Eğitim Felsefesi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
I. Farklı felsefe türlerinin varlığı
II. Felsefenin bir alt dil olması
III. Her felsefe kolunda farklı kuram ve öğretilerin varlığı
IV. Farklı öğretilerin birbirine karşıtlığı
V. Felsefenin çalışma alanının göreceli soyutluğu ve karmaşıklığı
VI. Felsefenin içeriğinin henüz oluşturulamaması
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin tanımlanmasının zorluğu en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Felsefenin bir alt dil olması
III. Her felsefe kolunda farklı kuram ve öğretilerin varlığı
IV. Farklı öğretilerin birbirine karşıtlığı
V. Felsefenin çalışma alanının göreceli soyutluğu ve karmaşıklığı
VI. Felsefenin içeriğinin henüz oluşturulamaması
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin tanımlanmasının zorluğu en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III ve VI
D
I, II, III ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Felsefenin tanım ve niteliklerini genel olarak gözden geçirildiğinde şu konuların felsefenin tanımının zorlaştırdığı görülmektedir. Öncelikle farklı felsefe türlerinin varlığı felsefenin tanımlanmasında güçlük oluşturmaktadır. Her felsefe kolunda farklı kuram ve öğretilerin varlığı farklı ve üzerinde anlaşılmaz tanım ve boyutlar çıkarmaktadır. Diğer yandan, farklı öğretilerin birbirine karşıtlığı ile felsefenin çalışma alanının göreceli soyutluğu ve karmaşıklığı ortak bir tanım çıkartmayı zorlaştırmaktadır. Buna karşılık soru kökünde verilen felsefenin içeriğinin henüz oluşturulamaması ve felsefenin bir alt dil olması görüşleri ya yanlış ya da güçlük oluşturan nedenler olarak görülmemektedir. Nitekim felsefe bir üst dil olması nedeniyle tanımının yapılamayacağı ifade edilir. Diğer yandan felsefenin genel geçer bir çalışma içeriği vardır. Bu görüşlerden hareketle soru kökünde ve çeldiricilerde verilenler dikkate alındığında, sosyolojiye ilişkin tanım, betimleme ya da niteliklerin “E” şıkkında toplandığı gör
Farklı felsefe türlerinin varlığı, Her felsefe kolunda farklı kuram ve öğretilerin varlığı, Farklı öğretilerin birbirine karşıtlığı, Felsefenin çalışma alanının göreceli soyutluğu ve karmaşıklığı felsefenin tanımlanmasını zorlaştıran nedenler olarak görülmektedir.
Farklı felsefe türlerinin varlığı, Her felsefe kolunda farklı kuram ve öğretilerin varlığı, Farklı öğretilerin birbirine karşıtlığı, Felsefenin çalışma alanının göreceli soyutluğu ve karmaşıklığı felsefenin tanımlanmasını zorlaştıran nedenler olarak görülmektedir.
Soru 2
I. Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
II. Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
III. Felsefe çoğunlukla günlük yaşamın tekdüze hareketlerini inceler
IV. Felsefe toplumların amaçlara göre yargıda bulunma çabasını konu edinir
V. Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır
VI. Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin genel özellikleri ve işlevleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
III. Felsefe çoğunlukla günlük yaşamın tekdüze hareketlerini inceler
IV. Felsefe toplumların amaçlara göre yargıda bulunma çabasını konu edinir
V. Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır
VI. Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin genel özellikleri ve işlevleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve VI
C
I, II, V ve VI
D
II, IV, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Felsefe tanımı konusunda belirli bir tanım bulunmasında kimi zorluklar olmasına karşılık felsefenin genel özellikleri ve işlevleri şu biçimde sıralanabilir. Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır. Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir. Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır. Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır. Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır. Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir. Bununla birlikte soru kökünde verilen Felsefe çoğunlukla günlük yaşamın tekdüze hareketlerini inceler görüşü ile felsefe toplumların amaçlara göre yargıda bulunma çabasını konu edinir görüşleri felsefeyle ilişkili değildir. Bu bilgiler ışığında “C” şıkkı doğru cevaptır.
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır, Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir, Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır, Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışır
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır, Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir, Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır, Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışır
Soru 3
Felsefenin etik ve estetik değerlerle, bir varlığın kendi huy, mizaç ve seciyesini araştıran kısaca değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendiren çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Aksiyoloji
C
Epistemoloji
D
Mantık
E
Bilgi sorunu
Açıklama:
Felsefede etik ve estetik değerlerle, bir varlığın kendi huy, mizaç ve seciyesini araştıran çalışma alanı aksiyolojidir. Kısaca aksiyoloji değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir özcesi değerlerin incelenmesi konu edinilir. Bu bakımdan sorunun doğru cevabı “B” şıkkıdır.
Soru 4
I. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi vardır?
II. Varlıkların kökeninde ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır?
III. Varlıkların bildiklerinin kaynağı nedir?
IV. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
V. Ruh ve maddenin birbirleriyle ilişkisi nedir?
VI. Varlıkların etik, estetik ve değerlerle ilişkisi nedir?
VII. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin çalışma alanı olarak ontolojinin cevap aradığı soruları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Varlıkların kökeninde ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır?
III. Varlıkların bildiklerinin kaynağı nedir?
IV. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
V. Ruh ve maddenin birbirleriyle ilişkisi nedir?
VI. Varlıkların etik, estetik ve değerlerle ilişkisi nedir?
VII. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin çalışma alanı olarak ontolojinin cevap aradığı soruları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, IV, V ve VI
C
I, II, IV, V ve VII
D
II, III, IV, V ve VI
E
II, III, IV, V ve VII
Açıklama:
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro- makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Bu bağlamda genelde şu sorulara cevap aranır. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi vardır? Varlıkların kökeninde ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Ruh ve maddenin birbirleriyle ilişkisi nedir? Bununla birlikte soru kökünde yer alan “Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?” ve “Varlıkların bildiklerinin kaynağı nedir? Varlıkların etik, estetik ve değerlerle ilişkisi nedir?” soruları ontolojiye ait sorular değildir. Bu bilgilere bağlı olarak doğru cevabın “C” şıkkı olduğu görülmektedir.
Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi vardır? Varlıkların kökeninde ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır?, Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?Ruh ve maddenin birbirleriyle ilişkisi nedir? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi vardır? Varlıkların kökeninde ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır?, Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?Ruh ve maddenin birbirleriyle ilişkisi nedir? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bilim felsefe ilişkisi veya felsefenin nitelikleri bakımından yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Antik Yunan uygarlığında, felsefe gerçeği bulmaya çalışmıştır
B
Orta çağda felsefenin merkezinde din ve inançlar yerleşmiştir
C
Felsefeyle bilim karşılıklı etki içinde sıkı bir ilişki içindedir
D
Felsefe gerçeği parçalara ayırarak araştırır inceler
E
Felsefi önermeler genellikle analitik kimi zamanda metafiziktir
Açıklama:
Felsefe, bilim ilişkisi tarihsel süreç içinde kimi farklılıklar göstererek gelişim göstermiştir. İlk çağlarda bilim ve felsefe ayrımını görmek olanaklı değildir. Felsefenin de bilimsel çalışma alanları gibi insanın bilme, anlama, araştırma, kimi soruları yanıtlama ve gelişme gereksinmesinden doğduğu açıktır. İlk çağda, Antik Yunan uygarlığında, felsefe gerçeği bulmaya çalışmayı iş edinmiştir. Buna karşılık Doğu’da düşünürler farklı biçimde düşünmek için ve felsefeyi sosyal çevre ile uyumlu ilişkiler geliştirmek için kullanmayı amaçlamışlardır. Orta çağda ise felsefenin merkezine din ve inançların yerleştiği görülmektedir. Felsefe bu bağlamda Tanrı, kutsal ve varoluş tartışmalarını konu edinmiştir. Modern dünyada laikleşen kültür ile birlikte bilimin merkeze yerleşmeye başladığı; giderek din, bilim ve felsefenin birbirlerinden ayrıldığı görülmektedir. Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler: Bilim gerçeğe bilimsel yöntemi kullanarak ulaşmaya çalışırken f
Felsefe gerçeği parçalara ayırarak araştırır inceler
Felsefe gerçeği parçalara ayırarak araştırır inceler
Soru 6
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk kez aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
Aristo
B
Pytagoras
C
Platon
D
Dewey
E
Durkheim
Açıklama:
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe teriminin ilk kez Pytagoras’ın kullandığı
belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk Pytagoras kullanmıştır.
belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk Pytagoras kullanmıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biridir?
Seçenekler
A
Gerçeğin tümünü, madde ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler (hedefler/amaçlar) bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliği
B
Bilimlere yol göstericilik yapan ve onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesi
C
Evrendeki her şeyin genel ve sistemli bir biçimde incelenmesi ve yorumlanmasına çalışan bir düşünce sistemi
D
Evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çaba
E
İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi
Açıklama:
Felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin
ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir (Sözer,
2002, s.83):
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biri "İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi"dir.
ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir (Sözer,
2002, s.83):
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biri "İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi"dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bilimin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim gerçeği bütünsel bir yaklaşımla bulmayı amaçlar
B
Bilim olguları araştırır ileriye yönelik yordama yapar
C
Bilimde elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır
D
Bilimde sorular yanıtlardan çok önemlidir
E
Bilimde önermeler genellikle sentetiktir
Açıklama:
Sorunun çeldiricilerinde verilen bilim olguları araştırır ileriye yönelik yordama yapar, bilimde elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır, bilimde sorular yanıtlardan çok önemlidir ve bilimde önermeler genellikle sentetiktir nitelikleri bilimin temel niteliklerinden kimileridir. Buna karşılık bilim gerçeği parçalara ayırarak bulmayı amaçlar.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi, bilim ve felsefenin ortak niteliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bilim ve felsefede de önermeler genellikle sentetiktir
B
Bilim ve felsefe durum ve süreçlere eleştirel yaklaşırlar
C
Bilim ve felsefe her ikisi de ölçer ve güç oluşturur
D
Bilim ve felsefe her ikisi de yöntemli ve objektiftir
E
Bilim ve felsefe her ikisi de temellendirmeyi amaçlar
Açıklama:
Sorunun çözümünde çeldiricilerden hareket edecek olursak, şu saptamalar yapılabilir. Öncelikle, bilim ve felsefe her ikisinde de önermeler sentetiktir değildir. Bilimde önermeler sentetik iken, felsefi önermeler genellikle analitik ve kimi zaman metafiziktir. Bilim ve felsefe her ikisi de ölçer ve güç oluşturur özelliği yanlıştır. Çünkü bilim ölçüp güç oluşturur. Buna karşılık felsefede pratik yarar ve çıkar yoktur. Bilim, bilimsel yöntemi kullanıp objektif olmayı esas alır. Felsefe temellendirmeyi amaçlarken; bilim nesnel olmayı temel alır. Verilenler arasında “her ikisi de eleştirel yaklaşıma sahiptir” niteliği bilim ve felsefenin ortak nitelikleri olarak görülmektedir. Bu saptamalar ışığında “B” şıkkının doğru olduğu görülmektedir.
Bilim ve felsefe durum ve süreçlere eleştirel yaklaşırlar
Bilim ve felsefe durum ve süreçlere eleştirel yaklaşırlar
Soru 10
I. Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
II. Felsefe, akılcı incelemeye dayalı bir yöntemdir
III. Felsefe evren ve bütün hakkında görüş elde etme çabasıdır
IV. Felsefe sorun ve sorunların çözümüne ilişkin kuramlardır
V. Felsefe dilin mantıksal analizi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin betimlenmesi en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Felsefe, akılcı incelemeye dayalı bir yöntemdir
III. Felsefe evren ve bütün hakkında görüş elde etme çabasıdır
IV. Felsefe sorun ve sorunların çözümüne ilişkin kuramlardır
V. Felsefe dilin mantıksal analizi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefenin betimlenmesi en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Felsefe tanımı konusunda belirli bir tanım bulunmasında kimi zorluklar olmasına karşılık felsefenin genel özellikleri ve işlevleri şu biçimde sıralanabilir. Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır. Felsefe, akılcı incelemeye dayalı bir yöntemdir. Felsefe evren ve bütün hakkında görüş elde etme çabasıdır. Felsefe sorun ve sorunların çözümüne ilişkin kuramlardır. Felsefe dilin mantıksal analizi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır. Bu genel nitelikler göz önüne alındığında, sorunun cevabının “E” şıkkında toplandığı görülmektedir.
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır, Felsefe, akılcı incelemeye dayalı bir yöntemdir, Felsefe evren ve bütün hakkında görüş elde etme çabasıdır, Felsefe sorun ve sorunların çözümüne ilişkin kuramlardır, Felsefe dilin mantıksal analizi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır, Felsefe, akılcı incelemeye dayalı bir yöntemdir, Felsefe evren ve bütün hakkında görüş elde etme çabasıdır, Felsefe sorun ve sorunların çözümüne ilişkin kuramlardır, Felsefe dilin mantıksal analizi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, eğitim felsefe ilişkilerini en doğru biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Felsefe eğitim sistemlerinin en etkili ve tek temel yol göstericisidir
B
Eğitim ve öğretim programları salt bir felsefeye dayanır
C
Eğitimin etkililik ve verimliliği ile felsefe ilişkisi yoktur
D
Eğitim felsefe ilişkisi çok boyutluluk gösterir
E
Felsefe eğitimde sadece değer ve niteliklerle ilgilidir
Açıklama:
Eğitim ve felsefe ilişkileri konusunda sorunun çeldiricilerini de dikkate alarak şu görüşlere yer verilebilir. “Felsefe eğitim sistemlerinin en etkili ve tek temel yol göstericisidir” görüşü yanlıştır. Çünkü felsefenin eğitimde tek etkili olması olanaksızdır. Eğitim süreci sosyal, politik ve ekonomik yönleriyle karmaşık bir süreçtir. Eğitim ve öğretim programları salt bir felsefeye dayandığı görüşü “tekçi” ve “mutlaklaştırıcı” bir anlayıştır ve akademik değer taşıması olanaksızdır. “Eğitimin etkililik ve verimliliği ile felsefe ilişkisi yoktur” görüşü yanlış bir görüştür. Şöyle ki örneğin eğitim sisteminde pragmatik bir anlayışın egemen olması hem eğitimin hem de diğer sistemlerin etkili çalışmasını olanaklı kılar. “Felsefe eğitimde sadece değer ve niteliklerle ilgilidir” görüşü “eksik” bir anlayıştır. Felsefe eğitimin hemen hemen her boyutuyla ilişkilidir. Bu görüşlerden hareketle Eğitim felsefe ilişkisi çok boyutluluk gösterdiği açıktır. Bu nedenle sorunun cevabı “D” şıkkıdır.
Eğitim felsefe ilişkisi çok boyutluluk gösterir
Eğitim felsefe ilişkisi çok boyutluluk gösterir
Soru 12
Eğitim felsefesi ile eğitim bilimleri arasındaki ilişkiler veya bu alanların nitelikleri bağlamında en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi ile eğitim bilimleri deneye ve uygulamaya yöneliktir
B
Eğitim bilimleri ve felsefe sadece dün ve bugünle ilgilenir
C
Felsefe bütüncül bakış eğitim bilimlerinde ise objektiflik esastır
D
Eğitim felsefesi ile eğitim bilimleri objektif olmayı temel alır
E
Her ikisinde de önerme ve gerçek tutarlılığı önemlidir
Açıklama:
Eğitim bilimleri ve eğitim felsefe ilişkileri konusunda sorunun çeldiricilerini de dikkate alarak şu görüşlere yer verilebilir. “Eğitim felsefesi ile eğitim bilimleri deneye ve uygulamaya yöneliktir” görüşü yanlış bir görüştür. Şöyle ki eğitim bilimi deneye ve uygulamaya yönelikken, felsefe düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir. “Eğitim bilimleri ve felsefe sadece dün ve bugünle ilgilenir” görüşü de sakat bir göreceli eksik bir görüştür. Şöyle ki eğitim felsefesi gelecekle ilgilidir. Aynı zamanda eğitim bilimi araştırmalarla geleceğe ilişkin yordamalar da yapar. “D” şıkkında verilenler bakıldığında, Eğitim bilimleri objektif olmayı temel alır görüşü doğrudur. Ancak eğitim felsefesinin “objektif” olma zorunluluğu yoktur. “Her ikisinde de önerme ve gerçek tutarlılığı önemlidir” görüşü eğitim felsefesi için her zaman geçerli değildir. Eğitim felsefesinde önerme- gerçek tutarlılığı temel görülmez yani önemli görülmeyebilir. Bu görüşler bağlamında “C” şıkkında verilen “Felsefe bütüncül bakış eğitim bilimlerinde
Felsefe bütüncül bakış eğitim bilimlerinde ise objektiflik esastır
Felsefe bütüncül bakış eğitim bilimlerinde ise objektiflik esastır
Soru 13
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bilim ve felsefenin ortak özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Süreç olmaları
B
Eleştirel yaklaşımı benimsemeleri
C
Soruların önemli olması
D
Gerçeklik kavramına yaklaşımları
E
Zihinsel süreçleri işe koşmaları
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkilerinde temel olan, birbirlerinin tamamlayıcısı olmalarıdır. Bu durum bilim ve felsefenin özlerinden kaynaklanır. Felsefe bir bakıma düşünme, akıl yürütme, sorun çözme, kuram geliştirme, açıklama, yorum ve düşünme biçem yol ve yöntemlerini konu edinir. Bilim çalışma konularını tek tek parçalara ayırarak incelerken, felsefenin konulara daha bütüncül bakması temel ilkedir. Örneğin, sosyoloji toplumu, kimya maddelerin organik ve inorganik yapılarını, tarih toplumların geçmişlerini, psikoloji insan davranışlarını inceler. Buna karşılık belki de gerçek bunların bölünmez bir bütünüdür. Bilim bütünle ilgilenmezken felsefe bütüne bakmayı amaç edinmiştir. Gerçeği oluştururken bilim elde edilenleri ölçerek bir sonuca ulaştırır ve günlük yaşam ve gelecek için kullanır, faydacıdır. Buna karşılık felsefenin bilim gibi pratik çıkar ya da yarar düşüncesi yoktur.
Özetle bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp incelediğinden gerçeklik kavramına yaklaşımları bakımından bilim ve felsefe birbirinden ayrılmaktadır. Bu sebeple bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Özetle bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp incelediğinden gerçeklik kavramına yaklaşımları bakımından bilim ve felsefe birbirinden ayrılmaktadır. Bu sebeple bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 14
‘’En iyi öğretmenler ne göreceğinizi söyleyenler değil, nereye bakacağınızı gösterenlerdir’’
Alexandra K. Trenfor’un yukarıdaki sözü, eğitim sistemleri için aşağıdaki alanlardan en fazla hangisinin stratejik önemine değinmektedir?
Alexandra K. Trenfor’un yukarıdaki sözü, eğitim sistemleri için aşağıdaki alanlardan en fazla hangisinin stratejik önemine değinmektedir?
Seçenekler
A
Eğitim hukuku
B
Eğitim psikolojisi
C
Eğitim felsefesi
D
Eğitim planlaması
E
Eğitim teknolojisi
Açıklama:
Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir. Felsefe; eğitim sistemlerinin oluşumu, düzenlenmesi, gelişimi, değerlendirilmesi ve değişiminde temel yol göstericilerden biridir. Eğitim hem davranış değiştirme sürecidir hem de toplumsal açık sisteme göre çalışan bir toplumsal kurumdur. Bu nedenle eğitim sürecinin değişkenleri çok boyutludur ve değişkendir. ’''En iyi öğretmenler ne göreceğinizi söyleyenler değil, nereye bakacağınızı gösterenlerdir’’ cümlesinden yola çıkıldığında öğretmenlerin öğrencilerine nereye bakacaklarını söylemeleri onları hayata hazırlama misyonunda felsefi bir yaklaşımı gerektirdiğinden bu cümle en fazla Eğitim Felsefesi alanı kapsamında açıklanabileceğinden sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 15
Özünde değerlerin araştırıldığı alan, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Yeniden yapılanmacılık
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Teoloji
E
Ontoloji
Açıklama:
Aksiyoloji değerler alanı ilişkilerini özellikle yaşama düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar. Aksiyoloji, Yunanca axios (değer) ve logos (bilim, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup değerler alanı ilişkileri, özellikle yaşamı, düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar. Bir bakıma aksiyoloji, etik ve estetik değerlerle, bir varlığın kendi huy, mizaç ve
seciyesini araştırır. Kısaca değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir. Özünde değerlerin araştırıldığı felsefe alanı aksiyolojiyi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
seciyesini araştırır. Kısaca değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir. Özünde değerlerin araştırıldığı felsefe alanı aksiyolojiyi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 16
Bilginin ne olduğunun ve kapsamının incelemesi aşağıdaki seçeneklerde belirtilen alanlardan hangisinin konusudur?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Ontoloji
C
Aksiyoloji
D
Antropoloji
E
Dermatoloji
Açıklama:
Epistemoloji, felsefenin en temel ve merkezcil alanlarından biridir. Yunanca ‘episteme’ (bilgi), ve logos (bilim, açıklama, gerekçe, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden oluşan kavram, Türkçede bilgi bilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir. Doğrudan doğruya genel bir anlayışla bilgilerin köken ve niteliğini inceleyen felsefe dalıdır. Daha çok bilgi, bilme ve edinme konularına değinen bu alan, bilginin nasıl
gerçekleştirildiği konusu üzerinde durur.
Bilginin ne olduğunun ve kapsamının incelemesi, epistemoloji kapsamında hayata geçirildiğinden bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
gerçekleştirildiği konusu üzerinde durur.
Bilginin ne olduğunun ve kapsamının incelemesi, epistemoloji kapsamında hayata geçirildiğinden bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 17
Eğitimin hangi amaçları gerçekleştireceği, bu amaçları gerçekleştirmek için hangi içeriğe sahip olacağı, içeriğe bağlı olarak hangi yöntem ve tekniklerinin uygulanacağı ve öğrenilenler ile sürecin hangi ölçüte göre ve nasıl ölçülüp değerlendirileceği kılavuzluk yapan çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felsefe
B
Eğitim Yönetimi
C
Sosyal Çevre
D
Eğitim ve Öğretim Programı
E
Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme
Açıklama:
Eğitimin sosyal, ekonomik, psikolojik, tarihsel, siyasal, pedagojik ve felsefi yönlerinin olduğu bir gerçekliktir. Eğitimin hangi amaçları gerçekleştireceği, bu amaçları gerçekleştirmek için hangi içeriğe sahip olacağı, içeriğe bağlı olarak hangi yöntem ve tekniklerinin uygulanacağı ve öğrenilenler ile sürecin hangi ölçüte göre ve nasıl ölçülüp değerlendirileceği önemli sorun alanlarıdır. İşte genelde felsefe, özelde eğitim felsefesi bu sorunların çözülmesinde kılavuzluk yapan, yol ya da yöntem öğreten bir çalışma alanı olarak değerlendirilebilir.
Soru 18
Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini inceleyen çalışma alanı aşağıdaki seçeneklerde belirtilen alanlardan hangisinin konusudur?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Ontoloji
C
Aksiyoloji
D
Odontoloji
E
Osteoloji
Açıklama:
Ontoloji (varlık bilgisi), varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Bu anlamda felsefenin ilk ve temel uğraş alanlarından biri olup tüm varlık alanını, kozmosu, doğayı ve evreni, bunların oluşum, dönüşüm ve değişimi gibi konuları inceler.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini inceleyen çalışma alanı ontoloji olarak ön plana çıktığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini inceleyen çalışma alanı ontoloji olarak ön plana çıktığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 19
Önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Antropoloji
B
Ekonomi
C
Sosyoloji
D
Psikoloji
E
Mantık
Açıklama:
Yunanca logike sözcüğünün karşılığında kullanılan mantık, düşüncelerin düşüncelerle doğrulanması anlamına gelmektedir. Sözlük karşılığı olarak önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanıdır. Günümüzde günlük yaşamda mantık kavramı tutarlı ya da doğru düşünme, us (akıl) yürütme gibi özellikleri içinde bulundurur. Düşünme ise önermeler arasında bağ kurarak bilinenden bilinmeyeni elde etme süreci ve bu sürecin sonunda oluşan üründür. Kısaca mantık için “doğru düşünce incelemesi” denebilir. Bu açıklamalar incelendiğinde önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanı Mantığı temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 20
Aksiyoloji, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen sorulardan hangisine yanıt aramaktadır?
Seçenekler
A
Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
B
Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
C
İyi ahlak, kötü ahlak nedir?
D
Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı
nesne mi vardır?
nesne mi vardır?
E
Bilginin kaynakları nedir?
Açıklama:
Ontoloji varlık bilgisi- varlık sorunu, varlık felsefesi olarak bilinir. Ontoloji varlığı, var olanı mikro-makro boyutlarda,nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Aksiyolojide neyin iyi olduğu ya da ahlaki değerlerle ilgili bölümüne ahlak (ethics) denir. Aksiyoloji aşağıda belirtilen sorulara yanıt aramaktadır:
“İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? Ölçütleri nelerdir? Ölçütler doğuştan mı gelişir; yoksa toplumdan mı kaynaklanır?” soruları
irdelenir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde İyi ahlak, kötü ahlak nedir? sorusuna Aksiyoloji yanıt aradığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
“İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? Ölçütleri nelerdir? Ölçütler doğuştan mı gelişir; yoksa toplumdan mı kaynaklanır?” soruları
irdelenir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde İyi ahlak, kötü ahlak nedir? sorusuna Aksiyoloji yanıt aradığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 21
Basit ve genel bir tanımla bilgelik sevgisi olarak ifade edilen çalışma alanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Filoloji
B
Felsefe
C
Tarih
D
Edebiyat
E
Sosyoloji
Açıklama:
Basit ve genel bir tanımla felsefe “bilgelik (hikmet) sevgisi” olarak ifade edilebilir. Aristo, felsefeyi ilk nedenlerin bilimi olarak tanımlarken, felsefeye olayların temeline inmek kâinatın özünü araştırmak anlamı yüklenmiştir. Ancak felsefenin salt metafiziği konu edindiği söylemek olanaklı değildir. Özellikle yeni çağla birlikte felsefenin temel çalışma alanı bilim olmuş ve buna bağlı olarak bilim felsefesi doğmuş, “gerçeği bütünü olarak değerlendirme” genel kabul görmüştür. Genel olarak felsefenin mitos, din ve şiirden doğduğu kabul edilir. Zamanla özgün düşünmenin temellerini atarak gerçeği bütünüyle açıklamaya çalışmış; yaşama bakış açısı anlamı kazanmıştır.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, bilgelik sevgisi olarak ifade edilen çalışma alanı Felsefe ile tanımlandığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, bilgelik sevgisi olarak ifade edilen çalışma alanı Felsefe ile tanımlandığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 22
Ontoloji, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen sorulardan hangisine yanıt aramaktadır?
Seçenekler
A
Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
B
Bilginin kaynakları nedir?
C
Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir?
D
Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
E
Mutlu insan, mutsuz insan kimdir?
Açıklama:
Felsefenin çalışma alanlarından birisi olan Ontoloji, aşağıdaki sorulara yanıt aramaktadır:
1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı
nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri
ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? sorusu Ontolojinin cevabını aradığı bir problem durumunu yansıttığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı
nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri
ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? sorusu Ontolojinin cevabını aradığı bir problem durumunu yansıttığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 23
Epistemoloji, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen sorulardan hangisine yanıt aramaktadır?
Seçenekler
A
Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri
ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
B
Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
C
Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
D
Mutlu insan, mutsuz insan kimdir?
E
Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz?
Açıklama:
Bilgi teorisi alanı olarak da tanımlanan epistemoloji şu sorulara yanıt aramaya çalışır:
1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya
var mıdır?
3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz?
Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? sorusu epistemolojinin yanıtını aradığı bir soru olduğundan, bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya
var mıdır?
3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz?
Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? sorusu epistemolojinin yanıtını aradığı bir soru olduğundan, bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 24
Felsefe terimi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır.
Seçenekler
A
Pytagoras
B
Decart
C
Platon
D
Poincre’
E
Machiavelli
Açıklama:
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe teriminin ilk kez Pytagoras’ın kullandığı belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır. Kaynağı Yunanca philosophia terimine dayanan felsefe, “sevgi” (philia) ve “bilgi, bilgelik” (sophia) sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur.
Soru 25
Ece’nin Türkiye’de yaşananlara ilişkin düşüncelerini açıkça ortaya koyması ve gereğini yapması felsefenin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe, kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
B
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkındaki kuramlardır
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır
D
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
E
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
Açıklama:
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır: Bireyin günlük yaşamda kişiliğinde odaklaşan her tavır ve anlayışı temel düzeyle felsefe olarak nitelendirmek olasıdır. Örneğin bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olduğu söylenebilir. Yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntılar bile bir bakışın sonuçlarıdır ve basit anlamda bir felsefeyi içerir. Kaldı ki ulusal bağımsızlık, yurt ve dünya yönetimine ilişkin siyasal görüş, medya ve gazete tercihleri ile dinî inançla ilgili görüşlerin yaşama ve evrene ilişkin birer tavır olduğu açıktır. Örneklerdeki bakış açıları, aslında bilinçli ya da bilinçsiz birer felsefi anlayışın yansımalarıdır. Özetle felsefe bir dünya görüşüdür ve yaşama bakış açısıdır, evreni bütünüyle kavrama ve yakalama uğraşıdır.
Soru 26
Olay ve olgulara dar, tek yönlü bir anlayışla değil bütüncül bakmayı amaç edinen Ada’nın bu yaklaşımı felsefenin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır
B
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
C
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
D
Felsefe, kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
E
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkındaki kuramlardır
Açıklama:
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır: Felsefe bireyin dünden bugüne kazandığı bilgi ve deneyim birikimi ile edindiklerinin sistemleştirilmesine olanak verir. Bu süreç bir bakıma bireysel bir dünya görüşünün oluşturulmasıdır. Ancak felsefe olay ve olgulara dar, tek yönlü bir anlayışla değil; bütüncül bakmayı amaç edinir. Filozof bakış, yaşamı bir iş adamı ya da sanatçının salt kendi uzmanlık alanı açısından görmek yerine; bir bütün olarak kavranılmasını amaçlar. Felsefe burada “düşünce felsefesini” “eleştirel felsefe ”den ayrık tutar. Felsefe değişik bilim ve çalışma alanlarının düşünce ve sonuçlarını alarak daha bütüncül olana ve evrensele yaklaşır.
Soru 27
Felsefede, evrende hiç bir şey yokken var olduğuna inanılan ya da var olduğu kabul edilen aşağıdakilerden hangi kavramla adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Terki
B
Null
C
Arke
D
Cen
E
Kutsi
Açıklama:
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Bu anlamda felsefenin ilk ve temel uğraş alanlarından biri olup tüm varlık alanını, kozmosu, doğayı ve evreni, bunların oluşum, dönüşüm ve değişimi konularını inceler Ontoloji boyutunda yanıt aranan sorulardan ilki ‘arke’ye ilişkindir. Yani “Tüm varolanların başlangıcı, ilk tözü nedir?” sorusuna yanıt aranır. Felsefeciler bu soruya yanıt vererek felsefelerini temellendirilir. Arke (töz, köz) evrende hiç bir şey yokken var olduğuna inanılan ya da var olduğu kabul edilendir. Tarihsel gelişim içinde Descartes Tanrı, Hobbes madde, Spinoza Tanrı ya da doğa, Marx madde ve değişme, Dewey değişme ve Satre insanı arke olarak kabul etmişlerdir.
Soru 28
Genel bir anlayışla doğrudan doğruya bilgilerin köken ve niteliğini inceleyen felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Nomailoji
D
Decarloji
E
Aksiyoloji
Açıklama:
Epistemoloji (Bilgi Sorunu): Epistemoloji, felsefenin en temel ve merkezcil alanlarından biridir. Yunanca ‘episteme’ (bilgi), ve logos (bilim, açıklama, gerekçe, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden oluşan kavram, Türkçede bilgibilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir. Doğrudan doğruya genel bir anlayışla bilgilerin köken ve niteliğini inceleyen felsefe dalıdır. Daha çok bilgi, bilme ve edinme konularına değinen bu alan, bilginin nasıl gerçekleştirildiği konusu üzerinde durur. Bilgi teorisi alanı şu sorulara yanıt aramaya çalışır.
- Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
- Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?
- Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
Soru 29
Felsefenin bilimle ilişkisine dayalı olarak pozitif bilimlerin felsefeden ayrılıp kendi ayakları üstünde durmayı başarmaları hangi yüzyıla denk gelmektedir?
Seçenekler
A
15
B
16
C
17
D
18
E
19
Açıklama:
Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir: Bilim ve felsefenin yeniçağla birlikte birbirlerinden ayrılmış olduğu bilinmektedir. Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Özellikle 19. yüzyıldaki baş döndürücü sonucunda bilimin felsefeden, felsefenin de bilimden hızla kopmasına karşın, bilimsel düşünce ve gelişmeleri dikkate almayan felsefe anlayışının yaşaması olanaksızdır. Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür. Felsefenin bilimle ilişkisi pozitif bilimlerin felsefeden ayrılıp kendi ayakları üstünde durmayı başardıkları 19. yüzyılda çok daha netleşmiştir. Bu dönemden sonra felsefe bilim üzerine düşünüp bilimlerin mantığını kurmaya daha çok zaman ayırmıştır. Bu nedenle de bilim ve mantıkla çok daha önceden de ilgilenmesine karşın, felsefenin bilimle ilgili alt dalı olan bilim felsefesinin miladı bu yüzyıllar kabul edilir. Bu dönemin en çok sözü edilen konusu da felsefenin kendisinin de metafizikten arınıp bilimsel olması gerekliliği olmuştur.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi felsefeyi bilimden ayıran temel özelliklerden birisidir?
Seçenekler
A
Gerçeği parçalara ayırarak inceler
B
Önermeler genellikle sentetiktir
C
Temellendirmeyi amaçlar
D
Pratik yarar ve çıkar vardır
E
Elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır
Açıklama:
| BİLİM | FELSEFE |
| Gerçeği parçalara ayırarak inceler. | Gerçeği bir bütün olarak ele alır inceler. |
| Bilimsel yöntemi kullanır ve objektiftir. | Felsefe temellendirmeyi amaçlar. Akıl yürütme yollarını kullanır. |
| Önermeler genellikle sentetiktir. | Felsefi önermeler genellikle analitik ve bazen de metafiziktir. |
| Elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır. | Elde edilen bilginin kesinliğini kanıtlamak olanaklı olmayabilir. |
| Bilim ölçer ve ‘güç’ oluşturur. | Pratik yarar ve çıkar yoktur. |
| Bilimsel araştırma süreçtir. | Felsefi etkinlikler bir süreçtir. |
| Eleştirel yaklaşım egemendir. | Eleştirel yaklaşım egemendir. |
| Sorular önemlidir. | Sorular önemlidir. |
| Zihinsel süreçleri işe koşar. | Zihinsel süreçleri işe koşar. |
Soru 31
Eğitim felsefesi ve eğitim bilimleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi eğitim bilimin özellikleri arasında YER ALMAZ?
Seçenekler
A
Alanda tek problem çözümüne bakılabilir
B
Yeterlik önemlidir
C
Objektiftir
D
Deneye ve uygulamaya yöneliktir
E
Doğruluk önemlidir
Açıklama:
|
|
Soru 32
Bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olması, yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntıların bile bir bakışın sonuçları olması ve basit anlamda bir felsefeyi içermesi, felsefenin hangi işlev ve özellikleriyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
D
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
E
Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.
Açıklama:
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır: Bireyin günlük yaşamda kişiliğinde odaklaşan her tavır ve anlayışı temel düzeyle felsefe olarak nitelendirmek olasıdır. Örneğin bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olduğu söylenebilir. Yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntılar bile bir bakışın sonuçlarıdır ve basit anlamda bir felsefeyi içerir. Örneklerdeki bakış açıları, aslında bilinçli ya da bilinçsiz birer felsefi anlayışın yansımalarıdır. Özetle felsefe bir dünya görüşüdür ve yaşama bakış açısıdır, evreni bütünüyle kavrama ve yakalama uğraşıdır.
Bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olması, yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntıların bile bir bakışın sonuçları olması ve basit anlamda bir felsefeyi içermesi, felsefenin “Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.” özelliğiyle ilgilidir.
Bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olması, yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntıların bile bir bakışın sonuçları olması ve basit anlamda bir felsefeyi içermesi, felsefenin “Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.” özelliğiyle ilgilidir.
Soru 33
Kant’ın “Öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi felsefi düşünmek vardır.”, sözü felsefenin hangi özelliğine vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
D
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
E
Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.
Açıklama:
Bu bağlamda felsefe sürekli sorunları ve sorunların çözümünü uğraş edinir. Felsefede bilim, din gibi kimi çalışma alanlarında olduğu gibi ortak kabul gören doğruluğuna ve kesinliğine inanılan, benimsenen sonuçlardan söz etme olanağı oldukça zayıftır. Buna göre belki Kant’ın belirttiği gibi “Öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi düşünmek vardır.” Bu yönüyle felsefe, sürekli arayışı ifade etmektedir.
Kant’ın “Öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi felsefi düşünmek vardır.”, sözü felsefenin “Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır." özelliğine vurgu yapmaktadır.
Kant’ın “Öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi felsefi düşünmek vardır.”, sözü felsefenin “Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır." özelliğine vurgu yapmaktadır.
Soru 34
Felsefe ile bilim arasındaki temel benzerlik, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vicdanı ön plana çıkarması
B
Bilimsel yöntemi kullanması
C
Aklın ürünü olması
D
Modernizmi benimsemesi
E
Gerçeği nesnel kabul etmesi
Açıklama:
Bilim ile felsefe başlangıçta iç içedir. Bilim ve felsefe arasındaki ilişki 17. yüzyıldan sonra da devam etmekle beraber yeni çağla birlikte kimi bilim alanları felsefeden ayrılmaya başlamıştır. Felsefe ile bilim arasındaki temel benzerlik, her ikisinin de aklın ürünü olmasıdır
Soru 35
Felsefenin, Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir? sorularına yanıt arayan uğraş alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Etik
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanı olan “ontoloji (varlık öğretisi) şu sorulara yanıt aramaya çalışır): 1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? 2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? 3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Felsefenin, Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir? sorularına yanıt arayan uğraş alanı “ontolojidir.”
Felsefenin, Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir? sorularına yanıt arayan uğraş alanı “ontolojidir.”
Soru 36
Felsefenin, uğraş alanı olan aksiyoloji (değerler öğretisi) aşağıdakilerden hangisini araştırır?
Seçenekler
A
Varlık, bilgi, nesne
B
Gerçek, akıl, düşünce
C
Akıl, irade, tercih
D
Yapı, işleyiş, düzen
E
İyi, güzel, doğru
Açıklama:
Değerlerin kaynağı, niteliği, sınıflaması ve insanlıkla ilişkisi üzerinde duran çalışma alanıdır ve “iyi”, “güzel” ve “doğru” araştırılır.
Felsefenin, uğraş alanı olan aksiyoloji (değerler öğretisi) iyi, güzel, doğruyu araştırır.
Felsefenin, uğraş alanı olan aksiyoloji (değerler öğretisi) iyi, güzel, doğruyu araştırır.
Soru 37
Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Topal ve aksak
B
Tatsız ve tuzsuz
C
Eksik ve sınırlı
D
Sağır ve dilsiz
E
Kör ve sağır
Açıklama:
Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür.
Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe; sağır ve dilsiz olarak ifade edilmektedir.
Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe; sağır ve dilsiz olarak ifade edilmektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Doğruluk önemlidir.
B
Kapsamlıdır.
C
Kuram-uygulama tutarlığı önemlidir.
D
Dün ve bugünle daha çok ilgilenir.
E
Objektiftir.
Açıklama:
Doğruluk önemlidir, Kuram-uygulama tutarlığı önemlidir, Dün ve bugünle daha çok ilgilenir, Objektiftir bilimin özellikleri iken; Kapsamlıdır, eğitim felsefesinin özelliğidir.
Eğitim felsefesinin kapsamlıdır.
Eğitim felsefesinin kapsamlıdır.
Soru 39
I-Felsefe gerçeğin tümünü inceleyen düşünce etkinliğidir.
II-Felsefe düşüncelere kılavuzluk yapmaya yarayan görüş bütünüdür.
III-Felsefe duygu ve düşüncelerin belli bir düzende aktarıldığı düşünce sistemidir.
IV-Felsefe kuramların eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir.
V- Felsefe kişinin duygu ve düşüncelerini estetik kurallar çerçevesinde dile getirmedidir.
Yukarıdaki maddelerden hangileri felsefenin anlamını doğru olarak yansıtmaktadır?
II-Felsefe düşüncelere kılavuzluk yapmaya yarayan görüş bütünüdür.
III-Felsefe duygu ve düşüncelerin belli bir düzende aktarıldığı düşünce sistemidir.
IV-Felsefe kuramların eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir.
V- Felsefe kişinin duygu ve düşüncelerini estetik kurallar çerçevesinde dile getirmedidir.
Yukarıdaki maddelerden hangileri felsefenin anlamını doğru olarak yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Felsefe gerçeğin tümünü neden, ilke ve erekler açısından inceleyen, kuramların çözümlenmesi ve incelenmesinde açıklıklar arayan ve kişinin davranış ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan tutarlı düşünce yöntemi ve etkinliğidir. Kşinin duygu ve düşüncelerinin belirli bir düzen içerisinde aktarılması şiir ve edebiyatı ifade etmektedir.
Soru 40
Toplumsal kaynakları kullanmada toplumun çıkarlarını öncelikli kılma veya çevre kirliliğine karşı hassasiyet içinde olma felsefenin genel özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır almadır.
B
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
D
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar, yöntem önerir.
E
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
Açıklama:
Felsefe bir dünya görüşü ve yaşama bakış açısıdır. Bireyin günlük yaşamda sahip olduğu eğilimler, tutumlar, seçimlerin temelinde bilinçli ya da bilinçsiz bir felsefi anlayış bulunmaktadır. Dolayısıyla topluma veya çevreye karşı duyarlı davranma felsefenin yaşama ve evrene karşı bir tavır alış olma özelliği ile ilgilidir.
Soru 41
I- Evrenin bir amacı var mıdır?
II-Doğru yanlıştan nasıl ayrılabilir?
III-Ruh ölümsüz müdür?
IV-Mutlu insan ölçütleri nelerdir?
V- Ölüm nedir?
Yukarıdaki maddelerden hangileri ontoloji ile ilgilidir?
II-Doğru yanlıştan nasıl ayrılabilir?
III-Ruh ölümsüz müdür?
IV-Mutlu insan ölçütleri nelerdir?
V- Ölüm nedir?
Yukarıdaki maddelerden hangileri ontoloji ile ilgilidir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Varlıkların kökeni, madde-ruh ilişkisi, ruhun ölümsüzlüğü, ölümün varlığı konuları ontolojinin yanıt aramaya çalıştığı sorulardır. Doğru-yanlış ayrımı epistemolojinin, mutlu insan ölçütleri aksiyolojinin çalışma alanıdır.
Soru 42
I- Gerçeği parçalara ayırarak inceleme
II- Eleştirel yaklaşımın egemen olması
III- Zihinsel süreçleri işe koşma
IV- Önermelerin genellikle sentetik olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri bilim ve felsefenin benzer özellikleri arasındadır?
II- Eleştirel yaklaşımın egemen olması
III- Zihinsel süreçleri işe koşma
IV- Önermelerin genellikle sentetik olması
Yukarıdaki maddelerden hangileri bilim ve felsefenin benzer özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Hem bilim hem felsefe zihinsel süreçleri işe koşarak olay ve olguları eleştirel bir anlayışla ele alır. Gerçeğin parçalara ayrılarak incelenmesi ve önermelerin sentetik olması bilimi felsefeden ayıran özellikler arasındadır.
Soru 43
Bilimin "kuşkucu" olması; felsefede de "olmuş bitmiş bir bilgi yoktur" anlayışı bilim ve felsefe arasındaki benzerlik veya farklılıklardan hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bilim ve felsefenin sıkı bir ilişki içinde olması
B
Bilimsel önermelerin sentetik, felsefi önermelerin analitik olması
C
Bilimde ve felsefede bilimsel bilgiye sürekli eleştirel bakılması
D
Hem bilim hem felsefede soruların önemli olması
E
Bilim ve felsefenin zihinsel süreçleri işe koşması
Açıklama:
Gerçeği bulma sürecinde bilim ve felsefe her olay ve olguyu eleştiriden geçirir. Bilimin temel özelliklerinden biri kuşkucu olmasıdır. Buna karşılık felsefede de filozof için “olmuş, bitmiş bir bilgi” yoktur. Kuşkucu olma ve olmuş bitmiş bir bilginin olmadığı anlayışı sürekli eleştirel bir tutumu gerekli kılar.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi eğitim biliminin eğitim felsefesinden farklılaşan özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Eğitim biliminin kapsamlı olması
B
Eğitim biliminin gelecek odaklı olması
C
Eğitim biliminde yeterlik ön plandadır
D
Eğitim biliminde problemlere bütüncül bakılır
E
Eğitim biliminde deney ve laboratuvar önemlidir
Açıklama:
Eğitim biliminde bilimsel yönteme dayalı bilgi edinme süreçleri ön planda olduğundan deney ve laboratuvar önemliyken; eğitim felsefesinde mantık yürütme önemlidir.
Soru 45
Bilim ve felsefede elde edilen bilgilerin nihai bilgi olmaması ve bunlara kuşkucu bir şekilde yaklaşılması bilim ve felsefenin aşağıda verilen özelliklerinden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye sürekli eleştirel bir gözle bakılır.
B
Bilim ve felsefede bilgiler nesnel bir süreç izlenerek elde edilir.
C
Hem bilim hem de felsefe için sorular önemlidir.
D
Felsefe ve bilim zihinsel süreçleri işe koşar.
E
Bilim ve felsefe, gerçeği parçalara ayırarak inceleme eğilimindedir.
Açıklama:
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye sürekli eleştirel bir gözle bakılır: Her iki çalışma alanı da birer süreçtir. Tümü gerçeği bulmayı amaçlarken, bir hâlden bir hâle geçiş içinde yani süreç içindedirler. Ancak bu süreçte bilim ve felsefe her olay ve olguyu eleştiriden geçirir. Bilimin temel özelliklerinden biri kuşkucu olmasıdır. Buna karşılık felsefede de filozof için “olmuş, bitmiş bir bilgi” yoktur. Bilgiye ulaşmanın bir süreç olması, soruların önemliliği ve gerçeğe ulaşma biçimleri kuşkuculukla ilgili özellikler değildir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 46
I. Bilginin geçerliği ve güvenirliği nedir?
II. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
III. Aklın kuralları var mıdır?
IV. Doğru düşünmenin kuralları nelerdir?
Yukarıda verilen sorulardan hangileri felsefenin uğraş alanlarından olan mantık ile ilgili yanıt aradığı sorulardandır?
II. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
III. Aklın kuralları var mıdır?
IV. Doğru düşünmenin kuralları nelerdir?
Yukarıda verilen sorulardan hangileri felsefenin uğraş alanlarından olan mantık ile ilgili yanıt aradığı sorulardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Felsefenin mantık çalışma alanında şu sorulara yanıt aranmaya çalışılır. Akıl nedir? Aklın kuralları var mıdır? Varsa nelerdir? Bu kurallar doğuştan mıdır; yoksa sonradan mı öğrenilmektedir? Evrensel ve geçerli midir? Göreceli ve değişken midir? Doğru düşünmenin kuralları nelerdir? Akıl yürütme yolları var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? Doğru yanıt E'dir.
Soru 47
Felsefenin genel özellikleri ve işlevleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
D
Felsefe yalnızca sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir.
Açıklama:
Felsefe tanımı konusunda belirli bir uzlaşma olmamasına karşın, genel özellikleri ve işlevleri şu biçimde özetlenebilir:
- Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
- Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
- Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
- Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
- Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.
- Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi epistemolojinin yanıt aramaya çalıştığı sorulardan biridir?
Seçenekler
A
Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi vardır?
B
Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?
C
Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
D
Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
E
Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Açıklama:
Ontoloji şu sorulara yanıt aramaya çalışır: 1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? 2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? 3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Epistemoloji alanı şu sorulara yanıt aramaya çalışır: 1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz? 2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır? 3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir? Doğru yanıt B’dir.
Epistemoloji alanı şu sorulara yanıt aramaya çalışır: 1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz? 2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır? 3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir? Doğru yanıt B’dir.
Soru 49
I. Farklı felsefe türlerinin varlığı
II. Felsefe kollarındaki farklı öğretilerin varlığı
III. Felsefenin çalışma alanının karmaşık soyutluğu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri felsefenin tanımlanmasını zorlaştıran nedenlerdendir?
II. Felsefe kollarındaki farklı öğretilerin varlığı
III. Felsefenin çalışma alanının karmaşık soyutluğu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri felsefenin tanımlanmasını zorlaştıran nedenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Felsefenin tanımının yapılmasının zorluğunun temel nedenleri şu biçimde özetlenebilir: Birincil neden, farklı felsefe türlerinin varlığıdır. İkincil neden her felsefe kolunda değişik eğilim, kuram ve öğretilerin varlığıdır. Üçüncül ve temel neden ise, tarihsel süreçte öğretilerin karşıtlığı ve birbirini yadsıması ve çalışma alanının karmaşık soyutluğudur.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 50
Felsefe terimini ilk kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pythagoras
B
Platon
C
Aristoteles
D
Sokrates
E
Campanella
Açıklama:
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe teriminin ilk kez Pythagoras tarafından kullanıldığı belirtilmektedir.
Soru 51
Bir insan günlük yaşamında olay ve olgulara yönelik tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlanıyorsa felsefenin aşağıdaki özelliklerinden hangisini uyguluyor demektedir?
Seçenekler
A
Yaşama ve evrene karşı bir tavır alma
B
Akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayanma
C
Hem sorunu hem de sorunların çözümünü düşünme
D
Kavramların anlamlarının aydınlatılmasını sağlama
E
Bilimlere yol göstericilik yapma ve yöntem önerme
Açıklama:
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir: Felsefe olay ve olguların belirli bir sistematik içinde akılcı düşünme ilke ve tekniklere dayandırılarak irdelenmesini amaçlar. Bu bağlamdaki felsefe artık basit ve dar anlamda felsefeden farklıdır ve akademik değer taşır. Felsefe, insana birçok konuda doğru, açık ve neden-sonuç ilişkileriyle delillere dayalı olarak düşünmeyi öğretir. Felsefi düşünme yöntemleri insana hemen her konuda akıl yürütebilmesi için gerekli temelleri hazırlar.Örneğin günlük yaşamda olay ve olgulara bakışımızda tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlanırız.
Akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayanma
Akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayanma
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin başlıca uğraş alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Fenomenoloji
D
Aksiyoloji
E
Mantık
Açıklama:
Felsefenin başlıca uğraş alanlarının Ontoloji (Varlık Bilgisi), Epistemoloji (Bilgi Sorunu), Aksiyoloji (Değerler Sorunu) ve Mantık biçiminde olduğu bilinmektedir.
Fenomenoloji
Fenomenoloji
Soru 53
Yunanca axios ve logos sözcüklerinin birleşiminden türetilen ve değerler sorunu olarak bilinen felsenin uğraş alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fenomenoloji
B
Mantık
C
Ontoloji
D
Aksiyoloji
E
Epistemoloji
Açıklama:
Aksiyoloji veya diğer adı ile Değerler Sorunu Yunanca axios (değer) ve logos (bilim, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden türetilen felsefenin uğraş alanlarından biridir.
Soru 54
Düşüncelerin düşüncelerle doğrulanması anlamına gelen felsefenin uğraş alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aksiyoloji
B
Mantık
C
Epistemoloji
D
Etnografi
E
Ontoloji
Açıklama:
Mantık (Logic): Yunanca logike sözcüğünün karşılığında kullanılan mantık, düşüncelerin düşüncelerle doğrulanması anlamına gelmektedir.
Soru 55
Felsefenin orta çağdaki konu alanını aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Bilim
C
Din
D
Demokrasi
E
Laiklik
Açıklama:
Orta çağdaki felsefenin konu alanını din ve inançlar oluşturmaktadır.
Soru 56
Felsefenin bilimle olan ilişkisi aşağıdaki tarihlerden hangisinde daha çok netleşmiştir?
Seçenekler
A
13. ve 14. yüzyıl
B
15. ve 16. yüzyıl
C
17. ve 18. yüzyıl
D
19. ve 20. yüzyıl
E
21. yüzyıl ve günümüz
Açıklama:
Felsefenin bilimle olan ilişkisi pozitif bilimlerin felsefeden ayrılıp kendi ayakları üstünde durmayı başardıkları 19. ve 20. yüzyılda daha çok netleşmiştir.
Soru 57
I. Sorular önemlidir
II. Zihinsel süreçleri işe koşar
III. Eleştirel yaklaşım egemendir
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bilim ve felsefe arasındaki benzer özelliklerdendir?
II. Zihinsel süreçleri işe koşar
III. Eleştirel yaklaşım egemendir
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bilim ve felsefe arasındaki benzer özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bilim ve felsefe arasındaki benzer özellikler düşünüldüğünde her iki alanda da sorular önemlidir, zihinsel süreçler işe koşulur ve eleştirel yaklaşım egemendir.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Mantık yürütme önemlidir
B
Kuram-uygulama tutarlığı önemlidir
C
Dün ve bugünle daha çok ilgilenir
D
Deneye ve uygulamaya yöneliktir
E
Doğruluk önemli bir yere sahiptir
Açıklama:
Eğitim bilimi deneye ve laboratuvara önem verirken eğitim felsefesi mantık yürütmeye önem vermektedir.
Mantık yürütme önemlidir
Mantık yürütme önemlidir
Soru 59
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk kez aşağıdakilerden hangisi kullanmıştır?
Seçenekler
A
Aristo
B
Pytagoras
C
Platon
D
Dewey
E
Durkheim
Açıklama:
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe teriminin ilk kez Pytagoras’ın kullandığı
belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır.
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk Pytagoras kullanmıştır.
belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır.
Tarihsel olarak felsefe terimini ilk Pytagoras kullanmıştır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biridir?
Seçenekler
A
Gerçeğin tümünü, madde ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler (hedefler/amaçlar) bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliği
B
Bilimlere yol göstericilik yapan ve onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesi
C
Evrendeki her şeyin genel ve sistemli bir biçimde incelenmesi ve yorumlanmasına çalışan bir düşünce sistemi
D
Evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çaba
E
İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi
Açıklama:
Felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin
ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir (Sözer,
2002, s.83):
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biri "İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi"dir.
ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir (Sözer,
2002, s.83):
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan görüşlerden biri "İnsanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimi"dir.
Soru 61
Günlük yaşamda olay ve olgulara bakışımızda tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlandığımızda felsefenin hangi özellik ve işlevinden yararlanmış oluruz?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
B
Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
D
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir.
Açıklama:
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir: Felsefe olay ve olguların belirli bir sistematik içinde akılcı düşünme ilke ve tekniklere dayandırılarak irdelenmesini amaçlar. Bu bağlamdaki felsefe artık basit ve dar anlamda felsefeden farklıdır ve akademik değer taşır. Felsefe, insana birçok konuda doğru, açık ve neden-sonuç ilişkileriyle delillere dayalı olarak düşünmeyi öğretir. Felsefi düşünme yöntemleri insana hemen her konuda akıl yürütebilmesi için gerekli temelleri hazırlar (Cevizci, 2007a, s.30). Örneğin günlük yaşamda olay ve olgulara bakışımızda tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlanırız
Günlük yaşamda olay ve olgulara bakışımızda tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlandığımızda felsefenin “Akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntem olma” özellik ve işlevinden yararlanmış oluruz.
Günlük yaşamda olay ve olgulara bakışımızda tümevarım ve tümdengelim gibi mantık yürütme tekniklerinden yararlandığımızda felsefenin “Akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntem olma” özellik ve işlevinden yararlanmış oluruz.
Soru 62
Etik ve estetik felsefenin hangi uğraş alanının konularıdır?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Medhod
Açıklama:
Aksiyolojide neyin iyi olduğu ya da ahlaki değerlerle ilgili bölümüne ahlak (ethics) denir. “İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? Ölçütleri nelerdir? Ölçütler doğuştan mı gelişir; yoksa toplumdan mı kaynaklanır?” soruları irdelenir (Türkoğlu, 1996, s.174). Güzelin, çirkinin niteliği ya da neyin güzel olduğu estetiğin konusudur. Yaşamın estetik yanı bu boyutuyla değerler kuramının inceleme alanıdır (Sarpkaya, 2004, s.152). Etik, insan eylemlerine ve ahlaki değerlere felsefi bir bakışla yönelir; estetik ise, sanatta ve doğada güzelliği irdeler. Dolayısıyla, aksiyoloji bir “değer”
Etik ve estetik faksiyolojinin hangi uğraş alaının konularıdır.
Etik ve estetik faksiyolojinin hangi uğraş alaının konularıdır.
Soru 63
Felsefenin, “Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?” sorularına yanıt arayan uğraş alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Metafizik
Açıklama:
Felsefenin bu dalı (ontoloji) şu sorulara yanıt aramaya çalışır (Sönmez, 2006, s.65; Sözer, 2002, s.84):
Felsefenin, “Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?” sorularına yanıt arayan uğraş alanı ontolojidir.
- Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
- Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
- Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Felsefenin, “Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?” sorularına yanıt arayan uğraş alanı ontolojidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi, felsefenin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Gerçeği parçalara ayırarak incelemesi
B
Bilimsel yöntemin kullanılması
C
Akıl yürütme yollarının kullanılması
D
Elde edilen bilginin kesinliğinin kanıtlanması
E
Önermelerin genellikle sentetik olması
Açıklama:
Gerçeğin parçalara ayrılarak incelemesi, eleştirel yaklaşımın egemen olması, elde edilen bilginin kesinliğinin kanıtlanması, zihinsel süreçlerin işe koşulması bilimin, akıl yürütme yollarının kullanılması ise felsefenin özelliğidir.
Akıl yürütme yollarını kullanması, felsefenin bir özelliğidir.
Akıl yürütme yollarını kullanması, felsefenin bir özelliğidir.
Soru 65
Amaçları oluşturma konusunun, uzmanlık bilgisini aşan bir felsefe sorunu olduğunun ileri sürülmesi, eğitimle ilişkisinde felsefenin hangi işleviyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri olması
B
Ekonomik, politik ve siyasal sistemin bir felsefeye ve bir sayıltıya dayanması
C
Felsefeni kurumsal olarak örgütün havasının ve işleyişinin belirlenmesinde etkili olması
D
Eğitim ve öğretim programlarının bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünü olması
E
Benimsenen felsefeye uyumun, kurumsal etkiliği ve verimliliği artırması
Açıklama:
Bu temel bakışla felsefe program geliştirmenin ölçme ve değerlendirme boyutunda da ölçüt geliştirme, ölçme aracı türlerinin seçimi gibi konularda kılavuzluk yapar. Nitekim yaygın görüş, amaçları oluşturma konusunun, uzmanlık bilgisini aşan bir felsefe sorunu olduğudur.
Amaçları oluşturma konusunun, uzmanlık bilgisini aşan bir felsefe sorunu olduğunun ileri sürülmesi, eğitimle ilişkisinde felsefenin “Eğitim ve öğretim programlarının bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünü olması” işleviyle açıklanabilir.
Amaçları oluşturma konusunun, uzmanlık bilgisini aşan bir felsefe sorunu olduğunun ileri sürülmesi, eğitimle ilişkisinde felsefenin “Eğitim ve öğretim programlarının bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünü olması” işleviyle açıklanabilir.
Soru 66
“Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür” anlayışı, bilim felsefe arasındaki hangi ilişkiyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler.
B
Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir.
C
Hem bilim hem de felsefe için sorular önemlidir.
D
Bilimsel önermeler genellikle sentetiktir; ancak felsefi önermeler genellikle analitik ve bazen de metafiziktir.
E
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye sürekli eleştirel bir gözle bakılır.
Açıklama:
Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir: Bilim ve felsefenin yeni çağla birlikte birbirlerinden ayrılmış olduğu bilinmektedir. Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Özellikle 20. yüzyıldaki baş döndürücü uzmanlaşmaya ve bunun sonucunda bilimin felsefeden, felsefenin de bilimden hızla kopmasına karşın, bilimsel düşünce ve gelişmeleri dikkate almayan felsefe anlayışının yaşaması olanaksızdır (Irzık, 2007). Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür (Sönmez, 2006, s.62).
“Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür” anlayışı, bilim felsefe arasındaki “Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir.” bağlamını açıklamaktadır.
“Yaygın bir ifadeyle bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür” anlayışı, bilim felsefe arasındaki “Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir.” bağlamını açıklamaktadır.
Soru 67
Eğitim bilimi ve eğitim felsefesinin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Deneye ve uygulamaya yöneliktir.
B
Doğruluk önemlidir.
C
Kuram-uygulama tutarlığı önemlidir.
D
Objektiftir.
E
Yeterlik önemlidir.
Açıklama:
Deneye ve uygulamaya yönelik olması, doğruluğun önemli olması, kuram-uygulama tutarlığı önemli olması ve objektif olması eğitim biliminin, yeterliğin önemli olması ise eğitim felsefesinin özelliğidir.
Yeterliliğin önemli olması eğitim felsefesinin bir özelliğidir.
Yeterliliğin önemli olması eğitim felsefesinin bir özelliğidir.
Soru 68
Bilgi kaynağının olgular olduğunu savunan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rasyonalizm
B
Pozitivizm
C
Pragmatizm
D
Empirizm
E
Modernizm
Açıklama:
Bilginin kaynağına göre kimi felsefi adlandırmalar tanımlanabilir. Örneğin,
bilgi edinmede akla öncelik veren felsefe türü rasyonalizm, tüm bilgilerimizin deneyimlerimizden kaynaklandığını savunan felsefe akımı emprisizm olarak adlandırılır
(Yıldırım, 1989, s.10). Doğruluğu ya da gerçekliği eylem sonuçlarına göre
belirleyen felsefi akım pragmatizm; bilgi kaynağının olgular olduğunu savunan
akım ise positivizmdir (Akarsu, 1988, s.151 ve s.136).
Bilgi kaynağının olgular olduğunu savunan akım positivizmdir
bilgi edinmede akla öncelik veren felsefe türü rasyonalizm, tüm bilgilerimizin deneyimlerimizden kaynaklandığını savunan felsefe akımı emprisizm olarak adlandırılır
(Yıldırım, 1989, s.10). Doğruluğu ya da gerçekliği eylem sonuçlarına göre
belirleyen felsefi akım pragmatizm; bilgi kaynağının olgular olduğunu savunan
akım ise positivizmdir (Akarsu, 1988, s.151 ve s.136).
Bilgi kaynağının olgular olduğunu savunan akım positivizmdir
Soru 69
I- Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
II-Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
III- Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin tanımıyla ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II-Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
III- Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Felsefenin tanımıyla ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Belirtildiği gibi felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir.
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.
Soru 70
Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epistemoloji
B
Ontoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Eğitim Felsefesi
Açıklama:
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık fel- sefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mik- ro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır
Soru 71
Sözlük karşılığı olarak önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Psikoloji
C
Ontoloji
D
Mantık
E
Epistemoloji
Açıklama:
Mantık (Logic): Yunanca logike sözcüğünün karşılığında kullanılan mantık, düşüncelerin düşüncelerle doğrulanması anlamına gelmektedir. Sözlük karşılığı olarak önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanıdır. Günümüzde günlük yaşamda mantık kavramı tutarlı ya da doğ- ru düşünme, us (akıl) yürütme gibi özellikleri içinde bulundurur. Düşünme ise önermeler arasında bağ kurarak bilinenden bilinmeyeni elde etme süreci ve bu sürecin sonunda oluşan üründür.
Soru 72
Bilim ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır.
B
Eleştirel yaklaşım egemendir.
C
Sorular önemlidir.
D
Gerçeği bir bütün olarak ele alır inceler.
E
Zihinsel süreçleri işe koşar.
Açıklama:
Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler: Bilim çalışma konularını tek tek parçalara ayırarak incelerken, felsefenin konulara daha bütüncül bakması temel ilkedir. Örneğin, sosyoloji toplumu, kimya maddelerin organik ve inorganik yapılarını, tarih toplumların geçmişlerini, psikoloji insan davranışlarını inceler. Buna karşılık belki de gerçek bunların bölünmez bir bütünüdür. Bilim bütünle ilgilemezken felsefe bütüne bakmayı amaç edinmiştir. Gerçeği oluştururken bilim elde edilenleri ölçerek bir sonuca ulaştırır ve günlük yaşam ve gelecek için kullanır, faydacıdır. Buna karşılık felsefenin bilim gibi pratik çıkar ya da yarar düşüncesi yoktur.
Soru 73
Felsefe ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel süreçleri işe koşar.
B
Sorular önemlidir.
C
Önermeler genellikle sentetiktir.
D
Eleştirel yaklaşım egemendir.
E
Pratik yarar ve çıkar yoktur.
Açıklama:
Bilimsel önermeler genellikle sentetiktir; ancak felsefi önermeler genellikle analitik ve bazen de metafiziktir: Felsefe ve bilim özleri gereği aklın ürünleridir, yani ikisinde de akılcı bir eylemlilik söz konusudur. Buna karşılık bilimsel önermelerin evrende karşılıkları vardır ve kanıtlanan türdendir. Felsefi önermeler ise analitik ve metafiziktir yani deney, gözlem, araştırma ve belgeleme yoluyla kanıtlanacak türden değildir. Bir bakıma temele alınan bir önermeden onunla çelişmeyen iç tutarlığı olan önermeler elde edilir
Soru 74
I- Objektiftir.
II- Deneye ve uygulamaya yöneliktir
III- Dün ve bugünle daha çok ilgilenir
Eğitim bilimi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?
II- Deneye ve uygulamaya yöneliktir
III- Dün ve bugünle daha çok ilgilenir
Eğitim bilimi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soru 75
I- Kapsamlıdır
II- Düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
III- Doğruluk önemlidir
Eğitim felsefesi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?
II- Düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
III- Doğruluk önemlidir
Eğitim felsefesi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/ hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soru 76
İstendik yönde davranış değiştirme ve geliştirme sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Felsefe
B
Etik
C
Mantık
D
Eğitim
E
Akılcı düşünme
Açıklama:
Eğitimin istendik davranış oluşturma süreci olarak tanımlanması genel kabul gören bir yaklaşımdır. Bu öz gereği istendik davranış değişimi oluşturmak eğitimin genel amacıdır.
Soru 77
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe terimi ilk olarak aşağıdaki düşürülerden hangisi tarafından kulanılmıştır?
Seçenekler
A
Descartes
B
Aristoteles
C
Platon
D
Pytagoras
E
Socrates
Açıklama:
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe teriminin ilk kez Pytagoras’ın kullandığı belirtilmekle birlikte felsefe (Philosophia) terimi kesin anlamını Platon ve Aristoteles felsefesinde kazanmıştır. Kaynağı Yunanca philosophia terimine dayanan felsefe, “sevgi” (philia) ve “bilgi, bilgelik” (sophia) sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur.
Soru 78
"Felsefe bireyin dünden bugüne kazandığı bilgi ve deneyim birikimi ile edindiklerinin sistemleştirilmesine olanak verir. Bu süreç bir bakıma bireysel bir dünya görüşünün oluşturulmasıdır."
Yukarıda verilen ifade felsefenin hangi özelliği ile ilgilidir?
Yukarıda verilen ifade felsefenin hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
B
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır
C
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkındaki kuramlardır
D
Felsefe, kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar, yöntem önerir
Açıklama:
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır: Felsefe bireyin dünden bugüne kazandığı bilgi ve deneyim birikimi ile edindiklerinin sistemleştirilmesine olanak verir. Bu süreç bir bakıma bireysel bir dünya görüşünün oluşturulmasıdır. Ancak felsefe olay ve olgulara dar, tek yön- lü bir anlayışla değil; bütüncül bakmayı amaç edinir. Filozof bakış, yaşamı bir iş adamı ya da sanatçının salt kendi uzmanlık alanı açısından görmek yerine; bir bütün olarak kavranılmasını amaçlar. Felsefe burada “düşünce felsefesi”ni “eleştirel felsefe”den ayrık tutar. Felsefe değişik bilim ve çalışma alanlarının düşünce ve sonuçlarını alarak daha bütüncül olana ve evrensele yaklaşır.
Soru 79
Aşağıdaki durumlardan hangisi felsefeye dair ortak bir tanımın yapılmasını güçleştirmemektedir?
Seçenekler
A
Felsefi problemlere ve bu problemlerin çözümüne ilişkin geliştirilen yaklaşımların birbirlerinden farklılaşabilmesi
B
Felsefenin birbirlerinden farklı gelişme hatlarına sahip olan disiplinler içermesi
C
Felsefi kuram veya öğretilerin birbirlerini yadsıyacak şekilde geliştirilebilmeleri
D
Filozofların ortak bir karara göre kavramlara sadece tek anlam yüklemeleri
E
Felsefeye dair düşünmenin bütünlüklü bir kavrayışı gerektirmesi
Açıklama:
Felsefe tarihi filozoflar tarafından kavramlara yalnızca bir anlamın yüklenmediğini gösterecek sayısız örnekle doludur. Hatta bu anlamlar birbirlerine oldukça ters de düşebilmektedir (örneğin I. Kant açısından ‘diyalektik’ yanılsama temelli bir düşünme biçimi iken, F. Hegel açısından dolayımlanmış somut bir birlik olan tüm gerçekliğin devinim yasasıdır) ki bu durum filozoflar arasında olduğu ileri sürülen ilgili kararın aslında olmadığını da bizlere gösterebilmektedir. ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 3
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi yaygın bir biçimde felsefenin ana bir disiplini olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Transzendental Felsefe
B
Epistemoloji
C
Jeneoloji
D
Epigenetik
E
Diyalektik
Açıklama:
Diğer şıklarda yer alan ve böyle olmakla ya bir felsefi yaklaşıma ya da felsefeyle dolaylı olarak bağlantı içerisinde olan bilimlere karşılık gelen unsurların aksine, bilgiyle ilgili olan felsefi araştırmaları kendi kapsamı altında bir araya getiren epistemoloji, bizzat felsefenin ana bir disiplini olarak kabul edilmektedir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 5-7
Soru 81
Kant’ın “öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi düşünmek vardır” öne sürümü, felsefenin daha çok hangi yönüne vurguda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Felsefenin kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıyla ilgileniyor oluşuna
B
Felsefenin akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünmeye dayalı bir karakterinin oluşuna
C
Felsefenin analitik açımlamalara izin veren bir araştırma alanı oluşuna
D
Felsefenin süregiden bir düşünce etkinliği oluşuna
E
Felsefenin yaşama dönük bir tavır oluşuna
Açıklama:
Kant sonsuz bir belirsizliğe giden bir felsefi araştırmanın özlü deyişini bu ileri sürümünde yansıtmaktadır, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 5
Soru 82
Aşağıdaki belirtilenlerden hangisi felsefe ve bilim arasındaki ilişki hakkında yanlış bir öne sürümde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Felsefe ve bilim İlk çağlardan beridir birbirlerinden ayrı bir biçimde, kendi özel alanlarında genişlemekte ve derinleşmektedirler
B
Bilim gerçeğe bilimsel yöntemi kullanarak ulaşmaya çalışırken felsefe onu temellendirmeyi amaçlar
C
Bilim verili bir bütünle ilgilenirken felsefe metafiziksel bir bütünlüğü de gündeme getirir
D
Felsefe ve bilim birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedirler
E
Bilimsiz felsefe sağır ve dilsiz; felsefesiz bilim ise kördür
Açıklama:
Cevap şıkkında belirtilenin aksine felsefe ve bilim Antik Yunan’dan modern ve hatta postmodern dönemlere kadar bir ve aynı yolda ilerlemişlerdir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 7
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bir yöntemin özelliği olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Salt mantıksal geçerlilik veya tutarlılık denetlemelerine değil, aynı zamanda güvenilirlilik denetlemelerine de açık olabilmek
B
Açıklamaların iç eklemlenişlerindeki tutarlılığa önem vermeyip yalnızca pratik kazanımları göz önünde bulundurmak
C
Bazı temel tanımlara, kabullere, hipotezlere veya kuramlara sahip olabilmek
D
Uygun koşullar altında disiplinler arası bir kullanıma sahip olabilmek
E
Olgular hakkında belirli betimlemeler ve açıklamalar sunabilmek
Açıklama:
Kazanımlar bir yana, tutarlı olmayan bir açıklama, tutarlı bir bütünü açıklama uğruna ileri koşulan yöntemin bu temel amacına aykırıdır, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 8
Soru 84
Bir bilim dalının alanına giren olgular arasında sürekli tekrarlanan ve bilim insanları topluluğu tarafından doğru kabul edilen ilişkilerin neden-sonuç biçiminde dile getirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bilimsel Gözlem
B
Bilimsel Hipotez
C
Bilimsel Yöntem
D
Bilimsel İspat
E
Bilimsel Yasa
Açıklama:
Tanımın geçtiği yer için bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 8
Soru 85
Aşağıdaki girişimlerden hangisi epistemolojinin temel kapsam veya içeriğine özel bir vurguda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Yüce, güzel veya çirkin için nesnel bir ölçü araştırması gerçekleştirmek
B
Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık kaynağını araştırmak
C
Bilginin olanağı, kaynağı, kapsamı veya sınırlarını araştırmak
D
Pratik ilgiler bakımından neyin iyi olduğunu araştırmak
E
Kutsal olanı araştırmak
Açıklama:
Epistemoloji; etikten, ontolojiden, estetikten veya teolojiden farklı olarak yalnızca bilgiyle ilgilenmektedir
Soru 86
Aşağıdaki yargılardan hangisi bizleri pratik bir disiplin olan ahlak felsefesinin soruşturma alanına göndermektedir?
Seçenekler
A
Güzellik veya çirkinliğin evrensel düzeyde kabul görmüş bir ölçütü yoktur
B
Geçerli bir çıkarımda sonuç önermesi öncüllerden zorunlu olarak çıkar
C
Bilginin a priori ve a posteriori olmak üzere iki temel kaynağı vardır
D
Bu dünyadaki en yüksek iyi, doğa yasalarıyla uyumlu olmalıdır
E
Madde, yer kaplayan bir tözdür
Açıklama:
Ahlak felsefesi iyinin görüldüğü her yerdedir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 6
Soru 87
Aşağıdaki belirtilenlerden hangisi felsefenin eğitim süreçlerine etki etmesinin temel nedenlerinden birini sunmaktadır?
Seçenekler
A
Eğitimin istendik davranış oluşturma süreci olarak tanımlanması genel kabul gören bir yaklaşımdır
B
Eğitimin sosyal, ekonomik, psikolojik, tarihsel, siyasal ve pedagojik yönleri bulunmaktadır
C
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye eleştirel bir gözle bakılır
D
Eğitimin amaçlarını oluşturma konusu, uzmanlık bilgisini aşan bir felsefe sorunudur
E
Hem bilim hem de felsefe için sorular önemlidir
Açıklama:
Diğer şıklar felsefe ve eğitim arasındaki etkileşime ilişkin değil; felsefe, bilim ve eğitim hakkında genel açıklamalarda bulunurken, cevap şıkkında belirtilen, felsefenin eğitim süreçleriyle olan doğal ilişkisinin temel bir nedenini sunmaktadır, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 11
Soru 88
Aşağıdaki şıklarda felsefe için söylenilmiş olanlardan hangisi doğru kabul edilemez?
Seçenekler
A
Yunanca philosophia terimine dayanan felsefe, “sevgi” (philia) ve “bilgi, bilgelik” (sophia) sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur
B
Felsefe, bir kişinin davranış ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutarlı görüş bütünüdür
C
Genel olarak felsefenin mitos, din ve şiirden doğduğu kabul edilir
D
Felsefi bir bilginin yalnızca teorik bilimler için bir kullanımı olabilir
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar, yöntem önerir
Açıklama:
Felsefi bir bilgi pratik ve estetik bilimler için de kullanılabilmektedir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-1, s. 1-11
Soru 89
Felsefeyi ilk nedenlerin bilimi olarak tanımlarken, felsefeye olayların temeline inmek kâinatın özünü araştırmak anlamı yükleyen düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Platon
C
Pytagoras
D
Kant
E
Nietzsche
Açıklama:
Basit ve genel bir tanımla felsefe “bilgelik (hikmet) sevgisi” olarak ifade edilebilir. Aristo, felsefeyi ilk nedenlerin bilimi olarak tanımlarken, felsefeye olayların temeline inmek kâinatın özünü araştırmak anlamı yüklenmiştir. Ancak felsefenin salt metafiziği konu edindiği söylemek olanaklı değildir. Özellikle yeni çağla birlikte felsefenin temel çalışma alanı bilim olmuş ve buna bağlı olarak bilim felsefesi doğmuş, “gerçeği bütünü olarak değerlendirme” genel kabul görmüştür. Genel olarak felsefenin mitos, din ve şiirden doğduğu kabul edilir. Zamanla özgün düşünmenin temellerini atarak gerçeği bütünüyle açıklamaya çalışmış; yaşama bakış açısı anlamı kazanmıştır. İlk zamanlar tüm bilimleri kapsayan felsefeden zamanla matematik, fizik, antropoloji, biyoloji, kimya, astronomi, sosyoloji ve psikoloji gibi kimi bilimler ayrılmıştır.
Soru 90
Yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi davranışlar felsefenin hangi özellik ve işlevi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Felsefe, kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır
B
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır
C
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir
D
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkındaki kuramlardır
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar, yöntem önerir
Açıklama:
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır: Bireyin günlük yaşamda kişiliğinde odaklaşan her tavır ve anlayışı temel düzeyle felsefe olarak nitelendirmek olasıdır. Örneğin bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olduğu söylenebilir. Yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntılar bile bir bakışın sonuçlarıdır ve basit anlamda bir felsefeyi içerir. Kaldı ki ulusal bağımsızlık, yurt ve dünya yönetimine ilişkin siyasal görüş, medya ve gazete tercihleri ile dinî inançla ilgili görüşlerin yaşama ve evrene ilişkin birer tavır olduğu açıktır. Örneklerdeki bakış açıları, aslında bilinçli ya da bilinçsiz birer felsefi anlayışın yansımalarıdır. Özetle felsefe bir dünya görüşüdür ve yaşama bakış açısıdır, evreni bütünüyle kavrama ve yakalama uğraşıdır.
Soru 91
Varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinen, varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Etik
Açıklama:
Ontoloji (Varlık Bilgisi): Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Bu anlamda felsefenin ilk ve temel uğraş alanlarından biri olup tüm varlık alanını, kozmosu, doğayı ve evreni, bunların oluşum, dönüşüm ve değişimi konularını inceler.
Soru 92
Felsefenin en temel ve merkezcil alanlarından biri olan, bilgilerin köken ve niteliğini inceleyen felsefe dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Etik
Açıklama:
Epistemoloji (Bilgi Sorunu): Epistemoloji, felsefenin en temel ve merkezcil alanlarından biridir. Yunanca ‘episteme’ (bilgi), ve logos (bilim, açıklama, gerekçe, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden oluşan kavram, Türkçede bilgibilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir. Doğrudan doğruya genel bir anlayışla bilgilerin köken ve niteliğini inceleyen felsefe dalıdır. Daha çok bilgi, bilme ve edinme konularına değinen bu alan, bilginin nasıl gerçekleştirildiği konusu üzerinde durur. Bilgi teorisi alanı şu sorulara yanıt aramaya çalışır:
1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?
3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
1. Bilginin kaynakları nedir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
2. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?
3. Bilginin geçerliliği ve güvenirliği nedir? Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz? Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
Soru 93
Felsefe dallarından biri olan aksiyoloji hangi konu ile ilgilenmektedir?
Seçenekler
A
Varlık
B
Bilgi
C
Değer
D
Mantık
E
Bilim
Açıklama:
Aksiyoloji (Değerler Sorunu): Bu kavram Yunanca axios (değer) ve logos (bilim, öğreti) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup değerler alanı ilişkileri, özellikle yaşamı, düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar. Bir bakıma aksiyoloji, etik ve estetik değerlerle, bir varlığın kendi huy, mizaç ve seciyesini araştırır. Kısaca değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir. Değerlerin incelenmesi konu edinilir. Kural olarak değerlerin incelenmesi üç temel tartışma konusu etrafında şekillenir. Birincil konu değerlerin öznel veya nesnel, kişisel ya da toplumsal olması sorunudur. İkinci tartışma konusu, değerlerin değişip değişmediği; üçüncü olarak da değerlerin hiyerarşisinin olup olmadığıdır. Değerlerin kaynağı, niteliği, sınıflaması ve insanlıkla ilişkisi üzerinde duran çalışma alanıdır ve “iyi”, “güzel” ve “doğru” araştırılır.
Soru 94
Önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen felsefe alanı hangisidir?
Seçenekler
A
Ontoloji
B
Epistemoloji
C
Aksiyoloji
D
Mantık
E
Etik
Açıklama:
Mantık (Logic): Yunanca logike sözcüğünün karşılığında kullanılan mantık, düşüncelerin düşüncelerle doğrulanması anlamına gelmektedir. Sözlük karşılığı olarak önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların ge- çerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim alanıdır. Günümüzde günlük yaşamda mantık kavramı tutarlı ya da doğru düşünme, us (akıl) yürütme gibi özellikleri içinde bulundurur. Düşünme ise önermeler arasında bağ kurarak bilinenden bilinmeyeni elde etme süreci ve bu sürecin sonunda oluşan üründür. Kısaca mantık için “doğru düşünce incelemesi” denebilir.
Soru 95
Felsefe ve bilim ilişkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir.
B
Bilim gerçeği bir bütün olarak incelerken felsefe gerçeği parçalara ayırarak ele alıp inceler.
C
Bilim gerçeğe bilimsel yöntemi kullanarak ulaşmaya çalışırken felsefe temellendirmeyi amaçlar.
D
Hem bilim hem de felsefe için sorular önemlidir.
E
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye sürekli eleştirel bir gözle bakılır.
Açıklama:
Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler: Bilim çalışma konularını tek tek parçalara ayırarak incelerken, felsefenin konulara daha bütüncül bakması temel ilkedir. Örneğin, sosyoloji toplumu, kimya maddelerin organik ve inorganik yapılarını, tarih toplumların geçmişlerini, psikoloji insan davranışlarını inceler. Buna karşılık belki de gerçek bunların bölünmez bir bütünüdür. Bilim bütünle ilgilemezken felsefe bütüne bakmayı amaç edinmiştir. Gerçeği oluştururken bilim elde edilenleri ölçerek bir sonuca ulaştırır ve günlük yaşam ve gelecek için kullanır, faydacıdır. Buna karşılık felsefenin bilim gibi pratik çıkar ya da yarar düşüncesi yoktur
Soru 96
Hangisi hem felsefe hem de bilimin ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Önermeler genellikle sentetiktir
B
Bilimsel yöntemi kullanır ve objektiftir.
C
Elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır.
D
Pratik yarar ve çıkar yoktur.
E
Eleştirel yaklaşım egemendir.
Açıklama:
Bilimde ve felsefede elde edilen ve kullanılan bilgiye sürekli eleştirel bir gözle bakılır: Her iki çalışma alanı da birer süreçtir. Tümü gerçeği bulmayı amaçlarken, bir hâlden bir hâle geçiş içinde yani süreç içindedirler. Ancak bu süreçte bilim ve felsefe her olay ve olguyu eleştiriden geçirir. Bilimin temel özelliklerinden biri kuşkucu olmasıdır. Buna karşılık felsefede de filozof için “olmuş, bitmiş bir bilgi” yoktur.
Soru 97
Felsefe ve eğitim ilişkisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir.
B
Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünüdür.
C
Eğitim ve öğretim programları felsefeden bağımsız olarak ortaya konulmalıdır.
D
Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkiliği ve verimliliği artırır.
E
Felsefe; eğitim, öğretim ve ders programlarının boyutlarının bir kılavuzudur.
Açıklama:
Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünüdür: Genel bir bakışla tüm eğitim programları belirli bir felsefeye ya da felsefe birlikteliklerine dayanır. Eğitim, öğretim ve ders programlarının oluşturulmasında program planlamasına bağlı olarak sınıf ders planlarının yapılmasında felsefeden yararlanılır. Bir ülkenin eğitim amaçları genel olarak “Niçin insan yetiştireceğiz?” sorusu ile benzer sorulara verilen yanıtlara göre oluşturulur. Bir bakıma eğitim programlarının oluşturulması çoğu kez sistemleştirilmiş, birer kuram düzeyine getirilmiş modellere dayanır. Bu nedenle her eğitim programı bir felsefe ya da felsefe takımına dayanır. Genel olarak eğitimin amacı, istendik davranış değişikliği oluşturmaktır. Bu durumda, insanları belli amaçlara göre yetiştirme öngörülmektedir. Bu amaç, her şeyden önce öğrenme, öğretim, iletişim yoluyla ve felsefenin anlamına bağlı bilgili, bilgiyi seven nitelikli insan- larla olanaklıdır. Dolayısıyla felsefe sözcüğünün içerdiği genel anlam, eğitimde temel ve genel bir amaç olmaktadır. Bu temel bakış, aslında her eğitim etkinliğinin bir felsefeyle yol bulduğunu göstermektedir.
Soru 98
Hangisi eğitim felsefesinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Deney ve laboratuvar önemlidir.
B
Dün ve bugünle daha çok ilgilenir.
C
Tek problem çözümüne bakılabilir.
D
Düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
E
Doğruluk önemlidir.
Açıklama:
Eğitim Felsefesi:
- Kapsamlıdır.
- Düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
- Mantık yürütme önemlidir.
- Gelecekle daha çok ilgilenir.
- Yeterlik önemlidir.
- Önerme-gerçek tutarlığı önemli olmayabilir.
- Problemlere bütüncül bakılması amaçlanır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gerçeği bir bütün olarak alması
B
Önermelerinin sentetik olması
C
Akıl yürütme yollarını kullanması
D
Temellendirmeyi amaçlaması
E
Pratik çıkar ya da yarar düşüncesinin olmaması
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi bilimin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Objektif olması
B
Bilimsel yöntemi kullanması
C
Elde edilen bilginin kesinliğinin kanıtlanamaması
D
Gerçeği parçalara ayırarak incelemesi
E
Önermelerinin genellikle sentetik olması
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi bilim ve felsefenin ortak özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Eleştirel yaklaşımın egemendir.
B
Gözlem ve deneye başvurulur.
C
Akıl yürütme yöntemi kullanılır.
D
Gerçeklik parçalara ayrılarak incelenir.
E
Pratik çıkar ve yarar düşüncesi esastır.
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Soru 102
“Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?” sorusu felsefenin hangi uğraş alanını ilgilendirir?
Seçenekler
A
Estetik
B
Epistemoloji
C
Ontoloji
D
Mantık
E
Aksiyoloji
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 103
Felsefe, olay ve olguların belirli bir sistematik içinde akılcı düşünme ilke ve tekniklere dayandırılarak irdelenmesini amaçlar. Buna dayanarak; felsefe hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir insan etkinliğidir.
C
Felsefe evren hakkında bir görüş sunmaya çalışan bir çabadır.
D
Felsefe sorunların çözümü hakkındaki kuramlar toplamıdır.
E
Felsefe insanı iyiye ve doğruya yönelten bir düşünce biçimidir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 104
Kant “Öğrenilecek felsefe yoktur; ancak felsefe yapmak, felsefi düşünmek vardır ‘’ sözleri ile aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?
Seçenekler
A
Felsefe sürekli arayışı ifade etmektedir.
B
Felsefe belli bir birikimin ürünüdür.
C
Felsefe yapmak insanın doğası gereğidir.
D
Felsefe bilimin çalışmalarına yabancı kalamaz.
E
Felsefe akıl ve mantığa dayanır.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Felsefenin tanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Bilgelik sevgisidir.
B
Gerçeği bütün olarak değerlendirmedir.
C
Felsefenin tanımlanması zordur.
D
İlk nedenlerin bilimidir.
E
Salt metafiziği konu edinmiştir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi bilimin ve felsefeden farklılıklarındandır?
Seçenekler
A
Her iki çalışma alanı da birer süreçtir.
B
Her ikisinde de eleştirel yaklaşım egemendir.
C
Elde edilen bilginin kesinliği her zaman kanıtlanır.
D
Zihinsel süreçler işe koşulur.
E
Sorular önemlidir.
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi bilim ile felsefenin ortak özelliğidir?
Seçenekler
A
Gerçeği bütün olarak inceleme
B
Her zaman objektif olma
C
Metafizik konularını ele alma
D
Zihinsel süreçleri işe koşma
E
Gerçeği parçalara ayırarak inceleme
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Soru 108
Felsefenin tanımı yapmak bazı düşünürlere göre oldukça güçtür. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefe üst bir dildir.
B
Felsefenin farklı alt türleri vardır.
C
Felsefede farklı kuramlar vardır.
D
Felsefede öğretilerin karşıtlığı mevcuttur.
E
Felsefenin çalışma alanı karmaşık somuttur.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 109
Tarihsel olarak bakıldığında felsefe terimini ilk kullanan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Pytagoras
B
İbni Sina
C
Aristoteles
D
Platon
E
Martin Heidegger
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 110
Felsefenin tanımında birçok anlam yüklenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu anlamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini sorgulamadan inceleyen ancak iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir daldır.
B
Felsefe, gerçeğin tümünü, özdek ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliğidir.
C
Felsefe, bilgi, kavram, inanç ve kuramların çözümlenmesi ve eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir.
D
Felsefe, bir kişinin davranışı ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutarlı görüş bütünüdür.
E
Felsefe, genel olarak mantık, ahlak, güzelduyu, fizik ötesi ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan geniş bilim alanıdır.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini sorgulamadan incelemez. Bunun aksine farklı felsefi bakışlarla zihinsel süreçlerde sorgular ve eleştirel bir bakış açısının gelişmesine katkı sağlar. Sorgulamadan kabul ve yönlendirme inanç kavramıyla ilişkilidir.
Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini sorgulamadan incelemez. Bunun aksine farklı felsefi bakışlarla zihinsel süreçlerde sorgular ve eleştirel bir bakış açısının gelişmesine katkı sağlar. Sorgulamadan kabul ve yönlendirme inanç kavramıyla ilişkilidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
C
Felsefe hem sorun hem de sorunların çözümü hakkında kuramlardır.
D
Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarını irdelemez.
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Soru 112
Felsefenin uğraş alanlarından biri olan Ontolojinin inceleme alanı nedir?
Seçenekler
A
Doğrudan doğruya genl bir anlayışla bilgilerin köken ve niteliğini inceler.
B
Kozmosu, doğayı ve evreni, bunların oluşum, dönüşüm ve değişimi konularını inceler
C
Etik ve estetik değerlerle, bir varlığın kendi huy, mizaç ve seciyesini inceler.
D
Önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğiniinceler.
E
Değerler alanı ilişkileri, özellikle yaşamı, düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar.
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 113
Felsefe ile bilimin ilişkilerinde temel olan, birbirlerinin tamamlayıcısı olmalarıdır. Bu durum bilim ve felsefenin özlerinden kaynaklanır.I. Bilim ve felsefe birbirlerinden tümüyle kopuk değil; sıkı bir ilişki içindedir.II. Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler.III. Bilim gerçeğe bilimsel yöntemi kullanarak ulaşmaya çalışırken felsefe temellendirmeyi amaçlar.IV. Hem bilim hem de felsefe için önemli olan soru değil cevaplardır.Yukarıda bulunan ifadelerden bilim ve felsefe karşılaştırmasında hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Soru 114
Eğitim- felsefe ilişkisinde aşağıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?I. Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir.II. Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünüdür.III. Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkiliği ve verimliliği artırır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
Yalnız II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 115
Felsefenin mantık çalışma alanı aşağıdakilerden hangi soruya yanıt aramaz?
Seçenekler
A
Bilginin kaynakları nelerdir?
B
Akıl nedir?
C
Aklın kuralları var mıdır?
D
Doğru düşünmenin kuralları nelerdir?
E
Akıl yürütme yolları var mıdır?
