

Toplumsal yaşamda geçici zevkler egemendir.

Açıklama:

Cemaat tipi toplumsal ilişkilerde ortak mülkiyet egemendir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Tönnies'in cemiyet kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Biz duygusu egemendir

Dayanışma ortak isteme bağlıdır

Kamuoyu ve öğretiler egemendir.

Ortak mülkiyet egemendir

Ortak yaşamda töreler egemendir

Açıklama:

Cemiyet ilişkilerinde inançlar ve din yerine kamuoyu ve öğretiler egemendir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Toplumsal olguları değer yargılarından arınmış, bağlamdan bağımsız olarak
ve diyalektik bir bakış açısıyla inceleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Ferdinand Tönnies

Georg Simmel

Max Weber

Emilie Durkheim

Karl Marx

Açıklama:

Simmel'in sosyolojisi, toplumsal olguları değer yargılarından arınmış, bağlamdan bağımsız olarak ve diyalektik bir bakış açısıyla inceler.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Simmel'in toplumsal eylemi tek yanlı olarak çözümleme girişimlerini ifade eden kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrıklık yanılgısı

Teklik yanılgısı

Biricik yanılgı

Bütünlük yanılgısı

İkili yanılgı

Açıklama:

Ayrıklık yanılgısı, toplumsal eylemleri etkileşim sürecinde birbirine bağlı olarak
görememek, ayrık oldukları yanılgısına kapılmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Simmel'in sosyolojisinde, toplumsal olayları içinde bulundukları bağlamdan soyutlayarak incelemeye, böylece toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız biçimsel düzenlilikleri ve benzerlikleri ortaya koymaya çalışan bir sosyolojiyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Özcü sosyoloji

Formel sosyoloji

Mantıksal sosyoloji

İlişkisel sosyoloji

Kişisel sosyoloji

Açıklama:

Formel sosyoloji Simmel'in sosyolojik bakışının temel kavramıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'e göre toplumlaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

Dışsalalştırma

İçselleştirme

Bütünleşme

Kurumsallaştırma

Çıkar-biçimlendirmesi

Açıklama:

Simme'in toplumsallaşmanın alt süreçleri dışsallaştırma, içselleştirme, kurumsallaştırma ve çıkar biçimlendirmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in toplumsal etkileşim biçimlerinden biridir?

Mübadele

Yabancı

Yoksul

Savurgan

Maceracı

Açıklama:

Mübadele bir toplumsal etkileşim biçimidir, oysa yoksul, savurgan, yabancı onun toplumsal tipleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in incelediği toplumsal tiplerinden biridir?

Tüccar

Zengin

Köylü

İşçi

Yabancı

Açıklama:

Yabancı Simmel'in ele aldığı bir toplumsal tiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

1887 yılında yayınlanan Cemaat ve Cemiyet adlı çalışma kime aittir?

Ferdinand Tönnies

Georg Simmel

Karl Marx

Max Weber

Emile Durkheim

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Genel Sosyoloji'nin alt alanlarından biridir?

Saf sosyoloji

Ampirik sosyoloji

Sosyal antropoloji

Deneysel sosyoloji

Teorik sosyoloji

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Özel Sosyoloji'nin alt alanlarından biridir?

Klasik sosyoloji

Genel sosyoloji

Sosyal biyoloji

Deneysel sosyoloji

Sosyal antropoloji

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies'in teorik sosyolojiyi ayırdığı beş alandan biri değildir?

Cemaat / Cemiyet kavramsallaştırması

İlişkiler ya da toplumsal varlıklar teorisi

Toplumsal normlar

Toplumsal değerler

Ekonomik sistemler

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Tönnies'e göre aşağıdakilerden hangisi insan iradesine ait tiplerden biridir?

Sosyal irade

Rasyonel irade

Öznel irade

Nesnel irade

Toplumsal irade

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Georg Simmel'e ait eserlerden biri değildir?

Metropol ve Tinsel Hayat

Paranın Felsefesi

Tarih Felsefesinin Sorunları

Toplumsal Farklılaşma Üzerine

Komünist Manifesto

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in oluşturduğu toplumlaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

Dışsallaştırma

İçselleştirme

Kişiselleştirme

Kurumsallaştırma

Çıkar biçimlendirmesi

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in yoplumsal etkileşimi analiz ederken kullandığı geometrik kavramlardan biridir?

Uzaklık

Açılar

Nokta

Doğru

Düzlem

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in sosyolojisinde anlamın analizini kolaylaştıran toplumsal etkileşim biçimlerini/formlarını üzerlerinden incelediği beş ideal tipten biri değildir?

Mübadele

Çatışma

Tahakküm

Nesnellik

Fahişelik

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in incelediği toplumsal tiplerden biri değildir?

Yabancı

Yoksul

Macerecı

Soylu

İşçi

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Ferdinand Tönnies, toplumsal ilişkilerde düzenliliği sağlayan üç tip toplumsal norm olduğunu belirtir, bunlar düzen, hukuk ve “……………”.

ahlakdır

dayanışmadır

ticarettir

dindir

özveridir

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki özelliklerden hangisi cemaat tipi toplumun özellikleri arasında yer almaz?

Biz duygusu egemendir.

Ortak mülkiyet egemendir.

Dayanışma mekanik bir dayanışmadır.

Toplumsal yaşamda töreler egemendir.

Dayanışma ortak isteme dayalıdır.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Weber’le birlikte Alman Sosyoloji Derneğini kuran, düşünceleri ile George Lukács, Talcott Parsons ve Robert Merton gibi sosyologları yakından etkileyen Alman düşünür kimdir?

Ferdinand Tönnies

Max Weber

Emile Durkheim

Auguste Comte

Georg Simmel

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Tönnies'e göre aile, akrabalık, arkadaşlık, komşuluklardan oluşan ortak çıkarlara dayalı ortak bir yaşam tarzının görüldüğü, yazısız normlara dayanan toplum tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cemiyet

Mekanik

Kapitalist

Cemaat

Sosyalist

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi cemiyet toplumunun özelliklerinden değildir?

Dayanışma bireysel isteme dayalıdır.

Bireysel mülkiyet egemendir.

Dayanışma ortak bir dayanışmadır.

Bireysel çıkarlar ortak çıkarlardan önce gelir.

İnançlar ve din yerine kamuoyu önemlidir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Simmel'in sosyoloji anlayışı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Birey ve toplum arasındaki diyalektik ilişkiyi vurgular.

Sosyolojinin sadece problem çözmeyle ilgilenmesi gerektiğini belirtir.

Toplumlaşmayı çatışma ve uyumun bir sonucu olarak görür.

Olguları tarihsel ve toplumsal bağlamından soyut olarak inceler.

Sosyologların tek bir teorik yapıya bağlı kalmamasını savunur.

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'e göre toplumlaşma süreçlerinden biri değildir?

İçselleştirme

Dışsallaştırma

Kurumsallaştırma

Çıkar biçimlendirmesi

Uzlaşma

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in toplumsal etkileşim formlarından biri değildir?

Uzaklık

Mübadele

Çatışma

Tahakküm

Sosyallik

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Georg Simmel “ ............................ ” adlı eserinde ekonomik alışverişin bir toplumsal etkileşim biçimi olarak görülmesi gerektiğini savunur.

Metropol

Tinsel Hayat

Tarih Felsefesinin Sorunları

Paranın Felsefesi

Toplumsal Farklılaşma Üzerine

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Simmel’ e göre bireyin metropol yaşamı içinde kendini yeterince ifade etme olanağı kısıtlıdır. Bu durum çevresinin kısa sürede dikkatini çekmek amacıyla hangi davranış biçimine dönüşür?

Kararsızlık

Duygusallık

Farklılık

Sıradanlık

Agresiflik

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Tönnies, teorik sosyolojiyi beş alana ayırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlar arasında yer almaz?

Cemmat/ cemiyet kavramsallaştırması

Toplumsal normlar

İlişkiler ya da toplumsal varlıklar teorisi

İnsan çabası sistemleri

Tahakküm ve üstlük-astlık ilişkisi

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi cemaat için söylenebilir?

Dayanışma bireysel isteme dayalıdır.

Dayanışma mekanik bir dayanışmadır.

Dayanışma organik bir dayanışmadır.

Dayanışma ortak isteme dayanmaz.

Bireysel çıkarlar ortak çıkarlardan önce gelir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi cemiyet için söylenmez?

Bireysel mülkiyet egemendir.

Ben duyusu egemendir.

Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler geçicidir.

Ortak mülkiyet egemendir.

İnançlar ve din yerine kamuoyu ve öğretiler egemendir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies'in teorik sosyoloji alanları arasında yer almaz?

Özel sosyoloji kavramları

Cemaat/cemiyet kavramsallaştırması

İlişkiler ya da toplumsal varlıklar teorisi

Toplumsal norm ve değerler

İnsan çabası sistemleri

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Tonnies ticaret ve kapitalizmin gelişmesinin aşağıdakilerden hangisinde değişime neden olduğunu doğrudan ifade etmemiştir?

Evrensel normlardaki değişime

Ekonomik değerlerdeki değişime

Politik değerlerdeki değişime

Entellektüel değerlerdeki değişime

Ruhani değerlendeki değişime

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdaki cümlede yer alan boşluklara yerleştirilmesi gereken kavramlar sırasıyla hangi seçenekte yer almaktadır?"......... içindeki bireyler birbirlerine yakın, doğal ve duygusal bir ilişki içindeyken ......... içindeki bireyler çıkara dayalı, rasyonel, hesaplı ilişkiler içindedir. ........ 'e oranla oranlı daha rekabetçi ve dinamik bir yaşamları vardır."

Cemaat/cemiyet/Cemaat

Cemiyet/cemaat/Cemaat

Cemaat/cemiyet/Cemiyet

Cemiyet/cemiyet/Cemaat

Cemiyet/cemaat/Cemiyet

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Simmel'in toplumsal birimler arasındaki çatışmaları ve karşılıklı bağlılığı ortaya koymaya çalışan diyalektik yönetemi ile örtüşmez?

Çatışma ve uyum toplusal ilişkilerin daha da çıkmaza girmesine neden olan olumsuz içeriklerdir.

Üst-ast ilişkisinde tahakküm bir etkileşimdir. Nüfuz kullanımı karşıdaki bireyi değil, bireyin kendisini de belirleyicidir.

Moda cazibesi, yaygınlığı ile mutlak geçiciliği arasındaki tezatta yatar.

Bireyler bir yandan kültürü biçimlendirir, diğer yandan nesnel kültür tarafından biçimlendirilirler.

Toplumlaşma her zaman hem çatışma hem de uyumun bir sonucudur.

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'e göre toplumlaşma alt süreçlerinden biri değildir?

Bireyselleştirme

Dışsallaştırma

İçselleştirme

Kurumsallaştırma

Çıkar-biçimlendirme

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in sosyolojisinde toplumlaşma alt süreçlerinden biridir?

Çıkar biçimlendirmesi

Moda sosyolojisi

Toplumlaşma

Formel sosyoloji

Toplumsallaşma

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Simmel sosyolojisinde yer alan toplumsal etkileşim formlarından değildir?

Mübadele

Çatışma

Tahakküm

Uzaklık

Sosyallik

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi klasik dönemde sosyolojinin gelişimine katkıda bulunanlardan biri değildir?

Ferdinand Tönnies

Sokrates

Marx

Durkheim

Georg Simmel

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies'in sosyolojiyi ayırdığı alanlardan biri değildir?

Toplumsal normlar

Cemaat/Cemiyet

Toplumsal Değerler

Sosyal Kurumlar

İnsan Çabası Sistemleri

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Tönnies'e göre cemaatin özelliklerinden birisidir?

Biz duygusu egemendir.

Bireysel mülkiyet vardır.

Dayanışma mekaniktir

İnançlar ve din yerine kamuoyu ve öğretiler egemendir.

Bireyesel çıkarlar önceliklidir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in diyalektik yönteminin kapsadığı çalışmalardan biri değildir?

Tahakküm

Moda Sosyolojisi

Öznel ve Nesnel Kültür

Çatışma

Suç Sosyolojisi

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hangisi Simmel'in toplumsal etkileşim biçimlerinden biri değildir?

Mübadele

Çatışma

Sosyallik

Dönüşüm

Tahakküm

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi cemiyetin özelliklerinden biri değildir?

Ben duygusu hakimdir.

Bireysel dayanışma vardır.

Ortak mülkiyet egemendir.

Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler vardır.

Dayanışma mekaniktir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in incelediği toplumsal tiplerden biri değildir?

Yabancı

Zengin

Savurgan

Cimri

Soylu

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi para ekonomisinin sonuçlarından biri değildir?

Öznel kültürün güçlenmesine yol açar.

Bireylerde her şeyin satılık olduğu izlenimini verir.

Her şeyi göreli ve kıyaslanabilir kılar.

Bireyi nesnel kültürün kölesi yapar.

İnsani değerlerin birçoğunu zayıflatır.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Simmel'e göre aşağıdakilerden hangisinin sosyallikte rolü vardır?

Zenginlik

Toplumsal Konum

Sosyal Bağlanma İhtiyacı

Eğitim

Ün

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'e göre toplumsallaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

Dışsallaştırma

İçselleştirme

Kurumsallaştırma

Çıkar biçimlendirmesi

Sosyalleştirme

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Tönnies’in cemaat kavramanın zıttı olan her şeyi içeren bir kavram olarak kullandığı cemiyet kavramı endüstrinin ve ticaretin egemen olduğu modern kent yaşamı süren toplumları ifade eder. Bu toplumda insanlar yakın duygusal ilişkilerden çok çıkara dayalı, rasyonel ve hesaplı ilişkiler kurmaktadırlar. Bu ifadeye göre, aşağıdakilerden hangisi Tönnies’in cemaat tipi toplumunun özelliklerinden biridir?

Sanayi tipi üretim tarzı egemendir

İnsanların birbirlerine güveni yüksek düzeyde değildir

Çalışma hayatı ölçülebilir kriterlere göre düzenlenmiştir

Aile bağları güçlüdür

İşsizlik önemli bir toplumsal problemdir

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Tönnies, insan toplumlarının aile ve köy etrafında örgütlenen, ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayanan, politik yaşamı yerel olan cemaatlerden, büyük kentler ve ulus devletler etrafında örgütlenen, ekonomisi endüstri ve ticarete dayanan cemiyetlere doğru bir evrim yaşadığını düşünmektedir (Deflem, 2001).

Doğru Cevap: D

Soru 62

Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak kurulmasını amaçlayan Simmel, sosyolojinin temelinde ahlaki kuralların değil, bilim etiğinin olduğunu ve inceleme nesnesinin birey ya da toplum değil, toplumsal etkileşim olduğunu savunmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Simmel sosyolojisinin bu temel özelliğini daha doğru bir biçimde gösterir?

Sosyoloji değer yargılarından bağımsız olarak birey-toplum diyalektiğinin yasalarını ortaya koymalıdır.

Sosyoloji alanındaki teorik yaklaşımların sayısının çokluğu sosyologları bir “teorik ev” bulma ihtiyacına sürüklememelidir.

Sosyoloji problemlerin çözülmesiyle değil, problemlerin kurulmasıyla ilgilenmelidir.

Sosyolog ampirik dünyayı tek bir teorik bakış açısına uydurmaya çalışmaktan kaçınmalıdır.

Sosyoloji, olguları tarihi ve sosyal bağlamdan soyutlayarak incelemelidir.

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Simmel sosyolojisinde toplumsal birimler arasındaki çatışma ve karşılıklı bağlılığı ortaya koymak için birey ve toplum arasındaki bağlantı ve gerilimleri vurgulayan diyalektik bir yaklaşım benimsemiştir. Aşağıda eşleştirilmiş çiftlerden hangisi birey ile toplum arasındaki bu tarz bir ilişkinin öznel ve nesnel kültüre dair bir örneğini oluşturur?

General - zabit

Müdür - ofis elemanı

Micheal Jackson - Tarkan

Köfte - hamburger

Devlet -millet

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Toplumlaşmanın içeriğiyle değil, biçimleriyle ilgilenen formel sosyolojiye göre aşağıda verilen toplumlaşmanın alt süreçlerinden hangisi biçim-içerik ayrımı sürecinde biçimlerin kristalleşmesiyle ilgili olarak bir kadının kendini anne olarak hissetmesiyle daha fazla ilişkilidir?

Dışşallaştırma

İçselleştirme

Çıkar-biçimlendirmesi

Kurumsallaştırma

Bireyselleştirme

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Simmel toplumsal yaşamın geometrisi olarak adlandırılan yönteminde aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisine başvurmuştur?

Biçim-içerik

Birey-toplum

Sayılar-uzaklık

Alt yapı -üst yapı

Cimri -savurgan

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi kişinin elde etmek istediği bir şeye çok çaba harcayarak ulaşmasını anlatmak için, Simmel’in toplumsal yaşamın belirleyicileri üzerinde düşünerek yaptığı analizde kullandığı geometrik terimlerden biridir?

Toplumsal hayatın geometrisi

Mübadele

Kölelik

Sayılar

Uzaklık

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki açıklamalardan hangisinde, temel varsayımlarını ortaya konarak Tönnies’in sosyolojik perspektifi en iyi biçimde tarif edilmiştir?

Sosyoloji toplumsal olguları şeyler olarak inceleyen, değer yargılarından arınmış ve doğa bilimlerinin metodolojisine uygun biçimde faaliyette bulunan bir bilim dalıdır. Buna göre, sosyoloji toplumu parçaların bütünle uyumuna göre inceleyen bir bilim dalı

Sosyoloji toplumu bir organizma biçimde görerek onun doğum, gelişim ve ölüm aşamalarını doğa bilimlerinin yöntemleri ile araştıran ve analiz eden pekin bir bilimdir.

Toplum yapısı maddi faaliyetin kültürü belirlediği bir mekanistik modele göre oluşur ancak insanların çoğunluğu bunun tam tersi bir durumun geçerli olduğu illüzyonu ile toplumsal faaliyetlerini yürütürler.

Sosyoloji uğraş alanı yalnızca aktif özneler arasındaki etkileşim biçimleri olan ve toplumların gelenekselden moderne doğru olan ilerlemeci evrim çizgisindeki gelişimini inceleyen bir bilim dalıdır.

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.
Tönnies sosyolojiyi önce Genel Sosyoloji ve Özel Sosyoloji olmak üzere iki alana ayırmış, daha sonra bu alanları da alt alanlara ayırmıştır. Genel sosyoloji, bütün
insan ilişkilerini bir bütün olarak ele alan sosyolojidir

Doğru Cevap: B

Soru 68

Simmel’e göre sosyolojinin inceleme nesnesi aşağıdakilerden hangisidir?

Birey

Toplum

Din

Toplumsal Etkileşim

Kişisel Kimlikler

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Ferdinand Tönnies’in cemaat/cemiyet kavramsallaştırması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bu kavramlardan yalnızca biri insan iradesine dayanır.

Cemaat kavramının temelinde rasyonel irade yer alır.

Bu kavramlar analitik amaçlarla oluşturulmuş olan ideal tiplerdir.

Cemiyet kavramının temelinde doğal irade yer alır.

Rasyonel irade mizaca ve karaktere bağlı bir iradedir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi entelektüel, ruhani sistemlerden biri değildir?

Din

Sanat

Tarım

Bilim

Felsefe

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi cemaat kavramı ile analiz ettiği toplum tipinin özelliklerinden biridir?

Endüstrileşme ile birlikte ortaya çıkmıştır.

Kişisellikten uzak, yapay ve geçici ilişkiler söz konusudur.

Bireysel çıkarlar ön plandadır.

Ekonomi endüstri ve ticarete dayalıdır.

Aile ve kilise temel kontrol mekanizmalarını oluşturur.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Simmer’in sosyolojisinde toplumlaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

İçselleştirme

Kimliklendirme

Dışsallaştırma

Çıkar-biçimlendirme

Kurumsallaştırma

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’in grup süreçlerini analiz ettiği düşünceleri içinde yer alır?

İki kişilik gruplar üyelerinden bağımsız bir yapıya sahiptir.

Üç kişilik gruplar üyeleri üzerinde hiçbir biçimde baskı kuramazlar.

Büyük gruplarda bireyler arasındaki etkileşim küçük gruplardakine nazaran daha yoğundur.

Grup sayısal olarak büyüdükçe grubun birey üzerindeki baskısı azalır.

Küçük gruplarda bireyler kişiliklerinin tamamı ile değil, ancak bir kısmı ile gruba dahil olurlar.

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi cemaat tipi toplumların zayıflaması ve yerlerini cemiyet tipi toplumların almasına neden olan gelişmelerden biri değildir?

Kitlesel işçi hareketlerinin meydana gelmesi

Tarımdan endüstriye geçiş

Kapitalizmin gelişmesi

Serbest ticaretin gelişmesi

Modern ulus devletlerin doğuşu

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Simmel’in teorisinden hareket edildiğinde metropollerin birey üzerindeki etkileri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Metropollerde nesnel kültür aşırı büyüdüğü için öznel kültür zayıflamıştır.

Metropol hayatında çok fazla sayıda uyarıcının varlığı ve bunların sürekli, hızla değişimi modern asabi bir kişiliğe sebep olmaktadır.

Metropollerin sadakatsizliği bireyleri çaresizleştirmektedir.

Metropollerde bireysel çıkarlar değil cemaatin çıkarı her zaman önceliklidir.

Metropollerde bireyler arasındaki temaslar bireyin kendisini ifade etmesi için çok kısadır.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Tönnies, belirli amaçlara yönelik olarak en uygun aracı seçebilme kapasitesine dayanan iradeyi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade etmektedir?

Rasyonel irade

Gerçek irade

Doğal irade

Cüzi irade

Politik irade

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Tönnies’in Genel Sosyoloji ve Özel Sosyoloji ayrımından hareket edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi Özel Sosyoloji içinde değerlendirilmelidir?

Sosyal Psikoloji

Sosyal Antropoloji

Sosyal Biyoloji

Deneysel Sosyoloji

Ekonomik Sosyoloji

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Simmel’in sosyolojisinin formel sosyoloji olarak adlandırılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojinin çalışma nesnesi olarak toplumun bireyden daha önemli olduğunu ileri sürmesi

Bireyler arasındaki formel ilişkilerin enformel ilişkilerden daha önemli olduğunu düşünmesi

Tek bir teorik yaklaşıma bağlı kalınması gerektiğini savunması

Sosyolojinin toplumlaşmanın içeriğiyle değil, sadece biçimiyle ilgilenmesi gerektiğini savunması

Toplumsal olgular arasındaki çatışma ve çelişkileri görmezden gelmesi

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Simmel sosyolojisinde geçen toplumsal etkileşim formlarında biri değildir?

Mübadele

Çatışma

Tahakküm

Fahişelik

Yabancı

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Simmel sosyolojisine verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?

Nesnel sosyoloji

Öznel sosyoloji

Statik sosyoloji

Dinamik sosyoloji

Formel/biçimsel sosyoloji

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Simmel sosyolojisinde geçen toplumlaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

Esnekleştirme

Dışsallaştırma

İçselleştirme

Kurumsallaştırma

Çıkar-biçimlendirmesi

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Tönnies sosyolojiyi öncelikle hangi temel alanlara ayırmaktadır?

Genel Sosyoloji ve Saf/Teorik Sosyoloji

Genel Sosyoloji ve Özel Sosyoloji

Genel Sosyoloji ve Sosyal Biyoloji

Teorik Sosyoloji ve Ampirik Sosyoloji

Ampirik Sosyoloji ve Deneysel Sosyoloji

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Tönnies'in cemiyet olarak tanımladığı toplum tipini temellendiren irade tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal irade

Mekanik irade

Biyolojik irade

Rasyonel irade

Saf irade

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Tönnies'in geleneksel toplumlarla ilişkilendirdiği toplum tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal iradeye dayalı cemaat

Rasyonel iradeye dayalı cemaat

Doğal iradeye dayalı cemiyet

Rasyonel iradeye dayalı cemiyet

Postmodern toplum

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Simmel sosyolojisi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Simmel'e göre sosyoloji problem çözen bir bilim olmalıdır.

Simmel'e göre sosyologlar kendi düşünceleri ile çatışan kanıtlar aramalıdırlar.

Simmel'e göre sosyolojinin temelini ahlaki kurallar değil bilim etiğidir.

Simmel sosyolojisi olguları tarihsel ve toplumsal bağlamlarından soyutlayarak ele alır.

Simmel sosyolojisi birey ile toplum arasındaki diyalektik ilişkiyi vurgular.

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Tönnies'in sosyolojiye kazandırdığı en önemli iki temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonelleşme ve bürokrasi

Statik ve dinamik sosyoloji

Mnatıklı ve mantıksız davranışlar

Nesnel ve öznel kültür

Cemaat ve cemiyet kavramları

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Simmel'in toplumsal etkileşimi bir bütün olarak ifade etmede kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplanma

Toplumlaşma

Cemaat

Cemiyet

Kaynaşma

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Tönnies'e göre sosyolojinin uğraş alanı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Nesnel toplumsal olgular

Toplumsal yasalar

Aktif insan özneler arasındaki etkileşim biçimleri

Biyolojik kökenli davranışlar

Mantıklı davranışlar

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Tönnies’in cemaat ve cemiyetlerle ilgili düşünceleri açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cemaatlerde bireyler arasındaki ilişkiler sözleşmeye dayalıdır.

Ulus devletin gelişmesiyle birlikte cemaatler güçlenmeye başlamıştır.

Cemaatlerin cemiyetlere doğru evrimleşmesi olumlu bir gelişmedir.

Cemaatler cemiyetlere doğru evrimleştikten sonra başka bir toplumsal aşama söz konusu olmayacaktır.

Endüstrinin ve kapitalizmin gelişmesi cemaatlerin zayışamasına neden olmuştur.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Cemaat ve cemiyetle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cemaat rasyonel iradeye, cemiyet doğal iradeye dayanır.

Cemiyet tipi toplumlarda insanlar yakın ve kişisel ilişkiler kurarlar.

Cemaat tipi toplumlarda temel toplumsal kontrol mekanizmaları aile ve dindir.

Tönnies’e göre bir toplum ya cemaat, ya cemiyet özelliğine sahiptir, ikisine birden sahip olamaz.

Cemaatlerde toplumsal yaşamı temel olarak yasama tarafından hazırlanan yazılı normlar düzenler.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Tönnies’le ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Pozitivist toplum anlayışını eleştirmiştir.

Sosyal reformları ve sosyalizmi desteklemiştir.

Rasyonel iradenin düşünmenin ürünü olduğunu savunur.

Rasyonel iradenin yapay ve isteğe bağlı bir irade olduğunu savunur.

Bütün toplumların temelinde rasyonel iradenin yattığını savunur.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Simmel’in sosyolojisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Sosyolojinin çalışma nesnesi bireyin davranışlarıdır.

Olguları tarihsel ve toplumsal bağlamları içerisinde inceler.

Tek bir teorik bakış açısına sahip olmak gerektiğini savunur.

Problem kurmaktan çok problem çözmeye odaklanır.

Birey ve toplum arasındaki diyalektik ilişkiyi vurgular.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi formel sosyolojinin özelliklerinden biridir?

Toplumsallaşmanın içeriğiyle değil, sadece biçimiyle ilgilenmesi

Davranış kalıplarının tarihsel bağlama göre değiştiğini vurgulaması

Sosyolojiyi sosyal bilimlerin diğer disiplinleriyle birleştirme çabasının sonucunda gelişmesi

Grupların ilişki ve dinamikleri ile ilgilenmesi

Toplumsal bağlamdan bağımsız davranış tiplerinin varolamayacağını göstermesi

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’in tahakkümle ilgili düşüncelerinden biridir?

Bütün tahakküm ilişkileri etkileşim olarak sınışandırılamaz.

En baskın tahakküm ilişkisinde bile tabi olan kişilerin az da olsa bireysel özgürlüğü vardır.

Bir bireye tabi olma, bir ilkeye tabi olmadan daha olumsuz bir durumdur.

Bir nesneye tabi olma, bir ilkeye tabi olmadan daha olumlu bir tahakküm biçimidir.

Bir çoğulluğa tabi olma, tahakkümün en kötü biçimidir.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’in küçük ve büyük gruplarla ilgili görüşlerinden biridir?

İki kişilik gruplarda grubun varlığı her iki kişi de gruptan ayrılana kadar sona ermez.

İki ve üç kişilik gruplar da dahil olmak üzere bütün gruplar üyelerinden bağımsız bir grup yapısına sahiptirler.

Grup içinde tabakalaşmanın oluşması için grup sayısının üçün üzerinde olması gerekir.

Grup büyüdükçe grubun, üyelerin üzerindeki nesnel yapısal iktidarı artar.

Grup büyüdükçe grubun üyelerinin bireysel özgürlüğü azalır.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’in mübadele ile ilgili görüşlerinden biri değildir?

Mübadele en saf ve en gelişkin etkileşim biçimidir.

Bütün etkileşimler aynı zamanda birer mübadeledir.

Ekonomik mübadele dışında hiçbir mübadele türünde kazanç-kayıp hesabı yapılmaz.

Mübadelede nesnelerin birey için değeri, nesnenin bireye uzaklığına bağlıdır.

Mübadele etkileşimden daha geniş bir kavramsal içeriğe sahiptir.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’e göre para ekonomisinin özelliklerinden biri değildir?

Para ekonomisi toplumu rasyonelleştirirken kişiliklerin değerinin ve entelektüelliğin de öneminin azalmasına neden olur.

Paranın öneminin artması, nesnel kültürün öznel kültür üzerindeki hâkimiyetinin artmasına neden olur.

Para ekonomisi, bütün insanî değerleri parasal ifadelere indirgeyerek her şeyi karşılaştırılabilir kılar.

Para ekonomisi özel bireylerin ve kişiliklerin önemsizleşmesine neden olarak insanları değiştirilebilir parçalar haline dönüştürür.

Bireyleri içinde bulundukları toplumsal grupların sınırlamalarından nispeten koruması para ekonomisinin olumlu yönlerinden biridir.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Simmel’in “yoksul” tipi ile ilgili düşüncelerinden biridir?

Yoksulluğu belirleyen şey kişinin ekonomik durumudur.

Toplum yoksula yardım ederek onun yanında yer alır.

Yoksulların biraraya gelmeleri onlara birleştirici bir güç sağlar.

Yoksulluk ancak toplumun yoksula tepkisi üzerinden tanımlanabilir.

Bir bireyin sadece yoksulluk yardımı alıyor olmasına dayanarak onu yoksul kategorisine koyamayız.

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisinde Tönnies’in saf/teorik sosyolojiyi ayırdığı beş alandan ikisi aralarındaki doğrudan ilişki gösterilerek verilmiştir?

Cemaat/cemiyet karşıtlığı iki ayrı toplumsal norm matrisinin uygulanmasını anlatmak için oluşturulmuş ideal tiplerdir.

Düzen, hukuk ve ahlak olmak üzere üç toplumsal norm tipi sırasıyla ekonomik, politik ve entelektüel/ruhani toplumsal değerin güçlenmesi ve korunmasına yardımcı olmak üzere geliştirilmiştir.

Toplumsal kurumlar teorisinin sacayağını oluşturan insan çabası sistemleri Tönnies’in üç grupta topladığı toplumsal değerlerin cemaat ve cemiyet içinde tecessüm ettiği toplumsal biçimlerdir.

Cemaat ve cemiyet kavramsallaştırması toplumsal varlıklar yahut ilişkiler teorisine gerekli temeli oluşturmak üzere Tönnies tarafından kendi inşa ettiği fiktif yapılar olarak kullanılır.

İlişkiler ya da toplumsal varlık teorisindeki toplumsal varlıkların belirleyici özellikleri insan çabası sistemlerinin işleyişindeki temel kuralların oluşturulmasındaki esas faktörleri teşkil etmektedir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Tönnies’in iki farklı ve zıt hayat tarzını açıklamak için ideal tipler olarak kullandığı cemaat ve cemiyet kavramlarını dayandırdığı temel kavram, açıklamasıyla birlikte aşağıdakilerden hangisidir?

Cemaat ve cemiyetin dayandığı temel kavram üretimdir. Toprağa dayalı üretim cemaat tipi, endüstriye dayalı üretim ise cemiyet tipi hayat tarzını doğurmuştur.

Tönnies iki hayat tarzının farklılığını temellendirmek için statü kavramını kullanılır. Buna göre, statünün doğuştan edinildiği, yani miras olarak alındığı şekli cemaati, statünün çalışılarak kazanıldığını, yani liyakate bağlı olarak edinildiği şekli cemi

Bahsi geçen temel kavram dindir. Din; eğer dinin kaynağı Tanrı ise cemaatin, insanlar ise cemiyetin temel kurucu unsurudur.

Cemaat ve cemiyet kavramları örgütlenme biçimi kavramına dayanır. Aile etrafında organik olarak örgütlenme cemaati, büyük kentler veya ulus-devletler etrafında mekanik olarak örgütlenme cemiyeti ortaya çıkarmıştır.

Tönnies’e göre toplumların temelinde insan iradesi bulunduğu için cemaat ve cemiyet ile kavramsallaştırılan iki hayat tarzının dayandığı kavram iradedir. Mizaca bağlı doğal irade cemaate, belirli bir amaca ulaşabilmek için araçları manipüle edebilen rasyo

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Simmel sosyolojisinde toplumlaşma olarak isimlendirilen ilişki ve etkileşim ağı ikiye ayrılır. Buna göre, toplumsal hayatın biçimi ve içeriği farklıdır. Sosyolojinin ilgilenmesi gerekenin biçimler olması gerektiğini söyleyen Simmel’in formel sosyoloji olarak bilinen yaklaşımının temel amacı aşağıdakilerden hangisinde özlü biçimde verilmiştir?

Bireylerin çıkarları ve isteklerinin toplumsal etkileşimi nasıl belirlediği

Toplumsal etkileşimi bağlamdan soyutlayarak analiz etmek ve davranışlarda belirli bir düzenlilik bulmak

Her toplumsal bağlamda geçerli olan yasaları keşfetmek

Sosyolojiyi diğer disiplinlerden bağımsız bir bilim disiplini haline getirmek

Belirli toplumsal yapılardaki davranış kalıplarını tespit etmek

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Parasal işlemler toplumun giderek daha önemli bir parçası haline geldikçe nesnel kültürün öznel kültür üzerindeki hâkimiyeti artar ve bireyin önemi azalır. Simmel bu durumu hangi kavram ile açıklar ?

Kültüre Yabancılaşma

Kültürün Trajedisi

Kültürel Dejenerasyon

Nesnel Kültür

Kültürel Çatışma

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.
Parasal işlemler toplumun giderek daha önemli bir parçası haline geldikçe nesnel kültürün öznel kültür üzerindeki hâkimiyeti artar ve bireyin önemi azalır. Simmel bu durumu “kültürün trajedisi” olarak adlandırmaktadır. Diğer bir deyişle para ekonomisi bireysel tutsaklığı artırır, bireyi atomize ve izole eder, birey nesnel kültürün kölesi haline gelir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 103

"Bir olanağa bütünüyle sahip olmaktan tatmin olan, bundan neredeyse estetik bir haz alan ama o olanağı gerçekleştirmekle ilgili hiçbir amacı olmayan, bunu hiç düşünmeyen kişiler" Simmel'in sosyolojisinde hangi toplumsal tip içinde değerlendirilir?

Maceracı

Soylu

Yabancı

Cimri

Bencil

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.
Simmel’e göre cimri sadece parayla ilgili bir tip değildir. Cimri, bir olanağa bütünüyle sahip olmaktan tatmin olan, bundan neredeyse estetik bir haz alan ama o olanağı gerçekleştirmekle ilgili hiçbir amacı olmayan, bunu hiç düşünmeyen kişidir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Ferdinand Tönnies' e göre düzen ve ahlak teorik sosyolojinin hangi alt grubuna ait olgulardır ?

Toplumsal Varlıklar

Cemaat / Cemiyet

Toplumsal Kurumlar

Toplumsal Normlar

Toplumsal Değerler

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.
Tönnies toplumsal ilişkilerde düzenliliği sağlayan üç tip toplumsal norm olduğunu belirtir, bunlar, düzen , hukuk ve ahlaktır. Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Tönnies'e göre aşağıdakilerden hangisi teorik sosyolojinin beş alanından biri değildir?

İlişkiler ya da toplumsal varlıklar teorisi

Kişisel değerler

Cemaat/Cemiyet Kavramsallaştırması

İnsan çabası sistemleri

Toplumsal normlar

Açıklama:

Ferdinand Tönnies’in sosyolojik bakış açısını özetleyebileceksiniz.
Tönnies, teorik sosyolojiyi beş alana ayırmaktadır. Bunlar; Cemaat/Cemiyet Kavramsallaştırması, İlişkiler ya da toplumsal varlıklar teorisi, Toplumsal normlar, Toplumsal değerler, İnsan çabası sistemleridir. Anlaşılacağı gibi B şıkkında yer alan kişisel değerler Tönnies'e göre teorik sosyolojinin alanları arasında değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi cemaat tipi toplumsallıkların özelliklerinden biri değildir?

Dayanışma ortak isteme dayalıdır.

Toplumsal yaşamda töreler egemendir.

İnançlar ve din yerine kamuoyu ve öğreticiler egemendir.

Dayanışma organik bir dayanışmadır.

Biz duygusu egemendir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Cemaat ve cemiyet tipi toplumsallıkların özelliklerine bakıldığında, C şıkkında yer alan "İnançlar ve din yerine kamuoyu ve öğreticiler egemendir." özelliğinin Cemiyet tipi toplumsallıkların özelliği olduğu görülecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi cemiyet tipi toplumsallıkların özelliklerinden biri değildir?

Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler egemendir.

Bireysel çıkarlar ortak çıkarlardan önce gelir.

Ben duygusu egemendir.

Dayanışma organik bir dayanışmadır.

Bireysel mülkiyet egemendir.

Açıklama:

Tönnies’in cemaat / cemiyet kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Cemaat ve cemiyet tipi toplumsallıkların özelliklerine bakıldığında, D şıkkında yer alan "Dayanışma organik bir dayanışmadır." özelliğinin cemaate ait bir özellik olduğu, cemiyette ise "Dayanışma mekanik bir dayanışmadır" özelliğinin hakim olduğu anlaşılacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıda verilen eserlerden hangisi Batı Marksizminin ilk ve en önemli düşünürlerinden George Lukács’ı ve Frankfurt Okulu’nun şeyleşme ve kültür üzerine olan çalışmalarını derinden etkilemiştir?

Paranın Felsefesi

Tarih Felsefesinin Sorunları

Toplumsal Farklılaşma Üzerine

Metropol ve Tinsel Hayat

Cemaat ve Cemiyet

Açıklama:

Georg Simmel sosyolojisinin genel özelliklerini saptayabileceksiniz.
Simmel’in çalışmaları kültür sosyolojisine de önemli katkılar sağlamış, özellikle “Paranın Felsefesi” adlı çalışması Batı Marksizminin ilk ve en önemli düşünürlerinden George Lukács’ı ve Frankfurt Okulu’nun şeyleşme ve kültür üzerine olan çalışmalarını derinden etkilemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'e göre Toplumlaşmanın alt süreçlerinden biri değildir?

Kurumsallaştırma

Kavramsallaştırma

Dışsallaştırma

İçselleştirme

Çıkar-biçimlendirme

Açıklama:

Simmel’in formel sosyoloji kavramını açıklayabileceksiniz.
Dışsallaştırma, İçselleştirme, Kurumsallaştırma, Çıkar-biçimlendirme toplumlaşmanın dört alt sürecini oluşturur. Fakat B şıkkında yer alan Kavramsallaştırma toplumun alt süreçlerinde yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Simmel toplumsal etkileşim biçimlerini beş ideal tip üzerinden inceler. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Çatışma

Tahakküm

Anlaşma

Mübadele

Fahişelik

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.
Mübadele, Çatışma, Fahişelik, Tahakküm ve Sosyallik Simmel'in beş ideal tipte incelediği toplumsal etkileşim biçimlerindendir. Fakat C şıkkında yer alan Anlaşma Simmel tarafından bu ideal tipler arasına alınmamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Simmel'in incelediği toplumsal tipler arasında yer almaz?

Soylu

Maceracı

Yoksul

Cimri ile savurgan

Yerli

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.
Simmel'in incelediği beş toplumsal tip; yabancı, yoksul, cimri ile savurgan, maceracı ve soylu'dur. Dolayısıyla Yerli bu tipler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Simmel'in "Paranın Felsefesi" adlı eserinde;I. Para, hem nesnelerle insanlar arasına mesafe koymaya hem de bu mesafeyi aşmaya yarayan bir araçtır.II. Para ekonomisi, nesnel kültürün güçlenmesine, buna karşılık öznel kültürün zayıflaması ve bireyin nesnel kültürün kölesi olmasına neden olur.III.Para ekonomisi, bireylerde her şeyin satılık olduğu hissini uyandırır.IV.Para ekonomisi, bütün değerleri parasal ifadelere indirgeyerek her şeyi göreli ve kıyaslanabilir kılar.maddelerinden hangileri vurgulanmaktadır?

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Toplumsal yaşamın geometrisi kavramını değerlendirebileceksiniz.
Paranın Felsefesi başlıklı bölüm okunduğunda, E şıkkında verilen maddelerin vurgulandığı görülecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Ferdinand Tönnies için aşağıdakilerden hangisi/hangileri söylenemez?
I. Ağırlıklı olarak toplumsal değişme, suç ve intihar olgularıyla ilgilenmiştir.
II. Filoloji,felsefe, teoloji, arkeoloji ve sanat tarihi eğitimi almıştır.
III. Kiel Üniversitesi’nde çalışmıştır.
IV. En önemli eseri 1887 yılında yayınlanan Cemaat ve Cemiyet (Gemeinschaft und Gessellschaft) çalışmasıdır.
V. Alman Sosyoloji Derneğini Weber ile beraber kurmuştur.

Yalnız I.

I. ve III.

Yalnız V.

III. ve V.

Yalnız III.

Açıklama:

Ferdinand Tönnies Almanya’da bir çiftçinin oğlu olarak doğmuş, filoloji,felsefe, teoloji, arkeoloji ve sanat tarihi eğitimi almış, Kiel Üniversitesi’nde çalışmıştır. En önemli eseri 1887 yılında yayınlanan Cemaat ve Cemiyet (Gemeinschaft und Gessellschaft) çalışmasıdır. Ağırlıklı olarak toplumsal değişme, suç ve intihar olgularıyla ilgilenmiş olan Tönnies, sosyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilmektedir.
1910 yılında Weber’le birlikte Alman Sosyoloji Derneğini kuran Ferdinand Tönnies değil G. Simmel’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 114

I. Biz duygusu egemendir
II. Ortak mülkiyet egemendir
III.Dayanışma mekanik bir dayanışmadır
IV. Toplumsal yaşamda töreler egemendir.
V. Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler egemendir
Yukarıda verilen şıklardan hangisi/hangileri cemiyet kavramını aittir? Bularak işaretleyiniz.

IV, V

I, II, V

V, I

III, V

III, II

Açıklama:

CEMİYET
Ben duygusu egemendir.
Dayanışma bireysel isteme dayalıdır.
Bireysel mülkiyet egemendir.
Bireysel çıkarlar ortak çıkarlardan önce gelir.
Dayanışma mekanik bir dayanışmadır.
Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler egemendir.
İnançlar ve din yerine kamuoyu ve öğretiler egemendir.
Kaynak: Armağan, S. ve İ. Armağan (1998). Toplumbilim. İzmir: Barış Yayınları. s. 117.
Yanıt D şıkkıdır.
Dayanışma mekanik bir dayanışmadır.
Toplumsal yaşamda moda ve geçici zevkler egemendir. Yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 115

Simmel ve Tönnies’in sosyolojileri arasındaki temel benzerlikler sıralandığında hangisi bunların dışında kalır? Bularak işaretleyiniz.

Her ikisi de toplumun bireyler arasındaki karşılıklı ve karmaşık toplumsal ilişkiler ve etkileşimlerden ibaret olduğunu savunmaktadırlar.

İkisi de bireyler arasındaki toplumsal etkileşim biçimlerini konu alır.

Simmel ve Tönnies toplumsal eylemlerin karmaşık kültürel anlamlar içerdiğini ileri süren, “ortak bir hümanist sosyoloji” nosyonuna sahiptirler.

Tönnies ile Simmel birlikte pozitivist toplum anlayışına karşı çıkarlar.

Her ikisi de analizini tarihsel döneme özgü olarak yaparak kapitalist para ekonomisinin sorunları ile ilgilenmiştir.

Açıklama:

Tönnies ile Simmel’in sosyolojileri arasında önemli farklılıklar olmakla birlikte ikisi de pozitivist toplum anlayışına karşı çıkmakta, toplumun bireyler arasındaki karşılıklı ve karmaşık toplumsal ilişkiler ve etkileşimlerden ibaret olduğunu savunmaktadırlar. İkisi
de bireyler arasındaki toplumsal etkileşim biçimlerini konu alan ve toplumsal eylemlerin karmaşık kültürel anlamlar içerdiğini ileri süren, “ortak bir hümanist sosyoloji” nosyonuna sahiptirler (Swingewood, 1998, s.164) Cevap E şıkkıdır.
Simmel gibi kapitalist para ekonomisinin yarattığı sorunlarla ilgilenen Marx'tır. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 116

Simmel’ in çalışmaları kültür sosyolojisine de önemli katkılar sağlamış, özellikle ...............................adlı çalışması Batı Marksizminin ilk ve en önemli düşünürlerinden George Lukács’ı ve Frankfurt Okulu çalışmalarını derinden etkilemiştir.
Yukarıda boş bırakılan alana gelecek doğru cevabı bularak işaretleyiniz.

Para Felsefesi

Metropol ve Tinsel Hayat

Moda Sosyolojisi

Öznel ve Nesnel Kültür

Formel Sosyoloji

Açıklama:

Simmel’in çalışmaları kültür sosyolojisine de önemli katkılar sağlamış, özellikle “Para Felsefesi” adlı çalışması Batı
Marksizminin ilk ve en önemli düşünürlerinden George Lukács’ı ve Frankfurt Okulu’nun şeyleşme ve kültür üzerine olan çalışmalarını derinden etkilemiştir (Swingewood, 1998:192).
“Metropol ve Tinsel Hayat” adlı çalışması da Chicago Okulu düşünürleri üzerinde etkili olmuş ve kent sosyolojisinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte Simmel’in “çalışmalarının çok çeşitliliği ve ustalığı, katkısının ihmaline veya yeterince değerlendirilmemesine yol açmıştır” (Slattery, 2010:51)
Simmel’in çalışmaları kültür sosyolojisine de önemli katkılar sağlamış, özellikle “Para Felsefesi” adlı çalışması Batı Marksizminin ilk ve en önemli düşünürlerinden George Lukács’ı ve Frankfurt Okulu’nun şeyleşme ve kültür üzerine olan çalışmalarını derinden etkilemiştir. Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi Georg Simmel'in yazdığı eser değildir? Bularak işaretleyiniz.