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 116
Eğitim bilimi ve eğitim felsefesi karşılaştırmasında aşağıda bulunan maddelerden hangisi/hangileri doğrudur?I. Eğitim bilimi objektif, eğitim felsefesi kapsamlıdır. II. Eğitim biliminde doğruluk, eğitim felsefesinde yeterlik önemlidir.III. Hem eğitim bilimi hem de eğitim felsefesinde mantık yürütme önemlidir.IV. Eğitim bilimi deneye ve uygulamaya, eğitim felsefesi düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Soru 117
Bilim ve felsefe arasındaki benzerlikler ve farklılıkları düşünüldüğünde aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?I. Bilim gerçeği parçalara ayırarak, felsefe gerçeği bütün olarak ele alır. II. Bilim zihinsel süreçleri işe koşar, felsefe de zihinsel süreçleri işe koşar.III. Bilim bilimsel yöntemleri kullanır, felsefe temellendirmeyi amaçlar ve akıl yürütme yollarını kullanır.
Seçenekler
A
Hepsi
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 118
Felsefenin tanımı ile ilgili aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Felsefe, bilgi, kavram, inanç ve kuramların çözümlenmesi ve eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir.
B
Felsefe, bir kişinin davranış ve düşüncelerin kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutar görüş bütünüdür.
C
Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
D
Felsefe, sadece mantık, ahlak ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan sınırlı bir bilim alanıdır.
E
Felsefe, gerçeğin tümünü, özdek ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliğidir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefe, sadece mantık, ahlak ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan sınırlı bir bilim alanıdır.
Felsefe, sadece mantık, ahlak ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan sınırlı bir bilim alanıdır.
Soru 119
"Örneğin bir alışverişte ortaya koyduğumuz anlayışın felsefi bir bakışın ürünü olduğu söylenebilir. Yerli malı kullanma, markasız giyecek tercih etmeme, semt pazarı yerine manavı tercih etme gibi ayrıntılar bile bir bakışın sonuçlandır ve basit anlamda bir felsefeyi içerir. Kaldı ki ulusal bağımsızlık, yurt ve dünya yönetimine ilişkin siyasal görüş, medya ve gazete tercihleri ile dini inançla ilgili görüşlerin yaşama ve evrene ilişkin birer..."Yukarıdaki örnek felsefenin genel özellikleri ve işlevlerinden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.
C
Felsefe evren ve bütün hakkında belirli bir görüş elde etmeye çalışan bir çabadır.
D
Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapan onlara amaç, yöntem ve teknik önerilmesidir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Örnekte yer alan bilgilerin hayatımızda ki düşünceler, tercihler, duruş ve aldığımız kararlar ile ilgilidir. Aldığımız bu karar ve tercihler bir bakıma bizim hayat karşıında ki duruşumuzu ve tavırımızı ortaya koymaktadır. Bu yüzden doğru cevap A seçeneğidir.
Örnekte yer alan bilgilerin hayatımızda ki düşünceler, tercihler, duruş ve aldığımız kararlar ile ilgilidir. Aldığımız bu karar ve tercihler bir bakıma bizim hayat karşıında ki duruşumuzu ve tavırımızı ortaya koymaktadır. Bu yüzden doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangileri felsefenin uğraş alanlarından ontolojinin yanıt aradığı sorular arasındadır?I. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? II. Bilginin niteliği, doğası nedir? Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?III. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? IV. İyi ahlak kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? V. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Seçenekler
A
I. II. III.
B
I. II. IV.
C
II. III. IV.
D
I. III. V.
E
III. IV. V.
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Şıklar arasında varlık ile ilgili olan sorular I. III. ve V seçeneğinde yani D seçeneğinde bir arada verilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır. Ontoloji varlığı, mikro-makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Şıklar arasında varlık ile ilgili olan sorular I. III. ve V seçeneğinde yani D seçeneğinde bir arada verilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 121
I. Bilginin kaynakları nelerdir? Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?II. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?III. İyi güzel ve doğruyu araştırır.IV. İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir?Yukarıdakilerden hangileri aksiyolojinin yanıt aradığı soru veya araştırma alanlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Epistemoloji bilgi sorunu ile ilgilidir. Varlık nedenleri is Ontolojinin alanına girer. Aksiyoloji ise değerler alanı ilişkileri ve yaşamı düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar. İyi güzel ve doğruyu araştırır. İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? gibi sorular aksiyolojinin alanı yani değerler ile ilgilidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Epistemoloji bilgi sorunu ile ilgilidir. Varlık nedenleri is Ontolojinin alanına girer. Aksiyoloji ise değerler alanı ilişkileri ve yaşamı düzeni bakımından aydınlatmayı amaçlar. İyi güzel ve doğruyu araştırır. İyi ahlak, kötü ahlak nedir? Mutlu insan, mutsuz insan kimdir? gibi sorular aksiyolojinin alanı yani değerler ile ilgilidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 122
Ali ile Ceyda aynı üniversitede çalışan iki araştırma görevlisidir. Ali yaptığı araştırmanın problem durumuna bilimsel yöntemlerle yanıt ararken sürekli sorular sorar. Ceyda ise bilimsel yöntemleri kullanarak ve felsefi açıdan mantık, varlık kavramları ile neden sonuç ilişkisine dayalı olarak yanıt arar.Yukarıdaki bilgilerden hangileri aşağıdaki bilim ve felsefenin benzer özellikeri arasındadır?I. Eleştirel yaklaşım egemendir.II. Sorular önemlidir.III. Zihinsel süreçleri işe koşar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Felsefe ile bilimin benzerliklerini ve farklılıklarını kavrayabileceksiniz.
Ali ve Ceyda ya ait verilen bilgilerde faklı yöntem ve inceleme süreçleri yer almaktadır. Hem bilim hemde felsefe de sorular önemlidir ve zihinsel süreçler işe koşar. Metinde ise eleştirel yaklaşım ile ilgili bir bilgi yer almamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Ali ve Ceyda ya ait verilen bilgilerde faklı yöntem ve inceleme süreçleri yer almaktadır. Hem bilim hemde felsefe de sorular önemlidir ve zihinsel süreçler işe koşar. Metinde ise eleştirel yaklaşım ile ilgili bir bilgi yer almamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 123
I. Türkçede bilgi bilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir.II. Varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir.III. Değerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir.IV. Önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim dalıdır.Felsefenin uğraş alanları ile ilgili bilgiler sırasına göre aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Epistemoloji, Ontoloji, Mantık, Aksiyoloji
B
Epistemoloji, Ontoloji, Aksiyoloji, Mantık
C
Aksiyoloji, Ontoloji, Epistemoloji, Mantık
D
Ontoloji, Mantık, Epistemoloji, Aksiyoloji
E
Ontoloji, Epistemoloji, Mantık, Aksiyoloji
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Epistemoloji bilgi bilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir. Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Aksiyoloji eğerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir. Mantık ise önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim dalıdır. Epistemoloji, Ontoloji, Aksiyoloji, Mantık sırasına göre doğru cevap B seçeneğidir.
Epistemoloji bilgi bilim ya da bilgi teorisi adıyla bilinmektedir. Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Aksiyoloji eğerler ve yapıp etmeler ile ilgili sorunları inceler ve değerlendirir. Mantık ise önermelerin tutarlılığı ile çıkarımların geçerliliğini belirleyen kuralları konu edinen bilim dalıdır. Epistemoloji, Ontoloji, Aksiyoloji, Mantık sırasına göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 124
Eğitim sistemlerinin değişkenleri felsefi bakış ve anlayıştır. Buna göre aşağıdaki felsefe eğitim ilişkisi ile ilgili yargı-yargılardan hangisi-hangilerine varılabilir?
I. Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir.
II. Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün üründür.
III. Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkiliği ve verimliliği arttırır.
I. Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir.
II. Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün üründür.
III. Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkiliği ve verimliliği arttırır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yanız II
C
Yalnız III
D
I, ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Eğitim hem davranış değiştirme sürecidir hem de toplumsal açık bir sisteme göre çalışan toplumsal bir kurumdur. Bu nedenle eğitim sürecinin değişkenleri çok boyutludur ve değişkendir. Eğitim süreci bu bağlamda sosyal, kültürel, dinsel, hukuksal, siyasal ve ekonomik birçok değişkenden etkilenir. Ancak her ekonomik , politik ve siyasal sistem bir felsefeye ve sayıltıya dayanır. Her sayıltıda özü gereği bir felsefi niteliktir. Bu durum, eğitim sistemlerinin temel değişkenlerinden birinin felsefi bakış, ve anlayış olduğunu gösterir. Bu da eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden birinin felsefe olduğunu göstermektedir. Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün üründür ve Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkililiği ve verimliliği arttırır.
Eğitim hem davranış değiştirme sürecidir hem de toplumsal açık bir sisteme göre çalışan toplumsal bir kurumdur. Bu nedenle eğitim sürecinin değişkenleri çok boyutludur ve değişkendir. Eğitim süreci bu bağlamda sosyal, kültürel, dinsel, hukuksal, siyasal ve ekonomik birçok değişkenden etkilenir. Ancak her ekonomik , politik ve siyasal sistem bir felsefeye ve sayıltıya dayanır. Her sayıltıda özü gereği bir felsefi niteliktir. Bu durum, eğitim sistemlerinin temel değişkenlerinden birinin felsefi bakış, ve anlayış olduğunu gösterir. Bu da eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden birinin felsefe olduğunu göstermektedir. Eğitim ve öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün üründür ve Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkililiği ve verimliliği arttırır.
Soru 125
Eğitim bilimi ve eğitim felsefesi ile ilgili benzerlik ve faklılıklar arasından aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim bilimi deneye ve uygulamaya yöneliktir. Eğitim felsefesi düşünce ve akıl yürütmeye yöneliktir.
B
Eğitim biliminde doğruluk önemlidir. Eğitim felsefesinde yeterlik önemlidir.
C
Eğitim biliminde önerme-gerçek tutarlığı önemli olmayabilir. Eğitim felsefesinde Kuram-uygulama tutarlığı önemlidir.
D
Eğitim biliminde deney ve laboratuvar önemlidir. Eğitim felsefesinde mantık yürütme önemlidir.
E
Eğitim bilimi objektiftir. Eğitim Felsefesi Kapsamlıdır.
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Eğitim biliminde kuram-uygulama tutarlığı önemlidir. Eğitim felsefesinde öneme gerçek tutarlığı önemli olmayabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Eğitim biliminde kuram-uygulama tutarlığı önemlidir. Eğitim felsefesinde öneme gerçek tutarlığı önemli olmayabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 126
Bilim ve felsefeye ait aşağıda verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilim gerçeği parçalara ayırarak inceler.
B
Felsefede pratik yarar ve çıkar yer almaz.
C
Bilimde ve felsefede sorular önemlidir.
D
Bilimde yöntemin geçerliği önemlidir.
E
Felsefe ölçer ve güç oluşturur.
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Felsefede pratik yarar ve çıkar yoktur. Bilim ölçer ve güç oluşturur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Felsefede pratik yarar ve çıkar yoktur. Bilim ölçer ve güç oluşturur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 127
I.Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.II.Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.III.Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir.IV. Felsefe, akılcı incelemeye ve yaratıcı düşünceye dayalı bir yöntemdir.V. Felsefe dilin mantıksal analizi, kavramların ve sözcüklerin tanımlanması ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.Felsefenin genel özellikleri ve işlevleri dışında ne olduğunu ortaya koyan üç yaygın görüş bulunmaktadır. Buna göre yukarıdakilerden hangi üçü felsefenin yaygın görüşlerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
I, III ve IV
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefenin tanımına ilişkin üç yaklaşımı bilerek felsefenin genel özellikleri ve işlevlerinden ayırt etmesi gerekmektedir.
Felsefenin tanımına ilişkin üç yaklaşımı bilerek felsefenin genel özellikleri ve işlevlerinden ayırt etmesi gerekmektedir.
Soru 128
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır. Bireyin günlük yaşamda kişiliğinde odaklanan her tavır ve anlayışı temel düzeyle felsefe olarak nitelendirmek olasıdır. Buna göre; aşağıdaki örneklerden hangisi yaşama karşı basit bir felsefi görüşü işaret eden bir durumu göstermektedir?
Seçenekler
A
Siyasi görüşe sahip olma
B
Semt pazarı yerine manavı tercih etme
C
Medya ve gazete tercihi yapma
D
Dini inanca sahip olma
E
Ulusal bağımsızlık görüşüne sahip olma
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Felsefi görüşün nelerden oluştuğu fikrini yürüttükten sonra basit bir felsefi görüşün hayattaki yerinin nasıl olabileceğini sorgulamak gerekmektedir.
Felsefi görüşün nelerden oluştuğu fikrini yürüttükten sonra basit bir felsefi görüşün hayattaki yerinin nasıl olabileceğini sorgulamak gerekmektedir.
Soru 129
I.Ontoloji -Varlık BilgisiII.Epistemoloji -Bilgi SorunuIII.Aksiyoloji -Değerler SorunuIV. Mantık V. MetafizikSayılanların hangisi veya hangileri eğitim felsefesi alanında uğraş alanlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II,III ve IV
D
III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
FELSEFENİN UĞRAŞ ALANLARININ BİLİNMESİ GEREKLİDİR.
FELSEFENİN UĞRAŞ ALANLARININ BİLİNMESİ GEREKLİDİR.
Soru 130
Ontoloji varlığı, mikro- makro boyutlarda, nicelik, nitelik açısından somut, soyut planlarda ele alan oluşum ve içerik açılarından inceleyen felsefi bir çalışma alanıdır. Bu anlamda felsefenin ilk ve temel uğraş alanlarından biri olup tüm varlık alanını, kozmosu, doğayı ve evreni, bunların oluşum, dönüşüm ve değişimi konularını inceler. Buna göre aşağıdakilerden hangisi varlık felsefesinin sorularından biridir?
Seçenekler
A
Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
B
Doğruyu yanlıştan nasıl ayırabiliriz?
C
Bilgilerimizin gerçeğe uygunluk derecesi nedir?
D
Bilgi nereden gelir? Nasıl biliriz?
E
İyi ahlak, kötü ahlak nedir?
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Varlık felsefesi sorularını bilmek gerekir. bunun dışında diğer felsefe biçimlerinin sorularından ayırt etmek gerekir.
Varlık felsefesi sorularını bilmek gerekir. bunun dışında diğer felsefe biçimlerinin sorularından ayırt etmek gerekir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi felsefe ve bilim arasındaki benzerliklerden biridir?
Seçenekler
A
Pratik yarar ve çıkar yoktur.
B
Gerçeği bir bütün olarak ele alır inceler.
C
Çözümü zor sorular önemlidir.
D
Önermeler genellikle sentetiktir.
E
Akıl yürütme yollarını kullanır.
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Felsefe ve bilim arasındaki benzerlik ve farklılıkları konusunda bilgi sahibi olup benzerlikleri konusunda akıl yürütmesi gereklidir.
Felsefe ve bilim arasındaki benzerlik ve farklılıkları konusunda bilgi sahibi olup benzerlikleri konusunda akıl yürütmesi gereklidir.
Soru 132
Aşağıdakilerin hangisinde eğitim bilimleri ve eğitim felsefesine sırasıyla karşılık gelen özellikler verilmiştir?
Seçenekler
A
Objektiftir-Kapsamlıdır.
B
Dün ve bugünle daha çok ilgilenir-Kuram ve uygulama tutarlığı önemlidir.
C
Deney ve laboratuvar önemlidir-Deneye ve uygulamaya yöneliktir.
D
Alanda tek problem çözümüne bakılabilir-Doğruluk önemlidir.
E
Problemlere bütüncül bakılması amaçlanır-Mantık yürütme önemlidir.
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Eğitim felsefesi ve eğitim bilimi arasındaki benzerlik ve farklılıklara hakim olunması gerekmektedir. Bunlardan sadece bir tanesi aralarındaki farklılığı göstermektedir. Diğerleri Sadece tek alana mahsus özellikleri göstermektedir.
Eğitim felsefesi ve eğitim bilimi arasındaki benzerlik ve farklılıklara hakim olunması gerekmektedir. Bunlardan sadece bir tanesi aralarındaki farklılığı göstermektedir. Diğerleri Sadece tek alana mahsus özellikleri göstermektedir.
Soru 133
Eğitimin genel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumun genel hedefi doğrultusunda davranış değişimi sağlamaktır.
B
İstendik davranış değişimi oluşturmak eğitimin genel amacıdır.
C
Bireylerin doğru davranışları seçmesini sağlamaktır.
D
Deneyimler sonucu hayatın olumlu yönde değişimini sağlamaktır.
E
Davranışları istendik şekilde kontrol edebilmeyi sağlamaktır.
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Eğitimin istendik davranış oluşturma süreci olarak tanımlanması genel kabul gören bir yaklaşımdır. Bu öz gereği istendik davranış değişimi oluşturmak eğitimin genel amacıdır.
Eğitimin istendik davranış oluşturma süreci olarak tanımlanması genel kabul gören bir yaklaşımdır. Bu öz gereği istendik davranış değişimi oluşturmak eğitimin genel amacıdır.
Soru 134
Genel bir tanımla felsefe nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Bilgelik (hikmet) sevgisi
B
Öğrenme isteği
C
Öğrenme sevgisi
D
Bilgelik isteği
E
Sevgi isteği
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Basit ve genel bir tanımla felsefe “bilgelik (hikmet) sevgisi” olarak ifade edilebilir.
Basit ve genel bir tanımla felsefe “bilgelik (hikmet) sevgisi” olarak ifade edilebilir.
Soru 135
Felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir:
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir. Bu açıklamalardan yola çıkarak felsefeye dair aşağıdakilerden hangi yorum yapılamaz?
1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır.
2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir.
3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir. Bu açıklamalardan yola çıkarak felsefeye dair aşağıdakilerden hangi yorum yapılamaz?
Seçenekler
A
İnsanın dünyayı algılamaya çalışması felsefenin alanlarından biridir.
B
Toplumun düzgün işleyebilmesi için felsefe şarttır.
C
Felsefik düşünme sonuca ulaşmaktan ziyade düşünmede yol alma sürecidir.
D
Felsefeye yoğunlaşan insan güzel ve iyiye de yönelmektedir.
E
Felsefe yalnızca öğrenmekle ilgili değil ulaşılanı paylaşmakla da ilgilidir.
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir: 1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır. 2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir. 3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir
Felsefeyi tek bir tanımla açıklamak oldukça güçtür. Felsefenin ne olduğunu ortaya koyan şu üç görüş ise yaygın olarak kabul görmektedir: 1. Felsefe insanın niteliğini, dünyanın yapı ve işleyişini anlama çabasıdır. 2. Felsefe gerçeği bulma ve öğretme yolunda bir bitmeyen derinleşmedir. 3. Felsefe insanı iyiye, doğruya ve güzele yönelten bir düşünce biçimidir
Soru 136
Felsefenin Ontoloji (Varlık Bilgisi) alanı ile şu sorulara yanıt aramaya çalışılır :
1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Bu soruların girdiği alanı sorgulayıcı olarak kabul edilebilecek bir diğer soru nedir?
1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir?
2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır?
3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir?
Bu soruların girdiği alanı sorgulayıcı olarak kabul edilebilecek bir diğer soru nedir?
Seçenekler
A
Bilginin kaynağı nedir?
B
Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?
C
Tüm var olanların başlangıcı nedir?
D
Doğru ve yanlış nedir?
E
Bildiğimiz her şey gerçek midir?
Açıklama:
Felsefenin uğraş alanlarını açıklayabileceksiniz.
Felsefenin Ontoloji (Varlık Bilgisi) alanı ile şu sorulara yanıt aramaya çalışılır : 1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? 2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? 3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir? Bu sorular Ontoloji alanına girmektedir. Bilginin kaynağı nedir?Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?Doğru ve yanlış nedir?Bildiğimiz her şey gerçek midir? soruları ise Bilgi Sorunu alanı ile ilişkilidir.
Felsefenin Ontoloji (Varlık Bilgisi) alanı ile şu sorulara yanıt aramaya çalışılır : 1. Varlıkların kökeninde bir tek nesne mi, yoksa ruh ve madde diye iki ayrı nesne mi vardır? Ruh ve madde diye iki ayrı nesne varsa bunların nitelikleri ve birbirleriyle ilişkisi nedir? 2. Evrende olup bitenlerin belli bir amacı ve bütünlüğü var mıdır? 3. Doğa yasaları denen zorunlu ilişkilerin varlık nedeni nedir? Bu sorular Ontoloji alanına girmektedir. Bilginin kaynağı nedir?Zihnin algıladıkları dışında gerçek bir dünya var mıdır?Doğru ve yanlış nedir?Bildiğimiz her şey gerçek midir? soruları ise Bilgi Sorunu alanı ile ilişkilidir.
Soru 137
Bilim ve felsefenin yeni çağla birlikte birbirlerinden ayrılmış olduğu bilinmektedir.
Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Bu bilgiler ışığında bilim ile felsefenin sıkı bir ilişki içerisinde olduğunu söyleyen biri hangi yorumu yapabilir?
Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Bu bilgiler ışığında bilim ile felsefenin sıkı bir ilişki içerisinde olduğunu söyleyen biri hangi yorumu yapabilir?
Seçenekler
A
Felsefe bilme isteği iken bilim ispata ulaşma olduğundan farklılık gösterirler.
B
Felsefe ile bilimin ortaya çıkma sebepleri doğruyu bulma amacı olduğundan birbirlerini tamamlayıcı haldedirler.
C
Felsefe yanıtlaması zor sorularla ilgilendiğinden bilim ile ilişki kurulması zorlaşmaktadır.
D
Bilim çalışma konularını tek tek parçalara ayırarak incelerken, felsefenin konulara daha bütüncül bakması temel ilkedir.
E
Bilimde gerçeğe ulaşılırken faydacılık görülür ve felsefe ile bu yönde benzerlik gösterirler.
Açıklama:
Felsefe ile bilimin ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Bilim ve felsefenin yeni çağla birlikte birbirlerinden ayrılmış olduğu bilinmektedir. Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Felsefe ile bilimin iliflkilerinde temel olan, birbirlerinin tamamlayıcısı olmalarıdır. Bu durum bilim ve felsefenin özlerinden kaynaklanır. Felsefe bir bakıma düşünme, akıl yürütme, sorun çözme, kuram geliştirme, açıklama, yorum ve düşünme biçem yol ve yöntemlerini konu edinir.
Bilim ve felsefenin yeni çağla birlikte birbirlerinden ayrılmış olduğu bilinmektedir. Buna karşılık bilim ile felsefenin tümüyle birbirlerinden kopuk olduğu düşünülemez. Her bilimsel çalışma alanı bilgi kuramından yararlanmak ve mantıkta geçerli olan düşünme biçimlerini kullanmak durumundadır. Felsefe ile bilimin iliflkilerinde temel olan, birbirlerinin tamamlayıcısı olmalarıdır. Bu durum bilim ve felsefenin özlerinden kaynaklanır. Felsefe bir bakıma düşünme, akıl yürütme, sorun çözme, kuram geliştirme, açıklama, yorum ve düşünme biçem yol ve yöntemlerini konu edinir.
Soru 138
Bir ülkenin eğitim amaçları genel olarak “Niçin insan yetiştireceğiz?” sorusu ile benzer sorulara verilen yanıtlara göre oluşturulur. Eğitimin hedefleri belirlenirken eğitim ile felsefenin ilişkili olacağı duruma uygun örnek aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğitim verilirken önemli olan toplumun faydasını ön koşul olarak görmektir.
B
Eğitimin tek amacı istendik davranış kazandırmaktır, diğer disiplinlerle ilgilenmek zorunda değildir.
C
Eğitim programları oluşturulurken bir felsefe temel alınarak programlar oluşturulur.
D
Felsefe ve eğitim benzerlikler gösterebilir lakin ilişki içerisinde değildir.
E
Eğitim programları hazırlanırken bilim felsefenin önünde tutulmalıdır.
Açıklama:
Felsefe ile eğitim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Bir ülkenin eğitim amaçları genel olarak “Niçin insan yetiştireceğiz?” sorusu ile benzer sorulara verilen yanıtlara göre oluşturulur. Bir bakıma eğitim programlarının oluşturulması çoğu kez sistemleştirilmiş, birer kuram düzeyine getirilmiş modellere dayanır. Bu nedenle her eğitim programı bir felsefe ya da felsefe takımına dayanır.
Bir ülkenin eğitim amaçları genel olarak “Niçin insan yetiştireceğiz?” sorusu ile benzer sorulara verilen yanıtlara göre oluşturulur. Bir bakıma eğitim programlarının oluşturulması çoğu kez sistemleştirilmiş, birer kuram düzeyine getirilmiş modellere dayanır. Bu nedenle her eğitim programı bir felsefe ya da felsefe takımına dayanır.
Soru 139
“Gerçeğin (realitenin) tümünü, özdek (madde) ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler (hedefler/amaçlar) bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliğidir. Bilgi, kavram, inanç ve kuramların çözümlenmesi ve eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir. Bir kişinin davranış ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutarlı görüş bütünüdür.”
Verilen tanımın bütünü hangi bilim alanına aittir?
Verilen tanımın bütünü hangi bilim alanına aittir?
Seçenekler
A
Mantık
B
Ahlak
C
Felsefe
D
Sosyoloji
E
Fenomenoloji
Açıklama:
Felsefenin tanımını ve kapsamını açıklayabileceksiniz.
Felsefe, gerçeğin (realitenin) tümünü, özdek (madde) ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler (hedefler/amaçlar) bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliğidir. Bilgi, kavram, inanç ve kuramların çözümlenmesi ve eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir. Bir kişinin davranış ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutarlı görüş bütünüdür. Felsefe, genel olarak mantık, ahlak, güzelduyu, fizik ötesi ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan geniş bilim alanıdır.
Felsefe, gerçeğin (realitenin) tümünü, özdek (madde) ve yaşamla ilgili türlü belirtileri neden, ilke ve erekler (hedefler/amaçlar) bakımından inceleme amacı taşıyan düşünce etkinliğidir. Bilgi, kavram, inanç ve kuramların çözümlenmesi ve eleştirilmesinde açıklık arayan düşünce yöntemidir. Bir kişinin davranış ve düşüncelerine kılavuzluk yapmaya yarayan toplu ve tutarlı görüş bütünüdür. Felsefe, genel olarak mantık, ahlak, güzelduyu, fizik ötesi ve bilgi kuramı gibi dallardan oluşan geniş bilim alanıdır.
Soru 140
Felsefenin tanımlanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
“Felsefe nedir?” sorusuna kısa bir yanıt verilmesi oldukça güçtür.
B
Felsefenin kesin bir tanımı yapılamaz; çünkü o bir üst dildir.
C
Farklı felsefe türlerinin varlığı, felsefenin tanımının yapılmasını güçleştirmektedir.
D
Değişik felsefi eğilim ve öğretilerin varlığı felsefenin tanımlanmasını güçleştirmektedir.
E
Felsefe farklı düşünce ve değerlerin çatışma alanı olarak tanımlanır.
Açıklama:
Doğrudan “felsefe nedir?” sorusuna kısa bir yanıt verilmesi oldukça güçtür. Felsefenin tek bir tanımı yoktur. Bazı düşünürlere göre felsefenin tanımı yapılamaz; çünkü o bir üst dildir. Felsefenin tanımının yapılmasının zorluğunun temel nedenleri şu biçimde özetlenebilir: Birincil neden, farklı felsefe türlerinin varlığıdır. Örneğin metafizik, ahlak ve bilgi felsefesi gibi çok değişik felsefe türleri bulunmaktadır. İkincil neden her felsefe kolunda değişik eğilim, kuram ve öğretilerin varlığıdır. Örneğin realizm, idealizm, pragmatizm ve rasyonalizm gibi değişik felsefi yaklaşımlar bulunmaktadır. Felsefenin tanımlanmasını zorlaştıran üçüncül ve temel neden ise, tarihsel süreçte öğretilerin karşıtlığı ve birbirini yadsıması ve çalışma alanının karmaşık soyutluğudur. Kesin bir tanımlama yapılamadığından dolayı doğru seçenek E 'dir.
Soru 141
Aşağıdaki ifadelerden hangisi felsefeyi doğru biçimde tanımlar?
Seçenekler
A
Felsefe gerçeğin tümünü ilkeler açısından inceler amaçlar bakımından incelemez.
B
Felsefenin kesin bir tanımı yapılabilir; çünkü o bir üst yapı dilidir.
C
Felsefe gerçeği bulmayı amaçlar, öğretmeyi amaç edinmez.
D
Felsefe sevgi, bilgi ve bilgelik anlamına gelmektedir.
E
Bilimlere yol göstericilik yapma felsefenin görevi değildir.
Açıklama:
Kaynağı Yunanca philosophia terimine dayanan felsefe, “sevgi” (philia) ve “bilgi, bilgelik” (sophia) sözcüklerinin birleşmesinden oluşmuştur. Basit ve genel bir tanımla felsefe “bilgelik (hikmet) sevgisi” olarak ifade edilebilir.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefe yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır.
B
Felsefenin sorun çözme amacı vardır.
C
Felsefe öncelikle parçalar üzerinde araştırmayı amaçlar.
D
Felsefe kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır.
E
Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar ve yöntem önerir.
Açıklama:
Felsefenin temel özellikleri için; yaşama ve evrene karşı bir tavır alıştır, felsefenin sorun çözme amacı vardır, felsefe kavramların analizi, sentezi ve anlamlarının aydınlatılmasıdır, Felsefe bilimlere yol göstericilik yapar, denilebilir. Felsefenin öncelikle parçalar üzerinde araştırmayı amaçlaması özellikleri arasında yer almaz.
Soru 143
Felsefede ontoloji ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Değerler bilgisi- değerler sorunu
B
Varlık bilgisi- varlık sorunu
C
Bilgi sorunu
D
Düşünme biçimi ve akıl yürütme
E
Bilginin doğruluğu
Açıklama:
Ontoloji varlık bilgisi, varlık sorunu ya da varlık felsefesi adlarıyla da bilinir. Varlığı kendinde ele alarak kaynağını, özünü, nitelik ve kategorilerini ele alan felsefe dalıdır.
Soru 144
Felsefe bilim ilişkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Felsefe insanın salt bilme; bilim ise salt araştırma gereksiniminden doğmuştur.
B
İlk çağlarda bilim felsefe ayrımı vardır.
C
Felsefenin gelişimi çağa, bölgeye göre aynılık gösterir.
D
Felsefe diğer alanlar gibi bilgi dallarını tek yönüyle inceler.
E
Antik Yunan uygarlığında felsefe gerçeği bulmayı amaçlamıştır.
Açıklama:
İlk çağda, Antik Yunan uygarlığında, felsefe gerçeği bulmaya çalışmayı iş edinmiştir.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi bilimin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bilim gerçeği parçalara ayırarak inceler.
B
Bilim temellendirmeyi amaçlar.
C
Bilimde pratik yarar ve çıkar yoktur.
D
Bilimde genellikle önermeler analitiktir.
E
Bilimde sorulardan çok yanıtlar önemlidir.
Açıklama:
Bilim gerçeği parçalara ayırarak incelerken felsefe gerçeği bir bütün olarak ele alıp inceler: Bilim çalışma konularını tek tek parçalara ayırarak incelerken, felsefenin konulara daha bütüncül bakması temel ilkedir.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi felsefenin temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Felsefe gerçeği parçalara ayırarak inceler.
B
Felsefe bilimsel yöntemden yararlanarak tümü incelemeyi amaçlar.
C
Felsefe ölçer ve güç oluşturur.
D
Felsefede elde edilen bilginin kesinliği kanıtlanır.
E
Felsefede sorulardan çok yanıtlar önemlidir.
Açıklama:
Bilimsel araştırma öncelikle bir sorunun tanımlanmasıyla başlar. Bilimsel araştırma daha sonra problem ve alt problemlerde sorulan sorulara yanıtlar bulmayı amaçlar. Felsefe de aynı biçimde sorular çok önemlidir. Ancak felsefenin bu bağlamda farkı, yanıtların daha çok önemsenmesidir. Çünkü felsefede genellikle benzer sorular sorulurken yanıtları felsefeye göre farklılaşmaktadır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi bilim ve felsefe arasındaki benzerliklerden biridir?
Seçenekler
A
Bilim ve felsefe bir sürece dayanır.
B
Her iki çalışma alanı “ölçer” ve “güç” oluşturur.
C
Bilim ve felsefe de önermeler genellikle analitik ve bazen de metafiziktir.
D
Her ikisi de temellendirmeyi amaçlar ve akıl yürütme yollarını kullanır.
E
Bilim ve felsefe beraber gerçeği bir bütün olarak ele alır incelerler.
Açıklama:
Felsefe ve bilim çalışma alanlarında sürekli olarak zihinsel süreçleri işe koşar ve sürece dayanır.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Felsefe, eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerin biridir.
B
Öğretim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünüdür.
C
Benimsenen felsefeye uyum kurumsal etkilik ve verimliliği artırır.
D
Eğitim felsefesi problemi parçalara ayırarak inceler.
E
Felsefe ve eğitimde değer ve nitelikler önemlidir.
Açıklama:
Eğitim sistemlerinin temel yol göstericilerinden biri felsefedir. Eğitim ve eğitim programları bir felsefi çalışmanın ve kabulün ürünüdür. Benimsenen felsefeye uyum, kurumsal etkiliği ve verimliliği artırır. Ayrıca felsefe ve eğitimde değer ve nitelikler önemlidir. Bu özelliklerin arasında “eğitim felsefesinin problemi parçalara ayırarak incelemesi” yer almaz.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi eğitim biliminin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Objektif olma esastır.
B
Kuram-uygulama bütünlüğü önemlidir.
C
Dün ve bugünle daha çok ilgilenir.
D
Problem çözümü üzerinde durulur.
E
Deneyden çok mantık yürütme önemlidir.
Açıklama:
Eğitim bilimi; Objektiftir, deneye ve uygulamaya yöneliktir, deney ve laboratuvar önemlidir. Dün ve bugünle daha çok ilgilenir. Doğruluk önemlidir. Kuram-uygulama tutarlılığı önemlidir. Alanda tek problem çözümüne bakılabilir. Bunların arasında “deneyden çok mantık yürütme” özellik olarak yer almaz.
Ünite 2
Soru 1
I. Positivizm ve ateizmin karşıtı
II. Felsefenin bir alt dili olması
III. Bir ülküye adanmışlık
IV. Mutlak gerçekliğin ruhsal olması
V. Gerçeğin insan zihninde olduğunun kabulü
VI. Bilginin aposteriori olması gerçekliği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde idealist felsefenin kimi niteliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Felsefenin bir alt dili olması
III. Bir ülküye adanmışlık
IV. Mutlak gerçekliğin ruhsal olması
V. Gerçeğin insan zihninde olduğunun kabulü
VI. Bilginin aposteriori olması gerçekliği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde idealist felsefenin kimi niteliklerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III ve VI
D
I, II, III ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
İdealizm, genel bir çerçeve içinde fakat biraz daha teknik ve felsefi anlamda kuşkuculuğun pozitivizm, ve ateizmin karşısında yer alan bir öğreti olarak insanın gerçekliğe ya da deneyime ilişkin yorumunda ideal olana öncelik veren felsefi bakıştır. İdealizm, varlığın düşünceden bağımsız bir biçimde varolduğunu “gerçekçiliğin”, “maddeciliğin” ve “doğalcılığın” tam karşıtı bir yerde bulunmaktadır. Bu bağlamda idealizm, bir bakıma materyalist anlayışın karşıtı bir felsefe olarak yorumlanabilir. İdealizm, mutlak gerçeğin fiziksel olmaktan çok ruhsal olduğunu savunarak ruhsal bir nesne olan insanın başlıca amacının kendi doğasını anlatmak, göstermek olduğunu ileri sürer. Bu niteliklerin dışında soru kökünde verilen niteliklere de bakıldığında, Felsefenin bir alt dili olması ile bilginin aposteriori olması gerçekliği görüşleri idealizmin birer niteliği değildirler. Dolayısıyla soru kökünde (II) ve (VI) numaralı görüşler idealist felsefeye ait değildir. Bu görüşlerden hareketle soru kökünde ve çe
I, III, IV ve V
I, III, IV ve V
Soru 2
I. Arke insan zihninde bulunan ‘idea’ yani fikirdir
II. Evrenin tanrı tarafından yaratıldığı iddiası doğrudur
III. Epistemolojik olarak etkililik ve verimlilik başat niteliklerdir
IV. Gerçek insan zihninin dışında toplumsal bir olgudur
V. İdealizm ontolojik bağlamda muhafazakâr bir çizgiyi temsil eder
VI. Değerler, ideallerin belirlediği zihince belirlenmiş sonuçlardır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde idealist felsefenin genel özellikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Evrenin tanrı tarafından yaratıldığı iddiası doğrudur
III. Epistemolojik olarak etkililik ve verimlilik başat niteliklerdir
IV. Gerçek insan zihninin dışında toplumsal bir olgudur
V. İdealizm ontolojik bağlamda muhafazakâr bir çizgiyi temsil eder
VI. Değerler, ideallerin belirlediği zihince belirlenmiş sonuçlardır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde idealist felsefenin genel özellikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve VI
C
I, II, V ve VI
D
II, IV, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Öncelikle, idealist felsefeye göre arke insan zihninde bulunan “idea” yani “fikir” dir. İdealist felsefe genel bir bakışla insanın her türlü maddi varlığın ruhsal bir temele indirgenebileceğini savunur. Evrenin tanrı tarafından yaratıldığı, evrende oluşagelen olayların bizim gerçekliğimiz dışında oluştuğu gibi savlarını savunur. Ontolojik idealizm, fizik dünyanın sadece zihin için bir nesne ya da zihin içeriği olarak vardır. Bu açıdan bakıldığında idealist felsefe ontolojik bağlamda muhafazakâr bir çizgiyi temsil eder. Öncelikli olarak epistemolojik idealizme göre dış dünya insan zihninden bağımsız değildir. Bir bakıma bilgi insan zihnine göre oluşmaktadır ve İdealizme göre bilgi aprioridir. Uyum ve tutarlılık bilginin iki temel ölçütüdür. İnsan bilgisi insanın kendi doğal yaşantılarının birbirleriyle ilişkilerini yorumlayarak gerçeği anlamadaki çabalarının ürünüdür. Aksiyolojik açıdan idealizme göre değerler, ideallerin belirlediği zihince belirlenmiş sonuçlardır. Genelde maddi kazanım ötesinde bir inanç,
I, II, V ve VI
I, II, V ve VI
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi, realist felsefeye göre değerlerin temel niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal yapı doğa ve toplumun karşılıklı etkileşimiyle oluşur
B
Değerler insan zihnine bağımlıdır
C
C) Değerler, toplumun kendisinde bulunmaktadır.
D
D) Değerler doğa yasalarına uygundurlar
E
E) İnsan, akıllı ve aynı zamanda toplumsal politik bir hayvandır
Açıklama:
Sorunun doğru cevaplanabilmesi için çeldiricilerden hareket edersek, “Toplumsal yapı doğa ve toplumun karşılıklı etkileşimiyle oluşur, değerler, toplumun kendisinde bulunmaktadır, değerler doğa yasalarına uygundurlar ile insan, akıllı ve aynı zamanda toplumsal politik bir hayvandır” görüşlerinin realist felsefeye ait olduğu görülmektedir. Buna karşılık, “değerler insan zihnine bağımlıdır” görüşü realist felsefenin savlarından biri değildir. Bu bakımdan sorunun doğru cevabı “B” şıkkıdır.
Soru 4
Öğretim programının öğretmen, öğretilecek bilgi ve öğrenci olmak üzere üç öğesi bulunduğu savunan felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Pragmatizm
C
Materyalizm
D
Realizm
E
Varoluşculuk
Açıklama:
Öğretim programının öğretmen, öğretilecek bilgi ve öğrenci olmak üzere üç öğesi bulunduğu savunan felsefe realist felsefedir. Diğer felsefelerin öğretim programının ögelerine yönelik doğrudan görüşü bulunmamaktadır. Bu nedenle bu bilgiler ışığında “D” şıkkı doğru cevaptır.
Realizm
Realizm
Soru 5
Bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Varoluşculuk
C
Materyalizm
D
Realizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Pragmatizm, Türkçedeki karşılığı yararcılıktır ve genel olarak Amerikan felsefesi olarak bilinir. Pragmatizm bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe akımıdır. Darwin ve Lamark’ın biyoloji kuramına dayalı olarak fonksiyonalizm (işlevselcilik) yaklaşımıdır. Yaklaşıma göre doğrunun ölçütü, yarardır. Yararlı olan şey doğrudur. Bu bakımdan sorunun doğru cevabı “E” şıkkıdır.
Soru 6
I. Bilgi aposteriori nitelik taşır
II. Bilgi bilimsel yöntemle öğrenilir
III. Bilgi, yaşantı yoluyla elde edilir
IV. Mutlak gerçek ve bilgi tinseldir
V. Bilgi, doğruluk değeri taşıyan hipotezdir
VI. Bilginin apriori olması gerçektir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde pragmatik felsefenin epistemolojik bağlamda kimi nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Bilgi bilimsel yöntemle öğrenilir
III. Bilgi, yaşantı yoluyla elde edilir
IV. Mutlak gerçek ve bilgi tinseldir
V. Bilgi, doğruluk değeri taşıyan hipotezdir
VI. Bilginin apriori olması gerçektir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde pragmatik felsefenin epistemolojik bağlamda kimi nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III ve VI
D
I, II, III ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Pragmatik felsefeye göre epistemolojik bağlamda şu nitelikler sıralanabilir: Pragmatist eğitimde bilgi aposterioridir, yani sonradan edinilir. Bilgi, bilimsel yöntemle sınama ve yanılma yoluyla öğrenilir. Pragmatizmde bilgi, yaşantı yoluyla elde edilen ve doğruluk değeri taşıyan denencedir yani hipotezdir. Doğruluk değeri, sınama yoluyla belirlenmiş önermeler elde etmek için bilimsel yöntem ve özellikle tümevarım işe koşulmalıdır. Bu bilgilerin yanında soru kökünde verilen “mutlak gerçek ve bilgi tinseldir” ile “bilginin apriori olması gerçektir” görüşleri pragmatik felsefenin görüşleri değildir. Bu bilgilere göre sorunun doğru cevabı “D” şıkkıdır.
I, II, III ve V
I, II, III ve V
Soru 7
Eğitime ilişkin görüşleri daha çok sosyal, ekonomik ve politik yönü ile öne çıkar
Eğitimin ekonomik bir mal olarak kullanılabilir
Eğitimde düşünce ve inanç özgürlüğü önemlidir
Eğitim özel bir mal olarak ele alınabilir
Yukarıda verilen görüşleri savunan felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Eğitimin ekonomik bir mal olarak kullanılabilir
Eğitimde düşünce ve inanç özgürlüğü önemlidir
Eğitim özel bir mal olarak ele alınabilir
Yukarıda verilen görüşleri savunan felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Varoluşculuk
C
Materyalizm
D
Realizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Öncelikle şunu belirterek başlayalım. Genel olarak bakıldığında bir eğitim yaklaşımı yada felsefesi olmamakla birlikte sosyal, ekonomik ve politik yönleriyle eğitimi etkileyen kimi felsefeler de bulunmaktadır. Nitekim materyalizm ve liberalizm bu felsefeler bağlamında kimi örneklerdir. Örneğin materyalistler daha çok mülkiyet, eğitimde özelleştirme karşıtı olmak gibi görüşlerle öne çıkmaktadırlar. Buna karşılık, liberallerin “pedagojik” bağlamda eğitime ilişkin bütüncül program ve görüşlerinden çok; sosyal, ekonomik ve politik duruşun eğitim alanına yansıması olarak görülebilir. Liberalizmin eğitime ilişkin görüşleri bir kısmı doğrudan liberalizmin açık manifestosu olmayabilir. Ancak yüzyıllardır sosyoekonomik ve politik olarak yaygın uygulama alanı bulan bir anlayışın eğitim dünyasına da mirasının olduğu açıktır. Liberal felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek olmalıdır denilebilir. Liberal eğitimin genelinde Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, t
Soru 8
I. Eğitimde olguculuk ve bilimi temel alır
II. Eğitim bir üst yapı kurumudur
III. Öğretme öğrenme süreçlerinde sınıfsal değil; akademik bakış egemendir
IV. Bilgi apriori ve özneldir
V. Ölçme ve değerlendirme araçlarında geçerlik ve güvenirliği gerekli bulur
VI. Eğitim yönetiminde bilimsel anlayışların egemenliğini savunur
Yukarıda verilenlerden hangileri pozitivist felsefenin eğitim ve eğitim yönetimi le ilgili görüşleridir?
II. Eğitim bir üst yapı kurumudur
III. Öğretme öğrenme süreçlerinde sınıfsal değil; akademik bakış egemendir
IV. Bilgi apriori ve özneldir
V. Ölçme ve değerlendirme araçlarında geçerlik ve güvenirliği gerekli bulur
VI. Eğitim yönetiminde bilimsel anlayışların egemenliğini savunur
Yukarıda verilenlerden hangileri pozitivist felsefenin eğitim ve eğitim yönetimi le ilgili görüşleridir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, V ve VI
D
II, IV, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sorunun çözümü için öncelikle Materyalist felsefenin eğitime ilişkin genel görüşlerinin gözden geçirilmesi gerekir. Materyalist felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı daha çok sosyo-ekonomik ve politik odaklıdır. Kuşkusuz, materyalist eğitim felsefesi temel desteğini sosyolojik çatışma kuramından alır. Materyalist yaklaşımın eğitimi sosyolojik olarak yorumladığı öne sürülebilir. Bu bağlamda eğitimi toplumsal bir üst kurum olarak yorumlar. Eğitim amacı, egemen sınıfların istediği biçimde sistemi yeniden üretme, sisteme uygun iş gücü ve istendik davranışlara sahip birey yetiştirmektir. Materyalist felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde üretime dönük derslerin olmasıdır. Bu bağlamda en belirgin niteliği eğitimin üretim amaçlı görülmesidir. Materyalist eğitim anlayışının öğretme ve öğrenme süreçlerinde eğitimi daha çok sınıfsal özü ile ele alır ve eğitimin bilimsel sosyalizmin ilkelerine dayandırılmasını amaçlar. Eğitim etkinliklerinde kuram-uygulama bütünlüğü olmalıdır. Eğitim üretim için ilk
I, III, V ve VI
I, III, V ve VI
Soru 9
I. Eğitimin amaç ve uygulamalarında insanları modern bilimi temel alınmalıdır
II. Rasyonel olanın yanında olmak ilkelerine dayanan uygulamalara yer verilmelidir
III. Bilgi deney ispat yerine inanç ve itikatlara dayandırılır
IV. Fordizm, Fayolizm ve bürokratik yaklaşımlarının etkisi büyüktür
V. Ölçme araçlarının geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış olmalıdır
VI.İnsan zihninde depolanan bilgi yerine salt somut görünen ölçülebilir
Yukarıda verilenlerden hangileri pozitivist felsefenin eğitim ve eğitim yönetimi le ilgili görüşleridir?
II. Rasyonel olanın yanında olmak ilkelerine dayanan uygulamalara yer verilmelidir
III. Bilgi deney ispat yerine inanç ve itikatlara dayandırılır
IV. Fordizm, Fayolizm ve bürokratik yaklaşımlarının etkisi büyüktür
V. Ölçme araçlarının geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış olmalıdır
VI.İnsan zihninde depolanan bilgi yerine salt somut görünen ölçülebilir
Yukarıda verilenlerden hangileri pozitivist felsefenin eğitim ve eğitim yönetimi le ilgili görüşleridir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, V ve VI
D
II, IV, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Genel olarak pozitivist felsefenin görüşlerini şu biçimde özetlemek mümkündür. Pozitivist felsefeye göre eğitimin amacı, insanları modern bilimi temel alan, batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden birey olarak yetiştirmektir. Pozitivist felsefe ilkelere doğal olmayan karşısında doğal olana yönelmek, doğalın bilgisiyle yetinmek, despotik, köleci, özgürlük karşıtı irrasyonel durum ve uygulamalar karşısında rasyonel olanın yanında olmak ilkelerine göre eğitimi tanımlar. Pozitivist felsefeye göre öğretim programlarında içerik ve konu boyutunda bireyin bilimsel düşünmesini geliştirecek konulara yer verilmesi amaçlanır. Metafiziksel ifadelerden uzak bir içeriğine sahip olunmalıdır. Ayrıca program içeriği her şey doğrulanabilir ilkesine bağlı olmalıdır. Pozitivist felsefeye göre öğretme öğrenme süreçlerinin düzenlenmesinde deney ve gözleme dayalı çalışmalarla bilimsel araştırmalara yer verilmesi tercih edilir. Pozitivistlere göre önerme ancak ve ancak doğruluğu ya da yanlışlığı ampirik gözlem yol
I, II, IV ve V
I, II, IV ve V
Soru 10
I. Pragmatist ve pozitivist olunması
II. Ulusal politikaların öne çıkarılması
III. Bilimsellik ve akılcılığın öne çıkarılması
IV. Laiklik ve fırsat eşitliği ilkesinin benimsenmesi
V. Öğretim birliği ilkesinin öne çıkarılması
VI. Uygulamalı ve işlevsel eğitimin benimsenmesi
Yukarıdakilerden hangileri Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’nin ulusal eğitim politikalarını etkileyen nitelikleridir?
II. Ulusal politikaların öne çıkarılması
III. Bilimsellik ve akılcılığın öne çıkarılması
IV. Laiklik ve fırsat eşitliği ilkesinin benimsenmesi
V. Öğretim birliği ilkesinin öne çıkarılması
VI. Uygulamalı ve işlevsel eğitimin benimsenmesi
Yukarıdakilerden hangileri Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’nin ulusal eğitim politikalarını etkileyen nitelikleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sorunun kökünde verilenler Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitimle ilgili görüşleriyle birlikte gözden geçirildiğinde, şu görüşlerin Mustafa Kemal Atatürk’e ait olduğu görülmektedir. Öncelikle Mustafa Kemal Atatürk pragmatist ve pozitivisttir ve ulusal politikaların öne çıkarılmıştır. Bilimsellik ve akılcılığı savunmuştur. Laiklik ve fırsat eşitliği ilkesinin Mustafa Kemal’le birlikte savunulan bir başa temel ilkedir. Öğretim birliği ilkesi öne çıkarılmış ve uygulamalı ve işlevsel eğitimin benimsenmiştir. Bu bilgilere bakılarak sorunun cevabın “E” şıkkı olduğu görülmektedir.
I, II, III, IV, V ve VI
I, II, III, IV, V ve VI
Soru 11
Realist felsefe açısından eğitim, aşağıdaki konu başlıklarından en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Felsefenin Tanımı ve Kapsamı
B
Eğitim Felsefesinin Temelleri
C
Eğitim Sistemlerinde Alternatif Okullar
D
Türk Eğitim Sisteminin Felsefi Temelleri
E
Felsefi Akımlar ve Eğitim
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında realist eğitimcilik anlayışı, eğitimin işlevini kişiyi şu ya da bu yönde koşullandırma çabası yerine doğal ve kültürel çevresine uyumlu hale getirme çabasıdır. Bu bağlamda çevreyi tanıma, öğrenme, ideal bir dünya kurmayı değil gerçek dünyayı anlamaya ve onu değiştirmeden öğrenilmesini amaçlar. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Realizm, gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefe akımını temsil ettiğinden ve eğitimle doğrudan ilişkili görüşler öne sürdüğünden bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 12
Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşü, aşağıdaki seçeneklerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Varoluşçuluk
D
Natüralizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
İdealizm sözcüğünün iki farklı biçimde kullanıldığı söylenebilir: Felsefe tarihinin her çağında birçok düşünür tarafından temsil edilen idealizm, günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır. Eğitimde genellikle kendini gerçekleştirme olarak anılır. Bilgiye ilişkin görüşü, bilginin sadece aklın ürünü olduğu biçimindedir. Çünkü esas gerçek fizik evrende değil aklın içindedir. İdealist eğiticiler insan değerini çok yüksek görürler ve bunun eğitimle yükseltileceğine inanırlar. İkinci karşılığı yani felsefi boyutta idealizm, tüm gerçekliği ruhsal ya da düşünsel sayan, tüm bilgilerimizi algı, imge ve düşünce gibi bilinç süreçlerine indirgeyen görüştür. Özetle İdealizm genel anlamda ülküyle belirlenmiş olan ve bu ülküye çıkar gütmeden bağlı kalan yaşam biçimi ve dünya görüşü anlamına gelir. Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşü İdealizmle ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 13
Gerçeğin insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi görüş, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Naturalizm
D
Pragmatizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Realizm, Türkçede gerçekçilik kavramıyla karşılanmakla birlikte felsefi olarak dış dünyanın bilgi ve duyularımızdan bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi akım biçiminde tanımlanır. Gerçek, insan zihninin dışında yaşamda var olandır. Gerçek bilgi insanın dışında var olagelen bireyden bağımsız bulunmaktadır. Bir bakıma bu duruma göre gerçekçilik değişik türleri olsa da özneden bağımsız olan özne olsa da olmasa da “kendiliğindenliğe” sahip bir gerçeklik bulunduğunu savunan görüştür. Özetle Realizm, gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan bir felsefi görüş olduğundan yukarıdaki sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi realist felsefenin eğitime yansımalarından birisidir?
Seçenekler
A
Eğitimin bireye aklını kullanmayı sağlayacak etkinlikleri sunması
B
Öğrenen merkezli program geliştirme yaklaşımlarının benimsenmesi
C
Bireysel güven duygusunun geliştirilmesinin amaçlanması
D
Eğitimin bireyi toplumsal gerçekliğe göre hazırlaması
E
Bireyin doğal bir ortamda öğreneceklerini ilgi ve yeteneğine göre seçmesi
Açıklama:
Realizm, gerçeğin insan zihninin dışında var olduğunu ve gerçek bilginin insanın dışında bireyden bağımsız bulunduğunu savunur. Realist eğitimde genel amaç bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Buna temel amaca bağlı olarak amaçlar, yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak ve insanı toplumsal yaşama hazırlamaktır. Eğitimle bireyin toplumsal gerçekliğe göre yaşama hazırlaması amaçlanır. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, eğitimin bireyi toplumsal gerçekliğe göre hazırlaması realizmin eğitime yansımalarından birisini temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 15
Türkçedeki karşılığı yararcılık olan felsefi akım, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Modernizm
B
Postmodernizm
C
Pragmatizm
D
Naturalizm
E
İdealizm
Açıklama:
Pragmatizm, Türkçedeki karşılığı yararcılıktır ve genel olarak Amerikan felsefesi olarak bilinir. Pragmatizm bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe akımıdır. Başlıca temsilcileri Charles Sanders, C. S. Pierce, William James ve John Dewey’dir. Bir felsefi anlayış olarak pragmatizm metafiziksel pragmatizm, bilimsel pragmatizm ve dini-ahlaki pragmatizm biçiminde üç boyutta incelenebilir. Pragmatizm genelde karar sürecinde pratik yararın seçilmesi temel varsayımına dayanır. Pragmatik felsefenin temel teması gerçeğin değiştiği, değerlerde görecelik, insan doğasının biyolojik ve sosyolojik nitelikte olduğu, yaşam tarzı olarak demokrasinin ve insan yönetiminde kritik zekânın önemli olduğu görüşlerine dayanır. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Türkçedeki karşılığı yararcılık olan felsefi akım pragmatizmi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 16
Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Varoluşçuluk
D
Pragmatizm
E
Pozivitizm
Açıklama:
İdealizm genel anlamda ülküyle belirlenmiş olan ve bu ülküye çıkar gütmeden bağlı kalan yaşam biçimi ve dünya görüşü anlamına gelir. Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşüdür.
Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşü idealizmdir.
Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşü idealizmdir.
Soru 17
Bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe akımıdır (1), Gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi görüştür (2), Özgürlüğü birincil politik değer olarak ele alan bir ideoloji, politika geleneği ve felsefe akımıdır (3), Olguculuk, modern bilimi temel alan batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden bir felsefi akımdır (4). Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış yerlere sırasıyla hangi felsefe akımları gelmelidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm- Pozitivizm- Realizm- Liberalizm
B
Liberalizm- Pozitivizm- Realizm- Pragmatizm
C
Pragmatizm- Realizm- Liberalizm- Pozitivizm
D
Realizm- Liberalizm- Pozitivizm- Pragmatizm
E
Pozitivizm- Realizm- Pragmatizm- Liberalizm
Açıklama:
Bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe akımı (Pragmatizm), Gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi görüş (Realizm), Özgürlüğü birincil politik değer olarak ele alan bir ideoloji, politika geleneği ve felsefe akımı (Liberalizm), Olguculuk, modern bilimi temel alan batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden bir felsefi akım (Pozitivizm)dir.
Doğru cevap Pragmatizm-Realizm-Liberalizm-Pozitivizmdir.
Doğru cevap Pragmatizm-Realizm-Liberalizm-Pozitivizmdir.
Soru 18
İçerik ve konu açısından öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı, öğretme- öğrenme süreçleri bakımından doğaya ve topluma uyum sağlamak için gerçekleştirecek davranışları amaçlayan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Pragmatizm
E
Pozivitizm
Açıklama:
Realizm, İçerik ve konu açısından realist felsefe öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı amaçlar. Öğretme- öğrenme süreçleri bakımından ise şu özellikler öne çıkmaktadır. Realizmin eğitim programı anlayışına göre amaç; insanın doğaya, topluma uyum sağlamasını gerçekleştirecek davranışlar olduğundan, eğitim durumları doğaya ve topluma uyum sağlamak için gerçekleştirecek davranışlar olmalıdır. Realist eğitim anlayışı da insan aklını öne alır ve konu alanını merkeze alan program anlayışını benimserler.
İçerik ve konu açısından öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı, öğretme- öğrenme süreçleri bakımından doğaya ve topluma uyum sağlamak için gerçekleştirecek davranışları amaçlayan felsefi akım Realizmdir.
İçerik ve konu açısından öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı, öğretme- öğrenme süreçleri bakımından doğaya ve topluma uyum sağlamak için gerçekleştirecek davranışları amaçlayan felsefi akım Realizmdir.
Soru 19
Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayışı benimseyen ve öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahip olan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Pragmatizm
E
Pozivitizm
Açıklama:
Eğitim programının temel amacı, bireyi yaşama hazırlamalıdır. Pratik yönü, gözlem ve deneye ağırlık veren bir felsefe olmasından ötürü öğretim süreçleri uygulamaya yönelik etkinlikleri içerir. Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayış egemendir. Öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir.
Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayışı benimseyen ve öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahip olan felsefi akım pragmatizmdir.
Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayışı benimseyen ve öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahip olan felsefi akım pragmatizmdir.
Soru 20
Materyalist felsefenin epistemolojik bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi, insan zihni ile insan dışındaki dünyanın karşılıklı etkileşimiyle gerçekleşir.
B
Dış dünya insan zihninden bağımsız değildir; Bir bakıma bilgi insan zihnine göre oluşmaktadır ve bilgi aprioridir.
C
Bilgiler olgulara dayanmalıdır, kanıtlanmayan, olgulara dayanmayan bilgilerin geçerliliği yoktur.
D
Bilgi aposterioridir, yani sonradan edinilir ve bilimsel yöntemle sınama ve yanılma yoluyla öğrenilir.
E
Bilgi beynin diyalektiği ile doğanın diyalektiğinin etkileşimin sonucu oluşur.
Açıklama:
Epistemolojik açıdan materyalist felsefeye göre bilgi beynin diyalektiği ile doğanın diyalektiğinin etkileşimin sonucu oluşur. Materyalist felsefede ruh ve manevi değerleri yaratan maddedir ve asla maddesiz ruh görülememektedir. Madde her ruhun dışında vardır. İdealistlerin aksine ‘şeyleri’ yaratan fikirlerimiz değildir; fikirler ‘şeylerden’ yaratılır.
Materyalist felsefeye göre epistemolojik açıdan bilgi beynin diyalektiği ile doğanın diyalektiğinin etkileşimin sonucu oluşur.
Materyalist felsefeye göre epistemolojik açıdan bilgi beynin diyalektiği ile doğanın diyalektiğinin etkileşimin sonucu oluşur.
Soru 21
Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, toplum birey içindir” biçiminde açıkladığı görüşü hangi felsefi akımın anlayışını temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
İdealizm
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
Liberal felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek olmalıdır denilebilir. Liberal eğitimin genelinde Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, toplum birey içindir” biçiminde açıkladığı anlayış egemendir. Bu bağlamda bireyci sosyolojinin girişken, kendine yeten, özgür davranan birey yetiştirmeyi amaçladığı açıktır.
Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, toplum birey içindir” biçiminde açıkladığı anlayış liberalist felsefenin anlayışını temsil etmektedir?
Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, toplum birey içindir” biçiminde açıkladığı anlayış liberalist felsefenin anlayışını temsil etmektedir?
Soru 22
Postmodernizmin “Anti-demokratik ve totaliter bir tutumdur.” şeklinde ortaya çıkan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçeklik ve doğruluk
B
Nesnellik
C
Üst anlatılar
D
Toplum mühendisliği
E
Temelsizlik
Açıklama:
Postmodernizmin temel özelikleri : Gerçeklik ve doğruluk: Kültüre, dilsel yapılara ve özneye bağımlıdır. Nesnellik: İdeolojik bir kavramdır, güç, otorite ve iktidarların bir maskesidir. Sürekli değişim: Değişmeyen hiçbir şey yoktur. Odaksızlık veya çok-odaklılık: Ne kadar kültür varsa o kadar odak vardır. Temelsizlik: Varlık, bilgi ve değerin dayandığı sarsılmaz bir temel yoktur. Benlik: Evrensel bir benlik ya da insan imgesi bulunmamaktadır. Yorumsamacılık: Her metin, farklı anlamlandırılmaya açık bir testtir. Evrenselliğe karşı yerellik: Evrensellik, beyaz ırkın değerlerini dünyaya empoze etme aracıdır. Toplum mühendisliği: Anti-demokratik ve totaliter bir tutumdur. Üst anlatılar: Baskıcı büyük öykülerdir. Çoğulculuk: Tekçiliğe karşı çoğulculuğun yaygınlaştırılması gerekir. Eklektizm: Her şey olur, her şeyden iki yüz elli gram almak gerekir.
Postmodernizmin “Anti-demokratik ve totaliter bir tutumdur.” şeklinde ortaya çıkan özelliği “Toplum mühendisliği”dir.
Postmodernizmin “Anti-demokratik ve totaliter bir tutumdur.” şeklinde ortaya çıkan özelliği “Toplum mühendisliği”dir.
Soru 23
“Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.” anlayışı hangi felsefe akımın eğitime bakış açısıdır?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Postmodernizm
C
Naturalizm
D
Materyalizm
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
Postmodernizm, “Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.” anlayışını benimsemektedir.
“Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.” anlayışı Postmodernizmin eğitime bakış açısıdır.
“Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.” anlayışı Postmodernizmin eğitime bakış açısıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi varoluşçu felsefenin öğrenme-öğretme sürecine yönelik bakış açısıdır?
Seçenekler
A
Görecelik ve bireysellik baskındır; içinde yaşadığımız yüzyılda bilginin öğrenilmesinde çok tüketilmesi önem kazanır.
B
“Yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahip olunur.
C
Probleme dönük çalışmalardan çok bireyselliği geliştirecek sanat ve düşün birlikteliği sağlayacak teknik ve yöntemlere yer verilir.
D
“İşe yararlılık, etkili, verimli olma ve bireycilik” anlayışlarına göre uygun yöntem ve teknikler bulunur.
E
Deney ve gözleme dayalı çalışmalarla bilimsel araştırmalara yer verilmesi tercih edilir.
Açıklama:
Varoluşçu felsefede, öğrenme öğretme süreci bağlamında öğretim yöntemleri bakımından probleme dönük çalışmalardan çok bireyselliği geliştirecek sanat ve düşün birlikteliği sağlayacak teknik ve yöntemlere yer verilmesi amaçlanır.
Varoluşçu felsefenin öğrenme-öğretme sürecine yönelik yansıması “Probleme dönük çalışmalardan çok bireyselliği geliştirecek sanat ve düşün birlikteliği sağlayacak teknik ve yöntemlere yer verilmesi” biçiminde gerçekleşir.
Varoluşçu felsefenin öğrenme-öğretme sürecine yönelik yansıması “Probleme dönük çalışmalardan çok bireyselliği geliştirecek sanat ve düşün birlikteliği sağlayacak teknik ve yöntemlere yer verilmesi” biçiminde gerçekleşir.
Soru 25
Mustafa Kemal Atatürk’ün düşünce sisteminde yaşam ve eğitim görüşü baskın biçimde aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Realist, materyalist ve varoluşçu
B
Liberalist, pozitivist ve pragmatist
C
İdealist, natüralist ve postmodernist
D
Rasyonalist, pozitivist ve hümanist
E
Akılcı, idealist, realist
Açıklama:
Mustafa Kemal Atatürk’ün düşünce sistematiği içinde sorunların akılcı gerçekçi, bilimsel ve insancıl çözme yaklaşımı egemendir. Bu bakışa göre de Mustafa Kemal’in yaşam ve eğitim görüşü baskın bir biçimde rasyonalist, pozitivist ve hümanist bir içerik taşımaktadır.
Mustafa Kemal Atatürk’ün düşünce sisteminde yaşam ve eğitim görüşü baskın biçimde rasyonalist, pozitivist ve hümanisttir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün düşünce sisteminde yaşam ve eğitim görüşü baskın biçimde rasyonalist, pozitivist ve hümanisttir.
Soru 26
İnsanı merkeze alarak insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen felsefi akım, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Natüralizm
D
Varoluşçuluk
E
Pragmatizm
Açıklama:
İnsanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen felsefi akım, Egsistansiyalizm yani Türkçedeki karşılığı Varoluşçuluktur. Varoluşçu felsefeye göre eğitim bireyin özgürlüğünü geliştirmeli, bu konudaki gizli ve açık baskıları belirlemeli ve etkisizleştirmelidir. Amaç bireyin uyumlaştırılması değil, özgürleştirilmesi olmalıdır. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, insanı merkeze alarak, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen felsefi akım Varoluşçuluğu temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Varoluşçu felsefenin eğitime yansımalarından birisidir?
Seçenekler
A
Öğrenme- öğretme süreçleri doğal süreçler olmalıdır
B
Eğitim programının temel amacı bireyin hayata hazırlanması olmalıdır
C
Konu alanını merkeze alan program anlayışı benimsenmelidir
D
Gerçek bilgi aklın ürünü olan bilgidir
E
Eğitim sisteminin merkezinde öğretmen olmalıdır
Açıklama:
Genel bir yaklaşımla varoluşçuluk felsefesinin eğitime yansımaları özgür birey, özgür toplum ilkeleriyle özetlenebilir. Bir yandan genel bir toplumsal birliktelik yerine bireyin kendini gerçekleştirmesi amaçlanmaktadır. Varoluşçu felsefe sosyal organizasyon ve grup dinamizmine karşıtlığı nedeniyle bireysel güven duygusunun da geliştirilmesini amaçlar. Varoluşçu felsefeye göre öğretim programlarında konu - içerik ve öğrenme-öğretme süreçleri doğal süreçler olmalıdır. Her nerede eğitim gereksinimi varsa, öğretici, öğrenen ve öğretilecek konu varsa, orada eğitim olasılığı vardır. Bu ifadelerden hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, öğrenme- öğretme süreçlerinin doğal süreçler olması Varoluşçu felsefenin eğitime yansımalarından birisi olduğundan bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 28
Doğayı tek gerçeklik olarak kabul eden felsefi akım, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Naturalizm
C
İdealizm
D
Realizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Naturalizm, Türkçede doğacılık sözcüğüyle karşılanmaktadır. Natüralizmin pratikte birbirini tamamlayan iki görüşle betimlemek olanaklıdır. Öncelikle natüralizm her şeyin doğal olduğu, yani var olan her şeyin doğal dünyanın bir parçası olup, araştırmaya özgü yöntemlerle araştırılması gerektiğini savunur. Natüralist felsefe realist felsefeden etkilenerek doğayı tek gerçeklik, bilgi ve değer kaynağı olarak görmüştür. Natüralistler, insan zihnini doğal kavramlarla açıklayarak, insanı doğal bir varlık olarak iyi olduğunu ifade ederler. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, doğayı tek gerçeklik olarak kabul eden felsefi akım Naturalizmi betimlediğinden bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 29
Auguste Comte, aşağıdaki felsefi akımlardan hangisinin önemli bir temsilcisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Pragmatizm
C
Pozitivizm
D
Materyalizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Auguste Comte, sosyoloji ismini öne süren ilk sosyologtur. "Sosyoloji neden diğer bilim dalları gibi bir dal olmasın" tezini savunarak sosyolojinin temelini o zamanlarda attı. Ayrıca Comte yaşadığı çağda altı temel bilimden söz etmiştir. Bunlar genel, basit ve bağımsız olanlardan özel, karmaşık ve bağımlı olanlara doğru sırasıyla şu şekildedir: Matematik, astronomi, fizik, kimya, fizyoloji ve sosyolojidir (Wikipedia, 2019). Pozitivist felsefe ve geleneğinin en önemli filozoflarından Auguste Comte’a göre toplumlar bilimsel yani pozitivist düşünme aşamasına ulaşıncaya kadar uzun bir tarihsel süreç yaşamıştır. Felsefe ve sosyoloji alan yazınında üç hal yasası olarak bilinen bu anlayışa göre felsefi ve dini bakış açıları teolojik aşama, metafizik aşama ve pozitif aşama olmak üzere üç değişik aşama geçirmiştir. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler analiz edildiğinde, Auguste Comte Pozitivizmin önemli bir temsilcisi olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 30
Eklektizm, aşağıdaki felsefi akımlardan hangisinin temel bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Materyalizm
C
Pragmatizm
D
Modernizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Postmodernizm, modernizm sonrası ya da ötesi anlamında kullanılmaktadır. Postmodernizm olumlu ya da olumsuz anlamda modernizmden farklılaşan tüm siyasal ve toplumsal değişimleri, düşünsel ve kuramsal ürünleri ve kültürel pratikleri kapsayan bir formülasyondur. Postmodern felsefeye göre, toplumu üretim biçimleri değil; biçimlendirilmiş medya şekillendirmektedir. Eğitim alanına yansımaları, medyanın daha yoğun kullanımı, çok seslilik, merkezi kontrolün kalkması eleştirel bir pedagoji yaratılması, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara geçiş istemleri biçimin de özetlenebilir. Postmodernizmin önemli bir özelliklerinden birisi eklektizmdir. Eklektizm farklı düşünce sistemlerinden seçilen öğretilerin belli bir amaçla seçilerek bir sistem olarak bütünleştirilmesidir. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, eklektizm postmodernizmin bir özelliğini yansıttığından bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin öğretmen yetiştirilen kurumlarda okutulmasının EN ÖNEMLİ gerekçesi nedir?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik ve politik bir bakış açılarının kazanılması
B
Belli konularda bir bilinç oluşturulması
C
Öğretmenlik mesleğinin temellerinin anlaşılması
D
Bazı görüşler hakkında bilgi edinilmesi
E
Felsefi akımların bilinmesi
Açıklama:
Eğitim felsefesi dersinde genel felsefelerin çalışılmasının birçok nedeni bulunmaktadır. Öncelikli olarak öğretmenin işlevsel, işevuruk bir yaşam tarzı oluşturabilmesi için felsefi bir bakış açısı kazanması bir gerekliliktir. İkincil neden kimi eğitim felsefelerinin özü gereği bir bakıma kimi genel felsefelerin izdüşümü niteliği göstermesidir. Bir başka neden ise genel olarak düşünme yöntemlerinin kimi genel felsefelerin bir yansıması olması gerçeğidir. Eğitim alanında genel felsefelerin çalışılmasının bir başka ve daha genel bir gerekçe ise felsefi yaklaşımların genelde sosyo-ekonomik ve politik bakış açılarının bulunmasıdır.
Soru 32
Ahmet öğretmenin yüce amaçlar benimseyip bu amaçlar için kendisini eğitime adaması hangi felsefenin etkisinde kaldığını gösterir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
İdealizm sözcüğünün iki farklı biçimde kullanıldığı söylenebilir: Felsefe tarihinin her çağında birçok düşünür tarafından temsil edilen idealizm, günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır. Eğitimde genellikle kendini gerçekleştirme olarak anılır. Bilgiye ilişkin görüşü, bilginin sadece aklın ürünü olduğu biçimindedir. Çünkü esas gerçek fizik evrende değil aklın içindedir. İdealist eğiticiler insan değerini çok yüksek görürler ve bunun eğitimle yükseltileceğine inanırlar
Soru 33
Merkezde konular, dersler, evrensel doğrular ve bunları aktaracak öğretmen bulunmaktadır. Bilgi merkezli eğitim programları geliştirme yaklaşımının benimsendiği eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Öğretim programının amaç boyutu açısından bakıldığında, idealist eğitimde amaç kişiyi iyiyi, doğruyu ve güzeli aramaya yöneltmektir. İdealizmin bilgi teorisine göre gerçek bilgi, aklın ürünü olan bilgidir. Bu nedenle eğitim durumları insan aklını çalıştırmayı sağlayacak ve onu Tanrı’ya ulaştıracak biçimde düzenlenmelidir. İdealizme göre, akla dayalı ve insanı Tanrıya ulaştıracak olan davranışlar istendiktir. Bu bağlamda idealizmde eğitim durumu, insanın aklını çalıştırmayı sağlayacak ve onu Tanrıya ulaştıracak biçimde düzenlenmelidir. İdealist felsefede merkezde konular, dersler, evrensel doğrular ve bunları aktaracak öğretmen bulunmaktadır. Bu nedenle idealistler bilgi merkezli eğitim programları geliştirme yaklaşımını benimsemişlerdir.
Soru 34
Toplumsal gerçekliği anlamayı merkeze alan, evrenin bir düş ya da hayal olmadığını, somut olarak var olan bir gerçeklik olduğunu ve algılarımızdan bağımsız olduğunu ileri süren felsefi akım hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Ontolojik açıdan realist felsefe toplumsal gerçekliği anlamayı merkezine alır. Nitekim realist felsefe en genel ifadeyle bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu savunur. İdealist felsefenin evrendeki olup biteni ve nesneleri ruhsal olan asıl gerçekliğin görüntüsü ya da algılarımızın bir yansıması olarak görmesine karşılık realistler için evren bir düş ya da hayal değil; somut olarak var olan bir gerçektir; algılarımızdan bağımsızdır.
Soru 35
Öğrencilerin uygulama, gözlem, deney vb. çalışmalarla değerlendirilmesinde öğretmenin çok önemli rolü olduğunu, öğretmenin yaşamı bilen, öğrenciyi tanıyan ve öğrenciyi yaşama hazırlamakla görevli kişi olduğunu ileri süren eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Realistler öğrencilerin uygulama, gözlem, deney vb. çalışmalarla değerlendirilmesini de amaçlar. Bu noktada öğretmenin önemi büyüktür. Çünkü öğretmen yaşamı bilen ve öğrenciyi tanıyan olarak; öğrenciyi yaşama hazırlamakla görevlidir. Realist felsefeye göre öğretmen, eğitimde mutlak otoritedir ve konuya bağlı öğretmen odaklı bir sürecin yöneticisidir. Öğrenmenin sorumluluğu öğrenciye aittir. Ancak okulun işlevi öğrencilerin zihinsel gelişimini sağlayarak kültür odaklı bilgi ve beceri sahibi kılmaktır. Genel olarak bakıldığında realist eğitimcilik anlayışı, eğitimin işlevini kişiyi şu ya da bu yönde koşullandırma çabası yerine doğal ve kültürel çevresine uyumlu hale getirme çabasıdır. Bu bağlamda çevreyi tanıma, öğrenme, ideal bir dünya kurmayı değil gerçek dünyayı anlamaya ve onu değiştirmeden öğrenilmesini amaçlar.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi pragmatizmin başlıca temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Hegel
B
Descartes
C
Spinoza
D
Leibniz
E
Dewey
Açıklama:
Pragmatizm, Türkçedeki karşılığı yararcılıktır ve genel olarak Amerikan felsefesi olarak bilinir. Pragmatizm bir kavram, ilke veya görüşün anlam veya doğruluğunu pratik sonuçlarıyla belirleyen felsefe akımıdır. Darwin ve Lamark’ın biyoloji kuramına dayalı olarak fonksiyonalizm (işlevselcilik) yaklaşımıdır. Yaklaşıma göre doğrunun ölçütü, yarardır. Yararlı olan şey doğrudur. Başlıca temsilcileri Charles Sanders, C. S. Pierce, William James ve John Dewey’dir.
Soru 37
Eğitimde bireylere toplumsal yaşamda işe yaracak, işleri kolaylaştıracak bilgi, beceri ve tutumların kazandırılmasını amaçlayan, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesini benimseyen eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Pragmatist eğitimde bireylere toplumsal yaşamda işe yaracak, işleri kolaylaştıracak bilgi, beceri ve tutumların edinilmesi amaçlanır. Eğitim programının temel amacı, bireyi yaşama hazırlamalıdır. Pratik yönü, gözlem ve deneye ağırlık veren bir felsefe olmasından ötürü öğretim süreçleri uygulamaya yönelik etkinlikleri içerir. Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayış egemendir. Öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir.
Soru 38
Öğretmen için öğrencinin nesne değil özne olduğu, öğretmen, okul ya da toplumun gereksinimlerinin karşılanması için kullanılan bir araç olmadığı ve okulun bireyin kendisini bulmasına olanak sağladığını öne süren felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Varoluşculuk, bireyin gelişimi odaklı çalışmaları esas alır. Akılcı olmayan bu dünyada bireyin var oluşunu araştırma konusu edinilir. Öğretmen için öğrenci nesne değil öznedir ve öğretmen, okul ya da toplumun gereksinimlerinin karşılanması için kullanılan bir araç değildir. Okul, bireyin kendisini bulmasına olanak sağlamalıdır. Varoluşçu eğitimin kimi özelikleri şu biçimde özetlenebilir: Eğitimin en temel amacı, insanın kendini gerçekleştirilmesine olanak verilmesidir. Çalışma konuları toplum bilimleri, sanat ve felsefe odaklı seçilmesini savunur. Bilgi nesnel ve kesin değil, özneldir. Özgürlük bir bakıma seçme, eylemde bulunma ve sorumluluk almadır.
Soru 39
İnsanların modern bilimi temel alan, batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden birey olarak ilmesini esas alan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Pozitivist felsefeye göre eğitimin amacı, insanları modern bilimi temel alan, batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden birey olarak yetiştirmektir. Pozitivist felsefe ilkelere doğal olmayan karşısında doğal olana yönelmek, doğalın bilgisiyle yetinmek, despotik, köleci, özgürlük karşıtı irrasyonel durum ve uygulamalar karşısında rasyonel olanın yanında olmak ilkelerine göre eğitimi tanımlar. Pozitivist felsefeye göre öğretim programlarında içerik ve konu boyutunda bireyin bilimsel düşünmesini geliştirecek konulara yer verilmesi amaçlanır. Metafiziksel ifadelerden uzak bir içeriğine sahip olunmalıdır. Ayrıca program içeriği her şey doğrulanabilir ilkesine bağlı olmalıdır. Pozitivist felsefeye göre öğretme öğrenme süreçlerinin düzenlenmesinde deney ve gözleme dayalı çalışmalarla bilimsel araştırmalara yer verilmesi tercih edilir. Pozitivistlere göre önerme ancak ve ancak doğruluğu ya da yanlışlığı ampirik (görgül) gözlem yoluyla kesinleştirilmesi olanaklıysa bilimseldir
Soru 40
Belirli bir ideoloji aktarımının öne çıkması yönüyle bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak hangi felsefi akımın uygulandığı düşüncesi doğmaktadır?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşculuk
E
Pozitivizm
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealist felsefe başattır. Çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır. Pozitivist felsefenin etkisi oldukça geniş olmakla birlikte kültürel değişim ve etki ile postmodernizmin etkisi yaygınlaşmaktadır. İdeolojik tercihler ve tarihsel gerçekliklerin bir etkisi olarak eğitim sisteminde materyalist felsefe reel olarak etkisizdir. Ancak bir çalışma alanı olarak bu felsefenin üst öğretim kurumlarında değinildiği söylenebilir. Farklılaştırılmış öğretim, işbirlikli öğrenme gibi çağdaş uygulamalar sistemin arz-talep sorunu ve yetersizlikler ve gelenekçi yapısında pek fazla yer bulmamaktadır.
Soru 41
"Güzelliğin on par'etmez, Bu bendeki aşk olmasa (Aşık Veysel)" dizelerindeki güzellik yorumu hangi felsefi akıma uygundur?
Seçenekler
A
İdelizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşçuluk
E
Liberalizm
Açıklama:
Değerler felsefisi açısından idealizm nesneyi özneye, bilineni bilene bağlı kılan; her türlü maddi varlığın ruhsal bir temele indirgenebileceğini savunan yaklaşımdır. Söz konusu dizelerde karşıdaki kişinin güzelliği özneye veya onu bilene bağlı olarak ifade edilmektedir.
Soru 42
İdealist felsefeye göre eğitim programlarının amacı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
Bireylere kendi amaçlarını seçme gücü kazandırmalıdır.
B
Bireyi iyiyi ve güzeli aramaya yönlendirmelidir.
C
Bireye fiziksel çevreye uyum yeteneği kazandırmalıdır.
D
Bireyi yaşama hazırlamalıdır.
E
Bireyi özgür ve ekonomik bir varlık olarak yetiştirmelidir.
Açıklama:
İdealist felsefeye uygun eğitim programının amacı, kişiyi iyiyi, doğruyu ve güzeli aramaya yöneltmektir. İdealist bir eğitimin amacı, öğrencileri doğruyu aramaya teşvik etmek ve bu doğrultuda zihnin çalışmasına olanak vermektir.
Soru 43
I-Bilimsel araştırmaya dayalı öğretim yöntemleri benimsenir.
II-Eğitim programının amacı öğrenciyi topluma hazırlamaktır.
III-İçeriğin düzenlenmesinde konu merkezli öğrenme esastır.
IV-Öğretim içeriğinde çok yönlülük ve çok kültürlülük söz konusudur.
Yukarıdakilerden hangileri realist felsefenin eğitime yansımaları arasındadır?
II-Eğitim programının amacı öğrenciyi topluma hazırlamaktır.
III-İçeriğin düzenlenmesinde konu merkezli öğrenme esastır.
IV-Öğretim içeriğinde çok yönlülük ve çok kültürlülük söz konusudur.
Yukarıdakilerden hangileri realist felsefenin eğitime yansımaları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Realist eğitimde genel amaç, bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak, mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. İçerik ve konu açısından realist felsefe öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı amaçlar. Tıpkı idealizmdeki gibi konu alanı merkeze alan eğitim programları benimsenir. Ancak en önemli fark realist programda konuların mantıklı bir düzen içinde sınıflanarak belirli disiplinlerle verilmesidir. Bilimsel araştırmayı temel alan öğretim yöntemleri pragmatizm; çok yönlülük ve çok kültürlülüğe yönelik içerik düzenlemeleri postmodernizmin eğitime yansımalarıdır.
Soru 44
"Bir öğretmen sınıfta öğrettiği bazı bilgi ve becerilerin öğrencilerin sosyal çevrede sorunlarını çözmede işe yaramadığını kullandığı ölçme ve değerlendirme etkinlikleriyle belirlemiş; öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri ile de teyit etmiştir. Bu değerlendirmelere bağlı olarak programın hedef ve içeriklerinde değişikliklere gitmiştir." Bu öğretmenin uygulamaları hangi felsefi yaklaşımın görüşlerine uygundur?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Realizm
C
Varoluşçuluk
D
Materyalizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Pragmatist felsefede ölçme ve değerlendirmenin, öğrenci edinimlerinin toplumsal yaşamda kullanabilme ve gelişim becerilerine göre yapılması esastır. Pragmatik öğretim programlarında öğrenen merkezli program geliştirme yaklaşımları benimsenir. Programlarda hedefler esnek olup, süreç içerisinde değişmeye açıktır. Bu açıdan değerlendirme boyutunda geleneksel yöntemlere ek olarak bireyin kendi başarısını ölçtüğü bireysel değerlendirme teknikleri de kullanılmaktadır.
Soru 45
Realist eğitimin temel amacı yeni kuşaklara kültürel mirası aktarma ve insanı topluma hazırlayarak bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Varoluşçuluk ve liberalizme dayalı eğitimin amaçları aşağıdaki boyutlardan hangisi ile realist eğitimin amacından ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
Bilginin değişebilir olması
B
Doğrunun sonuçlara bağlı olması
C
İnsanın kendi değerlerini oluşturması
D
Bireyin özgürleşmesi
E
Bilginin doğaya uygun olması
Açıklama:
Varoluşçu eğitim anlayışı, özgürlükçülük, bireyselcilik ve bireyin kendini gerçekleştirmesi temalarına dayanır. Varoluşçu felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı bakımından en temel görüş, çocuğu özgür birey olmaya teşvik etmektir. Liberal felsefeye göre de eğitim sistemlerinin amacı özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek olmalıdır denilebilir. Liberaller eğitim politikalarında akademik özerkliğe, öğrenme ve öğretme özgürlüğüne özel bir anlam ve önem verirler. Bunlara karşın realist eğitimde özgürleşme anlayışından daha çok bireyin topluma, değerlere ve çevreye uyum sağlaması temasına vurgu yapılmaktadır.
Soru 46
Eğitime ilişkin bütüncül bir bakış ortaya koymaktan çok politik, ekonomik ve sosyal yapıya ilişkin bakış açılarının eğitime yansımaları söz konusu olan; "toplum birey içindir" anlayışıyla eğitimin bireysel hak ve özgürlükler bilincinde düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Materyalizm
C
Liberalizm
D
Varoluşçuluk
E
Postmodernizm
Açıklama:
Liberalizmin salt yalın bir felsefe olmaması; ekonomi politik yönünün baskın olması eğitim yorumlarını farklılaştırmaktadır. Bu durum liberalizmin eğitimle ilgili algı, bakış ve anlayışlarının farklı oluşunu doğurmaktadır. Bir bakıma bu görüşler, liberallerin “pedagojik” bağlamda eğitime ilişkin bütüncül program ve görüşlerinden çok; sosyal, ekonomik ve politik duruşun eğitim alanına yansıması olarak görülebilir. Liberalizmin eğitime ilişkin görüşleri bir kısmı doğrudan liberalizmin açık manifestosu olmayabilir. Ancak yüzyıllardır sosyo ekonomik ve politik olarak yaygın uygulama alanı bulan bir anlayışın eğitim dünyasına da mirasının olduğu açıktır. Liberal eğitimde temel anlayış toplum birey içindir yönündedir. Bu doğrultuda bireyin hak ve özgürlüklerini öne çıkaracak bir eğitim sisteminde özgür ve ekonomik birey yetiştirmek temel amaçtır.
Soru 47
Okullar üzerindeki merkezi baskının azaltılarak, okulun yakın çevresinin etkinliğinin arttırılması ve okullara karar verme yetkisinin devredilmesi gibi uygulamaları içeren "okul temelli yönetim" yaklaşımı hangi felsefi akımın eğitime ilişkin görüşleri ile daha uyumludur?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Liberalizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Liberal eğitim anlayışı eğitim, okul ve sınıf yönetimine ilişkin kimi görüşleri şu biçimde sıralanabilir. Okullar merkeziyetçi yönetim anlayışı ile sıkı bir yönetim algısı içinde boğulmaktadırlar. Okullar ve bütün kamunun yönetiminin adem-i merkeziyetçi bir dayalı olmalıdır. Liberaller eğitim politikalarında akademik özerkliğe, öğrenme ve öğretme özgürlüğüne özel bir anlam ve önem verirler. Doğru yanıt D'dir.
Soru 48
Eğitimin toplumdaki eşitsiz düzeni pekiştirdiğini düşünen bir bireyin eğitim anlayışı daha çok hangi felsefi akımdan etkilenmektedir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Pragmatizm
C
Liberalizm
D
Natüralizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Materyalist yaklaşımın eğitimi sosyolojik olarak yorumladığı öne sürülebilir. Bu bağlamda eğitimi toplumsal bir üst kurum olarak yorumlar. Eğitim amacı, egemen sınıfların istediği biçimde sistemi yeniden üretme, sisteme uygun iş gücü ve istendik davranışlara sahip birey yetiştirmektir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 49
I. Öğrencinin niteliklerine uygun öğretim yöntemleri kullanılmalıdır.
II. Öğrenciler kendilerine sunulan bilgileri kabul ederek yenilerini üretmelidir.
III. Öğretim programları, öğrencilerin dürtü ve duygularını temel almalıdır.
IV. Öğretmenin amacı, bildiklerini bir an önce öğrenciye aktarmak olmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangileri natüralist felsefenin eğitime yaklaşımı ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?
II. Öğrenciler kendilerine sunulan bilgileri kabul ederek yenilerini üretmelidir.
III. Öğretim programları, öğrencilerin dürtü ve duygularını temel almalıdır.
IV. Öğretmenin amacı, bildiklerini bir an önce öğrenciye aktarmak olmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangileri natüralist felsefenin eğitime yaklaşımı ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Iı ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Natüralist felsefeye göre öğretme öğrenme süreçlerine yönelik öğretim programı öncelikle öğrenci merkezli ve demokratik olmalıdır. Hazır bilgi olmamalı, bizzat yaparak yaşayarak öğrenmeli, doğal bir ortamda karşılaştığı problemleri kendi çözmeli, duygularını geliştirmeli, bilgiyi söylenildiği için değil; anladığı için edinmelidir. İçerik bireyin doğayla uyumunu kolaylaştıracak şekilde oluşturulmalıdır. Öğretim programları hazırlanırken çocuğun dürtüleri ve duyguları temel alınmalıdır. Bireylerin algılarını geliştirmeye yönelik, ezberci olmayan yöntemler kullanılmalıdır. Öğretmen rolleri, öğrenciyi zorlamamalı, onun çevresiyle etkileşimin geliştirmeye çalışmalıdır. Bu bilgilere göre I ve III numaralı önermeler natüralist felsefenin eğitime bakışı bağlamında doğru bilgiler içermekte II ve IV numaralı önermeler ise yanlış bilgi içermektedir.
Soru 50
Türk eğitim sisteminde yükseköğretim basamağında ortak derslerle ortak kültür ve ulusal değer aktarımı yapılması, aşağıda verilen felsefi akımlardan hangisinin etkisini daha fazla barındırmaktadır?
Seçenekler
A
Pozitivizm
B
Postmodernizm
C
İdealizm
D
Liberalizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Yükseköğretim giriş, süreç ve çıktıları açısından bir başka felsefe benimseme bakımından sorunlu alanlardan biridir. Talebi karşılayamama, Türkçe alanyazın yetersizliği, akademik, mali ve yönetsel özerklik, yenileşme, araştırma ve geliştirmede yetersizlik, mezunların istihdamı gibi çok çeşitli sorunlarla karşı karşıyadır. Buna karşılık sistemin pozitivist yönü ağır basmakta; ortak derslerle ortak kültür ve ulusal değer aktarımı yapılagelmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 51
Postmodern Felsefe açısından eğitim ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
I. Faklılıkların kabullenilmesi
II. Yoruma açık olması
III. Tek mutlak doğru egemenliği
IV. Kesin olması
I. Faklılıkların kabullenilmesi
II. Yoruma açık olması
III. Tek mutlak doğru egemenliği
IV. Kesin olması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Farklılıkların ve çoğulculuğun kabullenilmesi, mutlak değerler yerine yoruma açık seçeneklerin konulmasına olanak verilmesi, tek mutlak doğru egemenliğine karşı olunması, görecelilik, eklektik düşünce, teknoloji aracılığı ile güçlü bilgi aktarımı, bilgilendirme, öznellik ve öznenin yükselişi postmodernizmin eğitim alanıyla da ilgili kimi özellikleridir. Mutlak doğru egemenliğine karşı olması ve göreceliğin olması III ve IV yanlış bilgilerdir.
Farklılıkların ve çoğulculuğun kabullenilmesi, mutlak değerler yerine yoruma açık seçeneklerin konulmasına olanak verilmesi, tek mutlak doğru egemenliğine karşı olunması, görecelilik, eklektik düşünce, teknoloji aracılığı ile güçlü bilgi aktarımı, bilgilendirme, öznellik ve öznenin yükselişi postmodernizmin eğitim alanıyla da ilgili kimi özellikleridir. Mutlak doğru egemenliğine karşı olması ve göreceliğin olması III ve IV yanlış bilgilerdir.