Metropol ve Tinsel Hayat (1903)

Paranın Felsefesi (1900)

Tarih Felsefesinin Sorunları (1892)

Toplumsal Farklılaşma Üzerine (1890)

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu (1882)

Açıklama:

Metropol ve Tinsel Hayat (1903), Paranın Felsefesi (1900), Tarih Felsefesinin Sorunları (1892) ve Toplumsal Farklılaşma
Üzerine (1890) en önemli eserleridir.
Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu adlı eser Max Weber'e aittir. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Toplumlaşma, Simmel’e göre dört alt süreçten oluşur. Buna göre, bu süreçlerin dışında kalan şıkkı bularak işaretleyiniz.

formelleşme

dışsallaştırma

içselleştirme

çıkar biçimlendirmesi

kurumsallaştırma

Açıklama:

Toplumlaşma, Simmel’e göre dört alt süreçten oluşur. Bu süreçler;
(a) dışsallaştırma,
(b) içselleştirme,
(c) kurumsallaştırma ve
(d) çıkar-biçimlendirmesidir.
Bu nedenle yanıt A şıkkıdır.
Simmel’e göre dört alt süreçten oluşur. Bu süreçler (a) dışsallaştırma, (b) içselleştirme, (c) kurumsallaştırma ve (d) çıkar-biçimlendirmesidir.
Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 119

................................ toplumsal olayları içinde bulundukları bağlamdan soyutlayarak incelemeye, böylece toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız koymaya çalışan bir sosyolojidir.
Yukarıdaki açıklamada boş olan yere gelmesi gereken doğru tanımı bularak işaretleyiniz.

Nesnel sosyoloji

Formel sosyoloji

Reel sosyoloji

Natüralist sosyoloji

Informel sosyoloji

Açıklama:

Toplumsal yaşamın biçimi, toplumsal etkileşim biçimleridir ve devlet ya da aile gibi birbirinden çok farkı kurumlarda gözlenen sabit kalıpları ifade eder; toplumsal yaşamın içeriği ise toplumsal etkileşimin bireylerin çıkar ve istekleri gibi daha farklı yönleriyle ilgilidir (Slattery, 2010:53). Simmel sosyolojinin toplumlaşmanın içeriğiyle değil, biçimleriyle ilgilenmesi gerektiğini
savunmuştur; bu nedenle sosyolojisi formel sosyoloji olarak bilinir.
Yanıt B şıkkıdır.
Formel sosyoloji toplumsal olayları içinde bulundukları bağlamdan soyutlayarak incelemeye, böylece toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız biçimsel/formel düzenlilikleri ve benzerlikleri ortaya koymaya çalışan bir sosyolojidir. Yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Parasal işlemler toplumun giderek daha önemli bir parçası haline geldikçe nesnel kültürün öznel kültür üzerindeki hâkimiyeti artar ve bireyin önemi azalır. Simmel bu durumu nasıl adlandırmıştır? Bularak işaretleyiniz.

“kültürün trajedisi” olarak adlandırmaktadır.

“kültürün ekonomisi” olarak adlandırmaktadır.

“para trajedisi” olarak adlandırmaktadır.

“para ekonomisi” olarak adlandırmaktadır.

“paranın felsefesi” olarak adlandırmaktadır.

Açıklama:

Parasal işlemler toplumun giderek daha önemli bir parçası haline geldikçe nesnel kültürün öznel kültür üzerindeki hâkimiyeti artar ve bireyin önemi azalır. Simmel bu durumu “kültürün trajedisi” olarak adlandırmaktadır. Diğer bir deyişle para ekonomisi bireysel tutsaklığı artırır, bireyi atomize ve izole eder, birey nesnel kültürün kölesi haline gelir (Ritzer, 1992:12-13).
Simmel bu durumu “kültürün trajedisi” olarak adlandırmaktadır. Bu nedenle yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Simmel’in incelediği toplumsal tipler sıralandığında hangisi bunların dışında kalır?

yabancı

yoksul

cimri ile savurgan

maceracı

hayalperest

Açıklama:

Simmel çeşitli toplumsal tipleri ideal tipler olarak incelemiştir. Her toplumsal tipi diğer tiplerin tepkileri ve beklentileri üzerinden düşünen Simmel’e göre bir tip tek başına oluşmaz ancak kendisine toplumda bir konum veren ve kendisinden belirli
beklentileri olan diğerleri ile ilişkisi üzerinden meydana gelir.
Simmel’in incelediği beş toplumsal tip; yabancı, yoksul, cimri ile savurgan, maceracı ve soyludur.
Simmel’in incelediği beş toplumsal tip; yabancı, yoksul, cimri ile savurgan, maceracı ve soyludur. Bu nedenle E şıkkı hayalperest bunların dışında kalır.

Doğru Cevap: E

Soru 122

Simmel toplumsal etkileşim hakkında geometri kavramlarıyla analiz yaparak bu yöntemi '' toplumsal yaşamın geometrisi ya da toplumsal geometri'' olarak adlandırmıştır.
Buna göre Simmel'in yaptığı bu analizlerin amacı aşağıda hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Simmel bu analiz ile her iki yaşam tarzının temelinde iki farklı iradenin bulunduğunu belirterek sosyolojik bakış açısına sosyal psikolojiyi de katmıştır.

Ona göre bu analizlerin amacı, biçimlerin toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız olarak var olduklarını, sosyal veya tarihsel durum ne olursa olsun, benzer davranış tiplerinin görüldüğünü ortaya koymak istemesidir.

Simmel, sosyolojinin problem çözme nosyonundan uzaklaşarak problem kurma rolünü yeniden kazanması gerektiğini düşünmekte ve bunun için geometri kavramından yararlanmak istemiştir.

Simmel bu analiz ile rasyonel iradenin yapay ve isteğe bağlı bir irade olduğunu savunur

Simmel bütün tahakküm ilişkilerini toplumsal yaşamın geometrisi olarak adlandırmıştır.

Açıklama:

Simmel, toplumsal eylemin yapısal belirleyicileri üzerinde durmuş ve bu belirleyicileri sayılar ve uzaklık gibi geometrik terimlerle açıklamaya çalışmıştır. Simmel’in toplumsal etkileşim hakkında geometri kavramlarıyla yaptığı analizin yöntemi toplumsal yaşamın geometrisi ya da toplumsal geometri olarak adlandırılmaktadır. Simmel’in geometri kavramlarıyla yaptığı bu analizlerin amacı, biçimlerin toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız olarak var olduklarını, sosyal veya tarihsel durum ne olursa olsun, benzer davranış tiplerinin görüldüğünü ortaya koymak istemesidir (Slattery, 2010:54)
Simmel’in geometri kavramlarıyla yaptığı bu analizlerin amacı, biçimlerin toplumsal ve tarihsel bağlamdan bağımsız olarak var olduklarını, sosyal veya tarihsel durum ne olursa olsun, benzer davranış tiplerinin görüldüğünü ortaya koymak istemiştir. (Slattery, 2010:54).

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Toplumu daha çok mantıksal olmayan davranışlardan oluşan bir sistem olarak gören ve insanların amaçlarına nesnel ya da öznel olarak mantıksal bir bağ ile bağlanmamış şekilde davranma eğilimlerinin daha yaygın olduğunu savunan kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?

Pareto

Tönnies

Weber

Marx

Durkheim

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun görüşü açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Pareto’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışı aşağıdakilerden hangisine ulaşmayı amaçlar?

Sosyalizm

Özgürlük

Gerçeklik

Eşitlik

İlerleme

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Pareto’nun insan davranışlarının temelindeki mantıksal olmayan unsurlar arasında yer alan değişmez dediği eğilimlerdir?

Türem

Sistem

Türev

Tortu

Neden

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun insan davranışlarının temelindeki mantıksal olmayan unsurlar açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Pareto’nun insan davranışlarının temelindeki mantıksal olmayan unsurlar arasında yer alan değişken dediği nedenlerdir?

Kalıntı

Türev

Sistem

Tortu

Eğilim

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun insan davranışlarının temelindeki mantıksal olmayan unsurlar açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Pareto’ya göre insan doğasında ya da davranışlarının temelinde bulunan, toplumun işleyişini ve devamlılığını sağlayan içgüdülerin dışavurumlarına ne ad verilir?

Türevler

Araçlar

Değişkenler

Türemler

Kalıntılar

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun kalıntı kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Pareto sosyolojisinde, bireylerin mantıklı bir neden olmaksızın olaylarla eşyalar veya düşüncelerle nesneler arasında ilişkiler kurma eğilimi olarak ortaya çıkan kalıntı aşağıdakilerden hangisidir?

Kümelerin/grupların sürekliliği

Uyuşma/bileşim içgüdüsü

Toplumculukla ilgili kalıntılar

Duygunun dışa dönük davranışla açıklanması

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Açıklama:

Ünitenin Pareto’nun Bilim Anlayışı: Mantıklı Olan ve Olmayan Davranışlar bölümünde, Pareto’nun kalıntıları sınıflandırdığı kategoriler açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Pareto ile aynı dönemde yaşamış ve benzer bir şekilde siyasal seçkinleri güç yapısından çok, kişisel niteliklere dayalı olarak analiz etmiş olan İtalyan siyaset bilimci ve sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Marx

Durkheim

Weber

Tönnies

Mosca

Açıklama:

Ünitenin Yönetici Seçkinler (Elit) Kuramı bölümünde, Pareto ve Mosca arasındaki benzerlikler belirtilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Pareto’nun tanımladığı seçkinlerin özelliklerinden biridir?

Başarılı

Örgütsüz

Kontrolsüz

Humanist

Yeteneksiz

Açıklama:

Ünitenin Yönetici Seçkinler (Elit) Kuramı bölümünde, seçkinlerin özellikleri belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Pareto’ya göre bir elit grubun yerini başka bir elit grup aldığı zaman meydana gelen tarihteki en büyük değişimlere ne ad verilir?

Tarihsel süreç

Toplumsal değişim

Seçkinler dolaşımı

Aristokrasinin çöküşü

Sınıfsal devrim

Açıklama:

Ünitenin Yönetici Seçkinler (Elit) Kuramı bölümünde, Pareto’nun seçkinler dolaşımı kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Pareto’nun çalışmalarında sürekli olarak kendini tekrarlayan tarih anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Ardışık

Çizgisel

Yönelimsel

Döngüsel

Aşamalı

Açıklama:

Ünitenin Yönetici Seçkinler (Elit) Kuramı bölümünde, Pareto’nun tarih anlayışı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun ilgilendiği konulardan biri değildir?

Toplumsal homojenlik

Tortular

Türemler

Ekonomik çıkarlar

Toplumsal hareketlilik

Açıklama:

Doğru yanıt insanlar arasından kaynaklanan toplumsal heterojenlik olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Pareto aşağıdakilerden hangisine göre insan davranışlarını ikiye ayırır?

Duygusal/Mantıklı

Deneyci/Gözlemci

Mantıklı/mantıksız

Duyarlı/duyarsız

Düşünen/konuşan

Açıklama:

Pareto'ya göre insan davranışı mantıklı ve mantıksız olmak üzere ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Paretoya göre mantıksız davranış aşağıdakilerden hangisidir?

Araç doğru hesaplanmamış

Amaç doğru hesaplanmamış

Amaç doğru ancak araç doğru hesaplanmamış

Araç doğru ancak amaç doğru hesaplanmamış

Amaç ve araç doğru hesaplanmamış

Açıklama:

Araç-amaç ilişkisi doğru hesaplanmamış bir davranış ise mantıklı olmayan bir davranıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Pareto'ya göre sosyolojinin inceleme konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Mantıklı olan insan davranışı

Mantıksız insan davranışı

Toplumsal olguları

Toplumsal etkileşimi

Toplumsal eylemin anlamı

Açıklama:

Sosyolojiyi mantıklı olmayan davranışların incelenmesi olarak görür.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Pareto’ya göre mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumsal etkileşimin kurallarıdır

Toplumsal olguları incelemesidir

Tek amacının gerçeklik olmasıdır

Toplumsal olgular arası ilişkidir

Toplumsal yapılardır

Açıklama:

Pareto’ya göre mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği tek amacının
gerçeklik olmasıdır

Doğru Cevap: C

Soru 16

Parato’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının ikinci özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Deney dışı kavramların dışlanması

Test edilebilir konuların seçimi

Eşitlik kavramının araştırılması

Özgürlük kavramının araştırılması

İlerleme konusunun seçilmesi

Açıklama:

Parato’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının ikinci özelliği de deney-dışı ya
da deney-üstü bütün kavramların ve kuramların kesinlikle dışlanmaları gerektiğini savunmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Pareto'ya göre, insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsurdan aşağıdakilerden hangisidir?

Tortu/kalıntı

Türem/türev

Tortu/anlam

Tortu/türem

Türev/çoğul

Açıklama:

Pareto insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsurdan söz eder: (1) tortu/kalıntı (résidu) adını verdiği ve değişmez dediği eğilimler ile (2) türem/türev (dérivation) adını verdiği, insanların davranışlarını haklı kılmak için her durumda buldukları ve değişken dediği nedenler

Doğru Cevap: D

Soru 18

Pareto, insanların davranışlarının ardında yatan temel içgüdüler ve dürtüleri aşağıdaki hangi kavram ile ifade eder

Mantıksız

Mantık

Duygu

Türem

Tortu

Açıklama:

Tortular, insanların davranışlarının ardında yatan temel içgüdüler ve
dürtülerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Pareto askeri diktatörlükleri hangi siyasal seçkine örnek olarak verir?

Aslanlar

Tilkiler

Kediler

Tavşanlar

Kaplumbağlar

Açıklama:

Pareto askeri diktatörlükleri örnek olarak verdiği aslanları kararlı, dobra ve acımasız bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Pareto, Avrupa demokrasilerini hangi siyasal seçkine örnek olarak verilir?

Aslanlar

Tilkiler

Kediler

Kurbağalar

Kaplumbağlar

Açıklama:

Pareto, Avrupa demokrasilerini örnek olarak verdiği tilkileri ise kurnaz, yönlendirici/manipülatif ve diplomatik bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Pareto 'nun çalışmalarında önemli yer tutan kavramlardan biridir?

Pozitivizm

İnsani İçgüdüler

Humanist Felsefe

Marksizm

Kitle Demokrasisi

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Pareto sosyolojisini oluşturan temel konulardan biri değildir?

Tortular

Türemler

Ekonomik Çıkarlar

İlerleme Kuramları

Toplumsal Hareketlilik

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun kalıntılara ilişkin kategorilerinden biridir?

Rasyonalizm

Çatışma İçgüdüsü

Cinsel Kalıntılar

Duyguları içe dönük davranışlarla açıklama gereksinimi

Kümelerin Süreksizliği

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Yönetici seçkinler kuramına ilişkin olarak, aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun düşüncelerini yansıtmamaktadır?

Elit yönetimi tüm toplumlar için kaçınılmazdır.

İnsanlar arasında gerçek anlamda bir eşitlikten hiçbir zaman söz edilemez.

Bir elit grubun gücü, örgütsüz ve dağınık olan halk kitleleri karşısında örgütlü ve birleşik olmasından kaynaklanır.

Toplumdaki bazı bireyler her zaman diğerlerinden daha beceriklidir.

Geleceğin toplumlarında yöneten - yönetilen ayrımı olmayacaktır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, Pareto'nun aslanlar adını verdiği, güç kullanarak yöneten gruba örnek oluşturur?

Avrupa Demokrasileri

Parlamenter Sistemler

Krallıklar

Askeri Diktatörlükler

Diplomatik Gruplar

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Demokrasi kavramına ilişkin olarak, Pareto aşağıdakilerden hangisini savunur?

Demokrasi de özünde diğer tüm yönetim biçimleri gibi, bir elit yönetimidir.

Gücün temsiliyetçi bir dağılımıdır.

Diğer yönetim şekillerinden ayırt edici bir özelliğe sahiptir.

Toplumun tüm katmanları eşit şekilde temsil edilir.

Seçkin olmayan alt tabaka da yönetimde söz sahibidir.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, Pareto sosyolojisinde toplumun genel hareketinin anlaşıldığı değişkenlerden biri değildir?

Çıkarlar

Hümanizm

Kalıntılar

Türemler

Toplumsal benzeşmezlik

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Pareto, aşağıdaki sosyologlardan hangisinin görüşlerine tamamen karşıttır?

Spencer

Weber

Comte

Durkheim

Marx

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun sosyoloji anlayışında yer alan ifadelerden biridir?

İnsanlar daha çok mantıklı şekilde hareket etme eğilimindedir.

Demokratik yönetimlerde seçkinler kadar alt tabakanın da söz hakkı vardır.

Toplum açık şekilde, bir sistemdir.

Geleceğin toplumları sınıfsız olmaya eğilimlidir.

İnsani içgüdüler değişken ve mantıklı olgulardır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 30

J. Willard Gibbs'in Termodinamik'inde formülleştirdiği, genelleştirilmiş fiziko-kimyasal sisteme benzeyen bir sosyoloji sistemi kurmak aşağıdakilerden hangisinin amacıdır?

Ferdinand Tönnies

Georg Simmel

Vilfredo Pareto

Albert Camus

Karl Marx

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Vilfredo Pareto'nun 1916 yılında yayınladığı ve tanınmasında büyük etkisi olan eseridir?

Genel Sosyoloji Dersleri

Sosyoloji Tarihi

Sosyal Eşitsizlikler Üzerine

Komunist Manifesto

Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Pareto sosyolojisini oluşturan beş temel konudan birisi değildir?

Tortular

Türemler

Ekonomik çıkarlar

Toplumsal hareketlilik

Homojenlik

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Pareto'ya göre mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği nedir?

Tek amacının gerçeklik olması

Kanıtlanmış olması

Araştırılabilir olması

Başkaları tarafından kabul edilmiş olması

Amaçsız zolması

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

İnsan doğasında ya da davranışlarının temelinde bulunan ve dolayısıyla toplumun işleyişini ve devamlılığını sağlayan içgüdülerin dışa vurumları aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Kümeler

Tabakalar

Sınıflar

Kalıntılar

Dinamikler

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun altı kategoride sınıfladığı kalıntı kategorilerinden biri değildir?

Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü

Kümelerin (veya grupların) sürekliliği

Cinsel kalıntılar

Bireyin ve bağımlılıkların bütünlüğü

Kavram karmaşaları

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Pareto'nun bir toplumda kitle ile seçkin dediği iki grup arasında Makyavelci geleneğe özgü bir ayrım yaptığı kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihsel materyalizm

Proleterya diktatörlüğü

Yönetici Seçkinler (Elit) Kuramı

Naturalizm

Homotopi Kuramı

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
İnsanlar fiziksel, ahlaki ve entelektüel açıdan eşit değildir. Dolayısıyla diğerlerinden daha becerikli olan az sayıdaki egemen seçkinler (elitler) geriye kalan büyük kitleyi yönetecektir. Bu Makyevelci bir anlayıştır ve Paretodaki karşılığı "önetici seçkinler" kuramıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

insanların kendi davranışlarını doğrulamak, meşrulaştırmak ve inandırıcı kılmak için kullandıkları rasyonelleştirmeler, ideolojiler ve entelektüel bahaneler için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İdeolojiler

Ekonomiler

Sayılar

Türemler

Kümeler

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
İnsanların kendi davranışlarını doğrulamak, meşrulaştırmak ve inandırıcı kılmak için mantığa uygun düşürme, ideolojiler ve entellektüel bahaneler için Pareto "türem" kavramını kullanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Pareto sosyolojisinde "gerçek dayanağı ortadan kalkmış ilişkilerin ve olguların sürdüğünü varsayarak ona bağlılığını sürdürme eğilimi" olarak tanımlanabilecek tortu kategorisidir?

Uyşma içgüdüsü

Kümelerin Sürekliliği

Cinsel Kalıntılar

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Paretoya göre bu insani bir özelliktir: İnsanlar gerçekte ortadan kalkmış ilişkilerin devam ettiğini varsaymaktadır. Bu bir tür eskiye bağlılıktır. Bu olguyu "kümelerin sürekliliği" kavramıyla açıklamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Pareto sosyolojisine göre insanların davranışlarının ardında yatan temel içgüdüler ve dürtüler nedir?

Türemler

Kümeler

Tortular

Türevler

Kavramlar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto'ya göre tortular duygu ve davranışlar arasında aracı işlevi görmektedir. Ek olarak tortuların içgüdülerle ilişkili olduğunu söylemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

V. Pareto’nun mantıklı olmayan davranışların temelinde bulunan ve değişken olan nedenlere verdiği ad aşağıdakilerden hangisidir?

Duygu

İnanç

Kalıntı

Tortu

Türem

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Türemler insanların kendi davranışlarını doğrulamak, meşrulaştırmak ve inandırıcı kılmak için kullandıkları rasyonelleştirmeler, ideolojiler ve entelektüel bahanelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdaki hangisi Pareto’nun düşünceleri arasında yer alamaz?

Eşitlik bir türemden ibarettir.

İnsana özgü beceri ve kabiliyetler doğal olarak eşitsiz dağıtılmıştır.

Deney-dışı bütün kavramlar dışlanmalıdır.

İnsan davranışı tümüyle rasyonel tercihlerin bir ürünüdür.

Bilimin birinci önceliği gerçekliği amaçlamaktır.

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto, insan davranışlarını mantıklı olan ve olmayan davranışlar olarak tanımlar. Ancak ona göre insanlar daha çok mantıksal olmayan şekilde davranma eğilimine sahiptirler.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Pareto’nun ismi benzer bir biçimde sundukları bir elit teorisinden dolayı aşağıdakilerden hangisi ile birlikte anılır?

G. Mosca

K. Marx

M. Weber

C. Schmitt

J. S. Mill

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto ve Mosca’nın, her ikisi de siyasal seçkinleri güç yapısından çok kişisel niteliklere dayalı olarak analiz etmişlerdir. Yine her ikisi de elit yönetimi bütün toplumlarda kaçınılmaz olarak görmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisinin “iktidar seçkinleri” kavramı ile özdeşleşen teorisinde karşımıza çıkan iktidar çözümlemesi, Pareto ile benzer bir yaklaşıma sahiptir?

K. Marx

C. W. Mills

G. Mosca

R. Michels

G. Simmel

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto’nun özellikle iktidar seçkinleri konusundaki görüşlerinin “Robert Michels’in ‘oligarşinin tunç yasası ve C.W. Mills’ın ‘iktidar seçkinleri’ teorilerinde yer aldığı bilinmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 44

V. Pareto’nun tanınan bir figür haline gelişinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

M. Weber

E. Durkheim

T. Parsons

G. Simmel

A. Comte

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Parsons’un özellikle Pareto’nun toplumu dengede olan bir sistem olarak kavramasından etkilendiği ve Pareto’nun bu görüşünün Parsons’un teorisinin gelişiminde önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

V. Pareto’nun temel sosyolojik görüşleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mantıksal olmayan toplumsal eylemin ürünü bir toplum kavramı öne sürer.

Pozitivizme, evrimciliğe, sosyal Darvinizme ve Marksizme eleştirel yaklaşır.

Toplum teorisinde hümanist geleneği temsil eden bir anlayışa sahiptir.

Demokrasinin imkansız olduğunu savunur.

Sosyolojik çözümlemede insani dürtüler gibi rasyonel olmayan faktörlerin önemi üzerinde durur.

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
insan doğasını sabit görüp, aynı zamanda, mantıksal olmayan toplumsal eylemin ürünü bir toplum kavramı öne atan, kötümser ve kaderci bir anlayışın lehine olarak, toplum teorisindeki hümanist geleneğin (özellikle Vico’nun) reddini temsil etmektedir”.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Marx ile Pareto’nun siyaset seçkinleriyle ilişkili görüşleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Marx’ın kuramı toplumsal değişmede elitlerin önemini vurgularken Pareto’nun kuramı kitlelerin önemini vurgular.

Pareto’nun aksine Marx elit yönetimi sınıflı veya sınıfsız tüm toplumlar için kaçınılmaz görür.

Marx’ın aksine Pareto’nun kuramında toplumsal değişme belirli bir yönelimi olmayan döngüsel bir niteliktedir.

Pareto ve Marx’ın her ikisi de içinde ne yönetenlerin ne de yönetilenlerin olmadığı sınıfsız bir toplumun imkânsız olduğunu savunur.