Soru 52
Ülküyle belirlenmiş olan ve bu ülküye çıkar gütmeden bağlı kalan yaşam biçimi ve dünya görüşü anlamına gelen felsefi yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
idealizm
B
realizm
C
pragmatizm
D
varoluşçuluk
E
pozitivizm
Açıklama:
İdealizm genel anlamda ülküyle belirlenmiş olan ve bu ülküye çıkar gütmeden bağlı kalan yaşam biçimi ve dünya görüşü anlamına gelir. Zihinsel ya da ruhsal gerçeğe önem veren düşünce sistemi ya da dünya görüşüdür.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 53
Ontolojik açıdan bakıldığında muhafazakar düşünceyi temsil eden felsefi yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
realizm
B
postmodernizm
C
varoluşçuluk
D
idealizm
E
pragmatizm
Açıklama:
Ontolojik açıdan idealist felsefeye ilişkin şu çıkarımlar yapılabilir: İdealist felsefeye göre arke insan zihninde bulunan “idea” yani “fikir”dir. İdealist felsefe genel bir bakışla insanın her türlü maddi varlığın ruhsal bir temele indirgenebileceğini savunur. Evrenin tanrı tarafından yaratıldığı, evrende oluşagelen olayların bizim gerçekliğimiz dışında oluştuğu gibi savlarını savunur. Ontolojik idealizm, fizik dünyanın sadece zihin için bir nesne ya da zihin içeriği olarak vardır. Bu açıdan bakıldığında idealist felsefe ontolojik bağlamda muhafazakâr bir çizgiyi temsil eder.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 54
Doğrudan bir eğitim tanımında bulunmasa da "entelektüel eğitimi" önemli gören felsefi yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
idealizm
B
realizm
C
pragmatizm
D
varoluşçuluk
E
materyalizm
Açıklama:
İdealist felsefede doğrudan bir eğitim tanımı bulunması oldukça güçtür. Bununla birlikte, idealist felsefeye göre eğitim, genel bir yaklaşımla önceden varolan yani apriori olan bilginin aktarılması değerler açısından da ideal varlığa ulaşmak için idealin tekrarı biçimin de betimlenebilir. Eğitim, insanın zihinsel süreçlerinin geliştirilmesidir. Entelektüel eğitim önemlidir. Bu felsefeye göre insan, özgür iradelidir, kişi kendi düşüncelerini gözden geçirerek gerçeğe ulaşabilir. Eğitim, bireyi, iyi, doğru ve güzele teşvik etmeli; insanın doğuştan getirmiş olduğu kimi yetenekleri ortaya çıkarmaya çaba göstermelidir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi realizmin temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Platon
B
Sokrat
C
Hegel
D
Descartes
E
Dewey
Açıklama:
Değişik dönemlerden realist felsefenin kimi öncülleri, Fransa’da Descartes, Hollanda’da Spinoza, Almanya’da Leibniz sayılabilir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 56
Eğitimde genel amacın bireyin topluma uyumunu sağlamak olan felsefi yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
idealizm
B
pragmatizm
C
realizm
D
postmodernizm
E
varoluşçuluk
Açıklama:
Realist eğitimde genel amaç, bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak, mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. İstendik davranışların ölçütleri, toplum ve doğaya uyum sağlamak için bireyi bilgi ve becerilerle donanmış hâle getirmektir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 57
Hangi felsefi yaklaşıma göre istendik davranışın ölçütü, ehliyet, güç, verimlilik, işbirlikli çalışma, problem çözme, yaşantı ve bilginin göreceliğidir?
Seçenekler
A
varoluşçuluk
B
realizm
C
idealizm
D
pragmatizm
E
postmodernizm
Açıklama:
Pragmatizme göre eğitim, bireyleri ehliyetli, güçlü ve verimli kişiler olarak yetiştirmek için yapılan toplumsal bir iştir. Bu süreçte birey ile toplumun işbirliği içinde çalışmaları esastır. Pragmatistlere göre istendik davranışların ölçütü, ehliyet, güç, verimlilik, işbirlikli çalışma, problem çözme, yaşantı ve bilginin göreceliğidir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 58
Okulu yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisi olarak gören felsefi yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
idealizm
B
realizm
C
pragmatizm
D
pozitivizm
E
varoluşçuluk
Açıklama:
(Pragmatik felsefede) Okul bu işlevleri yerine getirirken demokrasi ve katılım işgörülerine yer vermesi amaçlanır. Demokratik sınıf ortamı, öğrencinin aktif biçimde derse katılımını sağlayan etkinliklerin oluşturulması ile bireyin gelişimi amaçlanır. Okul yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 59
En önemli temsilcileri Frederick Nietzsche, Karl Jasper ve Jean Paul Sartre olan ve bireyin özgürlüğünün geliştirilmesini amaçlayan felsefi akım hangisidir?
Seçenekler
A
idealizm
B
materyalizm
C
postmodernizm
D
natüralizm
E
varoluşçuluk
Açıklama:
Egsistansiyalizmin, Türkçedeki karşılığı Varoluşçuluktur. İnsanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır. Felsefenin arkesi (tözü) tek tek insandır ve en öne çıkan temsilcileri, Frederick Nietzsche, Karl Jasper ve Jean Paul Sartre’dır. Varoluşçu felsefeye göre eğitim bireyi yaratmalı, özgürlüğü geliştirmeli, bu konudaki gizli ve açık baskıları belirlemeli ve etkisizleştirmelidir. Amaç bireyin uyumlaştırılması değil, özgürleştirilmesi olmalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 60
Sadece fiziksel veya maddi dünyanın gerçeklerine dayanan bilim anlayışının olduğunu savunan ve Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanmış felsefi akım hangisidir?
Seçenekler
A
postmodernizm
B
pozitivizm
C
realizm
D
natüralizm
E
materyalizm
Açıklama:
Pozitivizm, olguculuk, modern bilimi temel alan batıl inançları ve metafiziksel spekülasyonları reddeden bir felsefi akımdır. Pozitivizm anlayışta sadece fiziksel veya maddi dünyanın gerçeklerine dayanan bilim anlayışı vardır. Pozitivizm Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanır.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 61
Türk eğitim sisteminde yaşamla en çok uyumluluk gösteren kademe hangisidir?
Seçenekler
A
Okulöncesi
B
İlköğretim
C
Genel Ortaöğretim
D
Mesleki Teknik Ortaöğretim
E
Yükseköğretim
Açıklama:
Öğretim basamaklarına göre ise, okulöncesi eğitime geç geçilmiş olması bu alanda hem niceliksel hem de niteliksel sorunların birikmesine neden olmuştur. Bununla birlikte çocuğa görelik, yaşamla iç içelik gibi nitelikleri nedeniyle Türkiye’de okulöncesi eğitim pratik açıdan yaşamla en çok uyumluluk gösteren bir kademedir. Oyun, okul, aile ve çevre işbirliği nitelikleri nedeniyle yer yer pragmatizm, yer yer realizm ve natüralizm etkileri sistemde görülmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 62
Amacı öğrencileri doğruyu aramaya teşvik etmek ve bu doğrultuda zihnin çalışmasına olanak vermek olan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşçuluk
E
Liberalizm
Açıklama:
Bu nedenle idealistler bilgi merkezli eğitim programları geliştirme yaklaşımını benimsemişlerdir (Alkan, 1983, ss. 2325). Bu bağlamda idealist bir eğitimin amacı, öğrencileri doğruyu aramaya teşvik etmek ve bu doğrultuda zihnin çalışmasına olanak vermektir (Gutek, 2001, s. 15). İdealist felsefenin etkisinde bulunan eğitim sistemi içerik ve konu açısından akıl yürütmeyi ön planda tutması nedeniyle aritmetik, felsefe, mantık, ahlak tarih ve din derslerinin okutulmasını savunur
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi eğitim alanında kullanıldığında genellikle kendini gerçekleştirme olarak anılan akımdır?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Pragmatizm
D
Pozitivizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
İdealizm sözcüğünün iki farklı biçimde kullanıldığı söylenebilir: Felsefe tarihinin her çağında birçok düşünür tarafından temsil edilen idealizm, günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır. Eğitimde genellikle kendini gerçekleştirme olarak anılır. Bilgiye ilişkin görüşü, bilginin sa dece aklın ürünü olduğu biçimindedir. Çünkü esas gerçek fizik evrende değil aklın içindedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 64
Okullarda disiplinlerin alt disiplinlere ayrılması hangi eğitim felsefesinin bir izdüşümüdür?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Realizm
C
Materyalizm
D
Natüralizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
İçerik ve konu açısından realist felsefe öğrenci değil “konu” merkezli çalışmayı amaçlar. Tıpkı idealizmdeki gibi konu alanı merkeze alan eğitim programları benimsenir. Ancak en önemli fark realist programda konuların mantıklı bir düzen içinde sınıflanarak belirli disiplinlerle verilmesidir. Nitekim okullarda disiplinlerin alt disiplinlere ayrılması realist programın bir izdüşümüdür (Helvacı, 2007, s. 94)
Soru 65
- Kişiyi iyiyi, doğruyu ve güzeli aramaya yöneltmek.
- İdealizmin bilgi teorisine göre gerçek bilgi, aklın ürünü olan bilgidir.
- Eğitim durumları insan aklını çalıştırmayı sağlayacak ve onu Tanrı’ya ulaştıracak biçimde düzenlenmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Öğretim programının amaç boyutu açısından bakıldığında, idealist eğitimde amaç kişiyi iyiyi, doğruyu ve güzeli aramaya yöneltmektir. İdealizmin bilgi teorisi ne göre gerçek bilgi, aklın ürünü olan bilgidir. Bu nedenle eğitim durumları insan aklını çalıştırmayı sağlayacak ve onu Tanrı’ya ulaştıracak biçimde düzenlenmelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 66
Ölçme ve değerlendirmenin, öğrenci edinimlerinin toplumsal yaşamda kullanabilmesine göre şekillendiği ve hedeflerin esnek olup, süreç içerisinde değişmeye açık olduğu eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Materyalizm
B
Pragmatizm
C
Natüralizm
D
Pozitivizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Bu felsefede ölçme ve değerlendirmenin, öğrenci edinimlerinin toplumsal yaşamda kullanabilme ve gelişim becerilerine göre yapılması esastır. Pragmatik öğretim programlarında öğrenen merkezli program geliştirme yaklaşımları benimsenir. Programlarda hedefler esnek olup, süreç içerisinde değişmeye açıktır. Bu açıdan değerlendirme boyutunda geleneksel yöntemlere ek olarak bireyin kendi başarısını ölçtüğü bireysel değerlendirme teknikleri de kullanılmaktadır (Terzi, 2008, s. 65)
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi görüştür?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Pragmatizm
D
Liberalizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Realizm, gerçeği insan zihninin dışında bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi görüştür. Sözlük karşılığı ile günlük dildeki kullanım ve felsefi bir akım olarak iki tür realizm betimlemesi yapmak mümkündür. Günlük dildeki karşılığı ile realizm ger çekliğin insan zihninden bağımsız olduğunun benimsenmesi, gerçekçi tavır takınma, görünüşlerin yoldan saptıramadığı, yanılsamalara kapılmayan ve duygulara kaptırmayan anlayış, tavırdır. Realizm, Türkçede gerçekçilik kavramıyla karşılanmakla birlikte felsefi olarak dış dünyanın bilgi ve duyularımızdan bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi akım biçiminde tanımlanır. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Özgür birey ve özgür toplum ilkeleri ile anılan bireye verdiği önem ile ön plana çıkan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Liberalizm
C
Varoluşçuluk
D
Natüralizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Genel bir yaklaşımla varoluşçuluk felsefesinin eğitime yansımaları özgür birey, özgür toplum ilkeleriyle özetlenebilir. Bir yandan genel bir toplumsal birliktelik yerine bireyin kendini gerçekleştirmesi amaçlanmaktadır. Varoluşçu anlayış, özgürlükçü ve çağdaş nitelikler göstermekle birlikte; devletin egemenlik hakkı, ortak bilinç ve kültürlerin oluşturulması bakımından uygulamada ne derece gerçekleştiği önemli bir tartışma konusudur.
Soru 69
Okulların siyasal ideolojiden uzak tutulması gerektiğini ve öğrenme ve öğretme özgürlüğünü savunan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Varoluşçuluk
C
Liberalizm
D
Pozitivizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Liberaller eğitim politikalarında akademik özerkliğe, öğrenme ve öğretme özgürlüğüne özel bir anlam ve önem verirler. Öğretmenlerin öğretme, öğrencilerin öğrenme hakkı vardır. Öğretmenler öğrenmeyi kolaylaştıran bir sınıf atmosferi yaratmakla görevlidirler. Öğrenimi engelleme başkalarının öğrenme hakkını engellemektir. Sağlanması zor olmakla birlikte, okullar siyasal ideolojiden uzak tutularak liberal yurttaş yetiştirecek işlevler, değerler, davranışlar yöntemler yükleyerek bir denge oluşturmalıdır (Kale, 2009, ss. 335-336).
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi realist eğitimde genel amaç olarak hedeflenir?
Seçenekler
A
Bireyin yaratılması, özgürlüğünün geliştirilmesi
B
Kişiyi iyiyi, doğruyu ve güzeli aramaya yöneltmek
C
Bireyin topluma uyumunu sağlamak
D
Egemen sınıfların istediği biçimde sistemi yeniden üretme
E
İnsanları insan doğasının gerektirdiği şekilde ve bu doğaya uygun bir yaşam doğrultusunda yetiştirmektir.
Açıklama:
Realist felsefenin öğretim programının amaç boyutunda şu görüşlere yer verilebilir. Realist eğitimde genel amaç, bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak, mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 71
Eğitimin sınıfsal özü olduğunu ve kolektif bir bilinçle okulun üretim merkezi olması gerektiğini savunan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Varoluşçuluk
C
Pozitivizm
D
Materyalizm
E
Natüralizm
Açıklama:
Materyalist felsefenin eğitime bakışının temeli eğitimin sınıfsal ve maddi özünün bulunduğu görüşüne dayanır. Eğitim etkinliklerinde kuram-uygulama bütünlüğü olmalıdır. Eğitim üretim için ilkesine bağlı olarak okul bir endüstri kurumu olmalıdır. Bireylerde kollektif bilinç oluşturulmalı ve üretime yönelik çalışma alışkanlığı geliştirilmelidir
Soru 72
"İnsan için, insana göre ve doğaya ve evrene uygun” sloganı ile ön plana çıkan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Postmodernizm
B
Pozitivizm
C
Varoluşçuluk
D
Natüralizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Natüralist felsefe ve öncüllerinin eğitim alanına etkilerini “insan için, insana göre ve doğaya uygun” sloganlarıyla anlatmak olanaklıdır. İnsanı odak alması, doğanın işleyiş ve duyarlılığını yaşama ve eğitime uyarlanması bağlamında Naturalist felsefe eğitim alanına önemli katkılar sunmuştur.
Soru 73
- Eğitim programının temel amacı, bireyi yaşama hazırlamaktır.
- Pratik yönü, gözlem ve deneye ağırlık veren bir felsefe olmasından ötürü öğretim süreçleri uygulamaya yönelik etkinlikleri içerir.
- Öğreten merkezli bir anlayış egemendir.
- Öğretim süreci, bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Pragmatist eğitimde bireylere toplumsal yaşamda işe yaracak, işleri kolaylaştıracak bilgi, beceri ve tutumların edinilmesi amaçlanır. Eğitim programının temel amacı, bireyi yaşama hazırlamalıdır. Pratik yönü, gözlem ve deneye ağırlık veren bir felsefe olmasından ötürü öğretim süreçleri uygulamaya yönelik etkinlikleri içerir. Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayış egemendir. Öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir. Doğru cevap B'dir.
Soru 74
Eğitimin hem program hem de eğitim yönetimi alanlarına katkıda bulunan eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Natüralizm
D
Postmodernizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
Pozitivist felsefenin eğitim alanına etkileri hem program hem de yönetim boyutlu gelişmiştir. Eğitim alanının bilim olarak gelişmesi, araştırma ve geliştirme çabalarının eğitim alanına uygulanması program boyutlu kimi katkılardır. Yönetim alanında ise, eğitim yönetim alanında bilimselliğin egemenliği ve buna bağlı olarak klasik yönetimin kimi uygulamalarının eğitim kurumlarına uygulanması bu katkıların bazılarıdır (Fırat, 2006, s. 44). Norm kadro uygulamaları, kural ve düzenlemeler yapılarak yasa temelli bir sistemler kurulması ve meslek elemanı seçiminde nesnellik gibi uygulamalar bu yine yine eğitim yönetimi alanına yönelik katkılar olarak tanımlanmaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi insanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır?
Seçenekler
A
Postmodernizm
B
Pozitivizm
C
Natüralizm
D
Varoluşçuluk
E
Pragmatizm
Açıklama:
Egsistansiyalizm, Türkçedeki karşılığı Varoluşçuluktur. İnsanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır. Felsefenin arkesi (tözü) tek tek insandır ve en öne çıkan temsilcileri, Frederick Nietzsche, Karl Jasper ve Jean Paul Sartre’dır. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
Kişiselleşmiş ve çoğulcu öğretim, esnek program, öğretmen özerkliği, grup planlaması ve bağımsız içerik gibi kavramların ön plana çıktığı eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Liberalizm
C
Natüralizm
D
Pozitivizm
E
Postmodernizm
Açıklama:
Postmodern anlayışa göre:
• Görecelik, eklektik yaklaşım ve merkezi kontrolün kalkması eğitimin belirli amaca göre çalışması kimi zorluklar çıkarmaktadır. • Eğitimde medyanın rolünün değişmesi ve önem kazanması öğretmenin ve kalıpçı öğretim programının etkisini azalmaktadır. • Okuryazarlık tüm medyanın okuryazarlığına yönelmiştir. • Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. • Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.
• Görecelik, eklektik yaklaşım ve merkezi kontrolün kalkması eğitimin belirli amaca göre çalışması kimi zorluklar çıkarmaktadır. • Eğitimde medyanın rolünün değişmesi ve önem kazanması öğretmenin ve kalıpçı öğretim programının etkisini azalmaktadır. • Okuryazarlık tüm medyanın okuryazarlığına yönelmiştir. • Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. • Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yöneltmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi liberal felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı olmalıdır?
Seçenekler
A
Bireyin topluma uyumunu sağlamak
B
Sisteme uygun iş gücü ve istendik davranışlara sahip birey yetiştirmek
C
Aklı kullanmayı öğretmek
D
Özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek
E
Bireyi becerikli, güçlü ve verimli kişi yapmak
Açıklama:
Liberal felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek olmalıdır denilebilir. Liberal eğitimin genelinde Prens Sabahattin’in “birey toplum için değil, toplum birey içindir” biçiminde açıkladığı anlayış ege mendir. Bu bağlamda bireyci sosyolojinin girişken, kendine yeten, özgür davranan birey yetiştirmeyi amaçladığı açıktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi her türlü gerçekliğin özünü ve temelini maddede gören, maddeden başka hiçbir tözün bulunmadığını öne süren dünya görüşüne verilen addır?
Seçenekler
A
Postmodernizm
B
Pragmatizm
C
Materyalizm
D
Natüralizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
Materyalizm, her türlü gerçekliğin özünü ve temelini maddede gören, maddeden başka hiçbir tözün bulunmadığını öne süren dünya görüşüdür. Materyalizm, Türkçede bu kavrama karşılık olarak maddecilik ve özdekçilik sözcükleri kullanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 79
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarınındaki eğitim sistemi oluşturma çalışmalarına ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Realist, materyalist ve natüralist bir eğitim anlayışı benimsenmiştir.
B
Cumhuriyetin ilk yıllarında ulus-devlet anlayışı ön plana çıkmıştır.
C
İşevuruk ve uygulamalı bir eğitim modeli hedeflenmiştir.
D
Laiklik ve bilimsellik temel nitelikler olarak görülmüştür.
E
Akılcı gerçekçi, bilimsel ve insancıl çözme yaklaşımı egemendir.
Açıklama:
Türkiye’de Cumhuriyetin ilk yıllarında eğitim sisteminin oluşturulmasına etki eden en temel anlayış “yeni ulus devlet”in kurulmasıdır. Bu bakış açısı uzun yıllar eğitim sistemini etkilediği görülmektedir. Türkiyede erken cumhuriyet biçiminde tanımladığımız Cumhuriyetin ilk yıllarına damgasını vuran düşünsel bakış açısının eğitime bakışı Mustafa Kemal’in görüşlerinde kendini bulmaktadır. Mustafa Kemal’in temel bakışına bağlı olarak eğitim alanına yansımaları ve eğitime felsefi etkileri şu biçimde aktarılabilir. Öncelikle çağdaş bir ulusal devlet yaratılması amacı eğitimin milli olmasını doğurmuştur. Bir başka temel nitelik ise eğitimin işevuruk ve uygulamalı olması istemidir. Laiklik ve bilimsellik bir başka nitelik olarak görülmektedir. Mustafa Kemal düşünce sistematiği içinde sorunların akılcı gerçekçi, bilimsel ve insancıl çözme yaklaşımı egemendir. Bu bakışa göre de Mustafa Kemal’in yaşam ve eğitim görüşü baskın bir biçimde rasyonalist, pozitivist ve hümanist bir içerik taşımaktadır denilebilir.
Soru 80
- Bilgiler olgulara dayanmalıdır ve aprioridir.
- Kanıtlanmayan, olgulara dayanmayan bilgilerin geçerliliği yoktur.
- Özellikle mantıkçı pozitivistler bilimsel bilginin deneyime dayalı olmasını savunmuşlardır.
- Pozitivizm olgularla desteklenen ve olgularla ilgili verilere dayanan bilginin en sağlam bilgi olduğunu ileri süren yaklaşımdır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Pozitivizme göre epistemolojik açıdan şu özellikler söylenebilir. Bilgiler olgulara dayanmalıdır ve aprioridir. Kanıtlanmayan, olgulara dayanmayan bilgilerin geçerliliği yoktur. Özellikle mantıkçı pozitivistler bilimsel bilginin deneyime dayalı olmasını savunmuşlardır. Pozitivizm olgularla desteklenen ve olgularla ilgili verilere dayanan bilginin en sağlam bilgi olduğunu ileri süren yaklaşımdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 81
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde aşağıdaki felsefe akımlarından hangisinin etkisi görülmez?
Seçenekler
A
İdealist felsefe
B
Realist felsefe
C
Pozitivist felsefe
D
Natüralist felsefe
E
Postmodernizm
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealist felsefe başattır. Çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır. Pozitivist felsefenin etkisi oldukça geniş olmakla birlikte kültürel değişim ve etki ile postmodernizmin etkisi yaygınlaşmaktadır. İdeolojik tercihler ve tarihsel gerçekliklerin bir etkisi olarak eğitim sisteminde materyalist felsefe reel olarak etkisizdir. Ancak bir çalışma alanı olarak bu felsefenin üst öğretim kurumlarında değinildiği söylenebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 82
Günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Pozivitizm
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
Felsefe tarihinin her çağında birçok düşünür tarafından temsil edilen idealizm, günlük
yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır.
Günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılan felsefi akım idealizmdir.
yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır.
Günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılan felsefi akım idealizmdir.
Soru 83
Epistemolojik açıdan bilgi aprioridir ve bilgi gerçeklerin algılanması ile ilgilidir (1), Bilgi, bilimsel yöntemle sınama ve yanılma yoluyla öğrenilir (2), Bilmek demek, nesne aracılığıyla kendimize ne olmadığımızın haberini vermek demektir (3), Bilgi insan zihnine göre oluşmaktadır ve bilgi aprioridir (4). Yukarıdaki cümlede numaralandırılmış yerlerde sırasıyla hangi felsefe akımları gelmelidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm- Varoloşçuluk- İdealizm- Realizm
B
Varoloşçuluk- İdealizm- Realizm- Pragmatizm
C
İdealizm- Realizm- Pragmatizm- Varoloşçuluk
D
Realizm- Pragmatizm- Varoloşçuluk- İdealizm
E
Pragmatizm- Realizm- İdealizm- Varoloşçuluk
Açıklama:
Epistemolojik açıdan bilginin apriori olması ve bilginin gerçeklerin algılanması ile ilgili olması (Realizm), Bilgi, bilimsel yöntemle sınama ve yanılma yoluyla öğrenilir (Pragmatizm), Bilmek demek, nesne aracılığıyla kendimize ne olmadığımızın haberini vermek demektir (Varoluşçuluk), Bir bakıma bilgi insan zihnine göre oluşmaktadır ve İdealizme göre bilgi aprioridir (İdealizm).
Numaralandırılmış yerlerde sırasıyla Realizm- Pragmatizm- Varoloşçuluk- İdealizm felsefe akımları gelmelidir?
Numaralandırılmış yerlerde sırasıyla Realizm- Pragmatizm- Varoloşçuluk- İdealizm felsefe akımları gelmelidir?
Soru 84
Değerlerin sürekli değişim içinde olduğunu, gerçeğin, insan çevre etkileşimi içinde yaratıldığını belirten ve insan değerlerinin, insan tercihlerinin sonucu ve göreceli olduğunu ileri süren felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Pragmatizm
D
Varoluşçuluk
E
Pozivitizm
Açıklama:
Pragmatik felsefeye göre değerler, sürekli değişim içindedir. Gerçeği, insan çevre ile etkileşimi içinde yaratır. Yararcılık doğası gereği insancıldır. İnsan değerleri, insan tercihlerinin sonucudur ve görecelidir.
Değerlerin sürekli değişim içinde olduğunu öne süren, gerçeğin, insan çevre ile etkileşimi içinde yaratıldığını belirten ve insan değerlerinin, insan tercihlerinin sonucu olduğu ve göreceli olduğunu ileri süren felsefi akım pragmatizmdir.
Değerlerin sürekli değişim içinde olduğunu öne süren, gerçeğin, insan çevre ile etkileşimi içinde yaratıldığını belirten ve insan değerlerinin, insan tercihlerinin sonucu olduğu ve göreceli olduğunu ileri süren felsefi akım pragmatizmdir.
Soru 85
Ontolojik açıdan, arkenin madde ile maddedeki çelişkinin doğurduğu sürekli devinim olduğunu öne süren, toplumsal olguların nedeninin madde ve değişimin kaçınılmaz bir olgu olduğunu savunan ve bu değişimin de tez, antitez ve sentez sürecinden oluştuğunu ileri süren felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Liberalizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Ontolojik açıdan materyalist felsefe arkenin madde ile maddedeki çelişkinin doğurduğu sürekli devinim olduğunu öne sürer. Toplumsal olguların nedeninin madde olduğunu ve değişimin kaçınılmaz bir olgu olduğunu savunur. Bu değişimin de tez, antitez ve sentez sürecinden oluşur.
Ontolojik açıdan arkenin madde ile maddedeki çelişkinin doğurduğu sürekli devinim olduğunu öne süren toplumsal olguların nedeninin madde olduğunu ve değişimin kaçınılmaz bir olgu olduğunu savunan ve bu değişimin de tez, antitez ve sentez sürecinden oluştuğunu ileri süren felsefi akım materyalizmdir.
Ontolojik açıdan arkenin madde ile maddedeki çelişkinin doğurduğu sürekli devinim olduğunu öne süren toplumsal olguların nedeninin madde olduğunu ve değişimin kaçınılmaz bir olgu olduğunu savunan ve bu değişimin de tez, antitez ve sentez sürecinden oluştuğunu ileri süren felsefi akım materyalizmdir.
Soru 86
Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanan ve ana iddiası metafiziğin hiçbir değeri olmadığını iddia eden felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Pragmatizm
E
Pozivitizm
Açıklama:
Pozitivizm Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanır. Daha sonra 1920’de Viyana Çevresi tarafından ‘mantıksal pozitivizm’ adı ile yeniden yapılandırılır. Pozitivizmin ana iddiası metafiziğin hiçbir değeri olmadığı iddiasıdır. Öncüleri ondokuzuncu yüzyılda August Comte (1789-1857) ve yirminci yüzyılda Mach’dır (1838-1936).
Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanan ve ana iddiası metafiziğin hiçbir değeri olmadığı iddia eden felsefi akım pozitivizmdir.
Auguste Comte’un 19. yy. da ortaya attığı düşüncelerle yapılanan ve ana iddiası metafiziğin hiçbir değeri olmadığı iddia eden felsefi akım pozitivizmdir.
Soru 87
Posmodernizmin “İdeolojik bir kavramdır, güç, otorite ve iktidarların bir maskesidir” şeklinde ifade edilen özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temelsizlik
B
Nesnellik
C
Benlik
D
Yorumsamacılık
E
Evrenselliğe karşı yerellik
Açıklama:
Postmodernizmin temel özelikleri üzerine farklılıklar olmakla birlikte, temel özellikleri şu başlıklar altında toplanabilir: Gerçeklik ve doğruluk: Kültüre, dilsel yapılara ve özneye bağımlıdır. Nesnellik: İdeolojik bir kavramdır, güç, otorite ve iktidarların bir maskesidir.
Posmodernizmin “İdeolojik bir kavramdır, güç, otorite ve iktidarların bir maskesidir” şeklinde ifade edilen özelliği nesnelliktir.
Posmodernizmin “İdeolojik bir kavramdır, güç, otorite ve iktidarların bir maskesidir” şeklinde ifade edilen özelliği nesnelliktir.
Soru 88
Postmodern felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Deney ve gözleme dayalı çalışmalarla bilimsel araştırmalar
B
Konu merkezli çalışma
C
Üretime dönük dersler
D
Çok yönlülük, çok kültürlülük, bir bakıma düzensizlik
E
Özgürlükçülük ve çok yönlülük
Açıklama:
Postmodern felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde çok yönlülük, çok kültürlülük, bir bakıma düzensizlik bulunmaktadır denilebilir. Özü itibariyle serbestçi bir anlayış ve algıya sahip olan postmodern yaklaşım katı bir program anlayışı olmayışını doğurmaktadır.
Postmodern felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde Çok yönlülük, çok kültürlülük, bir bakıma düzensizlik bulunmaktadır.
Postmodern felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde Çok yönlülük, çok kültürlülük, bir bakıma düzensizlik bulunmaktadır.
Soru 89
Öğretme ve öğrenme sürecinde; öğrencilerin doğuştan getirdikleri yetilerinin farkına varmalarının sağlanmasını amaçlayan, sosyal bir kurum olarak okulun, öğrencilere bilmeleri, paylaşmaları ve kişiliklerini belirlemeleri için kültürel mirası oluşturan değerleri öğretmeyi öngören felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Postmodernizm
C
Naturalizm
D
Materyalizm
E
Realizm
Açıklama:
İdealist felsefede, Öğretme ve öğrenme sürecinde öğrencilerin doğuştan getirdikleri yetilerinin farkına varmaları sağlanmalıdır. Sosyal bir kurum olarak okul, öğrencilere bilmeleri, paylaşmaları ve kişiliklerini belirlemeleri için kültürel mirası oluşturan değerleri öğretmelidir
Öğretme ve öğrenme sürecinde; öğrencilerin doğuştan getirdikleri yetilerinin farkına varmalarının sağlanmasını amaçlayan, sosyal bir kurum olarak okulun, öğrencilere bilmeleri, paylaşmaları ve kişiliklerini belirlemeleri için kültürel mirası oluşturan değerleri öğretmeyi öngören felsefi akım idealizmdir.
Öğretme ve öğrenme sürecinde; öğrencilerin doğuştan getirdikleri yetilerinin farkına varmalarının sağlanmasını amaçlayan, sosyal bir kurum olarak okulun, öğrencilere bilmeleri, paylaşmaları ve kişiliklerini belirlemeleri için kültürel mirası oluşturan değerleri öğretmeyi öngören felsefi akım idealizmdir.
Soru 90
Türk eğitim sisteminin sürekli nüfus baskısı altında olması, bir üst öğretim basamağın sınavına hazırlık kaygısı, sistemi hangi anlayışa sürüklemektedir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esassicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden kurmacılık
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
İlköğretimde bilimselliğin temel alınması niteliği ile pozitivizm; yaşama hazırlık ve kültür aktarmacılık etkisi ile realizm felsefeleri oldukça baskınlık göstermektedir. Ancak sitemin sürekli nüfus baskısı altında olması, bir üst öğretim basamağın sınavına hazırlık kaygısı sistemi olumsuz etkilemektedir. Bu kaygı sistemin giderek bilgi aktarmacı esasici bir anlayışa sürüklemektedir.
Türk eğitim sisteminin sürekli nüfus baskısı altında olması, bir üst öğretim basamağın sınavına hazırlık kaygısı, sistemi hangi esasici anlayışa sürüklemektedir.
Türk eğitim sisteminin sürekli nüfus baskısı altında olması, bir üst öğretim basamağın sınavına hazırlık kaygısı, sistemi hangi esasici anlayışa sürüklemektedir.
Soru 91
Türk Eğitim Sisteminde çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile hangi felsefe etkinlik kazanmaktadır?
Seçenekler
A
Realist
B
Liberalist
C
Pozitivist
D
Rasyonalist
E
Naturalist
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealist felsefe başattır. Çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır. Pozitivist felsefenin etkisi oldukça geniş olmakla birlikte kültürel değişim ve etki ile postmodernizmin etkisi yaygınlaşmaktadır.
Türk Eğitim Sisteminde çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır.
Türk Eğitim Sisteminde çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi postmodern felsefe anlayışına uygun bir öğretim programının içeriğinde bulunmaz?
Seçenekler
A
Çok yönlülük
B
Çok kültürlülük
C
Serbestçi bir anlayış
D
Katı olmayan bir program
E
Gelenekçi bir yaklaşım
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangileri pozitivizm felsefesine göre eğitimin amaçlarındandır? I. İrrasyonel durum ve uygulamaları kabul eden bireyler yetiştirmekII. Modern bilimi temel olan bireyler yetiştirmek III. Rasyonelin yanında olan bireyler yetiştirmek
Seçenekler
A
I
B
II
C
I-III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi pozitivist felsefenin ontolojik görüşlerinden biridir?
Seçenekler
A
Olgular konusundaki bilgiler mutlaktır.
B
Bilmek önceden görmek içindir.
C
Bilginin ne olduğunu açıklayan bilgi kuramları önemlidir.
D
Bilgiler olgulara dayanmalıdır.
E
Bilginin deneyime dayalı olması gerekir.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangileriNatüralizmin ilkelerindendir? I. Bilgi doğuştan değildir sonradan elde edilir. II. Öğretmen bilgi aktaran değil; doğal ortamda bilgi için fırsatlar yaratan olmalıdır. III. Öğrencinin bilgiyi keşfetmesine imkân sağlayacak yöntemler kullanılmalıdır.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
II-III
E
I-III
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 96
İdealist felsefe açısından öğretim programının amacı nedir?
Seçenekler
A
Kişiyi iyiye, güzele doğruya yöneltmek
B
İnsanı ahlaklı kılmak
C
İnsanın duygusal gelişimini sağlamak
D
İnsanı doğaya hâkim kılmak
E
Bireyin topluma uyumunu sağlamak
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 97
Varoluşçu felsefeye göre kişiye “var olmanın ve yaşamanın değerini” gösteren nedir?
Seçenekler
A
Mutluluk
B
Kaygı
C
Özgürlük
D
Ölüm
E
Trajedi
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Varoluşçu anlayışa göre ölüm bize varolmanın ve yaşamanın
değerini göstermektedir. Yaygın bir deyimle kişinin yarın ölecekmiş gibi yaşaması ve hiç ölmeyecekmiş gibi çalışması ve kendini gerçekleştirmesi gerekliliktir.
Varoluşçu anlayışa göre ölüm bize varolmanın ve yaşamanın
değerini göstermektedir. Yaygın bir deyimle kişinin yarın ölecekmiş gibi yaşaması ve hiç ölmeyecekmiş gibi çalışması ve kendini gerçekleştirmesi gerekliliktir.
Soru 98
• Bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. • İstendik davranışların ölçütleri, toplum ve doğaya uyum sağlamak için bireyi bilgi ve becerilerle donanmış hâle getirmektir. • Genelde her kurumun toplumda özel bir rol ve bir işlevinin olduğunu ifade ederek okulun temel görevinin bilgi, kültür aktarmak, araştırıcılığı ve zihinsel gelişimi sağlamaya öncelik vermek olduğunu ileri sürer.Eğitimdeki genel amaçları yukarıdaki unsurlarla dile getirilen felsefi akım, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Kapitalizm
C
Realizm
D
Postmodernizm
E
Modernizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi eğitim konusunda farklı bir anlayışı savunmaktadır?
Seçenekler
A
Doğayı tek gerçeklik, bilgi ve değer kaynağı olarak görmüştür. İnsan zihnini doğal kavramlarla açıklayarak, insanı doğal bir varlık olarak iyi olduğunu ifade ederler. Gözlem ve deneye dayalı bilimler sayesinde doğa ile ilgili her alanda sağ
B
İşlenilecek ders ve konular insanın doğayı kavramasına ve insanın doğal gelişimine katkı odaklı olmalıdır.
C
Öğretmenin görevi kültürleme ve bilgi aktarmadır.
D
Öğretim anlayışının temel amacı çocuğa bir şey öğretmek değil, ona doğru, aydınlık düşünce oluşturmasına katkı vermek ve doğal olarak öğrenmesini sağlamaktır.
E
İçerik ve konu bağlamında çocuğa yetişkin olana kadar hiçbir inançtan ve değerden bahsedilmemelidir.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 100
Eğitim biliminin “kasıtlı ve istendik davranış değiştirme” temel anlayışına karşıtlık oluşturmaktadır.• Farklılıkların göz önüne alınması, çok kültürlülük, yorumsamacı bakış gibi algı ve anlayışlarla hem felsefi dünyaya hem de eğitime yeni bakışlar kazandırır.• Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. • Kitle eğitiminden kişiselleşmiş öğretime, tek öğretimden çoğulcu öğretime, katı programlardan esnek programlara, öğretmenin program başlatma ve yönetmesinden, öğrencinin başlatmasına ve grup planlamasına, bağımlı içerikten, bağımsız içeriğe geçiş sağlanmalıdır.Yukarıda eğitim anlayışına dair ipuçları verilen felsefi akım, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Varoluşçuluk
C
Realizm
D
Postmodernizm
E
Modernizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 101
“Eğitimin görevi, insanlara bilgi öğretmekten çok, bilgiyi elde etmenin yollarını öğretmektir” görüşündeki bir öğretmenin, derslerde çalışma konusu seçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini savunması beklenebilir?
Seçenekler
A
Çalışma konuları doğa odaklı seçilmelidir.
B
Çalışma konuları bireyin bilimsel düşünmesini geliştirme odaklı seçilmelidir.
C
Çalışma konuları metafizik odaklı seçilmelidir.
D
Çalışma konuları dil odaklı seçilmelidir.
E
Çalışma konuları sanat ve felsefe odaklı seçilmelidir.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 102
• Eğitim bireyi yaratmalı, özgürlüğü geliştirmeli, bu konudaki gizli ve açık baskıları belirlemeli ve etkisizleştirmelidir. • Amaç bireyin uyumlaştırılması değil, özgürleştirilmesi olmalıdır. • Öğretmen için öğrenci nesne değil öznedir ve öğretmen, okul ya da toplumun gereksinimlerinin karşılanması için kullanılan bir araç değildir. Okul, bireyin kendisini bulmasına olanak sağlamalıdır. • Çalışma konuları toplum bilimleri, sanat ve felsefe odaklı seçilmelidir. • Öğretim yöntemleri bakımından probleme dönük çalışmalardan çok bireyselliği geliştirecek yöntemlere yer verilmesi amaçlanır. • Ölçme değerlendirmede, bireyin kendini gerçekleştirip gerçekleştirmediği yoklanmaya çalışılmalı, sezgiye dayalılığı ve özgür seçim yapıp yapmadığı belirlenmelidir. Aslında öğrenciyi okul ve öğretmen değil, kendi sınamalıdır.Savunduğu eğitim anlayışına ilişkin yukarıdaki ipuçları verilen felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Varoluşçuluk
C
Realizm
D
Postmodernizm
E
Modernizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 103
“Türk Eğitim sisteminin ilköğretim kademesinde bilimselliğin temel alınması niteliği ile ……………….; yaşama hazırlık ve kültür aktarmacılık etkisi ile ………………… felsefeleri oldukça baskınlık göstermiştir” cümlesinde boş bırakılan yerleri, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Pozitivizm, Realizm
B
Postmodernizm, İdealizm
C
İdealizm, Postmodernizm
D
Realizm, Pozitivizm
E
Pozitivizm, Modernizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Soru 104
“Eğitim bireyi yaratmalı, özgürlüğü geliştirmeli, bu konudaki gizli ve açık baskıları belirlemeli ve etkisizleştirmelidir. Amaç bireyin uyumlaştırılması değil, özgürleştirilmesi olmalıdır. Bilgi nesnel ve kesin değil, özneldir. Bilgi var olanların tekrarı değil, insan tarafından yaratılandır. Ölçme değerlendirmede, bireyin kendini gerçekleştirip gerçekleştirmediği yoklanmaya çalışılmalı, sezgiye dayalılığı ve özgür seçim yapıp yapmadığı belirlenmelidir.” görüşünü savunan bir öğretmenin eğitiminden, aşağıdakilerden hangisi beklenmez?
Seçenekler
A
Okul, bireyin kendisini bulmasına ve gerçekleştirmesine olanak sağlamalıdır.
B
Eğitim birey üzerinde baskı kurmamalı, bireyi inşa etmeye odaklanmalıdır.
C
Öğrenciyi okul ve öğretmen değil, öğrencinin kendisi sınamalıdır.
D
Ölçme ve değerlendirme, nesnel ölçütlere dayandırılmalıdır.
E
Eğitimde bireyselliği geliştirecek yöntemlerin geliştirilmesi amaçlanmalıdır.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 105
• Kişiselleşmiş öğretim• Esnek programlar• Öğrenci merkezli eğitim• Yeteneğe göre eğitim yapılmalıdır. • Programı öğrencinin başlatması ve grup planlaması• Bağımsız içerikAşağıdaki felsefi akımlardan hangisinin eğitim anlayışı, yukarıda sıralanan unsurların tamamıyla paralellik göstermektedir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Pragmatizm
C
Postmodernizm
D
Pozitivizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 106
“…………….. farklı düşünce sistemlerinden seçilen öğretilerin belli bir amaçla seçilerek bir sistem olarak bütünleştirilmesidir.” Boş bırakılan yer için uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çok kültürlülük
B
Tüketim
C
Çok odaklılık
D
Eklektisizm
E
Devşirme
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Soru 107
Apriori kelime anlamı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Sonraki
B
Önceki
C
Aynısı
D
Bir sonraki
E
Hiçbiri
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Apriori kelime anlamı önceki demektir. Deneyden önce anlamında kullanılır.
Apriori kelime anlamı önceki demektir. Deneyden önce anlamında kullanılır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi İdealizm felsefi akımının temsilcilerindendir?
Seçenekler
A
Hegel
B
Dewey
C
Engels
D
Descartes
E
Spinoza
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Platon, Sokrat ve Hegel en önemli idealist akımın temsilcileridir.
Platon, Sokrat ve Hegel en önemli idealist akımın temsilcileridir.
Soru 109
Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolojik açıdan realist felsefi akımla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi/ hangileri söylenebilir?I. Ontolojik açıdan realist felsefe toplumsal gerçekliği anlamayı merkezine alır.II. Epistemolojik açıdan realist felsefeye göre bilginin apriori olması ve bilginin gerçeklerin algılanması ile ilgili olmasıdır.III. Aksiyolojik açıdan realist felsefeye göre değerler, toplumun kendisinde bulunmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolik açıdan bakıldığında tüm şıklar doğrudur.
Ontolojik, epistemolojik ve aksiyolik açıdan bakıldığında tüm şıklar doğrudur.
Soru 110
Aşağıda belirtilen ifadede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?Pragmatist felsefede öğreten merkezli olmak yerine................................bir anlayış egemendir.
Seçenekler
A
Bütüncül öğrenen merkezli
B
Bütüncül öğreten merkezli
C
Öğrenci merkezli
D
Öğretmen merkezli
E
Konu merkezli
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayış egemendir. Öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir .
Öğreten merkezli olmak yerine bütüncül öğrenen merkezli bir anlayış egemendir. Öğretim süreci, “yaparak öğren yaptırarak öğret” ilkesiyle bireysel farklılıkları da gözeten bir anlayışa sahiptir .
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi Varoluşçu eğitimin özelliklerindendir?I. Eğitimin en temel amacı, insanın kendini gerçekleştirilmesine olanak verilmesidir.II. Çalışma konuları toplum bilimleri, sanat ve felsefe odaklı seçilmesini savunur.III. Bilgi nesnel ve kesindir. IV. Özgürlük bir bakıma seçme, eylemde bulunma ve sorumluluk almadır.
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Cevap I,II ve IV. Bilgi nesnel ve kesin değil, özneldir.
Cevap I,II ve IV. Bilgi nesnel ve kesin değil, özneldir.
Soru 112
Liberalizm ve tanım eşleştirmelerinden hangisi/hangileri doğrudur? I. Liberalizm özgürlüğü birincil politik değer olarak ele alan bir ideoloji, politika geleneği ve düşünce akımıdır. II. Ontolojik açıdan liberalizm, temel olarak özgürlükleri merkeze alan bir anlayıştır. III.Epistemolojik açıdan liberalizm bilimsel bilgi savunucudur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Cevap I, II ve III. Liberalizm, özgürlüğü birincil politik değer olarak ele alan bir ideoloji, politika geleneği ve düşünce akımıdır. Bu bağlamda liberalizmi salt bir felsefi akım olarak alınmasından çok daha geniş bir sosyoekonomik politik bir anlayıştır.
Cevap I, II ve III. Liberalizm, özgürlüğü birincil politik değer olarak ele alan bir ideoloji, politika geleneği ve düşünce akımıdır. Bu bağlamda liberalizmi salt bir felsefi akım olarak alınmasından çok daha geniş bir sosyoekonomik politik bir anlayıştır.
Soru 113
Materyalist felsefenin en önemli katkısı diyalektik düşünme biçimidir. Diyalektik materyalist akımın sağladığı faydalar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangileri bu faydalar arasındadır?I. Geniş kitlelerin olay, olgu ya da süreçleri idealist düşünme biçiminden farklı düşünülmesini sağlamıştır. II. Birinci ve ikinci dünya savaşları öncesi ve sonrası sosyalist kuramın ve reelsosyalist uygulamaların düşünsel temelini oluşturmuştur.III. Felsefede idealizme; ekonomik yaşamda kapitalizme ve liberalizme karşı anti tez oluşturarak yeni sosyal demokrasi, sosyal refah devleti gibi anlayış ve sentezlerin oluşmasını sağlamıştır.
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Belli bir konu üzerinden ortak değerlerin inşası anlamına gelen diyalektik düşünme ile birlikte, geniş kitlelerin olay, olgu ya da süreçleri idealist düşünme biçiminden farklı düşünülmesi, birinci ve ikinci dünya savaşları öncesi ve sonrası sosyalist kuramın ve reelsosyalist uygulamaların düşünsel temelininin oluşturulması, felsefede idealizme; ekonomik yaşamda kapitalizme ve liberalizme karşı anti tez oluşturarak yeni sosyal demokrasi, sosyal refah devleti gibi anlayış ve sentezlerin oluşması sağlanmıştır.
Belli bir konu üzerinden ortak değerlerin inşası anlamına gelen diyalektik düşünme ile birlikte, geniş kitlelerin olay, olgu ya da süreçleri idealist düşünme biçiminden farklı düşünülmesi, birinci ve ikinci dünya savaşları öncesi ve sonrası sosyalist kuramın ve reelsosyalist uygulamaların düşünsel temelininin oluşturulması, felsefede idealizme; ekonomik yaşamda kapitalizme ve liberalizme karşı anti tez oluşturarak yeni sosyal demokrasi, sosyal refah devleti gibi anlayış ve sentezlerin oluşması sağlanmıştır.
Soru 114
Natüralist felsefeye göre eğitimin amacı...........................................................olmalıdır. Aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi boş bırakılan yere gelmelidir?
Seçenekler
A
İnsanları insan doğasının gerektirdiği şekilde yetiştirmek
B
Çocuğu özgür birey olmaya teşvik etmek
C
Özgür ve “ekonomik” bireyi yetiştirmek
D
Bireyin topluma uyumunu sağlamak
E
İnsanları modern bilimi temel alan birey olarak yetiştirmek
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
A Natüralizm B Varoluşculuk C Liberalizm D Realizim E Pozitivizm Cevap A olmalıdır.
A Natüralizm B Varoluşculuk C Liberalizm D Realizim E Pozitivizm Cevap A olmalıdır.
Soru 115
Postmodern görüşlerin eğitime ilişkin sonuçları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğretmen otoritesini zayıflaması
B
Sabit programlara yer verilmesi
C
Eğitimde medyanın öne çıkması
D
Medyanın okuryazarlığının önem kazanması
E
Yeteneğe göre eğitim yapılması
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Sabit programlar yerine esnek programlara geçilmelidir.
Sabit programlar yerine esnek programlara geçilmelidir.
Soru 116
Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile .................felsefe başattır. Aşağıda yer alan felsefi akımlardan hangisi boş bırakılan alana gelmelidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Postmodernizm
C
Materyalizm
D
İdealizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealizm felsefesi başattır. Çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır. Pozitivist felsefenin etkisi oldukça geniş olmakla birlikte kültürel değişim ve etki ile postmodernizmin etkisi yaygınlaşmaktadır.İdeolojik tercihler ve tarihsel gerçekliklerin bir etkisi olarak eğitim sisteminde materyalist felsefe reel olarak etkisizdir.
Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealizm felsefesi başattır. Çevreye uyum ve kültürel davranışların kazandırılması ile realist felsefe etkinlik kazanmaktadır. Pozitivist felsefenin etkisi oldukça geniş olmakla birlikte kültürel değişim ve etki ile postmodernizmin etkisi yaygınlaşmaktadır.İdeolojik tercihler ve tarihsel gerçekliklerin bir etkisi olarak eğitim sisteminde materyalist felsefe reel olarak etkisizdir.
Soru 117
.......... günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma anlamıyla kullanılır. Eğitimde genellikle kendini gerçekleştirme olarak anılır. Bilgiye ilişkin görüşü, bilginin sadece aklın ürünü olduğu biçimindedir. Çünkü esas gerçek fizik evrende değil aklın içindedir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki hangi felsefi akım gelmelidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Varoluşculuk
D
Materyalizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
İdealizm sözcüğünün iki farklı biçimde kullanıldığı söylenebilir. Bunlardan ilki günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma olarak kullanılır. İkinci karşılığı ise felsefi boyutta tüm gerçekliği ruhsal ya da düşünsel sayan, tüm bilgilerimizi algı, ime ve düşünce gibi bilinç süreçlerine indirgeyen görüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.
İdealizm sözcüğünün iki farklı biçimde kullanıldığı söylenebilir. Bunlardan ilki günlük yaşamda yüce amaçlar için kendini adama ya da adanma olarak kullanılır. İkinci karşılığı ise felsefi boyutta tüm gerçekliği ruhsal ya da düşünsel sayan, tüm bilgilerimizi algı, ime ve düşünce gibi bilinç süreçlerine indirgeyen görüştür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 118
"Bireyin topluma uyumunu sağlamak, bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak, mutlu ve erdemli kılmak" aşağıda verilen hangi felsefe açısından eğitimin amaçları arasındadır?
Seçenekler
A
Realist Felsefe
B
İdealist Felsefe
C
Liberal Felsefe
D
Varoluşçu Felsefe
E
Pragmatist Felsefe
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Realist felsefede eğitimin amacı çocuğu kendine özgü özellikleriyle çevresinden kopuk bir kişilik haline getirmek değil; fiziksel ve kültürel çevreyle her yönü bir birey haline getirmektir. Fiziksel ve kültürel çevrede toplumun içinde bulundurduğu çevreyi oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Realist felsefede eğitimin amacı çocuğu kendine özgü özellikleriyle çevresinden kopuk bir kişilik haline getirmek değil; fiziksel ve kültürel çevreyle her yönü bir birey haline getirmektir. Fiziksel ve kültürel çevrede toplumun içinde bulundurduğu çevreyi oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 119
I. Doğrunun ölçütü yarardır. II Bir kavram ilke veya görüşün anlam ve doğruluğunu pratik sonuçlarla belirler. III. Charles Sanders, C. S. Pierce, William James ve John Dewey en önemli temsilcilerindendir. Bu özellikler aşağıdaki felsefi akımlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Liberalizm
D
Pragmatizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Türkçedeki karşılığı yararcılıktır. Yaklaşıma göre doğrunun ölçütü yarardır. Yararlı olan şey doğrudur. Charles Sanders, C. S. Pierce, William James ve John Dewey en önemli temsilcilerindendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Türkçedeki karşılığı yararcılıktır. Yaklaşıma göre doğrunun ölçütü yarardır. Yararlı olan şey doğrudur. Charles Sanders, C. S. Pierce, William James ve John Dewey en önemli temsilcilerindendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 120
Ayşe okulda yapılan spor etkinliklerine gönüllü olarak katılmak istemektedir. Ayşe'nin hocası ise spor etkinliklerinde çok fazla gönüllü olduğu için Ayşe'yi çevre ve temizlik etkinliklerinde görevli olarak yazmıştır. Bu nedenle Ayşe istediği etkinliklere katılamadığı için kendini üzgün hissetmektedir. Yukarıda bahsedilen durum aşağıdaki hangi eğitim felsefelerine aykırıdır?
Seçenekler
A
Realist Felsefe
B
İdealist Felsefe
C
Materyalist Felsefe
D
Pozitivist Felsefe
E
Varoluşçu Felsefe
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Varoluşçu eğitim anlayışı özgürlükçülük, bireyselcilik ve bireyin kendini gerçekleştirmesi temalarına dayanır. Varoluşçu felsefede eğitim sistemlerinin amacı çocuğu özgür birey olmaya teşvik etmektir. Aynı şekilde Liberal felsefede özgürlükçülük temellidir. Metinde öğrencinin istediği etkinlik grubuna katılması, özgür davranması engellenmekte hocası tarafından başka bir gruba kaydı yapılmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Varoluşçu eğitim anlayışı özgürlükçülük, bireyselcilik ve bireyin kendini gerçekleştirmesi temalarına dayanır. Varoluşçu felsefede eğitim sistemlerinin amacı çocuğu özgür birey olmaya teşvik etmektir. Aynı şekilde Liberal felsefede özgürlükçülük temellidir. Metinde öğrencinin istediği etkinlik grubuna katılması, özgür davranması engellenmekte hocası tarafından başka bir gruba kaydı yapılmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 121
Maddi olan, sürekli olarak son etkiyi oluşturur. Başka deyişle maddi süreçler, ekonomik süreçler, üst yapısal kurum olan eğitimin temel belirleyicisidir. Bilinç, nasıl bir evrede maddeye dönüşüyorsa eğitimde maddeye dönüşür. Felsefe açısından öğretim programlarının içeriğinde üretime dönük derslerin olmasıdır. Bu bağlamda en belirgin niteliği eğitimin üretim amaçlı görülmesidir. Bu özellikler aşağıdaki eğitim felsefesinden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Materyalizm
C
Pragmatizm
D
Pozitivizm
E
Varoluşculuk
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Materyalist felsefeye göre eğitimin sınıfsal ve maddi özünün olduğu düşünülür. Diğer bir deyişle maddi süreçler, ekonomik süreçler, üst yapısal kurum olan eğitimin temel belirleyicisidir. Bilinç, nasıl bir evrede maddeye dönüşüyorsa eğitimde maddeye dönüşür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Materyalist felsefeye göre eğitimin sınıfsal ve maddi özünün olduğu düşünülür. Diğer bir deyişle maddi süreçler, ekonomik süreçler, üst yapısal kurum olan eğitimin temel belirleyicisidir. Bilinç, nasıl bir evrede maddeye dönüşüyorsa eğitimde maddeye dönüşür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 122
Doğada bulunan her bir canlı, belirli süreçlerden geçerek ve belirli aşamaları tamamlayarak doğanın kanununa uygun şekilde gelişir. Doğanın işlemesinde bu aşamalar belirli bir süre ve doğal süreçlere tabidir. Söz gelimi bir fidan veya bir çiçek için verilen her türlü vitamin onun gelişmesin hızlandıracak ancak bu doğal olmayacaktır. Bu düşünceye en uygun eğitim felsefesi görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realist Felsefe
B
Liberal Felsefe
C
Natüralist Felsefe
D
Pragmatist Felsefe
E
Varoluşcu Felsefe
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Natüralist felsefe açısından eğitimin katkıları genel olarak insana odaklanma, doğaya uygun ve uyumlu çalışma biçiminde verilir. Eğitim sistemlerinin kültürleme ve bilgi aktarmacılık işlevinin yerine natüralizm akımı adı üstünde eğitim sürecini doğala bırakan bir anlayışa dayanması gerektiğini belirtir. Natüralist felsefeye göre eğitimin amacı, insanları insan doğasının gerektirdiği şekilde ve bu doğaya uygun bir yaşam doğrultusunda yetiştirmektir. Birey doğal bir ortamda öğreneceklerini ilgi ve yeteneğine göre seçecektir.
Natüralist felsefe açısından eğitimin katkıları genel olarak insana odaklanma, doğaya uygun ve uyumlu çalışma biçiminde verilir. Eğitim sistemlerinin kültürleme ve bilgi aktarmacılık işlevinin yerine natüralizm akımı adı üstünde eğitim sürecini doğala bırakan bir anlayışa dayanması gerektiğini belirtir. Natüralist felsefeye göre eğitimin amacı, insanları insan doğasının gerektirdiği şekilde ve bu doğaya uygun bir yaşam doğrultusunda yetiştirmektir. Birey doğal bir ortamda öğreneceklerini ilgi ve yeteneğine göre seçecektir.
Soru 123
Türk eğitim sisteminde baskın olan eğitim felsefesi görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealist Felsefe
B
Realist Felsefe
C
Pragmatist Felsefe
D
Postmodern Felsefe
E
Liberal Felsefe
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealist felsefe başattır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Genel olarak bakıldığında Türk Eğitim Sisteminde baskın olarak belirli bir ideoloji aktarımı ile idealist felsefe başattır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 124
İdealist felsefeye göre eğitim ne şekilde ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Genel bir yaklaşımla önceden var olan yani apriori olan bilginin aktarılması değerler açısından da ideal varlığa ulaşmak için idealin tekrarı biçiminde betimlenebilir.
B
Bireyi yaratmalı, özgürlüğü geliştirmeli, bu konudaki gizli ve açık baskıları belirlemeli ve etkisizleştirmelidir.
C
İnsanları insan doğasının gerektirdiği şekilde ve bu doğaya uygun bir yaşam doğrultusunda yetiştirmelidir.
D
İlkelere doğal olmayan karşısında doğal olana yönelmek, doğalın bilgisiyle yetinmek, despotik, köleci, özgürlük karşıtı irrasyonel durum ve uygulamalar karşısında rasyonel olanın yanında olmak ilkelerine göre olmalıdır.
E
Bireyin yaşamasını kolaylaştıracak, tüketimi düzenleyecek tüm düzenleme ve anlayışları kapsamalıdır.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
İdealist felsefenin eğitime yansımaları konusunda bilgi sahibi olmak gerekmektedir.
İdealist felsefenin eğitime yansımaları konusunda bilgi sahibi olmak gerekmektedir.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi İdealist felsefesinin eğitime yansımasında görülebilecek bir öğretim yöntemidir?
Seçenekler
A
düz anlatım
B
kültür ve bilgi aktarmacılık
C
gözlem ve deney
D
akıl yürütme
E
tümden gelim
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
İdealist felsefenin eğitime yansımasımalarından çıkarım yaparak kullanılabilecek öğretim yaklaşımları bulunulabilir. Buda akıl yürütme'dir.
İdealist felsefenin eğitime yansımasımalarından çıkarım yaparak kullanılabilecek öğretim yaklaşımları bulunulabilir. Buda akıl yürütme'dir.
Soru 126
I. yaratıcılığın geliştirilmesi
II. eleştirel düşüncenin geliştirilmesi,
III. yüksek iletişim becerisi,
IV. empati,
V. ikna ve işbirliği geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ve hangileri Postmodern düşüncenin yansıdığı bir eğitimde bireye kazandırılması gereken özelliklerdendir?
II. eleştirel düşüncenin geliştirilmesi,
III. yüksek iletişim becerisi,
IV. empati,
V. ikna ve işbirliği geliştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ve hangileri Postmodern düşüncenin yansıdığı bir eğitimde bireye kazandırılması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III ve IV
C
I, II, III ve IV ve V
D
II, III ve IV ve VI
E
IV ve VI
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Postmodern düşüncenin eğitime yansımalarının bilinmesiyle bireyde geliştirilmesi gereken özelliklerin bilinmesi gereklidir.
Postmodern düşüncenin eğitime yansımalarının bilinmesiyle bireyde geliştirilmesi gereken özelliklerin bilinmesi gereklidir.
Soru 127
Türk eğitim sisteminde baskın olarak bilgi ve kültür aktarmacılık egemendir.
Bu bilgiye göre aşağıdaki felsefi anlayışlardan hangisi Türk Eğitim sistemine yansımıştır diyebiliriz?
Bu bilgiye göre aşağıdaki felsefi anlayışlardan hangisi Türk Eğitim sistemine yansımıştır diyebiliriz?
Seçenekler
A
Pozitivist felsefe
B
İdealist Felsefe
C
Postmodernist felsefe
D
Materyalist Flesefe
E
Liberal Felsefe
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Pozitivist felsefi anlayışının bilgi ve kültür aktarmacılığı savunusuna dayanarak türk eğitim siteminde yer aldığına dair çıkarım yapmak gerekir.
Pozitivist felsefi anlayışının bilgi ve kültür aktarmacılığı savunusuna dayanarak türk eğitim siteminde yer aldığına dair çıkarım yapmak gerekir.
Soru 128
• Eğer bir öğretmen eğitim öğretim bir bütün olarak yaptığı bir sınıfta;
Göreceliğe önem veriyorsa,
Okuryazarlık ve tüm medyanın okuryazarlığına önem veriyorsa,
Yeteneğe göre eğitim yapıyorsa, katı programların yerine esnek programlardan yararlanıyorsa aşağıdaki felsefi akımların etkisindedir?
Göreceliğe önem veriyorsa,
Okuryazarlık ve tüm medyanın okuryazarlığına önem veriyorsa,
Yeteneğe göre eğitim yapıyorsa, katı programların yerine esnek programlardan yararlanıyorsa aşağıdaki felsefi akımların etkisindedir?
Seçenekler
A
Postmodernizm
B
İdealizm
C
Pozitivizm
D
Liberalizm
E
Naturalizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Postmodernizmin etkisindeki bir eğitimi kapsamında bir eğitim anlayışını diğer felsefi akımlardan ayırt etmesi gerekmektedir.
Postmodernizmin etkisindeki bir eğitimi kapsamında bir eğitim anlayışını diğer felsefi akımlardan ayırt etmesi gerekmektedir.
Soru 129
I. Fiziki Mekan
II. Sınıf Mevcut Yoğunluğu
III. Sınav Baskısı
IV. Alanyazın Yetersizliği
V. Mezunların İstihdamı
Türk eğitim sisteminde "yaparak yaşayarak" eğitimden yararlanılamaması gibi sorunlar yaşamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunun bir sebebi olarak gösterilebilir?
II. Sınıf Mevcut Yoğunluğu
III. Sınav Baskısı
IV. Alanyazın Yetersizliği
V. Mezunların İstihdamı
Türk eğitim sisteminde "yaparak yaşayarak" eğitimden yararlanılamaması gibi sorunlar yaşamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunun bir sebebi olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III
C
I,IV,V
D
I,II,III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Türk eğitim sistemini genel olarak sorunlarından biri olan YAPILANDIRMACILIK ANLAYIŞININ uygulanmasında bazı zayıflıklar bulunmaktadır. mevcut eğitim durumuna dönük bilgilerin ışığında ve kendi yaşamındaki gözlemlerinden yararlanarak genel bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Türk eğitim sistemini genel olarak sorunlarından biri olan YAPILANDIRMACILIK ANLAYIŞININ uygulanmasında bazı zayıflıklar bulunmaktadır. mevcut eğitim durumuna dönük bilgilerin ışığında ve kendi yaşamındaki gözlemlerinden yararlanarak genel bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Soru 130
Günlük dildeki tanımı; gerçekliğin insan zihninden bağımsız olduğunun benimsenmesi, yanılsamalara kapılmayan ve duygulara kaptırmayan anlayış, olarak açıklanan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Varoluşçuluk
D
Pragmatizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Günlük dilde Realizm'in tanımı; gerçekliğin insan zihninden bağımsız olduğunun benimsenmesi, yanılsamalara kapılmayan ve duygulara kaptırmayan anlayıştır.
Günlük dilde Realizm'in tanımı; gerçekliğin insan zihninden bağımsız olduğunun benimsenmesi, yanılsamalara kapılmayan ve duygulara kaptırmayan anlayıştır.
Soru 131
Realist eğitimde genel amaç, bireyin doğaya ve topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak, mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. Bu bilgiler doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi Realist eğitimde genel amaçlardan biri olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Akademik açıdan yeterli bireyler yetiştirmek
B
Derslerdeki başarının en önemli beceri olmasını sağlamak
C
Gelenek ve görenekleri yaşatmayı amaçlayan beceriler öğretmek
D
Velilerin isteklerini ön planda tutmak
E
Yaşamdan izole edilmiş okul kurallarının benimsenmesini sağlamak
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Realist eğitimde genel amaç, bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak,mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. Bu bilgiler doğrultusunda gelenek ve göreneklerin öğretilmesi kültürel mirasın aktarılmasını sağlayacağından doğru şıktır.
Realist eğitimde genel amaç, bireyin topluma uyumunu sağlamaktır. Bu bağlamda yeni kuşaklara kültürel mirası aktarmak, insanı toplumsal yaşama hazırlamak,mutlu ve erdemli kılmak bu temel amacın alt amaçları olarak sıralanabilir. Bu bilgiler doğrultusunda gelenek ve göreneklerin öğretilmesi kültürel mirasın aktarılmasını sağlayacağından doğru şıktır.
Soru 132
Pragmatizme göre eğitim, bireyleri ehliyetli, güçlü ve verimli kişiler olarak yetiştirmek için yapılan toplumsal bir iştir. Varoluşçuluk; insanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır. Bu doğrultuda Pragmatizm ve Varoluşçuluk için sırasıyla aşağıdaki hangi özetleme grubu doğru kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Önemli olan toplumdur. - Önemli olan bireydir.
B
İnsan değersizdir. - İnsan değerlidir.
C
Toplum değerlidir. - Toplum değersizdir.
D
Eğitim önemsizdir. - Eğitim önemlidir.
E
Özgürlük önemsizdir. - Özgürlük önemlidir.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Pragmatizme göre eğitim, bireyleri ehliyetli, güçlü ve verimli kişiler olarak yetiştirmek için yapılan toplumsal bir iştir. Varoluşçuluk; insanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır. Bu doğrultuda Pragmatizm'e göre toplum ön plana çıkmaktadır ve Varoluşçuluk'a göre birey ön plandadır.
Pragmatizme göre eğitim, bireyleri ehliyetli, güçlü ve verimli kişiler olarak yetiştirmek için yapılan toplumsal bir iştir. Varoluşçuluk; insanı merkeze alan, insanın yabancılaşmasına karşı özgürleşmesini amaç edinen bir felsefi akımdır. Bu doğrultuda Pragmatizm'e göre toplum ön plana çıkmaktadır ve Varoluşçuluk'a göre birey ön plandadır.
Soru 133
Natüralist felsefeye göre öğretim programlarıı öncelikle öğrenci merkezli ve demokratik olmalıdır. Hazır bilgi olmamalı, bizzat yaparak yaşayarak öğrenmeli, doğal bir ortamda karşılaştığı problemleri kendi çözmelidir. Bu felsefeye göre sınıfta bu becerileri sergilemekte zorluk yaşayan bir öğrenci için öğretmenin aşağıdakilerden hangisini yapması uygun olacaktır?
Seçenekler
A
Bilgiyi olduğu gibi aktarmaya çalışmalıdır.
B
Öğrenciyi arkadaşlarından ayırmalı ve yalnız çalışmasını sağlamalıdır.
C
Öğrenciye istediğini yaptırma konusunda otoriter tavır sergilemelidir.
D
Fazla zamanı olmadığını öğrenciye sık sık hatırlatmalıdır.
E
Öğrenciyi işin içerisine katıp seçim yapmasında yardımcı olmalıdır.
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Natüralist felsefeye göre öğretmen rolleri, öğrenciyi zorlamamalı, onun çevresiyle etkileşimi geliştirmeye çalışmalıdır. Natüralizm anlayışında öğretmen aceleci olmamalı, sabırlı olmalıdır ve çocuğa seçenekler sunmalıdır.
Natüralist felsefeye göre öğretmen rolleri, öğrenciyi zorlamamalı, onun çevresiyle etkileşimi geliştirmeye çalışmalıdır. Natüralizm anlayışında öğretmen aceleci olmamalı, sabırlı olmalıdır ve çocuğa seçenekler sunmalıdır.
Soru 134
Pozitivist felsefe ve geleneğinin en önemli filozoflarından Auguste Comte’a göre toplumlar bilimsel yani pozitivist düşünme aşamasına ulaşıncaya kadar uzun bir tarihsel süreç yaşamıştır. Felsefe ve sosyoloji alan yazınında üç hal yasası olarak bilinen bu anlayışa göre felsefi ve dini bakış açıları teolojik aşama, metafizik aşama ve pozitif aşama olmak üzere üç değişik aşama geçirmiştir. Bu değişimlerin yaşanmasında insanın düşünme sisteminde gerçekleşen değişim nasıl ifade edebilebilir?
Seçenekler
A
İnsanlar yeni durumları açıklamaya çalışırken bilimsel düşünmeye doğru bir yol izlemişlerdir.
B
Her dönemde de açıklanamaz durumların varlığı kabul edilmiştir ve buna din denmiştir.
C
Soyut olayların somutlaştırılmaya çalışıldığı ve tüm evrenin madde olarak kabul edildiği görülmektedir.
D
Tüm soruların cevaplarının kanıtlanacağına dair inanç gelişmeye başlamıştır.
E
Doğada var olan şeyler arasında ilişki aramanın anlamsız olduğu görüşüne varılmıştır.
Açıklama:
Genel felsefi akımların özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini kavrayabileceksiniz.
Ortaçağın sonunda başlayan pozitif aşamada ise bilinmeyenler bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılmıştır. Aklın bütünüyle imgelemin üstesinden geldiğinin varsayıldığı bu son dönemde insanoğlu artık deneye açık olgularla, bu olgular arasındaki ilişkilerle, bu olguların altında yattığı düşünülen yapı, düzen ve yasalarla ilgilenmektedir. Bu dönemde insanlar doğadaki ve toplumsal yaşamdaki olguları açıklayabilmek için somut gözlenebilir olguları incelemeye yönelmişlerdir.
Ortaçağın sonunda başlayan pozitif aşamada ise bilinmeyenler bilimsel yöntemle açıklanmaya çalışılmıştır. Aklın bütünüyle imgelemin üstesinden geldiğinin varsayıldığı bu son dönemde insanoğlu artık deneye açık olgularla, bu olgular arasındaki ilişkilerle, bu olguların altında yattığı düşünülen yapı, düzen ve yasalarla ilgilenmektedir. Bu dönemde insanlar doğadaki ve toplumsal yaşamdaki olguları açıklayabilmek için somut gözlenebilir olguları incelemeye yönelmişlerdir.
Soru 135
Postmodernizme göre toplum artık sanayi toplumu değildir ve buna bağl› olarak eğitim yapısal olarak kitle yığın eğitimi ve meslek kazandırma işlevi artık göreceli olarak işlevini yitirmektedir. Bireyin yaratıcılık ile eleştirel düşüncenin geliştirilmesi, esneklik, özerklik, dinamizm, yüksek iletişim becerisi, empati, ikna ve işbirliği geliştirilmesi gereken niteliklerdir. Buna göre eğitim programında öncelikle yer verilmesi gereken dersler hangileri olmalıdır?
I. Yaratıcı drama ile karakter eğitimi
II. İş eğitimi ve teknik
III. Düşünme becerilerinin geliştirilmesi
IV. Tarih
I. Yaratıcı drama ile karakter eğitimi
II. İş eğitimi ve teknik
III. Düşünme becerilerinin geliştirilmesi
IV. Tarih
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-III
D
III-IV
E
II-IV
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Postmodernizme göre toplum artık sanayi toplumu değildir ve buna bağl› olarak eğitim yapısal olarak kitle yığın eğitimi ve meslek kazandırma işlevi artık göreceli olarak işlevini yitirmektedir. Bireyin yaratıcılık ile eleştirel düşüncenin geliştirilmesi, esneklik, özerklik, dinamizm, yüksek iletişim becerisi, empati, ikna ve işbirliği geliştirilmesi gereken niteliklerdir. Bu becerilerin kazandırılması için drama yoluyla karakter eğitimi ve düşünme becerilerinin geliştirilmesi uygun dersler olacaktır.
Postmodernizme göre toplum artık sanayi toplumu değildir ve buna bağl› olarak eğitim yapısal olarak kitle yığın eğitimi ve meslek kazandırma işlevi artık göreceli olarak işlevini yitirmektedir. Bireyin yaratıcılık ile eleştirel düşüncenin geliştirilmesi, esneklik, özerklik, dinamizm, yüksek iletişim becerisi, empati, ikna ve işbirliği geliştirilmesi gereken niteliklerdir. Bu becerilerin kazandırılması için drama yoluyla karakter eğitimi ve düşünme becerilerinin geliştirilmesi uygun dersler olacaktır.
Soru 136
'' Okulöncesi eğitime geç geçilmiş olması bu alanda hem niceliksel hem de niteliksel sorunların birikmesine neden olmuştur. Bununla birlikte çocuğa görelik, yaşamla iç içelik gibi nitelikleri nedeniyle Türkiye’de okulöncesi eğitim pratik açıdan yaşamla en çok uyumluluk gösteren bir kademedir. Oyun, okul, aile ve çevre işbirliği nitelikleri nedeniyle yer yer pragmatizm, yer yer realizm etkilerin sistemde görülmektedir. '' bu tanımda hangi felsefi akım eksik ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Natüralizm
B
Postmodernizm
C
Pozitivizm
D
Materyalizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Genel felsefi akımların eğitsel doğurgularının Türk Eğitim Sistemi üzerindeki etkilerini tartışabileceksiniz.
Okulöncesi eğitime geç geçilmiş olması bu alanda hem niceliksel hem de niteliksel sorunların birikmesine neden olmuştur. Bununla birlikte çocuğa görelik, yaşamla iç içelik gibi nitelikleri nedeniyle Türkiye’de okulöncesi eğitim pratik açıdan yaşamla en çok uyumluluk gösteren bir kademedir. Oyun, okul, aile ve çevre işbirliği nitelikleri nedeniyle yer yer pragmatizm, yer yer realizm ve natüralizm etkilerin sistemde görülmektedir.
Okulöncesi eğitime geç geçilmiş olması bu alanda hem niceliksel hem de niteliksel sorunların birikmesine neden olmuştur. Bununla birlikte çocuğa görelik, yaşamla iç içelik gibi nitelikleri nedeniyle Türkiye’de okulöncesi eğitim pratik açıdan yaşamla en çok uyumluluk gösteren bir kademedir. Oyun, okul, aile ve çevre işbirliği nitelikleri nedeniyle yer yer pragmatizm, yer yer realizm ve natüralizm etkilerin sistemde görülmektedir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi öğretmenlerin genel felsefeleri öğrenme gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefelerinin daha iyi kavranılması
B
Öğretmenlerin felsefi bakış açısı sahip olma gereksinimi
C
Öğretmenlerin mesleki bir örneklik oluşturma gereksinimi
D
Düşünme yöntemlerinin daha iyi kavranılması
E
Eğitimin niceliğinin artırılması
Açıklama:
Öğretmenlerin genel felsefeleri öğrenme gerekçeleri: Eğitim felsefelerinin daha iyi kavranılması, felsefi bir bakış açısına sahip olma gereksinimi, öğretmenlerin mesleki bir örneklik oluşturma gereksinimi ve düşünme yöntemlerinin daha iyi kavranılması olarak sıralanabilir. Eğitimin niceliğinin artırılması bu gerekçeler arasında yer almaz.
Soru 138
İdealist felsefe ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim, bireyin zihinsel süreçlerini geliştirmeyi amaçlar.
B
İnsan, özgür iradeli bir varlıktır.
C
Eğitimde temel amaç faydalı ve işe yarar bilgiyi öğretmektir.
D
İnsan, kimi yeteneklere doğuştan sahiptir.
E
Gerçeğe ulaşmanın bir yolu, insanın kendi düşüncelerini gözden geçirmektir.
Açıklama:
İdealist felsefe ile ilgili ifadeler şu şekilde sıralanabilir: İnsan, özgür iradelidir, kişi kendi düşüncelerini gözden geçirerek gerçeğe ulaşabilir, eğitim, bireyin zihinsel süreçlerini geliştirmeyi amaçlar, insan doğuştan getirmiş olduğu kimi yetenekleri ortaya çıkarmaya çaba göstermelidir. Bu ifadeler arasında “eğitimde temel amaç faydalı ve işe yarar bilgiyi öğretmek” ifadesi yer almaz.
Soru 139
İdealist felsefeye göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ceza, eğitimde kullanılmaması gereken bir yöntemdir.
B
Öğretmen, bilgi aktarımcısı değildir.
C
Öğrencinin doğruyu bulmaya çalışması önemlidir.
D
Öğreticilik becerisi tek başına yeterli değildir.
E
Öğrencinin istekli olması bir gerekliliktir.
Açıklama:
İdealist felsefeye göre; Öğretmen, bilgi aktarımcısı değildir, öğrencinin doğruyu bulmaya çalışması önemlidir, Öğretmenin öğreticilik becerisi tek başına yeterli olmaz, öğrencinin istekli olması söz konusudur. Bu ifadelerin içinde ceza, eğitimde kullanılması gerek bir yöntemdir ifadesi yer almaz.
Soru 140
Realist felsefe ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi, insan zihni ile dış dünyanın etkileşimiyle gerçekleşir.
B
Varlığa dair bilgi, duyu organlarımızla algıladığımızın ötesindedir.
C
Algılama, nesnenin maddi yanıyla ilgilidir.
D
Ahlak açısından iyiliğin ölçütü insan yararına olmasıdır.
E
Değerler topluma oluşturulur.
Açıklama:
Realizme göre bilgi, insan zihni ile insan dışındaki dünyanın karşılıklı etkileşimiyle gerçekleşir. Algılama, bir nesnenin maddi yanı ile ilişkilidir. Ahlak açısından ‘iyi’ en çok insanın yararına olandır. Realist felsefeye göre değerler, toplumun kendisinde bulunmaktadır. Varlığa ilişkin bilgimiz, duyu organlarımızla algıladıklarımızla ile sınırlıdır.
Soru 141
Materyalizme göre altyapı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Din ve sanat
B
Eğitim ve felsefe
C
Bilim ve ahlak
D
Ekonomi ve üretim
E
Kültür kurumları
Açıklama:
Materyalizm, Türkçede bu kavrama karşılık olarak maddecilik ve özdekçilik sözcükleri kullanılır. Materyalist eğitim felsefesi kuramsal desteğini tümüyle materyalist bilgi kuramından alır. Her türlü gerçekliğin yalnızca nesnel (objektif) değil, ruhsal ve manevi olan gerçekliğin de özünü ve temelini maddede gören, maddeden başka hiçbir tözün bulunmadığını öne süren dünya görüşüdür. Materyalist felsefenin eğitim ve toplumsal yapı ilişkilerine ilişkin görüşü şu biçimde özetlenebilir: Eğitim öncelikle işleyişi ekonomik alt yapı tarafından belirlenen bir üst yapı kurumudur. Materyalist felsefenin bir felsefe olmaktan çok sosyo-ekonomik ve politik alanda bir politik çıkış olarak daha çok yer edindiği bir gerçekliktir. Sosyolojik alanyazında Marksist ya da çatışmacı yaklaşım biçiminde yer alan bu yaklaşımın kimi özellikleri şu biçimde sıralanabilir: Toplumlar üretim araçlarına göre sınıflardan oluşur. Marks’a göre toplumsal sınıf olgusunun temel belirleyicisi üretim araçlarının mülkiyetidir. Özetle söylemek gerekirse Materyalizme göre altyapı Ekonomi ve Üretim kavramları ile tanımlanabilir
Soru 142
Natüralist felsefeye göre eğitimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Öğretim programı öğrenilecek bilgiyi hazır sunmalıdır.
B
Bilgi söylendiği şekliyle edinilmelidir.
C
Bireylerin algılarını geliştirmeye yönelik yöntemler kullanılmalıdır.
D
Öğrenci gerektiğinde zorlanmalıdır.
E
Öğretim programı öğretim odaklı olmalıdır.
Açıklama:
Öğretim programları hazırlanırken çocuğun dürtüleri ve duyguları temel alınmalıdır. Bireylerin algılarını geliştirmeye yönelik, ezberci olmayan yöntemler kullanılmalıdır.
Soru 143
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ontolojik bağlamda pozitif felsefenin görüşünü yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgiler mutlaktır.
B
Deney yanılgılara yol açabilir.
C
Bilginin tarihsel kaynağı önemlidir.
D
Ancak olgular bilinebilir.
E
Olaylar arasındaki bağlantılar önemsizdir.
Açıklama:
Pozitivist felsefeye göre ontolojik bağlamda şu görüşler ön plana çıkmaktadır. Ancak olgular bilinebilir ve olgular konusundaki bilgiler de mutlak değil sadece görecelidir. Bilmek önceden görmek içindir. Kanıtlanmadığı sürece bir nesnenin varlığı ifade edilemez. Sağlam bilgilere olguların incelenmesi yoluyla ulaşılabileceği ve kesin bilgilere yalnızca deneye dayanan bilimlerle ulaşılabileceği varsayılır.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangileri pragmatist felsefenin eğitim ile ilgili görüşleridir?
- Eğitimde temel amaç bireyin yaşama hazırlanmasıdır.
- Eğitimde bireysel farklılıklara değil, ortak özelliklere odaklanmalıdır.
- Gözlem ve deneye dayalı öğretim yöntemleri kullanılmalıdır.
- Her tür bilgiyi vererek öğrencileri hem teorik hem pratik açıdan yetiştirmelidir.
- Eğitim programları amaçları esnek ve değişken değil, önceden planlanmış olmalıdır.
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve V
C
II ve IV
D
II ve V
E
III ve IV
Açıklama:
Pragmatist eğitimde bireylere toplumsal yaşamda işe yaracak, işleri kolaylaştıracak bilgi, beceri ve tutumların edinilmesi amaçlanır. Eğitim programının temel amacı, bireyi yaşama hazırlamalıdır. Pratik yönü, gözlem ve deneye ağırlık veren bir felsefe olmasından ötürü öğretim süreçleri uygulamaya yönelik etkinlikleri içerir.
Soru 145
Liberal eğitim anlayışına göre aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- Okullar adem-i merkeziyetçi bir anlayışla yönetilmelidir.
- Tek tek bireylerden ziyade toplumun yararı önceliklidir.
- Eğitimde amaç topluma uyumlu bireyler yetiştirmektir.
- Doğruluğun ölçütü bilginin işe yararlığı ve etkililiğidir.
- Eğitimde ölçme değerlendirme sürece değil ürüne yönelik olmalıdır.
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve IV
C
II ve III
D
II ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Okullar merkeziyetçi yönetim anlayışı ile sıkı bir yönetim algısı içinde boğulmaktadırlar. Okulların bu açıdan adem-i merkeziyete dayalı olması önemlidir. Liberalist anlayışın doğruluk ölçütü olarak “işe yararlılık, etkili, verimli olma ve bireycilik” anlayışlarına göre uygun yöntem ve tekniklerin bulunması serbestîsi açıktır.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi post modern eğitim anlayışının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Eğitim sistemlerinin amacı nettir ve bireyin yaşamını kolaylaştırmaya yöneliktir.
B
Öğretme ve öğrenme süreçlerinde toplumsal odaklılık baskındır.
C
Öğretmen gücü-otoriteyi temsil ederek eğitimin merkezinde bulunur.
D
Eğitimin amacı, bilgiyi aktarmak ve toplumsal yaşamı öğretmektir.
E
Eğitim, meslek kazandırma değil, bireyin yaratıcılık özelliklerini geliştirmeye yöneliktir.
Açıklama:
Postmodern felsefeye göre eğitim sistemlerinin amacı bir kesin oluştan çok göreceli bir oluşudur. Bireyin yaşamasını kolaylaştıracak, tüketimi düzenleyecek tüm düzenleme ve anlayışlar bir bakıma postmodern anlayışın onayladığı anlayışlardır. Öncelikle toplum artık sanayi toplumu değildir ve buna bağlı olarak eğitim yapısal olarak kitle yığın eğitimi ve meslek kazandırma işlevi artık göreceli olarak işlevini yitirmektedir. Bireyin yaratıcılık ile eleştirel düşüncenin geliştirilmesi, esneklik, özerklik, dinamizm, yüksek iletişim becerisi, empati, ikna ve işbirliği geliştirilmesi gereken niteliklerdir. Bu anlayışla, eğitim, meslek kazandırma değil, bireyin yaratıcılık özelliklerini geliştirmeye yönelik olmaktadır.
Ünite 3
Soru 1
I. Eğitimin dış görünüşü
II. Eğitimin içeriği
III. Kullanılan bilginin kökeni
IV. Kullanılacak dil
V. Eğitimde değerlerin niteliği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde eğitimin felsefi açıdan ele alınışında ögeler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Eğitimin içeriği
III. Kullanılan bilginin kökeni
IV. Kullanılacak dil
V. Eğitimde değerlerin niteliği
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde eğitimin felsefi açıdan ele alınışında ögeler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Öncelikle eğitim felsefe ilişkileri konusunun karmaşık bir konu olduğunu belirtmeliyiz. Bir boyutuyla kültür ile eğitim uzlaşıları ve eğitimin kültür tarafından nasıl algılandığı veya eğitimin kültürü nasıl gördüğü sorunları üzerinde durulur. Bir başka sorun alanı ise, eğitimi yönlendiren ilkeler, temel çıkış noktaları, düşünceler, idealler, eğitim ütopyaları, eğitim tasarımı ile ilgili konular söz konusudur. Diğer boyut ise, kavramların terimleştirilmesi ile olan ve olması gereken dil konusudur. Bu bilgiler ışığında denilebilir ki eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Bu bilgilere dayalı olarak doğru cevabın “B” şıkkı olduğu görülmektedir.
I, II ve IV
I, II ve IV
Soru 2
I.Amaçlar oluşturma
II. Eğitim için kalıp programlara oluşturma
III. Kültürel yapı oluşumda etki
IV. Vizyon ve misyon oluşturma
V. Programın nasıl kavramsallaştırılacağı
VI. İdealler oluşturma
VII. Ölçme ve değerlendirme için kalıp programlar oluşturma
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefe eğitim ilişkilerinde felsefenin eğitime etkileri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Eğitim için kalıp programlara oluşturma
III. Kültürel yapı oluşumda etki
IV. Vizyon ve misyon oluşturma
V. Programın nasıl kavramsallaştırılacağı
VI. İdealler oluşturma
VII. Ölçme ve değerlendirme için kalıp programlar oluşturma
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde felsefe eğitim ilişkilerinde felsefenin eğitime etkileri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III, IV ve VI
C
I, III, IV, V ve VI
D
I, III, IV, V ve VII
E
II, III, I,V ve VII
Açıklama:
Bir bakıma felsefe eğitim ilişkilerinin nasıl olduğu sorunu şu üç alt başlıkta toplanabilir. Felsefe ve eğitim felsefesi bir toplumsal kurum olarak eğitime kültürel yapı oluşumda etki etmektedir. İkinci etki ise felsefenin amaçlar, vizyon, misyon saptamalarındaki ve ideal oluşturmadaki rolü ile model oluşturma etkisidir. Üçüncü etki ise eğitimin programa açısından nasıl kavramsallaştırılacağı etkisidir. Bununla birlikte “eğitim için kalıp programlara oluşturma” ile “ ölçme ve değerlendirme için kalıp programlar oluşturmak” felsefenin eğitime yönelik doğrudan akademik değer taşıyan etkiler içinde yer alması olanaklı değildir. Bu bilgilere dayalı olarak felsefe eğitim ilişkilerinde felsefenin eğitime etkileri konusunun bütüncül olarak “E” şıkkında toplandığı görülmektedir.
I, III, IV, V ve VI
I, III, IV, V ve VI
Soru 3
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak bilinen eğitim yaklaşımı (felsefesi) aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Politeknik eğitim
C
Yapılandırmacılık
D
Daimicilik
E
Yeniden oluşturmacılık
Açıklama:
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak daimicilik felsefesi bilinir. Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Wiles ve Bondi (2002)’ye göre eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkı olarak belirmektedir.
Soru 4
I. İnsan doğası her yerde aynıdır.
II. Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır
III. Okul yönetiminde disiplin kurulmalıdır
IV. Farklılaştırılmış eğitime yer verilmelidir
V. Eğitim yaşama bir hazırlıktır.
VI. Öğrenciler iş içinde iş için yetiştirilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde daimicilik felsefesinin niteliklerien doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır
III. Okul yönetiminde disiplin kurulmalıdır
IV. Farklılaştırılmış eğitime yer verilmelidir
V. Eğitim yaşama bir hazırlıktır.
VI. Öğrenciler iş içinde iş için yetiştirilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde daimicilik felsefesinin niteliklerien doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve V
C
I, II, IV ve V
D
II, III, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Daimicilik felsefesinin nitelikleri genel olarak şu biçimde özetlenebilir. Çevre farklılıklarına karşın, insan doğası her yerde aynıdır. Bu nedenle eğitim her yerde aynı olmalıdır. Eğitimin görevi, ezeli-ebedi doğruların bilgisini kazandırılmasıdır. Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır. Okul ve sınıf yönetiminde sıkı düzen ve disiplin kurulmalıdır. Okulda zihinsel yetenekleri geliştirmenin geleneksel yöntemlerini sürekli kullanmak gerekir. Eğitimde girişim gücü (inisiyatif) öğretmende olmalıdır. Eğitim yaşamın taklidi değildir, ona bir hazırlıktır. Bireye dünyanın kalıcı şeyleri hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayan temel konular öğretilmeli ve klasikler okutulmalıdır. Öğrenciler klasikleri incelemelidirler. Bu nitelikler göz önüne alındığında soru kökünde verilen “farklılaştırılmış eğitime yer verilmelidir” ile “öğrenciler iş içinde iş için yetiştirilmelidir” özelliklerinin daimicilik felsefesine ait olmadığı görülür. Bu nedenle doğru cevap I, II, III ve V'dir.
Soru 5
Daha çok realist felsefeden etkilenmiş ve kültür ve bilgi aktarıcılığını temel görev edinmiştir. Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilere aktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanlığın mirası olan bilgi, beceri ve olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır.
Yukarıda kimi nitelikleri ifade edilen eğitim yaklaşımı (felsefesi) aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda kimi nitelikleri ifade edilen eğitim yaklaşımı (felsefesi) aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Perennializm
B
Yeniden oluşturmacılık
C
Daimicilik
D
Politeknik eğitim
E
Esasicilik
Açıklama:
Eğitim felsefelerinin genel niteliklerine gözden geçirildiğinde, kültür ve bilgi aktarmacılığı işlevini öne çıkaran felsefelerin daimicilik ve esasicilik felsefelerinin olduğu görülür. Ancak gerçek yaşamın dikkate alınması niteliği esasici felsefeyi diğerinden ayıran kritik bir niteliktir. Tekrar soru kökünde verilen niteliklere bakıldığında, “daha çok realist felsefeden etkilenen esasicilik felsefesi, kültür ve bilgi aktarıcılığını temel görev edinmiştir. Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilere aktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanlığın mirası olan bilgi, beceri ve olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır.” Görüşlerine yer verilmişti. Bu nedenle doğru cevap Esasicilik'tir.
Soru 6
I. Yaparak yaşayarak öğrenme temeldir
II. Öğrenme zorunlu olarak güçtür
III. Belirlenmiş içeriğin öğrenilmesi amaçlanır
IV. Girişim öğrenciden çok; öğretmendedir
V. Eğitimde demokratik değerler esastır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde esasici felsefenin kimi nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Öğrenme zorunlu olarak güçtür
III. Belirlenmiş içeriğin öğrenilmesi amaçlanır
IV. Girişim öğrenciden çok; öğretmendedir
V. Eğitimde demokratik değerler esastır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde esasici felsefenin kimi nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Genel olarak esasicilik felsefenin nitelikleri şu biçimde özetlenebilir. Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir. Eğitimde girişim öğrenciden çok; öğretmendedir ve yetişkin ile çocuk arasında aracıdır. Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir. Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir. Esasicilik eğitim uygulaması katı, kuralcı, disiplinci ve gelenekçidir. Bu nitelikler bakılarak soru kökünde verilenler gözden geçirildiğinde soru kökünde verilen “Yaparak yaşayarak öğrenme temeldir ile eğitimde demokratik değerler esastır” görüşlerinin esasici felsefe ile çeliştiği görülmektedir. Bu nedenle doğru cevab II, III ve IV şıkkıdır.