Marx ve Pareto’nun her ikisi de siyaset seçkinlerini kişisel niteliklere göre analiz ederler.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
üstün kişisel niteliklere dayandırdığı seçkinler analizi, bir toplumda gücün kişisel niteliklere değil, fakat ekonomik kontrole sahip olanların elinde toplandığını savunan Marx’›n analizine karşıttır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Bir toplumun ya da örgütün tepedeki yöneticiler tarafından kontrol altında tutulmasını ifade eden yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Monarşi

Oligarşi

Poliarşi

Teokrasi

Demokrasi

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Bir toplumun ya da örgütün tepedeki yöneticiler tarafından kontrol altında tutulduğu yönetim biçiminin literatürdeki adı oligaarşidir

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıda Pareto ile Marx’ın teorilerini karşılaştırmaya çalışan bazı düşüncelere yer verilmiştir. Bunlardan hangisi yanlıştır?

Pareto’ya göre sınıf kavgası sadece ekonomi tarafından belirlenir.

Marx siyaset seçkinlerini güç yapısına göre analiz etmektedir.

Marx’ın kuramı, toplumsal dönüşümde kitlelerin rolüne odaklanır.

Pareto’nun kuramında toplumsal dönüşümde seçkinlerin rolü önemle vurgulanır.

Pareto’nun toplumsal dönüşüm kuramı döngüsel tarih anlayışına dayalıdır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto, üstün kişisel niteliklere dayandırdıkları seçkinler analizi, bir toplumda gücün kişisel niteliklere değil, fakat ekonomik kontrole sahip olanların elinde toplandığı savunan Marx’ın analizine karşıttır. .

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Pareto’nun tarih anlayışı ile uyumlu değildir?

Tarih bir aristokratlar mezarlığıdır.

Tarihte hiçbir şey yeni değildir.

Tarihsel gelişme sürekli ileriye yönelik olarak gerçekleşir.

Tarihsel değişme, sürekli olarak kendini tekrarlayan döngüsel bir değişmedir.

Tarih, sonu gelmez bir seçkinler dolaşımı hikayesidir.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto'ya göre türemler değişse de, davranışların kökeninde yatan kalıntılar değişmediğinden in insanın doğası dolayısıyla da toplumun yapısı aynı kalmakta, , tarihsel değişme de ileriye yönelik olarak değil, sonsuz tekrara dayalı döngüsel bir değişme olarak şekillenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

İnsanların davranışlarını rasyonel davranışlarmış gibi göstermede kullandıkları düşünsel meşrulaştırmalar ve ideolojilerin Pareto sosyolojisindeki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Tortular

Ekonomik çıkarlar

Toplumsal hareketlilik

Yozlaşma

Türemler

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto türemleri “ideoloji ya da doğrulama kuramı adı verilen şeylerin” karşılığı olarak görür. Türemler insanların kendi davran›ışlarını doğrulamak, meşrulaştırmak ve inandırıcı kılmak için kullandıklaı› rasyonelleştirmeler, ideolojiler ve entelektüel bahanelerdir

Doğru Cevap: E

Soru 51

Pareto sosyolojisi esas alındığında, genel anlamda bireylerin mantıklı bir neden olmaksızın olaylarla eşyalar veya düşüncelerle nesneler arasında ilişkiler kurma eğilimi biçiminde aşağıdakilerden hangisidir?

Uyuşma içgüdüsü

Cinsel kalıntılar

Kümelerin sürekliliği

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
uyuşma içgüdüsü, genel anlamda bireylerin mantıklı bir neden olmaksızın olaylarla eşyalar veya düşüncelerle nesneler arasında ilişkiler kurma eğilimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Tutuculuk ve eskiye bağımlılık gibi olgular, Pareto aşağıdaki tortulardan hangisi ile ilişkilendirerek ele almaktadır?

Uyuşma içgüdüsü

Cinsel kalıntılar

Kümelerin sürekliliği

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto sosyolojisinde tortu ya da kalıntılar içgüdülerle ilişkilidir, Tortular, gerçek dayanağı ortadan kalkmış ilişkilerin ve olguların sürdüğünü varsayarak ona bağlılığı sürdürme eğilimidir. Ona göre, tutuculuk ve eskiye bğerlendirebilir

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun mantıksal deneysel bilim anlayışının özelliklerinden biri değildir?

Tek amacının gerçeklik olması

Amacının yarar değil gerçek olması

Deney-dışı ya da deney-üstü bütün kavramların ve kuramları dışlaması

Kullanılan bütün sözcüklerin gözlenen ya da gözlenebilir olgularla ilgili olması

Dinsel, felsefi bütün kavramların, örneğin ilerleme, sosyalizm, eşitlik gibi kavramların ve tanımlar mantıksal-deneysel bilim anlayışının çalışma konularıdır.

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Dinsel, felsefi bütün kavramların, örneğin ilerleme, sosyalizm, eşitlik gibi kavramların ve tanımlar mantıksal-deneysel bilim anlayışının çalışma konularıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Paret'nun mantıklı-mantıksız davranışlar arasındaki temel ayrım noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışın bir değere yönelmiş olması

Davranışın usavurma sonucu belirlenmiş olup olmaması

Davranışın bir anlamla temelli olması

Davranışın bir menfaate dayalı olması

Davranışın sosyal bir bağlamda ortaya çıkması

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Bir davranışın mantıklı olması için “nesnel-gerçeklikteki araç-amaç ilişkisi, oyuncunun bilincindeki araç-amaç ilişkisine uygun” olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Pareto'nun bilim anlayışını ifade etmede kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yorumlayıcı sosyal bilim

Eleştirel sosyal bilim

Evrimci sosyal bilim

Mantıksal-deneysel bilim

Postmodern bilim

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto bütün insan davranşlarını mantıklı ve mantıksız olmak üzere ikiye ayırarak inceler

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun çalışmalarının tanınmasında etkili olan sosyologlardan biridir?

Simmel

Tönnies

Parsons

Weber

Durkheim

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Parsons Pareto'nun toplumu dengede olan bir sistem olarak kavramasından etkilenmiş ve bundan bahsetmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun eleştirel yaklaştığı olgulardan biridir?

Aydınlanmacı fikirler

Toplum Denge Sistemi

Sosyalizm

Irkçılık

Merkantilizm

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Aydınlanma filozofları rasyonalitenin önemini vurgularken Pareto İçgüdülerin öneminden bahseder.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun özelliklerinden biridir

Rasyonel faktörlerin üzerinde durmuştur.

Toplum insan doğasından kaynaklanan biyolojik bir sürecin ürünüdür.

Sosyolojisini mantıklı davranışlar temeli üzerine kurmuştur.

Meslektaşlarının eserlerini alaya almıştır.

Ölümünden sonra birçok sosyolog tarafından beğenilmiştir.

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Pareto birçok meslektaşını alaya aldığı için ölümünden sora sevilmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Pareto Sosyolojisinin temel konularından biridir?

Tortular

İnsan Davranışları

Toplumsal Kurumlar

Teknolojik Gelişmeler

Toplumsal Homojenlik

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Tortular(Kalıntılar)Pareto sosyolojisinin temel konularından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun mantıksal olmayan davranış tanımlarından biridir?

Usavurmaya Gönderme

Alışkanlıklar

Beklentiler

Kararlılık

Benzerine Gönderme

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
BenzerineGönderme yapmak,Mantıklı olmayan davranış tanımlarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun kalıntılar sınıflamalarından biridir?

Psikolojik Kalıntılar

Çevresel Kalıntılar

Kümelerin Ayrımı

Cinsel Kalıntılar

Farklılık İçgüdüsü

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Cinsel Kalıntılar Pareto'nun Kalıntılar sınıflamasının altı kategorisinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Pareto'nun Seçkinler teorisi hangi siyaset bilimcinin teorisi ile benzerlik göstermektedir?

Marx

Simmel

Tönnies

Mosca

Weber

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Her iki kuramcı da siyasal elit seçkinleri güç yapısından çok kişisel niteliklere dayalı analiz etmiş olmalarından dolayı benzerlik gösterirler.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Pareto'ya göre yönetici seçkinler kimlerdir?

Başarılı ve yetenekli olanlar

Toplumsal tabakanın en üstünde bulunanlar

Toplumda fiilen egemen ve iktidar olan sınıf

Örgütlenmiş Topluluklar

Asiller

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto eli sınıfı toplumda fiilen egemen ve aynı zamanda yönetimde iktidar olan sınıf olarak tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Pareto sosyolojisinde ,yönetim şekilleri sınıflandırmalarından biri olan ''tilkiler''sınıfının özelliklerinden birisidir?

Düşünceli

Alçakgönüllü

Yönlendirici

Amerika Demokrasi Örneği

Kararsız

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Yönlendirme(Manipulasyon)yaparak toplumu belli bir yöne kanalize edebilmek bu sınıfın bir özelliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi Vilfredo Pareto'nun sosyolojisini oluşturan beş temel konudan biri değildir?

Ekonomik çıkarlar

Tortular

Toplumsal hareketlilik

Toplumsal heterojenlik

İradecilik

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto sosyolojisini oluşturan 5 temel kavram tortular, türemler, ekonomik çıkarlar, insanlar arasındaki eşitsizlikten kaynaklanan toplumsal heterojenlik ve toplumsal hareketliliktir. Bunlar arasında, E seçeneğindeki "iradecilik" yoktur

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun mantıklı olmayan davranış tiplerine örnek değildir?

Hırs

Tutku

Nesnel bakış

Aşk

İnanç

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
amaçlarına nesnel ve öznel olarak mantıksal bir bağla bağlanmış davranışlar mantıklı, amaçlar›na nesnel ya da öznel olarak mantıksal bir bağ ile bağlanmamış olan tüm davranışlar ise mantıklı olmayan davranışlar olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Pareto sosyolojisinin konseptlerinden olan tortu (kalıntı) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Uyuşma içgüdüsü, kümelerin sürekliliği gibi alt kategorilerden oluşur.

Pareto'nun çıkarları da tortu konsepti içinde yer almaktadır.

Toplumun devamlılığını sağlayan içgüdülerin dışavurumlarıdır.

Tortular, mantıklı olmayan davranışları belirler.

Altı alt kategoriden oluşmaktadır.

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto'nun çıkarları da tortu konsepti içinde yer almaktadır. Paretonun nerede, nasıl, hangi koşullarda böyle bir çıkarı olabilir

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıda Pareto sosyolojisinin konspetlerinden olan türemler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bireyin ve bireyin bağımlılıklarının bütünüdür.

Türemler, tortu ya da kalıntılar tarafından belirlenir.

Türemler, insan davranışlarını meşrulaştırmada kullanılan ideolojilerdir.

İnsan davranışlarının sözlü nitelikteçeşitli ve değişken olan araçlardır.

İnanç sistemi, türemlere bir örnektir.

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Türemlerin belirlenen özellikleri arasında "Bireyin ve bireyin bağımlılıklarının bütünüdür." yoktur

Doğru Cevap: A

Soru 69

Pareto'nun yönetici seçkinler teorisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Genel olarak seçkinler yetenekli olmayan; ama başarılı kişilerden oluşur.

Pareto'nun seçkinler ile alt tabaka rasında yaptığı ayrım Makyavelci düşünüşe uygundur.

Üst tabakayı oluşturan seçkinler kendi içinde iki alt gruba ayrılır.

Yönetici seçkinler aslanlar ve tilkiler olmak üzere iki farklı şekilde analiz edilir.

Seçkinler teorisine göre demokrasi imkansızdır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
başarılı olmamak genel bir özellik değil. tersine az rastlanır durumlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

1. Coser’e göre ………………… amacı. J. Willard Gibbs’in Termodinamik’inde formülleştirdiği, genelleştirilmiş fiziko-kimyasal sisteme benzeyen bir sosyoloji sistemi kurmaktı.

Comte'nin

Pareto'nun

Spencer'in

Persons'un

Weber'in

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
toplumun karşılıklı olarak birbirine bağımlı ögelerden oluşan bir sistem olarak çözümlenebileceği düşüncesi en belirgin şekilde Pareto ortaya konulmuştur. sistemi oluşturan parçalar, karşılıklı olarak birbirine bağlı olduğundan parçaların birindeki değişme karşılıklı olarak diğerleri üzerinde de bir değişime yol açar. Bu Gibbs'in fiziko-kimyasal sistemine benzeyen bir sosyoloji sistemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

2. İnsani içgüdüler gibi rasyonel olmayan faktörlerin önemi üzerinde duran ve sosyolojik çözümlemesinde toplumun insan doğasından kaynaklanan psikolojik güçlerin ve benzeri mekanizmaların bir ürünü olduğunu savunan düşünür kimdir?

Comte

spencer

Parsons

Weber

Pareto

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Rasyonel davranışların önemi üzerinde duran; sosyologların aksine Pareto; sosyoloji kuramını, değişmez nitelikte olan insan doğasının ve de kendi deyimiyle mantıklı olmayan davranışların temeli üzerine kurmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 72

3. Pareto, insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsurdan söz eder. Bu unsurlardan değişmez dediği eğilime ne ad vermiştir?

Tortu / kalıntı

Psişik / ruhsal

Türem / türev

Dinsel / ruhsal

Ahlaki / duygusal

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto “insanlarınn usa-vurumcu olduğu kadar mantıksızda olduğu” gerçeğiyle ilgiliydi. Pareto insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsur olarak tortu/kalıntı adını vermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

4. Pareto kalıntıları altı kategori halinde sınıflandırır. Aşağıdakilerden hangisi bu kategoriler arasında yer almaz?

Kümelerin sürekliliği

Sentez içgüdüsü

Toplumculukla ilgili kalıntılar

Bireyin ve bağımlılıkların bütünlüğü

Cinsel kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Paretonun şu 6 kalıntı sınıfı arasıda olmayan "Sentez içgüdüsü" seçeneğidir.
1) Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü
2) Kümelerin (veya gruplar›n) sürekliliği
3) Duyguları dışa dönük davranışlarla aç›klama gereksinimi
4) Toplumculukla ilişkili kalıntılar
5) Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü
6) Cinsel kalıntılar

Doğru Cevap: B

Soru 74

5. Pareto tutuculuk ve eskiye bağımlılık gibi olguları hangi tortu çerçevesinde değerlendirir ?

Cinsel Kalıntılar

Bileşim içgüdüsü

Kümelerin sürekliliği

Bireyin ve bağımlılıkların bütünlüğü

Duyguları dışa dönük davranışlarla aç›klama gereksinimi

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Toplumun sürekliliğinin korunmasını, tortuları güçlü olan insanlar temsil eder; çünkü bu tortulara sahip olan insanlar aile, kabile ve uluslarına karşı güçlü duygularla bağlıdırlar. Zorunlu kaldıklarında güç kullanmaktan çekinmezler. Bu "Kümelerin sürekliliği" tortusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Vilfredo Pareto'nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının özelliklerinden biridir?

Gerçeği amaçlaması

Toplumsal yararı amaçlaması

Deney dışı yöntemler kullanması

Tümdengelim kullanması

Bireysel yararı hedeflemesi

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto, insan davranışlarını mantıklı olan ve olmayan şeklinde sınıflandırmıştır. Dahası mantıksal olmayan davranışlar daha yaygındır. bunun nedenini insanların sahip olduğu kimi derin eğilimlere ve içgüdülere/dürtülere bağlamaktadır. Ona göre bir davranışın mantıksal olabilme özelliklerinden birisi gerçeği amaçlamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Pareto'ya göre insan davranışlarını belirleyen asıl nedenler aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlaki anlatımlar

Ruhsal durum veya durumlar

Dini anlatımlar

Ekonomik durum

Gelenekler

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
İnsan davranışlarının asıl belirleyicisi Pareto için "insanların duyguları ve ruhsal durumlar"dır. Yani insanların davranışları , kendilerinin öne sürdükleri nedenlere dayalı anlatımlardan çok ruhsal durumları ya da duyguları tarafından belirlenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'nun tortu (kalıntı) sınıflandırması içinde yer almaz?

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Uyuşma içgüdüsü

Dinsel kalıntılar

Kümelerin sürekliliği

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto tortuları ya da kalıntıları altı başlık altında toplamıştır. Bunlardan birisi de "Dinsel kalıntılar" dır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Pareto'ya göre yönetici seçkinlerin ortak özelliklerindendir?

İktidarda kalmak için güç kullanmaları

Dayanışmacı ve yurtsever olmaları

Propaganda ile yeni fikirler ortaya atarak güçlerini korumaları

İktidara geldikten belli bir süre sonra yozlaşmaya başlamaları

İktidarlarını sürdürmek için entrikalara başvurmaları

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto üstün kişisel niteliklere sahip olduğunu düşündüğü elitler yönetiminin kaçınılmaz olduğunu söyler. Ancak yönetime gelen seçkinler bir süre sonra yozlaşmakta, kendilerini seçkin yapan özelliklerini kaybetmektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Sosyoloji Bilimine Vilfredo Pareto'nun bir katkısıdır?

Sosyolojiye Kapitalizm Analizini kazandırması

Sosyolojiye Tabakalaşma Teorisini kazandırması

Sosyolojiye pozitivizm kavramını kazandırması

Sosyolojinin bağımsız bir bilim olarak kurulması ve sosyolojiye kuramsal bir çerçeve kazandırması

Sosyolojiye seçkinlerin dolaşımı yaklaşımını kazandırması

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Tarih boyunca yönetimler seçkinler arasında yer değiştirmiştir. Buna seçkinler dolaşımı diyor: Bir elit grubun yerini bir başkası alıyor.. Bu açıdan tarih bir tarih bir aristokrasiler mezarlığıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

1. Aşağıdakilerden hangisi toplumun karşılıklı olarak birbirine bağımlı öğelerden oluşan bir sistem olarak çözümlenebileceğini savunur?

Pareto

Durkheim

Weber

Comte

Parsons

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Toplumu birbirine bağlı parçalardan oluşan bir bütün ve “dengede” olan bir sistem olarak gören ve Parsons’u etkileyen Pareto sosyolojisinin bu özelliği çok defa Pareto’nun sosyolojiye yaptığı en önemli katkı olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Pareto insan davranışlarını incelediği kategorileri göstermektedir?

Mantıklı ve mantıklı olmayan davranışlar

Gözlenebilen ve gözlenemeyen davranışlar

Edimsel ve tepkisel davranışlar

Kabul edilen ve kabul edilmeyen davranışlar

İçsel ve dışsal davranışlar

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto bütün insan davranışlarını mantıklı ve mantksız olmak üzere ikiye ayırarak inceler.bunun nedenini ise insanların sahip oldukları birtakım derin eğilimlere ve içgüdülere/dürtülere bağlamaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 82

Pareto mantıklı davranışları aşağıdakilerden hangisi ile açıklar?

Usavurmaya göndermeyle

Duygularla

Değerlerle

Araçlarla

İnançlarla

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto, “davranışı yöneten güç, uyduğu usavurumdur. Buna karşılık, mantıklı olmayan bütün davranışlar bir derecede duygularla yönetilir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Pareto sosyolojisinin en önemli iki kavramından biri olan tortularla (kalıntılarla) ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplumun işleyişini ve devamlılığını sağlayan içgüdülerin dışavurumlarıdır

Fiziksel olarak gözlenebilirler

Duygular gibi hissedilebilirler

Davranışların sonucudurlar

Duyguların temelidirler

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
“davranışları yöneten güç, usavurumdur. Buna karşılık mantıklı olmayan bütün davranışlar duygularla yönetilir. Kalıntılar fiziksel olarak gözlenemez, duygular gibi de hissedilemezler, onlar daha çok duyguların belirtisidirler, davranışların ve anlatımların ortak köküdürler.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Pareto sosyolojisindeki iki önmeli kavramdan biri olan türemlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

İnsan davranışlarının çeşitli ve değişken olmayan araçlardır

İnsan davranışlarının sözlü nitelikteçeşitli ve değişken olan araçlardır

Türemleri belirleyen kalıntılardır

İdeoloji ya da doğrulama kuramı adı verilen şeylerin karşılığıdır

Sahip oldukları inandırıcı gücün nesnel görünümüdür

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
türemler insanların kendi davraışlarını doğrulamak meşrulaştırmak ve inandırıcı kılmak için kulland›kları rasyonelleştirmeler, ideolojiler ve entelektüel bahanelerdir. Bu nedenle sorunun yanıtı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Pareto'ya göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmede önemli bir role sahiptir?

İşçi sınıfı

Orta sınıf

Halk kitleleri

Seçkinler

Erkekler

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Pareto'nun siyasal seçkinler kuramına göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Siyasal seçkinlerden aslanlar aileye ve gruba sadakat, dayanışma ve yurtseverlikle ilgili olan ikinci kategorideki tortularla daha çok donatılmışlardır.

Pareto'ya göre siyasal seçkinler üstün kişisel niteliklere sahiptirler.

Pareto ilerlemeci ve evrimci bir tarih anlayışına sahiptir.

Pareto'ya göre elitler tarafından yönetim tüm toplumlarda kaçınılmazdır.

Pareto siyasal seçkinleri kişisel niteliklerine göre analiz eder.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto tarihsel değişmeyi ileriye yönelik olarak değil, sonsuz tekrara dayalı döngüsel bir değişlme olarak görür, dolayısıyla Pareto ilerlemeci ve evrimci bir tarih anlayışına sahip değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Pareto'ya göre sosyoloji biliminin çalışma nesnesi aşağıdakilerden hangisidir?

Mantıklı davranışlar

Rasyonel davranışlar

Mantıklı olmayan davranışlar

Toplumsal olgular

Toplumsal eylemler

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Pareto, toplumu daha çok mantıksal olmayan davranışlardan oluşan bir sistem olarak görür.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Pareto sosyolojisini oluşturan temel konulardan biri değildir?

Tortular

Türemler

Ekonomik çıkarlar

Toplumsal heterojenlik

Toplumsal statik

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto sosyolojisi tortular, türemler, ekonomik çıkarlar, insanlar arasındaki eşitsizlikten kaynaklanan toplumsal heterojenlik ve de (seçkinler dolaşımı kuramını da içeren) toplumsal hareketlilik olmak üzere beş temel konudan oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Pareto'nun insan davranışlarının arkasında bulunan ve değişmez dediği eğilimlere verdiği ad aşağıdakilerden hangisidir?

Tortular

Türemler

İdeolojiler

Düşünceler

Türevler

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsurdan söz eder: (1) tortu/ kalıntı adını verdiği ve değişmez dediği eğilimler ile (2) türem/türev adını verdiği, insanların davranışlarını haklı kılmak için her durumda buldukları ve değişken dediği nedenler.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Pareto sosyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pareto'ya göre insanlar toplumsal yaşam içinde daha çok mantıksal şekilde hareket ederler.

Toplumsal hareketlilik konusu Pareto sosyolojisinin en önemli çalışma konularından biridir.

Tortular ve türemler Pareto sosyolojisini oluşturan en önemli konular arasında yer alır.

Pareto’nun çalışmalarında sosyoloji mantıklı davranışları dikkate alan ekonomiye göndermeyle özellikle mantıksal olmayan davranışların bir incelemesi olarak tanımlanır.

Pareto insan davranışlarını mantıklı ve mantıksız olmak üzere ikiye ayırır.

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto'ya göre insanlar daha çok mantıksal olmayan şekilde davranma eğilimine sahiptirler.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıda verilen sosyologlardan hangisinin çalışmalarında Pareto sosyolojisinin etkisi açık olarak görülür?

Simmel

Marx

Durkheim

Parsons

Spencer

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Parsons’un Marx’ın çalışmalarını birkaç sayfada geçiştirip marjinal bir öneme sahip olan Pareto’nun çalışmalarına ise Durkheim ve Weber ile birlikte yüzlerce sayfa ayırdığı özellikle vurgulanır.
Parsons’un özellikle Pareto’nun toplumu dengede olan bir sistem olarak kavramasından etkilendiği ve Pareto’nun bu görüşünün Parsons’un teorisinin gelişiminde önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Pareto aşağıda verilen sosyologlardan en çok hangisine karşıt görüşleriyle tanınır?