Soru 7
Aşağıdaki eğitim felsefelerinden hangileri pragmatik felsefenin etkisi altındadır?
Seçenekler
A
Daimicilik ve ilerlemecilik
B
Esasicilik ve yeniden oluşturmacılık
C
İlerlemecilik ve yeniden oluşturmacılık
D
Politeknik eğitim ve Daimicilik
E
İlerlemecilik ve politeknik eğitim
Açıklama:
İlerlemecilik ve yeniden oluşturmacılık
Soru 8
I. Yeniden oluşturmacılık felsefesini savunanların eğitime yüklediği rol abartılıdır
II. Eğitimin bir toplumu yeniden kurabilme kapasitesi tartışmalıdır
III. Eğitim alt yapı kurumu olup toplumu değiştirmesi oldukça güçtür
IV. Eğitimin ekonomik yapıdan daha az belirleyici ve baskın olduğu görüşü
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yeniden oluşturmacılık felsefesine yönelik yapılan eleştirileri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Eğitimin bir toplumu yeniden kurabilme kapasitesi tartışmalıdır
III. Eğitim alt yapı kurumu olup toplumu değiştirmesi oldukça güçtür
IV. Eğitimin ekonomik yapıdan daha az belirleyici ve baskın olduğu görüşü
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yeniden oluşturmacılık felsefesine yönelik yapılan eleştirileri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık felsefesine yönelik yapılan eleştirilerden birisi bu felsefenin savunucularının eğitime gereğinden fazla rol yüklediği düşüncesidir. Buna göre eğitimin bir toplumu dönüştürmesinde oynadığı rolün etkililiği tartışmaya açıktır ve eğitim tek başına toplumu yeniden kurmada yetersiz kalabilmektedir. Bunun yanında bir diğer eleştiride davranış bilimlerinde eğitimin davranış değişimi oluşturmada oynadığı role dair geçerliliği yüksek bilimsel bulguların yokluğudur. Bu nedenle eğitim yoluyla toplumda geniş ölçekte bir davranış değişikliği oluşturarak toplumu yeniden kurma fikri tartışmaya açıktır. Ancak yeniden kurmacılığı savunucularının eğitimin ekonomik yapıdan daha az belirleyici ve baskın olduğu görüşüne dair bir eleştiri bulunmamaktadır. Nitekim yeniden kurmacılığın savunucuları eğitimin ekonomik yapıdan daha baskın ve belirleyici olduğu düşüncesini savunmaktadır. Cevap I, II ve III'dür.
Soru 9
I. Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır
II. Kişilik eğitimi önemsenmelidir
III. Okul bir endüstri kurumu gibi olmak zorunda değildir
IV. Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır
V. Tümdengelim akıl yürütme öğretilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde politeknik eğitimin temel ilkeleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Kişilik eğitimi önemsenmelidir
III. Okul bir endüstri kurumu gibi olmak zorunda değildir
IV. Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır
V. Tümdengelim akıl yürütme öğretilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde politeknik eğitimin temel ilkeleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, IV ve V
C
II, III, V
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Politeknik eğitimde uygulama ve kuram arasındaki bütünlüğün sağlanması, kişilik eğitimine gerekli önemin verilmesi, beden ve sanat eğitiminin yapılması gibi temel ilkeler bulunmaktadır. Ancak okul bir endüstri kurumu olmak zorunda değildir ifadesi ile tümdengelim akıl yürütme öğretilmelidir ifadesi yanlıştır. Aksine politeknik eğitimde okul endüstri kurumu gibi olmalıdır ve tümdengelimsel akıl yürütme yerine diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir. Bu nedenle sorunun doğru cevap I, II ve IV 'dir.
Soru 10
Daimicilik, aşağıdaki konu başlıklarından en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Felsefenin tanımı
B
Felsefi akımlar ve eğitim
C
Eğitim felsefesi akımları
D
Eğitim sistemlerinde alternatif okullar
E
Türk Eğitim Sisteminin felsefi temelleri
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının Daimicilik, Esasicilik, İlerlemecilik, Yeniden Oluşturmacılık ve Politeknik eğitim biçiminde beş alt başlıkta toplanması olanaklıdır. Daimicilik Felsefesi-Perennializm, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir. Bu nedenle Daimiciler geçmişe dönerek insan doğası, gerçek, bilgi, erdem ve güzellik gibi evrenin değişmeyen görünümlerini öne çıkarırlar. yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Daimicilik, eğitim felsefesi akımlarından birisini temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi eğitim felsefesinin temel akımlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Bağıntıcılık
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımları genelde genel felsefi akımlarının eğitim alanına birer yansımasıdır. Genel felsefi akımların kimi temel özelliklerini taşımakla birlikte eğitim felsefelerinde temel vurgular eğitimin amaçları, eğitim süreci algıları, öğretim ilke ve yöntemlerinedir. Bunun yanı sıra eğitim felsefeleri, eğitim yönetimi, öğretmenlerin rolleri gibi konulara da işaret etmiştir. Eğitim felsefesi akımlarının Daimicilik, Esasicilik, İlerlemecilik, Yeniden Oluşturmacılık ve Politeknik eğitim biçiminde beş alt başlıkta toplanması olanaklıdır. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Bağıntıcılık eğitim felsefesi akımları kapsamında değerlendirilmediğinden bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi daimicilik felsefesinin ana ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir
B
Eğitim yaşamın taklidi değildir, ona bir hazırlıktır.
C
Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir
D
Okul rekabetten çok iş birliğini teşvik edici olmalıdır
E
Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir.
Açıklama:
Daimicilik felsefesinin ana ilkelerini şu biçimde özetlemek olanaklıdır:
- Çevre farklılıklarına karşın, insan doğası her yerde aynıdır. Bu nedenle eğitim her yerde aynı olmalıdır.
- Eğitimin görevi, ezeli-ebedi doğruların bilgisini kazandırılmasıdır.
- Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır.
- Okul ve sınıf yönetiminde sıkı düzen ve disiplin kurulmalıdır
- Okulda zihinsel yetenekleri geliştirmenin geleneksel yöntemlerini sürekli kullanmak gerekir.
- Eğitimde girişim gücü (inisiyatif) öğretmende olmalıdır.
- Eğitim yaşamın taklidi değildir, ona bir hazırlıktır.
- Bireye dünyanın kalıcı şeyleri hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayan temel konular öğretilmeli ve klasikler okutulmalıdır.
- Öğrenciler klasikleri incelemelidirler.
Soru 13
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi esasicilik felsefesinin ana ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Eğitim doğanın bir yansıöasıdır.
B
Eğitimin görevi değişimi sosyal gerçeklik olarak yönetmektir.
C
Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir
D
Eğitimde girişim gücü öğretmende olmalıdır
E
Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır
Açıklama:
Esasici eğitim anlayışı test edilmiş, dünden bugüne ulaşmış gerçekleri, gelenekleri aktarmakla birlikte özetle şu temel ilkelere dayandığı söylenebilir:
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir cümlesi esasici eğitim anlayışının temel ilkelerinden birisini temsil ettiğinden bu sorunun doğru tanıtı C seçeneğidir.
- Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir.
- Eğitimde girişim öğrenciden çok; öğretmendedir ve yetişkin ile çocuk arasında aracıdır.
- Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir.
- Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir cümlesi esasici eğitim anlayışının temel ilkelerinden birisini temsil ettiğinden bu sorunun doğru tanıtı C seçeneğidir.
Soru 14
Kültürel değerlerin aktarılmasının temel amaç olarak belirlendiği eğitim felsefesi akımı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
İlerlemecilik
C
Yeniden oluşturmacılık
D
Esasicilik
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Esasicilik, Türkçede özcülük ve temelcilik adlarıyla da anılır. Esasicilik felsefesi daha çok realist felsefeden etkilenmiştir. Realist felsefeye göre arke gerçek dünya olması nedeniyle konu ve içerikler gerçek yaşamdan alınması temel ilke edinilmiştir. Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilere aktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanlığın mirası olan bilgi, beceri ve olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır. Bu akımın savunucuları William Bagley, Issac Kandel ve Henmen H. Horne’dır.
Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir. Bu nedenle toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır. Esasicilik felsefesine göre öğretim programının amaçları şu biçimde özetlenebilir. Öncelikli amaç kültürel değerlerin aktarılmasıdır. Geçmişte öğrenilmiş, denenmiş bilgi, beceri ve tutumların öğretilmesi temel amaçtır. Eğitimin amacı, bir bakıma yeni gerçeklerin asimilasyonuna karşı öğrenciler için bilgi çerçevesi sağlamaktır.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, kültürel değerlerin aktarılmasının temel amaç olarak belirlendiği eğitim felsefesi akımı esasiciliği temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir. Bu nedenle toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır. Esasicilik felsefesine göre öğretim programının amaçları şu biçimde özetlenebilir. Öncelikli amaç kültürel değerlerin aktarılmasıdır. Geçmişte öğrenilmiş, denenmiş bilgi, beceri ve tutumların öğretilmesi temel amaçtır. Eğitimin amacı, bir bakıma yeni gerçeklerin asimilasyonuna karşı öğrenciler için bilgi çerçevesi sağlamaktır.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, kültürel değerlerin aktarılmasının temel amaç olarak belirlendiği eğitim felsefesi akımı esasiciliği temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ilerlemecilik felsefesinin ana ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Eğitim yeni bir toplumsal düzenin kurulmasını amaçlamalıdır
B
Öğrencilerin eğitim etkinliklerinin merkezinde yer almaları amaçlanır
C
Bireyi asıl şekillendiren toplumdur
D
Yeni değerlerin yaratılması bir zorunluluktur
E
Eğitim sürecine demokratik değerler egemen olmalıdır
Açıklama:
İlerlemeciliğin şu temel ilkelere dayandığı söylenebilir:
- Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır.
- Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır. Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir.
- Öğrencilerin eğitim etkinliklerinin merkezinde yer almaları amaçlanır.
- Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir.
- Bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır.
- Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır.
- Öğretimin amaçları öğretme ve öğrenme süreçleri öğrencilerin çıkar ve ilgilerine göre oluşturulmalıdır.
- Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır. Öğretmen eğitim sürecinde rehberlik, yol göstericilik ve kılavuzluk rolleri yüklenir.
- Okul bu havayı yaşatacak biçimde düzenlenmelidir.
- Okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır.
Soru 16
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yeniden oluşturmacılık felsefesinin ana ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Eğitim yeni bir toplumsal düzenin kurulmasını amaçlamalıdır
B
Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır
C
Kişilik eğitimi önemsenmelidir
D
Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır
E
Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir
Açıklama:
Temel çıkış amacına bağlı olarak yeniden oluşturmacılık felsefesinin eğitimin değişik boyutlarına ilişkin görüşleri şu biçimde özetlenebilir:
- Eğitim yeni bir toplumsal düzenin kurulmasını amaçlamalıdır.
- Eğitim sürecine demokratik değerler egemen olmalıdır.
- Bireyi asıl şekillendiren toplumdur.
- Yeni değerlerin yaratılması bir zorunluluktur.
- Eğitim açıkça bir sosyal hareket biçimi almalı ve toplumu yeniden kurmayı sağlayacak programlar geliştirilmelidir.
- Çocuklar demokratik bir biçimde yeniden inşacılığın çözüm olduğuna inandırılmalıdır.
- Eğitimin amaç ve araçları mevcut kültürel bunalımın yarattığı talepleri karşılayacak biçimde ve davranış bilimlerinin buluşlarına uygun olacak şekilde tümüyle yeniden düzenlenmelidir.
- Ölçme ve değerlendirme sosyal ve doğal problemleri çözme odaklı olmalı, sınavlar öğrencilerin gizil yeteneklerini ortaya çıkarmak için kullanılmalıdır.
Soru 17
Eğitime dönüştürücülük rolünün yüklenmesi, aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık felsefesine göre eğitim öğretim programı ve okulun amaçları sürekli değişme yoluyla toplumu yeniden inşa etmektir. Eğitimde amaç, demokratik yaşamı gerçekleştirme, toplumu yeniden kurarak sevgi, işbirliği ve denge değerlerini kazandırarak barışı ve insanların mutluluğunu sağlamaktır. Değişimi amaçlayan bireyin öncelikle de kendini tanıması gerekir ki bu açıdan yeniden inşacılara göre eğitimin amacı bireyin sosyal yönden kendisini tanımasıdır. Bu bağlamda yeniden oluşturmacılık felsefesi, eğitime dönüştürücülük rolünü yüklemektedir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde eğitime dönüştürücülük rolünün yüklenmesi, yukarıdaki eğitim felsefesi akımlarından en fazla yeniden oluşturmacılıkla ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde eğitime dönüştürücülük rolünün yüklenmesi, yukarıdaki eğitim felsefesi akımlarından en fazla yeniden oluşturmacılıkla ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 18
Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılan akım, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Politeknik eğitim
B
Yeniden oluşturmacılık
C
İlerlemecilik
D
Esasicilik
E
Daimicilik
Açıklama:
Daimicilik, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir. Bu nedenle Daimiciler geçmişe dönerek insan doğası, gerçek, bilgi, erdem ve güzellik gibi evrenin değişmeyen görünümlerini öne çıkarırlar. Genelde yeni kuşağın davranışlarının iyi, güzel ve doğru olmadığı ileri sürerler. Bu nedenle eğitimde kültürel değerlerin aktarımının son derece önemli olduğunu savunurlar.
Bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılan akım Daimicilikle ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılan akım Daimicilikle ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 19
Pragmatik felsefeye dayanan özünde değişim ve gelişimi amaçlayan eğitim felsefesi akımı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
İlerlemecilik Felsefesi-Progressivism, Türkçede gelişmecilik kavramıyla karşılanan bu felsefe özünde pragmatik felsefeye dayanır ve değişim ve gelişmeyi amaçlar. Geleneksel eğitimin tutuculuğuna, biçimciliğine, sıkı disiplinciliğine ve dayatmacılığına bir tepki olarak yorumlanabilir. Bu akımın savunucuları Hareclitus, Protagoras, Gogias, Prodikos, Hippias, Bacon, Auguste Comte ve John Dewey’dir. İlerlemeciler, genel olarak değişim ve gelişim çalışmalarına odaklanır. İlerlemecilik felsefesi değişime açık olup değişmeyi denetleyip toplumu yeniden yaratmayı, demokrasiyi egemen kılmayı, deneme ve yanılmalarla yaşamı öğrenmeyi, bireyi yaşantılar yoluyla geliştirmeyi ve kişinin kendini gerçekleştirip denge sağlamasını amaçlayan bir içeriğe sahiptir.
Bu açıklamalardan yola çıkarak yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, pragmatik felsefeye dayanan özünde değişim ve gelişimi amaçlayan eğitim felsefesi akımı ilerlemeciliği temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Bu açıklamalardan yola çıkarak yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, pragmatik felsefeye dayanan özünde değişim ve gelişimi amaçlayan eğitim felsefesi akımı ilerlemeciliği temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 20
Eğitimin sosyo-ekonomik, politik ve pedagojik işlevlerinin kavranması, eğitim, öğretim ve ders programlarının oluşturulması, uygulamaya konulması ve değerlendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin temel bir gerekliliğidir?
Seçenekler
A
Öğretmenin sisteme uyumuna katkı sağlamak
B
Yöneticilerin yol göstermesine ihtiyaç duymak
C
Alana özgü ayrıntılı bilgiye sahip olmak
D
Temel bilgileri bilmek
E
Strateji ve taktik oluşturmak
Açıklama:
Giriş
Eğitim felsefesi hem eğitim yöneticisinin hem de öğretmenin bir bakıma yol göstericidir. Gerek eğitimin sosyo-ekonomik, politik ve pedagojik işlevlerinin kavranması, gerekse eğitim, öğretim ve ders programlarının oluşturulması, uygulamaya konulması ve değerlendirilmesinde bir bakış açısı, strateji ve taktik oluşturmak bir gerekliliktir. Bu gereklilik iyi kavranılmış ve içselleştirilmiş felsefi bir bakış açısıyla yerine getirilebilir. Kuşkusuz bakış açısı kazanmak ise alana özgünlüğü ile eğitim felsefelerinin öğrenilip içselleştirilmesi ile olanaklıdır.
Eğitim felsefesi hem eğitim yöneticisinin hem de öğretmenin bir bakıma yol göstericidir. Gerek eğitimin sosyo-ekonomik, politik ve pedagojik işlevlerinin kavranması, gerekse eğitim, öğretim ve ders programlarının oluşturulması, uygulamaya konulması ve değerlendirilmesinde bir bakış açısı, strateji ve taktik oluşturmak bir gerekliliktir. Bu gereklilik iyi kavranılmış ve içselleştirilmiş felsefi bir bakış açısıyla yerine getirilebilir. Kuşkusuz bakış açısı kazanmak ise alana özgünlüğü ile eğitim felsefelerinin öğrenilip içselleştirilmesi ile olanaklıdır.
Soru 21
Eğitimin dıştan görünüşü bağlamında aşağıdaki hangi sorunlar üzerinde durulur?
Seçenekler
A
Eğitimdeki temel çıkış noktaları
B
Eğitim ütopyaları
C
Eğitimde kullanılacak dil
D
Kültür ve eğitim uzlaşıları
E
Eğitimi yönlendiren ilkeler
Açıklama:
Eğitim Felsefesinin İşlevleri
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Eğitimin dıştan görünüşü bağlamında kültür ile eğitim uzlaşıları ve eğitimin kültür tarafından nasıl algılandığı veya eğitimin kültürü nasıl gördüğü sorunları üzerinde durulur. Eğitimi içeriği boyutunda eğitimi yönlendiren ilkeler, temel çıkış noktaları, düşünceler, idealler, eğitim ütopyaları, eğitim tasarımı ile ilgili konular söz konusudur. Kullanılacak dil bağlamında eğitime ilişkin kavramların terimleştirilmesi ile olan ve olması gereken dil konularında felsefe eğitim alanına katkılarda bulunur. Bir bakıma bu durum şu biçimde özetlenebilir. Felsefe ve eğitim felsefesi bir toplumsal kurum olarak eğitime kültürel yapı oluşumda etki etmektedir. İkinci etki ise felsefenin amaçlar, vizyon, misyon saptamalarındaki ve ideal oluşturmadaki rolü ile model oluşturma etkisidir. Üçüncü etki ise eğitimin programa açısından nasıl kavramsallaştırılacağı etkisidir.
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Eğitimin dıştan görünüşü bağlamında kültür ile eğitim uzlaşıları ve eğitimin kültür tarafından nasıl algılandığı veya eğitimin kültürü nasıl gördüğü sorunları üzerinde durulur. Eğitimi içeriği boyutunda eğitimi yönlendiren ilkeler, temel çıkış noktaları, düşünceler, idealler, eğitim ütopyaları, eğitim tasarımı ile ilgili konular söz konusudur. Kullanılacak dil bağlamında eğitime ilişkin kavramların terimleştirilmesi ile olan ve olması gereken dil konularında felsefe eğitim alanına katkılarda bulunur. Bir bakıma bu durum şu biçimde özetlenebilir. Felsefe ve eğitim felsefesi bir toplumsal kurum olarak eğitime kültürel yapı oluşumda etki etmektedir. İkinci etki ise felsefenin amaçlar, vizyon, misyon saptamalarındaki ve ideal oluşturmadaki rolü ile model oluşturma etkisidir. Üçüncü etki ise eğitimin programa açısından nasıl kavramsallaştırılacağı etkisidir.
Soru 22
Eğitim felsefesi, eğitim alanına eğitim yönetimi boyutunda ne gibi katkı sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitimin amacının belirlenmesine
Eğitimin içeriğinin belirlenmesine
Eğitimin siyasal süreçlerle ilişkisinin kurulmasına
Sınıflarda ne tür yaşantı ve etkinliklerin vurgulanması gerektiğine
Eğitimin içeriğinin belirlenmesine
Eğitimin siyasal süreçlerle ilişkisinin kurulmasına
Sınıflarda ne tür yaşantı ve etkinliklerin vurgulanması gerektiğine
B
Eğitimin içeriğinin belirlenmesine
C
Eğitimin siyasal süreçlerle ilişkisinin kurulmasına
D
Sınıflarda ne tür yaşantı ve etkinliklerin vurgulanması gerektiğine
E
Alt sistemlerin vizyonunun ve misyonun belirlenmesine
Açıklama:
Eğitim Felsefesinin İşlevleri
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur. Eğitim felsefesi, eğitim alanına eğitim programı geliştirme yanında eğitim yönetimi boyutunda da katkıda bulunur. Gerek genel yönetim, gerekse alt sistemlerin yönetiminde vizyon ve misyonun belirlenmesi, özünde bir felsefenin işe koyulmasıdır. Genel olarak misyonun saptanmasında örgütte egemen olan inanç, değer ve örgütsel öncelikleri içeren felsefe güçlü bir Bu bağlamda okul işgörenlerinin rollerinin tanımlanması çalışma koşulları, mesleki örgütlenmeleri, yönetsel strateji ve taktikler birer felsefi bakışın ürünüdür. Eğitim felsefesi esas olarak eğitim politikalarının nasıl olacağının belirleyicileri arasındadır.
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur. Eğitim felsefesi, eğitim alanına eğitim programı geliştirme yanında eğitim yönetimi boyutunda da katkıda bulunur. Gerek genel yönetim, gerekse alt sistemlerin yönetiminde vizyon ve misyonun belirlenmesi, özünde bir felsefenin işe koyulmasıdır. Genel olarak misyonun saptanmasında örgütte egemen olan inanç, değer ve örgütsel öncelikleri içeren felsefe güçlü bir Bu bağlamda okul işgörenlerinin rollerinin tanımlanması çalışma koşulları, mesleki örgütlenmeleri, yönetsel strateji ve taktikler birer felsefi bakışın ürünüdür. Eğitim felsefesi esas olarak eğitim politikalarının nasıl olacağının belirleyicileri arasındadır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Daimicilik Felsefesi-Perennializm, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir.
Daimicilik Felsefesi-Perennializm, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi, genelde yeni kuşağın davranışlarının iyi, güzel ve doğru olmadığı ileri sürer?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Daimiciler geçmişe dönerek insan doğası, gerçek, bilgi, erdem ve güzellik gibi evrenin değişmeyen görünümlerini öne çıkarırlar. Genelde yeni kuşağın davranışlarının iyi, güzel ve doğru olmadığı ileri sürerler. Bu nedenle eğitimde kültürel değerlerin aktarımının son derece önemli olduğunu savunurlar.
Daimiciler geçmişe dönerek insan doğası, gerçek, bilgi, erdem ve güzellik gibi evrenin değişmeyen görünümlerini öne çıkarırlar. Genelde yeni kuşağın davranışlarının iyi, güzel ve doğru olmadığı ileri sürerler. Bu nedenle eğitimde kültürel değerlerin aktarımının son derece önemli olduğunu savunurlar.
Soru 25
"Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır" görüşü aşağıdaki hangi eğitim felsefesine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Yeniden Oluşturmacılık Felsefesi -Reconstructionism, eğitim alanında yeniden kurmacılık ve yapılandırmacılık kavramıyla da bilinen felsefe, pragmatik felsefeye dayanır ve arkesi değişmedir. Pragmatik felsefeye dayanması ve kimi benzerlikleri nedeniyle ilerlemecilik felsefesinin devamı niteliğinde görülebilir. Yeniden oluşturmacılık, felsefesi diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır. Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır eleştirisine yer vermektedir.
Yeniden Oluşturmacılık Felsefesi -Reconstructionism, eğitim alanında yeniden kurmacılık ve yapılandırmacılık kavramıyla da bilinen felsefe, pragmatik felsefeye dayanır ve arkesi değişmedir. Pragmatik felsefeye dayanması ve kimi benzerlikleri nedeniyle ilerlemecilik felsefesinin devamı niteliğinde görülebilir. Yeniden oluşturmacılık, felsefesi diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır. Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır eleştirisine yer vermektedir.
Soru 26
"Öğretmen, demokratik tutumlara sahip olmalı, hiçbir görüşün, düşüncenin taraftarlığını yapmamalı, kendi düşüncelerini öğrencilere dayatmamalı ve öğretim uygulamalarında eleştirel düşünceye ağırlık vermelidir" görüşü aşağıdaki hangi eğitim felsefesine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Yeniden oluşturmacılık felsefesine göre öğretmen, demokratik tutumlara sahip olmalı, hiçbir görüşün, düşüncenin taraftarlığını yapmamalı ve kendi düşüncelerini öğrencilere dayatmamalıdır. Öğretim uygulamalarında eleştirel düşünceye ağırlık vermelidir. Öğretim ortamını düzenlerken her türlü materyal, yöntem ve teknikten yaralanmalıdır. Uygulamalara ağırlık vermeli ve cezayı bir disiplin aracı olarak kullanmamalıdır. Öğretmen, öğrencileri demokratik bir biçimde değişime hazırlamalıdır.
Yeniden oluşturmacılık felsefesine göre öğretmen, demokratik tutumlara sahip olmalı, hiçbir görüşün, düşüncenin taraftarlığını yapmamalı ve kendi düşüncelerini öğrencilere dayatmamalıdır. Öğretim uygulamalarında eleştirel düşünceye ağırlık vermelidir. Öğretim ortamını düzenlerken her türlü materyal, yöntem ve teknikten yaralanmalıdır. Uygulamalara ağırlık vermeli ve cezayı bir disiplin aracı olarak kullanmamalıdır. Öğretmen, öğrencileri demokratik bir biçimde değişime hazırlamalıdır.
Soru 27
Eğitim programı bireyleri, moral inanışlarla uyumlu, geniş perspektifte yetenekli, dengeli kişilik özelliklerine sahip, çok yönlü yetiştirmeye yönelik ders ve konulara sahip olmalıdır" görüşü aşağıdaki hangi eğitim felsefesine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Politeknik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik bağlamında şu görüşlere sahiptir. Öncelikle program bireyleri, sosyalist politik ve moral inanışlarla uyumlu, geniş perspektifte yetenekli, dengeli kişilik özelliklerine sahip, çok yönlü yetiştirmeye yönelik ders ve konulara sahip olmalıdır.
Politeknik felsefesine dayanan eğitim sistemleri öğretim ilke ve yöntemleri çok yönlü tekniklerin uygulanması genel esastır. Diyalektik yöntemin öğretilmesi bir zorunluluktur. Üretim için uygulamaya ağırlık verilmelidir.
Politeknik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik bağlamında şu görüşlere sahiptir. Öncelikle program bireyleri, sosyalist politik ve moral inanışlarla uyumlu, geniş perspektifte yetenekli, dengeli kişilik özelliklerine sahip, çok yönlü yetiştirmeye yönelik ders ve konulara sahip olmalıdır.
Politeknik felsefesine dayanan eğitim sistemleri öğretim ilke ve yöntemleri çok yönlü tekniklerin uygulanması genel esastır. Diyalektik yöntemin öğretilmesi bir zorunluluktur. Üretim için uygulamaya ağırlık verilmelidir.
Soru 28
"Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmalıdır" ilkesi aşağıdaki hangi eğitim felsefesine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
İlerlemecilik felsefesi geleneksel eğitimin tüm algı ve anlayışlarına bir bakıma anti tez niteliği taşır. Nitekim ilerlemecilik felsefesi gelenekçi eğitim anlayışlarının aşırı biçimciliğine, sıkı disiplinine edilgen öğretimine karşıdır. Bir bakıma merkeziyetçilik ve tutuculuktan demokratikliğe ve değişimciliğe yönelimliliktir. Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmalıdır ilkesi ilerlemeci felsefede öne çıkmaktadır.
İlerlemecilik felsefesi geleneksel eğitimin tüm algı ve anlayışlarına bir bakıma anti tez niteliği taşır. Nitekim ilerlemecilik felsefesi gelenekçi eğitim anlayışlarının aşırı biçimciliğine, sıkı disiplinine edilgen öğretimine karşıdır. Bir bakıma merkeziyetçilik ve tutuculuktan demokratikliğe ve değişimciliğe yönelimliliktir. Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmalıdır ilkesi ilerlemeci felsefede öne çıkmaktadır.
Soru 29
"Toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır" görüşü aşağıdaki hangi eğitim felsefesine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim Felsefi Akımları
Esasicilik Felsefesi-Essentialism, Türkçede özcülük ve temelcilik adlarıyla da anılır. Esasicilik felsefesi daha çok realist felsefeden etkilenmiştir. Realist felsefeye göre arke gerçek dünya olması nedeniyle konu ve içerikler gerçek yaşamdan alınması temel ilke edinilmiştir. Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilere aktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanlığın mirası olan bilgi, beceri ve olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır. Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir. Bu nedenle toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır.
Esasicilik Felsefesi-Essentialism, Türkçede özcülük ve temelcilik adlarıyla da anılır. Esasicilik felsefesi daha çok realist felsefeden etkilenmiştir. Realist felsefeye göre arke gerçek dünya olması nedeniyle konu ve içerikler gerçek yaşamdan alınması temel ilke edinilmiştir. Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilere aktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanlığın mirası olan bilgi, beceri ve olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır. Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir. Bu nedenle toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır.
Soru 30
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi üzerinde durulur?
Seçenekler
A
Eğitimin içeriği
B
Eğitim terimleri
C
Eğitim ve kültür ilişkileri
D
Eğitim ve program ilişkisi
E
Eğitim ortamları
Açıklama:
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Eğitimin dıştan görünüşü bağlamında kültür ile eğitim uzlaşıları ve eğitimin kültür tarafından nasıl algılandığı veya eğitimin kültürü nasıl gördüğü sorunları üzerinde durulur.
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşüyle ilgili olarak eğitim ve kültür ilişkileri üzerinde durulur.
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşüyle ilgili olarak eğitim ve kültür ilişkileri üzerinde durulur.
Soru 31
Eğitim felsefesi, hem eğitim yöneticisi hem de öğretmen için hangi işlevi görür?
Seçenekler
A
Yol gösterme
B
Eşgüdüm sağlama
C
Bütünlük oluşturma
D
Araştırma-inceleme
E
Sistemleştirme
Açıklama:
Eğitim felsefesi hem eğitim yöneticisinin hem de öğretmenin bir bakıma yol göstericidir. Gerek eğitimin sosyo-ekonomik, politik ve pedagojik işlevlerinin kavranması, gerekse eğitim, öğretim ve ders programlarının oluşturulması, uygulamaya konulması ve değerlendirilmesinde bir bakış açısı, strateji ve taktik oluşturmak bir gerekliliktir. Özetle eğitimin tüm işleyişinde eğitim felsefesi kılavuz işlevi görür. Bir bakıma eğitim felsefesi eğitim işine yön veren bir disiplindir.
Eğitim felsefesi, hem eğitim yöneticisi hem de öğretmen için yol gösterici işlevi görür.
Eğitim felsefesi, hem eğitim yöneticisi hem de öğretmen için yol gösterici işlevi görür.
Soru 32
Eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizilmesine katkı getiren bilim alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim Tarihi
B
Eğitim Politikası
C
Eğitim Ekonomisi
D
Eğitim Felsefesi
E
Eğitim Sosyolojisi
Açıklama:
Eğitim felsefesi eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizer. Eğitim felsefesi eğitimin ‘ne olduğu’ üzerine de çalışır. Bir toplumsal kurum olarak eğitimin işlevlerinin ne olacağı bir eğitim felsefesi yaklaşımını gerektirir. Bu bağlamda eğitimin ne için var olacağı, işlevleri, amaçların gerçekleşmesi için sahip olunması gereken güç ve nitelikler eğitim felsefesinin çalışma konusudur.
Eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizilmesine katkı getiren bilim alanı eğitim felsefesidir.
Eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizilmesine katkı getiren bilim alanı eğitim felsefesidir.
Soru 33
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak da bilinen eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik-Perennializm
B
Esasicilik-Essentializm
C
İlerlemecilik -Progressivizm
D
Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen daimicilik felsefesi, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak bilinir. Daimicilik Felsefesi-Perennializm, Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir.
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak da bilinen eğitim felsefesi akımı Daimicilik-Perennializm’dir.
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak da bilinen eğitim felsefesi akımı Daimicilik-Perennializm’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi esasici bir öğretmenin özelliğidir?
Seçenekler
A
Alanının uzmanı olma, öğrenciye karşı dostça davranma ve öğrencilerde öğrenme isteği uyandırma
B
İdeolojik ve kurumsal liderlik özelliklerine sahip olma, toplumsal önderlik yapma, ustalık ve beceriklilik örneği gösterme
C
Öğreticilikten çok rehberlik görevi yüklenme, sınıfta demokratik ve işbirliğine dayalı bir öğrenme ortamı oluşturma
D
Demokratik tutumlara sahip olma, hiçbir görüş ve düşüncenin taraftarlığını yapmama ve öğretim uygulamalarında eleştirel düşünceye ağırlık verme
E
Kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarma ve yetişkinlerle çocuklar arasında aracılık etme ve uzlaştırıcı olma
Açıklama:
Esasicilik felsefesine göre öğretmen anlayışına göre öğretimde disiplin içinde uzak amaçlar izlenmesi nedeniyle birey değil konu ve öğreten merkezli çalışılması gerektir. Bu anlayışa göre öğretmenin temel görevi, kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarmaktır. Öğretmenin rolü, yetişkinlerle çocuklar arasında aracılık ve uzlaştırıcılıktır. Öğretmen doğru bilgileri ve gerekli becerileri uygun yöntem ve tekniklerle çocuklara öğretmektir.
Kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarma ve yetişkinlerle çocuklar arasında aracılık etme ve uzlaştırıcı olma esasici bir öğretmenin özelliğidir.
Kültürel mirası gelecek kuşaklara aktarma ve yetişkinlerle çocuklar arasında aracılık etme ve uzlaştırıcı olma esasici bir öğretmenin özelliğidir.
Soru 35
Konu ve içerik açısından öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış benimseyen, içerikte sunulan bilginin mutlak doğru olmadığı yeni ortam ve durumlara göre değişebileceğini vurgulayan ve okulların sadece öğrencilerin mesleki ve alan eğitimiyle ilgilenmemesi, aynı zamanda bölgenin ekonomik, sanayi ve kültürel sorunları ve çözümleri üzerine çalışmasını öngören eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik-Perennializm
B
Esasicilik-Essentializm
C
İlerlemecilik -Progressivizm
D
Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
İlerlemecilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik açısından öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış egemendir. İçerikte sunulan bilginin mutlak doğru olmadığı yeni ortam ve durumlara göre değişebileceği vurgulanır yani değişme gerçeğin esasıdır. Okullar sadece öğrencilerin mesleki ve alan eğitimiyle ilgilenmemeli, aynı zamanda bölgenin ekonomik, sınaî ve kültürel sorunları ve çözümleri üzerine çalışılmalıdır.
Konu ve içerik açısından öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış benimseyen, içerikte sunulan bilginin mutlak doğru olmadığı yeni ortam ve durumlara göre değişebileceğini vurgulayan ve okulların sadece öğrencilerin mesleki ve alan eğitimiyle ilgilenmemesi, aynı zamanda bölgenin ekonomik, sanayi ve kültürel sorunları ve çözümleri üzerine çalışılmasını öngören eğitim felsefesi akımı İlerlemecilik -Progressivizm’dir.
Konu ve içerik açısından öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış benimseyen, içerikte sunulan bilginin mutlak doğru olmadığı yeni ortam ve durumlara göre değişebileceğini vurgulayan ve okulların sadece öğrencilerin mesleki ve alan eğitimiyle ilgilenmemesi, aynı zamanda bölgenin ekonomik, sanayi ve kültürel sorunları ve çözümleri üzerine çalışılmasını öngören eğitim felsefesi akımı İlerlemecilik -Progressivizm’dir.
Soru 36
Öğrenciyi sosyal reformların tetikleyicisi; öğretmenin rehberliğinde inşacısı olarak gören eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik-Perennializm
B
Esasicilik-Essentializm
C
İlerlemecilik -Progressivizm
D
Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık felsefesinin öğrenci anlayışına göre eğitim öğrenciden çok toplum merkezlidir. Öğrenci bir bakıma sosyal reformların tetikleyicisi; öğretmenin rehberliğinde inşacısı rolündedir.
Öğrenciyi sosyal reformların tetikleyicisi; öğretmenin rehberliğinde inşacısı olarak gören eğitim felsefesi akımı Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm’dir.
Öğrenciyi sosyal reformların tetikleyicisi; öğretmenin rehberliğinde inşacısı olarak gören eğitim felsefesi akımı Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm’dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi politeknik eğitim felsefesinin ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Okul ve sınıf yönetiminde sıkı düzen ve disiplin kurulmalıdır
B
Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
C
Eğitim sürecine demokratik değerler egemen olmalıdır.
D
Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır.
E
Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir.
Açıklama:
Politeknik eğitim şu temel ilkeleri benimsemektedir (Sönmez, 2006, ss. 79-80, 108):
Politeknik eğitim felsefesinin temel ilkelerinden biri uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır ilkesidir.
- Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
- Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
- Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma etkinliklerine yer verilmelidir.
- Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
- Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
- İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
- Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
- Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Politeknik eğitim felsefesinin temel ilkelerinden biri uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır ilkesidir.
Soru 38
Eğitim programının içeriğini; kültürel çoğulculuk, insan ilişkileri, sosyoloji, değişim politikaları, ekonomi, siyaset bilimi, antropoloji, psikoloji, yabancı diller, gerçek yaşam ve küresel eğitim gibi konuların oluşturduğu eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik-Perennializm
B
Esasicilik-Essentializm
C
İlerlemecilik -Progressivizm
D
Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm akımının program içeriğinde kültürel çoğulculuk, insan ilişkileri, sosyoloji, değişim politikaları, ekonomi, siyaset bilimi, antropoloji, psikoloji, yabancı diller, gerçek yaşam ve küresel eğitim gibi konular yer almaktadır.
Eğitim programının içeriğini; kültürel çoğulculuk, insan ilişkileri, sosyoloji, değişim politikaları, ekonomi, siyaset bilimi, antropoloji, psikoloji, yabancı diller, gerçek yaşam ve küresel eğitim gibi konuların oluşturduğu eğitim felsefesi akımı Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm’dir.
Eğitim programının içeriğini; kültürel çoğulculuk, insan ilişkileri, sosyoloji, değişim politikaları, ekonomi, siyaset bilimi, antropoloji, psikoloji, yabancı diller, gerçek yaşam ve küresel eğitim gibi konuların oluşturduğu eğitim felsefesi akımı Yeniden Oluşturmacılık-Reconstructionizm’dir.
Soru 39
1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda yer alan "karma eğitim, demokrasi eğitimi, fırsat ve imkan eşitliği..." gibi Milli Eğitimin Temel İlkeleri, eğitimin felsefi açıdan ele alınışında üzerinde durulan hangi boyutu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Eğitimin dış görünüşü boyutu
B
Eğitimin içeriği boyutu
C
Eğitimde kullanılacak dil boyutu
D
Eğitimin kültürel boyutu
E
Eğitimin kavramsallaştırılması boyutu
Açıklama:
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Eğitimi içeriği boyutunda eğitimi yönlendiren ilkeler, temel çıkış noktaları, düşünceler, idealler, eğitim ütopyaları, eğitim tasarımı ile ilgili konular söz konusudur. Dolayısıyla Milli Eğitimin Temel İlkeleri eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin içeriği boyutu ile ilgilidir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 40
Liberal bir ekonomi ve bireyci bir toplum yapısı benimsenen bir toplumda bireyci ve liberal bireyler yetiştirmeye yönelik eğitim programlarının oluşturulması eğitim felsefesinin hangi işlevi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesinin eğitim programının öğelerinin düzenli çalışmasına olanak sağlaması
B
Eğitim felsefesinin eğitim kurumlarının yönetim süreçlerinde eşgüdüm sağlaması
C
Eğitim felsefesinin eğitimin yönelimine ilişkin taktik ve stratejiler çizmesi
D
Eğitim felsefesinin sorunların çözümünde başlangıç noktası oluşturması
E
Eğitim felsefesinin farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir bakış sağlaması
Açıklama:
Eğitim felsefesi, farklı disiplin ve yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Soruda ekonomik ve sosyal yapıda benimsenen liberal ve bireyci anlayışa uygun bir eğitim programının temellendirilmesi üzerinde durularak bütüncül bir yapının oluşturulması ifade edilmektedir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 41
I-Bireyin zihinsel potansiyeli geliştirilmelidir.
II-Birey kendi potansiyelini keşfetmelidir.
III-Birey evrensel ilkelere uyum sağlamalıdır.
IV-Birey kültürel değerlerin aktarılanı olmalıdır.
Yukarıdaki birey tanımlamalarından hangileri daimicilik felsefesinin savları arasında yer almaktadır?
II-Birey kendi potansiyelini keşfetmelidir.
III-Birey evrensel ilkelere uyum sağlamalıdır.
IV-Birey kültürel değerlerin aktarılanı olmalıdır.
Yukarıdaki birey tanımlamalarından hangileri daimicilik felsefesinin savları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Daimici eğitim felsefesinde çocukta ruhsal ve zihinsel potansiyeli geliştirmek hedeflenir. Bu çerçevede insan aklını ve iradesini geliştirme, içinde yaşadığı dünyaya değil, evrensel ve değişmez gerçeğe uyum sağlama temel savları arasında yer almaktadır. Bireyin potansiyelini keşfetme ve kültür aktarımı daimiciliğin dışında yer alan unsurlardır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 42
"Tarık öğretmen sınıfında evrensel konuların öğretimine yer verirken, bu konuları ezberleme ve mantık yürütme yoluyla öğrencilere kazandırmakta, sınavlarda aklın kullanılmasını ortaya çıkaran eleyici bir ölçme anlayışını benimsemektedir." Tarık öğretmenin benimsediği eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Daimicilikte öğretim programında, insan yaşamındaki evrensel ve tekrar eden konulara önem verilmeli, aklı geliştirecek düşünsel konuları içermeli ve mantıksal bütünlülük olmalıdır. Bu konuların öğretilmesinde ezberleme, mantık yürütme, tümdengelim gibi yöntemler kullanılmalıdır. Ölçme sistemi aklı kullanılmasına dayandırılarak elitist anlayış doğrultusunda seçici olmalıdır. Tarık öğretmenin benimsediği eğitim anlayışı daimiciliği yansıtmaktadır. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi daimiciler ve esasicilerin ortak noktalarından birisidir?
Seçenekler
A
İkisi de kültürel aktarım üzerinde durmuştur
B
İkisi de tümevarımı benimsemiştir
C
İkisinde de ölçme içeriği yansıtmaya dönüktür
D
İkisi de beceri kazandırmaya odaklanmıştır
E
İkisi de içeriği öğretim sürecinin merkezine yerleştirmiştir
Açıklama:
Daimicilik önceden var olan bilgiye odaklanırken; esasicilik kültür aktarımına odaklanmıştır. Öğretim süreçlerinde daimicilik tümdengelimi, esasicilik tümevarımı kullanmaktadır. Esasicilikte beceri kazandırma ön planda ve ölçme içeriğin yansıtılmasına dönükken; daimicilikte bilgilerin var olan keşfedilmesi ve ölçmede akıl yürütme durumlarının ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Ancak her ikisi de içeriği öğrenme süreçlerinin merkezine yerleştirmektedir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 44
I-Aristokratik eğitimi öngörmesi
II-Öğrenciye göre eğitimin hayalci olması
III-Öğrencinin özgürlüğüne karşıt olması
IV-Sosyal bilgileri ihmal etmesi
Yukarıdakilerin hangileri esasiciliğe yönelik yapılan eleştiriler arasındadır?
II-Öğrenciye göre eğitimin hayalci olması
III-Öğrencinin özgürlüğüne karşıt olması
IV-Sosyal bilgileri ihmal etmesi
Yukarıdakilerin hangileri esasiciliğe yönelik yapılan eleştiriler arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Esasicilik, öğrencinin serbestîsine karşıt olması bakımından özgürlük karşıtı görülür. Durağan olması ve sosyal bilimlere gereken önemi vermediği noktalarında da eleştirilir
Soru 45
Aşağıda eşleştirilen eğitim felsefelerinden hangilerinde öğretmen rolleri birbirine daha yakın olarak öngörülmüştür?
Seçenekler
A
Esasicilik-Politeknik Eğitim
B
Daimicilik-İlerlemecilik
C
İlerlemecilik-Yeniden Oluşturmacılık
D
Esasicilik-İlerlemecilik
E
Daimicilik-Politeknik Eğitim
Açıklama:
İlerlemecilik felsefesine göre öğretmen öğreticilikten çok rehberlik görevi yüklenmektedir. Öğretmen sınıfta demokratik ve işbirliğine dayalı bir öğrenme ortamı oluşturma görevi yüklenir. Yeniden oluşturmacılık felsefesinde de öğretmen, demokratik tutumlara sahip olmalı, öğrencileri demokratik bir biçimde değişime hazırlamalıdır. Bu bağlamda ilerlemecilik ve yeniden oluşturmacılık eğitim felsefelerinde öğretmene yüklenen görevler birbirine benzer olarak öngörülmektedir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 46
"İlerlemecilik felsefesi pragmatik felsefeye dayanır." İlerlemecilik felsefesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu ilişkiyi ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
İlerlemeci felsefeye göre eğitimde problem çözme ve deney esas alınmalıdır.
B
İlerlemeci felsefeye göre öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır.
C
İlerlemeci felsefeye göre bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır.
D
İlerlemeci felsefeye göre içeriğin seçilmesinde öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış egemendir.
E
İlerlemeci felsefeye göre okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır.
Açıklama:
En yalın haliyle pragmatizme göre doğrunun ölçütü yarardır ve yararlı olan şey doğrudur. İlerlemicilik felsefesine dayalı eğitim sistemlerinde içeriğin ve konuların belirlenmesinde bireysel ve toplumsal yararın gözetilmesi pragmatizm ve ilerlemecilik ilişkisini ortaya koyan bir durumdur. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 47
"Yeniden oluşturmacılık akımına göre batı uygarlığının düştüğü bunalımdan kurtulması için toplumun var olan değerlerinin yeniden yorumlanması kaçınılmaz bir zorunluluktur."
Yukarıda verilen ifade ile yeniden oluşturmacılık akımının hangi özelliği vurgulanmaktadır?
Yukarıda verilen ifade ile yeniden oluşturmacılık akımının hangi özelliği vurgulanmaktadır?
Seçenekler
A
Esasiciliğin devamı olması
B
Değiştirmeci olması
C
Değer odaklı olması
D
Psikolojik kökenli olması
E
Aktarmacı olması
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık, felsefesi diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır. Yeniden oluşturmacılık gelişme değil bir “atlama”dır. Bu akıma göre batı uygarlığının düştüğü bunalımdan kurtulması için toplumun var olan değerlerinin yeniden yorumlanması kaçınılmaz bir zorunluluktur. Buna göre yukarıda verilen ifade yeniden oluşturmacılığın temel özelliği olan değiştirmeciliğine vurgu yapmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 48
I. Mutlak gerçeklik aktarımı
II. İdeolojik eğitim
III. Diyalektik akıl yürütme
IV. Kuram ve uygulama bütünlüğü
V. Evrensel ve değişmez eğitim
Yukarıda verilenlerden hangileri politeknik eğitimin temel ilkeleri arasında yer almaktadır?
II. İdeolojik eğitim
III. Diyalektik akıl yürütme
IV. Kuram ve uygulama bütünlüğü
V. Evrensel ve değişmez eğitim
Yukarıda verilenlerden hangileri politeknik eğitimin temel ilkeleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Politeknik eğitim şu temel ilkeleri benimsemektedir:
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Buna göre; ideolojik eğitim, diyalektik akıl yürütme ile kuram ve uygulama bütünlüğü politeknik eğitimin ilkeleri arasında yer almaktadır. Mutlak gerçekliklerin aktarılması ile her yerde aynı tip eğitimin verilmesine dayalı evrensel ve değişmez anlayışı ise daimicilik felsefesinin özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Buna göre; ideolojik eğitim, diyalektik akıl yürütme ile kuram ve uygulama bütünlüğü politeknik eğitimin ilkeleri arasında yer almaktadır. Mutlak gerçekliklerin aktarılması ile her yerde aynı tip eğitimin verilmesine dayalı evrensel ve değişmez anlayışı ise daimicilik felsefesinin özellikleri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin bütüncüllüğü ile ilişkili işlevini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğeye sahiptir.
B
Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlar.
C
Eğitim felsefesi, öğretim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışılmasına olanak sağlar.
D
Eğitim felsefesi amaçlar dışında eğitim programının diğer boyutlarında da
iş görür.
iş görür.
E
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur.
Açıklama:
Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar. Eğitim felsefesi, farklı disiplin ve
yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar. Eğitim; planlama, yönetim ve değerlendirme boyutlarıyla karmaşık bir süreçtir. Eğitim felsefesi bu bağlamda ‘kılavuz liderlik’ işlevi yüklenir. Örneğin amaç, içerik, süreç ve değerlendirme birlikteliğini sağlanması için yol göstericidir. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Eğitim felsefesi eğitimin amaçlarını etkileyen ve belirleyen etkenlerden biridir. Eğitimin amaçlarının sisteme yön veren sosyal, ekonomik ve siyasal süreçlerden soyutlanması olanaksızdır. Amaçlar, özleri gereği okulların sosyal rolleri ve çocukların gereksinimleri açısından bir eğitim felsefesini yansıtır
yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar. Eğitim; planlama, yönetim ve değerlendirme boyutlarıyla karmaşık bir süreçtir. Eğitim felsefesi bu bağlamda ‘kılavuz liderlik’ işlevi yüklenir. Örneğin amaç, içerik, süreç ve değerlendirme birlikteliğini sağlanması için yol göstericidir. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Eğitim felsefesi eğitimin amaçlarını etkileyen ve belirleyen etkenlerden biridir. Eğitimin amaçlarının sisteme yön veren sosyal, ekonomik ve siyasal süreçlerden soyutlanması olanaksızdır. Amaçlar, özleri gereği okulların sosyal rolleri ve çocukların gereksinimleri açısından bir eğitim felsefesini yansıtır
Soru 50
Sıkı bir disiplinle öğretimin yapıldığı ve gerçeğin değişmez bir olgu olduğu savunulan eğitim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden
etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir
etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir
Soru 51
- Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir.
• Eğitimde girişim öğrenciden çok; öğretmendedir ve yetişkin ile çocuk arasında aracıdır.
• Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir.
• Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir.
Seçenekler
A
İlerlemecilik
B
Daimicilik
C
Esasicilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir. Bu nedenle toplumsal kültürde bulunan kesin doğrular yeni kuşaklara aktarılmalı; böylece değişim, kuşaklararası çatışma önlenmeli, kültürel miras korunmalıdır.
Soru 52
Demokratik eğitim anlayışını benimsendiği, tutuculuğa ve disipline anti tez üreten eğitim anlayışı hangisidir?
Seçenekler
A
İlerlemecilik
B
Daimicilik
C
Esasicilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Geleneksel eğitimin tutuculuğuna, biçimciliğine, sıkı disiplinciliğine ve dayatmacılığına bir tepki olarak yorumlanabilir. Bu akımın savunucuları Hareclitus, Protagoras, Gogias, Prodikos, Hippias, Bacon, Auguste Comte ve John Dewey’dir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi ilerlemeci eğitim anlayışına getirilen eleştirilerin dışında kalır?
Seçenekler
A
Eğitimin yaşamın tıpkı kendisi olması da hayalci bir anlayış olarak yorumlanması
B
Öncelikle okul özel amaçlar için oluşturulmuş yapay ortamlardır.
C
Okulların gerçek yaşam yerine geçmesi oldukça güç bir iştir. Bir bakıma
okulun yaşamın tıpkısı olması anlayışı tümüyle uygulanması olanaksız bir
ilkedir.
okulun yaşamın tıpkısı olması anlayışı tümüyle uygulanması olanaksız bir
ilkedir.
D
Öğrencinin ilgi ve isteğine göre eğitim, hayalci kalabilir.
E
Felsefenin muhafazakâr olması ve eğitim alanına yönelik sahip olduğu tek boyutlu bakış açısı
Açıklama:
Esasicilik felsefesine yönelik yapılan eleştiriler genelde bu felsefenin muhafazakâr olmasına ve eğitim alanına yönelik sahip olduğu tek boyutlu bakış açsına yöneliktir. Esasicilik, öğrencinin serbestîsine karşıt olması bakımından özgürlük karşıtı görülür
Soru 54
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma
etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
Yukarıdaki ilkeleri benimseyen eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
Yukarıdaki ilkeleri benimseyen eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Politeknik eğitim
C
İlerlemecilik
D
Esasicilik
E
Yeniden oluşturmacılık
Açıklama:
Politeknik eğitim şu temel ilkeleri benimsemektedir:
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma
etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü
ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma
etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü
ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Soru 55
Alıştırma- tekrar ve pratik, dualar- kutlama-anma etkinlikleri, ezberleme, hesaplama gibi öğretim tekniklerine başvurulan eğitim felsefesi aşıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Yeniden oluşturmacılık
C
Politeknik eğitim
D
Daimicilik
E
İlerlemeci
Açıklama:
Söz konusu öğretim teknikleri daimicilik eğitim felsefesinin içerisnde yer almaktadır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi politeknik eğitim için doğru olmaz?
Seçenekler
A
Diyalektik materyalist felsefeye dayanmaktadır.
B
Kolektif çalışma gücü esastır.
C
Beden ve sanat eğitimi önemli görülmektedir.
D
Çok yönlü bir eğitim anlayışı benimsemektedir.
E
Savunucuları John Dewey'dir.
Açıklama:
Politeknik eğitim, diyalektik materyalist felsefeye dayanan bu anlayış genelde
reel sosyalist ülkelerde uygulama olanağı bulmuştur. Arke olarak madde, maddedeki çelişki ve onun doğurduğu çelişkidir. Temsilcileri Diderot, Holbach, Marks ve Engels’tir. Eğitimin genel amacı insanlar arasında barışı, kardeşliği ve adaleti sağlayarak sömürüye son verilmesine katkı vermektir.
reel sosyalist ülkelerde uygulama olanağı bulmuştur. Arke olarak madde, maddedeki çelişki ve onun doğurduğu çelişkidir. Temsilcileri Diderot, Holbach, Marks ve Engels’tir. Eğitimin genel amacı insanlar arasında barışı, kardeşliği ve adaleti sağlayarak sömürüye son verilmesine katkı vermektir.
Soru 57
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yeniden oluşturmacılık eğitim felsefesi için doğru olur?
Seçenekler
A
Gelişme değil bir atlama olmasıdır.
B
Eğitimde girişim gücü (inisiyatif) öğretmene vermesi.
C
Çok yönlü bir eğitim anlayışını benimsiyor olması
D
Geleneksel yöntemlerin devamının sağlanması gerekir.
E
Eğitimin her yerde aynı olmasını savunmaktadır.
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık, felsefesi diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı
gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır. Yeniden oluşturmacılık gelişme değil bir
“atlama”dır (Varış, 1987, s. 73). Bu akıma göre batı uygarlığının düştüğü bunalımdan kurtulması için toplumun var olan değerlerinin yeniden yorumlanması kaçınılmaz bir zorunluluktur.
gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır. Yeniden oluşturmacılık gelişme değil bir
“atlama”dır (Varış, 1987, s. 73). Bu akıma göre batı uygarlığının düştüğü bunalımdan kurtulması için toplumun var olan değerlerinin yeniden yorumlanması kaçınılmaz bir zorunluluktur.
Soru 58
Öğretmen- öğrenci rolleri hesaba katıldığında daimicilik eğtiim felsefesi ile örtüşen rol hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Değişime açıklık
B
Çatışma yönetimi eğitimcisi
C
Stratejik planlamacı
D
Üretim yöneticisi
E
Otorite figürü
Açıklama:
Özverili öğretici, otorite figürü, iyi güzel ve doğrunun yayıcısı, zihnin gelişimini sağlayan direktör, erdemlik taşıyıcısı ve öğreticisi şeklinde öğretmen-öğrenci rolü yer almaktadır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin işlevleri bakımından yanlış bilgi barındırır?
Seçenekler
A
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü ve eğitimin içeriği olmak üzere iki öğe üzerinde durulur.
B
Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar.
C
Eğitim felsefesi, öğretim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışılmasına olanak sağlar.
D
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur.
E
Eğitim felsefesi eğitim sorunlarının çözümünün başlangıç noktasıdır.
Açıklama:
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur. Dolayısıyla, doğru cevap A.
Soru 60
"Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar" ifadesi ile aşağıdakilerden hangisi vurgulanmak istenmiştir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi, gerek genel yönetim, gerekse alt sistemlerin yönetiminde vizyon ve misyonu belirler.
B
Eğitim felsefesi, bir eğitim politikası belirleyicisi olarak geçmişin izlerini taşıyan, bugünün gereksinimlerine yanıt veren, geleceğe yönelik algılamaları bünyesinde
taşıyan bir çalışma alanıdır.
taşıyan bir çalışma alanıdır.
C
Eğitim felsefesi, program içeriğini seçme ve programın düzenlenmesi, öğrenme ve öğretme süreçleri ile okul ve sınıflarda ne tür yaşantı ve etkinliklerin vurgulanması
gerektiği konularındaki temel sorulara yanıt arar.
gerektiği konularındaki temel sorulara yanıt arar.
D
Eğitim felsefesi, genel olarak eğitim bireyleri belli amaçlara göre oluşturma, geliştirme ya da biçimlendirme sürecidir.
E
Eğitim felsefesi, farklı disiplin ve yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar.
Açıklama:
A ve B şıkları, eğitim felsefesinin eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunması; C şıkkı, eğitim felsefesinin amaçlar dışında eğitim programının diğer boyutlarında da iş görmesi; D şıkkı ise eğitim felsefesinin eğitim sorunlarının çözümünün başlangıç noktası olması işlevini vurgulamaktadır. Eğitim felsefesinin, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlaması ile farklı disiplin ve
yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birlikteliğin sağlanması vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, doğru cevap E.
yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birlikteliğin sağlanması vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, doğru cevap E.
Soru 61
Eğitim felsefesinin, öğretim programının öğelerinin işbirliği içerisinde ve düzenli olarak çalışılmasına dair işlevi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Genel olarak formel eğitimin planlı, programlı bir amaç doğrultusunda belirli bir mekânda uzman kişilerce yapılması şart değildir.
B
Eğitim alanında amaçlı, düzenli ve sistemli çalışılması zorunluluktur.
C
Eğitim felsefesi, program geliştirme sürecinde amaçlara götüren araçların netleştirlmesinde etkilidir.
D
Aday amaçları belirlenmesi ve değiştirilmesi, eğitim felsefesinin konuları arasında yer almaz.
E
Amaç iç ve dış tutarlılıklarını değerlendirilmesi eğitim felsefesinin kapsamı içerisinde yer almaz.
Açıklama:
Genel olarak formel eğitimin planlı, programlı bir amaç doğrultusunda belirli bir mekânda uzman kişilerce yapılması amaçlanır (Şimşek, 2008, s. 5). Eğitim alanında amaçlı, düzenli ve sistemli çalışılması zorunluluktur. Bu bağlamda eğitim felsefesi program geliştirme sürecinde amaçların temel sayıltılarının açıklığa kavuşturulması, aday amaçları belirlenmesi ve değiştirilmesi ile amaç iç ve dış tutarlılıklarını değerlendirilmesi ve amaçların önem sırasına koyulması konularında eğitim alanına katkıda bulunur. Bu sebeple, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 62
"Eğitim felsefesi, eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlar" ifadesi ile anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi milli eğitimin içeriğini düzenler.
B
Eğitim felsefesi, bir ülkenin eğitim politikalarının güncesidir.
C
Eğitimin işlevlerinin ne olacağı bir eğitim felsefesi yaklaşımını gerektirir.
D
Sınıfta ve okulda ne tür yaşantıların vurgulanması gerektiği eğitim felsefesi ile belirlenir.
E
Eğitim felsefesi, bireylere kazandırılacak değerler bakımından belirleyicidir.
Açıklama:
Tüm seçenekler eğitim felsefesinin işlevlerinden birine karşılık gelmesine rağmen soruda dile getirilen konu eğitim felsefesinin eğitimin işlevlerinin ne olacağını belirlemesine dairdir. Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 63
Daimiciilik-Perennializm hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir.
B
Daimicilik felsefesi daha çok materyalizm ve sürrealizm felsefeden etkilenmiştir.
C
Bu görüşe göre, farklı toplum ve zamanlarda gerçeğin yapısı daimi olarak değişmektedir.
D
Eğitimde kültürel değerlerin aktarılmasının hayati bir işlev olmadığının altını çizer.
E
Sınıf ortamında ideal olanın değil sadece ve sadece gerçeklerin sunulması savunulur.
Açıklama:
Türkçede değişmezcilik ya da kökleşik görüş adlarıyla da anılır. Daimicilik felsefesi daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenmiştir. Eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir (Wiles ve Bondi, 2002, s. 64). Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir. Bu nedenle Daimiciler geçmişe dönerek insan doğası, gerçek, bilgi, erdem ve güzellik gibi evrenin değişmeyen görünümlerini öne çıkarırlar (Erden, 1998, s. 128). Genelde yeni kuşağın davranışlarının iyi, güzel ve doğru olmadığı ileri sürerler. Bu nedenle eğitimde kültürel değerlerin aktarımının son derece önemli olduğunu savunurlar. Daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik açısından şu nitelikleri göstermektedir. Konular ve içerik genelde yapıyı koruyan önceden belletilmiş apriori bilgilerin aktarılmasını amaçlayan içeriklere sahiptir. Sınıf ortamında gerçeklerin değil, ideal olanın sunulması ve öğrencilerin akıllarını ve iradelerini geliştirme olanaklarının yaratılması savunulur. Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemlerinde programların uygulanmasında kullanılacak ideal yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ezberleme
B
Mantıklı akıl yürütme
C
Güçlü irade kullanımı
D
Tümevarım
E
Anımsama
Açıklama:
Daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri öğretme-öğrenme süreci ile öğretim ilke ve yöntemleri bağlamında şu nitelikler ifade edilebilir. Programların uygulanmasında kullanılabilecek ideal yöntemler; ezberleme, mantıklı akıl yürütme, güçlü irade kullanımı, anımsama, sözcük kullanma ve tümdengelimdir. Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 65
Esasicilik felsefesine dayanan eğitim sistemlerinde konu ve içerik açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Öğretilecek konular içerisinde yeni ve toplumsal olarak uzlaşı sağlanmamış olanlar dahil edilerek öğrencilere keşfetme imkanı verilmelidir.
B
Öğretilmesi gereken en önemli beceriler yaratıcı düşünme ve problem çözmedir.
C
Daimicilere benzer olarak salt klasiklerin okutulması gerektiğini savunulur.
D
Resim, müzik ve drama gibi derslerin bir insanı en iyi donanımlı varlık durumuna getirdiğine inanırlar.
E
Derslerin başat kültürel değerlerle donanık olması amaçtır.
Açıklama:
Esasicilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik açısından şu nitelikler öne çıkmaktadır. Öncelikle derslerin başat kültürel değerlerle donanık olması amaçtır. Üzerinde anlaşılmamış, çözülmemiş konular içerikte yer almamalıdır (Fidan ve Erden, 1994, ss. 123-124). Esasiciler okuma, yazma, matematik ve toplumsal davranış bilimleri gibi derslerin bir insanı en iyi donanımlı varlık durumuna getirdiğini savunurlar (Sarpkaya, 2007, s. 174). Esasiciler daimiciler gibi içeriğin öğretim süreçlerinin merkezine almayı önermekle birlikte salt klasiklerin okutulması gibi bir anlayışları bulunmamaktadır. Bu bağlamda bilgilerin gerçeğe uyarlandığı ölçüde bir işlevi bulunabilir (Alkan, 1983, ss. 35-36). Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 66
İlerlemecilik akımının temel ilkelerine dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Eğitimin amacı bireyi yaşama hazırlamaktır.
B
Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir.
C
Eğitim etkinliklerinin merkezi öğretmendir.
D
Öğretmenin asli görevi yönlendirmektir.
E
Okul ve sınıf ortamı rekabetçi bir yapıya sahip olmalıdır.
Açıklama:
İlerlemeciliğin şu temel ilkelere dayandığı söylenebilir (Sarpkaya, 2004, s. 165; Sözer 2004, s. 89; Arslan, 2002, ss. 260-262):
• Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır.
• Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır. Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir.
• Öğrencilerin eğitim etkinliklerinin merkezinde yer almaları amaçlanır.
• Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir.
• Bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır.
• Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır.
• Öğretimin amaçları öğretme ve öğrenme süreçleri öğrencilerin çıkar ve ilgilerine göre oluşturulmalıdır.
• Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır. Öğretmen eğitim sürecinde rehberlik, yol göstericilik ve kılavuzluk rolleri yüklenir.
• Okul bu havayı yaşatacak biçimde düzenlenmelidir.
• Okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır.
Yukarıda ifade edilen temel ilkeler perspektifinde ilerlemeciliğin
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
• Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır.
• Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır. Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir.
• Öğrencilerin eğitim etkinliklerinin merkezinde yer almaları amaçlanır.
• Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir.
• Bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır.
• Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır.
• Öğretimin amaçları öğretme ve öğrenme süreçleri öğrencilerin çıkar ve ilgilerine göre oluşturulmalıdır.
• Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır. Öğretmen eğitim sürecinde rehberlik, yol göstericilik ve kılavuzluk rolleri yüklenir.
• Okul bu havayı yaşatacak biçimde düzenlenmelidir.
• Okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır.
Yukarıda ifade edilen temel ilkeler perspektifinde ilerlemeciliğin
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi yeniden oluşturmacılık felsefesinin şimdiye değin geliştirilmiş yaklaşımlara yaptığı eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır.
B
Eğitim, toplumların yıllar içerisinde biriktirdiği değerler sistemini yeni kuşaklara aktarmakla yükümüdür. O yüzden birincil öncelik değerler sistemi öğretimi olmalıdır.
C
Ayrıca eğitime sürekli aktarmacılık işlevi yüklenilmesinden ötürü toplumun ve bireyin yaratıcılığından yeterince yararlanılmamaktadır. Aksine, eğitimin bir bakıma toplumsal ve bireysel kazanım odaklı olması beklenmelidir.
D
Toplum sürekli değişim içindedir. Dinsel, kültürel, ekonomik, sosyal vb. tüm alanlarda sürekli değişim bulunmaktadır.
E
Temelde dayanılacak hiçbir mutlak gerçeklik yoktur. Bu görüşten hareketle temel çıkış toplumun kültürel ve sosyolojik yapılandırılması amaçlanmalıdır.
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık felsefesinin temel çıkışı şimdiye değin geliştirilen yaklaşımlara yönelik yaptığı şu eleştirilerde odaklaşmaktadır (Alkan, 1983, 39; Tozlu, 2003, s. 52):
• Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır.
• Ayrıca eğitime sürekli aktarmacılık işlevi yüklenilmesinden ötürü toplumun ve bireyin yaratıcılığından yeterince yararlanılmamaktadır. Aksine, eğitimin bir bakıma toplumsal ve bireysel kazanım odaklı olması beklenmelidir.
• Toplum sürekli değişim içindedir. Dinsel, kültürel, ekonomik, sosyal vb. tüm alanlarda sürekli değişim bulunmaktadır.
• Temelde dayanılacak hiçbir mutlak gerçeklik yoktur. Bu görüşten hareketle temel çıkış toplumun kültürel ve sosyolojik yapılandırılması amaçlanmalıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
• Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır.
• Ayrıca eğitime sürekli aktarmacılık işlevi yüklenilmesinden ötürü toplumun ve bireyin yaratıcılığından yeterince yararlanılmamaktadır. Aksine, eğitimin bir bakıma toplumsal ve bireysel kazanım odaklı olması beklenmelidir.
• Toplum sürekli değişim içindedir. Dinsel, kültürel, ekonomik, sosyal vb. tüm alanlarda sürekli değişim bulunmaktadır.
• Temelde dayanılacak hiçbir mutlak gerçeklik yoktur. Bu görüşten hareketle temel çıkış toplumun kültürel ve sosyolojik yapılandırılması amaçlanmalıdır.
Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Politeknik eğitim anlayışının benimsediği ilkelerden bakımından doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmamalıdır.
B
Bireysel olarak çalışarak üretimde bulunma önemsenmelidir.
C
Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
D
Uygulama ve kuram arasındaki fark muhafaza edilmelidir.
E
Okullarda ideolojik eğitim yapılmamalıdır.
Açıklama:
Politeknik eğitim şu temel ilkeleri benimsemektedir (Sönmez, 2006, ss. 79-80, 108):
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
• Uygulama ve kuram arasındaki bütünlük sağlanmalıdır.
• Okul bir endüstri kurumu gibi üretim merkezi olmalıdır.
• Kolektif bilincin oluşturulması için birlikte çalışma ve üretimde bulunma etkinliklerine yer verilmelidir.
• Kişilik eğitimi önemsenmelidir.
• Diyalektik akıl yürütme öğretilmelidir.
• İdeolojik eğitim yapılmalıdır.
• Beden ve sanat eğitimi yapılmalıdır.
• Politeknik eğitimde ölçme ve değerlendirme öğrencinin diyalektik akıl yürütmenin kullanıp kullanmadığının, üretime katkısı, kolektif çalışma gücü ve topluma katkısı gibi konuları içermelidir.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 69
Eğitim hangi yönüyle toplumsal bir nitelik taşır?
Seçenekler
A
Ülke yönetimine katkısı açısından
B
Kıt kaynakların üretilmesi açısından
C
Kıt kaynakların tüketilmesi açısından
D
İnsan davranışını değiştirmeyi amaçlaması açısından
E
Teknolojiyi kullanması açısından
Açıklama:
Eğitim ülke yönetimine katkısı açısından politik; kıt kaynakların üretilmesi ve tüketilmesine etkisiyle ekonomik; insan davranışını toplumsal süreçte değiştirmeyi amaçlaması yönüyle de toplumsal nitelik taşır.
Soru 70
Eğitimin tüm işleyişinde aşağıdakilerden hangisi kılavuz işlevi görür?
Seçenekler
A
Eğitim kurumları
B
Pedagoji
C
Sosyoloji
D
Eğitim tasarımı
E
Eğitim felsefesi
Açıklama:
Eğitimin tüm işleyişinde eğitim felsefesi kılavuz işlevi görür.
Soru 71
Eğitim felsefesi, farklı disiplin ve yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar. Aşağıdakilerden hangileri eğitimin boyutlarında yer almaktadır?
I-Planlama
II-İçerik
III-Yönetim
IV- Sosyal rol
V-Değerlendirme
I-Planlama
II-İçerik
III-Yönetim
IV- Sosyal rol
V-Değerlendirme
Seçenekler
A
I-Planlama
II-İçerik
III-Yönetim
II-İçerik
III-Yönetim
B
III-Yönetim
IV- Sosyal rol
V-Değerlendirme
IV- Sosyal rol
V-Değerlendirme
C
I-Planlama
III-Yönetim
V-Değerlendirme
III-Yönetim
V-Değerlendirme
D
I-Planlama
II-İçerik
IV- Sosyal rol
II-İçerik
IV- Sosyal rol
E
II-İçerik
III-Yönetim
IV- Sosyal rol
III-Yönetim
IV- Sosyal rol
Açıklama:
Eğitim felsefesi, farklı disiplin ve yaklaşımların eğitim alanına uyarlanmasında birliktelik sağlar. Eğitim; planlama, yönetim ve değerlendirme boyutlarıyla karmaşık bir süreçtir.
Soru 72
Aşağıdaki eğitim felsefeleri akımlarından hangisine göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir?
Seçenekler
A
İlerlemecilik
B
Esasicilik
C
Daimicilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Daimicilik, eğitim felsefeleri içinde en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan felsefe olarak bilinir. Bu görüşe göre bütün zamanlar ve toplumlarda gerçeğin yapısı değişmemektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi Daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemlerinde, programların uygulanmasında kullanılabilecek ideal yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ezberleme
B
Mantıklı akıl yürütme
C
Anımsama
D
Tümevarım
E
Sözcük kullanma
Açıklama:
Daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri öğretme-öğrenme süreci ile öğretim ilke ve yöntemleri bağlamında şu nitelikler ifade edilebilir. Programların uygulanmasında kullanılabilecek ideal yöntemler; ezberleme, mantıklı akıl yürütme, güçlü irade kullanımı, anımsama, sözcük kullanma ve tümdengelimdir
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Daimicilik felsefesinin temel özelliklerinden eğitimin amacı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Karakter eğitimi
B
Akıl ile zihni geliştirmek
C
Problem çözme
D
Nesnel sınavlar
E
İstendik - planlı öğretime uyum
Açıklama:
Akıl ile zihni geliştirmek, Daimicilik felsefesinin temel özelliklerinden eğitimin amacı ile ilgilidir.
Soru 75
Aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangisi, kültür ve bilgi aktarıcılığını temel görev edinmiştir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Daha çok realist felsefeden etkilenen esasicilik felsefesi, kültür ve bilgi aktarıcılığını temel görev edinmiştir.
Soru 76
Esasicilik felsefesi hakkında aşağıdakilerden hangisini söylemek doğru olmaz?
Seçenekler
A
İnsan toplumsal ve kültürel bir varlıktır; hiçbir bilgi ile doğuştan donanık değildir.
B
Geçmişte öğrenilmiş, denenmiş bilgi, beceri ve tutumların öğretilmesi temel amaçtır.
C
Okulun temel görevi çocuğa bağımsız gerçeklik öğretilmesidir.
D
Öğrenciyi merkeze alan anlayışı bakımından da muhafazakârlık niteliği gösterir.
E
Cezaya yer vermeleri disiplinci yaklaşımın en belirgin niteliklerinden biridir.
Açıklama:
Esasicilik felsefesi öğrenciyi merkeze almayan anlayışı bakımından da muhafazakârlık niteliği gösterir.
Soru 77
Eğitim felsefesi akımlarından hangisinin genel amacı insanlar arasında barışı, kardeşliği ve adaleti sağlayarak sömürüye son verilmesine katkı vermektir?
Seçenekler
A
Politeknik Eğitim
B
Yeniden Oluşturmacılık
C
İlerlemecilik
D
Esasicilik
E
Daimicilik
Açıklama:
Politeknik Eğitim'de eğitimin genel amacı insanlar arasında barışı, kardeşliği ve adaleti sağlayarak sömürüye son verilmesine katkı vermektir
Soru 78
Diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı gelişmeci değil, değiştirmeci olan eğitim felsefesi akımı hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Yeniden oluşturmacılık felsefesinin diğer eğitim felsefelerinden temel farklılığı gelişmeci değil, değiştirmeci olmasıdır.
Soru 79
Eğitim felsefeleri arasında en tutucu, gelenekselci ve esnek olmayan kökleşik felsefe aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Perennializm
B
Essentializm
C
Progressivizm
D
Reconstructionizm
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 80
İdealist ve realist felsefeden etkilenen en gelenekselci eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Daimicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 81
Değişmeyi ve gelişmeyi temel alan ve pragmatist felsefeye dayanan eğitim felsefesi akımı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
İlerlemecilik
B
Daimicilik
C
Esasicilik
D
Post-modern eğitim
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soruya ilişkin kitabı 58. sayfasında açıkça belirtildiği üzere ilerlemecilik pragmatik felsefeye dayanır. Gelişim ve değişimi amaçlar. Yenidenoluşturmacılık ta pragmatist felsefeye dayanır. Ancak kapsamı ve tezleri ilerlemecilikten farklıdır.
Soruya ilişkin kitabı 58. sayfasında açıkça belirtildiği üzere ilerlemecilik pragmatik felsefeye dayanır. Gelişim ve değişimi amaçlar. Yenidenoluşturmacılık ta pragmatist felsefeye dayanır. Ancak kapsamı ve tezleri ilerlemecilikten farklıdır.
Soru 82
Kültürel değerlerin yeni nesillere aktarılması için tümdengelim yaklaşımına dayalı bir yol izleyen öğretmenin felsefesi aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Yeniden Oluşturmacılık
B
İlerlemecilik
C
Varoluşçuluk
D
Daimicilik
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 83
Eğitimin gerçekleşmesi sürecinde eğitimcinin çok farklı alanlar arasında eşgüdüm içerisinde hareket etmesi, eğitim felsefesinin aşağıda belirtilen işlevlerinden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Bütüncül bir yaklaşım sunma
B
Eğitim kavramını açıklama
C
Değer öğretimine kılavuzluk yapma
D
Eğitim programının çatısını oluşturma
E
Nasıl öğretileceğine ilişkin yol çizme
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 84
Eğitim felsefesi ve eğitim programı ilişkisine ilişkin aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi eğitim programını etkiler.
B
Eğitim programı eğitim felsefesi çerçevesinde geliştirilir.
C
Eğitim felsefesi eğitim programının sadece amaçlar ögesini düzenler.
D
Eğitim felsefesi eğitim programının genel amaçlarını etkiler.
E
Eğitim felsefesi programın temel aldığı öğrenme-öğretme yaklaşımlarını belirler.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 85
Bir program geliştirme ekibi, programın amaçlarını ve amaçlara yönelik içeriği yazar. Programın öğretme-öğrenme sürecini planlarken, uzmanlardan biri, bir konunun öğretimine yönelik Bruner'in keşfederek öğrenmesini temel almayı savunurken, diğeri, tümdengelimsel bir yaklaşım izlemeyi önerir. Program geliştirme uzmanlarının bu durumda aşağıdakilerden hangisini yapmaları beklenir?
Seçenekler
A
Ekibin diğer üyelerinin de katılımı ile oylama yapmak
B
Programı uygulayacak olan öğretmenlere danışmak
C
Her iki öneriye yönelik etkinlikler tasarlamak
D
Öğrenciyi merkeze alan keşfederek öğrenmeyi esas almak
E
Programın temel aldığı eğitim felsefesi ve amaçlara uygun olanı seçmek
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 86
"Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) program geliştirme komisyonlarının birinde geliştirilen programın genel amaçları tanımlanırken komisyon üyelerinden biri bazı genel amaç önerilerinin uygun olmadığını, bu amaçların eğitimin işlevlerine yönelik yazılmadığını belirtir. " Komisyon üyesi itirazında haklı ise, buradaki temel problem aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Programın dayandığı eğitim felsefesi dikkate alınmamıştır.
B
Komisyon işini ciddiyetle yerine getirmemektedir.
C
İşbirlikli çalışma becerilerine uygun hareket edilmemektedir.
D
Geliştirilen taslak program uzman görüşlerine sunulmamıştır.
E
Programın dört ögesinin birbiri ile dinamik ilişkileri dikkate alınmamıştır.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 87
A okulunun müdürü bilimsel araştırma projelerinde öğrencilerin yaratıcı fikirler geliştirmelerini ve yenilik getiren icatlar yapmalarını istemektedir. B okulunun müdürü ise öğrencilerin akıl, deney ve gözlemlerle doğadaki gerçekleri öğrenmelerini istemektedir. Bu iki okul müdürü ile ilgili aşağıdakilerin hangisi söylenebilir.
Seçenekler
A
A okulunun müdürü ilerlemeci, B okulunun müdürü esasicidir.
B
A okulunun müdürü bilime karşı bir duruş sergilemektedir.
C
Her iki okul müdürü de daimicilik akımının temsilcisidir.
D
B okulu müdürü daha otoriter bir tavra sahiptir.
E
A okulu müdürünün yöneticilik becerileri yetersizdir.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 88
Aşağıda çeşitli özellikleri ve uygulamaları verilen okullardan hangisi, Dewey, Bergson ve Brameld'in savunduğu eğitim felsefi akımını en iyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
A Okulu: Öğretmenler doğrudan öğretim modelini benimserler.
B
B Okulu: Programlarında çok detaylı bir içerik yer almaktadır.
C
C Okulu: Toplumun kültürel mirası eleştiri süzgecinden geçer.
D
D Okulu: Fen deneyleri ile öğrenciler gerçeğe ulaşır.
E
E Okulu: Topluma uyum sağlayan bireyler yetiştirilir.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 89
Mültecilerin ülkemizde Türk vatandaşları ile aynı okullara gitmesi ve ülkemizde farklı kültürel özelliklerin daha fazla vurgulanması eğitimin felsefesinin yeniden gözden geçirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda, gelecek dönemlerde Türk Eğitim Sisteminin temel felsefi akımının aşağıdakilerin hangisi olması beklenmektedir?
Seçenekler
A
Yeniden oluşturmacılık
B
Daimicilik
C
Esasicilik
D
Realizm
E
İdealizm
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 90
Bir meslek lisesinde sınıfta teorik derslerde işlenen konuların atölye saatlerinde uygulamaya dökülmesi istenmektedir. Bu nedenle teorik dersin öğretmeni bir konu iyice anlaşılmadan yeni bir konuya geçmemektedir. Ancak, atölye saatlerinde, öğrenciler düzeneklerin başına geçince, şimdi ne yapmaları gerektiğini sürekli birbirine sormakta ve bir türlü kendilerinden beklenen görevleri yerine getirememektedirler. Politeknik eğitim akımına göre değerlendirildiğinde, bu okuldaki temel sorun aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Teorik dersler ile uygulamalar arasında ilişki kurulmamıştır.
B
Teorik ders saatlerine gereken önem verilmemiştir.
C
Atölye işleri öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun değildir.
D
Okulda öğretmen-merkezi bir yaklaşım hakimdir.
E
Öğrencilerin yaparak-yaşayarak öğrenmeleri engellenmektedir.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 91
"Öğrenciler sabah okula mutlu bir biçimde gelirler ve bahçede biraz oyun oynarlar. Sonra serbest çalışma köşelerinde ilgilerini çeken etkinliklere katılırlar. Birlikte bir etkinlik yapılması gerektiğinde, öğrencilerin her biri hangi etkinliği neden istediğini belirtir ve en uygun görülen etkinliği yapmaya karar verirler. Bu okulda öğretmenler sürekli öğrencileri izler, gelişimlerini değerlendirir. Öğrenci gereksinimleri ve farklılıklarına göre öğretmenler öğretim süreçlerini sürekli olarak farklılaştırırlar." Bu okulda söz konusu olan eğitim felsefesi aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Politeknik Eğitim
C
İdealizm
D
Progressivizm
E
Realizm
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 92
Bugünün öğrencilerinden şikayetçi olan bir öğretmen öğrencilerine şunları söyler: "Biz öğrenciyken sizin gibi renk renk giysilerle okula gelemezdik. Hepimizin düzgün bir üniforması vardı. Ayrıca öyle saç-baş dağınık olmazdı. Okula bile giremezdiniz siz şimdi bu halinizle. Sınıfta asla söz almadan konuşmaz, öğretmen izin vermeden yerimizden kalkamazdık. Ama çok iyi eğitim aldık. Biyolojiyi, feni hep deney ve gözlem yaparak öğrendik." Bu öğretmenin almış olduğu eğitim aşağıdaki hangi felsefeye veya felsefi akıma uygundur?
Seçenekler
A
İdealizm
B
İlerlemecilik
C
Daimicilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Esasicilik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 93
Ali, öğretmen emeklisi dedesini şu sözlerle anar: "Dedem, yeni neslin hep bozularak geldiğini, bu nedenle onlara iyi bir ahlak eğitimi verilmesi gerektiğini söylerdi. Bazı klasik kitapları vardı kütüphanesinde. Her dersinde mutlaka o kitaplardan bölümler okurmuş öğrencilerine. Bir de öğrencilerine hep örnek olmaya çalışır ve ideal insanın nasıl olması gerektiğini anlatırmış. Alanını çok iyi bilen ve çok sevilen değerli bir öğretmenmiş." Ali'nin dedesinin benimsediği felsefe veya felsefi akım aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi daimicilik felsefesinin ana ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitimin görevi ezeli-ebedi doğruların bilgisini kazandırılmasıdır.
B
Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır.
C
Eğitim yaşamın taklidi değildir, ona bir hazırlıktır.
D
Okul ve sınıf yönetiminde sıkı bir düzen ve disiplin kurulmalıdır.
E
Eğitimde giriş gücü insiyatif okul yönetiminde olmalıdır.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 95
Eğitim felsefesinin eğitim alanını etkileri açısından hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi öğretim programının öğeleri arasında eşgüdüm sağlar.
B
Eğitim felsefesi eğitim olanaklarının dağıtılmasında etkili bir faktördür.
C
Eğitim sorunlarının çözümünde felsefe yol göstericilik ve önderlik yapar.
D
Eğitim felsefesi değerler eğitimini din ve ahlak disiplinlerine bırakır.
E
Dün ve bugün olan ile yarın olacaklara ilişkin kılavuzluk felsefeye düşer.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yeniden oluşturmacılık eğitim felsefesi akımının bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Ceza bir disiplin aracı olarak kullanılmalıdır.
B
Eğitim toplumdan çok öğrenci merkezlidir.
C
Doğruluğu mutlak olarak kanıtlanmış bilgiler öğrencilere sunulmalıdır.
D
Eğitimin hayatın bir kopyası olmasının benimsenmesi
E
Okullar sorunlara çözümlerin üretildiği yerlerdir.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi esasicilik felsefesinin niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenciyi doğrudan merkeze alarak öğretim ortamları düzenlenmesi
B
Gelenekçi ve disiplinci oluş niteliğinin öne çıkması
C
Öğretmen ve konu odaklı çalışılması
D
Bilgi ve gerçekliğin aktarılması temeldir
E
Okuma, yazma, matematik ve toplumsal gelenek görenek dersleri okutulması
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 98
Eğitimin amacını, demokratik yaşamı gerçekleştirmek ve bireyin sosyal yönden kendisini tanıması olarak gören eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Esasici görüş
B
Hümanist görüş
C
Yeniden oluşturmacı görüş
D
Klasik görüş
E
Deneyci görüş
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi daimicilik felsefesine göre öğretim programlarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan aklını geliştirme
B
İnsan iradesini geliştirme
C
Özgür ve sorumlu olma
D
Tümevarımı işe koşma
E
Yaşama hazırlama
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi ilerlemecilik felsefesine ait bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Öğretmen yönlendirme değil; öneride bulunan bir nitelik gösterir.
B
Okulda işbirliği ve eşgüdüm teşvik edilir.
C
Eleştiri ve özeleştiriye açıklık gerek şarttır.
D
Okulda temel amaç rekabetin geliştirilmesidir.
E
Eğitim durumları öğrencilerin ilgi ve çıkarlarına göre şekillenir.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 101
Materyalist felsefeyi temel alıp temel amacı insanları hem çok yönlü yetiştirmek olarak belirleyen okulu bir endüstri kurumu olarak tanımlayan eğitim felsefesi hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Politeknik eğitim
C
İlerlemecilik
D
Esasicilik
E
Yapılandırmacı
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 102
Okulun yaşama hazırlık olmaktan çok, yaşamın kendisi olması gerektiğini ve öğretimde problem çözme yönteminin esas alınması gerektiğini savunan eğitim felsefesi hangisidir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Yeniden Kurmacılık
C
İlerlemecilik
D
Daimicilik
E
Gerçekçilik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 103
Bir öğretmen sınıfta kendini merkeze alan bir eğitim uygulamasında bulunmaktadır. Öğrencinin yeni durumları değerlendirip farklı boyutlarla yanıt vermesinden kaçınmakta bunun yerine davranışları ile ölçülebilecek değerlendirme ölçütleri kullanmaktadır. Bu öğretmenin eğitim sürecinde benimsediği eğitim felsefesi akımı hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
İlerlemecilik
C
Esasicilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 104
Eğitim felsefesi için aşağıdakilerden hangisini söylemek yanlış olur?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasındaeşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaş›m sağlar
B
Eğitim felsefesi amaçlar dışında eğitim programınındiğer boyutlarındada iş görür
C
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alanına ve yö-netim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur.
D
Eğitim felsefesi eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularınıyanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizer
E
Eğitim felsefesi eğitim problemlerinin çözümündeki tek kaynaktır.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesi akımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Devinimcilik
E
Yeniden Oluşturmacılık
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 106
Bir öğretmen görevlendirildiği okulda geleneksel yöntemlerle eğitim alan öğrencilerin bilgi düzeylerinin yeterli olmadığını fark etmiştir.Geleneksel eğitim felsefesine karşı olan eğitim felsefesini benimseyen bu öğretmenin hangi davranışı göstermesi beklenmektedir?
Seçenekler
A
Değişime kapalı olması
B
Sıkı disiplin uygulaması
C
Edilgen öğrenmeyi desteklemesi
D
Merkeziyetçi olması
E
Demokrasiyi egemen kılması
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 107
Eğitim felsefesi derslerinden birinde öğretim görevlisi şöyle bir cümle kurmuştur '' Eğitimin amacı, gerçek yaşamda geçerli olanların öğrencilereaktarılması yani kültürlemedir. Bir bakıma eğitim insanların mirası olan bilgi, becerive olguların korunması ve yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır.'' Bu cümle ile öğretim görevlisi aşağıdaki akımlardan hangisi hakkında bilgi vermiştir?
Seçenekler
A
Politeknik
B
İlerlemecilik
C
Yeniden Oluflturmac›l›k
D
Esasicilik
E
Daimicilik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 108
Bir öğrenci eleştirel düşünme ve uygulama odaklı deney, gözlem etkinlikleri ile daha iyi öğreniyorsa hangi özelliğe sahip öğretmen ile daha başarılı olacağı söylenebilir?
Seçenekler
A
Bir görüşün taraftarlığını yapan
B
Demokratik tutumlara sahip olan
C
Kendi düşüncelerini öğrencilere dayatan
D
Tek tip öğretim yöntemi kullanan
E
Cezayı disiplin aracı olarak kullanan
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 109
Eğitim felsefesinin işlevini savunmak isteyen bir kişinin aşağıdaki yargılardan hangisini savunması beklenir?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi, bir eğitim politikası belirleyicisi olarak geçmişin izlerini taşıyan,bugünün gereksinimlerine yanıt veren, geleceğe yönelik algılamaları bünyesinde taşıyan bir çalışma alanıdır.
B
Toplumdan soyutlanmış aristokrat ve elit grupların yetiştirilmesine neden olabilir.
C
Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir.
D
Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır.
E
Öğrencilerin eğitim etkinliklerinin merkezinde yer almaları amaçlanır.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 110
İlerlemecilik felsefesine göre topluma ve öğrenciye yararı odak alan bir sistem mevcuttur. Konu bakımından yararı ön plana çıkaran bu felsefede hangi uygulamanın yapılması amaç ile paralellik göstermektedir.
Seçenekler
A
Öğrenciye sürekli soyut kavramlara dair bilgi yüklenmesi
B
Toplumun ihtiyaçları göz önünde bulundurulup öğrencinin yeteneği ve ilgisinin göz ardı edilmesi
C
Öğrencinin gerçek hayatta karşılaşamayacağı konuların temel alınması
D
Öğrencinin ilgi alanları ve yeteneği de değerlendirilmeli
E
Öğrencilerin yalnızca akademik başarıları ve mesleki eğitimleri desteklenmelidir
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Soru 111
Aşağıdaki eğitim tanımlarından hangisi ya da hangileri doğrudur? 1.Bireyin davranışını kasıtlı ve istendik yönde değiştirmedir. 2.Kişileri yetiştirme, geliştirme ve biçimleme sürecidir. 3.İstendik davranış geliştirmenin yapıldığı mikro ortam okul -eğitim kurumları- ve makro tüm toplum ve ulusal uluslararası boyutlarıyla sosyoekonomik politik bir süreçtir. 4.Sosyoloji, psikoloji ve yönetim gibi kimi disiplinlerden yararlanan uygulamalı bir bilim alanıdır. 5.Bir davranış oluşturma ve geliştirme süreci olarak programın yönetimidir.
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
Yalnız 4
C
1 ve 4
D
1, 3, 4, 5
E
1, 2, 3, 4, 5
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Eğitime ilişkin 1, 2, 3, 4 ve 5'de verilen tanımların tümü doğrudur. Tanımlarda eğitimin bir süreç olduğu, bilim dal olduğu amacının olduğu görülmektedir.
Eğitime ilişkin 1, 2, 3, 4 ve 5'de verilen tanımların tümü doğrudur. Tanımlarda eğitimin bir süreç olduğu, bilim dal olduğu amacının olduğu görülmektedir.
Soru 112
Aşağıda isimleri geçen filozoflardan hangisi eğitim felsefeleri açısından diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Diderot
B
Adler
C
Holbach
D
Marks
E
Engels
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Diderot, Holbach, Marks ve Engels, Politeknik eğitim felsefesi akımının temsilcileridir; fakat, Adler daimicilik akımı savunucusudur.