Weber

Marx

Durkheim

Spencer

Comte

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Pareto, Aydınlanma düşünürlerinin çoğu fikirlerine, sosyolojinin ilk dönem gelişiminde etkili olan ilerleme kuramlarına, pozitivizme, evrimciliğe, sosyal
Darvinizme, hümanist felsefeye ve Marksizme topyekün eleştirel yaklaşmış, kitle demokrasisi fikriyle alay etmiş, çalışmalarında bu yaklaşımlardan oldukça farklı nitelikte düşünce ve görüşlere yer vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Pareto’nun tilkiler adını verdiği yönetici seçkinlerde daha güçlü olan tortular aşağıda verilenlerden hangisidir?

Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü

Kümelerin (veya grupların) sürekliliği

Duyguları dışa dönük davranışlarla açıklama gereksinimi

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü

Doğru Cevap: A

Soru 94

Pareto’ya göre mantıklı olmayan davranışları belirleyen temel öğe aşağıdakilerden hangisidir?

Anlatımlar

Kuramlar

Duygular

Türemler

İdeolojiler

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto, mantıklı davranışları usavurmaya göndermeyle, mantıksal olmayan davranışları ise duygulara, değerlere, inançlara ve benzerine göndermeyle tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Pareto’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının özelliklerinden biri değildir?

Tümevarım yöntemine dayanması

Deneye-gözleme dayanması

Toplumsal yararı amaçlaması

Gerçeğe ulaşmayı amaçlaması

Deney-dışı kavramları dışlaması

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği gerçekliktir. Bunu sağlamak için tümevarım, deneysel bilim yöntemleri kullanır. Amacı toplumsal yarar değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Pareto sosyolojisi açısından aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Pareto’ya göre insanlar daha çok mantıksal olmayan şekilde hareket etme eğilimindedirler.

Pareto toplumu açık şekilde bir sistem olarak tanımlar.

Pareto toplumun değişmez nitelikte bir insan doğası üzerine kurulduğunu varsayar.

Pareto insan davranışlarını mantıklı/mantıksız davranışlar olarak tanımlar.

Pareto insanların davranışlarını meşrulaştırmada kullandıkları rasyonelleştirmelere tortu/kalıntı adı verir.

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Tortular insan doğasında ya da davranışlarının temelinde bulunan ve dolayısıyla toplumun işleyişini ve devamlılığını sağlayan içgüdülerin dışavurumlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıda verilenlerden hangisi Pareto’nun sınışamasında yer alan kalıntılardan biri değildir?

Çatışma içgüdüsü

Kümelerin sürekliliği

Duyguları dışa dönük davranışlarla açıklama gereksinimi

Toplumculukla ilişkili kalıntılar

Cinsel kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto tortu/kalıntıları altı kategoriyle sınıflar:
1) Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü
2) Kümelerin (veya grupların) sürekliliği
3) Duyguları dışla dönük davranışlarla açıklama gereksinimi
4) Toplumculukla ilişkili kalıntılar
5) Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü
6) Cinsel kalıntılar

Doğru Cevap: A

Soru 98

Pareto’nun seçkinler teorisi ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Tüm toplumlarda kitle ve seçkin olmak üzere iki temel grup vardır.

Seçkinler yetenekli ve başarılı bireylerden oluşurken kitleler yeteneksiz ve duyarsızdırlar.

Seçkinler kendi içlerinde yönetici olan ve olmayan olmak üzere iki temel gruba ayrılırlar.

Tüm toplumlar özellikle yönetici olan seçkinlerin doğası ile belirginleşir.

Pareto yönetici seçkinleri de almış oldukları eğitime göre aslanlar ve tilkiler olarak iki gruba ayırır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto, siyasal seçkinleri de tortu ve türem temelinde yaptığı psikolojik bir ayrıma ve buna bağlı olarak yönetim biçimlerine ve araçlarına göre iki gruba ayırır. Bu yönetim araçlarını da güç ve hile olarak tanımlar. Güç ve hile fleklindeki bu iki yönetim aracının ise, yukarıda belirtildiği gibi, Makyavel’in aslanlar ve tilkiler arası nda yaptığı ünlü ayrımın baflka bir biçimi olduğu bilinmektedir. Yani Pareto yönetici seçkinleri de almış oldukları eğitime göre aslanlar ve tilkiler olarak iki gruba ayırması yanlış bir ifadedir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Yönetici seçkinlerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Pareto yönetici seçkinleri aslanlar ile tilkiler olmak üzere iki farklı grup altında analiz eder.

Yönetici seçkinler kullandıkları yönetim aracına göre farklılaşırlar.

Pareto aslanlara Avrupa demokrasilerini örnek olarak verir.

Aslanlar kararlı, dobra ve acımasız bir yönetici seçkin grup olarak tanımlanır.

Tilkiler kurnaz, yönlendirici/manipülatif ve diplomatik bir yönetici seçkin grup olarak tanımlanır.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto askeri diktatörlükleri örnek olarak verdiği aslanları kararlı, dobra ve acımasız bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar, Avrupa demokrasilerini örnek olarak verdiği tilkileri ise kurnaz, yönlendirici/manipülatif ve diplomatik bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Vilfredo Pareto'nun toplumu birbirine bağlı öğelerden oluşan parçalı bir sistem olarak algılayışı aşağıdaki sosyologlardan hangisini etkilemiştir?

Max Weber

Talcott Parsons

Emile Durkheim

Ferdinand Tönnies

George Lukacs

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Pareto'nun görüşlerinden en çok etkilenen sosyolog Talcott Parsons'dur. Parsons’un özellikle Pareto’nun toplumu dengede olan bir sistem olarak kavramasından etkilendiği ve Pareto’nun bu görüşünün Parsons’un teorisinin gelişiminde önemli bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Toplumu birbirine bağlı parçalardan oluşan bir bütün ve dengede olan bir sistem olarak gören ve Parsons’u etkileyen Pareto sosyolojisinin bu özelliği çok defa Pareto’nun sosyolojiye en önemli katkısı olarak kabul edilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Pareto'nun özgün sosyolojik yaklaşımının ana kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Darwinizm ve Evrim Teorisi

Max Weber

İnsani içgüdüler ve doğal psikolojik güçler

Marksizm

Tarihsel Materyalizm

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Aydınlanma düşünürlerinin çoğu fikirlerine, sosyolojinin ilk dönem gelişiminde etkili olan ilerleme kuramlarına, pozitivizme, evrimciliğe, sosyal Darvinizme, hümanist felsefeye ve Marksizme topyekûn eleştirel yaklaşmış, kitle demokrasisi fikriyle alay etmiş, çalışmalarında bu yaklaşımlardan oldukça farklı nitelikte düşünce ve görüşlere yer vermiştir. Pareto (aşağıda görüleceği gibi) insani içgüdüler gibi rasyonel olmayan faktörlerin önemi üzerinde durmuş (Ritzer, 1996: 38) ve sosyolojik çözümlemesinde toplumun insan doğasından kaynaklanan psikolojik güçlerin ve benzeri mekanizmaların bir ürünü olduğunu savunmuştur. Bu nedenşe doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Pareto sosyolojisi beş temel konudan oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu beş temel konudan birisi değildir?

Türemler

Tortular

Toplumsal heterojenlik

Tarihsel materyalizm

Toplumsal hareketlilik

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto sosyolojisi tortular, türemler, ekonomik çıkarlar, toplumsal heterojenlik (veya benzeşmezlik) ve de (seçkinler dolaşımı kuramını da içeren) toplumsal hareketlilik olmak üzere beş temel konudan oluşur. Bütün insan davranışlarını mantıklı ve mantıksız olmak üzere ikiye ayırarak inceler. Tarihsel materyazlim bunlardan birisi değildir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Pareto'ya göre insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki unsur vardır. Aşağıdaki ikililerden hangisi bu unsurlardır?

Tortu - Türem

İlkel- Modern

Yerel-Evrensel

İçgüdüler - Kültür

Toplumsallık - Bireysellik

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsurdan söz eder: (i) tortu/kalıntı (résidu) adını verdiği ve değişmez dediği eğilimler ile (ii) türem/türev(dérivation) adını verdiği, insanların davranışlarını haklı kılmak için her durumda buldukları ve değişken dediği nedenler. Ona göre bu iki öge insanların davranışlarını ve dolayısıyla toplumun doğasını önemli ölçüde belirlemektedir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Pareto'nun kalıntılar düşüncesi altı kategoriye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi bu kategorilerden birisi değildir?

Kümelerin sürekliliği

Bireyin ve bağımlılıkların bütünlüğü

Uyuşma içgüdüsü

Toplumsal normlar

Cinsel kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto, kalıntıları öncelikle altı kategoriye ayırır;
1. Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü
2. Kümelerin (veya grupların) sürekliliği
3. Duyguları dışa dönük davranışlarla açıklama gereksinimi
4. Toplumculukla ilişkili kalıntılar
5. Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü
6. Cinsel kalıntılar
Toplumsal normlar bu kategorilerden birisi değildir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Aşağıdaki ikililerdem hangisi Pareto'nun toplumu yöneten seçkinleri benzeştirdiği hayvanlardır?

Kaplan - Çakal

Aslan - Tilki

Yılan - Kertenkele

Boğa - Keçi

Puma - Sırtlan

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto sosyolojisinde siyasal seçkinler, halkı yönetme şekillerine göre iki temel gruba ayrılır. Bunlar; güç kullanarak yöneten aslanlar ile gizlice, kurnazca ikna ederek yöneten tilkiler. Sorunun doğru cevabı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Pareto'nun düşünce sistemi sosyoloji alanında aşağıdaki biçimlerden hangisini etkilememiştir?

Talcott Parsons'un sosyoloji anlayışını

Elit Dolaşım kuramı sistem analizlerini

Robert Michels'in teorisini

Michel Foucault'yu

Seçkinler analizi geleneğini

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Toplumu dengede olan bir sistem olarak gören görüşlerinin Parsons üzerinde önemli bir etki yaratmıştır. Pareto’nun elit (seçkinler) dolaşımı kuramı da siyasal sistem analizlerinde önemli bir etkiye sahiptir. Pareto’nun özellikle iktidar seçkinleri konusundaki görüşlerinin Robert Michels’in ‘oligarşinin tunç yasası’ ve C.W. Mills’ın ‘iktidar seçkinleri’ teorilerinde yer aldığı bilinmektedir. Swingewood Pareto’nun en çarpıcı başarısının toplumu, soyut, tarihdışı ve son kertede sosyolojik-olmayan terimlerle bir sistem olarak tanımlaması... olduğunu vurgular. Pareto’nun seçkinler yönetimi konusundaki görüşleri, görünüşte kitle demokrasisi çağında bile halen seçkinlerin yönettikleri gerçeğini aydınlattığı ve de hayati önemde olan bir seçkinler analizi geleneğinin kurulmasına önayak olduğu savunulmaktadır. Ancak Pareto'nun M. Foucault üzerinde bir etkisi olduğu bilinmemektedir. Bu nedenle cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Pareto sosyolojisinde toplumun genel hareketi dört değişken ile gerçekleşir. Aşağıdakilerden hangisi bu dört değişkenden birisi değildir?

Kalıntılar

Toplumsal benzeşmezlik

Türemler

Çıkarlar

Paylaşımlar

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto sosyolojisinde toplumun genel hareketinin çıkarlar, kalıntılar, türemler ve toplumsal benzeşmezlik (veya heterojenlik) dediği karşılıklı olarak birbirine bağlı dört değişkene göre anlaşılır. Toplum bu dört değişken üzerine kurulu olan bir dengedir ve türemler değiştikçe bu denge de biçim değiştirir; ancak denge olarak kalır. Paylaşımlar bu değişkenlerden birisi değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Pareto seçkinler arasında grupsal ikili bir ayrım yapar. Aşağıdakilerden hangisinde bu ikili doğru olarak verilmiştir?

Soylu - Burjuva

Toplumsal - Yönetici

Sermaye- İşveren

Devlet - Sermaye

Aristokrat - Oliagarşik

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto, birincisi toplumsal seçkinlerin tümünü kapsayacak kadar geniş ikincisi ise, sadece yönetici seçkinleri kapsayacak kadar dar anlamda iki seçkin tanımı yapar. Sorunun cevabı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Pareto'nun mantıksal-deneysel bilim anlayışına göre bilimin birincil amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Geçerlilik

Yararlılık

Gerçeklik

Tekrarlanabilirlik

Mantıklılık

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği tek amacının gerçeklik olmasıdır. Pareto burada mantıksal olmayan davranışları inceleyen bir sosyolog olarak amacının yarar değil gerçeğe ulaşmak olduğunu ve de yarar ile gerçek arasında bir çakışma olduğunu gösteren hiçbir kanıtın olmadığını vurgular. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Azınlığın çoğunluğu yönetmesi anlamında kullanılan ‘elit’ terimini ilk dile getiren kişi olan, ayrıca toplumsal sistemler kuramının gelişimini de etkileyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir ?

Vilfredo Pareto

Willard Gibbs

John Stuart Mill

Georg Simmel

Emile Durkheim

Açıklama:

Vilfredo Pareto’nun genel yaklaşımım tanımlayabileceksiniz.
Azınlığın çoğunluğu yönetmesi anlamında kullanılan ‘elit’ terimini ilk dile getiren kişi olarak, ayrıca toplumsal sistemler kuramının gelişimini de etkileyen düşünür Vilfredo Pareto'dur. Cevap "A"

Doğru Cevap: A

Soru 111

Pareto’ya göre insan davranışlarının temelinde mantıksal olmayan iki temel unsur vardır. Aşağıdakilerden hangisinde söz konusu iki temel unsur bir arada verilmiştir?

Değer-Yargı

Tortu-Türem

İdeoloji-Meta

Din-Gelenek

Üst Bilinç-Psikolojik Bilinç

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto’ya göre insan davranışlarının temelinde Tortu/kalıntı ve Türem/türev olmak üzere mantıksal olmayan iki temel unsur vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Pareto'ya göre tek amacı gerçeklik olan bilim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Amprik Bilim Anlayışı

Pozitivist Bilim Anlayışı

Mantıksal-Deneysel Bilim Anlayışı

Materialist Bilim Anlayışı

Newton'cu Bilim Anlayışı

Açıklama:

Pareto’nun mantıklı olan ve olmayan davranış tanımlamasını ve bilim anlayışım açıklayabileceksiniz.
Pareto’ya göre mantıksal-deneysel bilim anlayışının birinci özelliği tek amacının gerçeklik olmasıdır. Pareto burada mantıksal olmayan davranışları inceleyen bir sosyolog olarak amacının yarar değil gerçeğe ulaşmak olduğunu ve de yarar ile gerçek arasında bir çakışma olduğunu gösteren hiçbir kanıtın olmadığını vurgular. Bir başka ifadeyle, Pareto’nun mantıksal-deneysel bilim anlayışının temel özelliği yararı değil, gerçeği amaçlamasıdır ve ona göre gerçek her zaman yararlı olmadığı gibi yararlı olan bir şey de her zaman gerçek olmayabilir. Cevap "C"

Doğru Cevap: C

Soru 113

Pareto sosyolojisinde türemler, insan davranışlarının sözlü nitelikte çeşitli ve değişken olan araçlardır ve türemleri belirleyen de kalıntılar ya da tortulardır. Aşağıdakilerden hangisi Pareto’ya göre kalıntıların kategorilerinden birisi değildir?

Uyuşma içgüdüsü

Kümelerin sürekliliği

Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü

Duyguları içe dönük davranışlarla açıklama gereksinimi

Cinsel kalıntılar

Açıklama:

Pareto’nun çalışmalarında tortu ve türem kavramlarının önemini yorumlaya-bileceksiniz.
Pareto kalıntıları altı temel kategori altında değerlendirir: a)Uyuşma (veya bileşim) içgüdüsü b)Kümelerin (veya grupların) sürekliliği c)Duyguları dışa dönük davranışlarla açıklama gereksinimi d) Toplumculukla ilişkili kalıntılar e) Bireyin ve bağımlılıklarının bütünlüğü f) Cinsel kalıntılar Cevap: "D"

Doğru Cevap: D

Soru 114

Bir elit grubun gücünün sadece kişisel özeliklerden değil, örgütsüz ve dağınık olan halk kitleleri karşısında örgütlü ve birleşik olmasından da kaynaklandığını; bu açıdan klasik ve modern seçkinler teorisi arasında bir köprü olarak görülen ve bu nedenle genellikle Pareto ile birlikte modern seçkinler teorisinin kurucusu olarak kabul edilen siyaset bilimci ve sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Michels

Auguste Comte

Saint Simon

Machiavelli

Gaetano Mosca

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Seçkinler teorisinde Pareto’nun ismi, genellikle aynı dönemde yaşamış olan bir diğer İtalyan siyaset bilimci ve sosyolog Gaetano Mosca ile birlikte anılır. Bunun nedeni ise, Pareto ve Mosca’nın, ayrı çalışmış olmakla birlikte birbirine oldukça benzer iki elit teori sunmuş olmalarından kaynaklanır. Cevap: "E"

Doğru Cevap: E

Soru 115

Pareto sosyolojisinde siyasal seçkinler, halkı yönetme şekillerine göre iki temel gruba ayrılır. Aşağıdakilerin hangisinde söz konusu iki grup bir arada verilmiştir?

Aslanlar-Tilkiler

Aslanlar-Kurtlar

Kurtlar-Tilkiler

Tilkiler-Kaplanlar

Kaplanlar-Kurtlar

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto sosyolojisinde siyasal seçkinler, halkı yönetme şekillerine göre iki temel gruba ayrılır: 1- Aslanlar 2- Tilkiler Pareto askeri diktatörlükleri örnek olarak verdiği aslanları kararlı, dobra ve acımasız bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar. Avrupa demokrasilerini örnek olarak verdiği tilkileri ise kurnaz, yönlendirici/manipülatif ve diplomatik bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar. Cevap: "A"

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakileren hangisi Pareto’nun sosyolojisinde döngüsel tarih anlayışınının özelliklerinden birisi değildir?

Tarih aristokrasilerin sürekli ve dönüşümlü olarak birbirini izlediği bir tarihtir.

Tarihte hiç bir şey yeni değildir.

Tarihte ütopyanın tam olarak hiçbir yeri yoktur.

Tarihsel değişim sonsuz tekrara dayalı döngüsel bir değişmedir.

Tarihsel gelişim, ilerleme ve evrime bağlı olarak şekillenir.

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto’ya göre tarih aristokrasilerin sürekli ve dönüşümlü olarak birbirini izlediği bir tarihtir. Tarih öncelikle oluşan daha sonra mücadele ederek iktidara gelen, iktidarını süren, ardından gerileyerek yerini başka seçkinlere bırakan seçkinlerin tarihidir. Bu bakımdan tarih Pareto’ya göre, sonu gelmez bir seçkinler dolaşımı hikâyesi, tarih aristokrasiler mezarlığıdır. Pareto tarihsel değişmeyi ileriye yönelik olarak değil, sonsuz tekrara dayalı döngüsel bir değişme olarak kavrar. Pareto’nun çalışmalarında Marx, Comte ve Spencer’in çalışmalarında olduğu gibi yönelimsel bir tarih anlayışının aksine sürekli olarak kendini tekrarlayan döngüsel bir tarih anlayışı vardır. Onun için “ilerleme ve evrim inancı son derece saçmadır. insan toplumları aslanların egemenliğinden tilkilerin egemenliğine ve tekrar geriye aynı döngüyü sonsuza kadar tekrarlamak zorundaydı. Onu sürekli kayan ancak mutlak bir şekilde değişmeyen denge nitelendirir. Tarihte hiç bir şey yeni değildir; tarih sadece insan budalalığının kaydıdır. Ütopyanın tam olarak hiçbir yeri yoktur. Cevap "E"

Doğru Cevap: E

Soru 117

Avrupa demokrasileri Pareto sosyolojisinde siyasal seçkinlerin hangi grubu içerisinde tanımlanır?

Aslanlar

Kaplanlar

Kurtlar

Tilkiler

Sincaplar

Açıklama:

Pareto’nun seçkinler (elit) teorisini özetleyebilecek Pareto’nun sosyolojiye katkısını değerlendirebileceksiniz.
Pareto askeri diktatörlükleri örnek olarak verdiği aslanları kararlı, dobra ve acımasız bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar. Avrupa demokrasilerini örnek olarak verdiği tilkileri ise kurnaz, yönlendirici/manipülatif ve diplomatik bir yönetici seçkin grup olarak tanımlar. Cevap: "D"

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin temsilcisi olan düşünürlerden biridir?

Karl Korsch

Karl Marx

Rosa Luxemburg

Friedrich Engels

Karl Kautsky

Açıklama:

Marx’ın ölümünden sonra Marksizm çeşitli kollara ayrılmıştır. Bu bölünmede en belli başlı kollar Geleneksel Marksizm ve Batı Marksizmidir. Geleneksel Marksizmin temsilcileri Marx, Engels, Lenin, Plekhanov, Kautsky, Bernstein, Luxemburg, Troçki ve Buharin olurken, Batı Marksizminin en çok öne çıkan figürleri Lukács, Gramsci, Korsch ve Frankfurt Okulu’nun önde gelen isimleri Benjamin, Horkheimer, Marcuse ve Adorno olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin Geleneksel Marksizm perspektifinden farklılaştığı noktalardan biridir?

Devrim

Ekonomi politik

Materyalizm

İktidar mücadelesi

Sınıf savaşı

Açıklama:

Klasik Marksizme göre, Marksizmin çekirdeğini ve tarihin dinamiğini açıklayan şey sınıf mücadelesidir ve devrim sürecinin son hedefi, bu sınıfların ortadan kaldırılmasıdır. 20. yüzyılda Batı Marksizminin gelişimiyle birlikte bu temel ilkelerden uzaklaşılmış ve Marksizmin yöneldiği konu ve temel varsayımlar farklılaşmaya başlamıştır. Marksizmin perspektifleri, sınıf savaşımı veya devrim gibi radikal girişimler yerine gitgide daha çok iktidar mücadelesine ve sivil toplumun kültürel ve siyasal olarak geliştirilmesine odaklanmıştır. Başlangıçta Geleneksel Marksizm, siyasal iktidarın elde edilmesini, sınıfların ortadan kaldırılması mücadelesinin bir yönü yada bir aracı olarak kavrarken, Batı Marksizmiyle birlikte sınıf mücadelesi, gitgide siyasal iktidara ulaşmanın bir aracı gibi görülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, 1920'ler sonrasında Avrupa'da ortaya çıkan Batı Marksizminin Klasik Marksist bakıştan farklı olarak yöneldiği konular arasında bulunmamaktadır?

Kültür

Sivil toplum

Ekonomi politik

Sanat

Felsefe

Açıklama:

Rus Devrimi'nin katı ve baskıcı Sovyet Marksizmine dönüşmesi, Çin'deki Kültür Devrimi'nin beklendiği gibi çıkmaması ilerleyen dönemlerde 1968 hareketinin başarısızlığı gibi olaylar 1920'lerden başlayarak Marksizm içinde köklü değişimlerin yaşanmasına neden olmuştur. Bu dönüşüm sadece konuları değil temel varsayımları da kapsamaktadır. Batı Marksizmi olarak adlandırılan bu akım, Marksizmin katı ekonomi politik ve devlet üzerindeki vurgusunu kültür, felsefe ve sanat üzerine kaydırmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksistlerinin eleştirilerine konu olan bir Ortodoks Marksizm savı değildir?

Altyapı(ekonomi) tüm toplumsal ilişkileri belirlemektedir.

Marksizm toplumsal yasaları keşfeden bir bilimsel doktrindir.

Marksizmin çekirdeğini sınıf mücadelesi oluşturmaktadır.

Marksizm bir kültür ve bilinç teorisini de kapsamaktadır.

Siyasal iktidarın elde edilmesi, sınıfların ortadan kaldırılması amacının bir aracıdır.

Açıklama:

Batı Marksizmi, Marksizmi bir hümanizm ve bir kültür teorisi olarak tanımlayarak, insanlığın kurtuluşunun salt ekonomik yasaların analiziyle değil, toplumun içsel-kültürel gelişmesi bağlamında gerçekleşeceğini savunmuştur. Buna göre Marksizm, genel bir bilim değil, bir toplum teorisidir. Marksizmi, pozitivizm ve kaba materyalizmden kurtarmaya çalışırken Batı Marksistleri, Marx’ın yalnızca gelişmiş bir ekonomi politik teorisi sunmadığını ileri sürdüler. Marksizmin bir kültür ve bilinç teorisini de kapsadığı görüşü Batı Marksistlerinin savları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Toplumsal yapının, ekonomiden oluşan altyapı ve ekonomi dışında kalan şeylerden oluşan üst yapı olarak ikiye ayrıldığını belirten kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihsel Materyalizm

Pozitivizm

Ekonomik Determinizm

Özcülük

Diyalektik

Açıklama:

Geleneksel Marksizmin bir savı olan Ekonomik Determinizme göre toplumsal yapı, ekonomiden oluşan altyapı ve ekonomi dışında kalan şeylerden oluşan(din, hukuk, siyaset, medya, tüm toplumsal ilişkiler vb.) üstyapı olarak ikiye ayrılmıştır. Bu anlayışa göre altyapı yani ekonomi tüm toplumsal ilişkileri yani üstyapının özelliklerini belirlemektedir. Böylece toplumsal yaşamın bütünselliği ekonomik altyapının belirleyiciliğine teslim edilmiş olmaktadır. Bu da toplumsal olayları tıpkı doğa olayları gibi belirlenmiş ekonomik yasalara tabi kılmaktadır ve öznelerin bu süreçte hiçbir belirleyicilikleri olamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Lukacs'ın 1923'de yayınlanan Tarih ve Sınıf Bilinci adlı kitabında, insani olan her şeyin, insani değerini yitirerek, maddeleşmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Şeyleşme

Meta Fetişizmi

Materyalizm

Nicelikselleşme

Nesnelleşme

Açıklama:

Tarih ve Sınıf Bilinci adlı kitabında şeyleşme kavramını, bu sürecin kapitalist toplumlarda ortaya çıktığını söyleyerek yabancılaşmayla bağlantılı bir biçimde kullanan Lukács’a göre Şeyleşme; insani olan her şeyin, insani değerini yitirerek, maddeleşmesidir. Lukacs kapitalizmi açıklamak üzere, şeyleşme, yabancılaşma, metalaşma, fetişizm, nesnelleşme, rasyonalleşme, nicelikselleşme, hesaplanabilirlik ilkesi gibi pek çok kavramsal çerçeveye başvurmuştur. Lukacs için Şeyleşme, burjuva toplumunu baştan sona kuşatan evrensel bir ilke, “genel ve yapısal bir temel sorundur”.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Devrimin, dışsal ekonomik güçlerin otomatik bir sonucu değil, bir sınıfın kültürel olarak diğer sınıfların hepsinin üzerinde tahakküm kurmasının bir sonucu olacağını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Georg Lucaks

Karl Marx

Antonio Gramsci

Friedrich Engels

Karl Kautsky

Açıklama:

Antonia Gramsci'ye göre devrim, dışsal ekonomik güçlerin otomatik bir sonucu değil, bir sınıfın kültürel olarak diğer sınıfların hepsinin üzerinde tahakküm kurmasının bir sonucu olarak ortaya çıkacaktır. Gramsci’nin kültür ve ideolojiye, kitle devrimine vurgusu, en iyi şekilde, ilk kez Grekler döneminde kullanılan ve bir devlet ya da yöneticinin bir başkasını hâkimiyeti altına almasını anlatan hegemonya kavramı temelinde ifade edilebilir: Gramsci bu kavramı, daha sonra, bir sosyal sınıfın bir başka sosyal sınıf üzerindeki hakimiyetini, onun kendi dünya görüşünü, ideolojisini kısmen zorla ancak büyük ölçüde ikna yoluyla veya en azından kabullendirerek empoze etme yeteneğini anlatacak biçimde genişletir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'ye göre iktidarı kurmanın temel öğelerinden biri değildir?

Entellektüel ikna

Rıza

Fiziki güç

Zorlama

Devrim

Açıklama:

Gramsci’nin iktidar analizinin çatı kavramını oluşturan hegemonya, fiziki güç ya da zorlamayla; entellektüel, moral ve kültürel ikna ya da rızayı birleştiren sosyal ve politik bir kontrol tarzını ifade etmektedir. Hegemonya baskı ve zorlamaya değil, kitleleri iknaya dayalı bir süreçtir. Gramsci, iktidarı kurmanın temel öğesi olarak gördüğü kültürel hegemonya kavramını devrim kavramından daha etkili ve sonuç alıcı olarak görmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, Gramsci'nin aydın sınıflandırmasına göre geleneksel aydına ait özellikler arasında yer almaktadır?

Gerçeklikten kopukturlar.

Oluşmakta olan bir toplumsal sınıfın ürünüdürler.

Felsefe ile halk arasındaki bağlantıyı kurarlar.

Toplumsal yaşama etkin bir şekilde katılırlar.

İlgili sınıfa kültürel, ekonomik ve siyasal alanlarda homojen bir özbilinç kazandırırlar.

Açıklama:

Gramsci’ye göre geleneksel aydınlar, bir önceki tarih döneminden arta kalmışlardır. Geleneksel aydın ile organik aydın arasındaki fark; gerçeklikten kopmuş aydın ile belirli bir sınıfa özgü çıkarların aktif hizmetinde olan aydın şeklinde tarif edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'ye göre hegemonya kavramının unsurları arasında yer almamaktadır?

Rıza

Baskı

Birey

Sivil toplum

Denge

Açıklama:

Gramsci hegemonya ve tahakküm arasında ayrım yapmaktadır. Hegemonya, toplumsal sınıflar arasındaki denge ve rızayla ilişkili bir kavramken, tahakküm, baskı ve devletle ilişkilidir. Hegemonya, bireye ve devlete aracılık eden özel kurumlar ile sivil toplumun içinde yer alabilir. Ancak, tahakkümün kaynağında devlet aygıtı vardır ve tahakküm kamusal kurumlar aracılığıyla uygulanan baskıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel marksizm temsilcilerindendir?

Benjamin

Adorno

Troçki

Gramsci

Korsch

Açıklama:

Geleneksel Marksizmin temsilcileri Marx, Engels, Lenin, Plekhanov, Kautsky, Bernstein, Luxemburg, Troçki ve Buharin olurken, Batı Marksizminin en çok öne çıkan figürleri Lukács, Gramsci, Korsch ve Frankfurt Okulu’nun önde gelen isimleri Benjamin, Horkheimer, Marcuse ve Adorno olmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi “ekonomizm”in özelliklerinden biri değildir?

Altyapı-üst yapı ilişkisi

Alt yapının üst yapıyı belirlemesi

Toplumsal olayları ekonomi yasalarına bağlaması

Öznelerin toplumsal süreçlerde belirleyici olması

Ekonominin her şeyin altyapısını oluşturması

Açıklama:

Ekonomizm (Ekonomik Determinizm); toplumsal yapıyı altyapı-üst yapı olarak ikiye ayırmıştır. Altyapı ekonomi iken üstyapı ekonomi dışında kalan her şeydir (din, hukuk, siyaset, medya, tüm toplumsal ilişkiler). Bu anlayışa göre altyapı yani ekonomi tüm toplumsal ilişkileri yani üstyapının özelliklerini belirlemektedir. Böylece toplumsal yaşamın bütünselliği ekonomik altyapının belirleyiciliğine teslim edilmiş olmaktadır. Bu da toplumsal olayları tıpkı doğa olayları gibi belirlenmiş ekonomik yasalara tabi kılmaktadır. Öznelerin bu süreçte hiçbir belirleyicilikleri olamaz. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmi’ni Ortodoks Marksizm’den ayıran özelliklerden biri değildir?

Sosyalist devrimin gerekliliğine yönelik tutumları

Hegelci Marx anlayışı

Siyaset ve ekonomiye yönelmesi

Materyalizmden çok diyalektiğe yönelmesi

Felsefe ve yöntem tartışmalarını ön plana çıkarması

Açıklama:

A, B, D ve E şıkları Batı Marksizmi’ni Ortodoks Marksizm’den ayıran özelliklerdendir. Batı Marksizmi aynı zamanda siyaset ve ekonomiden çok kültürel alana yönelmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

Lukacs

Simmel

Spencer

Hegel

Gramsci

Açıklama:

Lukacs’ın 1923’te yayınladığı Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eseri Hegelci Marksizmin başyapıtı sayılmaktadır. Lukacs, burada Marksist tarih felsefesi alanındaki özgün görüşlerini geliştirmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs’ın görüşünü yansıtan bir ifadedir?

Proleterya tarihin öznesi değil nesnesidir

Gerçekliğin bilgisi sınıfsal konumdan bağımsızdır

Parçalar bütünden önemlidir

Kitle tabanlı siyasal katılım önemlidir

Olguların kendi başına bir anlamı vardır

Açıklama:

Lukacs’a göre, proletarya tarihin hem öznesi hem de nesnesidir. Olguların kendi başına bir anlamı yoktur; yalnızca bir bütünle birleştiği zaman anlamları vardır; diyalektik yöntem, bütünün parçalardan önce geldiğini, parçaların da bütünle ilişkileri çerçevesinde yorumlanması gerektiğini öne sürmektedir. Lukacs’a göre, bütünün parçalara önceliği vardır ve olguların anlamı ise bütüne bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Siyasette, örgütlenme konularındaki fikirleriyle kitle tabanlı siyasal katılımın ilk savunucularından biri olarak anılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

İnsani ilişkilerin insan denetiminden çıkması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Şeyleşme

Hesaplanabilirlik

Atfedilen bilinç

Psikolojik bilinç

Yabancılaşma

Açıklama:

Lukacs, şeyleşme kavramını insani ilişkilerin, insanın denetiminden çıkması durumunu tanımlamak için kullanmıştır. şeyleşme kavramını, bu sürecin kapitalist toplumlarda ortaya çıktığını söyleyerek yabancılaşmayla bağlantılı bir biçimde kullanan Lukács, bununla insani olan her şeyin, insani değerini yitirerek, maddeleşmesini anlatmak istemiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci’nin görüşlerini doğru biçimde yansıtan bir ifadedir?

Devrim, hegemonyadan daha etkili sonuç verecektir.

Sosyalizmin kaçınılmazlığını kaderci bir biçimde kabul eder.

Marksist anlayışın pozitivist tutumunu reddeder.

Ekonomik determinizmi savunur.

Tarihsel gelişmeler otomatik ve kaçınılmazdır.

Açıklama:

Gramsci, iktidarı kurmanın temel öğesi olarak gördüğü kültürel hegemonya kavramını devrim kavramından daha etkili ve sonuç alıcı olarak görmektedir. Sosyalizmin kaçınılmazlığının kaderci bir yaklaşımla benimsenmesinin proletaryayı pasifliğe ve savunmacı politik eyleme mahkum ettiğini belirterek, sürekli olarak işçi sınıfının eyleme geçmesini vurgulamıştır. Ortodoks Marksizmi ve onun pozitivizmini, ekonomik determinizmini ve tarihsel materyalizme katı bağlılığını şiddetle eleştirmiştir. Otomatik ve kaçınılmaz bir tarihsel gelişme düşüncesini reddeder. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel aydın kategorisine girer?

İdealist felsefeciler

Siyasal eylemciler

Hukuk uzmanları

Sanayi teknisyenleri

Siyasal iktisatçılar

Açıklama:

Organik aydın kategorisi yalnızca ideolog ve felsefecileri değil, bunların yanı sıra siyasal eylemcileri, sanayi teknisyenlerini, siyasal iktisatçıları, hukuk uzmanlarını ve daha başkalarını da kapsar. Bu aydın, eski idealist tarz aydın gibi, derin felsefi düşüncelere dalan bir kimse değildir. Geleneksel aydın ise, organik aydının karşıtı olarak, toplumsal yaşamdan kopuk, büyük ölçüde bağımsız olduğuna inanan aydınlardan oluşmaktadır. Bu tür aydınlar (rahipler, idealist felsefeciler, Oxfordlu akademisyenler vd.) Gramsci’ye göre, bir önceki tarih döneminden arta kalmışlardır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'ye göre tahakkümü hegemonyadan ayıran temel özelliktir?

Rızayla ilişkili bir kavram olması

Baskı unsuru taşıması

Sivil toplumla ilişkilendirilmesi

Çıkarları eşitlemeye çalışması

Aile, kilise, gazete gibi unsurları kullanması

Açıklama:

Gramsci hegemonyayı, devlet ile ekonomi arasındaki bütün aracı kurumları kastettiği “sivil toplum” alanı ile ilişkilendirir. Özel televizyon kanalları, aile, erkek izci hareketi, kilise, cami, anaokulları, ordu, gazete; bütün bunlar bireyleri egemen iktidara baskıdan çok rıza ile bağlayan hegemonik aygıtlar olarak görülür. Hegemonya ve tahakküm arasında ayrım yapmaktadır. Hegemonya, toplumsal sınıflar arasındaki denge ve rızayla ilişkili bir kavramken, tahakküm, baskı ve devletle ilişkilidir. Hegemonya, bireye ve devlete aracılık eden özel kurumlar ile sivil toplumun içinde yer alabilir. Ancak, tahakkümün kaynağında devlet aygıtı vardır ve kamusal kurumlar aracılığıyla uygulanan baskıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Gramsci’ye göre “maddi güçler, kurumlar ve ideolojiler arasında sağlanan uyum” ya da “yapılar ve üst yapılar arasındaki bütünlüğe” ne denir?

Hegemonya

Tahakküm

Şeyleşme

Sivil toplum

Tarihsel blok

Açıklama:

Gramsci’ye göre hegemonyanın kurulması ve işleyebilmesi için, maddi güçler, kurumlar ve ideolojiler arasında uyum sağlanması gerekir. Gramsci bu durumu “tarihsel blok” olarak adlandırır. Tarihsel blok kavramı, maddi, siyasi ve askeri güç ilişkileri arasında yüksek derecede uyum olduğu zamanki durumlara karşılık gelse de hegemonya tartışmasında sınışarın gelişimi ve siyasi bilinçlenme düzeyini ifade eden siyasi ilişkiler kategorisi önem taşır. Bu anlamda, hegemonyanın içinde işleyeceği tarihsel blok, bir dizi sınıf çıkarının siyasi olarak sentezlenerek evrenselleştirilmesi çabasının bir ürünüdür. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin önde gelen isimlerinden biridir?

Gramsci

Kautsky

Bernstein

Troçki

Buharın

Açıklama:

Ünitenin Batı Avrupa Marksizmini Ortaya Çıkaran Tarihsel Koşullar bölümünde, Batı Marksizminin önde gelen isimleri belirtilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Ekonomik determinizm anlayışında tüm toplumsal ilişkileri içeren üst yapının özelliklerini belirleyen alt yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk

Siyaset

Ekonomi

Medya

Din

Açıklama:

Ünitenin Batı Avrupa Marksizminin Temel Savları bölümünde, ekonomik determinizm açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Lukacs’ın kapitalist sistemde ortaya çıkan muazzam metalar yığınının yabancılaştırıcı etkisini şeyleşme kavramı çerçevesinde açıkladığı, proleteryanın nesnel konumundan ötürü özne-nesne özdeşliğine dayanarak tarihsel özne rolünü ön plana çıkaran eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Hapishane Defterleri

Tarihsel Blok

Sivil Toplum

Tarih ve Sınıf Bilinci

Tarihsel Materyalizm

Açıklama:

Ünitenin Tarih ve Sınıf Bilinci bölümünde, Lukacs’ın eserlerinde ileri sürdüğü görüşleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Lukacs’a göre işçilerin yanlış olan, bütünü kavrayamayan, ampirik ve gündelik bilincini ifade eden sınıf bilinci aşağıdakilerden hangisidir?

Aşılanmış bilinç

Psikolojik bilinç

Potansiyel bilinç

Atfedilen bilinç

Sosyolojik bilinç

Açıklama:

Ünitenin Tarih ve Sınıf Bilinci bölümünde, Lukacs’ın sınıf bilincine ilişkin görüşleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs’ın kapitalizmi açıklamak üzere başvurduğu kavramlardan biri değildir?

Yabancılaşma

Metalaşma

Fetişizm

Şeyleşme

Hegemonya

Açıklama:

Ünitenin Şeyleşme (Reification) Kuramı bölümünde, Lukacs’ın kapitalizmi açıklamak üzere başvurduğu kavramlar belirtilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Lukacs’ın insani ilişkilerin, insanın denetiminden çıkması durumunu tanımlayan ve insani olan her şeyin, insani değerini yitirerek maddeleşmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonelleşme

Şeyleşme

Metalaşma

Hegemonya

Humanizm

Açıklama:

Ünitenin Şeyleşme (Reification) Kuramı bölümünde, Lukacs’ın şeyleşme kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Lukacs’a göre, şeyleşmenin tüm sınıfların içinde yaşadığı bir olgu olmasına rağmen, toplumsallığı bütünlük içerisinde görebilmesi ve analiz edebilmesi nedeniyle şeyleşmeden kurtulabilecek tek sınıf aşağıdakilerden hangisidir?

Alt-orta sınıf

Kapitalist sınıf

Üst sınıf

Sosyal sınıf

İşçi sınıfı

Açıklama:

Ünitenin Şeyleşme (Reification) Kuramı bölümünde, Lukacs’ın şeyleşme kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Marksizm içinde altyapı-üstyapı arasında determinist şekilde tanımlanmış bir ilişki yerine sınıf mücadelesini ön plana çıkaran ve salt ekonomik değil, ideolojik, politik ve kültürel bir mücadele olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Lukacs

Kautsky

Buharin

Gramsci

Bernstein

Açıklama:

Ünitenin Antonio Gramsci bölümünde, düşünürün yaklaşımı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Gramsci’ye göre daha önceki tarihsel bir döneme ait bir geleneğe sahip olan, toplumsal yaşamdan kopuk, kendisini ayrı bir sınıf veya topluluk olarak gören aydınlar aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel

Elitist

Organik

Entellektüel

Humanist

Açıklama:

Ünitenin Geleneksel ve Organik Aydınlar bölümünde, Gramsci’nin aydınlar hakkındaki görüşleri açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Gramsci’ye göre, üstyapısal düzeyde bulunan ve yalnızca bireysel ihtiyaçların değil, özgürlük ve kendini düzenleme potansiyeli barındıran örgütlenmelerin de alanı olan aşağıdakilerden hangisidir?

Kapitalist sömürü

Egemen sınıf

Sivil toplum

Toplumsal düzen

Tarihsel blok

Açıklama:

Ünitenin Sivil Toplum ve Devlet bölümünde, Lukacs’ın sivil toplum kavramı açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi geleneksel Marksizmin temsilcilerindendir?

Lenin

Gramsci

Horkheimer

Marcuse

Adorno

Açıklama:

Marx, Engels, Lenin, Plekhanov, Kautsky, Bernstein, Luxemburg, Troçki ve Buharin geleneksel marksist çizgide yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Batı Marksist gelenek içinde yer alır?

Kautsky

Marcuse

Bernstein

Luxemburg

Plekhanov

Açıklama:

Batı Marksizminin en çok öne çıkan figürleri Lukács, Gramsci, Korsch ve Frankfurt Okulu’nun önde gelen isimleri Benjamin, Horkheimer, Marcuse ve Adorno olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmin özelliklerinden biri değildir?

Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına odaklanılmıştır.

Felsefe ve yöntem tartışmaları ön plana çıkmıştır

Siyaset ve ekonomik tartışmalara odaklanılmıştır

Sovyet Marksizmi ve Stalin dönemi eleştirilmiştir

İdeoloji ve hegemonya kavramları üzerinden Marksizm yeniden yorumlanmıştır

Açıklama:

Batı Marksizmi siyasal ve ekonomik tartışmalara yönelmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eserin yazarı kimdir?

Karl Marx

Wilhelm Dilthey

Georg Simmel

Rosa Luxemburg

Georg Lukacs

Açıklama:

Doğru yanıt Georg Lukacs

Doğru Cevap: E

Soru 35

Georg Lukacs, Marksizmi aşağıdaki kavramlardan hangisine odaklanarak şekillendirmiştir?

Şeyleşme

Ekonomi

Kültür

Mülkiyet ilişkileri

Bölüşüm ilişkileri

Açıklama:

Bütünlük, dolayım, sınıf bilinci, şeyleşme, devrimci özne, özne-nesne özdeşliği gibi kavramlar etrafında Marksizmi şekillendirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Lukacs'a göre işçilerin yanlış olan, bütünü kavrayamayan, ampirik ve gündelik bilincini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlış sınıf bilinci

Kültürel bilinç

Dolaylı bilinç

Psikolojik bilinç

Atfedilen bilinç

Açıklama:

Lukacs psikolojik bilinci işçilerin yanlış olan, bütünü kavrayamayan, ampirik ve gündelik bilincini ifade etmek için kullanmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 37

“Hapishane Defterleri” adlı eseri yazan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Gramsci

Lenin

Lukacs

Marx

Marcuse

Açıklama:

Luxemburg
Gramsci, Mussolini döneminde cezaevinde yazdıgı “Hapishane Defterleri” adlı eserinde İtalya’da yaşanan sorunları yeni bir anlayışla ele alırken, geleneksel hegemonya anlayışını değiştirecek devlet ve toplum ilişkileri üzerine notlar almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Gramsci, her yeni ilerici sınıfın yeni toplumsal düzeni örgütlemek için ihtiyaç duyduğu aydınları hangi kavram ile ifade etmiştir?

Geleneksel aydınlar

İlerici aydınlar

Entelektüel aydınlar

Organik aydınlar

Çağdaş aydınlar

Açıklama:

Gramsci, Aydınları her yeni ilerici sınıfın yeni toplumsal düzeni örgütlemek için ihtiyaç duyduğu organik aydınlar; ve daha önceki bir tarihsel döneme ait bir geleneğe sahip bulunan geleneksel aydınlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır. Entelektüelleri çok genel olarak “geniş anlamıyla örgütleyici işlevi olan” herkesi kapsayacak bir biçimde tanımlamıştır

Doğru Cevap: D

Soru 39

Gramsci, toplumsal yaşamda, birisinin kendi “dünya görüşü”nü bir bütün olarak toplum bünyesine baştan sona yayarak ve böylece kendi çıkarları ile toplum çıkarlarını büyük ölçüde eşitleyerek, ahlaki, siyasi ve entellektüel liderlik kurmasını aşağıdaki hangi kavram ile ifade etmiştir?

Tahakküm

Sivil toplum

Devlet

Baskı

Hegemonya

Açıklama:

Gramsci’ye göre hegemonya oluşturmak, toplumsal yaşamda, birisinin kendi “dünya görüşü”nü bir bütün olarak toplum bünyesine baştan sona yayarak ve böylece kendi çıkarları ile toplum çıkarlarını büyük ölçüde eşitleyerek, ahlaki, siyasi ve entelektüel liderlik kurması demektir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Gramsci’ye göre hegemonyanın kurulması ve işleyebilmesi için, maddi güçler, kurumlar ve ideolojiler arasında uyum sağlanması gerekir. Gramsci bu durumu hangi kavram ile tanımlar?

Sivil toplum

Hegemonya

Devlet

Tahakküm

Tarihsel blok

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin modern kapitalizm anlayışı, rızanın ve toplumsal hegemonyanın temelini oluşturan karmaşık yapılar içerisinde yer almaz?

Partiler

Kilise

Sendika

Aile

Mesleki Birlikler

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsci’ye göre, hegemonya, eğitim, kilise, politik partiler, sendikalar vb. rızanın kaynağını oluşturan özel kurumlar”a özerklik alanı tanıyan, dayanıklı ve bağımsız bir sivil topluma dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmi'nin kuramsal olarak öne çıkan özelliklerinden biri değildir?