Diderot, Holbach, Marks ve Engels, Politeknik eğitim felsefesi akımının temsilcileridir; fakat, Adler daimicilik akımı savunucusudur.
Soru 113
Daha çok ………… ve …………. felsefeden etkilenen daimicilik felsefesi, en …………... , ………….. ve ……………….. felsefe olarak bilinir. Cümledeki boşluklara getirilmesi gereken sözcükler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
İdealist, pragmatist, gelişmiş, değişime açık, esnek olmayan kökleşik
B
İdealist, materyalist, tutucu, gelenekçi, toplum merkezli
C
İdealist, realist, tutucu, gelenekçi, esnek olmayan kökleşik
D
İdealist, realist, yenilikçi, modern, esnek
E
İdealist, realist, esnek, kültür ve bilgi aktarıcı
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen daimicilik felsefesi, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak bilinir.
Daha çok idealist ve realist felsefeden etkilenen daimicilik felsefesi, en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan kökleşik felsefe olarak bilinir.
Soru 114
Aşağıdaki eğitim felsefesine dair cümlelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi öğretim teknolojisini belirler.
B
Eğitim felsefesi maddi değerler sistemidir.
C
Eğitim felsefesi, her disipline özel stratejiler belirler.
D
Eğitim felsefesi, öğrenciye özel yöntem ve teknikler üretir.
E
Eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetim esaslarına temel sağlar.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Eğitim felsefesi eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizer. E şıkkı dışında diğer seçenekler özel durumları işaret etmektedir.
Eğitim felsefesi eğitimin neliği, ne olduğu ve ne olması gerektiği sorularını yanıtlayarak genel strateji ve taktikler çizer. E şıkkı dışında diğer seçenekler özel durumları işaret etmektedir.
Soru 115
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ilerlemecilik akımının niteliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir.
B
Çevre farklılıklarına karşın eğitim her yerde aynı olmalıdır.
C
Eğitim evrenseldir ve değişmezliği vardır.
D
Eğitimde girişim gücü (inisiyatif) öğretmende olmalıdır.
E
Eğitim yaşamın taklidi değildir, ona bir hazırlıktır.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
İlerlemecilik; Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır. Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır. Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir. Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir. Bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır. Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır. Öğretimin amaçları öğretme ve öğrenme süreçleri öğrencilerin çıkar ve ilgilerine göre oluşturulmalıdır. Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır. Öğretmen eğitim sürecinde rehberlik, yol göstericilik ve kılavuzluk rolleri yüklenir. Okul bu havayı yaşatacak biçimde düzenlenmelidir. Okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır. B, C, D ve E şıkları Daimiciliğin niteliklerindendir.
İlerlemecilik; Eğitim amacı bireyi yaşama hazırlamak değil; eğitim sürecinin yaşamın kendisi olmasıdır. Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır. Problem çözme yoluyla öğrenme izlenmelidir. Anlamlı bilgi, kendisiyle bir şey yapılabilen bilgidir. Bireyin gelişimine en uygun ortam demokratik ortamdır. Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır. Öğretimin amaçları öğretme ve öğrenme süreçleri öğrencilerin çıkar ve ilgilerine göre oluşturulmalıdır. Öğretmenin görevi yönlendirmek değil, öneride bulunmaktır. Öğretmen eğitim sürecinde rehberlik, yol göstericilik ve kılavuzluk rolleri yüklenir. Okul bu havayı yaşatacak biçimde düzenlenmelidir. Okul rekabetten çok; iş birliğini teşvik edici olmalıdır. B, C, D ve E şıkları Daimiciliğin niteliklerindendir.
Soru 116
• Geleneksel olarak tüm yaklaşımlar eğitimi psikolojik yaklaşımla ele almışlardır. Böylesi bir anlayış eksiktir ve eğitim antropolojiye dönük olmalıdır. • Ayrıca eğitime sürekli aktarmacılık işlevi yüklenilmesinden ötürü toplumun ve bireyin yaratıcılığından yeterince yararlanılmamaktadır. Aksine, eğitimin bir bakıma toplumsal ve bireysel kazanım odaklı olması beklenmelidir. • Toplum sürekli değişim içindedir. Dinsel, kültürel, ekonomik, sosyal vb. tüm alanlarda sürekli değişim bulunmaktadır. • Temelde dayanılacak hiçbir mutlak gerçeklik yoktur. Bu görüşten hareketle temel çıkış toplumun kültürel ve sosyolojik yapılandırılması amaçlanmalıdır.Yukarıdaki görüşler aşağıda verilen hangi felsefi akıma aittir?
Seçenekler
A
Esasicilik
B
Daimicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden oluşturmacılık
E
Politeknik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Yeniden oluşturmacılık felsefesinin odağıdır.
Yeniden oluşturmacılık felsefesinin odağıdır.
Soru 117
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Esasicilik- Davranışçı
B
Yeniden oluşturmacılık - Toplum merkezli
C
İlerlemecilik- Deneyim merkezli
D
Daimicilik- Öğrenci merkezli
E
Politeknik- Çok yönlü gelişim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Daimicilik felsefesinin öğrenci anlayışı ise öğrencinin kendisi için neyin iyi olduğuna karar verebilecek kadar olgunlaşmadığı varsayımına dayanır. Bu nedenle öğrenci ilgisi odaklı çalışma ve kararlar alınması önerilmez. Öğrencinin görevi sezgi gücünü düşünce yeteneğini geliştirmeye çalışmaktır. Eğitim, okul ve sınıf yönetimi açısından daimicilik felsefesinin özü gereği muhafazakâr olduğu söylenebilir. Daimicilik okulu, konuyu ve öğretmeni merkeze alması nedeniyle otoriter bir yönetim anlayışı sergilediği söylenebilir.
Daimicilik felsefesinin öğrenci anlayışı ise öğrencinin kendisi için neyin iyi olduğuna karar verebilecek kadar olgunlaşmadığı varsayımına dayanır. Bu nedenle öğrenci ilgisi odaklı çalışma ve kararlar alınması önerilmez. Öğrencinin görevi sezgi gücünü düşünce yeteneğini geliştirmeye çalışmaktır. Eğitim, okul ve sınıf yönetimi açısından daimicilik felsefesinin özü gereği muhafazakâr olduğu söylenebilir. Daimicilik okulu, konuyu ve öğretmeni merkeze alması nedeniyle otoriter bir yönetim anlayışı sergilediği söylenebilir.
Soru 118
Aşağıdaki eğitim felsefesi ve öğretim yöntemleri eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Daimicilik- Grup süreci, üst düzey düşünme becerileri kullanma
B
Esasicilik- Karar verme, uygulama kuram bütünlüğü
C
İlerlemecilik- Proje yöntemi, işbirlikli grup etkinlikleri
D
Yeniden Oluşturmacılık- Düz anlatım, davranışsal amaçlar
E
Yeniden Oluşturmacılık- Alıştırma, kutlama-anma etkinlikleri, tümevarım
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
İlerlemecilik- Proje yöntemi, işbirlikli grup etkinlikleri, eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme ve uygulama Esasicilik- Düz anlatım, ezberleme, Sokratik diyalog, davranışsal amaçlar, bilgisayar yardımlı öğretim, görsel-işitsel laboratuar Daimicilik- Alıştırma, tekrar ve pratik, dualar, kutlama-anma etkinlikleri, ezberleme, hesaplama, tümevarım, problem çözme, tartışma, diyalog Yeniden Oluşturmacılık- Grup süreci, problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, karar verme, benzetim ve oyun, uygulamalı eğitim, çalışma deneyimi, rol planlama, eğiticilerin eğitimi Politeknik- Uygulamalı eğitim, grup süreci, problem çözme, yaratıcı düşünme, karar verme, uygulama kuram bütünlüğü
İlerlemecilik- Proje yöntemi, işbirlikli grup etkinlikleri, eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme ve uygulama Esasicilik- Düz anlatım, ezberleme, Sokratik diyalog, davranışsal amaçlar, bilgisayar yardımlı öğretim, görsel-işitsel laboratuar Daimicilik- Alıştırma, tekrar ve pratik, dualar, kutlama-anma etkinlikleri, ezberleme, hesaplama, tümevarım, problem çözme, tartışma, diyalog Yeniden Oluşturmacılık- Grup süreci, problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, karar verme, benzetim ve oyun, uygulamalı eğitim, çalışma deneyimi, rol planlama, eğiticilerin eğitimi Politeknik- Uygulamalı eğitim, grup süreci, problem çözme, yaratıcı düşünme, karar verme, uygulama kuram bütünlüğü
Soru 119
..................... felsefesine göre eğitim ve öğretim programı ile okulun amacı sürekli değişme yoluyla toplumu yeniden inşa etmektir. Eğitimde amaç, demokratik yaşamı gerçekleştirmek, toplumu yeniden kurarak sevgi, işbirliği ve denge değerlerini kazandırarak barışı ve insanların mutluluğunu sağlamaktır. Değişimi amaçlayan bireyin öncelikle kendini tanıması gerekir ki bu açıdan eğitimin amacı bireyin sosyal yönden kendisini tanımasıdır. Yukarıda ifade edilen felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politeknik
B
Yeniden oluşturmacılık
C
Daimicilik
D
İlerlemecilik
E
Esasicilik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Yeniden oluşturmacılık felsefesine göre eğitim öğretim programı ve okulun amaçları sürekli değişme yoluyla toplumu yeniden inşa etmektir. Eğitimde amaç, demokratik yaşamı gerçekleştirme, toplumu yeniden kurarak sevgi, işbirliği ve denge değerlerini kazandırarak barışı ve insanların mutluluğunu sağlamaktır. Değişimi amaçlayan bireyin öncelikle de kendini tanıması gerekir ki bu açıdan yeniden inşacılara göre eğitimin amacı bireyin sosyal yönden kendisini tanımasıdır.
Yeniden oluşturmacılık felsefesine göre eğitim öğretim programı ve okulun amaçları sürekli değişme yoluyla toplumu yeniden inşa etmektir. Eğitimde amaç, demokratik yaşamı gerçekleştirme, toplumu yeniden kurarak sevgi, işbirliği ve denge değerlerini kazandırarak barışı ve insanların mutluluğunu sağlamaktır. Değişimi amaçlayan bireyin öncelikle de kendini tanıması gerekir ki bu açıdan yeniden inşacılara göre eğitimin amacı bireyin sosyal yönden kendisini tanımasıdır.
Soru 120
Katılımcılığı, demokratikleşmeyi, çocuğun merkeze alınmasını, yaşantılar yoluyla öğrenmeyi, yerelleşme ile evrenselleşmenin sentezini hedeflediğini söyleyen, ders işleyişinde proje yöntemi, işbirlikli grup etkinlikleri ile öğrenciyi eleştirel düşünme, problem çözme, karar verme ve uygulama faaliyetlerine yönlendiren öğretmen kendini aşağıdaki seçeneklerin hangisiyle tanımlar?
Seçenekler
A
Özverili güzel sanatlar, fen ve beşeri bilimler öğreticisi
B
İdeolojik ve kurumsal lider, toplumsal önder
C
Kolaylaştırıcı öğretmen, öğrenme süreç yöneticisi
D
Otorite figürü, iyi güzel ve doğrunun yayıcısı
E
Değişim ajanı, çatışma yönetimi eğitimcisi, stratejik planlamacı
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
İlerlemeci felsefeyi uygulayan bir öğretmendir ve kolaylaştırıcı öğrenme süreç yöneticisi rolünü üstlenir.
İlerlemeci felsefeyi uygulayan bir öğretmendir ve kolaylaştırıcı öğrenme süreç yöneticisi rolünü üstlenir.
Soru 121
Çocukta ruhsal ve zihinsel potansiyeli geliştirmek hedeflenir. Bu çerçevede insan aklını ve iradesini geliştirme, içinde yaşadığı dünyaya değil, evrensel ve değişmez gerçeğe uyum sağalama, yönelme aklın kurallarını doğru ve etkili kullanma, tümden gelimi işe koşma, özgür ve sorumlu olma ile yaşama hazırlanma temel amaçlarıdır. Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Daimicilik akımına göre öğrencilerin sınıf ortamında gerçeklerin değil ideal olanın sunulması ve öğrencilerin akıllarını ve iradelerini geliştirme olanaklarının geliştirilmesi savunulur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Daimicilik akımına göre öğrencilerin sınıf ortamında gerçeklerin değil ideal olanın sunulması ve öğrencilerin akıllarını ve iradelerini geliştirme olanaklarının geliştirilmesi savunulur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 122
I. Realist felsefeden etkilenmiştir. Konu ve içeriklerin gerçek yaşamdan alınması ilke edinilmiştir. Öncelikli amaç kültürel değerlerin aktarılmasıdır.
II. Geleneksel eğitimin tutuculuğuna, biçimciliğine, sıkı disiplinciliğine ve dayatmacılığına bir tepki olarak yorumlanabilir.
Yukarıdaki özellikler sırasıyla aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangilerine aittir?
II. Geleneksel eğitimin tutuculuğuna, biçimciliğine, sıkı disiplinciliğine ve dayatmacılığına bir tepki olarak yorumlanabilir.
Yukarıdaki özellikler sırasıyla aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangilerine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik - İlerlemecilik
B
Esasicilik - İlerlemecilik
C
Daimicilik - Yeniden Oluşturmacılık
D
Esasicilik - Yeniden Oluşturmacılık
E
İlerlemecilik - Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır. Realist felsefeye göre arke gerçek dünya olması nedeniyle konu ve içerikler gerçek yaşamdan alınması temel ilke edinilmiştir. İlerlemecilik akımı gelenekçi eğitim anlayışlarının, sıkı disiplinine karşıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Esasiciliğe göre insan toplumsal ve kültürel bir varlıktır. Realist felsefeye göre arke gerçek dünya olması nedeniyle konu ve içerikler gerçek yaşamdan alınması temel ilke edinilmiştir. İlerlemecilik akımı gelenekçi eğitim anlayışlarının, sıkı disiplinine karşıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 123
Aslı öğretmen öğrenciler arasında gruplar kurarak okul ve okul bahçesinin temizliği ile ilgili problemleri öğrencilerle çözmek istediğini ve bu grupların kendi aralarında ve diğer gruplarla işbirliği içinde çalışmasının önemli olduğunu hatırlattı. Grubun her üyesinin kararlarının önemli olduğunu ve herkesin fikirlerinin değerli olduğunu söyledi ve karşılaştıkları problemleri çözme yolunda kendisinden her zaman yardım alabileceklerini söyledi. Bu örnek aşağıdaki hangi eğitim felsefesi akımını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Öğretimde problem çözme esas alınmalıdır. Okul yaşama hazırlık olmaktan çok yaşamın kendisi olmalıdır. Öğretmenin görevi yönetmek değil rehberlik etmektir. Okul öğrencilere yarışmadan çok işbirliğine özendirmeli ve yöneltmelidir. Öğretim programlarının tüm süreçlerinde demokratik eğitim ortamı sağlanması temeldir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Öğretimde problem çözme esas alınmalıdır. Okul yaşama hazırlık olmaktan çok yaşamın kendisi olmalıdır. Öğretmenin görevi yönetmek değil rehberlik etmektir. Okul öğrencilere yarışmadan çok işbirliğine özendirmeli ve yöneltmelidir. Öğretim programlarının tüm süreçlerinde demokratik eğitim ortamı sağlanması temeldir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 124
I. Öğrenme zorunlu olarak güçtür ve disiplinli çalışmayı gerektirir.
II. Eğitimde girişim öğrenciden çok öğretmendedir ve yetişkin ile çocuk arasında aracıdır.
III. Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir.
IV. Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir.
Yukarıdaki özellikler aşağıdaki eğitimin felsefesi akımlarından hangisinin temel ilkeleridir?
II. Eğitimde girişim öğrenciden çok öğretmendedir ve yetişkin ile çocuk arasında aracıdır.
III. Öğrenmenin özü, belirlenmiş bir içeriğin özümlenmesidir.
IV. Okul zihni disiplinin geleneksel yöntemlerini devam ettirmelidir.
Yukarıdaki özellikler aşağıdaki eğitimin felsefesi akımlarından hangisinin temel ilkeleridir?
Seçenekler
A
Politeknik Eğitim
B
Yeniden Oluşturmacılık
C
İlerlemecilik
D
Esasicilik
E
Daimicilik
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Esasicilik felsefesi öğrenciyi merkeze almayan anlayışı bakımından da muhafazakarlık niteliği gösterir. Esasicilik eğitim uygulaması katı, kuralcı, disiplinci ve gelenekçidir. Öğretmen ve konu merkezlilik, bilgi ve gerçekliğin aktarmacılıkta odaklanılması ve öğrencinin ikincil planda olmasını örnek olarak verilebilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Esasicilik felsefesi öğrenciyi merkeze almayan anlayışı bakımından da muhafazakarlık niteliği gösterir. Esasicilik eğitim uygulaması katı, kuralcı, disiplinci ve gelenekçidir. Öğretmen ve konu merkezlilik, bilgi ve gerçekliğin aktarmacılıkta odaklanılması ve öğrencinin ikincil planda olmasını örnek olarak verilebilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 125
Eğitim; planlama, yönetim ve değerlendirme boyutlarıyla karmaşık bir süreçtir. Eğitim felsefesi bu bağlamda "kılavuz liderlik" işlevi yüklenir. Örneğin amaç, içerik, süreç ve değerlendirme birlikteliğini sağlaması için yol göstericidir. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Eğitim felsefesi eğitimin amaçlarını etkileyen ve belirleyen etkenlerden biridir. Eğitimin amaçlarının sisteme yön veren sosyal ekonomik ve siyasal süreçlerden soyutlanması olanaksızdır.
Yukarıdaki eğitim felsefesi işlevi aşağıdakileden hangisidir?
Yukarıdaki eğitim felsefesi işlevi aşağıdakileden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitimin felsefi açıdan ele alınışında eğitimin dış görünüşü, eğitimin içeriği ve kullanılacak dil olmak üzere üç öğe üzerinde durulur.
B
Eğitim felsefesi, eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar.
C
Eğitim felsefesi, öğretim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışılmasına olanak sağlar.
D
Eğitim felsefesi amaçlar dışında eğitim programının diğer boyutlarında da iş görür.
E
Felsefe ve eğitim felsefesi eğitim kurumlarının yönetimi alnına ve yönetim süreçlerinin eşgüdümüne katkıda bulunur.
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Amaç, içerik, süreç ve değerlendirme birlikteliğini sağlaması için yol göstericidir. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Eğitim felsefesi eğitimin amaçlarını etkileyen ve belirleyen etkenlerden biridir. Bu farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar Doğru cevap B seçeneğidir.
Amaç, içerik, süreç ve değerlendirme birlikteliğini sağlaması için yol göstericidir. Ayrıca eğitim felsefesi; sosyal, siyasal yapı ve eğitim programı uyuşumunun sağlanmasına katkıda bulunur. Eğitim felsefesi eğitimin amaçlarını etkileyen ve belirleyen etkenlerden biridir. Bu farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 126
İlerlemecilik eğitim felsefesi akımı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır.
Seçenekler
A
Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmalıdır.
B
Okul rekabetten çok iş birliğine teşvik edici olmalıdır.
C
Öğretmenin görevi yönlendirmek değil öneride bulunmaktır.
D
Eğitim süreci yaşamın kendisi olmalıdır.
E
Gelenekçi ve tutucu eğitim disiplinli olmalıdır.
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır. Eğitim felsefeleri arasında en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan eğitim felsefi akımı ise Daimiciliktir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Öğrenci eleştiri ve özeleştiriye açık yetiştirilmeli ve eğitim süreci demokratik olmalıdır. Eğitim felsefeleri arasında en tutucu, gelenekçi ve esnek olmayan eğitim felsefi akımı ise Daimiciliktir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 127
I. Eğitim sürecine demokratik değerler egemen olmalıdır.
II. Bireyi asıl şekillendiren toplumdur.
III. Yeni değerlerin yaratılması bir zorunluluktur.
IV. Eğitim yeni bir toplumsal düzenin kurulmasını amaçlamalıdır.
Yukarıdaki görüşler aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangisine aittir?
II. Bireyi asıl şekillendiren toplumdur.
III. Yeni değerlerin yaratılması bir zorunluluktur.
IV. Eğitim yeni bir toplumsal düzenin kurulmasını amaçlamalıdır.
Yukarıdaki görüşler aşağıdaki eğitim felsefesi akımlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
İlelemecilik
C
Esasicilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Yeni değerlerin yaratılması, yeni toplumsal değerin kurulması, toplumun bireyi şekillendirmesi ve demokratik değerlerin eğitim sürecini belirlemesi Yeniden Oluşturmacılık eğitim felsefi akımına ilişkin görüşlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Yeni değerlerin yaratılması, yeni toplumsal değerin kurulması, toplumun bireyi şekillendirmesi ve demokratik değerlerin eğitim sürecini belirlemesi Yeniden Oluşturmacılık eğitim felsefi akımına ilişkin görüşlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 128
I. Liderlik özelliklerine sahip olması
II. Toplumsal önderlik yapması
III. Ustalık ve beceriklilik örneği göstermesi
IV. Üretim yöneticisi olması
Yukarıdaki öğretmen özellikleri aşağıdakilerden hangi eğitim felsefesi akımına aittir?
II. Toplumsal önderlik yapması
III. Ustalık ve beceriklilik örneği göstermesi
IV. Üretim yöneticisi olması
Yukarıdaki öğretmen özellikleri aşağıdakilerden hangi eğitim felsefesi akımına aittir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
İlerlemecilik
D
Yeniden Oluşturmacılık
E
Politeknik Eğitim
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Politeknik felsefesine göre öğretmenin ideolojik ve kurumsal liderlik özelliklerine sahip olması, toplumsal önderlik yapması, ustalık ve beceriklilik örneği göstermesi ve üretim yöneticisi olması beklenir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Politeknik felsefesine göre öğretmenin ideolojik ve kurumsal liderlik özelliklerine sahip olması, toplumsal önderlik yapması, ustalık ve beceriklilik örneği göstermesi ve üretim yöneticisi olması beklenir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 129
I. Nitelikli bir eğitim
II. Fırsat ve olanak eşitliği
III. Mikro düzeyde disiplin sorunlarının düzenlenmesi
IV. Eğitim süreçlerinin işlevselliği
V. Eğitimin yaygınlaştırılması
Sorunların belirlenmesi, çözümlerinin tartışılması ve çözüm uygulamaları özü gereği bir yönden felsefi bir bakış açısı sorunudur. Buna göre; yukarıdakilerden hangisi eğitim alanında felsefi sorunlar olarak ele alınabilir?
II. Fırsat ve olanak eşitliği
III. Mikro düzeyde disiplin sorunlarının düzenlenmesi
IV. Eğitim süreçlerinin işlevselliği
V. Eğitimin yaygınlaştırılması
Sorunların belirlenmesi, çözümlerinin tartışılması ve çözüm uygulamaları özü gereği bir yönden felsefi bir bakış açısı sorunudur. Buna göre; yukarıdakilerden hangisi eğitim alanında felsefi sorunlar olarak ele alınabilir?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
II, III ve IV
C
I,II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
I,II, III ve IV, V
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Felsefi bakış açısının ne şekilde kullanılabileceğine yönelik fikir yürütülmesi gerekmektedir.
Felsefi bakış açısının ne şekilde kullanılabileceğine yönelik fikir yürütülmesi gerekmektedir.
Soru 130
I. Eğitimin gerçekleştirilmesinde farklı alanlar arasında eşgüdüm sağlayarak bütüncül bir yaklaşım sağlar.
II. Öğretim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışılmasına olanak sağlar.
III. Amaçlar dışında eğitim programının diğer boyutlarında da iş görür.
IV. Eğitim sorunlarının çözümünün başlangıç noktasıdır.
V. Kişileri yetiştirme, geliştirme ve biçimleme sürecidir.
Bir bakıma eğitim felsefesi eğitim işine yön veren bir disiplindir. Bu bağlamda yukarıdakilerden hangisi/hangileri eğitim felsefesinin işlevlerini ifade etmektedir?
II. Öğretim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışılmasına olanak sağlar.
III. Amaçlar dışında eğitim programının diğer boyutlarında da iş görür.
IV. Eğitim sorunlarının çözümünün başlangıç noktasıdır.
V. Kişileri yetiştirme, geliştirme ve biçimleme sürecidir.
Bir bakıma eğitim felsefesi eğitim işine yön veren bir disiplindir. Bu bağlamda yukarıdakilerden hangisi/hangileri eğitim felsefesinin işlevlerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III, IV
D
I, II, III, IV, V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Eğitim felsefesi akımlarının özelliklerini ve eğitime ilişkin görüşlerini tartışabileceksiniz.
Eğitimin işlevlerini bilip eğitimin tanımından ayıt etmesi gerekmektedir.
Eğitimin işlevlerini bilip eğitimin tanımından ayıt etmesi gerekmektedir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangi iki çift eğitim felsefesi akımlarını içermektedir?
Seçenekler
A
Daimicilik-İdealizm
B
Esasicilik-Daimicilik
C
İlerlemecilik-Varoluşçuluk
D
Yeniden Oluşturmacılık-Postmodernizm
E
Politeknik eğitim-Postmodernizm
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Eğitim felsefesi akımlarını bilerek Felsefi akımlardan ayırt etmesi gerekmektedir.
Eğitim felsefesi akımlarını bilerek Felsefi akımlardan ayırt etmesi gerekmektedir.
Soru 132
Daimicilik eğitim felsefesinde öğretim programlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çocukta ruhsal ve zihinsel potansiyeli geliştirmek hedeflenir.
B
İnsan aklını ve iradesini geliştiren içeriklere yer verilmiştir.
C
Evrensel ve değişmez gerçeğe uyum amaçlanmalıdır.
D
Tümdengelim yaklaşımı uygulanmalıdır.
E
Kültürel değerlerin aktarımına önem verilmez.
Açıklama:
Daimicilik felsefesine göre Öncelikle, çocukta ruhsal ve zihinsel potansiyeli geliştirmek hedeflenir, insan aklını ve iradesini geliştirme, içinde yaşadığı dünyaya değil, evrensel ve değişmez gerçeğe uyum sağlama, yönelme aklın kurallarını doğru ve etkili kullanma, tümdengelimi işe koşma, özgür ve sorumlu olma ile yaşama hazırlanma temel amaçlardır. Bunların içerisinde “kültürel değerlerin aktarımına önem verilmemesi” durumu yoktur.
Soru 133
Daimicilik eğitim felsefesinde konu ve içerik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Önceden var olan apriori bilgilerin aktarılması amaçlanır.
B
Sınıf ortamında gerçekler değil, ideal olan sunulur.
C
Öğrencilerin iradelerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılır.
D
İçerikte mantıksal bütünlük göz ardı edilebilir.
E
Değer yargılarının geliştirilmesi amaçlanır.
Açıklama:
Daimicilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik açısından şu nitelikleri göstermektedir. Konular ve içerik genelde yapıyı koruyan önceden belletilmiş apriori bilgilerin aktarılmasını amaçlayan içeriklere sahiptir. Sınıf ortamında gerçeklerin değil, ideal olanın sunulması ve öğrencilerin akıllarını ve iradelerini geliştirme olanaklarının yaratılması savunulur, değer yargılarının geliştirilmesi amaçlanır. Bunların arasında “içerikte mantıksal bütünlük göz ardı edilmesi” durumu söz konusu değildir.
Soru 134
Esasici eğitim felsefesine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim ile bilgi, beceri ve olguların yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır.
B
Eğitim, değişimi destekler nitelikte olmalıdır.
C
Kültürel değerlerin korunması, eğitimin önemli işlevlerinden biridir.
D
Eğitim, gerçek yaşamda geçerli olanları öğrencilere aktarır.
E
Eğitimin bir işlevi insanlığın mirası olan bilgi ve becerileri korumaktır.
Açıklama:
Esasici eğitim felsefesine göre; eğitim ile bilgi beceri ve olguların yeni kuşaklara aktarılması amaçlanır, Kültürel değerlerin korunması, eğitimin önemli işlevlerinden biridir, eğitim, gerçek yaşamda geçerli olanları öğrencilere aktarır ve eğitim bir işlevi de insanlığın mirası olan bilgi ve becerileri korumaktır. Bunların içerisinde “eğitim değişimi destekler nitelikte olmalıdır” ifadesi yer almaz.
Soru 135
Esasici eğitim felsefesine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Öğrenmede tümdengelim yöntemi kullanılır.
B
Önceden var olan genel ve geçerli bilgi, beceri ve olgular aktarılır.
C
Eğitimde öğretmen odaklılık egemendir.
D
Hangi bilgilerin öğrenileceğine öğrenci karar verir.
E
Öğrencinin, öğretim programı içinde kültürel değerleri kavraması beklenmez.
Açıklama:
Esasicilik felsefenin eğitimde ölçme ve değerlendirme boyutundaki temel özellikler şu biçimde özetlenebilir. Öğretmen odaklılık egemen olup; konunun içeriğine bağlı yanıtlar verilmelidir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi ilerlemeci felsefenin eğitim anlayışını ifade eder?
Seçenekler
A
Eğitimin amacı bireyi yaşama hazırlamak olmalıdır.
B
Öğrenme süreçleri çocuğun ilgileriyle ilişkili olmak zorunda değildir.
C
Gelenekçi eğitimin disiplinciliğine başvurulmalıdır.
D
İlerlemeci felsefe değişime açık olmayı savunur.
E
Eğitimde merkeziyetçilik önemlidir.
Açıklama:
İlerlemeciler, genel olarak değişim ve gelişim çalışmalarına odaklanır. İlerlemecilik felsefesi değişime açık olup değişmeyi denetleyip toplumu yeniden yaratmayı, demokrasiyi egemen kılmayı, deneme ve yanılmalarla yaşamı öğrenmeyi, bireyi yaşantılar yoluyla geliştirmeyi ve kişinin kendini gerçekleştirip denge sağlamasını amaçlayan bir içeriğe sahiptir.
Soru 137
İlerlemeci felsefede eğitim sistemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış egemendir.
B
Okul, öğrencileri yarışmaya özendirmelidir.
C
İçerikte sunulan bilgi mutlak doğru olarak kabul edilir.
D
Kuram ve uygulama birbirinden ayrı olarak ele alınır.
E
Eğitim ile “ne” düşünülmesi gerektiği aktarılır.
Açıklama:
İlerlemecilik felsefesine dayanan eğitim sistemleri konu ve içerik açısından öğrenci ve toplumsal yarar odaklı bir anlayış egemendir. İçerikte sunulan bilginin mutlak doğru olmadığı yeni ortam ve durumlara göre değişebileceği vurgulanır yani değişme gerçeğin esasıdır.
Soru 138
Arkesi değişme olan ve gelişmeci değil, değiştirmeci olarak tanımlanabilecek eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
İlerlemecilik
C
Yeniden oluşturmacılık
D
Politeknik
E
Natüralist eğitim
Açıklama:
Arkesi değişme olan ve gelişmeci değil, değiştirmeci eğitim felsefesi, Yeniden Oluşturmacılık olarak tanımlanır.
Soru 139
Sosyalist ülkelerde uygulanan okulu fabrika gibi üretim merkezi olarak betimleyen diyalektik materyalist düşünceyi bir düşünme yöntemi olarak kabul eden eğitim felsefesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Realizm
B
Yeniden oluşturmacılık
C
Materyalizm
D
Varoluşçuluk
E
Politeknik
Açıklama:
Diyalektik materyalist felsefeye dayanan bu anlayış genelde reel sosyalist ülkelerde uygulama olanağı bulan eğitim felsefesi Politeknik Eğitimdir.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi eğitim felsefesinin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim uygulamaları arasında eşgüdüm sağlamak
B
Öğretim programının öğeleri arasında işbirliği sağlamak
C
Eğitimin ne olması gerektiği konusunda genel stratejiler çizmek
D
Eğitim sorunlarının çözümüne yönelik başlangıç noktası oluşturmak
E
Eğitimin politikalarını oluşturmak
Açıklama:
Eğitim felsefesinin işlevleri; Eğitim uygulamaları arasında eşgüdümü sağlamak, Eğitim programının öğelerinin işbirlikli ve düzenli çalışmasına olarak sağlamak, Eğitimin ne olması gerektiği konusunda genel stratejiler çizmek, Eğitim sorunlarının çözümüne ilişkin başlangıç noktası oluşturmak sayılabilir. Bunların arasında eğitim politikalarını oluşturmak yer almaz.
Ünite 4
Soru 1
Montessori felsefesi, aşağıdaki konu başlıklarından en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Felsefenin tanımı
B
Eğitim sistemlerinde alternatif okullar
C
Felsefi akımlar ve eğitim
D
Eğitim felsefesi akımları
E
Türk Eğitiminin felsefi temelleri
Açıklama:
Montessori felsefesinde çocuk bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı vardır. Bu farklılık okulların “Çocuk Evi (=Casa dei Bambini=Children’s House)” olarak adlandırılmasına neden olmuştur. Montessori okullarında sınıflar öğrencilerin yetişkin sorumluluğunda olmaksızın öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır. Çocuklar serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar. Çocukların sınıfta öğretmen olmadan neler yaptığını gözlemlemek isteyen Dr. Montessori açtığı okulda eğitim almamış bir kadını çocukların davranışlarını gözlemlemek üzere görevlendirerek kendisine yardımcı olmasını istemiştir. Sınıf ortamındaki bütün materyaller çocukların boylarına göre ayarlanmıştır. Çocukların yardım almadan ulaşabilecekleri askılar yapılmıştır. Sıradan oyuncakların yanında zihinsel engelli çocukların eğitiminde kullandığı materyalleri de sınıf ortamına
koymuştur. Yaptığı gözlemler sonucu çocukların sıradan oyuncaklarla oynamaktan
bıkarak eğitsel materyallere yöneldiklerini tespit etmiştir.
İtalya’nın ilk kadın tıp doktoru, pedagog ve antropoloji profesörü olan Dr. Maria Montessori, Roma Üniversitesi’nde asistanlık yaptığı yıllarda, zihinsel engelli çocuklarla geçirdiği zamanda, çocukların henüz el sürülmemiş ve keşfedilmemiş oyun oynama isteği ve ihtiyacını gözlemleme olanağına sahip olmuştur. Bu sayede her bir çocuğun bireyselliğine azami ölçüde uyan bir pedagoji ve okul sistemi geliştirmiştir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Montessori felsefesi montessori okullarının eğitimde alternatif bir okul sistemi olarak felsefesini yansıttığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
koymuştur. Yaptığı gözlemler sonucu çocukların sıradan oyuncaklarla oynamaktan
bıkarak eğitsel materyallere yöneldiklerini tespit etmiştir.
İtalya’nın ilk kadın tıp doktoru, pedagog ve antropoloji profesörü olan Dr. Maria Montessori, Roma Üniversitesi’nde asistanlık yaptığı yıllarda, zihinsel engelli çocuklarla geçirdiği zamanda, çocukların henüz el sürülmemiş ve keşfedilmemiş oyun oynama isteği ve ihtiyacını gözlemleme olanağına sahip olmuştur. Bu sayede her bir çocuğun bireyselliğine azami ölçüde uyan bir pedagoji ve okul sistemi geliştirmiştir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Montessori felsefesi montessori okullarının eğitimde alternatif bir okul sistemi olarak felsefesini yansıttığından bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 2
''Deneyim ve Eğitim'', aşağıdaki bilim insanlarından hangisinin eseridir?
Seçenekler
A
Jean-Jacques Rousseau
B
Jean Piaget
C
Arthur Schopenhauer
D
Martin Heidegger
E
John Dewey
Açıklama:
Pragmatist felsefeyi benimseyen bir düşünür olarak Dewey, kendisini yazılarında pragmatist olarak tanımlamamasına karşın, bu felsefenin eğitimdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmıştır. Çocukların eğitimlerini yaşam içindeki deneyimlerine dayandıran Dewey, özellikle ‘Nasıl Düşünürüz’ (1933) ve ‘Deneyim ve Eğitim’ (1938) adlı çalışmalarında organik ve bütüncül bir eğitim modelini savunmuştur.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, ''Deneyim ve Eğitim'' John Dewey'in bir eseri olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, ''Deneyim ve Eğitim'' John Dewey'in bir eseri olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 3
Plato, Jean Jacques Rousseau, Karl Marx ve John Dewey gibi düşünürlerin birbirinden çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarında aşağıdakilerden hangisi eleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Bireysel eğitim
B
Kitlesel eğitim
C
Mesleki eğitim
D
Geleneksel eğitim
E
Okulsuz eğitim
Açıklama:
Plato, Jean Jacques Rousseau, Karl Marx ve John Dewey gibi düşünürlerin birbirinden
çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarda
modern, kitlesel eğitim eleştirilmiş farklı felsefi perspektiflere dayanan eğitim ve
okul anlayışları gelişmiştir.
Plato, Jean Jacques Rousseau, Karl Marx ve John Dewey gibi düşünürlerin birbirinden çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarda kitlesel eğitim tartışılmıştır.
çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarda
modern, kitlesel eğitim eleştirilmiş farklı felsefi perspektiflere dayanan eğitim ve
okul anlayışları gelişmiştir.
Plato, Jean Jacques Rousseau, Karl Marx ve John Dewey gibi düşünürlerin birbirinden çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarda kitlesel eğitim tartışılmıştır.
Soru 4
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi alternatif okullardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Frankfurt okulu
B
Brockwood Park okulu
C
Mıknatıs okullar
D
Waldorf okulları
E
Dalton okulları
Açıklama:
Yirminci yüzyılın başlarından itibaren eğitim felsefesi ve sosyolojisi bağlamında tartışılan ve hayata geçirilen alternatif okullar, günümüz modern dünyasında eğitim sistemlerinin yaşadığı krizler ve bu krizlerin çözümü bağlamında yeniden düşülmekte ve irdelenmektedir. Tartışmaların temelinde okulların yapısı, yönetimi ve bir sistem olarak işleyişinin ötesinde üzerine kuruldukları paradigmaların eğitim felsefeleri, bu felsefelere bağlı olarak ortaya çıkan insan yetiştirme modellerinin ideal ve ilkeleri yer almaktadır. Montessori Okulları, Yeni Okul (Escuelas Nuevas), Dalton Okulları, Brockwood Park Okulu, Paideia Okulları, Mıknatıs Okullar, A.S. Neill Özgür Okul Hareketi ve Waldorf Okulları, alternatif okullardsan en önemlilerini oluşturmaktadır.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Frankfurt Okulu, alternatif okullardan birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Frankfurt Okulu, alternatif okullardan birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi, J Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürlerin yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında ileri sürdükleri fikrin temellerinden biridir?
Seçenekler
A
Toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değerinin vurgulanması
B
Özgürlük ve demokrasiye ilişkin artan talep nedeniyle ‘iyi’ insan yetiştirmenin öneminin artması
C
Bireyin doğa içinde doğaya uyum içinde yetişmesi
D
Eğitimin yaşamın içinde gerçek deneyimlerle bilgi, beceri ve tutumlar inşa etmesi
E
Sosyal, siyasal ve ekonomik sistemlerdeki eşitsizliklerin nesnesi olmaktan çıkarılarak
Açıklama:
Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürler yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında geleneksel eğitime yönelik eleştiriler üzerine alternatif eğitim fikrinin kurucu babaları arasında sayılmaktadır. Bu fikrin temellerinde (a) çocuk merkezlilik, (b) bireyin yetiştirilmesinde; toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değeri, (c) bireyselliğin yaşamdaki önemi, (d) bireysel özelliklerin sanat gibi estetik duyarlılıktaki karşılığının güçlendirilmesi (e) tüm bu özelliklerin inşa edilecek demokratik okullarda ve yönetiminde hayat bulması yer alır.
Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürlerin yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında ileri sürdükleri fikrin temellerinden biri, “Toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değerinin vurgulanması”dır.
Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürlerin yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında ileri sürdükleri fikrin temellerinden biri, “Toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değerinin vurgulanması”dır.
Soru 6
Eğitimin; doğa, insan ve şeyler olarak üç temel kaynaktan geldiğini ileri süren eğitimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. Dewey
B
R. Steiner
C
A. S. Neill
D
J. J. Rousseau
E
M. Montessori
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar olarak düşünülür. Eğitimin kaynağı olarak insan ile anlatılmak istenen ise diğer insanların düşünce ve inançlarına ilişkin içselleştirdiklerimizle ilgilidir. Eğitimin kaynağı olarak doğa ise Rousseau’nun düşünce yapısında tanımlama açısından diğer ögelere göre daha az belirgin ifade edilmiştir.
Eğitimin; doğa, insan ve şeyler olarak üç temel kaynaktan geldiğini ileri süren eğitimci J. J. Rousseau’dur.
Eğitimin; doğa, insan ve şeyler olarak üç temel kaynaktan geldiğini ileri süren eğitimci J. J. Rousseau’dur.
Soru 7
Bir okuldan; günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve merak ile sorgulama becerisini geliştirmesini bekleyen eğitimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. Dewey
B
R. Steiner
C
A. S. Neill
D
J. J. Rousseau
E
M. Montessori
Açıklama:
Dewey’in bir okuldan temel beklentisi; (a) günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, (b) çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, (c) paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve (d) merak ile sorgulama becerisini geliştirmesidir.
Bir okuldan; günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve merak ile sorgulama becerisini geliştirmesini bekleyen eğitimci, J. Dewey’dir.
Bir okuldan; günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve merak ile sorgulama becerisini geliştirmesini bekleyen eğitimci, J. Dewey’dir.
Soru 8
“Tüm deneyimler deneyimsel bir süreç içinde gerçekleşir. Her bir deneyim bir önceki deneyimin üzerine kurulur ve geliştirilmeye yönelik yönlendirilmeye gereksinme duyar. Deneyimlerin geliştirilmesinde yönlendirme rolü öğretmenindir.” açıklaması, Dewey’nin hangi ilkesini açıklamaktadır.
Seçenekler
A
Etkileşim
B
Sorgulama
C
Devamlılık
D
Yansıtıcı düşünme
E
Yurttaşlık
Açıklama:
Devamlılık ilkesi: Tüm deneyimler deneyimsel devamlılık adı verilen süreç içinde
gerçekleşir. Her bir deneyim bir önceki deneyimin üzerine kurulur ve geliştirilmeye
yönelik yönlendirilmeye gereksinme duyar. Deneyimlerin geliştirilmesinde
yönlendirme rolü öğretmenindir. Dewey’in bu ilkesine göre eğitim etkinliğinde
deneyimin öğrencilerin gelişimlerine yönelik bir devamlılığının olup olmadığı ve
daha önceki bilgi, beceri ve deneyimleriyle ilişkilendirilip ilişkilendirilmediği eğitim
etkinliğinin eğiticiliği konusunda temel ölçütler olarak tanımlanabilir.
“Her bir deneyim bir önceki deneyimin üzerine kurulur ve geliştirilmeye yönelik yönlendirilmeye gereksinme duyar. Deneyimlerin geliştirilmesinde yönlendirme rolü öğretmenindir.” açıklaması Dewey’nin “Devamlılık” ilkesini açıklamaktadır.
gerçekleşir. Her bir deneyim bir önceki deneyimin üzerine kurulur ve geliştirilmeye
yönelik yönlendirilmeye gereksinme duyar. Deneyimlerin geliştirilmesinde
yönlendirme rolü öğretmenindir. Dewey’in bu ilkesine göre eğitim etkinliğinde
deneyimin öğrencilerin gelişimlerine yönelik bir devamlılığının olup olmadığı ve
daha önceki bilgi, beceri ve deneyimleriyle ilişkilendirilip ilişkilendirilmediği eğitim
etkinliğinin eğiticiliği konusunda temel ölçütler olarak tanımlanabilir.
“Her bir deneyim bir önceki deneyimin üzerine kurulur ve geliştirilmeye yönelik yönlendirilmeye gereksinme duyar. Deneyimlerin geliştirilmesinde yönlendirme rolü öğretmenindir.” açıklaması Dewey’nin “Devamlılık” ilkesini açıklamaktadır.
Soru 9
Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden değerlendirildiği kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alternatif eğitim
B
Yeniden yapılandırmacılık
C
İlerlemecilik
D
Eleştirel pedagoji
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
Öncü kuramcıları arasında Paul Freire, Michael Apple ve Henry Giroux yer aldığı eleştirel eğitim kuramı alan yazında ‘eleştirel pedagoji’ olarak adlandrılmaktadır. Eleştirel pedagoji, Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden
değerlendirildiği kuramdır.
Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden değerlendirildiği kuram Eleştirel Pedagojidir.
değerlendirildiği kuramdır.
Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden değerlendirildiği kuram Eleştirel Pedagojidir.
Soru 10
“İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir” açıklaması Montessori’nin hangi ilkesiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Hareket ve biliş
B
Bağlamda öğrenme
C
İlgi
D
Arakadaşlardan öğrenme
E
Seçim
Açıklama:
Seçim: İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
“İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir” açıklaması Montessori’nin “Seçim” ilkesiyle ilgilidir.
“İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir” açıklaması Montessori’nin “Seçim” ilkesiyle ilgilidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, "yeni okul"un temel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Öğrencilerin sorgulamadan depoladıkları bilgilerin kazanıldığı eğitim Freire tarafından ‘Bankacı Eğitim’ olarak adlandırılır.
B
Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
C
Okul ve öğretmen toplumla, toplumsal sorunlarla ilgilidir ve öğrencilere sorun çözme yöntemini temel alarak toplumsal sorunlara yönelik bir bilinç kazandırır.
D
Aile ve akran çevresinde yer alan konuşma gruplarına katılarak, basit karamalardan karmaşık problemleri çözmeye kadar gelişimsel olarak ilerleyerek öğrenirler.
E
İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
Açıklama:
Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve
kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
Yeni okulun temel özelliklerinden biri, anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunması ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlamasıdır.
kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
Yeni okulun temel özelliklerinden biri, anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunması ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlamasıdır.
Soru 12
“Ev”, “Kontrat” ve “labaratuvar” hangi alternatif okulun ayrılmaz parçalarıdır?
Seçenekler
A
Yeni okul
B
Brockwood Park Okulu
C
Paideia Okulları
D
Mıknatıs okullar
E
Dalton okulları
Açıklama:
“Ev”, her Dalton öğrencisi için okulun ana üssüdür ve ev danışmanı (sınıf ya da sınıf öğretmeni), ebeveynin okulla iletişim noktasıdır. “Kontrat”, öğrenci ve öğretmen arasındaki bir sözleşmeyi temsil eder. “Laboratuvar”, Dalton Okulunun eğitim kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır.
“Ev”, “Kontrat” ve “labaratuvar” hangi alternatif Dalton Okullarının ayrılmaz parçalarıdır.
“Ev”, “Kontrat” ve “labaratuvar” hangi alternatif Dalton Okullarının ayrılmaz parçalarıdır.
Soru 13
Toplumun değişen taleplerini karşılamak ve ırk ayrımcılığına karşı alternatif bir eğitim sistemi geliştirmek amacıyla eğitim sisteminde reform yapmayı amaçlar (1), Çocuğun entelektüel, sanatsal ve sosyal açıdan toplam eğitimi olarak biçimlenir (2), Eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine inanır (3), Temel amacı çocuğu bütünüyle eğitmektir ve “Beyin, kalp ve eller” bu programın temel felsefesini oluşturur (4), Öğrencilerin daha iyi öğrenmeleri için kendi çalışmalarını kendilerinin organize etmesi ve takip etmesini benimser (5). Yukarıda numaralandırılmış yerlere sırasıyla aşağıdaki alternatif okullardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Paideia-Yeni-Waldorf-Dalton- Mıknatıs
B
Yeni-Waldorf-Dalton- Mıknatıs- Paideia
C
Mıknatıs- Paideia-Yeni-Waldorf-Dalton
D
Waldorf-Dalton- Mıknatıs- Paideia- Yeni
E
Dalton- Mıknatıs- Paideia- Yeni- Waldorf
Açıklama:
Toplumun değişen taleplerini karşılamak ve ırk ayrımcılığına karşı alternatif bir eğitim sistemi geliştirmek amacıyla eğitim sisteminde reform yapmayı amaçlar (Mıknatıs) Çocuğun entelektüel, sanatsal ve sosyal açıdan toplam eğitimi olarak biçimlenir (Paideia), Eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine inanır (Yeni), Temel amacı çocuğu bütünüyle eğitmektir ve “Beyin, kalp ve eller” bu programın temel felsefesini oluşturur (Waldorf), Öğrencilerin daha iyi öğrenmeleri için kendi çalışmalarını kendilerinin organize etmesi ve takip etmesini benimser (Dalton).
Numaralandırılmış yerlere sırasıyla “Mıknatıs- Paideia-Yeni-Waldorf-Dalton” olkulları gelmelidir.
Numaralandırılmış yerlere sırasıyla “Mıknatıs- Paideia-Yeni-Waldorf-Dalton” olkulları gelmelidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi modern kitlesel eğitimin eleştirisine karşı benimsenen kuramsal ve uygulamalı eğitim modellerinin temel özelliklerden birisi DEĞİLDİR?
Seçenekler
A
Bireyin eğitim süreçlerinde eşitlik ilkesi içinde eğitilmesi
B
Bireyin yaşamın içinde gerçek deneyimlerle yetişmesi
C
Bireyin doğa içinde doğaya uyum içinde yetişmesi
D
Eğitim-öğretim süreçlerinde bireylerin özgürleşmesi
E
Bireyin sosyal sistemlerdeki eşitsizliklerin nesnesi olarak yetiştirilmesi
Açıklama:
Plato, Jean Jacques Rousseau, Karl Marx ve John Dewey gibi düşünürlerin birbirinden çok farklı felsefi ve sosyolojik düşünce akımlarına dayanan tartışmalarda modern, kitlesel eğitim eleştirilmiş farklı felsefi perspektiflere dayanan eğitim ve okul anlayışları gelişmiştir. Temel olarak eğitim-öğretim süreçlerinde bireylerin; (a) özgürleşmesi, (b) doğa içinde doğaya uyum içinde yetişmesi, (c) yaşamın içinde gerçek deneyimlerle bilgi, beceri ve tutumlar inşa etmesi ve (e) sosyal, siyasal ve ekonomik sistemlerdeki eşitsizliklerin nesnesi olmaktan çıkarılarak eğitim süreçlerinde eşitlik ilkesi içinde eğitilmesi modern kitlesel eğitimin eleştirine karşı benimsenen kuramsal ve uygulamalı eğitim modellerinin temel özellikleri olarak ön plana çıkmıştır.
Soru 15
Bireyleri, toplumun tümüne yönelik görev, rol ve sorumluluklarına göre yetiştirmek, iyi bir vatandaş olmalarını sağlamak için talepleri vardır" görüşü kime aittir?
Seçenekler
A
H. Giroux
B
K. Marx
C
J. J. Rousseau
D
M. Montessori
E
J. Dewey
Açıklama:
Rousseau’nun öğretim programı bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerine göre yapılandırılmış bir süreci öngörmektedir. Rousseau’ya göre bir insanı onu kendi doğasına göre eğitebilmek için yine onu kendisi için yetiştirmek gerekir. Ancak toplumların; bireylerin eğitiminde diğer insanlara, toplumun tümüne yönelik görev, rol ve sorumluluklarına göre yetiştirmek, iyi bir vatandaş olmalarını sağlamak için talepleri vardır. Bu nedenle birbirinden tamamen farklı ve uyuşmaz iki tür eğitimden söz edilebilir. Bunlar (a) tüm toplum için olan ve ortak olan, (b) bireysel ve yerel olandır.
Soru 16
"Nasıl Düşünürüz?" ve "Deneyim ve Eğitim" adlı eserler kime aittir?
Seçenekler
A
G. Giroux
B
J.Dewey
C
K. Marx
D
M. Montessori
E
J. J. Rousseau
Açıklama:
Pragmatist felsefeyi benimseyen bir düşünür olarak Dewey, kendisini yazılarında pragmatist olarak tanımlamamasına karşın, bu felsefenin eğitimdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmıştır. Çocukların eğitimlerini yaşam içindeki deneyimlerine dayandıran Dewey, özellikle Nasıl Düşünürüz? ve Deneyim ve Eğitim adlı çalışmalarında organik ve bütüncül bir eğitim modelini savunmuştur.
Soru 17
"Öğrencilerin farklı durumlara ilişkin deneyimleri öğrencilerin gözlem yoluyla bilgiyi toplamaları, sorunu tanımlamaları, daha önceki bilgi ve deneyimleriyle neden sonuç ilişkilerini kurmaları, var olan durumu düşünerek akıl yürütmeleri ve eylemde bulunmalarını gerektirir" düşüncesi aşağıdaki hangi ilkeyle adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
B
Sorgulama
C
Etkileşim ilkesi
D
Devamlılık ilkesi
E
Eğitici bir proje niteliği
Açıklama:
Yansıtıcı düşünme ve etkinlik: Dewey’e göre düşünme ve eylem birbirinden ayrılmaz parçalardır. Yansıtma gözlemi gerektirir. Deneyimi yaşayan bireyler gözlem yoluyla bilgi toplarlar ve topladıkları bilgiyi işlerler ve işledikleri bilgiyi yansıtırlar ve etkinliğe dönüştürürler. Öğrencilerin farklı durumlara ilişkin deneyimleri öğrencilerin gözlem yoluyla bilgiyi toplamaları, sorunu tanımlamaları, daha önceki bilgi ve deneyimleriyle neden sonuç ilişkilerini kurmaları, var olan durumu düşünerek akıl yürütmeleri ve eylemde bulunmalarını gerektirir.
Soru 18
"Eleştirel Pedagoji" kuramının öncüsü olarak nitelendirilen kimdir?
Seçenekler
A
K. Marx
B
M. Montessori
C
J. J. Rousseau
D
H. Giroux
E
J. Dewey
Açıklama:
Öncü kuramcıları arasında Paul Freire, Michael Apple ve Henry Giroux yer aldığı eleştirel eğitim kuramı alan yazında "eleştirel pedagoji" olarak ta adlandırılmaktadır. Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden değerlendirildiği kuramın özünde (a) öğrencilere özgürlük bilincinin kazandırılması, (b) otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması, (c) güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması ve (d) bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması vardır. Ahlaki açıdan eşitsizlik ve bireysel özgürlüğün karşısındaki engellerin aşılmasında "doğru" olanın ne olduğu sorusunun cevabını John Dewey’in görüşleriyle örtüşür.
Soru 19
"Çocukların birer kâşif gibi öğrenmeye istekli oldukları, özellikle okulöncesi dönemde çocuklara uygun ortam sağlandığında kendi kendilerine öğrenebildiklerini" kim ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
J. J. Rouseau
B
K. Marx
C
H. Giroux
D
J.Dwey
E
M. Montessori
Açıklama:
Çocukların sınıfta öğretmen olmadan neler yaptığını gözlemlemek isteyen Dr. Montessori açtığı okulda eğitim almamış bir kadını çocukların davranışlarını gözlemlemek üzere görevlendirerek kendisine yardımcı olmasını istemiştir. Sınıf ortamındaki bütün materyaller çocukların boylarına göre ayarlanmıştır. Çocukların yardım almadan ulaşabilecekleri askılar yapılmıştır. Sıradan oyuncakların yanında zihinsel engelli çocukların eğitiminde kullandığı materyalleri de sınıf ortamına koymuştur. Yaptığı gözlemler sonucu çocukların sıradan oyuncaklarla oynamaktan bıkarak eğitsel materyallere yöneldiklerini tespit etmiştir. Bu çalışma sonucunda çocukların birer kaşif gibi öğrenmeye istekli oldukları ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda, özellikle okulöncesi dönemde çocukların uygun ortam sağlandığında kendi kendilerine öğrenebildiklerini gözlemlemiştir.
Soru 20
Öğretmen- Çocuk Etkileşimi başlığında "çocukların, güvenilir ve samimi, aynı zamanda da kontrol noktasında esnek olan bir ebeveyn veya öğretmen rehberliğinden faydalanmaları gerektiğini" kim öne sürmektedir.
Seçenekler
A
H. Giroux
B
M. Montessori
C
J. Dewey
D
J. J. Rousseau
E
K. Marx
Açıklama:
Öğretmen- Çocuk Etkileşimi: İstenen sonuçları ortaya çıkarmak için duyarlı, esnek ve uyumlu bir öğretim gerçekleşmelidir. Çocukların, güvenilir ve samimi, aynı zamanda da kontrol noktasında esnek olan bir ebeveyn veya öğretmen rehberliğinden faydalanmaları gerekmektedir.
Soru 21
Eğitimde etkililiği arttırmanın yolu "öğretmen yetiştirmede yaratıcı yeni yöntemleri, yeni yönetim tarzları ve toplumla yeni iletişim yolları geliştirmekten geçmektedir" anlayışı hangi okula ya da okullara aittir?
Seçenekler
A
Mıknatıs Okullar
B
Paideia Okulları
C
Brockwood Park Okulu
D
Dalton Okulları
E
Yeni Okul
Açıklama:
Yeni Okul anlayışı temelde iki fikir üzerine kuruludur: (1) eğitimde etkililiği arttırmanın yolu öğretmen yetiştirmede yaratıcı yeni yöntemleri, yeni yönetim tarzları ve toplumla yeni iletişim yolları geliştirmekten geçmektedir, (2) teknik, politik ve mali açıdan sürdürülebilir yenilikler gerçekleştirilmelidir. Yeni Okul anlayışına göre sistem tasarımı ölçeğe göre planlar temel alınmalıdır
Soru 22
"Ayrımcılığa karşı bütünleştirme, işbirliğine dayalı öğretim etkinlikleri, çok kültürlülüğe dönük faaliyetler yürütmek, küçük tartışma grupları oluşturmak" aşağıdaki hangi okulun ya da okulların amaçları ve özellikleri arasında yer almaktadır.
Seçenekler
A
Mıknatıs Okullar
B
Paideia Okulları
C
Brockwood Park Okulu
D
Yeni Okul
E
Dalton Okulları
Açıklama:
Mıknatıs okulları geleneksel okullardan ayıran üç temel özelliğinden söz edilebilir. Bunlar (a) öğretim programının özel bir tema veya bir öğretim yöntemine dayanması, (b) herhangi bir coğrafi kayıt bölgesiyle sınırlandırılmaması ve (c) okulun veli ve öğrenci tarafından seçilmesi. Mıknatıs okulların genel özelliği matematik, fen, bilgisayar, teknoloji veya yabancı dil gibi özel temalardan birine odaklanmaktır. Ayrımcılığa karşı bütünleştirme, işbirliğine dayalı öğretim etkinlikleri, çok kültürlülüğe dönük faaliyetler yürütmek, küçük tartışma grupları oluşturmak, ders dışı etkinlikler ve özel projeler aracılığıyla öğrencilere çalışma imkânları sunmak, karşılıklı saygı, takdir ve farklı etnik kökene mensup olan öğrenci arkadaşlarıyla olumlu ilişkiler kurmak gibi hedefler de mıknatıs okulların amaçları ve özellikleri arasında yer almaktadır. Mıknatıs okullarda değerlendirme sisteminde başarının yanında gelişim ve öğrencinin çabaları da dikkate alınır.
Soru 23
"Her çocuğun öğrenebileceği varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemi" ni savunan okul ya da okullar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Okul
B
Mıknatıs Okullar
C
Paideia Okulları
D
Dalton Okulları
E
Brockwood Park Okulu
Açıklama:
Paideia okulları her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemidir. Paideia sadece öğrencilerin değil eğitimcilerin ve ailelerin de eğitimini toplumsal olarak sürekli geliştirmeyi hedeflemektedir. Klasik eğitime dönüşe vurgu yapan Paideia okulları, “klasik” kelimesinin içinde barındırdığı seçkinci, ataerkil ve Avrupa merkezli imalarından dolayı önerdiklerinin açıklanması ve anlaşılmasının zor olabilmektedir.
Soru 24
I. Doğa
II. İnsan
III. Yaptırımlar
IV. Şeyler
V. Değerler
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Jean-Jacques Rousseau’ya göre temel kaynakları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. İnsan
III. Yaptırımlar
IV. Şeyler
V. Değerler
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Jean-Jacques Rousseau’ya göre temel kaynakları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Rousseau’nun eğitim anlayışında gelir ifadesi sezgisel bir çıkarım olarak ifade edilmekte ve fiziksel çevrenin etkisi olarak edindiğimiz kazanımlar edinimler ifade edilir. Rousseau’ya göre eğitim için gerekli bir başka öge ise diğer insanlarla karşılıklı etkileşimle içselleştirdiklerimiz anlatılmaktadır. Rousseau’ya göre eğitim için gerekli kaynaklardan bir diğeri ise az ilişkilendirilmiş olmakla birlikte doğadır. Doğadan kaynaklananlar olarak insanların kendi fiziksel zihinsel gelişimleri ile öğrendikleri kastedilmektedir. Bu görüşler ışığında Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Bu bilgiler bağlamında sorunun cevabının “B” şıkkı olduğu görülmektedir.
I, II ve IV
I, II ve IV
Soru 25
I. Çocuklar biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır.
II.Çocukların öğrenmesi evrimsel değil devrimsel bir süreç izler.
III. Çocuklar aile ve sosyal çevrede öğrenirler.
IV. Gelişim biyolojik ve sosyolojik çok yönlü süreçtir.
V. Merak ve sorgulama çocuğun gelişimi için temeldir.
VI. Akran çevresi öğrenmede çok etkilidir.
VII. Çocukların öğrenmesi ağırlıklı olarak psikomotor öğrenmelerdir.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde John Dewey’in çocukların öğrenmesine yönelik temel varsayımları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II.Çocukların öğrenmesi evrimsel değil devrimsel bir süreç izler.
III. Çocuklar aile ve sosyal çevrede öğrenirler.
IV. Gelişim biyolojik ve sosyolojik çok yönlü süreçtir.
V. Merak ve sorgulama çocuğun gelişimi için temeldir.
VI. Akran çevresi öğrenmede çok etkilidir.
VII. Çocukların öğrenmesi ağırlıklı olarak psikomotor öğrenmelerdir.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde John Dewey’in çocukların öğrenmesine yönelik temel varsayımları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III, IV ve VI
C
I, III, IV, V ve VI
D
I, III, IV, V ve VII
E
II, III, I,V ve VII
Açıklama:
John Dewey’in çocukların öğrenmelerine ilişkin görüşleri genel olarak gözden geçirildiğinde, şu görüşler öne çıkmaktadır. Görüşler, çocukların genel nitelikleri, gelişim ve öğrenmeleri konularını içermektedir. Çocukların niteliğine ilişkin görüşler çocukların biyolojik, psikolojik ve sosyal organizma oldukları biçimindedir. Gelişime ilişkin görüşü, gelişimin biyolojik ve sosyolojik çok yönlü süreç olduğudur. Ayrıca Dewey’e göre çocuklar aile ve sosyal çevrede öğrenirler. Dewey’in diğer görüşleri ise, merak ve sorgulamanın çocuğun gelişimi için temel olması ile akran çevresi öğrenmede çok etkili olduğu biçimindedir. Bu bilgilere dayalı olarak felsefe eğitim ilişkilerinde felsefenin eğitime etkileri konusunun bütüncül olarak “C” şıkkında toplandığı görülmektedir.
I, III, IV, V ve VI
I, III, IV, V ve VI
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi, Dewey’in deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik kavramsallaştırmasına bağlı ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sorgulama
B
Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
C
Somut ve soyut bilgi
D
Demokrasi
E
Etkililik ve verimlilik
Açıklama:
Sorunun cevaplanabilmesi için öncelikle John Dewey’in deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik kavramsallaştırmasına bağlı ölçütler şu biçimde sıralanmaktadır. Bu ölçütler, sorgulama, yansıtıcı düşünme ve etkinlik, eğitici bir proje niteliği, somut ve soyut bilgi, büyük bir topluluk, yurttaşlık ve demokrasidir. Etkililik ve verimlilik deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik kavramsallaştırmasına bağlı ölçütler arasında bulunmamaktadır. Bu görüş ve ölçütlere bağlı olarak, doğru cevap “E” şıkkı olduğu görülür.
Soru 27
I. Öğrencilere özgürlük bilincinin kazandırılması.
II. Otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması.
III. Eğitim alt yapı kurumudur ve temel organizasyondur.
IV. Eğitim kültür aktarımında en başat ögedir.
V. Güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması.
VI. Bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde eleştirel eğitim kuramı ya da yaygın adıyla “eleştirel pedagoji”nin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması.
III. Eğitim alt yapı kurumudur ve temel organizasyondur.
IV. Eğitim kültür aktarımında en başat ögedir.
V. Güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması.
VI. Bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde eleştirel eğitim kuramı ya da yaygın adıyla “eleştirel pedagoji”nin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve VI
C
I, II, V ve VI
D
II, IV, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Sorunun kökünde verilen bilgiler bakıldığında eleştirel eğitim kuramı ya da yaygın adıyla “eleştirel pedagoji”nin görüşleri şu niteliklere sahip olduğu ya da temsil ettiği söylenebilir. Eleştirel pedagoji öğrencilere özgürlük bilincinin kazandırılmasını amaçlar. Otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması bir başka amaçtır. Ayrıca eleştirel pedagoji güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması temel amaçlardan biridir. Diğer yandan eleştirel pedagoji, bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması temel hedeftir. Bu görüşlerin yanı sıra eleştirel pedagojinin salt ekonomik etki ve alt yapının egemenliği ile ilişkili olduğu yanlışı vardır. Eleştirel pedagoji Marksist gelenekten etkilenerek eğitimin bir alt yapı kurumu değil; üst yapı kurumu olduğunu savunur. Ancak salt “mutlakçı” bir anlayışla olaylara ekonomik açıdan değil; sosyal, ekonomik ve politik boyutlarıyla yaklaşır.
I, II, V ve VI
I, II, V ve VI
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Giruoux ve diğer eleştirel bakış açısına sahip öncüllerin “eleştirel bakış”la ilişkili temel anlayışı yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Sürece sürekli eleştirel bakılmalıdır.
B
Eleştirel yaklaşım soyut eleştirilere odaklanmışlardır.
C
Öğretmenler okula ilişkin eleştiri olanağına sahip değildirler.
D
Okul sadece politik yönüyle ele alınmalıdır.
E
Eleştirel bakmak değiştirmeyi amaçlar.
Açıklama:
Sorunun kökünde verilen bilgiler bakıldığında şu niteliklerin “eleştirel bakış” anlayışıyla bağdaşmadığı görülmektedir. Sürece sürekli eleştirel bakılmalıdır anlayışı “eleştirel bakış”ı “çok” mutlaklaştırıcı bir tezdir. “Eleştirel bakış” eleştireldir ancak eleştirmiş olmak için yapılmış eleştiriler “eleştirel bakış” değildir. Eleştirel yaklaşım soyut yerine somut ve toplumda iktisadi, sosyal ve politik eleştirilere ve bütüncül bakışa odaklanmışlardır. Öğretmenler okula ilişkin eleştiri olanağına sahip değildirler görüşü yerine aksine “eleştirel bakış” öğretmenlerin değişim dönüşüm sürecinde bulunduklarından ötürü çok büyük eleştirel olanağa sahip oldukları görüşündedir. Tüm bu açıklamalarla birlikte şu unutulmamalıdır ki “eleştirel bakış” özünde okul ve dünyayı yönetmekten çok değiştirmeyi amaçlayan, değişime odaklanan bir yaklaşımlar bütünüdür. Bu nedenle sorunun doğru cevabı “E” şıkkıdır.
Eleştirel bakmak değiştirmeyi amaçlar.
Eleştirel bakmak değiştirmeyi amaçlar.
Soru 29
I. Kitlenin kültürünü benimseme
II. Hazırlanmış çevre
III. Hazırlanmış yetişkin
IV. Eğitimde alternatif biçimi oluşturma
V. Toplumsal değerlere saygı
VI.Sorumluluk sahibi bir özgürlük
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Montessori yöntemi’nin üç temel ilkesi en doğru biçimde verilmiştir?
II. Hazırlanmış çevre
III. Hazırlanmış yetişkin
IV. Eğitimde alternatif biçimi oluşturma
V. Toplumsal değerlere saygı
VI.Sorumluluk sahibi bir özgürlük
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Montessori yöntemi’nin üç temel ilkesi en doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve V
C
II, III ve VI
D
III, IV ve V
E
III, V ve VI
Açıklama:
Montessori yöntemi’nin üç temel ilkesi hazırlanmış çevre, hazırlanmış yetişkin, sorumluluk sahibi bir özgürlük olduğunu biliyoruz. Ayrıca soru kökünde verilenlerden Kitlenin kültürünü benimseme ve benzeri anlayışlar Montessori’nin sorumlu özgürlük, etkileşimli öğrenme, dışsal ödül olmaması, seçme özgürlüğü, öz kontrol gibi öğrenme ve çevre okul ilişkileri konularında görüşleriyle çeliştiği de açıktır. Bu nedenle doğru cevabın “C” şıkkında toplandığı görülmektedir.
II, III ve VI
II, III ve VI
Soru 30
* İsmini Helen Parkhurst tarafından 1919’da hazırladığı öğretim planına almıştır.
* Özgürlük ve iş birliği eğitim öğretim süreçlerini kılavuzlayan anahtar kavramlardır.
* İyi öğrenme için çocuklar kendi çalışmalarını kendi organize etmelidir.
* Öğren öğrenmek istediklerini bir plana bağlar ve bir “sözleşme” oluşturulur.
* Sözleşmedeki çalışmalar ile ilgili dosya üzerinden değerlendirme yapılır.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki okullardan hangisine aittir?
* Özgürlük ve iş birliği eğitim öğretim süreçlerini kılavuzlayan anahtar kavramlardır.
* İyi öğrenme için çocuklar kendi çalışmalarını kendi organize etmelidir.
* Öğren öğrenmek istediklerini bir plana bağlar ve bir “sözleşme” oluşturulur.
* Sözleşmedeki çalışmalar ile ilgili dosya üzerinden değerlendirme yapılır.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki okullardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dalton Okulları
B
Brockwood Park Okulu
C
Mıknatıs Okullar
D
Waldorf Okulları
E
Paideia Okulları
Açıklama:
Soru kökünde verilen bilgilere bakıldığında, Helen Parkhurst tarafından 1919’da hazırladığı öğretim planı öncelikle Dalton Planını olduğunu anımsamak gerekir. Kendi kendine çalışma, sözleşme ve sözleşmeye dayalı çalışılması, değerlendirmenin sözleşmeye dayalı dosya çalışmasının göre yapılması, özgürlük ve iş birliği gibi niteliklerin Dalton okullarına ait olduğu anımsanırsa doğru cevabın “A” şıkkı olduğu görülür.
Soru 31
I. Bütün çocuklar öğrenebilir.
II.Okullarda dört tip öğretim tipi mevcuttur.
III. En iyi okul hayata en iyi hazırlayan okuldur.
IV. Öğrenciler bireysel yeteneklerine göre değerlendirilmelidirler.
V. Öğrencilerin kendi kendini keşfetmesi ve öğrenmesi esastır.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Ulusal Paideia Merkezi’nin ilke veya nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde verilmiştir?
II.Okullarda dört tip öğretim tipi mevcuttur.
III. En iyi okul hayata en iyi hazırlayan okuldur.
IV. Öğrenciler bireysel yeteneklerine göre değerlendirilmelidirler.
V. Öğrencilerin kendi kendini keşfetmesi ve öğrenmesi esastır.
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Ulusal Paideia Merkezi’nin ilke veya nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Soru kökünde verilen bilgilere bakıldığında, Ulusal Paideia Merkezi’nin ilke veya niteliklerinden dördünün soru kökünde verildiği görülmektedir. Soru kökünde verilen ilke veya nitelikler sırasıyla (I) Bütün çocuklar öğrenebilir, (III) En iyi okul hayata en iyi hazırlayan okuldur, (IV) Öğrenciler bireysel yeteneklerine göre değerlendirilmelidirler ve (V) Öğrencilerin kendi kendini keşfetmesi ve öğrenmesi esastır… Buna karşılık Ulusal Paideia Merkezi’nin görüşüne göre didaktik, öğrenme becerilerini geliştiren koçluk ve Sokratik sorgulama olmak üzere üç tip öğretim vardır. Bu bilgilere bakılarak doğru cevabın “C” şıkı olduğu görülür.
I, III, IV ve V
I, III, IV ve V
Soru 32
* Çocuklar doğuştan iyidirler.
* Özgürlük motivasyonu geliştirir.
* İdeolojik, dini ve ahlaki dayatmaya maruz kalmama özgürlükleri vardır.
* Özyönetim ve demokrasi okul yönetiminde egemen olmalıdır.
* Her yetişkin ve çocuğun eşit oy hakkı vardır.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki hareket veya okullardan hangisine aittir?
* Özgürlük motivasyonu geliştirir.
* İdeolojik, dini ve ahlaki dayatmaya maruz kalmama özgürlükleri vardır.
* Özyönetim ve demokrasi okul yönetiminde egemen olmalıdır.
* Her yetişkin ve çocuğun eşit oy hakkı vardır.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki hareket veya okullardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dalton Okulları
B
Neill Özgür Okul Hareketi
C
Mıknatıs Okullar
D
Yeni Okul
E
Paideia Okulları Brockwood Park Okulu
Açıklama:
Soru kökünde verilen bilgilere bakıldığında, kökte verilen ilke veya niteliklerinden eleştirel pedagoji ya da eleştirel bakış yaklaşımlarından birine ait olduğu kolaylıkla seçilmektedir. Özellikle ideolojik, dini ve ahlaki dayatmaya maruz kalmama özgürlükleri ile özyönetim ve demokrasi istemleriyle bu niteliklerin Neill Özgür Okul Hareketi’ne ait olduğu belirlenebilir. Bu noktadan hareketle doğru cevabın “B” şıkkı olduğu belirmektedir.
Soru 33
* Rudolf Steinner tarafından Almanya’da ortaya konulmuşlardır.
* Çocuklar hem fiziksel hem de psikolojik belirli gelişimden geçmişlerdir.
* Çocuklar farklıdır.
* Çocuklar bütünsel eğitilmelidirler.
* “Beyin, kalp ve eller” eğitimin temel felsefesini oluşturur.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki okullardan hangisine aittir?
* Çocuklar hem fiziksel hem de psikolojik belirli gelişimden geçmişlerdir.
* Çocuklar farklıdır.
* Çocuklar bütünsel eğitilmelidirler.
* “Beyin, kalp ve eller” eğitimin temel felsefesini oluşturur.
Yukarıda verilen nitelikler aşağıdaki okullardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dalton Okulları
B
Brockwood Park Okulu
C
Mıknatıs Okullar
D
Waldorf Okulları
E
Paideia Okulları
Açıklama:
Soru kökünde verilen bilgilere bakıldığında, kökte verilen ilke veya niteliklerinden bu özelliklerin Waldorf Okulları’na ait olduğu görülebilir. Şöyle ki Waldorf Okulları bütüncül bakış, çocuklara hem fiziksel hem de psikolojik boyutları göz önüne alış, bilgi, beceri ve tutumunun birlikteliği anlatan “Beyin, kalp ve eller” belgisi ile niteliklerin Waldorf Okulları istenen niteliklerini yansıttığı belirmektedir. Bu nedenle doğru cevap “D” şıkkıdır.
Soru 34
Çocukların bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı olan ve bu farklılığı okulların “Çocuk Evi olarak adlandırılmasıyla hayata geçirmiş alternatif okul, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Yeni okul
B
Dalton okulları
C
Montessori okulları
D
Brockwood Park Okulu
E
Paideia Okulları
Açıklama:
Montessori felsefesinde çocuk bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı vardır. Bu farklılık okulların “Çocuk Evi (=Casa dei Bambini=Children’s House)” olarak adlandırılmasına neden olmuştur. Montessori okullarında sınıflar öğrencilerin yetişkin sorumluluğunda olmaksızın
öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır. Çocuklar serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar. Bu açıklamalar ışığında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, çocukların bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı olan ve bu farklılığı okulların “Çocuk Evi olarak adlandırılmasıyla hayata geçirmiş alternatif okul, Montessori okulları olarak ön plana çıktığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır. Çocuklar serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar. Bu açıklamalar ışığında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, çocukların bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı olan ve bu farklılığı okulların “Çocuk Evi olarak adlandırılmasıyla hayata geçirmiş alternatif okul, Montessori okulları olarak ön plana çıktığından bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdaki alternatif okullardan hangisi, eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine bir örnektir?
Seçenekler
A
Mıknatıs okullar
B
Waldorf okulları
C
Dalton okulları
D
Yeni okul
E
Montessori okulları
Açıklama:
Escuela Nueva (Yeni Okul) sistemi, eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine bir örnektir. 1987 yılında başlamasına rağmen Kolombiya ve diğer 14 Latin Amerika ülkesi, Filipinler ve Uganda’da 20.000’den fazla okula ulaşmıştır. “Yeni Okul” bir kamu okulu olarak modellenmiş ve UNESCO ve Dünya Bankası tarafından da başarılı modeller arasında tanımlanmaktadır. Modelin amacı düşük gelirli ailelerin çocukları için kaliteli temel eğitim sağlamadır. Temel eğitimde kalitenin arttırılması için (a) bir kültürel değişikliğin gerekliliği ve (b) bilginin iletilmesinden toplumsal bilgi oluşumuna geçişin teşvik edilmesi temel varsayımlardır. Modelin kurucuları kırsal alanlarda “eksiksiz” ilkokullar için yeterli öğrenci veya öğretmenin olmamasına çözüm olarak yeni öğretim yöntemlerine (çok merkezli öğretim dâhil), eğitim şekillerine, öğrenmeye ve farklı materyaller geliştirmeye öncülük etmiştir.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine en iyi örnek ola alternatif okul Yeni Okul (Escuelas Nuevas) olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, eğitimdeki yerelde keşfedilen yenilikçiliğin ulusal politika haline gelebileceğine en iyi örnek ola alternatif okul Yeni Okul (Escuelas Nuevas) olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 36
Helen Parkhurst’un 1919’da kurduğu alternatif okul, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Paideia okulları
B
Mıknatıs okullar
C
A.S. Neill özgür okul hareketi
D
Waldorf okulları
E
Dalton okulları
Açıklama:
Dalton okulları ismini Helen Parkhurst’un 1919’da kurduğu ve öğrenciler için hazırladığı Dalton Öğretim Planı’ndan. Bu öğretim planı çeşitli değişikliklere uğrasa da günümüzde Amerika ve İngiltere’de çeşitli okullarda halen uygulanmaktadır. Parkhurst temel olarak Maria Montessori, John Dewey, and Carleton Wash’tan etkilenir. Dalton Öğretim Planı’nın temel ilkesi öğrencilerin daha iyi öğrenmeleri için kendi çalışmalarını kendilerinin organize etmesi ve takip etmesidir. Bunu yaparken çocuk çevresiyle ve içinde bulunduğu okul toplumuyla yüksek düzeyde etkileşim ve işbirliğine girecektir. Bu bağlamda özgürlük ve işbirliği eğitim-öğretim süreçlerini kılavuzlayan iki anahtar kavramdır. Uygulamada ise (1) her öğrencinin programını kendi ihtiyaçları, çıkarları ve yeteneklerine göre ayarlamak ve (2) hem bağımsızlığı hem de güvenilebilirliği teşvik etmek ve öğrencilerin sosyal becerilerini ve başkalarına karşı sorumluluk duygusunu geliştirmek temel hedefler olarak kabul edilmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Helen Parkhurst’un 1919’da kurduğu alternatif okul, Dalton Okulları olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Bu açıklamalar doğrultusunda yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Helen Parkhurst’un 1919’da kurduğu alternatif okul, Dalton Okulları olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 37
Hintli filozof ve eğitimci Jiddu Krishnamurti tarafından Londra yakınlarında kurulan alternatif okul, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Brockwood park okulu
B
Paideia okulları
C
Mıknatıs okullar
D
Waldorf okulları
E
Montessori okulları
Açıklama:
Brockwood Park Okulu, 1969 yılında Hintli filozof ve eğitimci Jiddu Krishnamurti tarafından Londra yakınlarında kurulmuştur ve güçlü bir etik temele dayanmaktadır. Akademik gelişimin yanı sıra özgürlük ve sorumluluk arasındaki dengeyi keşfetmek, meditasyon yoluyla iç çatışmadan kurtulmak ve doğanın takdir edilmesi yoluyla manevi gelişime odaklanır. Bu okulda öğrencilerle birebir ilgilenebilmek için okul mevcudunun düşük seviyede tutulması gerektiğine inanmaktadır. Bu sayede öğretmenlerin beraber çalışma imkânının da artacağını savunmuştur. Öğretmenlerin görevleri arasında kendini, düşüncelerini ve davranışlarının sonuçlarını tanımak ve öğrencileri de bu konuda harekete geçirmek olarak sıralayan Krisnamurti küçük okulların bu yönüyle öğrencilere daha fazla destek sunabileceğini belirtmiştir.
Bu açıklamalardan yola çıkıldığında, Hintli filozof ve eğitimci Jiddu Krishnamurti tarafından Londra yakınlarında kurulan alternatif okul Brockwood park okulu olarak yukarıdaki seçeneklerde ön plana çıktığından, bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Bu açıklamalardan yola çıkıldığında, Hintli filozof ve eğitimci Jiddu Krishnamurti tarafından Londra yakınlarında kurulan alternatif okul Brockwood park okulu olarak yukarıdaki seçeneklerde ön plana çıktığından, bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 38
Rudolf Steiner, aşağıdaki alternatif okullardan hangisi için önemli bir ismi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
A.S. Neill özgür okul hareketi
B
Waldorf okulları
C
Mıknatıs okullar
D
Paideia okulları
E
Brockwood park okulu
Açıklama:
Waldorf yaklaşımı ilk olarak Rudolf Steiner tarafından 1919 yılında Almanya’da ortaya çıkmıştır. Steiner çocukların hem fiziksel hem de psikolojik olarak belirli gelişimsel aşamalardan geçtiğini savunmuştur. O, bu gelişim aşamalarında farklı yetenek, ilgi ve problemler ortaya çıktığını belirtmiş ve her yeni aşamanın çok büyük önem teşkil ettiğini desteklemiştir. Her çocuğun farklı bireysel ihtiyaçları, karakteri, düşünce, duygu ve hareket kapasitesi vardır. Dolayısıyla her çocuk için özel ilgi gösterilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Rudolf Steiner, Waldorf okulalrının önemli bir ismini temsil ettiği için bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Rudolf Steiner, Waldorf okulalrının önemli bir ismini temsil ettiği için bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 39
Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışan bilim insanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
John Dewey
B
Albert Bandura
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Carl Jung
E
Erik Erikson
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau 1762’de yayınlanan Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışmıştır. Rousseau’nun çalışmaları 20. yüzyılın başlarından itibaren sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan geleneksel kitlesel eğitime karşı çıkan ve alternatif eğitim ve okul modellerine ilham kaynağı olmuştur. Özellikle günümüzde eğitim felsefesi, sosyolojisi ve yönetiminde sıklıkla kullanılan ‘çocuk merkezli’, ilerlemeci ve insan merkezli kuramlara kaynaklık etmiştir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışan bilim insanı Jean-Jacques Rousseau olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışan bilim insanı Jean-Jacques Rousseau olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 40
Her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemi, aşağıdaki alternatif okullardan en fazla hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Yeni okul
B
Dalton okulları
C
Brockwood park okulu
D
Mıknatıs okullar
E
Paideia okulları
Açıklama:
Çocuk büyütmek, yetiştirmek anlamına gelen (pais, paidos) anlamına gelen Paideia Eski Yunanaca kökenlidir. Günümüz kullanımı ise çocuğun entelektüel, sanatsal ve sosyal açıdan toplam eğitimi olarak biçimlenmiştir. Paideia okulları her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemidir. Paideia sadece öğrencilerin değil eğitimcilerin ve ailelerin de eğitimini toplumsal olarak sürekli geliştirmeyi hedeflemektedir.
Bu ifadelerden yola çıkılarak yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemi, aşağıdaki alternatif okullardan en fazla Paideia okulları ile ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Bu ifadelerden yola çıkılarak yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemi, aşağıdaki alternatif okullardan en fazla Paideia okulları ile ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 41
I-Çocuk merkezlilik
II-Bireyin öznel değeri
III-Toplumsal değerlerin kazanımı
IV-Demokratik okul yapısı
V-Konu merkezli eğitim anlayışı
Yukarıdakilerden hangileri alternatif eğitim fikrinini temellerini oluşturmaktadır?
II-Bireyin öznel değeri
III-Toplumsal değerlerin kazanımı
IV-Demokratik okul yapısı
V-Konu merkezli eğitim anlayışı
Yukarıdakilerden hangileri alternatif eğitim fikrinini temellerini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Alternatif eğitim fikrinin temellerinde (a) çocuk merkezlilik, (b) bireyin yetiştirilmesinde; toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değeri, (c) bireyselliğin yaşamdaki önemi, (d) bireysel özelliklerin sanat gibi estetik duyarlılıktaki karşılığının güçlendirilmesi (e) tüm bu özelliklerin inşa edilecek demokratik okullarda ve yönetiminde hayat bulması yer alır. Toplumsal değerlerin kazandırılması ve konu merkezlilik daha çok geleneksel eğitimin temel vurguları arasında yer almaktadır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 42
Rousseau'nun Emile adlı eserinde, Emile'in 12 yaşına kadar kırsal bir alanda bakıcısı, öğretmeni ve diğer yetişkinlerle birlikte yetiştirilmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireyin doğaya uygun eğitim almasını sağlamak
B
Bireye zorlu yaşam becerilerini kazandırmak
C
Bireyin problem çözme becerilerini geliştirmek
D
Bireyi kendi istemleri dışındaki istemlerden uzak tutmak
E
Bireyin fiziksel, ruhsal ve zihinsel olarak sağlıklı yetişmesini sağlamak
Açıklama:
Rousseau'ya göre eğitimin temel amacı bireyin doğasına uygun olarak yetiştirilmesidir. Özellikle bireyin 12 yaşına kadar geçen dönemi kendi mantıksal süreçleri açısından toplumun ve her kesimin yönlendirmelerine açık olacağından, bu döneme kadar kendi kapasitesinin ötesinde her türlü talep ve istekten uzak tutulması gerekmektedir. O'na göre birey kendi kendine yeterli ve özgür olduğunda toplumla tanıştırılmalıdır. Bu nedenle kendi istemleri dışındaki istemlerden uzak tutulması için 12 yaşına kadar kırsal bir ortamda yetiştirilmelidir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 43
Jean-Jacques Rousseau'nun eğitim anlayışına göre aşağıdakilerden hangisi öğretim programının dayanağı olarak görülmelidir?
Seçenekler
A
Bireyin başka insanlar ile etkileşiminden öğrenmeler
B
Bireyin doğa ile etkileşiminden kaynaklanan deneyimler
C
Bireyin bakıcısı ve öğretmeninin sunduğu yaşantılar
D
Bireyin toplumca benimsenen temel eserlerdeki konular
E
Bireyin zihinsel ve fiziksel gelişimine göre yapılandırılmış içerik
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau'ya göre eğitim üç kaynaktan gelmektedir. Bunlardan biri olan doğadan kaynaklanan eğitim insanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri olarak tanımlanabilir. Psikofiziksel gelişimimiz değiştirilemeyeceğinden eğitimin kaynağı olarak insanlardan ve şeylerden gelen öğrendiklerimiz, doğadan gelen ve öğrendiklerimizle uyumlu hale getirilmelidir. Bu anlamıyla Rousseau’nun öğretim programı bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerine göre yapılandırılmış bir süreci öngörmektedir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 44
"Eğitim yaşantılarını çocukların biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlarını dikkate alarak yapılandıran, çocuğun ailesi ve bulunduğu çevreden öğrenmesini öngören ve çocuğun gelişiminin temeline merak ve sorgulama kavramlarını yerleştiren bir öğretmen" aşağıdakilerden hangisinin eğitim görüşünü benimsemiştir?
Seçenekler
A
Jean-Jacques Rousseau
B
John Dewey
C
Maria Montessori
D
Helen Parkhurst
E
Jiddu Krishnamurti
Açıklama:
Dewey'e göre çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalar olarak aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir. Bu doğrultuda çocuğun gelişimi biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir. Ayrıca Dewey'e göre merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdaki eleştirel pedagojiye göre uygulamalardan hangisinde eğitim gücü kazanma ve meşrulaştırmaya yönelik bir politik anlam taşır?
Seçenekler
A
Öğrencilerin laboratuvar ortamında öğrenmeleri
B
Öğrencilerin gerçek yaşam içinde öğrenmeleri
C
Öğretmenin öğrencilere bilgiyi doğrudan aktarmaları
D
Öğrencilerin kendi öğrenmelerini kendilerinin seçmeleri
E
Öğrencilerin eğitim süreçlerinde bilgi üretmeleri
Açıklama:
Eleştirel pedagojiye göre güç bilgi ve bilginin üretilmesi ile yakından ilişkilidir. Toplumsal yapıda gücü elinde bulundurmak politik bir olgudur. Dolayısıyla bu yönüyle eğitim sadece bilginin üretimi ve kazanılmasının ötesinde gücü kazanma ve meşrulaştırmaya yönelik politik bir anlam taşır. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 46
I-Eğitim anlayışının temelinde zihinsel engelli çocuklarla ilgili çalışmalar yer alır.
II-Sınıf ortamları öğrencilerin serbestçe hareket edebilecekleri şeklinde düzenlenmiştir.
III- Laboratuvar ortamında ve deneysel çalışmalarla öğrenmeye öncelik tanır.
IV-Kendiliğinden yönlendirilen bireysel öğrenmelere yönelik etkinliklere yer verilir.
V-Çocukların biribirinden yanlış öğrenmeleri için bireysel öğrenme teşvik edilir.
Yukarıdakilerden hangileri Montessori Okulları'nın temel özellikleri arasındadır?
II-Sınıf ortamları öğrencilerin serbestçe hareket edebilecekleri şeklinde düzenlenmiştir.
III- Laboratuvar ortamında ve deneysel çalışmalarla öğrenmeye öncelik tanır.
IV-Kendiliğinden yönlendirilen bireysel öğrenmelere yönelik etkinliklere yer verilir.
V-Çocukların biribirinden yanlış öğrenmeleri için bireysel öğrenme teşvik edilir.
Yukarıdakilerden hangileri Montessori Okulları'nın temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Montessori, Roma Üniversitesi’nde asistanlık yaptığı yıllarda, zihinsel engelli çocuklarla geçirdiği zamanda, çocukların oyun oynama isteği ve ihtiyacını gözlemleme olanağına sahip olmuştu. O'nlarla elde ettiği başarılar normal çocukların eğitim niteliğini sorgulamasına yol açmıştır. Montessori okullarında sınıflar öğrencilerin yetişkin sorumluluğunda olmaksızın öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır. Çocuklar serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar. “Kendiliğinden yönlendirilen” bireysel öğrenmenin gerçekleştiği Montessori eğitiminde çocuklar üst düzey düşünme becerisi gerektiren ve ilişkili olan görevlerin bulunduğu “düzenlenmiş bir çevre”de kendi kendilerine öğrenebilmektedirler. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 47
Türkiye'de tarım işçisi ailelerin çocukları ve kırsal kesimde farklı nedenlerle okuldan uzak kalan çocukların eğitime katılmasına yönelik bir çalışmanın yapılması durumunda, aşağıdaki alternatif okullardan hangisinin amacı böyle bir çalışmaya hizmet eder?
Seçenekler
A
Montessori Okulları
B
Yeni Okul
C
Dalton Okulları
D
Brockwood Park Okulu
E
Paideia Okulları
Açıklama:
Yeni Okulu modeli, eğitim sisteminde uzak kalan Kolombiyalı kırsal öğrencilerin eğitimini geliştirme konusundaki başarılarından dolayı ilham verici olarak tanımlanmaktadır. Modelin amacı düşük gelirli ailelerin çocukları için kaliteli temel eğitim sağlamadır. Bu yönüyle Türkiye'de çeşitli nedenlerle okuldan uzak kalan çocukların eğitime dahil edilmesinde kullanılabilir bir model olarak düşünülebilir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 48
Dalton okullarında öğrencilerin daha iyi öğrenmeleri için kendi çalışmalarını kendilerinin organize etmesi ve takip etmesi anlayışının benimsenmesi geleneksel okullara yönelik aşağıdaki eleştirilerden hangisine yöneliktir?
Seçenekler
A
Öğretmen merkezli eğitimin öğrenmeyi güçleştirilmesi
B
Öğretim süreçlerinin zayıf öğrenme yaşantılar ile düzenlenmesi
C
Öğrencilerin ilgi duymadıkları bir konuyu öğrenmeleri için sınıflara toplanması
D
Öğrencilerin öğrenmelerinde aile-okul işbirliğinin yetersiz olması
E
Okul düzeyinde öğrenmeye yönelik zayıf bir okul kültürünün bulunması
Açıklama:
Parkhurst, öğrencileri ilgi duymadıkları bir konuda eğitmek üzere bir sınıfta toplayarak öğrencilerin başarılı olamayacaklarını fikrinden yola çıkarak öğrencilerin kendi öğrenmelerini yönetebilecekleri bir eğitim modeli geliştirme çabasına girmiştir. Bu kapsamda öğrenciler öğrenmek istedikleri konuları belirler ve konuyu ne kadar sürede çalışacağına dair bir plan düzenler.
Soru 49
Çocuğun iç dünyasının gelişimine önem veren, farklı kültürlerden bireylerle bir arada yaşamasına olanak sağlayan ve sorumluluk, saygı, özgürlük, işbirliği gibi değerlerin gelişimine vurgu yapan okul hangisidir?
Seçenekler
A
Neill Özgür Okul Hareketi
B
Waldorf Okulları
C
Paideia Okulları
D
Brockwood Park Okulu
E
Dalton Okulları
Açıklama:
Brockwood Park Okulu güçlü bir etik temele dayanmaktadır. Akademik gelişimin yanı sıra özgürlük ve sorumluluk arasındaki dengeyi keşfetmek, meditasyon yoluyla iç çatışmadan kurtulmak ve doğanın takdir edilmesi yoluyla manevi gelişime odaklanır. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 50
"Mc Gregor'un insan doğasına ilişkin Y Kuramına göre insan doğuştan iyi bir varlıktır." Aşağıdaki alternatif okul hareketlerinden hangisi bu varsayımı da temel alarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Waldorf Okulları
B
A.S. Neill Özgür Okul Hareketi
C
Mıknatıs Okullar
D
Paideia Okulları
E
Brockwood Park Okulu
Açıklama:
A.S. Neill Özgür Okul Hareketine göre çocuklar doğuştan iyidirler. Bu bağlamda çocukları okula uydurmak yerine okulu çocuklara uydurmak, onlarla birlikte karar almak ve yönetmek gerekir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 51
I. doğa
II. insan
III. şeyler
Rousseau’ya göre eğitim hangi temel kaynaklardan gelmektedir?
II. insan
III. şeyler
Rousseau’ya göre eğitim hangi temel kaynaklardan gelmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) ‘şeyler’dir
Soru 52
Jean-Jacques Rousseau Émile adlı eserini kaç yılında yayınlamıştır?
Seçenekler
A
1760
B
1761
C
1762
D
1763
E
1764
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau 1762’de yayınlanan Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışmıştır.
Soru 53
I. Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır.
II. Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
III. Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
John Dewey eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımları hangileridir?
II. Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
III. Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
John Dewey eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımları hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dewey, özellikle ‘Nasıl Düşünürüz’ (1933) ve ‘Deneyim ve Eğitim’ (1938) adlı çalışmalarında organik ve bütüncül bir eğitim modelini savunmuştur. Eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımları şunlardır:
• Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır
• Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
• Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
• Aile ve akran çevresinde yer alan konuşma gruplarına katılarak, basit karamalardan karmaşık problemleri çözmeye kadar gelişimsel olarak ilerleyerek öğrenirler.
• Gelişim biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir.
• Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
• Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır
• Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
• Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
• Aile ve akran çevresinde yer alan konuşma gruplarına katılarak, basit karamalardan karmaşık problemleri çözmeye kadar gelişimsel olarak ilerleyerek öğrenirler.
• Gelişim biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir.
• Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
Soru 54
I. günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi
II. çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması
III. çocukların ilgilerini keşfetmeli
Dewey’in bir okuldan temel beklentileri hangileridir?
II. çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması
III. çocukların ilgilerini keşfetmeli
Dewey’in bir okuldan temel beklentileri hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dewey’in bir okuldan temel beklentisi; (a) günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, (b) çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, (c) paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve (d) merak ile sorgulama becerisini geliştirmesidir.
Merak ve sorgulama becerisini geliştirmek için okul öncelikle (i) çocukların ilgilerini keşfetmeli, (ii) günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli, (iii) yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalıdır.
Merak ve sorgulama becerisini geliştirmek için okul öncelikle (i) çocukların ilgilerini keşfetmeli, (ii) günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli, (iii) yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalıdır.
Soru 55
I. çocukların ilgilerini keşfetmeli
II. günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli
III. yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalı
bir okulda öğrencinin merak becerisini geliştirmek için hangileri yapılmalıdır?
II. günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli
III. yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalı
bir okulda öğrencinin merak becerisini geliştirmek için hangileri yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merak ve sorgulama becerisini geliştirmek için okul öncelikle (i) çocukların ilgilerini keşfetmeli, (ii) günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli, (iii) yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalıdır. Merak ve sorgulama becerisinin geliştirilmesinde; laboratuvar ortamlarında, sistematik bilimsel kontrol altında gerçekleştirilecek deneysel koşullardaki bilimsel sorgulama temel olmalıdır. Bir çocuk gelecek kariyerinde böylesine formal bir merak ve sorgulamayı pratik olarak yaşayamayacağı varsayımına karşın, bilimsel sorgulamaya ilişkin becerileri takdir edebilmesi için bu tür bir sorgulama deneyimi önemlidir.
Soru 56
Jean-Jacques Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
İyilik
B
Merak
C
Doğa
D
Yaşam
E
Okul
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar; doğa, insan ve şeylerdir.
Soru 57
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi öğrenmenin öğrenen ve çevre arasındaki etkileşim sürecinde gerçekleşmesi gerektiğini savunur?
Seçenekler
A
Henry Giroux
B
Platon
C
Jean-Jacques Rousseau
D
Karl Marx
E
John Dewey
Açıklama:
John Dewey’e göre çocuklar günlük yaşamlarında içinde yaşadıkları topluluk, toplum ve öğretim programıyla eksizsiz etkileşimleri yetişmelidirler. Basit bir biçimde tanımlamak gerekirse Dewey için öğrenme, öğrenen ve çevre arasındaki etkileşim sürecinde gerçekleşir. Öğrenme yapısı ve süreçleri gereği durağanlıktan uzaktır ve etkinlik temellidir. Öğrenen çevresiyle etkileşimi sürecinde bilgiyi edinir ve kazanır. Bir başka deyişle eğitim-öğretim süreçlerinde deneyimlemek temel amaçtır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Freire ve Giroux göre eleştirel eğitim kuramının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenci aktif olarak öğrenme ortamında yer alır
B
Öğrenci sorun çözme yöntemiyle eleştirel bir bilinç kazanır
C
Öğretim tasarımında öğretmen öğrencilerini dinler
D
Öğrenciler problem çözme ve sorgulama yöntemi ile kazandıkları eleştirel bilinçle var olan gerçeği olduğu gibi kabul ederler
E
Öğretmen, problem çözme ve tümevarım yöntemi ile öğrencilerde gerçek dünyaya ilişkin bilgilerin oluşmasını sağlar
Açıklama:
Öğretim tasarımında öğretmen öğrencilerini dinler, onların sınıf ortamına getirdikleri sorunları seçer, problem çözme ve tümevarım yöntemi ile öğrencilerde gerçek dünyaya ilişkin bilgilerin oluşmasını sağlar. Öğrenciler problem çözme ve sorgulama yöntemi ile kazandıkları eleştirel bilinçle var olan gerçeğe müdahale ederler.
Soru 59
Montessori eğitimi ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğretmen merkezli bir eğitim ortamı vardır
B
Montessori okullarında sınıflar öğrencilerin yetişkin sorumluluğunda olmaksızın öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır
C
Çocuklar, sınıflarda serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar
D
Çocuklar hazırlanmış çevredeki Montessori materyallerinden, bireysel ilgi ve eğilimine göre bağımsız olarak seçim yaparlar
E
Montessori okullarında çocuklar, istedikleri materyalle, istedikleri zaman, istedikleri yerde çalışırlar
Açıklama:
Montessori felsefesinde çocuk bir bütün olarak ele alındığı için öğretmen merkezli sınıflardan farklı bir eğitim ortamı vardır. Bu farklılık okulların “Çocuk Evi (=Casa dei Bambini=Children’s House)” olarak adlandırılmasına neden olmuştur. Montessori okullarında sınıflar öğrencilerin yetişkin sorumluluğunda olmaksızın öz kontrol ve bağımsızlıklarını yönetme becerilerini geliştirecek şekilde hazırlanmış ortamlardır. Çocuklar serbestçe hareket edebilmekte ve dikkatlerini çeken şey üzerinde çalışma olanağı bulmaktadırlar.
Soru 60
Aşağıdaki alternatif okullardan hangisinde her öğrencinin programını kendi ihtiyaçları, çıkarları ve yeteneklerine göre ayarlamak, hem bağımsızlığı hem de güvenilebilirliği teşvik etmek, öğrencilerin sosyal becerilerini ve başkalarına karşı sorumluluk duygusunu geliştirmek temel hedefler olarak kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Waldorf
B
Dalton
C
Montessori
D
Brocwood Park
E
Paideia
Açıklama:
Dalton Okullarında, her öğrencinin programını kendi ihtiyaçları, çıkarları ve yeteneklerine göre ayarlamak, hem bağımsızlığı hem de güvenilebilirliği teşvik etmek, öğrencilerin sosyal becerilerini ve başkalarına karşı sorumluluk duygusunu geliştirmek temel hedefler olarak kabul edilmiştir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Brockwood Park Okulu'nun amaçları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
B
Eğitimin ödüllendirme ve cezalandırma ile yapılmasını sağlamak
C
Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
D
Bütün insanlığı eğitmek
E
Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
Açıklama:
Brockwood Park Okulu, eğitimin ödüllendirme ve cezalandırma ile yapılmasına karşı çıkarak, karşılıklı saygının ancak korkudan uzak bir ortamda ortaya çıkabileceğini savunur.
Soru 62
Irk ayrımını ortadan kaldırmak ve gelir adaletsizliğinin eğitime olumsuz yansımalarını asgari düzeye indirmek amacıyla kurulan alternatif okul modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mıknatıs okulları
B
Brocwood Park
C
Paideia okulları
D
Dalton Okulları
E
Montessori okulları
Açıklama:
Mıknatıs okulları, ırk ayrımını ortadan kaldırmak ve gelir adaletsizliğinin eğitime olumsuz yansımalarını asgari düzeye indirmek amacıyla kurulmuştur. Ayrımcılığa karşı bütünleştirme, işbirliğine dayalı öğretim etkinlikleri, çok kültürlülüğe dönük faaliyetler yürütmek, küçük tartışma grupları oluşturmak, der dışı etkinlikler ve özel projeler aracılığıyla öğrencilere çalışma imkânları sunmak, karşılıklı saygı, takdir ve farklı etnik kökene mensup olan öğrenci arkadaşlarıyla olumlu ilişkiler kurmak gibi hedefler de mıknatıs okulların amaçları ve özellikleri arasında yer almaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Waldorf okullarının yapılanması için benimsenen ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik, ırksal ve dinsel temelleri ne olursa olsun bütün çocuklar okula kabul edilir
B
Eğitim on iki yıl kesintisiz olacak, öğrenciler farklı farklı eğitim türlerine yönlendirilmez
C
Okul yönetiminde hiyerarşi, yetki zinciri vardır
D
Okul, her türlü ekonomik ve politik kontrolden tamamen bağımsız olmalıdır
E
İlköğretimin sekiz yılı boyunca bir sınıf aynı sınıf öğretmeni ile eğitimini sürdürmeli ve tamamlamalıdır
Açıklama:
Okul, öğretmenler tarafından yönetilmelidir. Okul yönetiminde hiyerarşi, yetki zinciri yoktur. Öğretmenler okulun isleyişini Steiner’in ilkeleri doğrultusunda kendileri belirlerler.
Soru 64
Aşağıdaki alternatif okul modellerinden hangisi akademik gelişimin yanı sıra özgürlük ve sorumluluk arasındaki dengeyi keşfetmek, meditasyon yoluyla iç çatışmadan kurtulmak ve doğanın takdir edilmesi yoluyla manevi gelişime odaklanır?
Seçenekler
A
Paideia Okulları
B
Dalton Okulları
C
Montessori okulları
D
Mıknatıs okulları
E
Brockwood Park Okulu
Açıklama:
Brockwood Park Okulu, 1969 yılında Hintli filozof ve eğitimci Jiddu Krishnamurti tarafından Londra yakınlarında kurulmuştur ve güçlü bir etik temele dayanmaktadır. Akademik gelişimin yanı sıra özgürlük ve sorumluluk arasındaki dengeyi keşfetmek, meditasyon yoluyla iç çatışmadan kurtulmak ve doğanın takdir edilmesi yoluyla manevi gelişime odaklanır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Okulun temel özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler
B
Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme becerisi ile demokratik ve işbirlikçi davranış geliştirmeyi hedefler
C
Öğrencilerin temel bir matematik, dil, fen ve sosyal bilimler bilgisine sahip olmasını amaçlar
D
Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak görür
E
Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir
Açıklama:
Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak değil rehber ve kolaylaştırıcı olarak teşvik eder.
Soru 66
Emile adlı eserinde Rousseau’nun öğretimsel amacı Emile’i mutlu, kendi kendine
yeterli ve özgür yetiştirmektir. Ancak bunu modern toplumun bireylerineğitimleri üzerindeki beklenti ve taleplerini ihmal ederek yetiştirmek sorun yaratacaktır.Bu nedenle Emile modern zamanların ‘doğal’ insanı olarak yetiştirilmesi
için 12 yaşına kadar kırsal bir alanda bakıcısı, öğretmeni ve diğer yetişkinlerle
birlikte yetiştirilecektir. Kendi kendine yeterli ve özgür olduğunda toplumla tanışacaktır. Rousseau'nun bu düşüncesinin amacı aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?
yeterli ve özgür yetiştirmektir. Ancak bunu modern toplumun bireylerineğitimleri üzerindeki beklenti ve taleplerini ihmal ederek yetiştirmek sorun yaratacaktır.Bu nedenle Emile modern zamanların ‘doğal’ insanı olarak yetiştirilmesi
için 12 yaşına kadar kırsal bir alanda bakıcısı, öğretmeni ve diğer yetişkinlerle
birlikte yetiştirilecektir. Kendi kendine yeterli ve özgür olduğunda toplumla tanışacaktır. Rousseau'nun bu düşüncesinin amacı aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Çocuğu kapasitesinin üzerindeki taleplerden uzak tutmaktır.
B
Çocuğun geçmiş çağ ile hesaplaşmasını sağlamaktır.
C
Çocuğu modern toplumun suç ve stresinden uzak tutmaktır.
D
Çocuğun organik besinler ve temiz hava içinde büyümesini sağlamaktır.
E
Çocuğun izole edilmesiyle modern toplumun hastalıklarından korumaktır.
Açıklama:
Rousseau’nun temel amacı çocuğun kendi kapasitesinin ötesinde her türlü talep ve istekten uzak tutmaktır. 12 yaşına geldiğinde Emile akıl yürütmek için gerekli olgunluğa ulaşmış olacaktır.
Soru 67
I- Fiziksel çevre ile olan etkileşim
II- Doğa
III- İnsan
Rousseau'ya göre eğitim yukarıdaki kaynakların hangilerinden gelmektedir?
II- Doğa
III- İnsan
Rousseau'ya göre eğitim yukarıdaki kaynakların hangilerinden gelmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b)
insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış
olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar
olarak düşünülür.
insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış
olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar
olarak düşünülür.
Soru 68
Dewey'e göre eğitim, (i) çocukların ilgilerini keşfetmeli, (ii) günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümüile ilişkilendirmeli, (iii) yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalıdır. Dewey'in bu görüşleri yazarın eğitimden beklentisinin hangi boyutuyla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi
B
Çocuğu eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması
C
Paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması
D
Merak ile sorgulama becerisini geliştirmesi
E
Akademik başarısını arttırmayı öğrenmesi
Açıklama:
Bu özellikler merak ve sorgulama becerisini geliştirme ile ilişkilidir.
Soru 69
Eleştirel kuramdan yararlanan bir öğretmenin aşağıdakilerden hangisini tercih etmesi beklenir?
Seçenekler
A
Sınıf otoritesini öncelemek
B
Müfredatı eksiksiz uygulamak
C
Öğrencileri merkeze almak
D
Akademik başarıyı yüceltmek
E
Okul politikalarını meşrulaştırmak
Açıklama:
Eleştirel kuramda öğrencilerin eğitim sürecinin merkezinde yer alması beklenmektedir.
Soru 70
Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi daha anlamlı hale getirmektedir. Bu durum Montessori yaklaşımının hangi ilkesiyle örtüşmektedir?
Seçenekler
A
Seçim
B
İlgi
C
Bağlamda öğrenme
D
Öğretmen- çocuk etkileşimi
E
Çevrede ve zihinde düzen
Açıklama:
Bağlamda Öğrenme: Anlamlı bağlamlarda öğrenmek, soyut bağlamlarda öğrenmeye göre daha derin ve zengindir. Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi
daha anlamlı hale getirmektedir.
daha anlamlı hale getirmektedir.
Soru 71
Yeni Okulu modeli, eğitim sisteminde uzak kalan ..... kırsal öğrencilerin eğitimini geliştirme konusundaki başarılarından dolayı ilham verici olarak tanımlanmaktadır. Boşluk aşağıdaki şıklardan hangisiyle doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Perulu
B
Kolombiyalı
C
Brezilyalı
D
Şilili
E
Uruguaylı
Açıklama:
Yeni Okulu modeli, eğitim sisteminde uzak kalan Kolombiyalı kırsal öğrencilerin eğitimini geliştirme konusundaki başarılarından dolayı ilham verici olarak tanımlanmaktadır.
Soru 72
I- Dünyanın en iyi üniversitelerine öğrenci yetiştirmek II- Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek III- Doğal dünyayı takdir etmek Yukarıdakilerden hangileri Brockwood Okulu'nun amaçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Krishnamurti’nin birçok kamuya açık söyleşisinde ve kitaplarında belirttiği Brockwood Park Okulunun amaçları şu şekilde özetlenebilir (A Brockwood Education is Unique”,2017):
• Bütün insanlığı eğitmek
• Özgürlük ve sorumlulukların başkalarıyla ve modern toplumda ne gibi ilişkide
olduğunu keşfetmek
• Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
• Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
• Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
• Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
• Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
• Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği
bulmak
• Bütün insanlığı eğitmek
• Özgürlük ve sorumlulukların başkalarıyla ve modern toplumda ne gibi ilişkide
olduğunu keşfetmek
• Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
• Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
• Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
• Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
• Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
• Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği
bulmak
Soru 73
Paideia okullarının eğitim ilkeleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Öğrencilerin başarı durumları bireysel yetenekleri ve kabiliyetleri ölçüsünde
değerlendirilmelidir.
değerlendirilmelidir.
B
Okul müdürü yalnızca yönetici olarak görülmelidir.
C
Öğretmenlik mesleğine kendini adayanların primi motivasyondur.
D
Bütün çocuklar aynı imkân ve kalitede eğitimi hak etmektedir.
E
Öğrencilerin başarı durumları bireysel yetenekleri ve kabiliyetleri ölçüsünde
değerlendirilmelidir.
değerlendirilmelidir.
Açıklama:
Okul müdürü sadece bir yönetici değildir. Okul müdürü okulu planlayıp
organize ederken öğretim kadrosu ile meşgul olmayı ihmal etmemelidir.
organize ederken öğretim kadrosu ile meşgul olmayı ihmal etmemelidir.
Soru 74
Özellikle ırktan kaynaklanan farklılıkların yarattığı eşitsizliği gidermek amacıyla kurulan okul aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Montessori
B
Mıknatıs
C
Brockwood
D
Waldorf
E
Paideia
Açıklama:
Mıknatıs okulları,
ırk ayrımını ortadan kaldırmak ve gelir adaletsizliğinin eğitime olumsuz yansımalarını
asgari düzeye indirmek amacıyla kurulduğundan, devlet bu okullara
maddi olarak büyük destek sağlamaktadır
ırk ayrımını ortadan kaldırmak ve gelir adaletsizliğinin eğitime olumsuz yansımalarını
asgari düzeye indirmek amacıyla kurulduğundan, devlet bu okullara
maddi olarak büyük destek sağlamaktadır
Soru 75
Waldorf okulları hangi düşünürün yaklaşımlarından türemiştir?
Seçenekler
A
Steiner
B
Montessori
C
Rousseau
D
Dewey
E
Neill
Açıklama:
Waldorf yaklaşımı ilk olarak Rudolf Steiner tarafından 1919 yılında Almanya’da
ortaya çıkmıştır.
ortaya çıkmıştır.
Soru 76
I. Sorgulama
II. Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
III. Eğitici bir proje niteliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Le Garange'ın deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik Dewey’in ilkeleri dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak ortaya koyduğu ölçütlerdendir?
II. Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
III. Eğitici bir proje niteliği
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Le Garange'ın deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik Dewey’in ilkeleri dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak ortaya koyduğu ölçütlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Le Garange (2009) deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik Dewey’in
bu iki ilkesinin dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak yedi
ölçüt ortaya koymuştur. Bu ölçütler şu biçimde sıralanabilir: Sorgulama, Yansıtıcı düşünme ve etkinlik, Eğitici bir proje niteliği, Somut ve soyut bilgi, Büyük bir topluluk, Yurttaşlık ve Demokrasidir.
bu iki ilkesinin dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak yedi
ölçüt ortaya koymuştur. Bu ölçütler şu biçimde sıralanabilir: Sorgulama, Yansıtıcı düşünme ve etkinlik, Eğitici bir proje niteliği, Somut ve soyut bilgi, Büyük bir topluluk, Yurttaşlık ve Demokrasidir.
Soru 77
I. hazırlanmış çevre
II. hazırlanmış yetişkin
III. sorumluluk sahibi bir özgürlük
Yukarıdakilerden hangisi Montessori yönteminin dayandığı ilkelerdendir?
II. hazırlanmış yetişkin
III. sorumluluk sahibi bir özgürlük
Yukarıdakilerden hangisi Montessori yönteminin dayandığı ilkelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Montessori yöntemi, üç temel ilkeye dayanmaktadır. Bunlar; (a) hazırlanmış çevre, (b) hazırlanmış yetişkin (rehber) ve (c) sorumluluk sahibi bir özgürlüktür..
Soru 78
I. Hareket ve Biliş
II. Çevrede ve Zihinde Düzen
III. Bağlamda Öğrenme
Yukarıdakilerden hangisi Montessori eğitiminin temel unsurları arasındadır?
II. Çevrede ve Zihinde Düzen
III. Bağlamda Öğrenme
Yukarıdakilerden hangisi Montessori eğitiminin temel unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Montessori eğitiminin 8 temel unsuru şu şekilde belirtilmiştir (Lilliard, 2005: akt. Edwards, 2006; Bruggeman, 2011):
• Hareket ve Biliş: Hareket ve biliş birbirlerinden ayrılmaz bir bütündür. Hareket, düşünme ve öğrenmeyi kolaylaştırmada etkilidir.
• Seçim: İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
• İlgi: İnsanlar önceki bilgileri üzerine kurulu ve dikkatlerini çeken konulara daha çok ilgi gösterirler. İlgi öğrenmeyi kolaylaştırır.
• Dışsal Ödül Olmaması: her ne kadar dışsal ödüllerin davranışı pekiştirme aşamasında olumlu etki yarattığı düşünülse de; bu ödüller geri alındıklarında, motivasyonu olumsuz yönde etkileyebilirler.
• Arkadaşlardan Öğrenme: İşbirlikçi öğrenme ortamlarının öğrenme sürecine olumlu bir katkısı vardır. Çocuklar arkadaşlarından, gözlem yoluyla, taklitle ve grup çalışmaları yaparak daha iyi öğrenme yaşamı gerçekleştirirler.
• Bağlamda Öğrenme: Anlamlı bağlamlarda öğrenmek, soyut bağlamlarda öğrenmeye göre daha derin ve zengindir. Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi daha anlamlı hale getirmektedir.
• Öğretmen- Çocuk Etkileşimi: İstenen sonuçları ortaya çıkarmak için duyarlı, esnek ve uyumlu bir öğretim gerçekleşmelidir. Çocukların, güvenilir ve samimi, aynı zamanda da kontrol noktasında esnek olan bir ebeveyn veya öğretmen rehberliğinden faydalanmaları gerekmektedir.
• Çevrede ve Zihinde Düzen: Çevre düzeni, zihinsel süreçlerin düzenlenmesini sağlar ve çocuk için yararlıdır. Montessori sınıfları, malzemelerin ortamdaki dağılımları bakımından oldukça düzenlidirler ve çocuklar tarafından sistemli kullanım için hazırlanmışlardır.
• Hareket ve Biliş: Hareket ve biliş birbirlerinden ayrılmaz bir bütündür. Hareket, düşünme ve öğrenmeyi kolaylaştırmada etkilidir.
• Seçim: İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
• İlgi: İnsanlar önceki bilgileri üzerine kurulu ve dikkatlerini çeken konulara daha çok ilgi gösterirler. İlgi öğrenmeyi kolaylaştırır.
• Dışsal Ödül Olmaması: her ne kadar dışsal ödüllerin davranışı pekiştirme aşamasında olumlu etki yarattığı düşünülse de; bu ödüller geri alındıklarında, motivasyonu olumsuz yönde etkileyebilirler.
• Arkadaşlardan Öğrenme: İşbirlikçi öğrenme ortamlarının öğrenme sürecine olumlu bir katkısı vardır. Çocuklar arkadaşlarından, gözlem yoluyla, taklitle ve grup çalışmaları yaparak daha iyi öğrenme yaşamı gerçekleştirirler.
• Bağlamda Öğrenme: Anlamlı bağlamlarda öğrenmek, soyut bağlamlarda öğrenmeye göre daha derin ve zengindir. Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi daha anlamlı hale getirmektedir.
• Öğretmen- Çocuk Etkileşimi: İstenen sonuçları ortaya çıkarmak için duyarlı, esnek ve uyumlu bir öğretim gerçekleşmelidir. Çocukların, güvenilir ve samimi, aynı zamanda da kontrol noktasında esnek olan bir ebeveyn veya öğretmen rehberliğinden faydalanmaları gerekmektedir.
• Çevrede ve Zihinde Düzen: Çevre düzeni, zihinsel süreçlerin düzenlenmesini sağlar ve çocuk için yararlıdır. Montessori sınıfları, malzemelerin ortamdaki dağılımları bakımından oldukça düzenlidirler ve çocuklar tarafından sistemli kullanım için hazırlanmışlardır.
Soru 79
I. Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
II. Çocuk haklarına saygı esastır.
III. Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
Yukarıdakilerden hangisi Yeni Okulun temel özellikleri arasındadır?
II. Çocuk haklarına saygı esastır.
III. Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
Yukarıdakilerden hangisi Yeni Okulun temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yeni Okulun temel özellikleri şöyle sıralanabilir (Colbert, 2009).
• Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler. Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme becerisi ile demokratik ve işbirlikçi davranış geliştirmeyi hedefler. Bununla birlikte öğrencilerin temel bir matematik, dil, fen ve sosyal bilimler bilgisine sahip olmasını amaçlar.
• Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak değil rehber ve kolaylaştırıcı olarak teşvik eder.
• Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
• Çocuk haklarına saygı esastır.
• Ana hedef, öğretmenin öğrenme süreçlerini yönlendirme ve değerlendirme becerilerini geliştirerek öğrenim sürecinde harcanan zamanı kısaltmaktır.
• Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
• Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
• Katılım, sistemin tüm bileşenlerinin birleştiği boyuttur ve öğrenme sürecinin kalitesine, sürdürülebilirliğine ve etkisine katkıda bulunur.
• Değişimin ve reformun gerçek aktörleri öğretmenler, çocuklar ve diğer topluluklardır.
• Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler. Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme becerisi ile demokratik ve işbirlikçi davranış geliştirmeyi hedefler. Bununla birlikte öğrencilerin temel bir matematik, dil, fen ve sosyal bilimler bilgisine sahip olmasını amaçlar.
• Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak değil rehber ve kolaylaştırıcı olarak teşvik eder.
• Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
• Çocuk haklarına saygı esastır.
• Ana hedef, öğretmenin öğrenme süreçlerini yönlendirme ve değerlendirme becerilerini geliştirerek öğrenim sürecinde harcanan zamanı kısaltmaktır.
• Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
• Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
• Katılım, sistemin tüm bileşenlerinin birleştiği boyuttur ve öğrenme sürecinin kalitesine, sürdürülebilirliğine ve etkisine katkıda bulunur.
• Değişimin ve reformun gerçek aktörleri öğretmenler, çocuklar ve diğer topluluklardır.
Soru 80
I. Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
II. Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
III. Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
Yukarıdakilerden hangisi Brockwood Park Okulunun amaçları arasındadır?
II. Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
III. Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
Yukarıdakilerden hangisi Brockwood Park Okulunun amaçları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Brockwood Park Okulunun amaçları şu şekilde özetlenebilir:
• Bütün insanlığı eğitmek
• Özgürlük ve sorumlulukların başkalarıyla ve modern toplumda ne gibi ilişkide olduğunu keşfetmek
• Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
• Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
• Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
• Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
• Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
• Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği bulmak
• Bütün insanlığı eğitmek
• Özgürlük ve sorumlulukların başkalarıyla ve modern toplumda ne gibi ilişkide olduğunu keşfetmek
• Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
• Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
• Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
• Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
• Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
• Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği bulmak
Soru 81
Jean-Jacques Rousseau’ya göre eğitimin temel kaynakları nelerdir?
Seçenekler
A
Doğa, insan ve şeyler
B
Doğa, insan ve sezgiler
C
İnsan, şeyler ve sezgiler
D
Sezgiler, inanç ve doğa
E
İnanç, şeyler ve insan
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar olarak düşünülür.
Soru 82
Jean-Jacques Rousseau ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
1762’de yayınlanan Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal taleplerini tam olarak karşılamaktadır.
B
Çalışmaları geleneksel kitlesel eğitime karşı çıkan ve alternatif eğitim ve okul modellerine ilham kaynağı olmuştur.
C
Günümüzde eğitim felsefesi, sosyolojisi ve yönetiminde sıklıkla kullanılan ‘çocuk merkezli’, ilerlemeci ve insan merkezli kuramlar hariç tüm kuramlara kaynaklık etmiştir.
D
Rousseau’ya göre eğitim dört temel kaynaktan gelmektedir.
E
Rousseau’nun öğretim programı bireylerin sadece zihinsel gelişimlerine göre yapılandırılmış bir süreci öngörmektedir.
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau 1762’de yayınlanan Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışmıştır. Rousseau’nun çalışmaları 20. yüzyılın başlarından itibaren sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan geleneksel kitlesel eğitime karşı çıkan ve alternatif eğitim ve okul modellerine ilham kaynağı olmuştur. Özellikle günümüzde eğitim felsefesi, sosyolojisi ve yönetiminde sıklıkla kullanılan ‘çocuk merkezli’, ilerlemeci ve insan merkezli kuramlara kaynaklık etmiştir.
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar olarak düşünülür. Eğitimin kaynağı olarak insan ile anlatılmak istenen ise diğer insanların düşünce ve inançlarına ilişkin içselleştirdiklerimizle ilgilidir. Eğitimin kaynağı olarak doğa ise Rousseau’nun düşünce yapısında tanımlama açısından diğer ögelere göre daha az belirgin ifade edilmiştir. Bu anlamda ‘doğa’ insanların kendi gelişimleriyle ilişkilendirilmiştir. Doğadan kaynaklanan eğitim ise insanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri olarak tanımlanabilir. İyi bir eğitim için bu öğelerin bir bütünlük içinde uyum içinde olmaları gerekir. Psiko-fiziksel gelişimimiz değiştirilemeyeceğinden eğitimin kaynağı olarak insanlardan ve şeylerden gelen öğrendiklerimiz, doğan gelen ve öğrendiklerimizle uyumlu hale getirilmelidir. Bu anlamıyla Rousseau’nun öğretim programı bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerine göre yapılandırılmış bir süreci öngörmektedir.
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar olarak düşünülür. Eğitimin kaynağı olarak insan ile anlatılmak istenen ise diğer insanların düşünce ve inançlarına ilişkin içselleştirdiklerimizle ilgilidir. Eğitimin kaynağı olarak doğa ise Rousseau’nun düşünce yapısında tanımlama açısından diğer ögelere göre daha az belirgin ifade edilmiştir. Bu anlamda ‘doğa’ insanların kendi gelişimleriyle ilişkilendirilmiştir. Doğadan kaynaklanan eğitim ise insanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri olarak tanımlanabilir. İyi bir eğitim için bu öğelerin bir bütünlük içinde uyum içinde olmaları gerekir. Psiko-fiziksel gelişimimiz değiştirilemeyeceğinden eğitimin kaynağı olarak insanlardan ve şeylerden gelen öğrendiklerimiz, doğan gelen ve öğrendiklerimizle uyumlu hale getirilmelidir. Bu anlamıyla Rousseau’nun öğretim programı bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerine göre yapılandırılmış bir süreci öngörmektedir.
Soru 83
Dewey, …………….. felsefenin eğitimdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmıştır.
Boş bırakılan yere aşağıdaki akımlardan hangisinin getirilmesi doğru olur?
Boş bırakılan yere aşağıdaki akımlardan hangisinin getirilmesi doğru olur?
Seçenekler
A
Empirist
B
Rasyonalist
C
Entüisyonist
D
Pragmatist
E
Determinist
Açıklama:
Pragmatist felsefeyi benimseyen bir düşünür olarak Dewey, kendisini yazılarında pragmatist olarak tanımlamamasına karşın, bu felsefenin eğitimdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmıştır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Dewey’in eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır.
B
Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
C
Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
D
Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
E
Gelişim sadece biyolojik açıdan değerlendirilmelidir.
Açıklama:
Çocukların eğitimlerini yaşam içindeki deneyimlerine dayandıran Dewey, özellikle ‘Nasıl Düşünürüz’ (1933) ve ‘Deneyim ve Eğitim’ (1938) adlı çalışmalarında organik ve bütüncül bir eğitim modelini savunmuştur. Eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımları şunlardır:
- Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
- Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır.
- Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
- Aile ve akran çevresinde yer alan konuşma gruplarına katılarak, basit karamalardan karmaşık problemleri çözmeye kadar gelişimsel olarak ilerleyerek öğrenirler.
- Gelişim biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir.
- Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
Soru 85
Dewey’in bir okuldan temel beklentisi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Günlük yaşama okulda değinmemesi
B
Çocuğu sadece yeni kavramlarla tanıştırması
C
Bireysel ilişki ve etkileşimleri anlatmaya çalışması
D
Merak ile sorgulama becerisini geliştirmesi
E
Bilimsel sorgulamadan çok günlük hayatı sorgulamaya yöneltmeli
Açıklama:
Dewey’in bir okuldan temel beklentisi; (a) günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, (b) çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, (c) paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve (d) merak ile sorgulama becerisini geliştirmesidir. Merak ve sorgulama becerisini geliştirmek için okul öncelikle (i) çocukların ilgilerini keşfetmeli, (ii) günlük hayatta karşılaşılan sıradan sorunların çözümü ile ilişkilendirmeli, (iii) yavaş yavaş problemler ve çözümlerinin soyutluğunu ve karmaşıklığını arttırmalıdır. Merak ve sorgulama becerisinin geliştirilmesinde; laboratuvar ortamlarında, sistematik bilimsel kontrol altında gerçekleştirilecek deneysel koşullardaki bilimsel sorgulama temel olmalıdır. Bir çocuk gelecek kariyerinde böylesine formal bir merak ve sorgulamayı pratik olarak yaşayamayacağı varsayımına karşın, bilimsel sorgulamaya ilişkin becerileri takdir edebilmesi için bu tür bir sorgulama deneyimi önemlidir.
Soru 86
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi eğitimin kültürel bağlamda çözümlenmesi gerektiğini savunmamaktadır?
Seçenekler
A
Foster
B
Dewey
C
Greenfield
D
Bates
E
Giroux
Açıklama:
Eleştirel bakış açısıyla okulu yönetmek, dünyayı yönetmekten çok, değiştirmeyi hayal etme işidir. Giroux’un da için de yer aldığı bazı kuramcılar, eğitim yönetiminde eleştirel kurama dayalı çalışmalara öncelik vermektedirler. Eleştirel kuramcılar, soyut kuram ve yaklaşımları reddeder ve okulların toplumsal, iktisadi ve politik zeminini dikkate alırlar. Girox’a göre öğretmenler, çok büyük eleştirel imkâna sahiptirler, zira öğretmenler kendilerinin yaşadığı değişimler yanında öğrencilerin ve toplumun yaşadığı değişimleri de etkileme gücüne sahiptirler.
Foster, Greenfield, ve Bates gibi Giroux da eğitimin kültürel bağlamda çözümlenmesi gerektiğini savunur. Bu sayede eğitim örgütleri asli işlevleri olan, olması gereken kültürün korunması, dönüştürülmesi ve yeniden oluşturulması sürecinde etkin rol oynarlar.
Foster, Greenfield, ve Bates gibi Giroux da eğitimin kültürel bağlamda çözümlenmesi gerektiğini savunur. Bu sayede eğitim örgütleri asli işlevleri olan, olması gereken kültürün korunması, dönüştürülmesi ve yeniden oluşturulması sürecinde etkin rol oynarlar.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Freire ve Giroux’a göre eleştirel eğitim kuramının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Toplumsal yapıda güç sadece bilginin üretimiyle ilişkilidir.
B
Toplumsal yapıda politik güçten yoksun, sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajlı grupta yer alan bireylerin özgürleşmesi için eleştirel bir bakış açısı ile sorgulamamaları gereklidir.
C
Okul ve öğretmen toplumla, toplumsal sorunlarla ilgilidir ve öğrencilere sorun çözme yöntemini temel alarak toplumsal sorunlara yönelik bir bilinç kazandırır.
D
Öğrencinin pasif olarak öğrenme ortamında yer aldığı, sorun çözme yöntemiyle eleştirel bir bilinç kazandığı öğretim sürecine gereksinme vardır.
E
Öğrencilere problem çözme ve sorgulama yöntemi ile kazandıkları eleştirel bilinçle var olan gerçeğe müdahale etmemeleri gerektiği öğretilir.
Açıklama:
Freire (1998) ve Giroux (1997) göre eleştirel eğitim kuramının özelliklerinden bazıları şu biçimde sıralanabilir:
- Toplumsal yapıda güç, bilgi ve bilginin üretimiyle ilişkilidir.
- Bu anlamıyla eğitim sadece bilginin üretimi ve kazanılmasının ötesinde gücü kazanma ve meşrulaştırmaya yönelik politik bir anlam taşır.
- Toplumsal yapıda politik güçten yoksun, sosyal ve ekonomik açıdan dezavantajlı grupta yer alan bireylerin (Freire’e göre ezilenlerin) özgürleşmesi için eleştirel bir bakış açısı ile sorgulamaları gereklidir.
- Okul ve öğretmen toplumla, toplumsal sorunlarla ilgilidir ve öğrencilere sorun çözme yöntemini temel alarak toplumsal sorunlara yönelik bir bilinç kazandırır.
- Öğretmenlerin öğretim içeriğini seçtiği ve öğrencilerin uyduğu, öğretmenin otorite öğrencinin ise otoriteye uyan olduğu bir öğretim ekseninde hiç kullanmayacakları bilgileri sorgulamadan depoladığı eğitim anlayışı var olan güç ilişkilerini yeniden üretir ve toplumsal bir değişim yaratmaz.
- Öğrencilerin sorgulamadan depoladıkları bilgilerin kazanıldığı eğitim Freire tarafından ‘Bankacı Eğitim’ olarak adlandırılır.
- Öğrencinin aktif olarak öğrenme ortamında yer aldığı, sorun çözme yöntemiyle eleştirel bir bilinç kazandığı, kazanılan eleştirel bilinçle ahlaki olarak ‘doğru’ olanı yaptığı bir öğretim sürecine gereksinme vardır. Bu süreçte öğrenciler bir birey olarak özgürleşecektir.
- Öğretim tasarımında öğretmen öğrencilerini dinler, onların sınıf ortamına getirdikleri sorunları seçer, problem çözme ve tümevarım yöntemi ile öğrencilerde gerçek dünyaya ilişkin bilgilerin oluşmasını sağlar. Öğrenciler problem çözme ve sorgulama yöntemi ile kazandıkları eleştirel bilinçle var olan gerçeğe müdahale ederler.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi alternatif okullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Montessori Okulları
B
Dalton Okulları
C
Brockwood Park Okulu
D
Mıknatıs Okullar
E
Roma Okulları
Açıklama:
Yirminci yüzyılın başlarından itibaren eğitim felsefesi ve sosyolojisi bağlamında tartışılan ve hayata geçirilen alternatif okullar, günümüz modern dünyasında eğitim sistemlerinin yaşadığı krizler ve bu krizlerin çözümü bağlamında yeniden düşülmekte ve irdelenmektedir. Tartışmaların temelinde okulların yapısı, yönetimi ve bir sistem olarak işleyişinin ötesinde üzerine kuruldukları paradigmaların eğitim felsefeleri, bu felsefelere bağlı olarak ortaya çıkan insan yetiştirme modellerinin ideal ve ilkeleri yer almaktadır. Bu modellerden bazıları halen dünyanın farklı ülkelerinde yaygınlık kazanarak model niteliği kazanırken, bir kısmı ise eğitim tarihinde felsefelerinin uygulamadaki sonuçları itibariyle önemli bir referans olarak değerlendirilmektedir. Bu bölümde; Montessori Okulları, Yeni Okul (Escuelas Nuevas), Dalton Okulları, Brockwood Park Okulu, Paideia Okulları, Mıknatıs Okullar, A.S. Neill Özgür Okul Hareketi ve Waldorf Okulları eğitime ilişkin temel ilkeleri ve varsayımlarıyla tartışılmaya çalışılmıştır.
Soru 89
İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
Verilen bilgi Montessori eğitiminin hangi temel unsuruyla ilgilidir?
Verilen bilgi Montessori eğitiminin hangi temel unsuruyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Hareket ve biliş
B
Seçim
C
Dışsal ödül olmaması
D
Bağlamda öğrenme
E
Öğretmen-çocuk etkileşimi
Açıklama:
Montessori eğitiminin 8 temel unsuru şu şekilde belirtilmiştir:
- Hareket ve Biliş: Hareket ve biliş birbirlerinden ayrılmaz bir bütündür. Hareket, düşünme ve öğrenmeyi kolaylaştırmada etkilidir.
- Seçim: İnsanlar kendi yaşamlarında öz kontrolü sağladıklarında, öğrenme becerileri gelişir. Öz-kontrol, çocukların konsantrasyonlarını yükseltir.
- İlgi: İnsanlar önceki bilgileri üzerine kurulu ve dikkatlerini çeken konulara daha çok ilgi gösterirler. İlgi öğrenmeyi kolaylaştırır.
- Dışsal Ödül Olmaması: her ne kadar dışsal ödüllerin davranışı pekiştirme aşamasında olumlu etki yarattığı düşünülse de; bu ödüller geri alındıklarında, motivasyonu olumsuz yönde etkileyebilirler.
- Arkadaşlardan Öğrenme: İşbirlikçi öğrenme ortamlarının öğrenme sürecine olumlu bir katkısı vardır. Çocuklar arkadaşlarından, gözlem yoluyla, taklitle ve grup çalışmaları yaparak daha iyi öğrenme yaşamı gerçekleştirirler.
- Bağlamda Öğrenme: Anlamlı bağlamlarda öğrenmek, soyut bağlamlarda öğrenmeye göre daha derin ve zengindir. Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi daha anlamlı hale getirmektedir.
- Öğretmen-Çocuk Etkileşimi: İstenen sonuçları ortaya çıkarmak için duyarlı, esnek ve uyumlu bir öğretim gerçekleşmelidir. Çocukların, güvenilir ve samimi, aynı zamanda da kontrol noktasında esnek olan bir ebeveyn veya öğretmen rehberliğinden faydalanmaları gerekmektedir.
- Çevrede ve Zihinde Düzen: Çevre düzeni, zihinsel süreçlerin düzenlenmesini sağlar ve çocuk için yararlıdır. Montessori sınıfları, malzemelerin ortamdaki dağılımları bakımından oldukça düzenlidirler ve çocuklar tarafından sistemli kullanım için hazırlanmışlardır.
Soru 90
- Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
- Çocuk haklarına saygı esastır.
- Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
Seçenekler
A
Yeni Okul (Escuelas Nuevas)
B
Montessori Okulları
C
Dalton Okulları
D
Brockwood Park Okulu
E
Mıknatıs Okullar
Açıklama:
Yeni Okulun temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler. Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme becerisi ile demokratik ve işbirlikçi davranış geliştirmeyi hedefler. Bununla birlikte öğrencilerin temel bir matematik, dil, fen ve sosyal bilimler bilgisine sahip olmasını amaçlar.
- Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak değil rehber ve kolaylaştırıcı olarak teşvik eder.
- Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
- Çocuk haklarına saygı esastır.
- Ana hedef, öğretmenin öğrenme süreçlerini yönlendirme ve değerlendirme becerilerini geliştirerek öğrenim sürecinde harcanan zamanı kısaltmaktır.
- Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
- Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
- Katılım, sistemin tüm bileşenlerinin birleştiği boyuttur ve öğrenme sürecinin kalitesine, sürdürülebilirliğine ve etkisine katkıda bulunur.
- Değişimin ve reformun gerçek aktörleri öğretmenler, çocuklar ve diğer topluluklardır.
Soru 91
- Doğa
- Akıl
- İnsan
- Deneyim
- Şeyler
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I,III ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Rousseau’ya göre eğitim 3 temel kaynaktan gelmektedir. Bunlar (a) doğa, (b) insan ve (c) şeylerdir. Rousseau’nun eğitim ‘şeylerden’ gelir ifadesi sezgisel bir çıkış olarak kabul edilir ve fiziksel çevremizle olanlarla etkileşimimizden kazanılanlar olarak düşünülür. Eğitimin kaynağı olarak insan ile anlatılmak istenen ise diğer insanların düşünce ve inançlarına ilişkin içselleştirdiklerimizle ilgilidir. Eğitimin kaynağı olarak doğa ise Rousseau’nun düşünce yapısında tanımlama açısından diğer ögelere göre daha az belirgin ifade edilmiştir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Dewey’in okuldan temel beklentilerinden değildir?
Seçenekler
A
Günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi
B
Çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması
C
Ezber ve tekrara dayalı eğitim imkanı sunması
D
Paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması
E
Merak ile sorgulama becerisini geliştirmesi
Açıklama:
Dewey’in bir okuldan temel beklentisi; (a) günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, (b) çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, (c) paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve (d) merak ile sorgulama becerisini geliştirmesidir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Dewey’in eğitim felsefesine göre çocuklara yönelik temel varsayımlardan değildir?
Seçenekler
A
Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır
B
Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
C
Gelişim biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir.
D
Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
E
Aile ve içinde bulunduğu topluluklardan bağımsız olarak öğrenen bireylerdir.
Açıklama:
Dewey’in eğitim felsefesine ve modeline ilişkin çocuklara yönelik temel varsayımları şunlardır:
- Çocuklar; biyolojik, psikolojik ve sosyal organizmalardır
- Diğer canlıların aksine yardıma muhtaç doğarlar yavaş yavaş ailelerinin desteği ile olgunlaşırlar.
- Aile ve içinde bulunduğu topluluklarda öğrenen sosyal bireylerdir.
- Aile ve akran çevresinde yer alan konuşma gruplarına katılarak, basit karamalardan karmaşık problemleri çözmeye kadar gelişimsel olarak ilerleyerek öğrenirler.
- Gelişim biyolojik olmasına karşın aynı zamanda bireyin tüm yönlerini kapsayacak biçimde duygusal, kişisel ve sosyaldir.
- Merak ve sorgulama çocuk için ve çocuğun gelişimde okul için temel kavramdır.
Soru 94
- Michael Apple
- Maria Montessori
- Henry Giroux
- Paul Freire
- Jan Jacques Rousseau
Seçenekler
A
IV ve V
B
III ve V
C
I, III ve V
D
I, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Öncü kuramcıları arasında Paul Freire, Michael Apple ve Henry Giroux yer aldığı eleştirel eğitim kuramı alan yazında ‘eleştirel pedagoji’ olarak ta adlandırılmaktadır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi eleştirel pedagojinin özünü ifade etmez?
Seçenekler
A
Öğrencilere özgürlük bilincinin kazandırılması
B
Öğrencilere toplumsal kültür ve birikiminin doğrudan aktarılması
C
Otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması
D
Güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması
E
Bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması
Açıklama:
Marksist geleneğin temel ilkelerinin eğitim bilimi açısında yeniden değerlendirildiği kuramın özünde (a) öğrencilere özgürlük bilincinin kazandırılması, (b) otoriter eğilimlere yönelik farkındalık kazandırılması, (c) güç ve bilgi ilişkisinin kavratılması ve (d) bireysel eylemlerle değişime yönelik toplumsal bir dönüşüm başlatılması vardır.
Soru 96
- Hareket ve Biliş
- Dışsal Ödül Olmaması
- Arkadaşlardan Öğrenme
- Bağlamda Öğrenme
- Çevrede ve Zihinde Düzen
Seçenekler
A
III ve IV
B
II ve V
C
I, II ve III
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Montessori eğitiminin 8 temel unsuru şu şekilde belirtilmiştir:
- Hareket ve Biliş
- Seçim
- İlgi
- Dışsal Ödül Olmaması
- Arkadaşlardan Öğrenme
- Bağlamda Öğrenme
- Öğretmen- Çocuk Etkileşimi
- Çevrede ve Zihinde Düzen
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Okul (Escuelas Nuevas) sisteminin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler.
B
Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak teşvik eder.
C
Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
D
Çocuk haklarına saygı esastır.
E
Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar.
Açıklama:
Yeni Okulun temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Sistem yansıtıcı, aktif ve katılımcı öğrenme süreçleri geliştirmeyi hedefler. Bilgiyi yeni durumlara uyarlayabilme becerisi ile demokratik ve işbirlikçi davranış geliştirmeyi hedefler. Bununla birlikte öğrencilerin temel bir matematik, dil, fen ve sosyal bilimler bilgisine sahip olmasını amaçlar.
- Sistem öğretmen rolünü gerçeklerin bir aktarıcısı olarak değil rehber ve kolaylaştırıcı olarak teşvik eder.
- Eğitim aktif, katılımcı, çocuk merkezli ve kişiselleştirilmiştir.
- Çocuk haklarına saygı esastır.
- Ana hedef, öğretmenin öğrenme süreçlerini yönlendirme ve değerlendirme becerilerini geliştirerek öğrenim sürecinde harcanan zamanı kısaltmaktır.
- Yeni Okul, öğretmenler, çocuklar ve yerel topluluklarla bir ortaklığı destekler.
- Anne babalar, akraba ve toplumun okul faaliyetlerine katılma imkânı sunar ve kültürlerinin günlük okul etkinliklerinde tamamen değerli olmasını sağlar.
- Katılım, sistemin tüm bileşenlerinin birleştiği boyuttur ve öğrenme sürecinin kalitesine, sürdürülebilirliğine ve etkisine katkıda bulunur.
- Değişimin ve reformun gerçek aktörleri öğretmenler, çocuklar ve diğer topluluklardır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Brockwood Park Okulunun amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bütün insanlık yerine elit ve zeka bakımından avantajlı bir kesimi eğitmek
B
Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
C
Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
D
Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
E
Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği bulmak
Açıklama:
Brockwood Park Okulunun amaçları şu şekilde özetlenebilir:
- Bütün insanlığı eğitmek
- Özgürlük ve sorumlulukların başkalarıyla ve modern toplumda ne gibi ilişkide olduğunu keşfetmek
- Bencil davranmaktan ve iç çatışmadan kurtulma ihtimalini keşfetmek
- Kendi yeteneklerini ve doğru mesleği keşfetmek
- Akademik çalışmalar ve günlük davranışlarda mükemmellik hissi uyandırmak
- Vücudun uygun bakımı, kullanımı ve egzersizini öğrenmek
- Doğal dünyayı takdir etmek, içindeki yerimizi ve sorumluluğumuzu görmek
- Sessizliğe değer verme ve düzen duygusuna sahip olmaktan gelen netliği bulmak
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi temel felsefesini “beyin, kalp ve eller” olarak belirlemiş ve çocukların hem fiziksel hem de psikolojik olarak belirli aşamalardan geçtiğini savunan alternatif okul modelidir?
Seçenekler
A
Özgür Okul Hareketi
B
Mıknatıs Okulları
C
Paidea Okulları
D
Waldorf Okulları
E
Dalton Okulları
Açıklama:
Waldorf yaklaşımı ilk olarak Rudolf Steiner tarafından 1919 yılında Almanya’da ortaya çıkmıştır. Steiner çocukların hem fiziksel hem de psikolojik olarak belirli gelişimsel aşamalardan geçtiğini savunmuştur. O, bu gelişim aşamalarında farklı yetenek, ilgi ve problemler ortaya çıktığını belirtmiş ve her yeni aşamanın çok büyük önem teşkil ettiğini desteklemiştir. Her çocuğun farklı bireysel ihtiyaçları, karakteri, düşünce, duygu ve hareket kapasitesi vardır. Dolayısıyla her çocuk için özel ilgi gösterilmesi gerekmektedir. Waldorf programının temel amacı çocuğu bütünüyle eğitmektir; “Beyin, kalp ve eller” bu programın temel felsefesini oluşturmaktadır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi öğrencilerin hiçbir siyasal ideolojiye, dinsel ve ahlaki dayatmaya maruz kalmama özgürlükleri olduğunu ifade eden alternatif okuldur?
Seçenekler
A
Özgür Okul Hareketi
B
Mıknatıs Okulları
C
Paidea Okulları
D
Waldorf Okulları
E
Summerhill Okulu
Açıklama:
Neil’ın kurduğu Summerhill okulunun temel varsayımları şunlardır:
- Çocuklar doğuştan iyidirler.
- Çocuklar özgür olmalıdırlar ve özgürlük onların öz motivasyonlarını geliştirir.
- Öğrencilerin hiçbir siyasal ideolojiye, dinsel ve ahlaki dayatmaya maruz kalmama özgürlükleri vardır…
Soru 101
Hangileri alternatif okullarda öğretmen rollerindendir?
I. rehber (Montessori)
II. öğretim destekçisi (Dalton okulları)
III. bütün insanlığı eğitmek ( Brockwood Park Okulu)
I. rehber (Montessori)
II. öğretim destekçisi (Dalton okulları)
III. bütün insanlığı eğitmek ( Brockwood Park Okulu)
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
I. rehber (Montessori)
II. öğretim destekçisi (Dalton okulları)
III. bütün insanlığı eğitmek Okulun amacıdır,
I-II
II. öğretim destekçisi (Dalton okulları)
III. bütün insanlığı eğitmek Okulun amacıdır,
I-II
Soru 102
I-Doğa
II-Bilgi
III-Özgürlük
IV-İnsan
V-Şeyler
Jean-Jacques Rousseau'ya göre eğitimin üç kaynağı yukarıdakilerden hangileridir?
II-Bilgi
III-Özgürlük
IV-İnsan
V-Şeyler
Jean-Jacques Rousseau'ya göre eğitimin üç kaynağı yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, IV ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau'ya göre eğitim üç kaynaktan gelmektedir Bunlar doğa, insan ve şeylerdir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 103
“İyi bir okul yöneticisi, bir ………olmalıdır” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi getirilemez?
Seçenekler
A
karar verici
B
öğrenmeyi destekleyici
C
zaman yöneticisi
D
öğretim lideri
E
güdüleyici
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 104
Öğrencilerin velileri ve okul ilişkisi aşağıdakilerin hangisinin oluşturulmasında diğerlerine göre daha fazla önem taşır?
Seçenekler
A
Okul kültürünün oluşturulması
B
Öğretim programlarının uygulanması
C
Öğrenci başarı ölçütlerinin belirlenmesi
D
Okul-çevre ilişkilerinin geliştirilmesi
E
Öğretmen davranışlarının belirlenmesi
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 105
Kitle eğitimi ve devlet okullarına yönelik en sert eleştiriler aşağıda verilen hangi yüzyıllarda daha çok seslendirilmiş ve popülerlik kazanmıştır?
Seçenekler
A
11. ve 12. yüzyılda.
B
13. ve 14. yüzyılda
C
15. ve 16. yüzyılda
D
17. ve 19. yüzyılda
E
19. ve 20. yüzyılda
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 106
Aşağıdakilerin hangisi modernizmin temel varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Evreni algılayabilmek için rasyonalite gerekmektedir.
B
Akıl ve bilimsel yöntem geleceği şekillendirir.
C
Kanıt doğrulara ulaşmak için önemli bir gerekliliktir.
D
Bilimsel yöntemle teknoloji gelişebilir.
E
Doğrunun birden çok yorumu bulunmaktadır.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 107
En genel ifadeyle, okulu oluşturan bütün bireylerin davranış ve tutumlarını etkileyen bir süreç olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Okul kuralları
B
Eğitim programı
C
Öğretim programı
D
Öğretim teknolojisi
E
Okul iklimi
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 108
Etkili ve başarılı okullarda aşağıdakilerin hangisi gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Okulda öğrenciler ve öğretmenler arasında rekabet ortamı yaratılır.
B
Okul yönetiminin kararlarına göre okul kültürü belirlenir.
C
Okulda bütün öğrencilerin öğrenebileceğine inanılır.
D
Olumsuz davranışlara sahip öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması sağlanır.
E
Öğrencilere ev ödevleri verilmez, ders derste öğrenilir.
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 109
Aşağıdakilerin hangisi, radikal pedagoji akımına ilişkin görüşler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Okul toplumsal yapıyı temsil eder.
B
Okul, bireyleri ezilmişlikten kurtarmaya yöneliktir.
C
Okul bireyleri ehlileştirme yeridir.
D
Okulda, sosyal yapıyı destekleyen kültürel öğeler aktarılır.
E
Okul bireyleri sosyal rollerine hazırlar.
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 110
Aşağıdakilerin hangisi olumlu bir okul kültürüne sahip bir okulla bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Okulun varlık nedeni ve amaçları herkes tarafından bilinir.
B
Okula ilişkin sorunların çözümünde sorumluluk alanlar yer alır.
C
Okulda herkes birbirine güvenir ve korur.
D
Okul başarısı yüksektir.
E
Okulda açık politikalar vardır.
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 111
Günümüzde egemen olan ve eğitimi doğrudan etkileyen paradigma aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Kapitalizm
B
Rasyonalizm
C
Diyalektik
D
Materyalizm
E
Positivizm
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 112
Eğitimin işlevleri tartışmaya açık olmasına karşın, eğitim ve okulun anlamını işlevleri üzerine kuran felsefi yaklaşımla, bütüncül bir bakış açısı oluşturmak stratejik bir önem taşımaktadır. Her toplum kendi gereksinmelerine göre eğitim ve okulun işlevlerini farklı tanımlayabilir. Cheng’e göre eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur. Her bir işlevin bireye, örgüte, okulun yakın çevresine, topluma ve uluslararası yapıya ilişkin etkilerinden söz edilebilir.Bu bilgi ışığında Cheng’e göre; aşağıdakilerden hangisi eğitim ve okulun işlevleri arasında yer alan toplum yönünden eğitsel işlevleri içermektedir?
Seçenekler
A
Eğitimsel değişme ve gelişme yeri olması
B
Uluslararasında eğitsel değişim ve işbirliği
C
Öğrenen toplum oluşturulması
D
Kültürel yeniden üretim
E
Bütün dünya ve herkes için eğitim
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi modern eğitim sistemlerinin ve okulun işlevleri bakımından okulların çocuğun yetiştirilmesinde büyük ölçüde görev üstlenmiş olmasının değişkenlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Değişimin daha hızlı, kısa aralıklı ve büyük ölçekli olması ve insan kaynaklarının yetiştirilmesi
B
Okul çevresinin gereksinmelerini karşılama
C
Bilginin paylaşılması
D
Küresel eğitimin gelişimi
E
Öğrenen toplum oluşturulması
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Değişimin daha hızlı, kısa aralıklı ve büyük ölçekli olması ve insan kaynaklarının yetiştirilmesi
Yaklaşık bir asırdan daha fazla bir süreç içinde tartışılan ‘iyi’ insan yetiştirme modellerinin önemi, 21. yüzyılda yeni bir eğitim sistemi ve okul modeli geliştirme bağlamında yeniden farklı bir anlam ve önem kazanmıştır. Bu önemi ortayaçıkaran iki temel değişken olduğunu söylenebilir. Bunlardan ilki; değişimin daha hızlı, kısa aralıklı ve büyük ölçekli olmasına dayanır. Toplumlar ve onları yöneten devletler değişime cevap verme ve cevap verme süresini kısaltılmasında insan kaynaklarının yetiştirilmesinin stratejik öncelik olarak tanımlamalarıdır. Bu bağlamda eğitim sistemlerinde; problem çözme becerisi yüksek, analitik düşünebilen, yaratıcı, takımla birlikte çalışan, liderlik davranışlarını kazanmış ve çok becerili insan yetiştirme amaçları toplumların değişimle başa çıkma kaygılarına ilişkin ön plana çıkan yetkinliklerdir. 21. yüzyılda ‘iyi’ insan yetiştirmenin önemini ön plana çıkaran ikinci neden ise özgürlük ve demokrasiye ilişkin artan talep ve bu talep ekseninde gelişen öğrenci ve ebeveyn talepleridir. Bu talepler yeni demokrasi anlayışı içinde bireysel hak ve özgürlükler ekseninde hizalanmaktadır.
Değişimin daha hızlı, kısa aralıklı ve büyük ölçekli olması ve insan kaynaklarının yetiştirilmesi
Yaklaşık bir asırdan daha fazla bir süreç içinde tartışılan ‘iyi’ insan yetiştirme modellerinin önemi, 21. yüzyılda yeni bir eğitim sistemi ve okul modeli geliştirme bağlamında yeniden farklı bir anlam ve önem kazanmıştır. Bu önemi ortayaçıkaran iki temel değişken olduğunu söylenebilir. Bunlardan ilki; değişimin daha hızlı, kısa aralıklı ve büyük ölçekli olmasına dayanır. Toplumlar ve onları yöneten devletler değişime cevap verme ve cevap verme süresini kısaltılmasında insan kaynaklarının yetiştirilmesinin stratejik öncelik olarak tanımlamalarıdır. Bu bağlamda eğitim sistemlerinde; problem çözme becerisi yüksek, analitik düşünebilen, yaratıcı, takımla birlikte çalışan, liderlik davranışlarını kazanmış ve çok becerili insan yetiştirme amaçları toplumların değişimle başa çıkma kaygılarına ilişkin ön plana çıkan yetkinliklerdir. 21. yüzyılda ‘iyi’ insan yetiştirmenin önemini ön plana çıkaran ikinci neden ise özgürlük ve demokrasiye ilişkin artan talep ve bu talep ekseninde gelişen öğrenci ve ebeveyn talepleridir. Bu talepler yeni demokrasi anlayışı içinde bireysel hak ve özgürlükler ekseninde hizalanmaktadır.
Soru 114
Freire’ye göre; eğitimin amacı, daha iyi bir toplum meydana getirmektir. Bunu sağlayabilmek için insanların kendi davranışlarını aktif olarak dönüştürebilmeleri gerekir. Başka bir ifade ile eğitimin amacı; toplumdan dışlanan bireyleri toplumla bütünleştirmek değil, bilakis onları da içerecek biçimde toplumu değiştirmektir. Freire’nin kavramı olan sessizlik kültürünü aşmak için aşağıdakilerden hangisi gerekenlerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Kendi Dışındakilerle Diyalog
B
Eleştirel Bakma
C
Bireysel ve sosyal gerçeklik hakkında düşünebilme
D
Bireysel ve sosyal gerçekliği dönüştürmeye dönük eylemde bulunma
E
Kültür aktarma
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 115
Postmodernistler; gerçekliği geleneksel ve idealize edilmiş doğruyu reddedip onun yerine dinamik, zaman, mekân ve bakış açısıyla bağlantılı olarak değişen bir olgu olarak kabul etme eğilimindedirler. Postmodern düşünce, eğitim açısından değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi postmodern düşüncenin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakış açıları, anlamlar, yöntemler ve değerlerin çokluğuna bağlı olunması
B
Söylenenin tam tersi ironik anlamların, alternatif yorumların araştırılması ve takdir edilmesi
C
Her şeyi açıklama niyetinde olan büyük anlatıların eleştirilmesi veya bunlara şüphe ile yaklaştırılması
D
Bakış açılarının ve bilgiye ulaşma yöntemlerinin çokluğundan dolayı birden çok gerçeğin olduğunun kabul edilmesi
E
Doğanın kontrol altına alınması ve insanlığın yaşam standardının yükseltilmesi
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 116
Postmodern eğitim anlayışına göre yukarıdakilerden hangisi/hangileri bir öğretmenin davranışlarından biri olabilir?
Seçenekler
A
çoklu bakış açılarına açıktır.
B
tek doğru fikrini aşılar.
C
önceden hazırlanmış birtakım bilgi paketlerini dayatır.
D
yapılan testlerle öğrencileri başarılı-başarısız şeklinde niteler.
E
öğretim programında öngörülen bilgileri öğretir.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 117
Le Garange (2009) deneyimlerin eğitici bir nitelik taşımasına yönelik Dewey’in
iki ilkesinin dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak yedi ölçüt ortaya koymuştur. Aşağıdakilerden hangileri Le Garange'ın ölçütlerindendir?
I. Sorgulama
II. Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
III. Eğitici bir proje niteliği
IV. Somut ve soyut bilgi
iki ilkesinin dışında, yine Dewey’in kavramsallaştırmalarına bağlı olarak yedi ölçüt ortaya koymuştur. Aşağıdakilerden hangileri Le Garange'ın ölçütlerindendir?
I. Sorgulama
II. Yansıtıcı düşünme ve etkinlik
III. Eğitici bir proje niteliği
IV. Somut ve soyut bilgi
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
I-II-III-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
I-II-III-IV
I-II-III-IV
Soru 118
Öğrencilerin eleştirel düşünmelerini geliştirmeyi ve bu sayede dünyayı dönüştürmeyi, insanileştirmeyi amaç edinmek gerektiğini vurgulayan Freire'ye göre bankacı eğitim kavramı aşağıdakilerin hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Demokratik sınıf ortamı
B
Öğretmen merkezli içerik aktarımı
C
Yaparak-yaşayarak öğrenme
D
Okulsuz toplum
E
İş başında eğitim
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 119
"Okulları sadece diploma veren işlevsiz kurumlar olarak görme" anlayışının savunduğu alternatif düşünce aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Doğada eğitim
B
İş başında eğitim
C
Özel okullar
D
Dershaneler
E
Öğrenme merkezleri
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Soru 120
Bir örnek olay incelemesi etkinliğinde örnek olaydaki bir soruna farklı çözümler öne süren öğrencilere modernizm akımına inanan öğretmenin tavrı aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
Seçenekler
A
Öğrencilerin farklı fikirlerin olduğunu kabul etmelerini sağlar.
B
Örnek olaydaki düşüncelerin karşıtlığına dikkat çeker.
C
Öğrencilere tartışma yapmaları için olanak sağlar.
D
Öğrencilerin en doğru çözümü bulmaları için yol gösterir.
E
Öğrencilerin her birinden sorunun çözümü için görüş alır.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 121
Aşağıdakilerin hangisi postmodern düşünceyi temsil eden bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Farklılıklar zenginliğimizdir.
B
Ulusal değerleri yeni kuşaklara aktarmak gerekir.
C
Ağ toplumu ile dünya küresel bir köydür.
D
Fikirlerini kabul etmesem de saygı duyarım.
E
Alternatifleri aramak gerekir.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 122
Tüm bilimsel kuramları birleştiren kapsayıcı en temel fizik kuramını arayan bir teorik fizikçinin eğitime bakış açısı değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Eğitim toplumsal dönüşümü ve demokrasiyi savunmalıdır.
B
Okullarda bilimsel yöntemlerin çokluğu gösterilmelidir.
C
Bilgiden çok bilgiye ulaşma yolu önemsenmelidir.
D
Özgürleştirici bir okul ortamı yaratılmalıdır.
E
Okullar bilimde ilerlemenin önemini açıklamalıdır.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 123
"Erdinç Öğretmen, hasta olunca sadece hastaneye gider ve doktorların yazdığı reçeteli ilaçları kullanır, öğrencilerine de aynı şeyi tavsiye eder." Erdinç Öğretmen'nin hayata bakış açısı modernizm/posmodernizm bağlamında değerlendirildiğinde, öğretme süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilimsel gerçekleri öğrencilerine çok iyi anlatır.
B
Yazılı sınavlar ile öğrettiği bilimsel gerçekleri yoklar.
C
Yöntemsel çoğulculuğun önemi ile ilgili tartışmalar yaptırır.
D
Bilim tarihindeki gelişmeleri kronolojik sırada verir.
E
Dersinde anlatacağı içeriği önceden seçer ve düzenler.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 124
"Sevil Öğretmen öğretmenler odasında arkadaşlarının konuşmalarına kulak misafiri olur. Yaşlı bir teyzenin şiddetli baş ağrısı çeken insanları bitkilerle tedavi ettiğinden bahsetmektedirler. O günlerde de çok şiddetli baş ağrıları çeken Sevil Öğretmen, arkadaşlarından yaşlı teyze ile ilgili bilgileri alır ve hafta sonu yaşlı teyzeye gidip tedavi olmaya karar verir. Ders zili çaldığında bu düşüncelerle dersine giren Sevil Öğretmen, öğrencilerine kısa bir film izletir. Film, göçmenlerin yaşadıkları sorunlarla ilgilidir. Öğretmen film bitince, öğrencilerinin filme ilişkin düşüncelerini yazı, resim, şiir veya istedikleri başka bir yolla ifade etmeleri için gerekli düzenlemeleri yapar. "Sevil Öğretmen le ilgili aşağıdakilerin hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Bilimsel yöntemin üstünlüğü kabul eder.
B
Kendi öğrenme stiline yönelik öğretim yapar.
C
Öğrencilere toplumsal değerleri aşılar.
D
Modern bir bakış açısına sahiptir.
E
Öğrencilerinin değişik görüşlerini önemser.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
Soru 125
Okula yeni atanan müdür, okulu gezerken bahçesinin çok bakımsız kaldığını görür. İlk iş olarak bahçe ile ilgilenmeye karar veren müdürün aşağıdakilerden hangisini uygulaması beklenir?
Seçenekler
A
Bahçeye çeki-düzen vermesi için bir bahçivana görev vermek
B
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden bahçe için ödenek istemek
C
Öğrencilere bahçedeki otları temizletmek
D
Öğrencilerden bahçe kamelyası için para toplamak
E
Öğrenci ve öğretmenlerin bahçe ile ilgili önerilerini almak
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 126
Aşağıdakilerin hangileri başarılı bir okul müdürünün davranışları arasında yer alır?I. Okul-aile işbirliğini desteklemekII. Öğretmenlerini desteklemekIII. Öğretmenlerden beklentilerini yükseltmekIV. Okul ile ilgili kararları tek başına almak
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
II-III
E
III-IV
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 127
Aşağıdaki okullardan hangisi, başarılı bir okulun taşıması gereken bir özelliğe sahiptir?
Seçenekler
A
A okulunda öğrenciler başarılarına göre (zayıf-orta-yüksek) şubelere ayrılır.
B
B okulunda öğrencilerin işbirlikli öğrenme sürecini yaşamaları için etkinlikler yapılır.
C
C okulunda öğretmenler öğrencilere ücreti karşılığı özel ders verirler.
D
D okulunda merkezi sınavlardaki başarı diğer herşeyden daha çok önemsenir.
E
E okulu müdürü son ders saatinden hemen sonra okulun kapılarını kilitler.
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 128
Başarılı bir okuldaki okul-çevre ilişkileri ile ilgili aşağıda verilen durumların hangisi herzaman gerekli değildir?
Seçenekler
A
Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde aile görev alır.
B
Aileler okulda karar alma süreçlerine katılır.
C
Aileler okula maddi manevi katkıda bulunur.
D
Okul kaynakları toplumun her tür kullanımına açıktır.
E
Toplumun okul işleyiş süreçlerine katılımı için planlar yapılır.
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi daha başarılı ve insani bir okulda diğerlerine göre daha az yer alır?
Seçenekler
A
Ders anlatımı
B
Demokrasi
C
Hoşgörü
D
Sosyal etkileşim
E
Bağımsız düşünme
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 130
I. Eğitim sisteminin amaçlarıyla ile toplumun geleceği arasında stratejik bir ilişki kurulmuştur. II. Okulda her düzeyle ilgili öğretim amaçları açıkça belirlenmiştir ve bu amaçlar okulun genel amaçlarını yansıtır, temel becerilerin kazandırılmasını sağlar. III. amaçlarıyla ilgili standartlar bütün öğrenciler için aynıdır. IV. Öğretim kadrosu, öğretimle ilgili amaçlardaki öncelikleri bilir ve kabul eder.V. Öğrencilerle ilgili amaçların gerçekleşmesine ilişkin kayıtlar tutulur. Başarılı okulların amaçları yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II, III , IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 131
• Öğrencilerin sıralanıp başarısız diye nitelendirildiği bir yapı yerine öğrencilerin başarılı olacaklarına dair tam inanç vardır. • Değerlendirmelerden elde edilen bilgi, öğretim programının geliştirilmesi için kullanılır. • Test programları, öğrencileri seçmek ve düzeylerine göre sıralamak için değil, öğrenmeleri teşhis etmek için yapılır. • Yeteneğe göre gruplamadan öte, esnek ve heterojen gruplama kullanılır. • Akademik rekabete itibar edilmez; birlikte öğrenme ve güdüleme için bir araç olarak görülür. • Öğrenciler arasında akademik tabakalaşma en alt düzeydedir.Buna göre; aşağıdakilerden hangisi başarılı bir okulun değerlendirmesinin sonuçlarını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Başarı sıralamasına göre oturma planının yapılması
B
Belli yeteneklere sahip öğrencilere özel sınıf açılması
C
Başarılı öğrenciler için özel sınıf açılması
D
Seviye tespit sınavı ile öğrencilerin başarı durumlarına göre yeniden sınıflarının düzenlenmesi
E
Bütün sınıf öğrencileriyle birlikte ders etkinliklerinin yeniden planlanması
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi sosyoloji, felsefe ve eğitim arasındaki ilişkiyi ürettikleri klasik eserleriyle irdeleyen düşünürlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Friedrich Engels
C
Y. C. Cheng
D
Max Weber
E
Emile Durkheim
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Sosyoloji, felsefe ve eğitim arasındaki ilişkiyi ürettikleri klasik eserleriyle irdeleyen düşünürlerin başında Karl Marx (1818-1883), Friedrich Engels (1820-1895), Max Weber (1864-1920) ve Emile Durkheim (1858-1917) gelmektedir.
Sosyoloji, felsefe ve eğitim arasındaki ilişkiyi ürettikleri klasik eserleriyle irdeleyen düşünürlerin başında Karl Marx (1818-1883), Friedrich Engels (1820-1895), Max Weber (1864-1920) ve Emile Durkheim (1858-1917) gelmektedir.
Soru 133
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi; toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak, ulusal kimliği inşa etmek, çocukları yetişkin rollere hazırlamak ve sosyal değişmeyi sağlamaktır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi okul sayesinde kazanılan durumlardan biridir?
Seçenekler
A
Meslekleri tanıtmak ve meslek edindirmek
B
Bir çocuğa konuşmayı öğretmek
C
Tarih bilinci yaratmak ve değerlere sahip nesil yetiştirmek
D
Aile ilişkilerini düzenlemek
E
Başka kültürleri eğitime dahil ederek yeni kültürler oluşturmak
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi; toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak, ulusal kimliği inşa etmek, çocukları yetişkin rollere hazırlamak ve sosyal değişmeyi sağlamaktır. Tarih bilincini yaratmak ve değerlere sahip nesil yetiştirmek ulusal kimliği inşa etmek kategorisinde değerlendirilebilir bir durumdur.
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi; toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak, ulusal kimliği inşa etmek, çocukları yetişkin rollere hazırlamak ve sosyal değişmeyi sağlamaktır. Tarih bilincini yaratmak ve değerlere sahip nesil yetiştirmek ulusal kimliği inşa etmek kategorisinde değerlendirilebilir bir durumdur.
Soru 134
Modernleşme sürecinde okulun işlevinde ne gibi değişimler yaşanmıştır?I. Okulun ve eğitimin işlevi, diğer sosyal kurumlardan oldukça bağımsız hale gelmiştir.II. Okulun geleneksel işlevi olan kültürel mirası aktarma işlevini ve bu bağlamda çocuğun eğitiminde ailenin rolünü oldukça zayıflatmıştır.III. Okulda öğretilen konular, tek düze, sıkıcı olup entelektüel açıdan öğrencilerin ilgisini çekmemektedir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
Yalnız III
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Modernleşme süreci ile birlikte eğitim ve okulun temel anlamı ve bu anlam üzerine kurulan işlevleri değişmiş olup okulun ve eğitimin işlevi, diğer sosyal kurumlardan oldukça bağımsız hale gelmiştir. Bu durum; okulun geleneksel işlevi olan kültürel mirası aktarma işlevini ve bu bağlamda çocuğun eğitiminde ailenin rolünü oldukça zayıflatmıştır. Çocuğun yetiştirilmesi işlevi büyük ölçüde okullara aktarılmıştır.
Modernleşme süreci ile birlikte eğitim ve okulun temel anlamı ve bu anlam üzerine kurulan işlevleri değişmiş olup okulun ve eğitimin işlevi, diğer sosyal kurumlardan oldukça bağımsız hale gelmiştir. Bu durum; okulun geleneksel işlevi olan kültürel mirası aktarma işlevini ve bu bağlamda çocuğun eğitiminde ailenin rolünü oldukça zayıflatmıştır. Çocuğun yetiştirilmesi işlevi büyük ölçüde okullara aktarılmıştır.
Soru 135
Okula ilişkin eleştirilerden biri de okulda verilen eğitimin sürecine ilişkindir. Okulda öğretilen konular, tek düze, sıkıcı olup entelektüel açıdan öğrencilerin ilgisini çekmemektedir. Bireyler, istemediği mesleklere zorla yöneltilmekte, sanayinin ve toplumun gereksinme duyduğu mesleklerin propagandası yapılmakta, bu meslekleri edinmeleri için çocuklar bir dizi testlere tabi tutulmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu eleştiriyi yönelten birinin yapabileceği davranışlardan biridir.
Seçenekler
A
Sürekli aynı anlatım yöntemini kullanmak
B
Öğrencilerin evde geçirecekleri süreyi ödevle geçirmelerini sağlamak
C
Öğrencilerin ilgi alanlarını göz önünde bulundurmadan meslek yönlendirmesinde bulunmak
D
Her çeşit uyarıcıyı kullanarak öğrenmenin en üst düzeye çıkmasını sağlamak
E
Öğrenilen her bilginin sınanmasını sağlayan değerlendirme yöntemleri kullanmak
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Bu eleştirileri yapan bir öğretenin öğretme sürecinde çeşitli uyarıcıları kullanması ve etkili bir öğretim hizmeti sunması beklenir.
Bu eleştirileri yapan bir öğretenin öğretme sürecinde çeşitli uyarıcıları kullanması ve etkili bir öğretim hizmeti sunması beklenir.
Soru 136
''Okula ve çağcıl eğitim sistemlerine dönük eleştirileriyle bilinen bir diğer ünlü eğitim düşünürü Paul Freire (1998)’dir. Yoksulların yoksulu olarak adlandırdığı ezilenlerin özgürlüğü için kavga vermiş ve eserler yazmış ender eğitimcilerden biridir. Milyonlarca insanın açlıktan öldüğü ve sefalet içinde yaşadığı dünyada insanların mülk edinme ve barınma hakkını savunmanın gereksiz olduğunu düşünen Freire (1998), sorunun daha derin olduğunu, eğitimle bireylerin güçsüzlüklerini yenerek kendileri için eyleme geçmelerinin zorunluluğu ve gereksinmesi üzerine durmaktadır.'' Freire'nin görüşünü destekleyen birinin hangisini savunması beklenir?
Seçenekler
A
Bireysel hayat daha önemlidir.
B
Eğitim egoyu yenmeli ve adaleti sağlamalıdır.
C
Herkes kendi hayatından sorumludur.
D
Dünya üzerinde adalet yoktur ve sağlanamaz.
E
Eğitim sadece bilgi düzeyini arttırmayı hedeflemektedir.
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Okula ve çağcıl eğitim sistemlerine dönük eleştirileriyle bilinen bir diğer ünlü eğitim düşünürü Paul Freire (1998)’dir. Yoksulların yoksulu olarak adlandırdığı ezilenlerin özgürlüğü için kavga vermiş ve eserler yazmış ender eğitimcilerden biridir. Milyonlarca insanın açlıktan öldüğü ve sefalet içinde yaşadığı dünyada insanların mülk edinme ve barınma hakkını savunmanın gereksiz olduğunu düşünen Freire (1998), sorunun daha derin olduğunu, eğitimle bireylerin güçsüzlüklerini yenerek kendileri için eyleme geçmelerinin zorunluluğu ve gereksinmesi üzerine durmaktadır. Freire (1998)’nin kullandığı kavramlardan en önemlisi bankacı eğitim terimidir. Ona göre eğitim, eleştirel düşünce süreci olarak öğretilmelidir.
Okula ve çağcıl eğitim sistemlerine dönük eleştirileriyle bilinen bir diğer ünlü eğitim düşünürü Paul Freire (1998)’dir. Yoksulların yoksulu olarak adlandırdığı ezilenlerin özgürlüğü için kavga vermiş ve eserler yazmış ender eğitimcilerden biridir. Milyonlarca insanın açlıktan öldüğü ve sefalet içinde yaşadığı dünyada insanların mülk edinme ve barınma hakkını savunmanın gereksiz olduğunu düşünen Freire (1998), sorunun daha derin olduğunu, eğitimle bireylerin güçsüzlüklerini yenerek kendileri için eyleme geçmelerinin zorunluluğu ve gereksinmesi üzerine durmaktadır. Freire (1998)’nin kullandığı kavramlardan en önemlisi bankacı eğitim terimidir. Ona göre eğitim, eleştirel düşünce süreci olarak öğretilmelidir.
Soru 137
Başarılı okul ve eğitim sistemlerin okul çevre ilişkisinde sahip olduğu politikaların bazıları:• Okul dostu veli, veli dostu okul oluşturulur; okul aile ilişkileri en üst seviyededir ve aileler okula maddi ve manevi katkıda bulunur.• Aile katılımı ile okulda bilgi ve güç paylaşılır.• Aileler okulda karar sürecine katılır.Başarılı okul sistemi için verilen bu özelliklerin sağlanabilmesi için en önemli yapı taşlarından biri hangisi olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Okul ve öğrencinin olumlu ilişkisi
B
Aile ve öğrencinin olumlu ilişkisi
C
Aile ve okulun olumlu ilişkisi
D
Öğretmen ve yöneticinin olumlu ilişkisi
E
Aile ve yöneticinin olumlu ilişkisi
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Başarılı okul ve eğitim sistemlerin okul çevre ilişkisinde sahip olduğu politikaların bazıları: • Toplumla ilişkiler konusunda açık yöntemler geliştirilir. • Okul toplumunun bütün üyeleri için olumlu bir okul atmosferi ve çevresi oluşturulur. • Toplumun okula ve karar sürecine katılımına yer veren bir örgüt yapısı oluşturulur. • Toplumun okula dönük sağlayabileceği kaynak ve hizmetler belirlenir. • Okul dostu veli, veli dostu okul oluşturulur; okul aile ilişkileri en üst seviyededir ve aileler okula maddi ve manevi katkıda bulunur. • Aile katılımı ile okulda bilgi ve güç paylaşılır. • Aileler okulda karar sürecine katılır.
Başarılı okul ve eğitim sistemlerin okul çevre ilişkisinde sahip olduğu politikaların bazıları: • Toplumla ilişkiler konusunda açık yöntemler geliştirilir. • Okul toplumunun bütün üyeleri için olumlu bir okul atmosferi ve çevresi oluşturulur. • Toplumun okula ve karar sürecine katılımına yer veren bir örgüt yapısı oluşturulur. • Toplumun okula dönük sağlayabileceği kaynak ve hizmetler belirlenir. • Okul dostu veli, veli dostu okul oluşturulur; okul aile ilişkileri en üst seviyededir ve aileler okula maddi ve manevi katkıda bulunur. • Aile katılımı ile okulda bilgi ve güç paylaşılır. • Aileler okulda karar sürecine katılır.
Soru 138
Okul, toplumun bir parçasıdır. Hatta toplumun kendisidir. Toplumdan bağımsız okulun yaşamını sürdürmesi olanaklı değildir. Bir bakış açısına göre okul, bir topluluktur ve toplumun merkezinde yer alır. Bu bakımdan okulun başarısı, velilerin desteği ile olanaklıdır. Bu desteği sağlanması için okul-aile işbirliğine ilişkin aşağıdakilerin hangisi uygundur?
Seçenekler
A
Okul dönüşü eve gelen öğrencinin sorumluluklarının veli tarafından yapılması
B
Öğretmenin sınıfta uygulama önce yapmadan velilerden izin alması
C
Öğrencinin şikayetlerinin öğretmenle konuşulmadan doğrudan okul yönetimiyle çözümlenmesi
D
Öğretmenin sınıf içinde koyduğu kuralların evde veliler tarafından tekrar edilmesi
E
Velilerin karşılaştıkları her zorlukta öğrencileri öğretmenine şikayet etmekle tehdit etmeleri
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Okul, toplumun bir parçasıdır. Hatta toplumun kendisidir. Toplumdan bağımsızokulun yaşamını sürdürmesi olanaklı değildir. Bir bakış açısına göre okul, bir topluluktur ve toplumun merkezinde yer alır. Bu bakımdan okulun başarısı, velilerin desteği ile olanaklıdır. • Toplumun okula dönük sağlayabileceği kaynak ve hizmetler belirlenir. • Okul dostu veli, veli dostu okul oluflturulur; okul aile iliflkileri en üst seviyededir ve aileler okula maddi ve manevi katkıda bulunur. • Aile katılımı ile okulda bilgi ve güç paylaşılır. • Aileler okulda karar sürecine katılır. • Aileler öğretim sürecinin bir parçası olurlar.
Okul, toplumun bir parçasıdır. Hatta toplumun kendisidir. Toplumdan bağımsızokulun yaşamını sürdürmesi olanaklı değildir. Bir bakış açısına göre okul, bir topluluktur ve toplumun merkezinde yer alır. Bu bakımdan okulun başarısı, velilerin desteği ile olanaklıdır. • Toplumun okula dönük sağlayabileceği kaynak ve hizmetler belirlenir. • Okul dostu veli, veli dostu okul oluflturulur; okul aile iliflkileri en üst seviyededir ve aileler okula maddi ve manevi katkıda bulunur. • Aile katılımı ile okulda bilgi ve güç paylaşılır. • Aileler okulda karar sürecine katılır. • Aileler öğretim sürecinin bir parçası olurlar.
Soru 139
Kitlesel eğitimin amacına ilişkin aşağıdakilerin hangisi doğrudur? I. Vatandaşları, sanayinin gereksinme duyduğu alanlara yönelik yetiştirmek II. Var olan toplum ideolojisini çocuklara öğretmek III. Yaşamak istenilen hayat ile okul arasında zihinsel bir ilişki inşâ ettirmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-II-III
E
II-III
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Kitlesel eğitimin amacı; vatandaşları, sanayinin gereksinme duyduğu alanlara yönelik yetiştirmek ve var olan toplum ideolojisini çocuklara öğretmektir
Kitlesel eğitimin amacı; vatandaşları, sanayinin gereksinme duyduğu alanlara yönelik yetiştirmek ve var olan toplum ideolojisini çocuklara öğretmektir
Soru 140
Günümüzde egemen paradigma olan ücretli emek ve meta üretimi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapitalizm
B
Rasyonalizm
C
Kolonyalizm
D
Hümanizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Günümüzde egemen olan paradigma kapitalizmdir ve eğitimi doğrudan etkilemektedir. Kapitalizm; ücretli emek ve meta üretim sistemidir.
Günümüzde egemen olan paradigma kapitalizmdir ve eğitimi doğrudan etkilemektedir. Kapitalizm; ücretli emek ve meta üretim sistemidir.
Soru 141
Diyalektik felsefe anlayışında eğitimin anlamına yönelik aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sosyal bütünleşme ve dayanışmayı vurgulamaktadır.
B
Hükümeti destekleyecek vatandaşlar yetiştirmeye yöneliktir.
C
Devletin, yeni sosyal mitleri okullar aracılığıyla, doğrular olarak öğretimidir.
D
Bürokratik egemenlik için yeni bir kontrol ilkesi olarak belirtilmektedir.
E
Kapitalist toplumlarda egemen sınıfların çıkarlarına hizmet olarak tanımlanır.
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Marx ve Engels’e göre diyalektik felsefe anlayışında eğitimin anlamına yönelik, kapitalist toplumlarda eşitsizliklerin yeniden üretilmesi egemen sınıfların çıkarlarına hizmet olarak tanımlanır.
Marx ve Engels’e göre diyalektik felsefe anlayışında eğitimin anlamına yönelik, kapitalist toplumlarda eşitsizliklerin yeniden üretilmesi egemen sınıfların çıkarlarına hizmet olarak tanımlanır.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi eğitimin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Coğrafik
C
Sosyal
D
Politik
E
Kültürel
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur.
Eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur.
Soru 143
Eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur. Bu işlevlerin aşağıdaki unsurların hangisine etkisinden söz edilemez?
Seçenekler
A
Bireye
B
Okulun yakın çevresine
C
Sanata
D
Uluslararası yapıya
E
Topluma
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur. Her bir işlevin bireye, örgüte, okulun yakın çevresine, topluma ve uluslararası yapıya ilişkin etkilerinden söz edilebilir.
Eğitimin ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve eğitsel olmak üzere beş işlevi bulunur. Her bir işlevin bireye, örgüte, okulun yakın çevresine, topluma ve uluslararası yapıya ilişkin etkilerinden söz edilebilir.
Soru 144
Okula ilişkin kitlesel eğitimin radikal eleştiriler aşağıdaki hangi önerme ışığında gerçekleşir?
Seçenekler
A
Öğretim, salt gerçeklerce biçimlendirilmiştir.
B
Öğretim, bireysel farklılıklara göre gerçekleştirilir.
C
Öğretim, politik görüşlerden tamamen arınıktır.
D
Öğretim, öğretmenin yeterliliklerince biçimlendirilir.
E
Öğretim, hükümetlerin çıkar ve görüşlerince gerçekleştirilir.
Açıklama:
Eğitim ve okulun anlamına yönelik eleştirileri açıklayabileceksiniz.
Devlet okulundaki eğitim, kaçınılmaz olarak hükümetin buyruklarına körü körüne boyun eğecek, kişisel çıkarlarına ters düştüğünde ve akıl dışı olduğunda bile hükümetin otoritesini yanlış olduğuna bakmaksızın destekleyecek milliyetçi bir görüşü benimseyecek vatandaşlar üretmeye yöneliktir olduğunu ileri sürer. Okullar aracılığıyla devlet, yeni sosyal mitler oluşturarak, bu mitleri doğrular olarak öğretmektedir.
Devlet okulundaki eğitim, kaçınılmaz olarak hükümetin buyruklarına körü körüne boyun eğecek, kişisel çıkarlarına ters düştüğünde ve akıl dışı olduğunda bile hükümetin otoritesini yanlış olduğuna bakmaksızın destekleyecek milliyetçi bir görüşü benimseyecek vatandaşlar üretmeye yöneliktir olduğunu ileri sürer. Okullar aracılığıyla devlet, yeni sosyal mitler oluşturarak, bu mitleri doğrular olarak öğretmektedir.
Soru 145
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak
B
Ulusal kimliği inşa etmek
C
Çocukları yetişkin rollere hazırlamak
D
Ekonomik kalkınmayı sağlamak
E
Sosyal değişmeyi sağlamaktır.
Açıklama:
Eğitimin ve okulun işlevlerini açıklayabileceksiniz.
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi; toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak, ulusal kimliği inşa etmek, çocukları yetişkin rollere hazırlamak ve sosyal değişmeyi sağlamaktır. Çocuk, içinde yaşadığı toplumun kültürel birikimini okul aracılığı ile öğrenir ve içselleştirir.