Altyapı ekonomi iken, üstyapı ekonomi dışında kalan herşeydir.

İnsanlığın kurtuluşu, toplumun içsel-kültürel gelişmesi bağlamında gerçekleşecektir.

Sovyet Marksizmi'nin diğer devletlere müdahaleci ve zor kullanan Stalinci anlayışı eleştirmesi.

Kültür tarihini meydana getiren tüm diğer dünya görüşleri arasında diyalektik ilişki olduğunu savunması.

Sosyalist toplumsal kurumların, Kapitalizmin ekonomik ve siyasal koşullarının içinde sivil toplum olanaklarıyla gerçekleşebileceği iddiası.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi 20. yy'lın ilk yarısında Marksist felsefe ve Marksist teori'nin yeniden oluşturulmasında önemli birim olmuş, Edebiyat ve Sanat kuramı açısından ürettiği yapıtlarıyla Marksist estetik anlayışının temellerini atmıştır?

Bloch

Gramsci

Lukacs

Corsch

Simmel

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Lukacs

Doğru Cevap: C

Soru 44

Bloch

Gramsci

Lukacs

Corsch

Simmel

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Lukacs

Doğru Cevap: C

Soru 45

Klasik Marksiszm'e göre Marksizm'in çekirdeğini sınıf mücadelesi oluşturursa devrim sürecinin sonuç ürünü aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıfların ortadan kaldırılması.

Kapitalizm'in nihai çöküşü.

Sınıfların kutuplaşması.

Toplumsal gelişmenin özgül yasaları.

Totaliter devletin ortaya çıkışı.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Devrim sürecinin son hedefi, sınıf mücadelesinin öteki yüzü ya da sonuç ürünü olan sınıfların ortadan kaldırılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Batı Marksizmi, ilk teorik tezlerini hangi eleştiri noktasında ortaya koyarak gündeme gelmiştir?

Proletarya devrimi.

Sovyet Marksizmi.

Metalaşan toplum.

Avrupa Komünizmi.

Çin'deki kültür devrimi.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Sosyoloji disiplininden oldukça derin bir biçimde etkilenen ve sosyolojiyle Marksizmi birbirine oldukça yakınlaştıran Batı Marksizmi, ilk teorik tezlerini Sovyet Marksizmine meydan okuyan eleştirileriyle ortaya koymuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmi'nin Marksizm için anahtar kavramlar olarak gördüğü sorunlardan biri değildir?

Ekonomi.

Politika.

Kültür ve ideoloji.

Sınıf mücadelesi.

Tarihsel materyalizm.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Kültür ve ideoloji Batı Marksizmi'nin Marksizm için anahtar kavramlar olarak gördüğü sorunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi hem Lukacs'ın hem de Gramsci'nin Marksizm içinde savaş açtığı toplumsal yapıyı altyapı-üstyapı olarak ikiye ayıran kavramdır?

Hegemonya.

Politik baskı.

Çatışma.

Ekonomizm.

İdeoloji.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Ekonomizm (Ekonomik Determinizm); toplumsal yapıyı altyapı-üst yapı olarak ikiye ayırmıştır. Altyapı ekonomi iken üstyapı ekonomi dışında kalan herşeydir (din, hukuk, siyaset, medya, tüm toplumsal ilişkiler).

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin öne çıkan isimlerinden biridir?

Engels

Lenin

Troçki

Gramsci

Kautsky

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan ortak özelliklerinden biri değildir?

Felsefe ve yöntem tartışmaları öne çıkmıştır.

Kültürel alandan çok siyaset ve ekonomiye yönelme söz konusudur.

Teorinin üretim merkezi eylem alanlarından, üniversitelere kaymıştır.

Sovyet Marksizminin Stalinci anlayışı eleştirilmiştir.

Marksizm bir hümanizm ve kültür teorisi olarak tanımlanmıştır.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Batı Marksizminde, Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına daha fazla odaklanma sözkonusu olmuştur. Dolayısıyla kültürel alandan çok siyaset ve ekonomiye yönelme ifadesi yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Georg Lukacs'ın hangi eseri Hegelci Marksizmin başyapıtı sayılmaktadır?

Aklın Yıkımı

Marksist İmgelem

Avrupa Gerçekçiliği

Lenin'in Düşüncesi / Devrimin Güncelliği

Tarih ve Sınıf Bilinci

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs’ın 1923’te yayınladığı Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eseri Hegelci Marksizmin başyapıtı sayılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Lukacs'ın Marksizme ilişkin görüşlerinin oluşmasında aşağıdakilerden hangisi en önemli rolü oynamıştır?

Descartes

Spinoza

Wittgenstein

Engels

Hegel

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, genel olarak, Hegelci anlamda bir Marksizm değerlendirmesi ve Hegel üzerinden Marksizmin yeniden geliştirilmesi çabası içindedir. Hegelci Marksizmin en bilinen isimlerinden birisi olan Lukacs, Marksizmi toplumsal yasaları keşfeden bir bilimsel doktrin olmasından ziyade, insani özgürleşmeyi hedef alan bir praksis felsefesi olarak kurgulamak istemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Georg Lukacs'ın Weber sosyolojisinden devraldığı kavramlardan biridir?

Hesaplanabilirlik İlkesi

Şeyleşme

Yabancılaşma

Metalaşma

Fetişizm

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs kapitalizmi açıklamak üzere, pek çok kavramsal çerçeveye başvurmuştur: şeyleşme, yabancılaşma, metalaşma, fetişizm, nesnelleşme, rasyonalleşme, nicelikselleşme, hesaplanabilirlik ilkesi vb. Lukacs kendi sistemi için önemi tartışılmaz birtakım kilit kavramları (rasyonelleşme, nicelikselleşme, hesaplanabilirlik ilkesi)
Weber sosyolojisinden doğrudan devralmışyıt.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Georg Lukacs'a göre şeyleşmeden kurtulabilecek tek sınıf hangisidir?

Din Adamları

Bürokratlar

İşçi Sınıfı

Yöneticiler

Soylular

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Şeyleşme tüm sınıfların içinde yaşadığı bir olgu olmasına rağmen, işçi sınıfı toplumsallığı bütünlük içerisinde görebilen ve analiz edebilen yegane sınıf olduğu için şeyleşmeden kurtulabilecek tek sınıftır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin, döneminin en özgün Marksist düşünürü olmasını sağlayan yaklaşımlarından biri değildir?

Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği olumlaması

Sivil toplumun önemini vurgulaması

Sınıf mücadelelerinde hegemonya, kültür ve ideolojiyi öncelikli alanlar olarak belirlemesi

Aydınların sınıf bilincini oluşturma konusundaki rollerini detaylı bir şekilde açıklaması

Determinist Marksizmin altyapı-üstyapı ilişkilerine yeni bir yorum getirmesi

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği sınırlandırması, determinist Marksizmin altyapı-üstyapı ilişkilerine yeni bir yorum getirmesi, sivil toplumun önemini vurgulaması sınıf mücadelelerinde hegemonya, ideoloji ve kültürü öncelikli alanlar olarak belirlemesi ve aydınların sınıf bilincini oluşturma konusundaki rollerini detaylı bir şekilde açıklaması nedeniyle döneminin en özgün Marksist düşünürü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin Marksist anlayışının oluşmasında etkili olan isimlerden biridir?

Engels

Plekhanov

Kautsky

Lukacs

Machiavelli

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci’nin Marksist anlayışı, Geleneksel Marksistlerden olan Engels, Plekhanov ve Kautsky’den ziyade, Machiavelli, Labriola, Sorel ve İtalyan Hegelci Beneditto Croce’deki anti-pozitivist öğelerden etkilenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin 'Organik Aydınlar' kategorisine dahil değildir?

Siyasal eylemciler

İdealist felsefeciler

Sanayi teknisyenleri

Siyasal iktisatçılar

Hukuk uzmanları

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Organik aydın kategorisi yalnızca ideolog ve felsefecileri değil, bunların yanısıra siyasal eylemcileri, sanayi teknisyenlerini, siyasal iktisatçıları, hukuk uzmanlarını ve daha başkalarını da kapsar. Geleneksel aydınlar (rahipler, idealist felsefeciler, Oxford’lu akademisyenler vd.) Gramsci’ye göre, bir önceki tarih döneminden arta kalmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Gramsci hegemonyanın işleyebilmesi için gerekli olan, maddi güçler, kurumlar ve ideolojiler birliğini aşağıdakilerden hangisiyle tanımlar?

Sivil Toplum

Proletarya

Devlet

Tarihsel Blok

Toplumsal sağduyu

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsci’ye göre hegemonyanın kurulması ve işleyebilmesi için, maddi güçler, kurumlar ve ideolojiler arasında uyum sağlanması gerekir. Gramsci bu durumu “tarihsel blok” olarak adlandırır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Karl Marx'ın ölümünden sonra gerçekleşen ve onu temel alan kuramsal yaklaşımların bütününe verilen ad nedir?

Marksizm

Faşizm

Komünizm

Dogmatizm

Empresyonizm

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel Marksizmin temsilcilerinden biri değildir?

Engels

Lenin

Troçki

Luxenburg

Lukacs

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Engels, Lenin, Troçki, Luxenburg geleneksel Marksizmin temsilcileridir. Lukacs ise Batı Avrupa Marksizminin temsilcisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin temsilcileri arasındadır?

Marx

Plekhanov

Gramsci

Kautsky

Bernstein

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Marx, Plekhanov, Kautsky, Bernstein geleneksel Marksizmin temsilcileridir. Gramsci ise Batı Avrupa Marksizminin temsilcisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Genel olarak 1920' lerde ortaya çıkan, 1960' larda en büyük etkiye sahip olan Korsch, Lıkacs, Gramsci ve Frankfurt Okulunun bazı üyelerinin metinlerinde kaynağını bulan bir düşünceler demeti olarak doğmuş Marksizim aşağıdakilerden hangisidir?

Kuzey Marksizmi

Güney Marksizmi

Doğu Marksizmi

Batı Marksizmi

Amerikan Marksizmi

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Yukarıda sayılan bilim insanları katı bilimsel bir doktrine ve baskıcı bir devlet formuna dönüştürülen Sovyet Devrimini eleştiren Batı Marksistleri, Marksizmin eleştirel özünü tekrar açığa kavuşturmak gerektiğine inanmışlardır..

Doğru Cevap: D

Soru 63

Genel olarak, Hegelci anlamda bir Marksizm değerlendirmesi ve Hegel üzerinden Marksizmin yeniden geliştirilmesi çabası içinde olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Lukacs

Korsch

Gramsci

Bloch

Simmel

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, Marx’ın temel kavram ve kategorilerinin Hegel’in felsefi bakış açısıyla yeniden yorumlayarak, Marksist siyaset, sanat ve edebiyat kuramına ciddi katkılar sunmaya çalışan bilim insanlarından birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs'ın 1923 yılında yayınladığı ve Hegelci Marksizmin baş yapıtı sayılan eserdir?

Das Kapital

Hapishane Günlükleri

Tarih ve Sınıf Bilinci

Komünist Manifesto

Batılışma Üzerine

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs'ın 1923 yılında yayınladığı "Tarih ve Sınıf Bilinci" iaimli çalışmsı Hegelci Marksizmin baş yapıtı olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Lukacs sınıf bilincini ikiye ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisidir?

Politik bilinç

Sosyal bilinç

Toplumsal bilinç

Psikolojik bilinç

Mantıksal bilinç

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, sınıf bilincini ikiye ayırmaktadır. Bunlar 1) Psikolojik Bilinç 2) Atfedilen (Aşılanmış) Bilinç.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Lukacs'ın kapitalizmi açıklamak üzere kullandığı, "burjuva toplumunu baştan sona kuşatan evrensel bir ilke, genel ve yapısal bir temel sorun" olarak gördüğü kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yabancılaşma

Metalaşma

Rasyonelleşme

Nesnelleşme

Şeyleşme

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs için şeyleşme, burjuva toplumunu baştan sona kuşatan evrensel bir ilke, genel ve yapısal bir temel sorundur."

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin Mussolini döneminde cezaevinde yazdığı eseridir?

Şeyleşme Üzerine Düşünceler

Hapishane Defterleri

Kavgam

Sosyal Teori

Roman Kuramı

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, Mussolini döneminde cezaevinde yazdığı “Hapishane Defterleri” adlı eserinde İtalya’da yaşanan sorunları yeni bir anlayışla ele alırken, geleneksel hegemonya anlayışını değiştirecek devlet ve toplum ilişkileri üzerine notlar almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Gramsci'yi 20. yüzyıl Marksist kuramında kritik figür haline getiren şey aşağıdakilerden hangisidir?

Hegemonya Kuramı

Hapishane Defterleri

Sınıf mücadelesi

Organik aydınlar

Geleneksel aydınlar

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsciyi, 20. yüzyıl Marksist kuramında kritik figür haline getiren, “hegemonya” kavramsallaştımasıdır. Gramsci için hegemonya, egemenliğin, zora başvurmadan, siyasal meşruluk yoluyla uygulanmasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdaki kavramlardan hangisi Gramsci’nin iktidar analizinin çatısını oluşturmaktadır?

Hegemonya

Rıza

Organik aydın

Metalaşma

Bütünsellik

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsci’nin iktidar analizinin çatı kavramını oluşturan hegemonya, fiziki güç ya da zorlamayla; entellektüel, moral ve kültürel ikna ya da rızayı birleştiren sosyal ve politik bir kontrol tarzını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin teorik olarak öne çıkan ortak özelliklerinden biri değildir?

İnsanlığın kurtuluşunu salt ekonomik yasaların analizinde aramaktadır.

Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına daha fazla odaklanma söz konusudur.

Teorinin üretim merkezi mücadele ve eylem alanlarından üniversitelere kaymıştır.

Siyaset ve ekonomiden çok kültürel alana yönelme eğilimi göze çarpar.

Marksizmi bir hümanist ve kültür teorisi olarak tanımlar.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Batı Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan ortak özelliklerini sıralayacak olursak; • Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına daha fazla odaklanma sözkonusudur. • Teorinin üretim merkezi mücadele ve eylem alanlarından, üniversitelere kaymıştır. • Felsefe ve yöntem tartışmaları ön plana çıkmıştır. • Siyaset ve ekonomiden çok kültürel alana yönelme söz konusu olmuştur. • Sovyet Marksizminin diğer devletlere müdahaleci ve zor kullanan Stalinci anlayışı eleştirmiştir. • Marksizm içindeki ekonomizm ve yapısalcı anlayışı eleştirmiş yerine özne, tarih ve eleştiriyi merkeze alan bir anlayış getirilmiştir. • Kültür, sınıf bilinci, ideoloji ve hegemonya kategorilerine özel dikkat gösterilerek Marx ve Marksizm yeniden yorumlanmıştır. • Marksizm bir hümanizm ve bir kültür teorisi olarak tanımlanarak, insanlığın kurtuluşunun salt ekonomik yasaların analiziyle değil, toplumun içsel-kültürel gelişmesi bağlamında gerçekleşeceği savunulmuştur. • Marksizmin Avrupa’daki yenilgilerinden ders çıkarmak için, burjuvazinin ve kapitalizmin gelişmesi ve ayakta kalmasını sağlayan kültürel ve siyasal araçlarının analizi yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs’a ait bir düşünce olarak değerlendirilebilir?

İşçi sınıfı tarihin nesnesi değil öznesidir.

Olgular, bütünden bağımsız bir biçimde kendi başına bir anlama sahiptir.

İşçi sınıfı düşüncesi burjuva düşüncesine göre daha üst bir bilimsel düzlemde yer alır.

Bilinç, dışsal güçlerin pasif bir ürünüdür.

Gerçekliğin bilgisi sınıfsal konumdan bağımsızdır.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs’a göre, Marksizm burjuva düşüncesinden farklıdır. Burjuvazi ile proletarya aynı toplumsal gerçekliği paylaşmalarına rağmen, kapitalizmi farklı şekillerde kavramaktadırlar. Burjuva düşüncesi verili ve ampirik formları kabul eden ve değişimi de bütünsel yapılarla ilişkileri dışında ve tarihsel olmayan bir yapıdadır. Ancak, işçi sınıfı düşüncesi ise tarihsel durumun bilgisine sahiptir ve nesneleri bütünsel süreçlerden yalıtmadan ele aldığı için işçi sınıfı düşüncesi burjuva düşüncesine göre daha üst bir bilimsel düzlemde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci’nin eserlerinden biridir?

Komünist Manifesto

Hapishane Defterleri

Aydınlanmanın Diyalektiği

Tarih ve Sınıf Bilinci

Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Hegelci bir bakış açısı ile 20. yüzyılda Marx’ın eserlerini yeniden yorumlayan Batı Marksistlerinden biri değildir?

Lukacs

Bernstein

Korsh

Gramsci

Bloch

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Berstein geleneksel marksizmin temsilcisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Marksizmin temsilcilerinden biri değildir?

Marx

Engels

Lenin

Adorno

Troçki

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Adorno, Batı Marksizminin temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs’ın kapitalizmi açıklamak üzere başvurduğu temel kavramlardan biri değildir?

Metalaşma

Rasyonelleşme

Yabancılaşma

Şeyleşme

Küreselleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkılardan biri değildir?

Organik aydınların işçi sınıfına öncülükteki rollerini açıklaması ve onlara görev biçmesi

Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği eleştirmesi

Sivil toplumun siyasetteki önemini ortaya koyması

Hegemonyanın siyasetin temel aracı olduğunu vurgulaması

Sınıf mücadelesinin üretim araçlarının gelişiminden ayrılamayacağını savunması

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği sınırlandırması, determinist Marksizmin altyapı üstyapı ilişkilerine yeni bir yorum getirmesi, sivil toplumun önemini vurgulaması, sınıf mücadelelerinde hegemonya, rıza, ideoloji ve kültürü öncelikli alanlar olarak belirlemesi ve aydınların sınıf bilincini oluşturma konusundaki rollerini detaylı bir şekilde açıklaması nedeniyle döneminin en özgün Marksist düşünürü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Lukacs’ın işçilerin yanlış olan, bütünü kavrayamayan, ampirik ve gündelik bilincini ifade etmek için aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanmaktadır?

Psikolojik bilinç

Sınıf bilinci

Yanlış bilinç

Atfedilen bilinç

Bireysel bilinç

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, psikolojik bilinci işçilerin yanlış olan, bütünü kavrayamayan, ampirik ve gündelik bilincini ifade etmek için kullanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Batı Marksizmi için aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Rusya’daki sosyalist devrimi kurumsallaştırmak üzere ortaya konan teorik çabaların bir ürünüdür.

Marx’ın katı ekonomi politik ve devlet üzerindeki vurgusunu sorgulamaksızın kabul ederek yola çıkmaktadır.

İşçi sınıfının öncülüğünde gerçekleştirilerek bir devrimle sınıfları ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.

Siyasal iktidarın elde edilmesini sınıfları ortadan kaldırmanın bir aracı olarak görür.

Marksizmin içindeki pozitivist, ekonomik indirgemeci ve özcü unsurlardan kurtulma çabasındadır.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Marksistleri, Marksizmi özü itibariyle doğru bir öğreti olarak görmekle birlikte, Marksizm içindeki pozitivist, ekonomik indirgemeci ve özcü unsurlardan kurtulmak istemiş ve Komünist Partisinin resmi öğretisi haline gelen Ortodoks Marksizmi reddederek Hegelci Marksizme yönelmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci’nin ‘organik aydın’a atfettiği özellikler arasındadır?

Sadece ideolog ve felsefecilerden oluşur.

Derin felsefi düşüncelere dalarak kendisini toplumdan yalıtmış kişidir.

Teori ve pratiği birleştirmek üstlendiği esas roldür.

Gerçeklikten tümüyle kopmuştur.

Rahipler ve idealist felsefeciler en bilinen örnekleridir.

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Organik aydının rolü pratik anlayışla belirli bir şekil ve tutarlılık kazandırmakta ve böylece kuram ve pratiği birleştirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmi ile birlikte Marksizm içinde yaşanan değişimlerden biridir?

Sovyet Marksizminin diğer devletlere müdahaleci ve zor kullanan Stalinci anlayışı desteklenmiştir.

Marksizmin ekonomik boyutlarına daha fazla odaklanma söz konusu olmuştur.

Marksizm, hümanizm olarak tanımlanarak, insanlığın kurtuluşunun ekonomik yasaların analiziyle değil, kültürel gelişmeyle gerçekleşeceği savunulmuştur.

Marksizm içindeki özne, tarih ve kültür anlayışı eleştirilmiş yerine ekonomizm ve yapısalcı anlayış merkeze alınmıştır.

Diyalektik materyalizm, devrim ve proletarya diktatörlüğü kategorilerine özel dikkat gösterilerek Marksizm yeniden yorumlanmıştır.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Marksizminin önde gelen teorisyenleri Lukács, Korsch ve Gramsci’dir. Bu düşünürler, ‘kültür, sınıf bilinci, ideoloji ve hegemonya kategorilerine özel dikkat göstererek Marx’ı ve Marksizmi yeniden yorumladılar. Marksizm bir hümanizm ve bir kültür teorisi olarak tanımlandı ve insanlığın kurtuluşu toplumun içsel-kültürel gelişmesi bağlamında ele alındı.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci’nin hegemonya anlayışının temel özelliklerinden biri değildir?

Yönetici sınıf, sadece ekonomik kontrol ve siyasal güce dayanarak bir toplumda hegemonya kurabilme başarısı gösterebilir.

Hegemonya bir sınıfın kendi çıkarını savunmaktan, diğer bütün sınıfları birleştirme ve yönlendirme konumuna geçiren politik, entellektüel ve ahlaki önderliktir.

Hegemonya, çoğunluğun kendisini ikincil konuma koyan sisteme rızasının sürekli bir biçimde kazanılmasını ve yeniden kazanılmasını içermektedir.

Tamamıyla genişletilmiş bir hegemonya, toplumdaki çeşitli grupları birleştiren aktif bir rızaya, kolektif bir iradeye dayanmalıdır.

Bir hegemon amaçlarını elde etmek için yalnızca baskı/zorlama kullanmaz, aynı zamanda sistemdeki dig er aktörlerin rıza göstermelerini de sağlamaya çalışır.

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsci hiçbir yönetici sınıfın ekonomik kontrolle, hatta salt siyasal güce dayanarak hegemonya kuramayacağını öne sürer.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizmini ortaya çıkaran tarihsel koşullardan biridir?

Sovyetler Birliğinde bürokratik bir statükonun kurularak Marksizmin doktriner bir biçime dönüştürülmesi

Avrupada ortaya çıkan sosyalist nitelikteki devrimlerin başarısı

Endüstri devrimi

İletişim teknolojisindeki gelişmeler

Hizmet sektöründeki gelişme

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Marksizmi Marksist düşünce tarihinde önemli bir kavşağa işaret etmektedir. 1920’li ve 30’lu yıllar Avrupa’da devrimlerin bastırılması ve Sovyetler Birliğinde bürokratik bir statükonun kurularak Marksizmin doktriner bir biçime dönüşerek geri çekilmesine tanık olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Gramsci'nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkılardan biri değildir?

Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği sınırlandırmak

Determinist Marksizmin altyapı-üstyapı ilişkilerine yeni bir yorum getirmek

Şeyleşme kuramını geliştirmek

Sivil toplumun önemini vurgulamak

Sınıf mücadelesinde hegemonya kavramının önemini ve rölünü açıklamak

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Şeyleşme kuramını geliştiren Gramsci değil Lukacs'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Marksistler arasında ele alınmaz?

Marks

Engels

Lenin

Luxemburg

Gramsci

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Gramsci Batı Avrupa Marksizminin savunucularındandır, geleneksel Marksistler arasında sayılamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Gramsci'nin tarihsel bloğun gerçekleşmesinde önemli bir rol oynadığını düşündüğü aydınlara verdiği ad aşağıdakilerden hangisidir?