Modern eğitim sistemlerinin ve okulun en temel işlevi; toplumun kültürel mirasını kuşaktan kuşağa aktarmak, ulusal kimliği inşa etmek, çocukları yetişkin rollere hazırlamak ve sosyal değişmeyi sağlamaktır. Çocuk, içinde yaşadığı toplumun kültürel birikimini okul aracılığı ile öğrenir ve içselleştirir.
Soru 146
Aşağıdaki görüşlerden hangisi felsefi açıdan diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Doğanın kontrol altına alınması ve insanlığın yaşam standardının yükseltilmesi için bilimsel yöntemin yardımıyla teknolojinin geliştirilmesi.
B
Bakış açıları, anlamlar, yöntemler ve değerlerin çokluğuna bağlılık.
C
Söylenenin tam tersi ironik anlamların, alternatif yorumların araştırılması ve takdir edilmesi.
D
Her şeyi açıklama niyetinde olan büyük anlatıların eleştirilmesi veya bunlara şüphe ile yaklaşılması.
E
Birden çok gerçeğin olduğunun kabul edilmesi.
Açıklama:
Postmodern eğitim ve okulun özelliklerini tartışabileceksiniz.
İnançların ve geleneklerin yerini rasyonalite ve bilimsel yöntem almaya başlamıştır. Akıl ve yöntem ile insanlığa mükemmel bir gelecek ve dünya vaat edilmeye başlanılmıştır. Doğanın kontrol altına alınması ve insanlığın yaşam standardının yükseltilmesi için bilimsel yöntemin yardımıyla teknolojinin geliştirilmesi zorunlu görülmüştür. Fakat ulaşılan “gerçeği” felsefeciler sorgulamaya başlayarak, insanlığın bir felakete ve sefalete sürüklendiğini, modernite ve bilim adı altında insanların ve toplumların tek boyuta indirgendiğini, insan ve sosyal yaşamı yalnızca olgularla açıklamanın olanaklı olmadığı savını ileri sürmeye başlamışlardır. Postmodernizm, genel olarak moderniteye bir tepkidir. Modernitenin bütün kurumlarıyla birlikte insanlığın ilerlemesini sağlayacağına ve mutlu kılacağına ilişkin güvene karşın, postmodernite bir proje olarak modernitenin bunu tek başına gerçekleştiremeyeceğini ileri sürer. Modernizmin, hayatımızı dönüştürücü bir takım değişimlerde rol oynamasına karşın, postmodernite daha çok 20. yüzyılda öne çıkan, ulusçuluk (Ulusçuluk, tek bir politik topluluğun parçası olma duygusunu yaratan bir simgeler ve inançlar kümesidir.), totalitarizm, teknokrasi, tüketimcilik, modern savaşlar gibi moderniteden doğan sonuçlara bakmakta ve bunların sosyal yaşamımıza etkilerini sorgulamaktadır. Postmodern düşüncenin eğitim açısından temel özellikleri şöyle ifade edilebilir (Hlynka ve Yeaman, 1992): Bakış açıları, anlamlar, yöntemler ve değerlerin çokluğuna bağlılık, söylenenin tam tersi ironik anlamların, alternatif yorumların araştırılması ve takdir edilmesi, her şeyi açıklama niyetinde olan büyük anlatıların eleştirilmesi veya bunlara şüphe ile yaklaşılması, birden çok gerçeğin olduğunun kabul edilmesi.
İnançların ve geleneklerin yerini rasyonalite ve bilimsel yöntem almaya başlamıştır. Akıl ve yöntem ile insanlığa mükemmel bir gelecek ve dünya vaat edilmeye başlanılmıştır. Doğanın kontrol altına alınması ve insanlığın yaşam standardının yükseltilmesi için bilimsel yöntemin yardımıyla teknolojinin geliştirilmesi zorunlu görülmüştür. Fakat ulaşılan “gerçeği” felsefeciler sorgulamaya başlayarak, insanlığın bir felakete ve sefalete sürüklendiğini, modernite ve bilim adı altında insanların ve toplumların tek boyuta indirgendiğini, insan ve sosyal yaşamı yalnızca olgularla açıklamanın olanaklı olmadığı savını ileri sürmeye başlamışlardır. Postmodernizm, genel olarak moderniteye bir tepkidir. Modernitenin bütün kurumlarıyla birlikte insanlığın ilerlemesini sağlayacağına ve mutlu kılacağına ilişkin güvene karşın, postmodernite bir proje olarak modernitenin bunu tek başına gerçekleştiremeyeceğini ileri sürer. Modernizmin, hayatımızı dönüştürücü bir takım değişimlerde rol oynamasına karşın, postmodernite daha çok 20. yüzyılda öne çıkan, ulusçuluk (Ulusçuluk, tek bir politik topluluğun parçası olma duygusunu yaratan bir simgeler ve inançlar kümesidir.), totalitarizm, teknokrasi, tüketimcilik, modern savaşlar gibi moderniteden doğan sonuçlara bakmakta ve bunların sosyal yaşamımıza etkilerini sorgulamaktadır. Postmodern düşüncenin eğitim açısından temel özellikleri şöyle ifade edilebilir (Hlynka ve Yeaman, 1992): Bakış açıları, anlamlar, yöntemler ve değerlerin çokluğuna bağlılık, söylenenin tam tersi ironik anlamların, alternatif yorumların araştırılması ve takdir edilmesi, her şeyi açıklama niyetinde olan büyük anlatıların eleştirilmesi veya bunlara şüphe ile yaklaşılması, birden çok gerçeğin olduğunun kabul edilmesi.
Soru 147
Başarılı bir eğitim ve okul sisteminin özellikleri göz önüne alındığında okul yönetimi sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Okul amaçları, açık ve şeffaftır.
B
Değişme ve yenileşmeye yönelim vardır.
C
Ortaklaşa planlama ve iş birliği temeldir ve buna bağlı olarak performansı izlenir ve değerlendirilir.
D
Okul çalışanlarında sıkı mesai kavramı vardır.
E
Gelecek merkezli, başarılı akademik ve öğretimsel liderlik söz konusudur.
Açıklama:
Başarılı bir eğitim sisteminin özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Başarılı Bir Eğitim Ve Okul Sisteminin Özellikleri Okul Yönetimi Süreci • Okul amaçları, açık ve şeffaftır. • Okul merkezli karar verilir; öğretmenler etkinliklere katılır ve sorumluluk alır. • Gelecek merkezli, başarılı akademik ve öğretimsel liderlik söz konusudur. • Değişme ve yenileşmeye yönelim vardır. • Ortaklaşa planlama ve iş birliği temeldir ve buna bağlı olarak performansı izlenir ve değerlendirilir. • Okul çalışanlarında mesai kavramı yoktur; okul çalışanları, görevlerine ve okula büyük zaman ayırırlar.
Başarılı Bir Eğitim Ve Okul Sisteminin Özellikleri Okul Yönetimi Süreci • Okul amaçları, açık ve şeffaftır. • Okul merkezli karar verilir; öğretmenler etkinliklere katılır ve sorumluluk alır. • Gelecek merkezli, başarılı akademik ve öğretimsel liderlik söz konusudur. • Değişme ve yenileşmeye yönelim vardır. • Ortaklaşa planlama ve iş birliği temeldir ve buna bağlı olarak performansı izlenir ve değerlendirilir. • Okul çalışanlarında mesai kavramı yoktur; okul çalışanları, görevlerine ve okula büyük zaman ayırırlar.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi Jean-Jacques Rousseau'nun Emile adlı eserinde eğitim kaynağı olarak 'doğa' ile anlatılmak istenendir?
Seçenekler
A
İnsanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri
B
İnsanların yabani hayattan öğrendikleri
C
İnsanların kitaplardan öğrendikleri
D
İnsanların müfredat (öğretim programından) öğrendikleri
E
İnsanların öğretmenlerinden öğrendikleri
Açıklama:
Eğitimin kaynağı olarak doğa ise Rousseau’nun düşünce yapısında tanımlama açısından diğer ögelere göre daha az belirgin ifade edilmiştir. Bu anlamda ‘doğa’ insanların
kendi gelişimleriyle ilişkilendirilmiştir. Doğadan kaynaklanan eğitim ise insanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri olarak tanımlanabilir. İ
kendi gelişimleriyle ilişkilendirilmiştir. Doğadan kaynaklanan eğitim ise insanların kendi fiziksel ve zihinsel gelişimlerinden öğrendikleri olarak tanımlanabilir. İ
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi alternatif okulların üzerine yapılandırıldığı fikirlerden biridir?
Seçenekler
A
Çocuk Merkezlilik
B
Öğretmen Merkezlilik
C
Uygulama Merkezlilik
D
Kolektivizm
E
Davranışçı Yaklaşım
Açıklama:
J Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürler yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında geleneksel eğitime yönelik eleştiriler üzerine alternatif eğitim fikrinin kurucu babaları arasında sayılmaktadır. Bu fikrin temellerinde (a) çocuk merkezlilik, (b) bireyin yetiştirilmesinde; toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değeri, (c) bireyselliğin yaşamdaki önemi, (d) bireysel özelliklerin sanat gibi estetik duyarlılıktaki karşılığının güçlendirilmesi (e) tüm bu özelliklerin inşa edilecek demokratik okullarda ve yönetiminde hayat bulması yer alır.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi alternatif eğitimin benimsediği ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin doğadan ayrı olarak eğitilmesi
B
Bireyin öznel değerinin öne çıkarılması
C
Çocuk merkezli eğitim
D
Demokratik okulların inşa edilmesi
E
Bireyselliğin ön planda tutulması
Açıklama:
Alternatif eğitimin felsefi ve teorik temellerinin Platon ve J.J. Rousseau başlayarak, Avrupa ve Amerika Birleşik Devleri’nde ortaya çıktığı ve temellendiği söylenebilir. J Dewey, R. Steiner, M. Montessori, ve A. S. Neill gibi düşünürler yeni eğitim hareketi ve ilerlemecilik felsefesi bağlamında geleneksel eğitime yönelik eleştiriler üzerine alternatif eğitim fikrinin kurucu babaları arasında sayılmaktadır. Bu fikrin temellerinde (a) çocuk merkezli eğitim, (b) bireyin yetiştirilmesinde; toplumsal, politik ve ideolojik talepler karşısında bireylerin öznel değerlerinin öne çıkarılması, (c) bireyselliğin yaşamdaki önemi ve ön planda tutulması, (d) bireysel özelliklerin sanat gibi estetik duyarlılıktaki karşılığının güçlendirilmesi (e) tüm bu özelliklerin inşa edilecek demokratik okullarda ve yönetiminde hayat bulması yer alır. Bireyin doğadan ayrı olarak eğitilmesi bunların arasında yer almaz.
Soru 151
Aşağıdaki düşünürlerden hangisinin çalışmaları eğitim felsefesi, sosyolojisi ve yönetiminde sıklıkla kullanılan çocuk merkezli, ilerlemeci ve insan merkezli kuramlara kaynaklık etmiştir?
Seçenekler
A
Paul Freire
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Michael Apple
D
Henry Giroux
E
Thomas Barr Greenfield
Açıklama:
Jean-Jacques Rousseau 1762’de yayınlanan Émile adlı eserinde eğitimin toplumsal talepleri karşılamak yerine çocuğun doğuştan getirdiği özelliklerini geliştirmesi gerektiğini tartışmıştır. Rousseau’nun çalışmaları 20. yüzyılın başlarından itibaren sanayi devrimi sonrası ortaya çıkan geleneksel kitlesel eğitime karşı çıkan ve alternatif eğitim ve okul modellerine ilham kaynağı olmuştur. Özellikle günümüzde eğitim felsefesi, sosyolojisi ve yönetiminde sıklıkla kullanılan ‘çocuk merkezli’, ilerlemeci ve insan merkezli kuramlara kaynaklık etmiştir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi John Dewey’in öğrenmeye ilişkin görüşlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenen çevresiyle etkileşim içerisinde bilgi edinir.
B
Öğrenme sürecinde deneyimlemek esastır.
C
Öğrenme süreci durağandır.
D
Öğrenme süreci etkinlik temellidir.
E
Öğrenme için bireyde merak ve sorgulama becerisi geliştirilmelidir.
Açıklama:
Basit bir biçimde tanımlamak gerekirse Dewey için öğrenme, öğrenen ve çevre arasındaki etkileşim sürecinde gerçekleşir. Öğrenme yapısı ve süreçleri gereği durağanlıktan uzaktır ve etkinlik temellidir. Öğrenen çevresiyle etkileşimi sürecinde bilgiyi edinir ve kazanır. Bir başka deyişle eğitim-öğretim süreçlerinde deneyimlemek temel amaçtır. Bu nedenle Dewey’in bir okuldan temel beklentisi; (a) günlük yaşamı araştıracak fırsatlar vermesi, (b) çocuğun eski kavramlarla birleştirebileceği yeni kavramlarla tanıştırması, (c) paylaşılan etkinliklerle bireysel ilişki ve etkileşimleri deneyimleyebileceği imkânlar sunması ve (d) merak ile sorgulama becerisini geliştirmesidir. Buna göre öğrenme sürecinde durağanlık yoktur.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisinde John Dewey’in benimsediği eğitim felsefesi akımı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
Varoluşçuluk
D
Pragmatizm
E
Gerçekçilik
Açıklama:
Pragmatist felsefeyi benimseyen bir düşünür olarak Dewey, kendisini yazılarında pragmatist olarak tanımlamamasına karşın, bu felsefenin eğitimdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak anılmıştır.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi eleştirel eğitim kuramı için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Okullar toplumsal sınıf farklılıklarını ortadan kaldırır.
B
Devlet eğitim kurumları aracılığıyla tarafsız bilgi üretir.
C
Eleştirel bakış açısı okulu değiştirmekten çok onu yönetmeye odaklanır.
D
Öğretmenler öğretim içeriğini seçmeli ve öğrenciler bu bilgileri edinmelidir.
E
Eğitim gücü kazanma ve meşrulaştırmaya yönelik politik bir anlam taşır.
Açıklama:
Freire (1998) ve Giroux (1997) göre eleştirel eğitim kuramının özelliklerinden bazıları şu biçimde sıralanabilir: • Toplumsal yapıda güç, bilgi ve bilginin üretimiyle ilişkilidir. • Bu anlamıyla eğitim sadece bilginin üretimi ve kazanılmasının ötesinde gücü kazanma ve meşrulaştırmaya yönelik politik bir anlam taşır.
Soru 155
Aşağıdakilerden Montessori eğitiminin yapı taşlarından hangisi derslerin ve sınıfın çocuğun merakı üzerine kurulmasını içerir?
Seçenekler
A
Bağlamda öğrenme
B
Seçim
C
Çevrede ve zihinde düzen
D
Arkadaşlarından öğrenme
E
İlgi
Açıklama:
Bağlamda Öğrenme: Anlamlı bağlamlarda öğrenmek, soyut bağlamlarda öğrenmeye göre daha derin ve zengindir. Çocukların merakı üzerine kurulu olan dersler veya sınıfta işlenenleri gerçek yaşamla ilişkilendirmek öğrenmeyi daha anlamlı hale getirmektedir.
Soru 156
Aşağıdaki alternatif okullardan hangisinde öğrenciler öğrenmek istedikleri konuları belirler ve konuyu ne kadar sürede çalışacağına dair bir sözleşme hazırlar?
Seçenekler
A
Montessori
B
Dalton
C
Waldorf
D
Brocwood Park
E
Paideia
Açıklama:
Dalton Öğretim Planı’nın temel ilkesi öğrencilerin daha iyi öğrenmeleri için kendi çalışmalarını kendilerinin organize etmesi ve takip etmesidir. Bunu yaparken çocuk çevresiyle ve içinde bulunduğu okul toplumuyla yüksek düzeyde etkileşim ve işbirliğine girecektir. Bu bağlamda özgürlük ve işbirliği eğitim-öğretim süreçlerini kılavuzlayan iki anahtar kavramdır. Helen Parkhurst, öğrencileri ilgi duymadıkları bir konuda eğitmek üzere bir sınıfta toplayarak öğrencilerin başarılı olamayacaklarını fikrinden yola çıkarak öğrencilerin kendi öğrenmelerini yönetebilecekleri bir eğitim modeli geliştirme çabasına girmiştir. Bu kapsamda öğrenciler öğrenmek istedikleri konuları belirler ve konuyu ne kadar sürede çalışacağına dair bir plan düzenler. Bu plana Dalton okullarında “sözleşme” adı verilir. Sözleşme süresi dolana kadar öğretmen öğrenciyi sınava tabi tutmaz veya denetlemez. Ancak, öğrenci daha fazla bilgi almak istediğinde öğretmenden destek alır.
Soru 157
Aşağıdaki alternatif okullardan hangisi klasik eğitime dönülmesi gerektiğini vurgular?
Seçenekler
A
Montessori
B
Dalton
C
Paideia
D
Waldorf
E
Brocwood Park
Açıklama:
Paideia okulları her çocuğun öğrenebileceğini varsayımı ile çocuğun performansına ve başarılarına saygı duyan, hümanist ve heterojen bir eğitim sistemidir. Paideia sadece öğrencilerin değil eğitimcilerin ve ailelerin de eğitimini toplumsal olarak sürekli geliştirmeyi hedeflemektedir. Klasik eğitime dönüşe vurgu yapan Paideia okulları, “klasik” kelimesinin içinde seçkinci, ataerkil ve Avrupa merkezli imalarını barındırır.
Soru 158
Aşağıdaki alternatif okullardan hangisi ırk ayrımcılığını ortadan kaldırma hedefiyle ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Dalton
B
Paideia
C
Waldorf
D
Mıknatıs okullar
E
Brocwood Park
Açıklama:
Amerika’da 1960’lar dönemi, başta Afro-Amerikalılar olmak üzere birçok toplumsal kesimin kamusal alanda hak ve adalet taleplerini dillendirdiği, ailelerin eğitimde fırsat ve imkân eşitsizliğine itiraz ettiği ve ırk ayırımcılığına karşı yürütülen politikaların yetersizliğinin dile getirildiği dönemdir. İşte böyle bir dönemde Amerika, toplumun değişen taleplerini karşılamak ve ırk ayrımcılığına karşı alternatif bir eğitim sistemi geliştirmek amacıyla eğitim sisteminde reform yaparak Mıknatıs Okullar (Magnet Schools) olarak adlandırılan devlet okullarını kurulmuştur.
Soru 159
Aşağıdaki alternatif okul modellerinden hangisi insanların sadece beyinden ibaret olmadıklarından düşüncenin olduğu kadar duyguların, iradenin ve deneyimlerinde insan yaşamında etkin olduğunu belirterek bireylerin bir bütün olarak eğitilmesini öne sürer?
Seçenekler
A
Dalton
B
Summerhill
C
Mıknatıs okullar
D
Brocwood Park
E
Waldorf
Açıklama:
Waldorf okullarında, Waldorf öğretmenleri insanların sadece beyinden ibaret olmadıklarını düşüncenin olduğu kadar duyguların ve iradenin de insan yaşamında etkin olduğunu bilirler.
Ünite 5
Soru 1
I. Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur
II. Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır
III. Bilgi ve davranışlar daha çok töreye karşıtlık gösterir
IV. Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır
V. Öğretim için özel alan ve çevre oluşturulmasına çalışılmıştır
VI. Genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı temel felsefeye ilişkin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır
III. Bilgi ve davranışlar daha çok töreye karşıtlık gösterir
IV. Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır
V. Öğretim için özel alan ve çevre oluşturulmasına çalışılmıştır
VI. Genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı temel felsefeye ilişkin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, V ve VI
C
I, II, IV ve VI
D
II, III, IV ve V
E
II, III, V ve VI
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı temel felsefeye ilişkin görüşleri şu dört maddede toplamak mümkündür. 1) Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur. 2) Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır. 3) Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır. 4) Genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur. Bu karşılık soru kökünde verilen “bilgi ve davranışlar daha çok töreye karşıtlık gösterir” ile “öğretim için özel alan ve çevre oluşturulmasına çalışılmıştır” görüşleri İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı felsefi anlayışın temel bakış açısıyla çelişen görüşlerdir. Çünkü İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı felsefi anlayış, töreye bağlılık göstermesini temel alır ve eğitim için özel ortam hazırlanmasını temel almaz doğal ortam temel alınır. Bu bilgilere dayalı olarak doğru cevabın “C” şıkkı olduğu görülmektedir.
- I, II, IV ve VI
Soru 2
I. Çin
II. Hint
III. Fars
IV. İslam
V. Yunan
VI. Latin
VII. Anadolu
VIII. Mısır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde İslami Türk toplumunda hangi uygarlıkların kimi değer ve pratikleri Türk yaşam biçimi içinde sentezlenen uygarlıkların bütününü en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Hint
III. Fars
IV. İslam
V. Yunan
VI. Latin
VII. Anadolu
VIII. Mısır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde İslami Türk toplumunda hangi uygarlıkların kimi değer ve pratikleri Türk yaşam biçimi içinde sentezlenen uygarlıkların bütününü en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III, IV ve VI
C
I, III, IV, V, VI ve VII
D
I, III, IV, V, VI ve VIII
E
I, II, III, IV, V, VI, VII ve VIII
Açıklama:
İslami Türk toplumunda hangi uygarlıkların kimi değer ve pratikleri Türk yaşam biçimi içinde sentezlenen uygarlıkların hangileri olduğu sorgulandığında tarihsel gelişim süreci içinde Çin, Hint, Fars, İslam, Yunan, Latin, Anadolu ve Mısır uygarlıklarının bir sentezinin söz konusu olduğu görülmektedir. Bu bilgilere dayalı olarak doğru cevabın “E” şıkkında toplandığı görülmektedir.
- I, II, III, IV, V, VI, VII ve VIII
Soru 3
I. İyilik zorla yapılıp öğretilmelidir
II. Ahlakı düzenleyen saptayan bilimdir
III. Devlet adil, bilgi, sevgi ve kardeşliğe dayalı olmalıdır
IV. Öğretimle eğitim ayrı şeylerdir
V. Ebeveyn, öğretmen ve devlet başkanı biçiminde üç eğitimci vardır
VI. Eğitim nazariyeye yani teoriye öğretim ise uygulamaya dayalıdır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Farabi’nin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Ahlakı düzenleyen saptayan bilimdir
III. Devlet adil, bilgi, sevgi ve kardeşliğe dayalı olmalıdır
IV. Öğretimle eğitim ayrı şeylerdir
V. Ebeveyn, öğretmen ve devlet başkanı biçiminde üç eğitimci vardır
VI. Eğitim nazariyeye yani teoriye öğretim ise uygulamaya dayalıdır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Farabi’nin görüşleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, V ve VI
C
I, II, IV ve VI
D
II, III, IV ve V
E
II, III, V ve VI
Açıklama:
Sorunun cevaplanabilmesi öncelikle Farabi’nin görüşlerinin genel nitelikleri gözden geçirilmelidir. Farabi’nin görüşleri şu biçimde özetlenebilir: Fârâbî, Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur. Fârâbî’ye göre, tüm varlıklar Allah’tan çıkar ve tekrar O’na dönerler. Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir. Devlet tüm insanlığı içine alan, adil, bilgiye dayalı, sevgi, kardeşlik, iyiliğin vb. bulunduğu bir dünya devleti olma anlayışına dayanır. Fârâbî, öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu bilgilere dayalı olarak doğru ce
II, III, IV ve V
II, III, IV ve V
Soru 4
Aşağıdakilerden İbni Sina’nın sınıflamasına göre öğretim türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düşünsel (Zihnî) öğretim
B
Devinimsel (hareki) öğretim
C
Ezberle (Telkinî) öğretim
D
İş içinde (Sınaî) öğretim
E
Nasihatle (Tenbihî) öğretim
Açıklama:
Sorunun cevaplanabilmesi için öncelikle genel olarak İbni Sina’nın görüşlerinin gözden geçirilmesi gerekir. Özetle İbni Sina, Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar. İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir. Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir. Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir. Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir. Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır. Genel nitelikler gözden geçirildiğinde, devin
Devinimsel (hareki) öğretim
Devinimsel (hareki) öğretim
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Gazzali’nin eğitim anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim salt bu dünya için yapılandır diğeri ibadettir
B
Ezberlemek anlamak ve kavramaktan iyidir
C
Şeriata aykırı felsefeler okutulabilir
D
Hem fen bilimleri hem de dini bilgiler birlikte okutulabilir
E
Eğitim sadece öbür dünya için yapılmalıdır
Açıklama:
Öncelikle Gazzali’nin eğitimle ilgili görüşlerini anımsayalım. Gazali insanın hem bu, hem de öteki dünya için yetiştirilmesini istediğinden öğrencilere tıp, matematik, dinî bilgilerle; mesleki beceriler kazandırılmasının fakat din ve şeriata aykırı felsefe gibi derslerin okutulmamasının gerektiği görüşündedir. Öğretmen sınıfta, ezber, tekrar, tartışma, dikkatli ve ayrıntılı tartışmayı kullanmalıdır; fakat bunların içinde tartışma ve düşünme önemlidir. Anlamak, ezberlemekten iyidir. Tartışmak tekrardan daha etkili ve yararlıdır. Tartışma ve düşünmenin daha tutarlı teknikler olduğunu savunur. Bu görüşlerden hareketle doğru cevap “D” şıkkı olduğu görülür.
Hem fen bilimleri hem de dini bilgiler birlikte okutulabilir
Hem fen bilimleri hem de dini bilgiler birlikte okutulabilir
Soru 6
I. Fizyoloji - Psikoloji
II. İslam hukuku (fıkıh) - sarf
III. Konuşma (belagat) - Hesap Hendese
IV. Farklılaştırılmış eğitime yer verilmelidir
V. İlm-i hikmet -Nahiv
VI. Morfoloji - Astronomi
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde medreselerde on altıncı yüzyıla kadar okutulan dersler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. İslam hukuku (fıkıh) - sarf
III. Konuşma (belagat) - Hesap Hendese
IV. Farklılaştırılmış eğitime yer verilmelidir
V. İlm-i hikmet -Nahiv
VI. Morfoloji - Astronomi
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde medreselerde on altıncı yüzyıla kadar okutulan dersler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve V
C
I, II, IV ve V
D
II, III, V ve VI
E
III, IV, V ve VI
Açıklama:
Medreselerde dersler okutulan dersler, İslâm hukuku (fıkıh), Tanrının varlığı ve birliği bilgisi (kelâm), konuşma (belâgat), sözcükler ve dilbilgisi (mani), geometri (hesap, hendese), astronomi (heyet), felsefe (ilm-i hikmet), tarih, coğrafya, morfoloji, dilbilgisi (sarf), cümle yapısı (nahiv), hadis ve mantıktı (Akyüz, 1985, ss.59-61). Bu dersler 16. yüzyılın sonuna dek okutulmuştur. 18. ve 19. yüzyıllarda ise, ağırlık İslâmî bilimlere yani fıkıh, kelâm, belagat, hadis derslerine verilmiştir. Hesap, geometri, astronomi, felsefe, tarih ve coğrafya gibi dersler ya programlardan çıkarılmış ya da gereği gibi işlenmemiştir. Bu nedenle doğru cevabın “D” şıkkıdır.
- II, III, V ve VI
Soru 7
I. Yaparak yaşayarak öğrenme temeldir
II. Örf, gelenek görenek ve dini ritüeller ağırlıklıdır
III. Bilginlere itaat ve saygı ve yüceliği değeri
IV. Girişim öğretmenden çok; öğrencidedir
V. İslam bilginlerinin söyledikleri kesin doğrudur
VI. Kalıcılığı sağlamak için tekrara çok yer verilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Türk Osmanlı Eğitim Sistemi’nin nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Örf, gelenek görenek ve dini ritüeller ağırlıklıdır
III. Bilginlere itaat ve saygı ve yüceliği değeri
IV. Girişim öğretmenden çok; öğrencidedir
V. İslam bilginlerinin söyledikleri kesin doğrudur
VI. Kalıcılığı sağlamak için tekrara çok yer verilmelidir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Türk Osmanlı Eğitim Sistemi’nin nitelikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve IV
C
I, II, IV ve V
D
II, III, IV ve VI
E
II, III, V ve VI
Açıklama:
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi’nin genel özellikleri şu biçimde özetlenebilir. Sistemin temel niteliği, Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmasıdır. Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğretmen merkezdedir. Bu duruma; “Bilginler, peygamberin varisleridir; onları sayan Allah ve peygamberi saymış olur. Bilginlere itaat ediniz; çünkü onlar dünya ve ahretin kandilidir.” hadisleri ve “Türk örfündeki değerler” etki etmiştir. Bunların bir sonucu olarak, öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir. Zamanla Kuram (teori) ve uygulama (pratik) arasında birlik sağlanması düşüncesi hâkimdir. Bunun için medrese ve ilkokullarda teke tek bir eğitim işe koşulmaktadır. Öğrenci, kendisine verileni hazırlar, onu öğretmenin karşısında yapıp gösterir, ya da okuyup ezberden aynen söyler. Yanlışlar ve eksikler anında düzeltilir. Kalıcılığı sağlamak için, eğ
II, III, V ve VI
II, III, V ve VI
Soru 8
I. Laiklik
II. Bilimsellik
III. Akılcılık
IV. Hayatilik
V. Nakilcilik
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitimle ilgili görüşlerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
II. Bilimsellik
III. Akılcılık
IV. Hayatilik
V. Nakilcilik
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitimle ilgili görüşlerini en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
I, II, IV ve V
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitimle ilgili görüşleri genel olarak şu niteliklerle öne çıkmaktadır. Atatürk felsefi açıdan olgucu (pozitivist), işlevselci (foksiyonalist), yararcı (pragmatist), insancıl (hümanist) gerçekçi (realist) ve akılcı (rasyonalist) olarak nitelenmektedir. Bu nedenle felsefi tutumda tüm bu akımları bütünleştiren ve eyleme dönüştüren bir yaklaşımı benimsemiştir. Eğitimde gerek teorik bağlamda gerekse uygulama akılcı olunması, bilimsellik, laiklik ile öğrenilenlerin yaşamda kullanılabilmesi niteliği ile hayatilik (yaşamsallık) özellikleri öne çıkarılmıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
B
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitimin bütünleşik ögeleri olması
C
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
D
Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
E
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bireysel olarak ele alınması
Açıklama:
Öncelikle, Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden bazıları söyle sıralanabilir: 1) Eğitim konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi, 2) Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitimin bütünleşik ögeleri olması, 3) İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması, 4) Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması, 5) Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması ve 5) Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınmasıdır yani öğrencilerin değerlendirilmesinin bireysel olarak ele alınmamaktadır. Bu bilgilere göre doğru cevap “E” şıkkı olduğu görülmektedir.
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bireysel olarak ele alınması
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bireysel olarak ele alınması
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilk döneminde uygulanmaya çalışılan eğitim sisteminin için gerçekçi bir yorumdur?
Seçenekler
A
Pragmatist ve ilerlemecilik felsefelerinin temel alınması
B
Ulusal bağımsızlıkçı olmaktan çok işbirlikçi politikaların öne çıkarılması
C
Daha çok pozitivist felsefeden uzak kalınması söz konusudur
D
Köy Enstitülerinde merkeze konu ve öğretmenlerin alınmış olması
E
Öğretim uygulamalarında bilgi aktarmacılık öne çıkarılmıştır
Açıklama:
Cumhuriyetin ilk döneminde uygulanmaya çalışılan eğitim sistemi ile uygulanan sistem arasında bir farklılığın olduğu gerçekliktir. Genel olarak literatürde Köy Enstitüleri dışında uygulanmak istenen sistem ile eğitim uygulamaları arasında bir farklılaşmanın olduğu ifade edilir. Bu noktadan bakıldığında sorunun çeldiricilerinden hareket edildiğinde şu tespitler yapılabilir. Cumhuriyetin ilk döneminde uygulanmaya çalışılan eğitim sistemi bağımsızlıkçı, pozitivist, merkeze öğrenciyi almaya çalışan ve bilgi aktarmacılıktan çok pratik yarar sağlayan özcesi pragmatist ve ilerlemecilik felsefelerinin temel alınmaya çalışıldığı görülmektedir. Bir başka ifadeyle pragmatist felsefe ve onun eğitim alanında izdüşümü ilerlemecilik felsefeleri temel alınmıştır. Bu tespitlere göre “A” şıkkı doğru cevaptır.
Pragmatist ve ilerlemecilik felsefelerinin temel alınması
Pragmatist ve ilerlemecilik felsefelerinin temel alınması
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi, islamiyetten önceki Türk toplumlarında eğitimin temel konularını oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Tarım, el sanatları, dokumacılık
B
Ticaret, taş işçiliği, madencilik
C
Ekonomi, deri işleri, heykel
D
Savaş, hayvancılık, el zanaatları
E
Ağaç işleri, demircilik, toprak işleri
Açıklama:
Türkler, İ.Ö. 1000 - İ.S. 453 yılları arasında Büyük Hun, Batı Hun, Göktürk (552-745) ve Uygur (745-840) devletlerini kurmuşlardır. Yaklaşık 1450 yıl süren bu dönemde, yerleşik Uygur toplumu haricinde genelde göçebe bir yaşam tarzı sürdürmüşlerdir. Bu yaşam biçiminde savaş, hayvancılık ve bunlarla ilgili el zanaatları eğitimin temel konularını oluşturmuştur.
İslamiyetten önceki Türk toplumlarında eğitimin temel konularını savaş, hayvancılık ve bunlarla ilgili el zanaatları oluşturmuştur.
İslamiyetten önceki Türk toplumlarında eğitimin temel konularını savaş, hayvancılık ve bunlarla ilgili el zanaatları oluşturmuştur.
Soru 12
Saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Görenek
C
Töre
D
Norm
E
Yaşantı
Açıklama:
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır. Görenek ise, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir. Gelenek ve görenekler ise töreyi oluşturmaktadır. Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur.
Saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlara "gelenek" adı verilmektedir.
Saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlara "gelenek" adı verilmektedir.
Soru 13
İslamiyetten önceki Türk toplumlarında uymamanın affedilmez bir suç ve cezasının ölüm olduğu toplumsal denetim mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Görenek
C
Töre
D
Norm
E
Kanun
Açıklama:
Töreyi bozmak, ya da ona uymamak affedilmez bir suçtur ve cezası ölümdür.
İslamiyetten önceki Türk toplumlarında uymamanın affedilmez bir suç ve cezasının ölüm olduğu toplumsal denetim mekanizması töredir.
İslamiyetten önceki Türk toplumlarında uymamanın affedilmez bir suç ve cezasının ölüm olduğu toplumsal denetim mekanizması töredir.
Soru 14
“Küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır. Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad verilirdi”. Bu açıklamalar, İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı aşağıdaki temel felsefelerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Eğitim büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir
B
Eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur.
C
Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır.
D
Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır.
E
Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
Açıklama:
Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır: Eğitimde esas olan, gerçek durumlarda yaparak yaşayarak öğrenmektir. Örneğin küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara
bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır.
Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım
kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad
verilmiştir.
"Küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır. Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad verilirdi". Bu açıklamalar, “Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır” temel felsefesiyle ile ilgilidir.
bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır.
Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım
kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad
verilmiştir.
"Küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır. Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad verilirdi". Bu açıklamalar, “Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır” temel felsefesiyle ile ilgilidir.
Soru 15
“Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir”. Bu görüşler aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İbni Rüşd
B
Sadi
C
Gazzali
D
İbni Sina
E
Farabi
Açıklama:
Fârâbî’nin Ahlak Anlayışı: Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir.
Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir”. Bu görüşler Farabi’ye aittir.
Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir”. Bu görüşler Farabi’ye aittir.
Soru 16
“Çocuk, 6 yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz” görüşünü ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbni Rüşd
B
Sadi
C
Gazzali
D
İbni Sina
E
Farabi
Açıklama:
Altı yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz. Oysa birlikte eğitimde hem bu gerçekleşir, hem de çocuklar birbirleriyle yarışmaya başlarlar. Bu yarışma öğretimi tutarlı yönde etkiler. Ayrıca böyle bir eğitim ortamında, öğrenciler birbirlerine saygılı olmayı, başkasının haklarını korumayı da yaşayarak öğrenirler.
“Çocuk, 6 yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz” görüşünü ileri süren düşünür İbni Sina’dır.
“Çocuk, 6 yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz” görüşünü ileri süren düşünür İbni Sina’dır.
Soru 17
İbni Sina’nın “Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.” açıklaması eğitimin hangi türüyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Düşünsel (Zihnî) öğretim
B
İş içinde (Sınaî) öğretim
C
Ezberle (Telkinî) öğretim
D
Öğütle (Tedibî) öğretim
E
Taklitle öğretim
Açıklama:
Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
İbni Sina’nın “Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.” açıklaması eğitimin ezberle (Telkinî) öğretim türüyle ilgilidir.
İbni Sina’nın “Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.” açıklaması eğitimin ezberle (Telkinî) öğretim türüyle ilgilidir.
Soru 18
“Bunun için medrese ve ilkokullarda teke tek bir eğitim işe koşulmaktadır. Öğrenci, kendisine verileni hazırlar, onu öğretmenin karşısında yapıp gösterir, ya da okuyup ezberden aynen söyler. Yanlışlar ve eksikler anında düzeltilir. Ayrıca medrese öğrencileri, “kutsal aylarda” köylere, kasabalara gönderilir; uygulama yapmaları sağlanırdı.” açıklaması Türk ve Osmanlı Eğitim Sisteminin hangi eğitim anlayışıyla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Türk örfü ve İslâmî temellere dayanması
B
Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması
C
Eğitim ortamında tekrara sıkça yer verilmesi
D
Öğrencinin yeteneği ve ilgisinin saptanması
E
“Sokratik Tartışma” tekniğinin kullanılması
Açıklama:
Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması düşüncesi hâkimdir. Bunun için medrese ve ilkokullarda teke tek bir eğitim işe koşulmaktadır. Öğrenci, kendisine verileni hazırlar, onu öğretmenin karşısında yapıp gösterir, ya da okuyup ezberden aynen söyler. Yanlışlar ve eksikler anında düzeltilir. Ayrıca medrese öğrencileri, “kutsal aylarda” köylere, kasabalara gönderilir; uygulama yapmaları sağlanırdı.
“Bunun için medrese ve ilkokullarda teke tek bir eğitim işe koşulmaktadır. Öğrenci, kendisine verileni hazırlar, onu öğretmenin karşısında yapıp gösterir, ya da okuyup ezberden aynen söyler. Yanlışlar ve eksikler anında düzeltilir. Ayrıca medrese öğrencileri, “kutsal aylarda” köylere, kasabalara gönderilir; uygulama yapmaları sağlanırdı.” açıklaması Türk ve Osmanlı Eğitim Sisteminin “Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması” anlayışıyla ilişkilidir.
“Bunun için medrese ve ilkokullarda teke tek bir eğitim işe koşulmaktadır. Öğrenci, kendisine verileni hazırlar, onu öğretmenin karşısında yapıp gösterir, ya da okuyup ezberden aynen söyler. Yanlışlar ve eksikler anında düzeltilir. Ayrıca medrese öğrencileri, “kutsal aylarda” köylere, kasabalara gönderilir; uygulama yapmaları sağlanırdı.” açıklaması Türk ve Osmanlı Eğitim Sisteminin “Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması” anlayışıyla ilişkilidir.
Soru 19
“Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mustafa Kemal Atatürk
B
İsmail Hakkı Baltacıoğlu
C
Hasan Ali Yücel
D
İsmail Hakkı Tonguç
E
Rüştü Uzel
Açıklama:
Özellikle Atatürk’ün; “Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü eğitim anlayışının temel noktalarını ortaya koymuş ve sistemin buna göre düzenlenmesini sağlamıştır.
“Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü Mustafa Kemak Atatürk'e aittir.
“Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü Mustafa Kemak Atatürk'e aittir.
Soru 20
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sisteminde benimsenen temel felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdealist felsefe-Esasicilik akımı
B
Realist felsefe-Esasicilik akımı
C
Varoluşçu felsefe-Yeniden yapılandırmacılık akımı
D
Realist felsefe- İlerlemecilik akımı
E
Pragmatik felsefe-İlerlemecilik akımı
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitim sisteminde benimsenen felsefeye ilişkin sonuç olarak şu söylenebilir. Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayanmaktadır.
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sisteminde benimsenen temel felsefe Pragmatik felsefe-İlerlemecilik akımıdır.
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sisteminde benimsenen temel felsefe Pragmatik felsefe-İlerlemecilik akımıdır.
Soru 21
Eğitim tarihimizin önemli bilim insanlarından birisi olan Farabi, aşağıdaki konu başlıklarından en fazla hangisi kapsamında bilim dünyasına önemli bir düşünsel zenginlik sunmuştur?
Seçenekler
A
Hukuk felsefesi
B
Eğitim felsefesi akımları
C
Eğitim sistemlerinde alternatif okullar
D
Türk eğitim sisteminin felsefi temelleri
E
Siyaset felsefesi
Açıklama:
Fârâbî (870- 950): Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur. Fârâbî, öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu tür işler ve sanatlar alışkanlıklarla kazanılır. Öğretim ve eğitim yapılırken, kolaydan zora, basitten karmaşığa, somuttan soyuta, yakından uzağa ilkesine uyulmalıdır. Bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Farabi batı dünyasından çok uzun yıllar önce eğitim, felsefe ve Türk eğitim felsefesinin temelleriyle ilgili önemli düşünsel zenginlikleri bilim dünyasıyla paylaştığı için bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslamiyet'ten önceki Türk toplumlarında törelere dayalı olarak oluşturulan toplumsal hedeflerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik rekabet üstünlüğü sağlama
B
Cihan imparatorluğu kurma
C
Bağımsız yaşama
D
Yoksulun yanında olma
E
Hayvanları koruma
Açıklama:
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır. Görenek ise, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir. Gelenek ve görenekler ise töreyi oluşturmaktadır. Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar;
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma,
yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, ekonomik rekabet üstünlüğü sağlama İslamiyet'ten önceki Türk toplumlarında törelere dayalı olarak oluşturulan toplumsal hedeflerden birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma,
yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, ekonomik rekabet üstünlüğü sağlama İslamiyet'ten önceki Türk toplumlarında törelere dayalı olarak oluşturulan toplumsal hedeflerden birisi olmadığından bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan felsefi akımlardan hangisi, İslamiyet öncesi Türk toplumuna hakim olan eğitim felsefesini en iyi şekilde yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Pragmatizm
E
Varoluşçuluk
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur: Doğacılık akımına göre eğitim gerçek yaşam ortamında, doğada yapılmalıdır. Kadın ve erkekler aynı eğitimden geçerler. Genellikle ayırım yoktur. Kişi toplumsal ve doğal ortamda karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmektedir. Genellikle öğretmen bilge ve yaşlı kişilerdir. Aynı zamanda doğanın ve yaşamın kendisinin de öğretmen olduğu düşünülür. Yaşamdan ve doğadan bireyin öğreneceklerinin, yaşamda kalmasını ve sağlıkla bir yaşam sürmesini sağlayacağı görüşü benimsenmektedir. Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, İslamiyet öncesi Türk toplumuna hakim olan eğitim felsefesini en iyi şekilde yansıtan temel felsefi akım naturalizmi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 24
I-Hakana ve hatuna itaat etme
II-Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
III-Gelecek nesillere yazılı eserler bırakma
IV-At binme, kılıç, ok ve yay kullanma
V-Başka milletlerle uyumlu yaşama
İslamiyet'ten önceki Türk toplumlarında eğitime ilişkin toplumsal hedefleri şekillendiren töre ve gelenekler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II-Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
III-Gelecek nesillere yazılı eserler bırakma
IV-At binme, kılıç, ok ve yay kullanma
V-Başka milletlerle uyumlu yaşama
İslamiyet'ten önceki Türk toplumlarında eğitime ilişkin toplumsal hedefleri şekillendiren töre ve gelenekler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar arasında; hakan ve hatuna itaat etme, hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma, at binme, kılıç, ok, yay vb. kullanmanın yanı sıra bağımsız yaşama, yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme, dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma, Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme gibi değerler bulunmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 25
İslamiyet öncesi Türk toplumunda okul kurumunun olmamasının en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitimin gerçek yaşam ortamında verilmesi
B
Okul kurumunu gerektirecek mesleklerin gelişmemiş olması
C
Eğitimi toplumda bilge kişilerin üstlenmesi
D
Toplumun göçebe bir yaşamı benimsemesi
E
Başka toplumlarla sürekli savaş halinde olunması
Açıklama:
Eski Türklerde toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur. Kişi, toplum ve aile tarafından cinsiyete göre eğitilmektedir. Göçebe olarak yaşayan bir toplumun yerleşik bir okul kurumu oluşturma olanağı söz konusu olmamakla birlikte akılcı bir yaklaşım da değildir. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 26
‘’Vatan savunmasında ölen askerlere Türk toplumunun şehitlik mertebesini vermesi’’ aşağıdaki hangi kavram açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Hedef
C
Militarizm
D
Töre
E
Görenek
Açıklama:
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır.
Soru 27
Bir kişinin ‘’babasının annesine şiddet uyguladığını görerek kendi eşine de şiddet uygulamasını’’ aşağıdaki hangi kavram açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Hedef
C
Militarizm
D
Töre
E
Görenek
Açıklama:
Görenek, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir.
Soru 28
Türk ailelerinin durumu ne olursa olsun çocukları için ‘’yemeyip, yedirme, giymeyip giydirme’’ gibi yerleşik alışkanlıklarına sahip olmasını aşağıdaki hangi kavram açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Hedef
C
Militarizm
D
Töre
E
Görenek
Açıklama:
Gelenek ve görenekler töreyi oluşturmaktadır. Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar;
- cihan imparatorluğu kurma
- hakan ve hatuna itaat etme
- yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
- anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
- hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
- bağımsız yaşama
- yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
- dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
- Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
- at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır.
Soru 29
Yeni yetişenlerin savaş ve savaş oyunları, av, gibi süreçlerin bizzat içerisine sokularak yetiştirilmesi İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı hangi temel felsefeyi yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Model alma
B
Kontrol ortamı
C
Sınama durumları
D
Yerleşik okul ortamı
E
Eğitim ortamı
Açıklama:
Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır: Kişi, yaşamın içinde sınanır. Yaşamın kendisi, savaş ve savaş oyunları, av, öğrenen bireyin yapıp ettikleri, ortaya koyduğu araç gereç ve ürünler sınama durumlarının temel ögeleridir. Kişinin gerçek yaşamdaki sınama durumlarında yapıp ettiklerine göre adı, unvanı, yeri gibi toplumsal statüsünün ögeleri belirlenir.
Soru 30
Kadın ve erkeklerin aynı eğitimden geçmesi, toplumsal ve doğal ortamda karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmesi anlayışı Türk toplumunda eğitimin dayandığı hangi temel felsefeyi yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Daimicilik
B
Esasicilik
C
Pragmatizm
D
Yapılandırmacılık
E
Natüralizm
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur: Doğacılık akımına göre eğitim gerçek yaşam ortamında, doğada yapılmalıdır. Kadın ve erkekler aynı eğitimden geçerler. Genellikle ayırım yoktur. Kişi toplumsal ve doğal ortamda karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmektedir. Genellikle öğretmen bilge ve yaşlı kişilerdir. Aynı zamanda doğanın ve yaşamın kendisinin de öğretmen olduğu düşünülür. Yaşamdan ve doğadan bireyin öğreneceklerinin, yaşamda kalmasını ve sağlıkla bir yaşam sürmesini sağlayacağı görüşü benimsenmektedir.
Soru 31
“Organları tam, kusursuz, anlayışı ve belleği güçlü, zeki, öğrenmek ve öğretmek isteyen, güzel konuşan, perhize uyan, yalandan iğrenen, doğru söyleyen, nefsine güvenen, Allah’a tapan, adil ve işlerinde sebat eden” bir kişi devleti yönetmelidir anlayışı kime aittir?
Seçenekler
A
Gazzali
B
İbni Rüşt
C
Kâtip Çelebi
D
Farabî
E
İbni Sina
Açıklama:
Fârâbî’ye Göre Devlet: Devlet tüm insanlığı içine alan, adil, bilgiye dayalı, sevgi, kardeşlik, iyiliğin vb. bulunduğu bir dünya devleti olma anlayışına dayanır. Bu devleti; aristokrat aydınlar yönetmelidir. Devleti yönetenin; peygamberlik hırkasını giymiş, Tanrısal bir Eflatun olması gereklidir. Böyle bir başkanın özelliklerini “organları tam, kusursuz, anlayışı ve belleği güçlü, zeki, öğrenmek ve öğretmek isteyen, güzel konuşan, perhize uyan, yalandan iğrenen, doğru söyleyen, nefsine güvenen, Allah’a tapan, adil ve işlerinde sebat eden” bir kişi olarak tanımlar. Üstelik başkan, aydınlar tarafından seçilmelidir.
Soru 32
’’Düşünsel (Zihnî) öğretim, İş içinde (Sınaî) öğretim, Ezberle (Telkinî) öğretim, Öğütle (Tedibî) öğretim, Taklitle öğretim, Nasihatle (Tenbihî) öğretim’’ gibi eğitim ve öğretimin altı türü olduğunu kim ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Gazzali
B
İbni Rüşt
C
Kâtip Çelebi
D
Farabî
E
İbni Sina
Açıklama:
İbni Sina’ya Göre Eğitim ve Öğretim: Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir. İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır (Akyüz, 1997, ss.21-27):
- Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
- İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
- Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
- Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
- Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
- Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
Soru 33
Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasası hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1330
B
1826
C
1922
D
1924
E
1926
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken Türkiye’ye Dewey, Künhe, Albert Malche ve Ömer Buyse gibi yabancı uzmanlar çağrılmış, eğitim sistemine ilişkin görüşleri alınmıştır.
Soru 34
Cumhuriyet dönemi eğitim sisteminde benimsenen felsefeye temel felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Yapılandırmacılık
C
Natüralizm
D
Pozitivizm
E
Daimicilik
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi eğitim sisteminde benimsenen felsefeye ilişkin sonuç olarak şunları söylemek olanaklıdır: Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayanmaktadır. Bu dönemdeki anayasalar, ve tüm hükümet programları ilerlemecilik eğitim akımının özeliklerini taşımaktadır. Anayasalar, yasalar ve hükümet programlarında ilerlemecilik akımını kuramsal olarak savunulurken, uygulamalar (köy enstitüleri hariç) bu doğrultuda gelişmemiştir.
Soru 35
2000’li yıllardan sonra tüm okul programlarında hangi felsefenin eğitimde uygulandığı iddia edilmektedir?
Seçenekler
A
Pragmatizm
B
Yapılandırmacılık
C
Natüralizm
D
Daimicilik
E
Pozitivizm
Açıklama:
1950’lerden sonra Türk Eğitim Sistemi, her gelen yeni hükümetin programında, yeniden düzenleme çalışmaları kapsamında ele alınmış, ancak düzenlemeler daha çok diğer devletlerin eğitim sistemlerinin büyük ölçüde aynen alınıp uygulanmaya çalışılması biçiminde gerçekleştirilmiştir. Son dönemde ise, tüm okul programları yararcı felsefenin eğitimde uygulanışı olan yapılandırmacı, (yeniden oluşturmacı) anlayışa göre düzenlenmiş ve uygulamaya konmuştur. Böyle olmasına karşın okullardaki uygulamalarda ve öğretmenlerde esasici ve daimici anlayış baskındır; çünkü öğretmen, veli ve öğrenci eski davranışlarını örtük programla sürdürmektedirler. İlk ve ortaöğretimdeki uygulamalar yükseköğretimi de etkilemekte ve bu süreçte istendik davranışlarla donanık kişiler yetiştirmek zorlaşmaktadır.
Soru 36
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi islamiyet öncesi Türk toplum yapısı ve eğitimin dayandığı felsefe kapsamında yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplum göçebe olduğundan dolayı yerleşik okul kurumu yoktur
B
Eğitim ortamı gerçek yaşamdır
C
Toplum göçebe olduğundan dolayı yerleşik okul kurumu vardır
D
Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır
E
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim genellikle doğacılık felsefesine uygundur
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplum yapısı ve eğitimin dayandığı felsefenin özellikleri şu başlıklarda özetlenebilir:
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir. • Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır. • Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Bu başlıklar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, toplum göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu vardır ifadesi İslamiyet öncesi Türk toplum yapısı ve eğitimin dayandığı felsefenin özellikleri kapsamında yanlış olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir. • Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır. • Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Bu başlıklar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, toplum göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu vardır ifadesi İslamiyet öncesi Türk toplum yapısı ve eğitimin dayandığı felsefenin özellikleri kapsamında yanlış olduğundan bu sorunun doğru yanıtı C seçeneğidir.
Soru 37
İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
İbni Sina
B
Fârâbî
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Ahmed Yesevî
Açıklama:
Fârâbî, Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur. Fârâbî’ye göre, tüm varlıklar Allah’tan çıkar ve tekrar O’na dönerler. Allah, ‘vacib-ul vücut’tur; yani varlığını ve tözünü (cevher, zat) hiçbir şeye borçlu değildir. Ezeli ve ebedî, salt iyilik, akıl, güzellik, bilgelik vb. özelliklere sahiptir. Diğer varlıklar, O’ndan sudur (çıkış, meydana geliş yoluyla ortaya çıkar). Aristo’ya göre, Tanrı, evrenin merkezindedir; maddeye biçim verir. Fârâbî’de Allah ile madde arasında ikilik yoktur; madde, zorunluluğunu Allah’tan alır. Her şeyin varlık nedeni Allah’tır. O’ndan olurlar ve O’na dönerler. İnsanın en son amacı Allah’ı anlamak ve O’na ulaşmaktır. Bunu tasavvufla sağlayabilir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof Fârâbî'yi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof Fârâbî'yi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 38
Avicenna ve üçüncü Aristo olarak da bilinen bilim insanı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gazzali
B
Biruni
C
Hârizmî
D
Farabi
E
İbni Sina
Açıklama:
İbni Sina (Avicenna - Üçüncü Aristo, 980 - 1037)’ya göre ruh, madde türünden değil, manevî bir tözdür ve bedenin beden olmasını sağlar. Bedenle birleşmeyen ruhun, bireysel varlığı yoktur. Onun tek ve kişisel oluşu, bedenle birleşmesinden ve onu bir araç olarak kullanmasından sonradır. Ruh ölmez; fakat beden ölümlüdür. Başka bir deyişle ruh, bedene eklenen, bedeni tamamlayan, bedenin etkinliklerini sağlayan bir güçler toplamıdır ve bitkisel, hayvansal, zihinsel olmak üzere üçe ayrılır. Bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Avicenna, üçüncü öğretmen ya da Üçüncü Arito, İbni Sina'yı temsil ettiğinden, bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 39
Bir öğretmenin öğrencilere kışın su donduğunda içine konulduğu kabı parçalayabileceğini nedenleriyle ortaya koyması, İbni Sina'ya göre eğitim ve öğretimin aşağıda belirtilen türlerinden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
İş içinde öğretim
B
Ezberle öğretim
C
Öğütle öğretim
D
Düşünsel öğretim
E
Taklitle öğretim
Açıklama:
İbni Sina’ya Göre Eğitim ve Öğretim: Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir. İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır. Bu türlerden birisi düşünsel öğretimdir. Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar. bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, Bir öğretmenin öğrencilere kışın su donduğunda içine konulduğu kabı parçalayabileceğini nedenleriyle ortaya koyması, İbni Sina'ya göre eğitim ve öğretimin altı türünden düşünsel öğretim boyutuyla ilişkili olduğundan bu sorunun doğru yanıtı D seçeneğidir.
Soru 40
Öğrencilere, çevrelerinde karşılaştıkları olayların nedenlerinin öğretilmesi, İbni Sina'ya göre eğitim ve öğretimin aşağıda belirtilen türlerinden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Düşünsel öğretim
B
Nasihatle öğretim
C
İş içinde öğretim
D
Öğütle öğretim
E
Taklitle öğretim
Açıklama:
Nasihatle (tenbihî) öğretim, İbni Sina'ya göre eğitim ve öğretimin altı türünden birisidir. Nasihatle öğretimde, öğrencilere, çevrelerinde karşılaştıkları olayların nedenlerinin öğretilmesi oldukça önemlidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır. Bu açıklamalardan hareketle yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, öğrencilere çevrelerinde karşılaştıkları olayların nedenlerinin öğretilmesi, İbni Sina'ya göre eğitim ve öğretimin yukarıda belirtilen türlerinden nasihatle öğretim kapsamında değerlendirildiğinden bu sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 41
''İlköğretim Kavramı'' Cumhuriyet dönemi eğitim tarihimize damga vurmuş aşağıdaki eğitimcilerden hangisinin eseridir?
Seçenekler
A
İsmail Hakkı Tonguç
B
Hasan Ali Yücel
C
Mustafa Necati
D
Reşit Galip
E
İsmail Safa
Açıklama:
Köy Enstitüleri’nin mimarlarından İsmail Hakkı Tonguç Almanya’da eğitim görmüş, Leibzig İş Eğitimi Semineri’ne katılmış, “iş eğitimi” üzerine çalışmalarını yoğunlaştırmıştır. Bu arada Elişleri Rehberi (1927), Resim-elişleri ve Sanat Eğitimi (1932) derlemesi, Kerschensteiner’den çevirdiği ‘Öğretmenin Ruhu ve Öğretmen Yetiştirme Meselesi’ adlı yapıtlarıyla Tonguç görüşlerini olgunlaştırmıştır. Ayrıca Pestalozzi ve J. Dewey’ yi de inceleyen Tonguç; ‘Muhtıra’, ‘Köyde Eğitim’, ‘Canlandırılacak Köy’ ve ‘İlköğretim Kavramı’ adlı yapıtlarıyla bir senteze gitmiş; kendi eğitim anlayışını oluşturup uygulamıştır. Bu açıklamalar kapsamında yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, ''İlköğretim Kavramı'' Cumhuriyet dönemi eğitim tarihimize damga vurmuş eğitimcilerden İsmail Hakkı Tonguç'a ait olduğundan bu sorunun doğru yanıtı A seçeneğidir.
Soru 42
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, genel olarak Cumhuriyet döneminde benimsenen felsefeyi en iyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
İdealizm
B
Realizm
C
Naturalizm
D
Materyalizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Pragmatizm: Yararcılık. Gerçeğin değiştiği, değerlerde görecelik, insan doğasının biyolojik ve sosyolojik nitelikte olduğu, yaşam tarzı olarak demokrasinin ve insan yönetiminde kritik zekânın önemli olduğu görüşlerine dayanan felsefi görüşü temsil etmektedir. Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayanmaktadır. Bu sebeple yukarıdaki seçenekler incelendiğinde, pragmatizm genel olarak Cumhuriyet döneminde benimsenen felsefeyi en iyi temsil ettiğinden bu sorunun doğru yanıtı E seçeneğidir.
Soru 43
I-Aile reisi
II-Öğretmen
III-Din adamı
IV-Ulema
V-Devlet başkanı
Farabi'ye göre yukarıda sıralananlardan hangilerinin eğitimci rolleri bulunmaktadır?
II-Öğretmen
III-Din adamı
IV-Ulema
V-Devlet başkanı
Farabi'ye göre yukarıda sıralananlardan hangilerinin eğitimci rolleri bulunmaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve V
C
II, IV ve V
D
II, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Fârâbî’ye göre üç tür eğitimci vardır. Bunlar; aile reisi, öğretmen ve devlet başkanıdır. Aile reisi, ailenin içindekileri; öğretmen, çocuk ve gençleri; devlet başkanı milleti eğitir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 44
"Farabi'ye göre eğitimcide doğuştan gelen nitelikler arasında; beden, zekâ, bellek, güzel konuşma, öğrenme ve öğretme sevgisi, yeme, içme ve kadına düşkün olmama, doğruluğu sevme, yumuşak huy, azim ve irade sahibi olmak yer almaktadır." Bu açıklamaya göre bir eğitimcinin hangi özelliğini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Kişilik özellikleri
B
Öğretmenlik meslek bilgileri
C
Ruhsal yönleri
D
Psikolojik nitelikleri
E
Öğretim yeterlikleri
Açıklama:
Farabi'ye göre bir eğitici de iki tür nitelik bulunmalıdır. Bunlar doğuştan gelen ve sonradan kazanılan niteliklerdir. Doğuştan gelenler; beden, zekâ, bellek, güzel konuşma, öğrenme ve öğretme sevgisi, yeme, içme ve kadına düşkün olmama, doğruluğu sevme, yumuşak huy, azim ve irade sahibi olmadır. Sonradan kazanılanlar ise, bilgelik, bilginlik, aklını kullanabilme, toplumun yararını gözetme, iyi bir öğretici olma, güçlüklere ve yorgunluğa dayanmadır. Farabi'nin sıraladığı doğuştan gelen nitelikler daha çok bireyin bütüncül bir yanını (duyuşsal, bedensel, psikolojik özellikleri) ortaya koyması nedeniyle kişilik özelliklerini ifade etmektedir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 45
İbni Sina'ya göre toplumun gelenek, görenek ve değerlerini çocuklara öğretmek isteyen bir öğretmen hangi eğitim ve öğretim türüne başvurmalıdır?
Seçenekler
A
Düşünsel (zihni) öğretim
B
Ezberle (telkini) öğretim
C
Öğütle (tedibi) öğretim
D
Taklitle öğretim
E
Nasihatle (tenbihî) öğretim
Açıklama:
İbni Sina'ya göre düşünsel (Zihnî) öğretimde öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Düşünsel (Zihnî) öğretimde öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Taklitle öğretim öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir. Nasihatle (Tenbihî) öğretim öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Eğer değerlerin öğretimi söz konusu ise öğütle (Tedibî) öğretim kullanılmalıdır. Doğru Yanıt C seçeneğidir.
Soru 46
"İhsan okulda başka arkadaşına zarar verdiği için öğretmeni tarafından yaptığı davranışın doğru olmadığını, bir daha bu davranışını tekrarlamaması gerektiğini ona anlatmıştır. Ancak İhsan davranışını tekrarlayınca, öğretmeni bu kez öğrencisini azarlayıp, ona kızmıştır. Buna rağmen İhsan arkadaşına zarar vermeye devam edince öğretmen de, İhsan'ın kulaklarından çekerek onu cezalandırmıştır." Yukarıdaki örnek olayda öğretmenin İhsan'a yönelik sergilediği davranışlar, hangi iki İslam düşünürlerinin çocuğun hatalarını düzeltme anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Farabi ve Mevlana
B
İbni Sina ve Gazali
C
Farabi ve İbni Rüşt
D
İbni Rüşt ve Mevlana
E
İbni Sina ve İbni Rüşt
Açıklama:
İbni Sina'ya göre çocuğun tutarlı davranışları desteklenmeli, ona fazla baskı yapılmamalıdır. Yaptığı hatalar uygun bir biçimde düzeltilmeli, düzeltmiyorsa, azarlanmalıdır. Yine bu tutarsız davranışlarını sürdürüyorsa, o zaman şiddete başvurulmalıdır. Gazali'ye göre de öğrencinin iyi hareketleri övülmeli, kötü davranışları olunca uyarılmalı; tekrar ederse, gizlice azarlanmalıdır. Son çare olarak dayağı önerir. Doğru Yanıt B seçeneğidir.
Soru 47
Selçuklularda şehzadelerin eğitimi için uygulanan sisteme ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Lalalık
B
Darülfünun
C
Medrese
D
Enderun
E
Atabeylik
Açıklama:
Hem Selçuklularda, hem de Osmanlılarda şehzadelerin eğitimi için özel kurumlar oluşturulmuştur. Selçuklularda atabeylik, Osmanlılarda lalalık bu kurumlara verilen isimlerdir. Doğru Yanıt E seçeneğidir.
Soru 48
Özellikle Osmanlı'da İkinci Meşrutiyet döneminde Selim Sabit diğer Türk-İslam düşünürleri ile hangi yönden ayrı düşünce içinde olmuştur?
Seçenekler
A
Farklı öğretim yöntemleri kullanılması
B
Uygulamalı eğitim yapılması
C
Öğretim içeriğinin belirlenmesi
D
Öğrenciye şiddet uygulanması
E
Okullara öğrenci seçimi
Açıklama:
Selim Sabit hariç; diğer tüm Türk-İslâm düşünürleri “Öğrenciye dayak atılmalıdır.” görüşündedirler. Gerektiği zaman, öğrenci tüm nasihat ve uyarılara karşın, yanlış ve tutarsız davranışı göstermede ısrar ediyorsa, öğretmen tarafından dövülmelidir. Bu görüş tüm eğitim sisteminde genellikle kabul görmüştür. Doğru Yanıt D seçeneğidir.
Soru 49
"Osmanlı Türk toplumunda İslamcılık, Batıcılık, Ulusçuluk, Türkçülük, Yeni Osmanlıcılık, Tanzimatçılık ve Batıdan ithal edilen Olguculuk (pozitivistim), Kurumsalcılık, Materyalizm (maddecilik), Yararcılık (pragmatizm), Varoluşçuk (eksistanyalazim) eğitim sistemine yansımıştır." Bu durum Osmanlı'nın son dönem eğitim yapısına ilişkin özelliklerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Devlet tutarlı bir eğitim sistemi ve eğitim felsefesi geliştirememiştir.
B
Eğitim daha çok zengin ve bürokratlara yönelik düzenlenmiştir.
C
Yenilikler yukarıdan aşağıya uygulanmaya çalışılmıştır.
D
Eğitim medreselerin tekeline terkedilmiştir.
E
Eğitimde fen bilimleri ikinci plana itilmiştir.
Açıklama:
1876 tarihli Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esasi) 15., 16., 110. ve 114. maddeleri eğitim ve öğretime yer vermesine ve devletin eğitim yükümlüğünü kabul etmesine karşın, kitlesel bir eğitimi gerçekleştirmeye yönelik bir birbiriyle tutarlı bir yapı, sistem ve eğitim felsefesi yaklaşımı geliştirilememiştir. Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur. Bunun sonucu olarak kitlelere ulaştırılamayan ve belirgin bir felsefesi olmayan bir yapı içinde eğitim kurumları farklı sosyolojik, felsefi ve ideolojik akımların etkisinde faaliyetlerini sürdürmüştür. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 50
"Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayanmaktadır." Bu görüşe karşın Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi'ndeki uygulamalardan hangisi ilerlemecilik akımı ile örtüşmemektedir?
Seçenekler
A
Konu merkezli eğitimin anlayışının benimsenmesi
B
Öğrenci merkezli eğitimin uygulanması
C
Bilimsel yöntemlerin işe koşulması
D
Bireysel farklılıkların ön plana çıkarılması
E
İş için işe dayalı eğitime önem verilmesi
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayandırılmaya çalışılmakla birlikte; uygulamalar (köy enstitüleri hariç) bu doğrultuda gelişmemiştir. Dolayısıyla uygulamada öğrenci değil öğretmen ve konular merkeze alınmış, bilimsel yöntemi kullanan, özgür ve esnek düşünen, demokratik, laik, sosyal adaletçi, sevgi ve saygı dolu insan yerine; genellikle öğretmenin söylediklerini, kitapların yazdıklarını ezberleyen, bildiklerinin yüzde yüz doğru olduğunu savunan, çekingen, taklitçi, diktacı eğilimleri baskın, yaşamdan kopuk, skolâstik düşünce sistemine sahip bireyler yetiştirilmiş; daha çok daimici ve esasici eğitim uygulamalarına yer verilmiştir. Doğru Yanıt A seçeneğidir.
Soru 51
İslam öncesi Türk toplumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? I- Çocuklar doğmadan önce isimleri verilir. II- Kadınlar bazı durumlarda erkeklerden üstün olabilmektedir. III- Eğitimde natürelizm felsefesi benimsenmektedir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır: Eğitimde esas olan, gerçek durumlarda yaparak
yaşayarak öğrenmektir. Örneğin küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara
bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır.
Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım
kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad
verilmiştir (Ergin, 1964, ss.30 - 31; Akyüz, 1997, ss.3-12).
yaşayarak öğrenmektir. Örneğin küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara
bindirilir; ava götürülür; onlara kuş ve fareleri okla vurma alıştırmaları yaptırılır.
Yaparak ve yaşayarak, taklit ederek, örnek alarak öğrenme ile kademeli yaklaşım
kullanılır. Her çocuğa, yaptığı kahramanlık, güzel, iyi vb. bir işten sonra bir ad
verilmiştir (Ergin, 1964, ss.30 - 31; Akyüz, 1997, ss.3-12).
Soru 52
İslamiyet öncesi Türk toplumunda yerleşik okulların olmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumun göçebe olması
B
Toplumsal değerlerin farklılaşması
C
Natürelizmin benimsenmiş olması
D
Çocukların işgücünde olması
E
Eğitim sorumluluğunun ailede olması
Açıklama:
Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur: Kişi, toplum
ve aile tarafından cinsiyete göre eğitilmektedir.
ve aile tarafından cinsiyete göre eğitilmektedir.
Soru 53
Farabi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Nietzche ve Schopenaur ile İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur.
B
Fârâbî’ye göre, tüm varlıklar Allah’tan çıkar ve tekrar O’na dönerler.
C
Devleti aristokrat aydınlar yönetmelidir.
D
Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir.
E
Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur.
Açıklama:
Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur.
Soru 54
İbn-i Sinaya göre okullaşma hangi yaşlar arasında gerçekleşmelidir?
Seçenekler
A
5-17
B
6- 17
C
6-14
D
7-14
E
7-17
Açıklama:
Altı yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar
teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem
de öğretmene sıkıntı verir
teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem
de öğretmene sıkıntı verir
Soru 55
Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir. Eğitimde oyun ögesini vurgulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farabi
B
İbni Sina
C
İbni Rüşd
D
Gazzali
E
İbni Tufeyl
Açıklama:
İbni Sina’ya Göre Eğitim ve Öğretim: Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim
işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü
oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir.
işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü
oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir.
Soru 56
Osmanlı ve Selçukludaki eğitim sistemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I- İlk Selçuklu medresesi 1040 yılında kurulmuştur.
II- İlk Osmanlı medresesi İznik'te kurulmuştur.
III- Selçuklularda şehzade eğitimi için lalalık kurumu oluşturulmuştur.
IV- Bu okullarda Kur’ân ezbere okutulmasına karşın, anlamı çoğu kez bilinmemektedir.
I- İlk Selçuklu medresesi 1040 yılında kurulmuştur.
II- İlk Osmanlı medresesi İznik'te kurulmuştur.
III- Selçuklularda şehzade eğitimi için lalalık kurumu oluşturulmuştur.
IV- Bu okullarda Kur’ân ezbere okutulmasına karşın, anlamı çoğu kez bilinmemektedir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İlk Selçuklu medresesi 1040 yılında Nişabur’da, Osmanlılarda ise 1330 yılında
İznik’te kurulmuştur. İlkokullar; dar-ül talim, mektep, mektephane, dar-ül ilim,
sübyan, mahalle mektebi vb. adlarla açılmıştır. Her mahalle ve köyde bu okullar
vardır. Bu okullarda; Kur’ân okuma, namaz kılma ve İslâm’ın kuralları öğretilmektedir.
Kur’ân ezbere okutulmasına karşın, anlamı çoğu kez bilinmemektedir.
(Akyüz, 1997, s.71 s.215). Ayrıca hem Selçuklularda, hem de Osmanlılarda şehzadelerin
eğitimi için özel kurumlar oluşturulmuştur. Selçuklularda atabeylik, Osmanlılarda
ise lalalık bu kurumlara verilen isimlerdir.
İznik’te kurulmuştur. İlkokullar; dar-ül talim, mektep, mektephane, dar-ül ilim,
sübyan, mahalle mektebi vb. adlarla açılmıştır. Her mahalle ve köyde bu okullar
vardır. Bu okullarda; Kur’ân okuma, namaz kılma ve İslâm’ın kuralları öğretilmektedir.
Kur’ân ezbere okutulmasına karşın, anlamı çoğu kez bilinmemektedir.
(Akyüz, 1997, s.71 s.215). Ayrıca hem Selçuklularda, hem de Osmanlılarda şehzadelerin
eğitimi için özel kurumlar oluşturulmuştur. Selçuklularda atabeylik, Osmanlılarda
ise lalalık bu kurumlara verilen isimlerdir.
Soru 57
Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Bu yasa hangi yıl çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1925
D
1926
E
1927
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı
okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip
okul sistemi kurulmuştur.
okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip
okul sistemi kurulmuştur.
Soru 58
1930'lu yıllarda köyde yaşama oranı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%90
B
%80
C
%70
D
%60
E
%50
Açıklama:
1930’lu yıllarda Türkiye nüfusunun %80’i köylerde yaşamaktadır.
Soru 59
Köy enstitülerindeki eğitim felsefesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Demokratik yurttaş kimliğini merkeze almaktadır.
B
Değerlendirmede akademik başarı esastır.
C
Entelektüel öğretmen yetiştirme esastır.
D
İşbirlikli öğrenme yaşantısı temellidir.
E
Sanat ve müzik öğretimi eğitim sürecinin bütünleşik ögeleridir.
Açıklama:
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması: Değerlendirmede
öğrenci bir bütün olarak düşünülmeli ve yaptıkları, ortaya
koydukları, arkadaşlarıyla geçimi, iletişim kurması, görev ve sorumluluk
anlayışı, demokratik tutumu, ilgisi, güdülenmişliği göz önüne alınarak değerlendirilmelidir.
Not bir silah olarak kullanılmamalıdır.
öğrenci bir bütün olarak düşünülmeli ve yaptıkları, ortaya
koydukları, arkadaşlarıyla geçimi, iletişim kurması, görev ve sorumluluk
anlayışı, demokratik tutumu, ilgisi, güdülenmişliği göz önüne alınarak değerlendirilmelidir.
Not bir silah olarak kullanılmamalıdır.
Soru 60
İbni Sina'ya göre eğitim ne zaman başlamalıdır?
Seçenekler
A
Doğumla
B
4 yaşında
C
6 yaşında
D
14 yaşında
E
Sütten kesilince
Açıklama:
İbni Sina, eğitimin doğumla başlaması gerektiğini
savunur. Çocuğa, babası iyi bir ad koymalı; çocuk her gün yıkanmalı, üşütülmemeli,
annesi tarafından günde iki üç kez emzirilmeli ya da iyi bir sütana
tutulmalıdır. Çocuk sütten kesildikten sonra, kötü huylar edinmeden eğitilmeye
başlanmalıdır
savunur. Çocuğa, babası iyi bir ad koymalı; çocuk her gün yıkanmalı, üşütülmemeli,
annesi tarafından günde iki üç kez emzirilmeli ya da iyi bir sütana
tutulmalıdır. Çocuk sütten kesildikten sonra, kötü huylar edinmeden eğitilmeye
başlanmalıdır
Soru 61
I. Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
II. Anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
III. Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Yukarıdakilerden hangisi bu törelerdendir?
II. Anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
III. Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Yukarıdakilerden hangisi bu törelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar;
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır.
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır.
Soru 62
I. Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
II. Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
III. Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
İslamiyet öncesi Türk toplumu için hangileri doğrudur?
II. Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
III. Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
İslamiyet öncesi Türk toplumu için hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda:
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Soru 63
Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofu kimdir?
Seçenekler
A
Fârâbî
B
İbni Sina
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Nasîrüddin Tûsî
Açıklama:
Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur.
Soru 64
I. aile reisi,
II. öğretmen
III. devlet başkanı
Fârâbî’ye göre hangileri eğitimci olarak kabul edilebilir?
II. öğretmen
III. devlet başkanı
Fârâbî’ye göre hangileri eğitimci olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Fârâbî’ye göre üç tür eğitimci vardır. Bunlar; aile reisi, öğretmen ve devlet başkanıdır. Aile reisi, ailenin içindekileri; öğretmen, çocuk ve gençleri; devlet başkanı milleti eğitir. O’na göre bir eğitici de iki tür nitelik bulunmalıdır. Bunlar doğuştan gelen ve sonradan kazanılan niteliklerdir. Doğuştan gelenler; beden, zekâ, bellek, güzel konuşma, öğrenme ve öğretme sevgisi, yeme, içme ve kadına düşkün olmama, doğruluğu sevme, yumuşak huy, azim ve irade sahibi olmadır. Sonradan kazanılanlar ise, bilgelik, bilginlik, aklını kullanabilme, toplumun yararını gözetme, iyi bir öğretici olma, güçlüklere ve yorgunluğa dayanmadır.
Soru 65
I. Düşünsel öğretim
II. İş içinde öğretim
III. Ezberle öğretim
Yukarıdakilerden hangisi İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin bir türüdür?
II. İş içinde öğretim
III. Ezberle öğretim
Yukarıdakilerden hangisi İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin bir türüdür?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır :
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
Soru 66
I. Çocuklara kendi çocukları gibi davranmalı
II. Örnek insan olmalı
III. Öğrencinin iyi hareketleri övülmeli
Gazali’ye Göre Öğretmen nasıl davranmalıdır?
II. Örnek insan olmalı
III. Öğrencinin iyi hareketleri övülmeli
Gazali’ye Göre Öğretmen nasıl davranmalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gazali’ye Göre Öğretmen: Öğretmen, çocuklara kendi çocukları gibi davranmalı; öğüt vermeli; kötü davranışı olanları uyarmalıdır. Örnek insan olmalı, peygamber gibi davranmalıdır. Öğrencinin iyi hareketleri övülmeli, kötü davranışları olunca uyarılmalı; tekrar ederse, gizlice azarlanmalıdır. Son çare olarak dayağı önerir. Çocuğun geçmişte yaptığı hatalar, onun yüzüne her zaman vurulmamalıdır.
Soru 67
İlk Selçuklu medresesi kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1038
B
1039
C
1040
D
1041
E
1042
Açıklama:
İlk Selçuklu medresesi 1040 yılında Nişabur’da kurulmuştur.
Soru 68
Osmanlılarda ilk medrese kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1330
B
1331
C
1332
D
1333
E
1334
Açıklama:
İlk Selçuklu medresesi 1040 yılında Nişabur’da, Osmanlılarda ise 1330 yılında İznik’te kurulmuştur.
Soru 69
I. dar-ül talim
II. dar-ül ilim
III. sübyan
Hangileri ilkokullara verilen adlardandır?
II. dar-ül ilim
III. sübyan
Hangileri ilkokullara verilen adlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İlkokullar; dar-ül talim, mektep, mektephane, dar-ül ilim, sübyan, mahalle mektebi vb. adlarla açılmıştır. Her mahalle ve köyde bu okullar vardır. Bu okullarda; Kur’ân okuma, namaz kılma ve İslâm’ın kuralları öğretilmektedir. Kur’ân ezbere okutulmasına karşın, anlamı çoğu kez bilinmemektedir.
Soru 70
Tevhid-i Tedrisat yasası kaç yılında çıkartılmıştır?
Seçenekler
A
1921
B
1922
C
1923
D
1924
E
1925
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur.
Soru 71
I. Erkek üstünlüğüne dayalı
II. Yaşayarak öğrenme
III. Hayatta kalma becerisi edinme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin özelliklerindendir?
II. Yaşayarak öğrenme
III. Hayatta kalma becerisi edinme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda cinsiyete göre eğitilme olmasına rağmen erkeklere belirgin bir ayrıcalık tanınmamıştır. Genel olarak eğitim natüralizme dayandığından hayatta kalma ve yaşayarak, yaparak öğrenmek esastır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 72
İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbni Sina
B
İbni Rüşt
C
Fârâbî
D
Gazzali
E
Eflatun
Açıklama:
İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof Fârâbîdir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 73
İbni Sina'nın eğitim ve öğretim türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Telkinî öğretim: Öğretmen öğüt vererek bazı değerleri öğretir.
B
Tedibî öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
C
Zihnî öğretim: Öğrenciye çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir.
D
Sınaî öğretim: Öğretmen araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
E
Tenbihî öğretim: Öğretmen genel bir konuyu yaşamdan örnekler vererek açıklar.
Açıklama:
Zihnî öğretim: Öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Sınaî öğretim: Öğretmen araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir. Telkinî öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir. Tedibî öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir. Tenbihî öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi'nin dayandığı temellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Öğretmen merkezli anlayış
B
Sorgulamaya dayalı eğitim
C
İslami temellere dayalı
D
Türk örfünün etkisinde
E
Ezbere dayalı eğitim
Açıklama:
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi'nde öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir. Dolayısıyla sorgulamaya dayalı bir eğitimden söz edilemez. Doğru seçenek B'dir.
Soru 75
Skolastik düşünce, Türk-Osmanlı Eğitim Sistemini nasıl etkilemiştir?
Seçenekler
A
Anlamlı öğrenmeyi sağlamak için “sokratik tartışma” tekniği kullanılmaya başlanmıştır.
B
Anlayarak öğrenmenin, ezberden daha kalıcı olduğu düşünülmüştür.
C
Öğrencilerin araştırma-inceleme yapmalarına izin verilmiştir.
D
Genellikle her türlü bilimsel ve teknik gelişmeler kâfirlik olarak görülmüştür.
E
Öğretmenin adil, bilge, sevecen ve donanımlı olması ön planda tutulmuştur.
Açıklama:
Skolastik düşüncenin hakim olduğu yüzyıllarda medreselerden yetişenler genellikle her türlü bilimsel ve teknik gelişmeyi kâfirlik, bunları benimseyip savunan ve uygulayanları da din düşmanı kabul etmişlerdir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 76
I. Şehirlere işçi yetiştirmek
II. Eğitimi demokratikleştirmek
III. Toplumu kalkındırmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri köy enstitülerinin amaçlarındandır?
II. Eğitimi demokratikleştirmek
III. Toplumu kalkındırmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri köy enstitülerinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Köy enstitütleri şehirlere iş yapan insan yetiştirmeyi değil, köyde yaşayan insanlara eğitim fırsatı vererek toplumun kalkınmasını amaçlamıştır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün bütünleştirdiği ve benimseyerek eyleme dönüştürdüğü felsefi akımlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dogmatizm
B
Pozitivizm
C
Foksiyonalizm
D
Pragmatizm
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Atatürk felsefi olarak dogmacılıktan uzak, olgucu, gerçekçi ve akılcı olarak nitelenmektedir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Tevhid-i Tedrisat'ın sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce zorlanarak kabul ettirilmiştir.
B
Sosyal ve ekonomik normlar eğitimle çatışamaya uğramıştır.
C
Farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış, tek tip okul sistemi kurulmuştur.
D
Eğitim kitlesel bir nitelik kazanamamıştır.
E
Düşün akımları, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamıştır.
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Doğru seçenek C'dir.
Soru 79
“İki harfi anlamak, iki satır ezberlemekten iyidir. Bir saatlik tartışma, bir aylık tekrar değerindedir.” önermeleriyle eğitimde tartışma ve düşünmenin daha anlamlı olduğunu savunan İslam düşünürü hangisidir?
Seçenekler
A
İbni Sina
B
Gazzali
C
İbni Rüşt
D
Mevlana
E
Fârâbî
Açıklama:
“İki harfi anlamak, iki satır ezberlemekten iyidir. Bir saatlik tartışma, bir aylık tekrar değerindedir.” önermeleriyle eğitimde tartışma ve düşünmenin daha tutarlı olduğunu savunan İslami düşünür, Gazzali'dir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi 18. ve 19. yüzyıllarda medreselerde ağırlık verilen derslerden değildir?
Seçenekler
A
İlm-i hikmet
B
Hadis
C
Fıkıh
D
Kelâm
E
Belagat
Açıklama:
18. ve 19. yüzyıllarda medreselerde İslami bilimlere ağırlık verilmiştir. İlm-i hikmet (felsefe), tarih ve coğrafya gibi dersler ya programlardan çıkarılmış, ya da gereği gibi işlenmemiştir. Doğru seçenek A'dır.
Soru 81
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler töreden oluşurdu. Aşağıdakilerden hangisi bu törelerden değildir?
Seçenekler
A
Hakan ve hatuna itaat etme
B
Bağımlı olma
C
Yoksulun ve güçsüzün yanında olma
D
Yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
E
Anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme
Açıklama:
Törelerden biri bağımlı değil, bağımsız yaşamaktır.
Soru 82
İslamiyet öncesi Türk toplumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
II. Toplum,göçebe olduğundan dolayı yerleşik okul kurumu yoktur.
III. Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
IV. Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
I. Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
II. Toplum,göçebe olduğundan dolayı yerleşik okul kurumu yoktur.
III. Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
IV. Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda:
• Eğitim felsefesibüyük ölçüdeyaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamıvesınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
• Eğitim felsefesibüyük ölçüdeyaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum,göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamıvesınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangileri Farabi'nin düşüncelerindendir?
I. Devleti yönetenin; peygamberlik hırkasını giymiş, Tanrısal bir Eflatun olması gereklidir.
II. Allah ile madde arasında ikilik yoktur.
III. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir.
IV. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir.
I. Devleti yönetenin; peygamberlik hırkasını giymiş, Tanrısal bir Eflatun olması gereklidir.
II. Allah ile madde arasında ikilik yoktur.
III. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir.
IV. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
III ev IV
E
Hepsi
Açıklama:
Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur. Fârâbî’ye göre, tüm varlıklar Allah’tan çıkar ve tekrar O’na dönerler. Allah ile madde arasında ikilik yoktur; madde, zorunluluğunu Allah’tan alır. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. Devlet tüm insanlığı içine alan, adil, bilgiye dayalı, sevgi, kardeşlik, iyiliğin vb. bulunduğu bir dünya devleti olma anlayışına dayanır. Bu devleti; aristokrat aydınlar yönetmelidir. Devleti yönetenin; peygamberlik hırkasını giymiş, Tanrısal bir Eflatun olması gereklidir.Fârâbî, öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır.
Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Doğru cevap E'dir.
Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Doğru cevap E'dir.
Soru 84
Aşağıda verilen düşüncelerden hangileri İbn-i Sina'ya ait değildir?
Seçenekler
A
Ruh, madde türünden değil, manevî bir tözdür.
B
En yüksek mutluluk, Allah insan aklının birleşmesidir.
C
Genç, öğrendiği meslek, ya da işle yaşamını kazanmaya başlayınca, babası onu iyi bir eşle evlendirip, artık evinden ayırmalıdır.
D
Öğretmen, dindar, dürüst, bilgili, insaflı, temiz, kibar olmalıdır.
E
Eğitim, sadece erkekler içindir.
Açıklama:
Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Dolayısıyla cevap E'dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi Gazali'nin düşüncelerindendir?
I. Evren (âlem) ezelî ve ebedî (sonsuz) değildir.
II. Neden-sonuç bağlantısı zorunlu bir bağlantı değil, tersine alışkanlık bağlantısıdır.
III. Duyu ve akılla gerçeğe ulaşılamaz.
IV. Gazali’ye göre, ahlaklı insan, kesin bilgiye sahip olandır.
I. Evren (âlem) ezelî ve ebedî (sonsuz) değildir.
II. Neden-sonuç bağlantısı zorunlu bir bağlantı değil, tersine alışkanlık bağlantısıdır.
III. Duyu ve akılla gerçeğe ulaşılamaz.
IV. Gazali’ye göre, ahlaklı insan, kesin bilgiye sahip olandır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Evren (âlem) ezelî ve ebedî (sonsuz) değildir. Ebedî, ezelî, mutlak irade ve kudret sahibi Allah’tır. Başı ve sonu belli olan evrense, yok olacaktır.Gazzali’ye göre, neden-sonuç bağlantısı zorunlu bir bağlantı değil, tersine alışkanlık bağlantısıdır. Doğa kanunları, Allah’ın eylemleridir. Yani bunlar Allah’ın koyduğu kanunlardır; çünkü evrendeki düzeni yaratan, koyan ve sürdüren Allah’tır. Öyleyse Allah, bu düzeni, kanunları her an değiştirebilir. Nitekim insanlara, peygambere yaptırdığı mucizelerle, bu düzeni değiştirebileceğini göstermiştir.Duyu ve akılla gerçeğe ulaşılamaz; çünkü bunlarla elde edilen bilginin yanlış olduğu çoğu zaman görülmüştür. Doğru bilgi, ancak ve yalnız kalple elde edilebilir; çünkü akıl yanılabilir, fakat iman yanılmaz. Gazali’ye göre, ahlaklı insan, kesin bilgiye sahip olandır; çünkü kesin bilgi, hakiki ahlaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 86
Aşağıda verilenlerden hangisi İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Düşünsel (Zihnî) öğretim
B
İş içinde (Sınaî) öğretim
C
Eleştirel düşünme
D
Ezberle (Telkinî) öğretim
E
Öğütle (Tedibî) öğretim
Açıklama:
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır (Akyüz, 1997, ss.21-27):
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır. Doğru cevap C'dir.
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangileri Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerindendir?
I.Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir.
II.Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
III.Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
IV.Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
I.Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir.
II.Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
III.Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
IV.Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ev III
E
Hepsi
Açıklama:
Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir. 1876 tarihli Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esasi) 15., 16., 110. ve 114. maddeleri eğitim ve öğretime yer vermesine ve devletin eğitim yükümlüğünü kabul etmesine karşın, kitlesel bir eğitimi gerçekleştirmeye yönelik bir birbiriyle tutarlı bir yapı, sistem ve eğitim felsefesi yaklaşımı geliştirilememiştir.
• Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
• Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
• Osmanlı Türk toplumunda çeşitli süreçler sonrasında ortaya çıkan düşün akımları, söz gelimi İslamcılık, Batıcılık, Ulusçuluk, Türkçülük, Yeni Osmanlıcılık, Tanzimatçılık ve Batıdan ithal edilen Olguculuk (pozitivistim), Kurumsalcılık, Materyalizm (maddecilik), Yararcılık (pragmatizm), Varoluşçuk (eksistanyalazim) eğitim sistemine yansırken toplumsal yapının temellerine yabancılaşmış, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamış, tek tek ideolojik duruşlar olarak yüzeysel kalmıştır.
• Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur. Doğru cevap E'dir.
• Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
• Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
• Osmanlı Türk toplumunda çeşitli süreçler sonrasında ortaya çıkan düşün akımları, söz gelimi İslamcılık, Batıcılık, Ulusçuluk, Türkçülük, Yeni Osmanlıcılık, Tanzimatçılık ve Batıdan ithal edilen Olguculuk (pozitivistim), Kurumsalcılık, Materyalizm (maddecilik), Yararcılık (pragmatizm), Varoluşçuk (eksistanyalazim) eğitim sistemine yansırken toplumsal yapının temellerine yabancılaşmış, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamış, tek tek ideolojik duruşlar olarak yüzeysel kalmıştır.
• Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 88
Ülkemizde Köy Enstitüleri hangi yıllarda kurulmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1940
C
1950
D
1960
E
1970
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran önemli uygulamalardan birisi de Köy Enstitüleri’dir. “İş için iş içinde eğitim” ilkesini gerçekleştirmek üzere 1940’lardan itibaren ülke genelinde köy enstitüleri kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangileri köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerindendir?
I. Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
II. Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
III. İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
IV. Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
I. Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
II. Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
III. İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
IV. Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden bazıları söyle sıralanabilir:
- Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
- Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
- İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
- Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
- Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
- Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması. Doğru cevap E'dir.
Soru 90
Selçuklu ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeye ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmaktadır.
B
Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğretmen merkezdedir.
C
Kuram ve uygulama birbirinden ayrı olmalıdır.
D
Her erkek çocuk, ailesini geçindirecek bir iş ya da meslek sahibi olmalıdır.
E
Anlamlı öğrenmeyi sağlamak için “Sokratik Tartışma” tekniği kullanılmalıdır.
Açıklama:
Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması düşüncesi hâkimdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 91
Aşağıdaki çiftlerden hangisi Cumhuriyet Dönemi Türk Eğitim Sistemi’nde benimsenen temel felsefi yaklaşım ve akımı karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Teleolojizm ve Muhafazakarlaşma
B
Materyalizm ve Yeni-Osmanlıcılık
C
Pragmatizm ve İlerlemecilik
D
Egzistansiyalizm ve Batıcılık
E
Realizm ve Ümmetçilik
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi Türk Eğitim Sistemi’nde; eğitimin salt merak üzerine kurulu olan tüm zeminlerinin pratik yaşamla birleştirilmesi gerekliliği, dönemin önde gelen felsefi yaklaşım ve akım çifti olarak pragmatizm ve ilerlemecilik aracılığıyla yerine getirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 108.
Soru 92
Aşağıdaki örnek durumlardan hangisi 16. Yüzyılın ikinci yarısından 19. Yüzyıla kadar Türk eğitim sistemine egemen olmuş “Skolastik Düşünce” eksenli eğitim tarzını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Medrese eğitiminde fıkıh, kelam, belagat ve hadis gibi İslami bilimlerin yanında felsefe, geometri, tarih ve coğrafya gibi temel bilimlere de önemle yer vermek
B
Çekingen, yaratıcı olmayan ve tutarlı değerlerden yoksun kişilerin yetişmesine neden olmak
C
Öğrenme sürecinde kitapların ve İslam bilginlerinin anlattıklarını şüpheyle reddetmek
D
Alanına hâkim olan müderris veya öğretmenlere eğitimde önemle rol vermek
E
Dinsel kabullerle uyumlu olmayan bilimsel ve teknik gelişmelere yol açmak
Açıklama:
Diğer şıklarda belirtilenlerin tam aksileri eğitimin skolastik bir düsturla yerine getirildiği söz konusu dönemlerin temel karakteristiğini sunmaktayken, cevap şıkkında bizzat belirtilenin kendisi, doğru bir şekilde sunmaktadır, bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 102
Soru 93
Aşağıdaki örnek durumlardan hangisinin Cumhuriyet Dönemi Türk Eğitim Sisteminin gelişimine olumlu bir etkide bulunduğu söylenilemez?
Seçenekler
A
Batı Dünyasında yaşanan bilimsel ve teknik gelişmelerin Türk Eğitim Sistemine entegrasyonu için çalışmaların düzenlenmesi
B
“İş için iş içinde eğitim” ilkesini temele alarak hareket eden Köy Enstitüleri’nin klasik öğretmen okullarına dönüştürülmesi
C
Atatürk, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve Rüştü Uzel gibi düşünürlerin yetiştirilmesi
D
Eğitim sistemi için Albert Malche, Ömer Buyse, Dewey ve Künhe gibi yabancı uzmanların görüşlerine başvurulması
E
Kuram ve uygulamadaki birliğin cumhuriyetçi değerlerle desteklenmesi
Açıklama:
Aktarılanlara göre Köy Enstitülerinin kapatılmasıyla “Türk Eğitim Sistemi çok büyük bir kayba uğramış; kalkınması büyük oranda engellenmiştir”, bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 108
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi Köy Enstitüleri’nde sağlanmış olan eğitim ve öğretimin nitelikleri veya kurumsallaşma özellikleri arasında sayılamamaktadır?
Seçenekler
A
Öğrencinin yaptıklarını, ortaya koyduklarını, arkadaşlarıyla olan geçim ilişkilerini, iletişimini, görev ve sorumluluk anlayışını, demokratik tutumunu, ilgisini ve eğilimlerini göz önüne alıp Onu bir bütün olarak değerlendirmek
B
Öğrencileri doğa ve matematik bilimlerinin yanı sıra pratik yaşam hakkında da bilgilendirmek
C
Kurumun ihtiyaçlarını nöbetleşmeyi ve görev değişimini temele alan bir ilişki ağıyla değil, kişilere kesin olarak tanımlanmış görevlerin yerine getirilmesiyle sağlamak
D
Kendilerine tutkuyla bağlanıldıklarında geliştirilebilen felsefeye ve sanata yer vermek
E
Demokratik yurttaş kimliğini merkeze almak
Açıklama:
Aktarılanlara göre “bu kurumlarda çamaşır yıkama, hasta bakma gibi birkaç iş dışındaki hizmetler için öteki okullarda olduğu gibi hademe kullanılmaz. Herkes kendi işini geniş ölçüde kendi görür, topluluğu ilgilendiren bütün işler, nöbetçi öğretmenler ve öğrenciler tarafından gerçekleştirilip yönetilirdi”, bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 107
Soru 95
Aşağıdaki tekliflerden hangisi anlamlı bir öğrenmenin sağlanması için gerek duyulan bir bileşen olarak sunulabilir?
Seçenekler
A
Teorik gereksinimlerin önceliği altında yaşamın ve toplumun gereksinimlerini ikincilleştirmek
B
Ezber yoluyla öğrenmeden daha kalıcı bir öğrenme yolunu kabul etmemek
C
Kitapların ve bilginlerin söylediklerini daima doğru kabul etmek
D
Bilimsel ve teknik yaklaşımlara açık olan bir tutumu benimsemek
E
Yanlışların ve eksiklerin düzeltilmesiyle ilgilenmemek
Açıklama:
Diğer şıklarda belirtilenlerin tam aksileri anlamlı bir öğrenmenin sağlanması için bir gerek koşul olarak kabul edilebilecekken, cevap şıkkında belirtilenin bizzat kendisi böyle bir sağlama için bir gerek koşul olarak öne sürülebilmektedir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 104
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi günlük yaşam için geçerli ve düzenleyici olup asırlarca devam edebilen gelenek ve göreneklerin olumlu bir özelliği olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Toplumların benimsedikleri eğitim felsefeleriyle şekillenebilmeleri
B
Pek çok durum için sınanma imkânına kapalı olmaları
C
Toplumlar arası ilişkilerin etkisine kapalı olmaları
D
Yalnızca yerleşik yaşam türüne hitap edebilmeleri
E
Yaşama ve topluma yarar sağlayamamaları
Açıklama:
Diğer şıklarda belirtilenlerin bir kısmı (B ve C şıkkı) kendiliğinden olumsuz bir duruma işaret ederken bir kısmı da (D ve E şıkkı) yanlış veya tartışmalı bir pozisyonu üstlenmektedir. Ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 97
Soru 97
Fârâbî’nin var olanların tümünün temel bir tözden (Allah’tan) sudûr ederek meydana geldiğini ileri koşan savunusunun arka planında yer alan felsefi düşünce gelenekleri, aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Meşşâilik - İşrâkîlik - Aristotelesçilik
B
İslamiyet - İbni Rüştçülük - Eflatunculuk
C
İslamiyet - Spinozacılık - Kantçılık
D
Monizm - Spinozacılık - Meşşâilik
E
Eflatunculuk - Aristotelesçilik - Yeni Eflatunculuk
Açıklama:
Diğer şıklarda öne çıkarılan düşünce gelenekleri ya felsefi gelenekler değildir ya da Farabi’nin yaşadığı dönemde ortaya çıkan gelenekler değildir, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 99
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi İ.Ö. 1000- İ. S. 453 yılları arasında hüküm sürmüş olan İslamiyet öncesi Türk toplumlarının gelenek ve görenekleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişisel ve toplumsal bağımsızlığı her ne pahasına olursa olsun korumak ve yüceltmek
B
Eğitimin ortamını gerçek yaşamda bulmak; yaparak ve yaşayarak öğrenmek
C
Yoksulun ve güçsüzün yanında olmak ve onlara yardım etmek
D
Hayvanlardan ve madenlerden araç ve gereç elde etmek
E
Cinsiyetler arası ilişkilerde erkeği üstün tutmak
Açıklama:
Aktarılanlara göre “erkeklere belirgin bir ayrıcalık tanınmamıştır. Hatta bazı durumlarda kız çocuklarının erkeklerden üstün tutuldukları zamanlar olmuştur”, bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 98
Soru 99
Aşağıdaki hangi tutum İbni Sina’nın eğitim anlayışını yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Öğrenciye ilgili sorunlar için gereken teorik çerçeveyi kazandırıp, örnek durumları kendisinin keşfetmesini beklemek
B
Teorik eğitimin önceliğiyle beden eğitiminin temele alındığı etkinlikleri dışarıda bırakmak
C
Bir olayın nedenini araştırma yolunu salt bilimsel bir dille öğretmek
D
Öğrencilerini yalnız bırakmayan erdemleri öğretmenler yetiştirmek
E
Yalnızca düşünsel (zihni) öğretim türünü kullanmak
Açıklama:
Aktarılanlara göre İbni Sina’nın eğitim anlayışında teorik çerçevenin yanı sıra örnek durumların işlenmesi; teorik eğitimin yanı sıra beden eğitiminin de temele alındığı etkinliklere yer vermek; bir olayın araştırma yolunu gerekirse farklı dramatik açıklamalarla (örneğin nasihatle) öğretmek ve bunlarla uyum içinde yalnızca düşünsel (zihni) öğretim türüne değil ama aynı zamanda İş içinde (Sınaî) öğretim, Ezberle (Telkinî) öğretim, Öğütle (Tedibî) öğretim, Taklitle öğretim türlerine de başvurmak esastır. Cevap şıkkı bu esaslarla uyum içerisinde olan başka bir durumu yansıtmaktadır, ayrıca bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 100
Soru 100
İslamiyet sonrası Türk düşünce tarihini etkilemiş olan aşağıdaki düşünürlerden hangisi aynı zamanda nedensellik ilkesine karşı eleştiriler getirmiş ve her şeyin Allah’ın hür iradesiyle yoktan yaratıldığını ileri sürmüştür?
Seçenekler
A
Gazâlî
B
Plotinos
C
Fârâbî
D
Kindî
E
İbni Sina
Açıklama:
Söylenildiği üzere Gazâlî açısından “neden-sonuç bağlantısı zorunlu bir bağlantı değil, tersine alışkanlık bağlantısıdır” ve yine O’na göre “tüm evrenin yaratıcısı Allah’tır. Evren O’nun tarafından yoktan var edilmiştir… evreni Allah, kendi hür iradesiyle yaratmıştır”, bkz; Eğitim Felsefesi-5, s. 101
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi islamiyet öncesi türk toplumlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim sistemi esasicilik yaklaşımına dayalıdır.
B
Eğitim ortamı ve sınama durumları gerçek yaşamdır.
C
Toplum, göçebe olduğundan dolayı yerleşik okul kurumu yoktur.
D
Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri, gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
E
Eğitim, doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda:
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri, gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Doğru cevap A'dır.
• Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri, gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
• Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
• Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
• Eğitim doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundur.
Doğru cevap A'dır.
Soru 102
Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbni Sina
B
Fârâbî
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Aristoteles
Açıklama:
Fârâbî (870- 950); Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur. Fârâbî’ye göre, tüm varlıklar Allah’tan çıkar ve tekrar O’na dönerler. Allah, ‘vacib-ul vücut’tur; yani varlığını ve tözünü (cevher, zat) hiçbir şeye borçlu değildir. Ezeli ve ebedî, salt iyilik, akıl, güzellik, bilgelik vb. özelliklere sahiptir. Diğer varlıklar, O’ndan sudur (çıkış, meydana geliş yoluyla ortaya çıkar). Aristo’ya göre, Tanrı, evrenin merkezindedir; maddeye biçim verir. Fârâbî’de Allah ile madde arasında ikilik yoktur; madde, zorunluluğunu Allah’tan alır. Her şeyin varlık nedeni Allah’tır. O’ndan olurlar ve O’na dönerler. İnsanın en son amacı Allah’ı anlamak ve O’na ulaşmaktır. Bunu tasavvufla sağlayabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 103
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin çeşitli türleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Öğütle (Tedibî) öğretim
B
Taklitle öğretim
C
İş içinde (Sınaî) öğretim
D
Eklektik (Karma) öğretim
E
Nasihatle (Tenbihî) öğretim
Açıklama:
İbni Sina’ya göre, eğitim ve öğretimin altı türü vardır. Bunlar şunlardır:
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
Doğru cevap D'dir.
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 104
Cumhuriyet Dönemi'nde yurt sathında merkezi bir eğitim ve okul sisteminin kurulmasını sağlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tevhid-i Tedrisat Yasası
B
Sened-i İttifak Yasası
C
Maarif-i Umumiye Nizannamesi
D
Mecelle Kanunu
E
Kanun-i Esasi Kanunu
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken Türkiye’ye Dewey, Künhe, Albert Malche ve Ömer Buyse gibi yabancı uzmanlar çağrılmış, eğitim sistemine ilişkin görüşleri alınmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir.
B
Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri önemli kitlelere ulaşamamıştır.
C
Çeşitli süreçler sonrasında ortaya çıkan düşünce akımları, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamıştır.
D
Ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
E
Tanzimatçılık, devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi olmuştur.
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerinden bazıları şu biçimde sıralanabilir:
• Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir. 1876 tarihli Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esasi) 15., 16., 110. ve 114. maddeleri eğitim ve öğretime yer vermesine ve devletin eğitim yükümlüğünü kabul etmesine karşın, kitlesel bir eğitimi gerçekleştirmeye yönelik bir birbiriyle tutarlı bir yapı, sistem ve eğitim felsefesi yaklaşımı geliştirilememiştir.
• Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
• Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
• Osmanlı Türk toplumunda çeşitli süreçler sonrasında ortaya çıkan düşün akımları, söz gelimi İslamcılık, Batıcılık, Ulusçuluk, Türkçülük, Yeni Osmanlıcılık, Tanzimatçılık ve Batıdan ithal edilen Olguculuk (pozitivistim), Kurumsalcılık, Materyalizm (maddecilik), Yararcılık (pragmatizm), Varoluşçuk (eksistanyalazim) eğitim sistemine yansırken toplumsal yapının temellerine yabancılaşmış, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamış, tek tek ideolojik duruşlar olarak yüzeysel kalmıştır.
• Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
Doğru cevap E'dir.
• Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir. 1876 tarihli Osmanlı anayasasının (Kanun-i Esasi) 15., 16., 110. ve 114. maddeleri eğitim ve öğretime yer vermesine ve devletin eğitim yükümlüğünü kabul etmesine karşın, kitlesel bir eğitimi gerçekleştirmeye yönelik bir birbiriyle tutarlı bir yapı, sistem ve eğitim felsefesi yaklaşımı geliştirilememiştir.
• Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
• Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır.
• Osmanlı Türk toplumunda çeşitli süreçler sonrasında ortaya çıkan düşün akımları, söz gelimi İslamcılık, Batıcılık, Ulusçuluk, Türkçülük, Yeni Osmanlıcılık, Tanzimatçılık ve Batıdan ithal edilen Olguculuk (pozitivistim), Kurumsalcılık, Materyalizm (maddecilik), Yararcılık (pragmatizm), Varoluşçuk (eksistanyalazim) eğitim sistemine yansırken toplumsal yapının temellerine yabancılaşmış, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamış, tek tek ideolojik duruşlar olarak yüzeysel kalmıştır.
• Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
Doğru cevap E'dir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
B
Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde
öğrenilmesi
öğrenilmesi
C
Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
D
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinden ayrı ögeler olması
E
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Açıklama:
Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden bazıları söyle sıralanabilir:
Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi: Enstitülerde, öncellikle çadır hayatından başlanmış daha sonra yeni binalar kurulmuş; fizik, kimya, aritmetik ve geometri dersleri öğretilirken aynı zamanda toprağı ekip biçmeye, hayvan beslemeye de yer verilmiştir. Öğretmenler, öğrencilere yurdun tarihsel değerlerini tanıtma, onları yurt gezilerine çıkarma, öğrencileri yazılı metin üzerinde çalıştırma, derste harita, resim ve çeşitli araçlardan yararlanma, yazılı inceleme yapmaya hazırlama gibi yöntemleri benimsemiş ve uygulamıştır.
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması: Felsefe, sanat, müzik, bilim, teknik; hayattan korkmayanlarla, onları seven, kayıtsız şartsız bir tutkuyla bağlanabilen insanlarla yaratılır. “Onun için bu olanakları içinde saklayan halka dönmek ve halktan güç ve esin almak.” fikri egemendir. Her enstitüde başta radyo olmak üzere, gramofon, mandolin, davul, zurna, kaval gibi müzik aletlerinin bulunması şarttır. Ayrıca enstitülerde, tiyatro oyunları seçilirken dikkat etmeli, çocukların en çok hoşlandıkları şeyleri seçerek programa alma yolu tutulmalıydı. Köylerde yaşamakta olan ulusal oyunları öğrenciler iyice öğrendikten sonra öteki enstitülerle iletişim yoluyla, orada oynanmakta olan oyunların öğretilmesi de sağlanmaktaydı.
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması: Enstitülerin bütün işleri nöbetle öğretmen ve öğrenci tarafından görülmektedir. Bu kurumlarda çamaşır yıkama, hasta bakma gibi birkaç iş dışındaki hizmetler için öteki okullarda olduğu gibi hademe kullanılmaz. Herkes kendi işini geniş ölçüde kendi görür, topluluğu ilgilendiren bütün işler, nöbetçi öğretmenler ve öğrenciler tarafından gerçekleştirilip yönetilirdi.
Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması: Aydınları serbest okuma alışkanlığı kazanmayan toplumlarda, düşündüğünü yazan ve açıklayan pek az insan olur. Böyle insanların kıt olduğu yerlerde, fikir hayatı canlanamaz. Toplumun en önemli işleri, kanılarını saklayan, esen rüzgâra göre fikir değiştiren kişilerin elinde kalır. Bu gibiler asla ilke adamı olamazlar, günlük politik havaya göre yön değiştirirler. Öğretmenlik mesleği fikirsiz, ilkesiz insanlarla güçlenemez. Hayatın isteklerine göre eğitilmemiş bireylerde oluşan bir toplum, çeşitli sosyal bunalımlara, şiddetli sarsıntılara uğramakta ve kolayca çöküverecek bir duruma gelmektedir. Bu nedenle bütün zorlukları göze alarak eğitbilimi bilişsel esaslara göre öğrenmek, ilgililer için ulusal bir görevdir. Köy, işten kaçan, nefret eden, edilgen öğretmen değil, işi seven, ona sarılan, canlı ve hareketli öğretmenler ister. Yeni öğretmenler, çocukları iş içinde yoğura yoğura, bireyleri mutluluk denizinde yüzen bir vatan yaratmalıdır.
Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması: Demokrasinin gelişip tutunabilmesi her şeyden önce eşit haklara sahip ve çağımız uygarlığının gereklerine göre çalışabilen, görevi her şeyin üstünde tutan demokrat yurttaşların varlığına bağlıdır. Bir ülkede demokrasinin yerleşip kökleşmesinin birinci koşulu eğitim düzenini demokratikleştirmek, yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak, vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek, okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemektir. Eğitim ortamında doğrudan demokrasi kullanılmalı, herkes her işte görev ve sorumluluk almalıdır. Bu demokrasi için kaçınılmaz bir koşuldur. Öğrenci kesinlikle dövülmemelidir. Çağdaş, bilimsel bir eğitim verilmelidir. Öğrencinin kafası ve eli birlikte işlemelidir. Çok yönlü düşünen bireyler olmalıdır.
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması: Değerlendirmede öğrenci bir bütün olarak düşünülmeli ve yaptıkları, ortaya koydukları, arkadaşlarıyla geçimi, iletişim kurması, görev ve sorumluluk anlayışı, demokratik tutumu, ilgisi, güdülenmişliği göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Not bir silah olarak kullanılmamalıdır.
Doğru cevap D'dir.
Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi: Enstitülerde, öncellikle çadır hayatından başlanmış daha sonra yeni binalar kurulmuş; fizik, kimya, aritmetik ve geometri dersleri öğretilirken aynı zamanda toprağı ekip biçmeye, hayvan beslemeye de yer verilmiştir. Öğretmenler, öğrencilere yurdun tarihsel değerlerini tanıtma, onları yurt gezilerine çıkarma, öğrencileri yazılı metin üzerinde çalıştırma, derste harita, resim ve çeşitli araçlardan yararlanma, yazılı inceleme yapmaya hazırlama gibi yöntemleri benimsemiş ve uygulamıştır.
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması: Felsefe, sanat, müzik, bilim, teknik; hayattan korkmayanlarla, onları seven, kayıtsız şartsız bir tutkuyla bağlanabilen insanlarla yaratılır. “Onun için bu olanakları içinde saklayan halka dönmek ve halktan güç ve esin almak.” fikri egemendir. Her enstitüde başta radyo olmak üzere, gramofon, mandolin, davul, zurna, kaval gibi müzik aletlerinin bulunması şarttır. Ayrıca enstitülerde, tiyatro oyunları seçilirken dikkat etmeli, çocukların en çok hoşlandıkları şeyleri seçerek programa alma yolu tutulmalıydı. Köylerde yaşamakta olan ulusal oyunları öğrenciler iyice öğrendikten sonra öteki enstitülerle iletişim yoluyla, orada oynanmakta olan oyunların öğretilmesi de sağlanmaktaydı.
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması: Enstitülerin bütün işleri nöbetle öğretmen ve öğrenci tarafından görülmektedir. Bu kurumlarda çamaşır yıkama, hasta bakma gibi birkaç iş dışındaki hizmetler için öteki okullarda olduğu gibi hademe kullanılmaz. Herkes kendi işini geniş ölçüde kendi görür, topluluğu ilgilendiren bütün işler, nöbetçi öğretmenler ve öğrenciler tarafından gerçekleştirilip yönetilirdi.
Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması: Aydınları serbest okuma alışkanlığı kazanmayan toplumlarda, düşündüğünü yazan ve açıklayan pek az insan olur. Böyle insanların kıt olduğu yerlerde, fikir hayatı canlanamaz. Toplumun en önemli işleri, kanılarını saklayan, esen rüzgâra göre fikir değiştiren kişilerin elinde kalır. Bu gibiler asla ilke adamı olamazlar, günlük politik havaya göre yön değiştirirler. Öğretmenlik mesleği fikirsiz, ilkesiz insanlarla güçlenemez. Hayatın isteklerine göre eğitilmemiş bireylerde oluşan bir toplum, çeşitli sosyal bunalımlara, şiddetli sarsıntılara uğramakta ve kolayca çöküverecek bir duruma gelmektedir. Bu nedenle bütün zorlukları göze alarak eğitbilimi bilişsel esaslara göre öğrenmek, ilgililer için ulusal bir görevdir. Köy, işten kaçan, nefret eden, edilgen öğretmen değil, işi seven, ona sarılan, canlı ve hareketli öğretmenler ister. Yeni öğretmenler, çocukları iş içinde yoğura yoğura, bireyleri mutluluk denizinde yüzen bir vatan yaratmalıdır.
Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması: Demokrasinin gelişip tutunabilmesi her şeyden önce eşit haklara sahip ve çağımız uygarlığının gereklerine göre çalışabilen, görevi her şeyin üstünde tutan demokrat yurttaşların varlığına bağlıdır. Bir ülkede demokrasinin yerleşip kökleşmesinin birinci koşulu eğitim düzenini demokratikleştirmek, yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak, vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek, okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemektir. Eğitim ortamında doğrudan demokrasi kullanılmalı, herkes her işte görev ve sorumluluk almalıdır. Bu demokrasi için kaçınılmaz bir koşuldur. Öğrenci kesinlikle dövülmemelidir. Çağdaş, bilimsel bir eğitim verilmelidir. Öğrencinin kafası ve eli birlikte işlemelidir. Çok yönlü düşünen bireyler olmalıdır.
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması: Değerlendirmede öğrenci bir bütün olarak düşünülmeli ve yaptıkları, ortaya koydukları, arkadaşlarıyla geçimi, iletişim kurması, görev ve sorumluluk anlayışı, demokratik tutumu, ilgisi, güdülenmişliği göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Not bir silah olarak kullanılmamalıdır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 107
Millîyetçilik, laiklik, aklilik, işe yararlık, bilimsellik, dünyevilik, kadın-erkek herkesin eğitilmesi, karma eğitim, özgür yurttaş yetiştirme, cumhuriyetçilik gibi değerlerin eğitimin özünü oluşturduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İslamiyet öncesi
B
İslamiyet sonrası
C
Cumhuriyet dönemi
D
Selçuklular dönemi
E
Osmanlı dönemi
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde Atatürk’ün eğitim anlayışı temele konmuştur. Bu eğitim anlayışında millîyetçilik, laiklik, aklilik, işe yararlık, bilimsellik, dünyevilik, kadın erkek herkesin eğitilmesi, karma bir eğitim, özgür yurttaş yetiştirme, cumhuriyetçilik gibi değerler eğitimin özünü oluşturmuştur. Bu anlayışa dayanarak köyün, giderek ülkenin kalkınmasını sağlamak için köy enstitüleri açılmış; fakat onlar da kısa bir süre sonra kapatılmıştır. Köy enstitüleri Türk Eğitim dizgesine özgü bir eğitim uygulamasıdır. 1950’lerden sonra genellikle pragmatik felsefeye dayalı ilerlemeci ve yeniden yapılandırmacı eğitim akımları temele alınmış; fakat uygulamada esasicilik ve daimicilik sürdürülmüştür. Doğru cevap C'dir.
Soru 108
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin temel olarak dayandığı felsefe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğacılık (natüralizm)
B
Pragmatizm
C
İdealizm
D
Varoluşçuluk
E
Analitik felsefe
Açıklama:
Göçebe Türk toplumunda eğitim doğanın ve toplumun koşullarına göre yapılmaktaydı. Kadın erkek ayırımı yoktu. Gelenek, görenek ve özellikle de töre önemliydi. Toplum, göçebe olduğundan, yerleşik okul kurumu yoktu. Eğitim ortamı, gerçek yaşamdı. Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardı. İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesi akımına uygundu. Doğru cevap A'dır.
Soru 109
Özellikle 17, 18 ve 19. yüzyıllarda Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitim sistemine egemen olan akım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Skolastik düşünce
B
Analitik akım
C
Pragmatik felsefe
D
Fenomenoloji
E
Varoluşçu felsefe
Açıklama:
Türk-Osmanlı eğitim sisteminde, 16. yüzyılın ikinci yarısına dek bilim, araştırma, inceleme, gözlem, anlayarak öğrenme, tartışma, kuram ve uygulamayı birlikte götürme genelde medreselerde işe koşulmuştur. Müderris ve öğretmenler bilge, adil, otoriter, iyi ve güzel huylu, İslâmî değerlerle donanık, görevine düşkün kişiler olarak
görülmektedir. Oysa, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren medreseler bozulmuş, özellikle de 17, 18, 19. yüzyıllarda “Skolastik Düşünce” eğitim sistemine egemen olmuştur. Doğru cevap A'dır.
görülmektedir. Oysa, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren medreseler bozulmuş, özellikle de 17, 18, 19. yüzyıllarda “Skolastik Düşünce” eğitim sistemine egemen olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 110
İslamiyet öncesi Türk toplumunda; Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir. Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Aşağıdakilerden hangisi bu törelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Cihan imparatorluğu kurma
B
Hakan ve hatuna itaat etme
C
Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
D
Yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
E
Yerleşik devlet kurma
Açıklama:
Törelere göre İslâmiyet’ten önceki Türk toplumlarında genelde toplumsal
hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar;
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır
hedefler, gelenek ve göreneklerden yani töreden oluşur. Bunlar;
• cihan imparatorluğu kurma
• hakan ve hatuna itaat etme
• yiğit, cesur, adil, iyi, güzel vb. olma
• anaya, babaya, büyüğe saygı gösterme, küçükleri koruma ve sevme
• hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
• bağımsız yaşama
• yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme
• dayanışma, danışma, paylaşma, bilge olma, sözünü tutma
• Türk yurdunu, milletini, töresini her ne pahasına olursa olsun koruma, yüceltme
• at binme, kılıç, ok, yay vb. en iyi şekilde kullanmadır
Soru 111
- Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
- Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır.
- Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır.
- İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur.
Seçenekler
A
I
B
II
C
II-III
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitimin dayandığı temel felsefeye ilişkin şunlar söylenebilir:
- Toplum, göçebe olduğundan dolayı, yerleşik okul kurumu yoktur.
- Eğitim ortamı, gerçek yaşamdır.
- Sınama durumları yaşam içindeki gerçek durumlardır.
- İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur.
Soru 112
Öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Verilen bu görüşler hangi Türk-İslâm filozofuna aittir?
Seçenekler
A
Fârâbî
B
İbni Sina
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Eflatun
Açıklama:
Fârâbî (870- 950): Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur.
Fârâbî’ye Göre Öğretim ve Eğitim: Fârâbî, öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu tür işler ve sanatlar alışkanlıklarla kazanılır.
Fârâbî’ye Göre Öğretim ve Eğitim: Fârâbî, öğretim ve eğitimi birbirinden ayırır. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu tür işler ve sanatlar alışkanlıklarla kazanılır.
Soru 113
'Çocuk altı yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz. Oysa birlikte eğitimde hem bu gerçekleşir, hem de çocuklar birbirleriyle yarışmaya başlarlar. Bu yarışma öğretimi tutarlı yönde etkiler. Ayrıca böyle bir eğitim ortamında, öğrenciler birbirlerine saygılı olmayı, başkasının haklarını korumayı da yaşayarak öğrenirler.
Bu eğitim yaklaşımı hangi Türk İslam filozofuna aittir?
Bu eğitim yaklaşımı hangi Türk İslam filozofuna aittir?
Seçenekler
A
Farabi
B
İbni Sina
C
Gazzali
D
Eflatun
E
İbni Rüşt
Açıklama:
İbni Sina’nın Eğitim Anlayışı: İbni Sina, eğitimin doğumla başlaması gerektiğini savunur.
Altı yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz. Oysa birlikte eğitimde hem bu gerçekleşir, hem de çocuklar birbirleriyle yarışmaya başlarlar. Bu yarışma öğretimi tutarlı yönde etkiler. Ayrıca böyle bir eğitim ortamında, öğrenciler birbirlerine saygılı olmayı, başkasının
haklarını korumayı da yaşayarak öğrenirler. İbni Sina’ya göre okulda okutulacak dersler;
Altı yaşına gelince okula gitmeli, 14 yaşına kadar öğrenim görmelidir. Çocuklar teker teker değil, birlikte eğitilmelidir; çünkü tek tek eğitim hem çocuğa, hem de öğretmene sıkıntı verir. Üstelik teke tek eğitimde, öğrencilerin birbirlerinden öğrenecekleri de olmaz. Oysa birlikte eğitimde hem bu gerçekleşir, hem de çocuklar birbirleriyle yarışmaya başlarlar. Bu yarışma öğretimi tutarlı yönde etkiler. Ayrıca böyle bir eğitim ortamında, öğrenciler birbirlerine saygılı olmayı, başkasının
haklarını korumayı da yaşayarak öğrenirler. İbni Sina’ya göre okulda okutulacak dersler;
Soru 114
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu türlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Düşünsel öğretim
B
İş içinde öğretim
C
Ezberle öğretim
D
Kitapla öğretim
E
Taklitle öğretim
Açıklama:
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır.
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
• Düşünsel (Zihnî) öğretim: Bu tür öğretimde, öğretmen genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklar. Söz gelişi kışın suyun donunca, kabını parçalayacağını belirterek nedenlerini ortaya koyar.
• İş içinde (Sınaî) öğretim: Öğretmen testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı ve bir iş yapmayı öğretir.
• Ezberle (Telkinî) öğretim: Öğretmen, şiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretir.
• Öğütle (Tedibî) öğretim: Öğretmen öğüt vererek, bazı değerleri öğretir.
• Taklitle öğretim: Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesidir.
• Nasihatle (Tenbihî) öğretim: Öğrenciye, çevresinde karşılaştığı olayların nedenlerinin öğretilmesidir. Söz gelişi, cisimlerin yerçekimi nedeniyle düşmesi, yağmur yağması, yıldızların parlaması gibi olguların öğretilmesinde nasihatle öğretim kullanılmalıdır.
Soru 115
İnsanın, hem bu, hem de öteki dünya için yetiştirilmesini istediğinden öğrencilere tıp, matematik, dinî bilgilerle; mesleki beceriler kazandırılmasının fakat din ve şeriata aykırı felsefe gibi derslerin okutulmamasının gerektiği görüşünde olan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fârâbî
B
İbni Sina
C
Eflatun
D
Gazzali
E
İbni Rüşt
Açıklama:
Gazali’nin Eğitim Anlayışı:
Gazali insanın, hem bu, hem de öteki dünya için yetiştirilmesini istediğinden öğrencilere tıp, matematik, dinî bilgilerle; mesleki beceriler kazandırılmasının fakat din ve şeriata aykırı felsefe gibi derslerin okutulmamasının gerektiği görüşündedir. Öğretmen sınıfta, ezber, tekrar, tartışma, dikkatli ve ayrıntılı tartışmayı kullanmalıdır; fakat bunların içinde tartışma ve düşünme önemlidir. “İki harfi anlamak, iki satır ezberlemekten iyidir. Bir saatlik tartışma, bir aylık tekrar değerindedir.” önermeleriyle tartışma ve düşünmenin daha tutarlı olduğunu savunur.
Gazali insanın, hem bu, hem de öteki dünya için yetiştirilmesini istediğinden öğrencilere tıp, matematik, dinî bilgilerle; mesleki beceriler kazandırılmasının fakat din ve şeriata aykırı felsefe gibi derslerin okutulmamasının gerektiği görüşündedir. Öğretmen sınıfta, ezber, tekrar, tartışma, dikkatli ve ayrıntılı tartışmayı kullanmalıdır; fakat bunların içinde tartışma ve düşünme önemlidir. “İki harfi anlamak, iki satır ezberlemekten iyidir. Bir saatlik tartışma, bir aylık tekrar değerindedir.” önermeleriyle tartışma ve düşünmenin daha tutarlı olduğunu savunur.
Soru 116
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmaktadır.
B
Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğrenci merkezdedir.
C
Öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur.
D
Öğrenci, öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir.
E
Öğretmen merkezli bir eğitim yaklaşımı vardır.
Açıklama:
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi, Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmaktadır. Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğretmen merkezdedir. Bu duruma; “Bilginler, peygamberin varisleridir; onları sayan Allah ve peygamberi saymış olur. Bilginlere itaat ediniz; çünkü onlar dünya ve ahretin kandilidir.” hadisleri ve “Türk örfündeki değerler” etki etmiştir. Bunların bir sonucu olarak, öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir.
Soru 117
- Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir.
- Devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
- Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
Seçenekler
A
I
B
II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bir bütün olarak değerlendirildiğinde Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerinden bazıları şu biçimde sıralanabilir;
- Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış, ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir.
- Devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
- Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
Soru 118
Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken Türkiye’ye Dewey, Künhe, Albert Malche ve Ömer Buyse gibi yabancı uzmanlar çağrılmış, eğitim sistemine ilişkin görüşleri alınmıştır. Verilen bu eğitim atılımları hangi yılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1914
B
1920
C
1923
D
1924
E
1934
Açıklama:
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken Türkiye’ye Dewey, Künhe, Albert Malche ve Ömer Buyse gibi yabancı uzmanlar çağrılmış, eğitim sistemine ilişkin görüşleri
alınmıştır.
alınmıştır.
Soru 119
Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran önemli uygulamalardan birisi de Köy Enstitüleri’dir. “İş için iş içinde eğitim” ilkesini gerçekleştirmek üzere 1940’lardan itibaren ülke genelinde köy enstitüleri kurulmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde
öğrenilmesi
öğrenilmesi
B
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
C
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
D
Öğrencilerin değerlendirilmesinin sadece akademik bakışla yapılması
E
Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
Açıklama:
Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden bazıları söyle sıralanabilir:
Öğrencilerin değerlendirilmesi sadece sınıf içi öğrenme öğretme süreçlerine dayalı akademik bakışla yapılmamaktadır. Günlük yaşam, uygulama ve değerlendirmenin bir bütün olarak ele alınması diğer okullardan farklı bir nitelik taşımasının öncülleridir.
- Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
- Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
- İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
- Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
- Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
- Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Öğrencilerin değerlendirilmesi sadece sınıf içi öğrenme öğretme süreçlerine dayalı akademik bakışla yapılmamaktadır. Günlük yaşam, uygulama ve değerlendirmenin bir bütün olarak ele alınması diğer okullardan farklı bir nitelik taşımasının öncülleridir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslâmiyet’i birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslâm filozofudur?
Seçenekler
A
Farabi
B
İbni Sina
C
Gazali
D
İbni Rüşt
E
Mevlana
Açıklama:
Farabi, İslamiyet ile Antik Yunan felsefesini birleştiren ilk filozof olarak bilinir. Özellikle Aristo'nun felsefe anlayışından etkilenen Farabi, Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatunculukla İslamiyeti birleştirmeye çalışmıştır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisinde Farabi'nin devlet anlayışını ortaya koyduğu eserinin adı doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
El-Ahkâmü's-Sultâniyye
B
Nasihatü'l Müluk
C
El-Medinetü'l- Fazıla
D
El-Hisbe
E
Es-Siyâsetü'ş-Şer'iyye
Açıklama:
El-Ahkâmü's-Sultâniyye ve Nasihat-ül Mulük, Mâverdî'nin fıkıh kitaplarını inceleyerek ortaya koyduğu bir siyaset kitabıdır. El-Hisbe ve Es-Siyâsetü'ş-Şer'iyye ise İbn Teymiyye'nin siyaset kitaplarıdır. Farabi'nin devlet anlayışını ortaya koyduğu eseri ise El-Medinetü'l- Fazıla'dır. Farabi bu eserinde faziletli (erdemli) bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiğini yazmıştır.
Soru 122
Osmanlılarda ilk medrese aşağıdakilerden hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
Bilecik
B
İznik
C
Bursa
D
Edirne
E
İstanbul
Açıklama:
Osmanlılarda ilk medrese 1331 yılında Orhan Bey tarafından İznik'te kurulmuştur.
Soru 123
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi aşağıdaki felsefe anlayışlarından hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Rasyonalizm
B
Empirizm
C
Kritisizm
D
Entüisyonizm
E
Pragmatizm
Açıklama:
Cumhuriyet dönemi Türk Eğitim Sistemi; pragmatik felsefeye ve onun eğitimde uzantısı olan ilerlemecilik akımına dayanmaktadır.
Soru 124
İslamiyet öncesi Türk toplumlarının eğitim anlayış ve uygulamalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitim felsefesi büyük ölçüde yaşam biçimleri gelenek, görenek ve törelerinden etkilenmiştir.
B
Toplum, göçebe olduğundan, yerleşik okul kurumu yoktur.
C
Eğitim, genellikle natüralizm felsefesine uygundur.
D
Eğitim, katı bir toplumsal cinsiyet ayrımına dayanır.
E
Eğitim ortamı ve sınama durumları, gerçek yaşamdır.
Açıklama:
İslamiyet öncesi türk toplumlarında doğacılık akımına göre eğitim gerçek yaşam ortamında, doğada yapılır. Kadın ve erkekler aynı eğitimden geçerler. Genellikle ayırım yoktur. Kişi toplumsal ve doğal ortamda karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmektedir.
Soru 125
Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmasına ilişkin kanun olan Tevhid-i Tedrisat, TBMM tarafından kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1924
B
1927
C
1934
D
1940
E
1946
Açıklama:
Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmasına ilişkin kanun olan Tevhid-i Tedrisat, TBMM tarafından 3 Mart 1924 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 126
- Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
- Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
- Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
- İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II, III
E
Hepsi
Açıklama:
Köy enstitülerinde eğitim öğretimin nitelikleri şunlardır:
- Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
- Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması
- İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
- Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması
- Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
- Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Soru 127
Osmanlı Eğitim Sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmaktadır.
B
Ezber değil analitik düşünce ve tartışma hakimdir.
C
Kuram ve uygulama arasında birlik sağlanması düşüncesi hâkimdir.
D
Hedefleri gerçekleştirmek için öğretmen merkezdedir.
E
Kalıcılığı sağlamak için, eğitim ortamında tekrara sıkça yer verilir.
Açıklama:
“Bilginler, peygamberin varisleridir; onları sayan Allah ve peygamberi saymış olur. Bilginlere itaat ediniz; çünkü onlar dünya ve ahretin kandilidir.” hadisleri ve “Türk örfündeki değerler” etki etmiştir. Bunların bir sonucu olarak, öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir."
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitimin bürokratik çevrelerde önemi anlaşılmış ancak kitlesel bir nitelik kazanmamıştır.
B
Devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.
C
Ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur.
D
Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği devlet felsefesi kitlelerce benimsenmiştir.
E
Batıdan ithal edilen düşünce akımları eğitim sistemine yansımış ancak toplumsal tabana yayılamamıştır.
Açıklama:
"Tanzimat, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyet ideolojilerinin getirdiği yeni devlet felsefesi ve öngördüğü eğitim etkinlikleri merkezi yönetimce üstten zorlanarak kabul ettirilmeye çalışılırken, sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır."
Soru 129
Aşağıdakilerin hangisi “öğrenciye uygun öğretme yöntemi uygulanmalıdır” görüşü ile bağdaşmaz?
Seçenekler
A
Öğrencilerin bireysel ilgi ve yetenekleri belirlenir.
B
Öğrenciler uygun mesleklere yönlendirilir.
C
Öğretmen öğrencileri tanımaya çalışır.
D
Öğrencilere standart eğitim programları uygulanır.
E
Öğrencilere değişik öğrenme yaşantıları sunulur.
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 130
"İbni-Sina’ya göre öğretmen, …..” cümlesini aşağıdakilerin hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Gerektiğinde öğrenciye hafif bir biçimde vurmalıdır.
B
Öğrencilere her zaman güler yüz göstermelidir.
C
Bilgilerinin etkili sözlerle öğrencilere aktarmalıdır.
D
Her çocuğa aynı içeriği sunmalıdır.
E
Her çocuğun ilgisi ve yeteneğini dikkate almalıdır.
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 131
Öğretim yöntemleri içinde tartışmaya ayrı bir değer veren, tartışmanın ve düşünmenin bilgiyi tekrar etmek ve ezberlemekten daha değerli olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İbni Sina
B
Aristo
C
Gazali
D
Farabi
E
Eflatun
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 132
J. Dewey’in “hayalimdeki okullar” olarak nitelendirdiği köy enstitülerinin temel ilkesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kelam’ı öğrenme ve öğretme
B
Bireyselleştirilmiş öğretim
C
Kültürel değerleri aktarma
D
İdeale ulaşma
E
İş için iş içinde eğitim verme
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 133
İkinci Meşrutiyet döneminde Ahmet Tevfik, İsmail Mahir, Ethem Nejat ve Şemsettin Sami tarafından ortaya konan düşünce aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam boyu öğrenme
B
Bireyselleştirilmiş öğretim
C
İş başında eğitim
D
Tartışarak öğrenme
E
Köylüyü eğitme
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 134
İbni Rüst’ün kadınların toplum yaşamındaki rollerine ilişkin düşüncesi aşağıdakilerin hangisinde vurgulanmıştır?
Seçenekler
A
Çocuk bakımında ustalaşmalıdırlar.
B
Erkekleri destekleyen güçtürler.
C
Devlet yönetimi dışındaki kamu görevlerine getirilebilirler.
D
Evin eşiğinden dışarı izinsiz çıkmamalıdırlar.
E
Toplum yaşamına kadınlar da katılmalıdırlar.
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 135
İnandırıcı ve etkili sözler söyleyerek öğretim yapılacağını vurgulayan ve zorlamaya karşı çıkan Türk-İslam filozofu kimdir?
Seçenekler
A
İbni-Sina
B
Gazzali
C
İbni Rüst
D
Farabi
E
Burini
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yerleşik bir okul kurumu yoktur.
B
Gerçek yaşamda eğitim verilir.
C
Kitlesel eğitim yapılır.
D
Doğacılık felsefesi benimsenir.
E
Sınama durumları gerçek yaşam sorunlarıdır.
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 137
Bireysel öğretime karşı çıkan ve grupla öğretimi desteleyen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Farabi
B
İbni-Sina
C
Burini
D
Gazzali
E
İbni Rüst
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 138
I. Eğitim felsefesinin Türklerin yaşam biçimi ve bu yaşam biçimini belirleyen ekonomik, toplumsal ve politik ortamlara dayanması.II. Gelenek ve göreneklere dayalı yaşam tarzlarının egemen olduğu Türk toplumlarında töreyi bozmak veya ona uymamanın cezasının ölüm olmasıIII. Erkeklere belirgin ayrıcalıklar tanınmaması ve toplumda çoğu zaman kız çocukların erkek çocuklarından üstün tutulması.İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefe hakkında yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 139
"Küçük çocuklar önceleri at yerine koyunlara bindirilir; ava götürülür; onlara fare ve kuşları ok ile vurma alıştırmaları yaptırılırdı."Yukarıdaki ifadelere göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?I. Eğitim ortamı gerçek yaşamdır ve yaparak yaşayarak öğrenme esastır.II. Erkekler savaşa çıkacakları için çocuklar iyi eğitilmelidir.III. Toplumun her kademesinde her yaşta insan savaş için hazır olmalıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 140
Öğrenme birçok uyaran tarafından uyarılarak farklı ortamlarda farklı kişilerden gerçekleşir. Buna bağlı olarak öğrenme aile, öğretmen ve çevreden gerçekleşir. Aile reisine ve aile bireylerine eğitimde önemli görevler düşmektedir. Devlet başkanının eğitimdeki yeri önemlidir.Yukarıda verilen örnek aşağıdaki felsefi İslam düşünürlerinden hangilerinin eğitim anlayışı ve eğitimci düşüncelerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Farabi - İbni Sina
B
Farabi - Gazzali
C
Farabi - İbni Rüşt
D
İbni Sina - Gazzali
E
İbni-Sina - İbni Rüşt
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 141
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefe hakkında aşağıdaki bilgilerden hangileri doğrudur? I. İslamiyet sonrası eğitim felsefeleri çeşitli İslami düşünürler tarafından ortaya atılmıştır. II. İbni Rüşt ve Gazzali; Eflatun, Aristo ve Yeni Eflatuncuların görüşleriyle İslamiyeti sentezlemeye çalışmışlardır. III. İbni Rüşt' e göre toplum yaşamına kadınlarda katılmalıdır. IV. Farabi ve İbni Sina ahlak anlayışlarını mutluluk ile açıklamaktadır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 142
İbni Sina' ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır. I. Düşünsel öğretim II. İş içinde öğretim III. Ezberle öğretim IV. Ögütle öğretim V. Taklitle öğretim VI. Nasihatle öğretim Yukarıdaki eğitim ve öğretim türleri dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangilerine varılamaz?
Seçenekler
A
Ailede verilebilecek eğitim türlerinin olması
B
Oyun yoluyla öğrenmeye uygun öğretim türlerini barındırması
C
İlgi alanlarını ve yeteneklerini belirlemeye uygun türler olması
D
Otorite ve disiplini sağlamaya uygun türler olması
E
Yaparak ve yaşayarak öğrenmeye uygun türler olması
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 143
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi, Türk örfü ve İslami temellere dayanmaktadır. Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğretmen merkezdedir. Bu duruma; "Bilginler, peygamberin varisleridir; onları sayan Allah ve peygamberi saymış olur. Bilginlere itaat ediniz; çünkü onlar dünya ve ahiretin kandilidir." hadisleri ve "Türk örfünde ki değerler" etki etmiştir.Yukarıdaki bilgiler dikkate alındığında aşağıdaki eğitim felsefe ve görüşlerden hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğretmenin söylediği kesin doğrudur.
B
İslam bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur.
C
Kitapların yazdıkları kesin doğrudur.
D
Ekonomik toplumsal ve politik ortamlar eğitim sistemini belirler.
E
Öğretmenin söylediklerini öğrenci tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir.
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 144
I. Eğitim daha çok kimi bürokratik seçkinler tarafından önemi anlaşılmış ancak kitlesel bir nitelik kazanmamış bir süreçtir. II. Eğitim felsefesine ilişkin görüşler bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmıştır. III. Düşünce akımları eğitim sistemine yansımış, toplum yapısına yabancı kalmış toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamıştır. IV. Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden olmuştur. Yukarıdaki eğitim felsefelerine ait bilgiler aşağıdaki dönemlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İslamiyet öncesi
B
İslamiyet sonrası
C
Selçuklu dönemi
D
Osmanlı dönemi
E
Cumhuriyet dönemi
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Soru 145
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat kanunu ile aşağıdaki değişiklik ve düzenlemelerden hangisi yapılmamıştır?
Seçenekler
A
Milli eğitimin hedeflerinin belirlenmesi
B
Köy enstitülerinin açılması
C
Okutulacak derslerin belirlenmesi
D
Ders içeriklerinin oluşturulması
E
Okul sistemlerinin tanımlanması
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran uygulamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Köy enstitüleri
B
Yurt dışından gelen yabancı uzmanlar
C
İslami düşünürlerin görüşleri
D
Tevhid-i Tedrisat kanunu
E
Mustafa Kemal Atatürk' ün görüşleri
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi ve Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesi anlayışında ortak felsefi düşüncedir?
Seçenekler
A
Eğitim ve öğretim konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesi
B
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik öğeleri olması
C
İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması
D
Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması
E
Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Soru 148
I. Türklerin yaşam biçimine,II. Türklerin tarihsel geçmişlerine,III. Türklerin yaşam biçimini etkileyen ekonomisine,IV. Türklerin yaşam biçimini etkileyen toplumsal yapısına,V. Türklerin yaşam biçimini etkileyen politikasına,Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitim felsefesinin dayandığı bir yapıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I, III, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
İslamiyet öncesi türk toplumundaki eğitim felsefesinin dayandığı ortamlar, sistemler ve yapıları bilmesi gerekmektedir.
İslamiyet öncesi türk toplumundaki eğitim felsefesinin dayandığı ortamlar, sistemler ve yapıları bilmesi gerekmektedir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi İslâmiyet öncesi Türk toplumunda gelenek ve görenek kavramlarına ilişkin yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Asırlarca devam eden ve pek çok durumda sınanan ve topluma yarar sağlayandır.
B
Günlük yaşamda geçerli ve düzenleyici ögeleri oluşturmuştur.
C
Kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır.
D
Uyulması gerekli ve zorunlu toplumsal kurallardan oluşmaktadır.
E
Bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir.
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Gelenek ve göreneğin tanımlamasına dair bilgisi olmasının gerekliliği yanında gelenek ve göreneğin bir bütün olarak çıkarımlarına varması gerekir. zira yanlış olan şık sadece göreneğin tanımıdır. Bu iki olayın ayrımına varması gerekir.
Gelenek ve göreneğin tanımlamasına dair bilgisi olmasının gerekliliği yanında gelenek ve göreneğin bir bütün olarak çıkarımlarına varması gerekir. zira yanlış olan şık sadece göreneğin tanımıdır. Bu iki olayın ayrımına varması gerekir.
Soru 150
I. Öğretim ve eğitim birbirinden ayrıdır.II. Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. III. Eğitim ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. IV. Öğretim, konuşmayla, bilgi aktarmayla olur. V. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Yukarıdakilerden hangisi/ hangileri Farabi’ye göre bir eğitim öğretim anlayışını içermektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III. ve IV
C
I, II, III ve IV
D
IV ve V
E
Yalnız V
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Farabiye göre eğitim ve öğretim anlayışının temelindeki düşünceleri bilmek gerekmektedir.
Farabiye göre eğitim ve öğretim anlayışının temelindeki düşünceleri bilmek gerekmektedir.
Soru 151
İbni Sina’ya göre eğitim ve öğretimin altı türü vardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi İş içinde (Sınaî) öğretime uygun öğretmen yaklaşımını içermektedir?
Seçenekler
A
Genel bir konuyu, yaşamdan örnekler vererek açıklaması
B
Testere, rende, burgu gibi araç gereç kullanmayı öğretmesi
C
Şşiirleri, otların adlarını vb. tekrar ettirerek öğretmesi
D
Öğüt vererek, bazı değerleri öğretmesi
E
Öğretmenin söylediklerinin, yapıp ettiklerinin öğrencilerce hemen yapılması, gösterilmesi
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
İbni sinanın öğretim yöntemlerinin özelliklerini bilerek bunlardan iş içinde eğitim yaklışımının ayrımına varması gerekmektedir.
İbni sinanın öğretim yöntemlerinin özelliklerini bilerek bunlardan iş içinde eğitim yaklışımının ayrımına varması gerekmektedir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi Türk Osmanlı Eğitim yaklaşımında yer almaz?
Seçenekler
A
Kalıcılığı sağlamak için eğitim ortamında tekrara sıkça yer verilmelidir.
B
Öğrenci verilen bilgileri üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir.
C
Öğrencinin yaptığı yanlışlar ve eksikler anında düzeltilmelidir.
D
Doğaya ve doğanın zorunlu kıldığı toplumsal yaşam alışkanlıklarına göre şekillenmelidir.
E
Gözlem, sınama-yanılma ve ustanın yönetiminde yapma gibi etkinlikler gerçekleştirilmelidir.
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Öğrencinin Osmanlıdaki öğretmen ve öğrenci rolleri bilgisine hakim olması gerekir ve islamiyet öncesi eğitim anlayışına dönük bir çıkarım yaparak ikisi arasındaki farkı farketmesiyle doğru yanıta ulaşabilecektir.
Öğrencinin Osmanlıdaki öğretmen ve öğrenci rolleri bilgisine hakim olması gerekir ve islamiyet öncesi eğitim anlayışına dönük bir çıkarım yaparak ikisi arasındaki farkı farketmesiyle doğru yanıta ulaşabilecektir.
Soru 153
I. Vatandaş kimliği henüz benimsenmediğinden daha çok ümmet kültürüne dayalı birey yetiştirmek eğitimin genel niteliklerinden biri olmuştur. II. Çeşitli düşün akımları, eğitim sistemine yansımış ancak toplumsal yapının temellerine yabancılaşmış, toplumun sosyal ve kültürel yapısıyla uyuşmamış, tek tek ideolojik duruşlar olarak yüzeysel kalmıştır. III. Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur .IV. Sosyal ve ekonomik yapıdan kaynaklanan değerler, inançlar ve normlar tepeden gelen değerlerle çatışmış ve daha da önemlisi kitlelere ulaşamamıştır. V. Eğitim felsefesine ilişkin görüşler kimi bürokratik seçkinler ve aydınlar tarafından ortaya atılmış, ancak devletin benimsediği belirgin bir eğitim felsefesi yoktur.Bir bütün olarak değerlendirildiğinde Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin başarısız olmasının nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III, IV ve V
D
II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerine yönelik bilgiye sahip olunması gerekmektedir. Bu bilgiye göre; Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin başarısız olmasının nedenlerinin neler olabileceğini sorgulaması gerekir.
Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin özeliklerine yönelik bilgiye sahip olunması gerekmektedir. Bu bilgiye göre; Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin eğitimin dayandığı felsefenin başarısız olmasının nedenlerinin neler olabileceğini sorgulaması gerekir.
Soru 154
Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken bazı düşünürlerden görüşler alınmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu kişilerden biridir?
Seçenekler
A
Farabi
B
İbn-i Sina
C
John Dewey
D
Gazali
E
İbn-i Rüşt
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken görüşler alınan kişiler hakkındaki bilgisiyle İslamiyet sonrası eğitim yaklaşımına katkıları olan kişilerin ayrımına varılması gerekmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî ideolojisine göre millî eğitimin hedefleri, okul sistemleri, dersler ve içerik yeniden düzenlenmiş ve bu düzenlemeler yapılırken görüşler alınan kişiler hakkındaki bilgisiyle İslamiyet sonrası eğitim yaklaşımına katkıları olan kişilerin ayrımına varılması gerekmektedir.
Soru 155
I. Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğrenilmesiII. Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik öğeleri olmasıIII. İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olmasıIV. Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olmasıV. Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanmasıYukarıdakilerden hangileri Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen niteliklerinden bazılarını içermektedir ?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III. ve IV
D
I , IV ve V
E
I , II, III, IV ve V
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen nitelikleri bilgisine sahip olmak gerekir.
Köy enstitülerinin alternatif eğitim paradigmasının altını çizen nitelikleri bilgisine sahip olmak gerekir.
Soru 156
Anayasalar, yasalar ve hükümet programlarında ilerlemecilik akımı kuramsal olarak savunulurken, uygulamalar (köy enstitüleri hariç) bu doğrultuda gelişmemiştir. Genellikte her dereceli okulda ilerlemecilik değil, esasicilik ve daimicilik temele alınmış ve uygulanmıştır. Bu bilgiye göre; aşağıdakilerden hangisi esasicilik ve daimiciliğin temel alındığı bir eğitim yaklaşımında öğrenci özelliğidir?
Seçenekler
A
Özgür ve esnek düşünen
B
Kitapların yazdıklarını ezberleyen
C
Demokratik, laik, sosyal adaletçi
D
Bilimsel yöntemi kullanan
E
Sevgi ve saygı dolu insan
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Verilen bilgi ışığında ilerlemecilik anlayışı ile esasicilik ve daimiciliğe dayanan bir eğitim anlayışını karşılaştırılarak öğrencideki yansımasının ne olduğuna dair bir çıkarım yapmak gerekir.
Verilen bilgi ışığında ilerlemecilik anlayışı ile esasicilik ve daimiciliğe dayanan bir eğitim anlayışını karşılaştırılarak öğrencideki yansımasının ne olduğuna dair bir çıkarım yapmak gerekir.
Soru 157
Kuşaktan kuşağa iletilen saygın kültürel kalıntılara verilen isim aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Görenek
B
Tarih
C
Töre
D
Yazıt
E
Gelenek
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Gelenek, kuşaktan kuşağa iletilen saygın kalıntılara karşılık gelirken töre, gelenek ve göreneğin birleşimidir.
Gelenek, kuşaktan kuşağa iletilen saygın kalıntılara karşılık gelirken töre, gelenek ve göreneğin birleşimidir.
Soru 158
Aşağıdakilerin hangisi İslamiyet öncesi Türk toplumu töresinde yer almaz?
Seçenekler
A
Cihan imparatorluğu kurma
B
Yoksulun ve güçsüzün yanında olma
C
Kadınlara ev işlerini yürütme görevi verme
D
Hayvanları ve bitkileri tanıma ve koruma
E
Bağımsızlığını ve yurdunu koruma
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Türk toplumu töresinde Hakan ve Hatun, kadın erkek toplum içinde rol alır, görev ve sorumlulukları birlikte yerine getirir.
Türk toplumu töresinde Hakan ve Hatun, kadın erkek toplum içinde rol alır, görev ve sorumlulukları birlikte yerine getirir.
Soru 159
İslamiyet öncesi Türk toplumu eğitim felsefesine ilişkin aşağıdakilerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Medreselerde eğitim verilir.
B
Yerleşik okul kurumu yoktur.
C
İdealizm felsefesi hakimdir.
D
Öğretmen toplumun lideri olan kişidir.
E
Okul sıkı kurallarla yönetilir.
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
İslamiyet öncesi Türk toplumu göçebe olduğundan yerleşik bir okul düzeni yoktur.
İslamiyet öncesi Türk toplumu göçebe olduğundan yerleşik bir okul düzeni yoktur.
Soru 160
İslamiyeti Antik Yunan Felsefesi ile birleştirmeye çalışan ilk filozof aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Farabi
B
Gazali
C
İbni Haldun
D
İbni Sina
E
Eflatun
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Farabi, İslamiyeti Eflatun, Aristo ve Yeni Eflantuncukla birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslam filozofudur.
Farabi, İslamiyeti Eflatun, Aristo ve Yeni Eflantuncukla birleştirmeye çalışan ilk Türk-İslam filozofudur.
Soru 161
İbni Sina'nın eğitim anlayışında okulda eğitim önemlidir. Bunun gerekçelerinden biri aşağıdakilerin hangisi değildir?
Seçenekler
A
Okulun yaşamın kendisi olması
B
Çocukların birbiriyle yarışması
C
Öğretmenin rol model olması
D
Çocukların birbirlerinden öğrenmeleri
E
Toplum içinde yaşamanın kurallarının öğrenilmesi
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Okulda toplu eğitim İbni Sina'nın eğitim yaşantısında önemlidir. Çocuk altı yaşında okula gitmelidir. Okulda çocuklar birbirlerinden öğrenirler, birbirleriyle yarışırlar ve öğretmeni model alırlar.
Okulda toplu eğitim İbni Sina'nın eğitim yaşantısında önemlidir. Çocuk altı yaşında okula gitmelidir. Okulda çocuklar birbirlerinden öğrenirler, birbirleriyle yarışırlar ve öğretmeni model alırlar.
Soru 162
18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa kıtasında bilimsel gelişmelere oranla Türk bilim dünyasının yeterince yol almamasının bir nedeni aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Medrese programlarından fen derslerinin çıkarılması
B
Düşünürlerin toplum içinde değersiz görülmesi
C
Kuran'ın sadece ezberlenmesi, anlamının öğretilmemesi
D
Mahalle mekteplerinde Kuran okuma öğretilmesi
E
İslami bilimlerle ilişkili derslerin ağırlığının azaltılması
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
18. ve 19. yüzyıllarda hesap, geometri, astronomi gibi dersler medrese programlarından çıkarılmış veya gereği gibi işlenmemiştir.
18. ve 19. yüzyıllarda hesap, geometri, astronomi gibi dersler medrese programlarından çıkarılmış veya gereği gibi işlenmemiştir.
Soru 163
Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefe öğretmen merkezli bir eğitim anlayışı olmasına karşın öğrenci merkezli eğitimin kimi özelliklerini de dikkate alır. Bunun bir göstergesi aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Teori ile uygulama arasında birliktelik sağlama
B
Öğrencilere gerektiğinde itiraz etme hakkı tanıma
C
Okullara öğrencileri ilgi ve yeteneklerine göre seçme
D
Öğretmenin her söylediğini doğru kabul etme
E
Öğrencilere anında dönüt verme
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Öğrenci merkezli eğitimde, öğrencilerin istekleri ve soruları önemlidir ve her öğrenci biriciktir. Öğrenme-öğretme süreçleri öğretmenlerin değil öğrencilerin ilgi ve isteklerine, gereksinimlerine uygun olarak ve her birinin biricikliği dikkate alınarak düzenlenir. Osmanlılarda özellikle Hüseyinoğlu Ali, Sadi ve Katip Çelebi tarafından savunulan görüş ile öğrencilerin bireysel ilgileri ve yetenekleri belirlenmiş ve buna uygun olarak okullara öğrenciler seçilmiştir. Eğitim sürecinde ise yine öğretmen-merkezli yaklaşım dikkate alınmıştır.
Öğrenci merkezli eğitimde, öğrencilerin istekleri ve soruları önemlidir ve her öğrenci biriciktir. Öğrenme-öğretme süreçleri öğretmenlerin değil öğrencilerin ilgi ve isteklerine, gereksinimlerine uygun olarak ve her birinin biricikliği dikkate alınarak düzenlenir. Osmanlılarda özellikle Hüseyinoğlu Ali, Sadi ve Katip Çelebi tarafından savunulan görüş ile öğrencilerin bireysel ilgileri ve yetenekleri belirlenmiş ve buna uygun olarak okullara öğrenciler seçilmiştir. Eğitim sürecinde ise yine öğretmen-merkezli yaklaşım dikkate alınmıştır.
Soru 164
Köy Enstitüleri modelinin özellikleri incelendiğinde aşağıdaki özelliklerin hangisi, bu enstitülerin kurulmasında bir gerekçe oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Haklın büyük çoğunluğunun köylerde yaşaması
B
Okulun yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisi olması
C
Demokrasi bilincinin yaşayarak kazandırılması
D
Atatürk eğitim anlayışının baskın olması
E
Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin süreçte yer alması
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Köy Enstitüleri modelinde "iş için iş içinde eğitim" anlayışı vardır. Bu anlayış gereği eğitim yaşamın kendisidir. Çocuk yaşamda karşılaşılabilecek problemleri okul içinde yaparak ve yaşayarak çözer. Bu eğitim anlayışı, yoksul ve ilkel durumda kalmış köylerin hızlı bir biçimde kalkındırılması için önemli görülmüş ve Köy Enstitüleri hayata geçirilmiştir.
Köy Enstitüleri modelinde "iş için iş içinde eğitim" anlayışı vardır. Bu anlayış gereği eğitim yaşamın kendisidir. Çocuk yaşamda karşılaşılabilecek problemleri okul içinde yaparak ve yaşayarak çözer. Bu eğitim anlayışı, yoksul ve ilkel durumda kalmış köylerin hızlı bir biçimde kalkındırılması için önemli görülmüş ve Köy Enstitüleri hayata geçirilmiştir.
Soru 165
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklarve davranışlardır. Görenek ise, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığışeklinde tanımlanabilir. Bu tanımlar doğrultusunda aşağıdaki durumlardan hangisi gelenek ve göreneğe örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Bitkileri seven birinin çiçek yetiştirmesi
B
Yardıma muhtaç birinin yanında olunması
C
Suç işleyen birinin cezasının kendi fikrince verilmesi
D
Acıkan bir insanın yemek yemesi
E
Geleceğini düşünen birinin birikim yapması
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır. Görenek ise, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir. Gelenek ve görenekler ise töreyi oluşturmaktadır. Yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme Türklerin töre hedeflerinden biridir. Bu sebeple yardıma muhtaç birinin yanında olmak gelenek ve göreneklere uygun bir durumdur.
Gelenek, saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen kültürel kalıntılar, alışkanlıklar ve davranışlardır. Görenek ise, bir şeyi eskiden beri gördüğü gibi yapma alışkanlığı şeklinde tanımlanabilir. Gelenek ve görenekler ise töreyi oluşturmaktadır. Yoksulun ve güçsüzün yanında olma ve onlara yardım etme Türklerin töre hedeflerinden biridir. Bu sebeple yardıma muhtaç birinin yanında olmak gelenek ve göreneklere uygun bir durumdur.
Soru 166
İslamiyet sonrası Türk filozoflarından Farabi'nin ahlak anlayışı aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır.O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir.
B
En yüksek mutluluk, Allah’la insan aklının birleşmesidir. Ancak saf ve temiz insanlar, etkin aklın yardımıyla bu birleşmeyi sağlayabilir.
C
AhlaklI insan, kesin bilgiye sahip olandIr; çünkü kesin bilgi, hakiki ahlaktIr. Bu tür ahlak anlayışında, makamdan, maldan, paradan, puldan vb. özelliklerden yani insanı yüksek amaçlardan alı koyan tüm dünyevî (maddi) özelliklerden kaçmak gerekir
D
Duyu ve akılla gerçeğe ulaşılamaz; çünkü bunlarla elde edilen bilginin yanlış olduğu çoğu zaman görülmüştür. Doğru bilgi, ancak ve yalnız kalple elde edilebilir; çünkü akıl yanılabilir, fakat iman yanılmaz.
E
Bütün insanların aklı, ilk akıldan çıktığı için bir birlik içindedir. Bu akıl ebedîdir. Tek tek insanların aklı ise, ölümlüdür.
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Fârâbî’nin Ahlak Anlayışı: Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır.O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir.
Fârâbî’nin Ahlak Anlayışı: Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır.O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir.
Soru 167
Aşağıdakilerden hangisi Gazali'nin öğretmende bulunmasını gerekli gördüğü özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuklara kendi çocukları gibi davranmalıdır
B
Öğüt vermelidir
C
Öğrencinin kendine güvenini sağlamalıdır
D
Kötü davranışı olanları uyarmalıdır
E
Örnek insan olmalıdır
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Gazali’ye Göre Öğretmen: Öğretmen, çocuklara kendi çocukları gibi davranmalı; öğüt vermeli; kötü davranışlı olanları uyarmalıdır. Örnek insan olmalı, peygamber gibi davranmalıdır. Öğrencinin iyi hareketleri övülmeli, kötü davranışları olunca uyarılmalı; tekrar ederse, gizlice azarlanmalıdır. Son çare olarak dayağı önerir. Çocuğun geçmişte yaptığı hatalar, onun yüzüne her zaman vurulmamalıdır
Gazali’ye Göre Öğretmen: Öğretmen, çocuklara kendi çocukları gibi davranmalı; öğüt vermeli; kötü davranışlı olanları uyarmalıdır. Örnek insan olmalı, peygamber gibi davranmalıdır. Öğrencinin iyi hareketleri övülmeli, kötü davranışları olunca uyarılmalı; tekrar ederse, gizlice azarlanmalıdır. Son çare olarak dayağı önerir. Çocuğun geçmişte yaptığı hatalar, onun yüzüne her zaman vurulmamalıdır
Soru 168
İslamiyet öncesi Türk toplumunda eğitim, genellikle doğacılık (natüralizm) felsefesine uygundur. Doğacılık akımına göre eğitim gerçek yaşam ortamında, doğada yapılmalıdır. Bu görüşe göre eğitimi veren kişinin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmektedir?
Seçenekler
A
Hafızası güçlü bireyler yetiştirmek
B
İdeal olanları öğretmesi
C
İtaat eden bireyler yetiştirmek
D
Avda, savaşta ve yaşamda başarmak için yetiştirmek.
E
Öğrenciler için iyi öğretmenler yetiştirmek
Açıklama:
İslamiyet öncesi Türk toplumundaki eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Kız çocuğun annesi (anaç), erkek çocuğun babası (ataç) gibi olması beklenmiştir. Kişi toplumsal ve doğal ortamda varlığını sürdürmek ve karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmektedir.
Kız çocuğun annesi (anaç), erkek çocuğun babası (ataç) gibi olması beklenmiştir. Kişi toplumsal ve doğal ortamda varlığını sürdürmek ve karşılaştıkları güçlükleri giderecek biçimde yetiştirilmektedir.
Soru 169
Ahlak kavramına dair sorgulamalar yapan Tülin felsefe öğretmenine insanın mutlu olmak için iyi ahlaka sahip olması gerekliliği fikrinden bahsetmiştir. Öğretmeni de ona Fârâbî’nin ahlak anlayışından söz etmiş ve mutluluğun insanın kendine iyilik etmesi ile gerçekleşeceğini söylemiştir. Dinledikleri sonrasında Tülin'in mutlu olmak için yaptığı hangi eylem Farabi'nin anlayışı ile uyuşmamaktadır?
Seçenekler
A
Hedeflerini gerçekleştirmek
B
Zarar gördüğü insanları hayatından çıkarmak
C
Kimseyi kırmamak için herkese evet demek
D
Keyif aldığı eylemleri tekrarlamak
E
Sağlıklı ve düzenli beslenmek
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Fârâbî’nin ahlak anlayışına göre Ahlak Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir. Bu duruma göre isteyerek değil kırmamak adına kabul edilen eylemler iyilik kavramı ile ters düşeceğinden doğru yanıt C şıkkıdır.
Fârâbî’nin ahlak anlayışına göre Ahlak Ahlakı, bilim saptar. Mutluluk, insanın kendisine iyilik etmesiyle gerçekleşir. İyilik, zorla değil; özgürlük içinde ve isteyerek yapılmalıdır. O zaman iyilik, özüne uygun olur ve kişi mutluluğa erişir. Bu duruma göre isteyerek değil kırmamak adına kabul edilen eylemler iyilik kavramı ile ters düşeceğinden doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 170
İbni Rüşt'e göre kadınlar iradelerini hür olarak kullanmalı, düşüncelerini açıklamalı, bilgin, fakih, kadı olmalı; çalışma yaşamına katılmalıdırlar; eğer böyle olmazsa, devlet hem ekonomik, hem de politik açıdan zayıf düşer ve yıkılır. Bu görüşlere göre aşağıdakilerden hangisi devletin güçlü olabilmek için alabileceği önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Kadınlara istihdam ortamı sunan kurslar açmak
B
Erkek gücü gerektiren iş oranını artırmak
C
Kadınların çalışırken çocuklarını bırakacak yerlerin sayısını azaltmak
D
Doğum sonrası kadın için doğum iznini iptal etmek
E
Kadınların iş yükü ve mesai saatini arttırmak
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Kadınlara iş ortamı sunacak kursların artırılması ve çalışma saatlerinin eve de zaman ayırmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi iş gücünün artmasını sağlayacaktır.
Kadınlara iş ortamı sunacak kursların artırılması ve çalışma saatlerinin eve de zaman ayırmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi iş gücünün artmasını sağlayacaktır.
Soru 171
Türk ve Osmanlı Eğitim Sistemi, Türk örfü ve İslâmî temellere dayanmaktadır.Belirlenen hedefleri gerçekleştirmek için genelde eğitim durumlarında öğretmenmerkezdedir. Bu duruma; I. Öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdüklerikesin doğrudur.II. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir. Bu kriterler göz önünde bulundurulduğunda hangi çıkarıma varılabilir.
Seçenekler
A
Sorgulayıcı ve eleştirel birey yetiştirmek en önemli hedeftir.
B
Öğretmenler fikirlerin tartışılmasına olanak sağlarlar.
C
İslami bilgilerde yer alan ve kafa karıştıran durumları din adamlarına sorulabilir.
D
Kitaptaki çelişkili ifadeler incelenebilir.
E
Ezberci ve öğretmen merkezli eğitim söz konusudur.
Açıklama:
Selçuklularda ve Osmanlılarda eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
Öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir ibareleri sorgulamanın ve eleştirinin olmadığı ezberci ve öğretmen merkezli eğitime örnek bir eğitim sistemidir.
Öğretmenin söylediği, kitapların yazdıkları, İslâm bilginlerinin ileri sürdükleri kesin doğrudur. Öğrenci bunlar üzerinde tartışmamalı, ezberleyip aynen söylemelidir ibareleri sorgulamanın ve eleştirinin olmadığı ezberci ve öğretmen merkezli eğitime örnek bir eğitim sistemidir.
Soru 172
Köy enstitülerinde iş içinde öğrenen öğrenci yetiştirmek esastır.Köy, işten kaçan, nefret eden, edilgen öğretmen değil, işi seven, ona sarılan, canlı ve hareketli öğretmenler ister. Öğretmenin aranan özelliklere sahip olmasının önemi yetiştirilmesi hedeflenen öğrenci için önemlidir. Köy enstitülerinin dayandığı felsefe temel alınarak öğretmen seçiminde hangi değerlendirmeyi seçen öğretmenin uygun olduğu düşünülmelidir?
Seçenekler
A
Öğrencinin başarısı değerlendirilirken sınıf içerisindeki akademik başarısı ve not durumu temel esas olmalıdır.
B
Öğrencilere görev verirken herkese ilgisi ve yeteneği doğrultusunda yalnızca tek iş verilmelidir.
C
Sınıf içerisinde bir bikir ya da oylama yapılacağı zaman kapalı oylama ve yazılı şekilde öğrenciler görüşlerini ifade etmeli, görüşleri sebebiyle kimse etiketlenmemelidir.
D
Sanat ve felsefe gibi alanları hayatının her alanına yayabilmiş hatta bilimsel faaliyetlerde de kullanabilen öğrenciler yetiştirilmelidir.
E
Öğrenciler teknolojiyi ve yenilikleri takip etmeli geçmiş değerlerden geçerliğini yitiren olması halinde o değeri yok saymalıdır.
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Köy Enstitülerinde Eğitim Öğretimin Niteliği: * İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması * Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması * Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması * Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması * Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Köy Enstitülerinde Eğitim Öğretimin Niteliği: * İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısının temel olması * Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri olması * Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmenin esas olması * Demokratik yurttaş kimliğinin merkezde tanımlanması * Öğrencilerin değerlendirilmesinin bir bütün olarak ele alınması
Soru 173
"“Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim bilgiyi aktarmaktır." Görüşü aşağıdaki hangi Türk-İslam felsefecisine aittir ?
Seçenekler
A
Fârâbî
B
İbni Sina
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Eflatun
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
“Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim bilgiyi aktarmaktır. Bu konuşmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu tür işler ve sanatlar alışkanlıklarla kazanılır. Beceri, kişilik kazandırmadır ve yaşanarak kazanılır. Öğretim ve eğitim yapılırken, kolaydan zora, basitten karmaşığa, somuttan soyuta, yakından uzağa ilkesine uyulmalıdır.” görüşü Fârâbî’ye aittir.
“Öğretim, milletler ve şehirlerde nazarî (kuramsal) erdemleri var etmedir. Eğitim ise ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Öğretim bilgiyi aktarmaktır. Bu konuşmayla olur. Eğitim ise, uygulamalı olarak meslekleri ve işleri öğrenme, beceri kazanmayla gerçekleşir. Bu tür işler ve sanatlar alışkanlıklarla kazanılır. Beceri, kişilik kazandırmadır ve yaşanarak kazanılır. Öğretim ve eğitim yapılırken, kolaydan zora, basitten karmaşığa, somuttan soyuta, yakından uzağa ilkesine uyulmalıdır.” görüşü Fârâbî’ye aittir.
Soru 174
"İnsanın ruhu kandil; bilim onun ışığı, tanrısal bilgelik ise, bu kandilin yağıdır. Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir". Bu görü aşağıdaki düşünürlerin hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sokrates
B
Eflatun
C
Aristo
D
İbni Sina
E
Gazzali
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
“İnsanın ruhu kandil; bilim onun ışığı, tanrısal bilgelik ise, bu kandilin yağıdır. Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir. Öğretmen, her çocuğun yeteneğini, ilgisini, zevkini araştırıp bilmeli; bunlara uygun bir sanatı ya da mesleği ona öğretmelidir. Öğretmen, dindar, dürüst, bilgili, insaflı, temiz, kibar olmalı; çocuklarla sürekli ilgilenmeli, onları yalnız bırakmamalıdır. Öğretmen, meslek ve iş eğitiminde, gereken ortamlarda öğrencinin çabuk öğrenmesini ve davranışın kalıcılığını sağlamak için araç gereç (eğitim teknolojisini) kullanmalıdır” görüşü İbni Sina'ya aittir.
“İnsanın ruhu kandil; bilim onun ışığı, tanrısal bilgelik ise, bu kandilin yağıdır. Eğitim, kadın, erkek herkes içindir. Eğitim işini anne, baba yani aile yüklenmelidir. Çocuklar, oyunla eğitilmelidir; çünkü oyun çocuğun doğal bir etkinliğidir. Öğretmen, her çocuğun yeteneğini, ilgisini, zevkini araştırıp bilmeli; bunlara uygun bir sanatı ya da mesleği ona öğretmelidir. Öğretmen, dindar, dürüst, bilgili, insaflı, temiz, kibar olmalı; çocuklarla sürekli ilgilenmeli, onları yalnız bırakmamalıdır. Öğretmen, meslek ve iş eğitiminde, gereken ortamlarda öğrencinin çabuk öğrenmesini ve davranışın kalıcılığını sağlamak için araç gereç (eğitim teknolojisini) kullanmalıdır” görüşü İbni Sina'ya aittir.
Soru 175
“Devlet, insanları mutluluğa götürmeli, onlara erdemleri öğretmelidir. Kesinlikle insanlara eziyet, işkence, edilmemeli, birlik, kardeşlik, adalet sağlanmalıdır. Toplum, organik bir bütündür. Bu nedenden dolayı, toplum yaşamına kadınlar da katılmalıdır" görüşü aşağıdaki hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Eflatun
C
Gazzali
D
İbni Rüşt
E
Farabi
Açıklama:
İslamiyet sonrası eğitimin dayandığı felsefeyi açıklayabileceksiniz.
“Devlet, insanları mutluluğa götürmeli, onlara erdemleri öğretmelidir. Kesinlikle insanlara eziyet, işkence, edilmemeli, birlik, kardeşlik, adalet sağlanmalıdır. Toplum, organik bir bütündür. Bu nedenden dolayı, toplum yaşamına kadınlar da katılmalıdır; çünkü kadınlarla erkekler eşit haklara sahiptirler. Kadınlar iradelerini hür olarak kullanmalı, düşüncelerini açıklamalı, bilgin, fakih, kadı olmalı; çalışma yaşamına katılmalıdırlar; eğer böyle olmazsa, devlet hem ekonomik, hem de politik açıdan zayıf düşer ve yıkılır.” görüşü İbni Rüst' aittir.
“Devlet, insanları mutluluğa götürmeli, onlara erdemleri öğretmelidir. Kesinlikle insanlara eziyet, işkence, edilmemeli, birlik, kardeşlik, adalet sağlanmalıdır. Toplum, organik bir bütündür. Bu nedenden dolayı, toplum yaşamına kadınlar da katılmalıdır; çünkü kadınlarla erkekler eşit haklara sahiptirler. Kadınlar iradelerini hür olarak kullanmalı, düşüncelerini açıklamalı, bilgin, fakih, kadı olmalı; çalışma yaşamına katılmalıdırlar; eğer böyle olmazsa, devlet hem ekonomik, hem de politik açıdan zayıf düşer ve yıkılır.” görüşü İbni Rüst' aittir.
Soru 176
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat yasasıyla gerçekleştirilen eğitim düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüm okullar devlet denetimine girmiştir.
B
İlköğretim zorunlu hale getirilmiştir.
C
Latin alfabesine geçilmiştir.
D
Tek tip okul sistemi kurulmuştur.
E
İlgi ve yetenekler odaklı bir sistem oluşturulmuştur.
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur.
1924 yılında çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (öğretim birliği) yasasıyla tüm farklı okul sistemleri ortadan kaldırılmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı tek tip okul sistemi kurulmuştur.
Soru 177
1. Bilime dayalı olmalıdır.
2. İşe yarar ve üretici olmalıdır.
3. Öğretmen merkezli olmalıdır.
4. Toplumu cehaletten kurtarıcı, bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici olmalıdır.
5. Yetenekleri ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.
Yukarıda sıralanan görüşlerden hangileri Atatürk’ün eğitim sisteminin düzenlenmesinde etkili olan görüşlerindendir?
2. İşe yarar ve üretici olmalıdır.
3. Öğretmen merkezli olmalıdır.
4. Toplumu cehaletten kurtarıcı, bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici olmalıdır.
5. Yetenekleri ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.
Yukarıda sıralanan görüşlerden hangileri Atatürk’ün eğitim sisteminin düzenlenmesinde etkili olan görüşlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız 4
B
1 ve 4
C
1-2-4
D
1-2-4-5
E
1-2-3-4-5
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Atatürk’ün; “Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü eğitim anlayışının temel noktalarını ortaya koymuş ve sistemin buna göre düzenlenmesini sağlamıştır.
Atatürk’ün; “Eğitim; millî, bilime dayalı, işe yarar ve üretici, yeni kuşakların fazilet, düzen, disiplin duygularını geliştirici, toplumu cehaletten kurtarıcı, onun bilgi ve ahlak düzeyini yükseltici, yeteneklerini ortaya çıkarıcı ve geliştirici nitelikte olmalıdır.” görüşü eğitim anlayışının temel noktalarını ortaya koymuş ve sistemin buna göre düzenlenmesini sağlamıştır.
Soru 178
Mustafa Kemal’in tüm yaşam alanlarında felsefeyi yaşamın merkezine yerleştirdiği görülmektedir. Ona göre “Felsefe, evren karşısında insanın akılcı davranışlarıdır. Bu yüzden felsefe bilmeyen insan edebiyatçı da politikacı da olamaz. Felsefe bilmeyen asker belki bir savaş kazanır ama savaşı anlayamaz.”
Bu görüşe göre, Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine yön vermesi hedeflenen felsefi tutum aşağıdakilerden hangileri ile bağdaşıktır?
1. Yararcı (pragmatist)
2. İnsancıl (hümanist)
3. Gerçekçi (realist)
4. Özdekçi (materyalist)
5. Akılcı (rasyonalist)
6. olgucu (pozitivist)
7. İşlevselci (foksiyonalist)
Bu görüşe göre, Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine yön vermesi hedeflenen felsefi tutum aşağıdakilerden hangileri ile bağdaşıktır?
1. Yararcı (pragmatist)
2. İnsancıl (hümanist)
3. Gerçekçi (realist)
4. Özdekçi (materyalist)
5. Akılcı (rasyonalist)
6. olgucu (pozitivist)
7. İşlevselci (foksiyonalist)
Seçenekler
A
1, 6, 7
B
1, 2, 3, 4, 7
C
3, 4, 5, 6, 7
D
1, 2, 3, 5, 6, 7
E
1,2,3,4,5,6,7,8
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Özdekçi değildir.
Özdekçi değildir.
Soru 179
Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran önemli uygulamalardan birisi Köy Enstitüleri’nin eğitim ilkesi aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
1. Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmeyi esas almak
2. Demokratik yurttaş kimliğini merkezde tanımlamak
3. Öğrencilerin değerlendirilmesini bir bütün olarak ele almak
4. Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğretmek
5. Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri yapmak
6. İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısını temel almak
7. Eğitim düzenini demokratikleştirmek
8. Yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak
9. Vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek
10. Okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemek
1. Entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmeyi esas almak
2. Demokratik yurttaş kimliğini merkezde tanımlamak
3. Öğrencilerin değerlendirilmesini bir bütün olarak ele almak
4. Eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğretmek
5. Felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri yapmak
6. İş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısını temel almak
7. Eğitim düzenini demokratikleştirmek
8. Yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak
9. Vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek
10. Okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemek
Seçenekler
A
2, 3, 4, 6
B
1, 2, 3, 4, 6,9
C
1, 3, 4, 6, 7,8
D
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
E
1,2,3,4,5,6,7,8,9
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde eğitimin dayandığı felsefeyi kavrayabileceksiniz.
Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran önemli uygulamalardan birisi Köy Enstitüleri’nin eğitim ilkeleri; entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmeyi esas almak, demokratik yurttaş kimliğini merkezde tanımlamak, öğrencilerin değerlendirilmesini bir bütün olarak ele almak, eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğretmek, felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri yapmak, iş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısını temel almak, eğitim düzenini demokratikleştirmek, yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak, vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek, okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemek
Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesine damgasını vuran önemli uygulamalardan birisi Köy Enstitüleri’nin eğitim ilkeleri; entelektüel insan, entelektüel öğretmen yetiştirmeyi esas almak, demokratik yurttaş kimliğini merkezde tanımlamak, öğrencilerin değerlendirilmesini bir bütün olarak ele almak, eğitim ve öğretimin konularının günlük yaşamla bağlantılı olarak iş içinde öğretmek, felsefe, sanat ve müzik öğretiminin eğitim sürecinin bütünleşik ögeleri yapmak, iş içinde işbirlikli öğrenme yaşantısını temel almak, eğitim düzenini demokratikleştirmek, yeteneklere tüm eğitim yollarını açık tutmak, vatandaşlar arasında farklar yaratan seçkinci eğitim sistemine son vermek, okulları hak ve adalet ilkelerine göre örgütlemek
Soru 180
Göçebe Türk toplumundaki eğitimde aşağıdakilerden hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Kadın-erkek eşitliği
B
Doğaya ve topluma uygunluk
C
Savaş ve avcılık eğitimi
D
Gelenek, görenek ve töre
E
Resmi bir eğitim
Açıklama:
Göçebe Türk toplumunda; kadın erkek eşitliğine önem verilir, doğaya ve topluma uygunluk yer alır, Savaş ve avcılık eğitim yer alır, gelenek, görenek ve törelerin eğitimde etkisi bulunurken, yerleşik resmi bir eğitim görülmemektedir.
Soru 181
- ve 19. yy’larda eğitimde İslami bilimlere ağırlık verilirken aşağıdakilerden hangisine gereği gibi ağırlık verilmemiştir?
Seçenekler
A
Fıkıh
B
Kelam
C
Felsefe
D
Belagat
E
Hadis
Açıklama:
Medreselerde; 18. ve 19. yüzyıllarda, ağırlık İslâmî bilimlere yani fıkıh, kelâm, belagat, hadis derslerine verilmiştir. Hesap, geometri, astronomi, felsefe, tarih ve coğrafya gibi dersler ya programlardan çıkarılmış, ya da gereği gibi işlenmemiştir.
Soru 182
Göçebe Türklerde eğitimin dayandığı temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Doğa
C
Gelenek
D
Görenek
E
Töre
Açıklama:
Türkler, İ.Ö. 1000 - İ.S. 453 yılları arasında Büyük Hun, Batı Hun, Göktürk (552-745) ve Uygur (745-840) devletlerini kurmuşlardır. Yaklaşık 1450 yıl süren bu dönemde, yerleşik Uygur toplumu haricinde genelde göçebe bir yaşam tarzı sürdürmüşlerdir. Bu yaşam biçiminde savaş, hayvancılık ve bunlarla ilgili el zanaatları eğitimin temel konularını oluşturmuştur. Ayrıca Türklerin devlet kurdukları coğrafî, ekonomik ve politik çevre, onların yaşamlarını sürdürmeleri için bazı değerler oluşturmalarına etki etmiştir. Bu değerler asırlarca devam eden ve pek çok durumda sınanan ve topluma yarar sağlayan gelenek ve görenekler olarak belirlenmiş, günlük yaşamda geçerli ve düzenleyici ögeleri oluşturmuştur.
Soru 183
‘Kadın ve erkek eğitilmelidir ve devlette kadınlar da görev almalıdır’ diyen İslam düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbni Rüşt
B
Fârâbî
C
İbni Sina
D
Gazali
E
Burini
Açıklama:
İbni Rüşt “Toplum, organik bir bütündür. Bu nedenden dolayı, toplum yaşamına kadınlar da katılmalıdır; çünkü kadınlarla erkekler eşit haklara sahiptirler. Kadınlar iradelerini hür olarak kullanmalı, düşüncelerini açıklamalı, bilgin, fakih, kadı olmalı; çalışma yaşamına katılmalıdırlar; eğer böyle olmazsa, devlet hem ekonomik, hem de politik açıdan zayıf düşer ve yıkılır” düşüncesine sahiptir.
Soru 184
İslam düşünürleri, eğitimde en çok hangi filozofun etkisinde kalmışlardır?
Seçenekler
A
Eşatun
B
Aristo
C
Tales
D
Heraklitos
E
Empedokleks
Açıklama:
Fârâbî, İbni Sina, Gazali ve İbni Rüşt gibi İslam düşünürleri düşünce ve dünya görüşleriyle içinde eğitiminde bulunduğu geniş bir yelpazeyi etkileyen farklı felsefi yaklaşımlar ortaya koymuşlardır. Çoğunlukla bu düşünürlerin Aristo’dan etkilendikleri görülmektedir.
Soru 185
Selçuklu ve Osmanlılarda eğitim genellikle hangi felsefenin etkisi altındadır?
Seçenekler
A
Realizm
B
İdealizm
C
Natüralizm
D
Pragmatizm
E
Materyalizm
Açıklama:
Türk-Osmanlı eğitim sisteminde, 16. yüzyılın ikinci yarısına dek bilim, araştırma, inceleme, gözlem, anlayarak öğrenme, tartışma, kuram ve uygulamayı birlikte götürme genelde medreselerde işe koşulmuştur. Müderris ve öğretmenler bilge, adil, otoriter, iyi ve güzel huylu, İslâmî değerlerle donanık, görevine düşkün kişiler olarak görülmektedir. Oysa, 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren medreseler bozulmuş, özellikle de 17, 18, 19. yüzyıllarda “Skolastik Düşünce”( Cahil, alanını dahi bilmeyen, bilim ve teknikten habersiz kişiler müderris ve öğretmen olmuş) eğitim sistemine egemen olmuştur. Bu açıdan realizm, natüralizm, pragmatizm ve materyalizmden söz edilemez. İdealizm felsefesinin etkisi görülmektedir.
Soru 186
Osmanlı eğitim ve devlet anlayışında skolâstik düşünce hangi yüzyıldan sonra baskın hale gelmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
- yy
B
- yy
C
16.yy
D
17.yy
E
18.yy
Açıklama:
16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren medreseler bozulmuş, özellikle de 17, 18, 19. yüzyıllarda “Skolastik Düşünce” eğitim sistemine egemen olmuştur.
Soru 187
Aşağıdakilerden hangisi 16 yy.’ın sonuna kadar Osmanlılarda medreselerde ağırlıklı olarak okutulan dersler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İslam Hukuku
B
Konuşma
C
Tıp
D
Geometri
E
Astronomi
Açıklama:
Medreselerde dersler; İslâm hukuku (fıkıh), Tanrının varlığı ve birliği bilgisi (kelâm), konuşma (belâgat), sözcükler ve dilbilgisi (mani), geometri (hesap, hendese), astronomi (heyet), felsefe (ilm-i hikmet), tarih, coğrafya, morfoloji, dilbilgisi (sarf), cümle yapısı (nahiv), hadis ve mantıktı (Akyüz, 1985, ss.59-61). Bu dersler 16. yüzyılın sonuna dek okutulmuştur. Tıp eğitimi bu dönemde görülmemektedir.
Soru 188
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk’ün eğitim anlayışına uygun değildir?
Seçenekler
A
Laiklik
B
Bilimsellik
C
Aklilik
D
Hayatilik
E
Nakilcilik
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde Atatürk’ün eğitim anlayışı temele konmuştur. Bu eğitim anlayışında milliyetçilik, laiklik, aklilik, işe yararlık, bilimsellik, dünyevilik, hayatilik, kadın erkek herkesin eğitilmesi, karma bir eğitim, özgür yurttaş yetiştirme, cumhuriyetçilik gibi değerler eğitimin özünü oluşturmuştur. Bu anlayışa dayanarak köyün, giderek ülkenin kalkınmasını sağlamak için köy enstitüleri açılmış; fakat onlar da kısa bir süre sonra kapatılmıştır. Köy enstitüleri Türk Eğitim dizgesine özgü bir eğitim uygulamasıdır. 1950’lerden sonra genellikle pragmatik felsefeye dayalı ilerlemeci ve yeniden yapılandırmacı eğitim akımları temele alınmış; fakat uygulamada esasicilik ve daimicilik sürdürülmüştür. Bunların arasında nakilcilik yer almaz.
Soru 189
Cumhuriyet döneminde kurulan köy enstitülerinin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Köyü ve ülkeyi kalkındırmak
B
Özgür düşünme
C
İş yapan insanlar yetiştirmek
D
Partiye bağlı insanlar yetiştirmek
E
Problem çözme
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde kurulan köy enstitülerinin amaçları, köyü ve ülkeyi kalkındırmak, özgür düşünmeyi yaymak, iş yapan insanlar yetiştirmek, sorun ve problemleri çözmek olarak sayılabilir. Bunların arasında partiye bağlı insan yetiştirmek yoktur.