Organik aydınlar

Geleneksel aydınlar

Sivil aydınlar

Bürokratik aydınlar

Ortodoks aydınlar

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Organik aydınlar altyapı ile üstyapı arasında bağların kenetlenmesine yardım ederek tarihsel blokun inşasında anahtar rol oynarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksistleri arasında ele alınmaz?

Lukacs

Gramsci

Troçki

Benjamin

Horkheimer

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Troçki geleneksel Marksizmin temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Geleneksel aydınlarla organik aydınlar arasında ayrım yapan Batı Marksist düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?

Lukacs

Horkheimer

Adorno

Marcuse

Gramsci

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Gramsci aydınları her yeni ilerici sınıfın yeni toplumsal düzeni örgütlemek için ihtiyaç duyduğu organik aydınlar; ve daha önceki bir tarihsel döneme ait bir geleneğe sahip bulunan geleneksel aydınlar olmak üzere ikiye ayırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksistleri tarafından vurgulanan temel ilke ve düşüncelerden biridir?

Sınıf çatışmasının kaçınılmazlığı

Kapitalizmin nihai çöküşü

İktidar mücadelesi

Toplumsal gelişmenin özgül yasaları

Sınıf kutuplaşması

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Geleneksel Marksizm, toplumsal gelişmenin özgül yasalarını, sınıf çatışmasının kaçınılmazlığını, sınıfların kutuplaşmasını, giderek artan ekonomik krizleri ve kapitalizmin nihai çöküşünü vurgulayarak, onu topluma ilişkin doğal bir bilim şeklinde açıklayan sosyalist entellektüeller tarafından, akademi dışında geliştirilmişti. 20. yüzyılda Batı Marksizminin gelişimiyle birlikte bu temel ilkelerden uzaklaşılmış ve çeşitli Marksist akımlar bu ilkeleri esnetme arayışına girmişlerdir. Marksizmin perspektifleri, sınıf savaşımı veya devrim gibi radikal girişimler yerine gitgide daha çok iktidar mücadelesine ve sivil toplumun kültürel ve siyasal olarak geliştirilmesine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Şeyleşme kuramı aşağıdaki Marksistlerden hangisine aittir?

Gramsci

Lukacs

Horkheimer

Benjamin

Adorno

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs kapitalizmi açıklamak üzere, pek çok kavramsal çerçeveye başvurmuştur. Bunlardan biri de şeyleşmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin temel savlarından biri değildir?

Marksizmi kültür, sınıf bilinci, ideoloji ve hegemonya kavramları bağlamında yorumlamak

Marksizmi bir hümanizm ve kültür teorisi olarak tanımlamak

İnsanlığın kurtuluşunu toplumların içsel-kültürel gelişmelerine bağlamak

Marksizmi bir bilimden ziyade insani özgürleşmenin bilgisi olarak yeniden oluşturmak

Toplumsal değişmenin ve devrimci dönüşümün özgül yasalarını keşfetmek

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Bat› Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan ortak özellikleri kitabınızın 187. sayfasında anlatılmıştır. Toplumsal değişmenin ve devrimci dönüşümün özgül yasalarını keşfetmek bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel Marksistler tarafından vurgulanan temel ilke ve düşüncelerden biri değildir?

Toplumsal gelişmenin özgül yasaları

Sınıf çatışmasının kaçınılmazlığı

Sınıf kutuplaşması

Giderek artan ekonomik krizler ile kapitalizmin nihai çöküşü

Sivil toplumun kültürel ve siyasal olarak geliştirilmesinin gerekliliği

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Avrupa Marksizminin ortaya çıkmasıyla sivil toplumun kültürel ve siyasal olarak geliştirilmesine odaklanılmıştır. Bu geleneksel Marksistler tarafından vurgulanan düşüncelerden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdaki kavram ve kategorilerden hangisi Gramsci’nin üzerinde çalıştığı kavramlardan birisi değildir?

Rıza

Hegemonya

Tarihsel Blok

Organik Aydın

Şeyleşme

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Şeyleşme Lukacs'ın kapitalizmi açıklamak için başvurduğu kavramlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 93

Aşağıdaki eserlerden hangisi Gramsci’nin hegemonya ve sivil toplum kavramlarını geliştirdiği eseridir?

İdeoloji ve Tarihsel Blok

Hegemonya ve Sosyalist Strateji,

Hapishane Defterleri

Büyük Dönüşüm

Felsefe El Yazmalar

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, Mussolini döneminde cezaevinde yazdığı “Hapishane Defterleri” adlı eserinde İtalya’da yaşanan sorunlar› yeni bir anlayışla ele alırken, geleneksel hegemonya anlayışını değiştirecek devlet ve toplum ilişkileri üzerine notlar almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdaki sosyolojik kavramlardan hangisi Gramsci’nin üzerinde çalıştığı kavramlardan birisi değildir?

Tarihsel Blok

Hegemonya

Postmodernizm

Sivil Toplum

Devlet

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, tarihsel blok, hegemonya, sivil toplum, devlet kavramları üzerinde çalışmıştır. Postmodernizm üzerinde durduğu bir kavram değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Lukacs Marksizm içindeki düşüncelerini oluştururken aşağıdaki felsefecilerden hangisinden etkilenmiştir?

Spinoza

Hegel

Wittgenstein

Descartes

Croce

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, genel olarak, Hegelci anlamda bir Marksizm değerlendirmesi ve Hegel üzerinden Marksizmin yeniden geliştirilmesi çabası içindedir. Lukács, gençlik yıllarında Karl Marx, Georg Wilhelm Hegel, Wilhelm Dilthey, Soren Kierkegaard, Georg Simmel, Max Weber, Georges Sorel, Rosa Luxemburg, Heinrich Rickert, Winhelm Wendelband, Ervin Szabo gibi düşünürlerden etkilenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Lukacs, şeyleşme kuramını Marx’ın aşağıdaki kategorilerinden doğrudan hangisine dayandırarak geliştirmiştir?

Altyapı-üst yapı

Üretim tarzı

Üretim ilişkileri

Meta Fetişizmi

Emperyalizm

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Şeyleşme kuramında Lukacs, insan duyarlılığının tamamen soyutlanarak bir piyasa değerine dönüşmesini ele alır. Lukacs şeyleşme kavramının kökenini Marx’›n meta fetişizmi kavramına dayandırır.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Lukacs’ın sınıf bilincine yönelik kavram çiftleridir?

Psikolojik-Atfedilen bilinç

İdelolojik-Söylemsel bilinç

Kendinde-Kendisi için bilinç

Alt-Üst bilinç

Açık-Potansiyel bilinç

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, sınıf bilincini ikiye ayırmaktadır. (1) Psikolojik Bilinç ve (2) Atfedilen Bilinç.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdaki kavramlardan hangisi “bir egemen iktidarın kendi yönetimi için hâkimiyeti altındaki insanların rızalarını kazanmada başvurduğu bütün bir pratik stratejiler alanı” tanımının karşılığıdır?

Hâkimiyet

Meşruiyet

Meşrutiyet

Hegemonya

Sivil Toplum

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Bir egemen iktidarın kendi yönetimi için hâkimiyeti altındaki insanların rızalarını kazanmada başvurduğu bütün bir pratik stratejiler alanına Hegemonya adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Georg Lukacs şeyleşme teorisiyle aşağıdaki akımlardan hangisini doğrudan etkilemiştir?

Postmodernizm

Avangardizm

Frankfurt Okulu

Annales Okulu

Avusturya Marksizmi

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukács’ın şeyleşme teorisi; Horkheimer, Adorno ve Habermas’a kadar bütün Frankfurt Okulu’nun en gözde temalarından biri olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Gramscinin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkılardan birisi değildir?

Aydınların sınıf bilinci oluşturmadaki rollerini açıklaması

Ortodoks Marksizmin ekonomiye verdiği önceliği eleştirmesi

Baskı ve tahakkümün siyasetteki önceliğini ön plana çıkarması

Sivil toplumun siyasetteki önemini keşfetmesi

Rıza ve hegemonyanın siyasetin temel araçları olduğunu vurgulaması

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Baskı ve tahakkümün siyasetteki önceliğini ön plana çıkarması Gramsci'nin Batı Marksizmine yaptığı katkılardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Gramsci’nin toplumsal güçler şeklinde birleşmiş çeşitli müttefiklerin ortaya çıkardığı bir uzlaşma durumunu anlatmak için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mevzi savaşı

Pasif devrim

Materyalizm

Diyalektik

Tarihsel Blok

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 102

Lukacs ve Gramsci aşağıdaki akımlardan hangisinin temsilcisidir?

Marksizm

Geleneksel Marksizm

Ortodoks Marksizm

Batı Marksizmi

Sovyet Marksizmi

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Lukacs ve Gramsci Batı Marksizminin temsilcilerindendirler.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizm'in öne çıkan ortak özellikleri arasında değildir?

Felsefe ve yöntem tartışmaları ön plana çıkmıştır.

Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına daha fazla odaklanma söz konusudur.

Marx ve Marksizm, kültür, sınıf bilinci, ideoloji ve hegemonya kategorilerine dikkat edilerek yeniden yorumlanmıştır.

Teorinin üretim merkezi üniversitelerden, merkezi mücadele ve eylem alanlarına kaymıştır.

Kültürel ana yönelme olmuştur.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Batı Marksizm'in öne çıkan ortak özellikleri kitabınızın 187. sayfasında listelenmiştir. Buna göre teorinin üretim merkezi D seçeneğinde söylenenin aksine mücadele ve eylem alanlar›ndan, üniversitelere kaymıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Gramsci'nin hegemonya anlayışı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Gramsci, hegemonyayı devlet ile ekonomi arasındaki bütün aracı kurumları kastettiği "sivil toplum" alanı ile ilişkilendirmiştir.

Gramsci, hegemonya kavramını farklı şekillerde kullanmıştır.

Gramsci, hegemonya kavramını normal olarak bir yönetici sınıfın kendi hakimiyeti için hükmettiği insanların rızasını almak biçimi anlamında kullanılmaktadır.

Gramsci, hegemonya ve tahakküm kavramlarını ayırmıştır.

Gramsci, hegemonya kavramını, burjuva sınıfının proleteryayı yıkmak ve işçilerin devletinin toplumsal tabanı olarak hizmet etmesini sağlamak için yaratması gereken ittifaklar sistemine işaret etmek için kullanmıştır.

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Gramsci hegemonya kavramını farklı şekillerde kullanmıştır. Bir yerde hegemonya sözcüğünü, işçi sınıfının burjuva devletini yıkmak ve işçi devletinin toplumsal tabanı olarak hizmet etmesini sağlamak için yaratması gereken ittifaklar sistemine işaret etmek için kullanmaktadır. dolayısıyla E seçeneği yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi Gramsci'nin sivil toplum yaklaşımıyla ilgili öne sürdüğü görüşlerden değildir?

Gramsci, sivil toplumu üst yapıya koymuştur.

Gramsci, sivil toplumu ekonomik alan ile kısıtlamaktadır.

Sosyalizme geçiş, sivil toplumda meydana gelecek olan fikirlerin dönüşümüyle olabilir.

Hegemonya ve rıza arasındaki ilişkiyi sivil toplum sağlamaktadır.

Gramsci,sivil toplum ikna mekanizmasına dayanmaktadır.

Açıklama:

Gramci’nin hegemonya, sivil toplum ve tarihsel blok kavramlarını değerlendirebileceksiniz.
Sivil toplum, “ideolojinin tüm dalları (bilim, iktisat, hukuk, sanat, felsefe, din, kültür, folklor gibi) ve ideolojiyi yaratan ve yayan örgütler de dahil olmak üzere, ideolojinin aldığı tüm biçimlerle (okul, kitaplık, haber alma araçlar› gibi) ilgilidir.” Dolayısıyla sadece ekonomik alan ile kısıtlanmış olduğu doğru değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

Aşağıda verilen kavramlardan hangisi Lukacs'ın Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eserinde yer verdiği kavram arasında yer almamaktadır?

Yabancılaşma

Aşılanmış Bilinç

Bütünlük

Psikolojik Bilinç

Sivil toplum

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Sivil toplum Lukacs'ın Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eserinde yer verdiği kavram arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 107

1. Marksizmin katı ekonomik politika ve devlet üzerindeki vurgusunu kültür, felsefe ve sanat üzerine yönlendiren akıma ne ad verilir?

Batı marksizmi

Çin marksizmi

Sovyet marksizmi

Ortodoks marksizmi

Proleterya marksizmi

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
1920’lerde Orta ve Bat› Avrupa’da ortaya ç›kan felsefi ve politik bir Marksizm, Rus Devrim’inin kazanımlarını yasalar biçiminde sistemleştiren Sovyet Marksizmi’ne meydan okumaktaydı.’’Bat› Marksizmi’’ olarak adlandırılan bu akım, Marksizmin katı ekonomi politik ve devlet üzerindeki vurgusunu kültür, felsefe ve sanat üzerine kaydırdı.

Doğru Cevap: A

Soru 108

2. Marksizm kimin yönetim altında tüm Sovyet yurttaşları için zorunlu bir düşünüş biçimi, resmi devlet ve parti doktrini haline gelmiştir?

Stalin

Lenin

Kruşçev

Troçki

Malenkov

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Sovyet Devrimi Marksizmi, Stalin’in zamanında resmi ve donmuş bir öğretiye ve katı Bürokratik işçi devletlerine dönüştürmüştü. Marksizm tüm Sovyet yurttaşları için zorunlu bir düşünüş biçimi resmi devlet ve parti doktrini haline geldi. Bu koşullarda, katı bilimsel bir doktrine ve baskıcı bir devlet formuna dönüştürülen Sovyet Devrimini eleştiren Batı Marksistleri, Marksizmin eleşltirel özünü tekrar açığa kavuşturmak gerektiğine inanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

3. Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan özellikleri arasında yer almaz?

Felsefe ve yöntem tartışmaları ön plana çıkmıştır.

Siyaset ve ekonomiden çok kültürel alana yönelme söz konusu olmuştur.

Teorinin üretim merkezi mücadele ve eylem alanlarından, üniversitelere kaymıştır.

Kültür, sınıf bilinci, ideoloji ve hegemonya kategorilerine özel dikkat gösterilerek Marx ve Marksizm yeniden yorumlanmıştır

İnsanlığın kurtuluşunun salt ekonomik yasaların uygulanmasına bağlı olduğu savunulmuştur.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Batı Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan özellikleri kitabınızın 187. sayfasında listelenmiştir. İnsanlığın kurtuluşunun salt ekonomik yasaların uygulanmasına bağlı olduğunun savunulması bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin ortaya çıkmasının tarihsel sebeplerindendir?

Sovyet devriminin Marksizmi geriletmesi

Yirminci yüzyılda Marksizmin etkisini tamamen kaybetmesi

İşçi sınıfının güçlenmesi

Birinci Dünya savaşı sonrası ekonomik krizler

Kapitalizmin çöküşü

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Sovyet Devrimi Marksizmi, Stalin’in zamanında resmi ve donmuş bir öğretiye ve katı Bürokratik işçi devletlerine dönüştürmüştü. Bu koşullarda, katı bilimsel bir doktrine ve baskıcı bir devlet formuna dönüştürülen Sovyet Devrimini eleştiren Batı Marksistleri, Marksizmin eleştirel özünü tekrar açığa kavuşturmak gerektiğine inanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Batı Avrupa Marksizmi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Temelinde siyaset ve ekonomi vardır.

Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına odaklanmıştır.

Marksizm içindeki pozitivizmi benimsemiştir.

Sovyet Marksizminin sistematiğine uymaktadır.

Mutlak bilginin varlığını ve mutlak bilgiye ulaşmanın gerekliliğini savunur.

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Batı Marksizminin kuramsal olarak öne çıkan ortak özelliklerini kitabınızın 187 sayfasında sıralanmıştır. Bu özelliklerden biri Batı Avrupa Marksizminin, Marksizmin teorik, felsefi ve kültürel boyutlarına odaklanmış olduğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Georg Lukacs'a göre işçi sınıfı tarihin yapıcısı özne konumuna gelmesi için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

Burjuva sınıfıyla anlaşması

Psikolojik bilince ulaşması

Aşılanmış bilince ulaşması

Siyasette söz sahibi olması

Proleteryanın bireyselleşmesi

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs’a göre işçi sınıfı kendisinin farkına vardığı anda tarihin yapıcısı özne hem de bu tarih yapımından etkilenen nesne (özdeş özne-nesne) konumuna gelerek bütünlüğü içinde burjuva sistemini kavrayacak ve dönüştürecektir. Lukacs’a göre proletarya tarihin hem öznesi hem de nesnesidir. Çünkü proletarya içinde yaşadığı kapitalist toplumdaki ilişkileri bütünselliği içinde kavradığında, aynı anda tarihin hem öznesi hem de nesnesi olabilecek tek sınıftır. İşçi sınıfının toplumsal bütünle ilişkisinin gerekli bilincine sahip olup, kendi tarihsel, durumuna uygun ve akılcı tepki geliştirmesini ise “atfedilen bilinç” olarak ifade etmektedir. Buna göre, işçi sınıfının psikolojik bilinçten atfedilen bilince geçmesi beklenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Georg Lukacs’ın 1923’te yayınladığı Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eseri “----------------------” başyapıtı sayılmaktadır.

Determinist Marksizmin

Geleneksel Marksizmin

Hegelci Marksizmin

Marksist ideolojinin

Marksist tarihin

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Georg Lukacs’ın 1923’te yayınladığı Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eseri Hegelci Marksizmin başyapıtı sayılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 114

Antonio GRAMSCI Toplumsal yaşama etkin bir biçimde katılan, bu yaşamda zaten var olan siyasal akımların kuramsal gelişimine yardım eden, örgütleyen, inşa eden kimseleri hangi aydın kategorisinde tanımlar?

Geleneksel

Siyasal

Organik

Sivil

Toplumcu

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Organik Aydın tplumsal yaşama etkin bir biçimde katılan ve bu yaşamda zaten var olan siyasal akımların kuramsal gelişimine yardım eden, örgütleyen, inşa eden ve “daima ikna eden” bir kimsedir. Organik aydın, felsefe ile halk arasında bağlantı veya köprü kurar; birincisinde uzmandır, ama etkin bir şekilde ikincisiyle birleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel Marksizm temsilcilerinden birisidir?

Lenin

Korsch

Gramsci

Lukacs

Adorno

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Geleneksel Marsist ekolün önde gelen en önemli temsilcilerinden birisi Lenin'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi Batı Marksizminin önde gelen savunucularından biridir?

Marx

Engels

Plekhanov

Bernstein

Gramsci

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Marksizmi adına söyleyebileceğimiz en önemli figürlerden biri ve bu anlamda temel oluşturan figür Gramsci'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

Gramsci'nin Marksizm anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ortadoks Marksizmini benimsemiştir

Ekonomik determinizmi savunmuştur

Tarihe ekonomik gelişmelerin yön verdiğini savunur

Toplumun tarihsel gelişmesinin kaçınılmaz olduğunu ileri sürer

Sınıf mücadelesini ön plana çıkarmıştır

Açıklama:

Gramsci’nin Batı Marksizmine yaptığı özgün katkıları sıralayabileceksiniz.
Gramsci, Marksizm içinde altyapı-üstyapı arasında determinist bir şekilde tanımlanmış bir ilişki yerine, sınıf mücadelesini ön plana çıkarmaktadır. Ayrıca sınıf mücadelesini salt ekonomik bir mücadele olarak değil, ideolojik, politik ve kültürel bir mücadele olarak tanımlamıştır. Gramsci tarihi de ekonomik yasaların yön verdiği bir gelişme olarak değil, toplumsal insan varlıklarının bilinçli “praksis”leriyle açıklamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi organik aydınların özelliği değildir?

Oluşmakta olan bir toplumsal sınıfın parçasıdırlar

Amaçları sınıflarına kültürel, siyasal ve ekonomik alanlarda homojen bir özbilinç kazandırmaktır

Felsefe ile halk arasında bağlantı kurarlar

Büyük ölçüde bağımsız olduklarına inanırlar

Bireylerin ortak bir dünya anlayışında bir araya gelerek birleştiği kültürel ve toplumsal birlik yaratmaya çalışırlar

Açıklama:

Gramsci’nin geleneksel ve organik aydın ayrımını karşılaştırabileceksiniz.
Organik aydınlar, oluşmakta olan bir toplumsal sınıfın ürünleridir ve rolleri söz konusu sınıfa kültürel, siyasal ve ekonomik alanlarda homojen bir özbilinç kazandırmaktır. Organik aydın toplumsal yaşama etkin bir biçimde katılan ve bu yaşamda zaten varolan siyasal akımların kuramsal gelişimine yardım eden, örgütleyen, inşa eden ve “daima ikna eden” bir kimsedir, felsefe ile halk arasında bağlantı veya köprü kurar. Onun hedefi, ortak bilinçten, heterojenlik gösteren bireysel iradelerin ortak bir dünya anlayışı temelinde bir araya gelip, sıkıca birleşeceği bir “kültürel-toplumsal” birlik yaratmaktır. Bağımsız olduklarına inanan aydınlar geleneksel aydınlardır. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 119

20.yy'da Batı Marksizmi daha çok aşağıdakilerden hangisine odaklanmıştır?

Sivil toplumun kültürel ve siyasal gelişimine

Sınıf mücadelesine

Devrime

Sınıfların ortadan kaldırılmasına

Baskıcı devlet formuna

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
20. yüzyılda Batı Marksizminin gelişimiyle birlikte bu temel ilkelerden uzaklaşılmış ve çeşitli Marksist akımlar bu ilkeleri esnetme arayışına girmişlerdir. Marksizmin perspektifleri, sınıf savaşımı veya devrim gibi radikal girişimler yerine gitgide daha çok iktidar mücadelesine ve sivil toplumun kültürel ve siyasal olarak geliştirilmesine odaklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 120

Avrupa Marksizmi terimi Marksist terminolojiye ne zaman girmiştir?

1920'lerin başı, Sovyet Devrimi sonrası

1700'lerin sonu, Fransız Devrimi sonrası

1920 öncesi, Alman Devrimi sırasında

1905 Moskova ve St. Petersburg'da "İşçi Sovyetlerinin kurulmasıyla

1920'lerin ortaları Türk Devrimleri sonrası

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin tarihsel olarak ortaya çıkma koşullarını açıklayabileceksiniz.
Batı Marksizmi veya Avrupa Marksizmi terimi Marksist terminolojiye Sovyet Devrimi’ni izleyen günlerde yani 1920’lerin başında girmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 121

Marksizmi "kültür, sınıf bilinci, ideoloji, hegamonya" kategorilerine göre yeniden yorumlayan batılı düşünürler aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

Lukacs, Korsh, Gramsci

Engelmann, Levin, Stalin

Lenin, Stalin, Marks

Hegel, Korsch, Kruşçev

Weber, Simmel, Kierkegaad

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi Hegel'ci Marksizmin başyapıtı kabul edilmektedir?

Tarih ve sınıf bilinci/Lukacs

Marksist İmgelem/Lukacs

Lenin'in Düşüncesi/Lukacs

Hapishane Mektupları/Gramsci

Modern Prens/Gramsci

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs’ın 1923’te yayınladığı Tarih ve Sınıf Bilinci adlı eseri Hegelci Marksizmin başyapıtı sayılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Lukacs "şeyleşme" kavramını hangi anlamda kullanmıştır?

İnsani ilişkilerin, insanın denetiminden çıkması

İnsani ilişkilerin, insanın denetiminde olması

İnsanın yabancılaşmadan kurtulması

İnsani değerlerin kazanılması

İnsani değerlerin dönüşümü

Açıklama:

Batı Avrupa Marksizminin temel savlarını özetleyebileceksiniz.
Lukacs, şeyleşme kavramını insani ilişkilerin, insanın denetiminden çıkması durumunu tanımlamak için kullanmıştır.

Doğru Cevap: A

Klasik Sosyoloji Tarihi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler