Aile Sosyolojisi - Sosyoloji | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

Çekirdek aile kavramını ilk defa kullanan antropolog aşağıdakilerden hangisidir?

Robert Murdock

Landis

Pollak

Burgess

Locke

Açıklama:

AİLENİN TARİHSEL EVRİMİ
Çekirdek aile kavramı ilk defa 1949 yılında antropolog Robert Murdock tarafından kullanılmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Avcı ve Toplayıcı Toplumda Aile
II. Tarım Toplumunda Aile
III. Sanayi Toplumunda Aile
IV. Sanayi Sonrası Toplumda Aile
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tarihsel süreç içinde, aile kavramının yapısına bağlı olarak gösterdikleri dönüşümü ifade eden aile türleridir?

Yalnız I

I, II

I, III,IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

AİLENİN TARİHSEL EVRİMİ
Soru cümlesinde yer alan tüm maddeler tarihsel süreç içinde, aile kavramının değişime bağlı olarak dönüştüğü aile türlerini ifade etmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ailenin karakteristik özellikleri arasında yer almaz?

Aile duygusal bir temele dayanır.

Aile, şekillendirme özelliğine sahiptir.

Aile üyeleri bireyseldir.

Aile, sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.

Aile, sosyal kurallarla çevrilidir.

Açıklama:

AİLENİN TANIMI, TÜRLERİ VE İŞLEVLERİ
C seçeneği ailenin karakteristik özellikleri arasında yer almaz. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi genellikle kırsalda yaşayan, geçimini tarımla sağlayan, akrabalık ilişkileri kuvvetli, erkeklerin karar almada etkili olduğu, yaşlı erkeğin aile sorumluluğunu üstlendiği, geleneklere bağlı aile tipidir?

Çekirdek Aile

Geniş Aile

Çözülen Aile

Parçalanmış Aile

Tamamlanmamış Aile

Açıklama:

Aile Türleri
Genellikle kırsalda yaşayan, geçimini tarımla sağlayan, akrabalık ilişkileri kuvvetli, erkeklerin karar almada etkili olduğu, yaşlı erkeğin aile sorumluluğunu üstlendiği, geleneklere bağlı aile tipi geniş ailedir. Doğru yanıt b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Ailelerin çocuk yetiştirme tutumlarına ilişkin kuramsal temel oluşturacak çalışmalar aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından gerçekleştirilmiştir?

Gittins

Pollak

Ogburn

Baumrind

Müler Lyer

Açıklama:

Aile-Çocuk İlişkileri ve Aile Tipleri
Ailelerin çocuk yetiştirme tutumlarına ilişkin kuramsal temel oluşturacak çalışmalar Baumrind tarafından gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

"Aile, tek tek bireylerinin, bütün olarak da kendisinin sağlık, eğitim, sosyal güvenlik, eğlence gibi ihtiyaçlarını gidermektedir" ifadesi ailenin hangi işlevini vurgular?

Biyolojik işlev

Kültürel işlev

Sosyal işlev

Ekonomik işlev

Psikolojik işlev

Açıklama:

Ailenin İşlevleri
"Aile, tek tek bireylerinin, bütün olarak da kendisinin sağlık, eğitim, sosyal
güvenlik, eğlence gibi ihtiyaçlarını gidermektedir" ifadesi ailenin sosyal işlevini vurgular. Doğru yanıt c seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

I. Sembolik Etkileşimci
II. Çatışma Perspektifi
III. Feminist Yaklaşım
IV. İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım
Yukarıda yer alan maddelerden hangisi veya hangileri aile ve evlilik üzerine sosyolojik yaklaşımlardandır?

Yalnız I

I, II

I, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

AİLE VE EVLİLİK ÜZERİNE SOSYOLOJİK PERSPEKTİFLER
Soru cümlesinde yer alan tüm maddeler aile ve evlilik üzerine sosyolojik yaklaşımlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

"Aile, toplumsal yapının bir parçası olarak toplumun devamlılığını sağlamak üzere işlev gösteren bir kurumdur" ifadesi aile ve evlilik üzerine sosyolojik yaklaşımlardan hangisine aittir?

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım

Feminist Yaklaşım

Çatışma Perspektifi

Postmodernizm

Açıklama:

AİLE VE EVLİLİK ÜZERİNE SOSYOLOJİK PERSPEKTİFLER
"Aile, toplumsal yapının bir parçası olarak toplumun devamlılığını
sağlamak üzere işlev gösteren bir kurumdur" ifadesi İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşıma aittir. Doğru yanıt b seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

I. Bireysel ideolojinin yaygınlaşması,
II. Evlilikle birlikte cinsel ve sevgiye dayalı tutkunun bitmesi,
III. Stres ve çatışma,
IV. Boşanmanın toplumsal olarak daha kabul
edilebilir hâle gelmesi,
V. Kadınların maddi açıdan bağımsızlaşması
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri, Abbott ve arkadaşlarına göre boşanma eğiliminin artmasına neden olan faktörlerdendir?

I, II

II, III

I, III, IV

I, II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Soru cümlesinde yer alan maddelerin tümü Abbott ve arkadaşları tarafından boşanma eğiliminin artmasını sağlayan faktörlerdendir. Doğru yanıt e seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. İşsizlik
II. Eğitim
III. Sağlık
IV. Kimlik
V. Barınma
Yukarıdakilerden hangileri Göç ailesinin yaşadığı problemlerdendir?

I, II

II, III

I, III, IV

I, II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Göç ve Aile
Soru cümlesinde yer alan maddelerin tümü Göç ailesinin yaşadığı problemlerdendir. Doğru yanıt e seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Çekirdek aile kavramı ilk kez aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından kullanılmıştır?

G. Murdock

L. H. Morgan

E.B. Taylor

A. Giddens

Z. Bauman

Açıklama:

G. Murdock

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Murdock’a göre ailenin evrensel işlevlerinden biri değildir?

Üreme

Ekonomik

Politik

Yetiştirme

Cinsellik

Açıklama:

Politik

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ailenin temel özelliklerinden biri değildir?

Aile evrenseldir.

Ailenin kapsamı sınırsızdır.

Aile duygusal bir temele dayanır.

Aile, sosyal kurallarla çevrilidir.

Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.

Açıklama:

Ailenin kapsamı sınırsızdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Meşru cinsellik
II. Meşru çocuk doğurma
III. Neslin devamını koruma
IV. Azınlık topluluklarıyla entegrasyonu sağlama
Yukarıdakilerden hangileri evliliğin işlevlerindendir?

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kadın veya erkeğin evleneceği kişiyi üyesi olduğu grubun dışından seçmesine ne ad verilir?

Endogami

Monagami

Poligami

Matriyarki

Egzogami

Açıklama:

Egzogami

Doğru Cevap: E

Soru 16

Çocuklarına karşı sıcak ve sevecen olan, çocukların tüm kararları kendilerinin vermesini bekleyen ve çocuklarını kontrol etmeyerek fazla özgür bırakan aile tutumunu Baumrind ne olarak adlandırmıştır?

Demokratik aile tutumu

Lakayit aile turumu

İzin verici aile tutumu

Otoriter aile tutumu

Özgürlükçü aile tutumu

Açıklama:

İzin verici aile tutumu12

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aile davranışlarının toplumsal normlar tarafından oluştuğunu ve ailenin içinde bulunan faktörler tarafından etkilendiğini öne süren sosyolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Çatışma yaklaşımı

Feminist yaklaşım

Postmoden yaklaşım

İşlevselci yaklaşım

Açıklama:

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ailenin ataerkilliği yeniden üreten bir birim olduğunu ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma yaklaşımı

Feminist yaklaşım

Postmoden yaklaşım

İşlevselci yaklaşım

Sembolik etkileşimci yaklaşım

Açıklama:

Feminist yaklaşım

Doğru Cevap: B

Soru 19

Abbott ve arkadaşlarına göre aşağıdakilerden hangisi boşanma eğiliminin artmasının nedenlerinden biri değildir?

Boşanmanın geçmişe göre yasal olarak kolaylaşması

Bireylerin kendi yaşamları üzerinde söz sahibi olmak ve yaşamlarını kontrol etmek istemeleri

Stres ve çatışma

Evliliğin toplumsal olarak daha kabul edilebilir hâle gelmesi

Kadınların maddi açıdan bağımsızlaşması

Açıklama:

Evliliğin toplumsal olarak daha kabul edilebilir hâle gelmesi

Doğru Cevap: D

Soru 20

"Bütün mutlu aileler birbirlerine benzerler ama her mutsuz ailenin kendine özgü bir mutsuzluğu vardır” sözü aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

F. M. Dostoyevski

L. Tolstoy

A. Çehov

N. Gogol

İ. Turganyev

Açıklama:

L. Tolstoy23

Doğru Cevap: B

Soru 21

Anaerkil aile yapısında ailenin reisi kimdir?

Çocuk

Anne

Baba

Dede

Tüm aile

Açıklama:

Etnograflar, avcı ve toplayıcı toplum olarak adlandırılan insan topluluklarının anaerkil yapıya sahip olduğunu belirtmektedir. Anaerkillik kavramı, annenin hâkimiyeti anlamına gelmektedir. Anne, aile reisidir ve soy anneye göre belirlenmektedir (Sayın, 1990: 76).

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi anaerkil aile yapısından ataerkil aile yapısına geçilmesinin temel gerekçesi olmuştur?

Ateşin bulunması

Elektriğin bulunması

Özel mülkiyetin ortaya çıkması

Sosyal devlet anlayışının gelişmesi

Kölelik sisteminin son bulması

Açıklama:

Üretim araçlarının gelişmesiyle birlikte, başlıca emek gücü erkekler tarafından sağlanmıştır. Emek gücüne duyulan ihtiyacın artması, ilkel toplumun kalıntıları üzerine, köleci ve ataerkil toplum yapısının kurulmasına neden olmuştur.
Özel mülkiyetin ortaya çıkmasıyla birlikte alet yapan erkekler, yaptıkları aletlerin sahibi de olmuşlardır. Bu gelişmelerin sonucu olarak kadın, toplum içindeki yerini ve saygınlığını zamanla yitirmiştir (TİB, 2006: 21; Tayanç ve Tayanç, 1981: 26). Kadınlar, anaerkillik döneminde sahip oldukları güçlerini yitirmeye başlamışlar, böylece erkeklerin, kadınların
üretici gücünü kontrol etmeye başladıkları ataerkillik sistemi yükselmeye başlamıştır (Marshall, 1999: 22). Anaerkillik tarihe karışarak yerini tarım toplumuna ve ataerkil ailelere bırakmıştır (Adak, 2012: 24).

Doğru Cevap: C

Soru 23

Tek eşli evlilikler hangi dönemdeki aile yapısında ortaya çıkmıştır?

Avcı ve Toplayıcı Toplumda Aile

Tarım Toplumunda Aile

Sanayi Toplumunda Aile

Sanayi Sonrası Toplumda Aile

Uzay Çağı Toplumunda Aile

Açıklama:

Tek eşli evlilikler, ev işleri ve çocuk bakımından sorumlu tutulan kadınlara dayatılan zorunluluk
olarak ortaya çıkmıştır. Bu durum, erkeğin başka kadınlarla birlikte olmasına sınırlandırmalar getirmemiştir. Erkek, ev hizmetleriyle uğraşan cariyeler ve köle kadınlarla birlikte çok eşli bir yaşam sürmüştür (TİB, 2006: 27).
Üretim araçlarının gelişmesiyle birlikte, başlıca emek gücü erkekler tarafından sağlanmıştır. Emek
gücüne duyulan ihtiyacın artması, ilkel toplumun kalıntıları üzerine, köleci ve ataerkil toplum yapısının kurulmasına neden olmuştur. Üretim araçlarına, servete ve siyasi güce sahip olan egemen sınıfın erkekleri, serveti korumak ve soyun devamını sağlayabilmek için yasalar ile aile ve evliliği düzenlemeye başlamıştır. Bu durum da, ataerkil sistemin pekiştirilmesine yol açan tek eşli evliliği ortaya çıkarmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi çekirdek ailenin üyeleridir?

Anne-Baba

Anne-Çocuk

Baba-Çocuk

Anne-Baba-Çocuk

Anne-Baba-Büyükanne-Büyükbaba

Açıklama:

Aile genellikle, anne, baba ve çocuklardan oluşan bir birim olarak tanımlansa da bu tanım “aile”yi değil, ailenin bir türü olan çekirdek aileyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Kadın ve erkeğin evlendikten sonra ailelerinin yanlarında kalmayıp onlardan ayrı bir evde yaşadıkları evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Matrilokal evlilik

Patrilokal evlilik

Neolokal evlilik

Monogami evlilik

Poligami evlilik

Açıklama:

Oturulan yere göre evlilik, matrilokal, patrilokal ve neolokal olmak üzere kendi içinde üçe ayrılmaktadır. Erkeğin kadının evinde oturması; halk dilinde iç güveyliği olarak ifade edilen tür matrilokal olarak adlandırılır. Patrilokal evlilik, kadının, erkeğin evinde oturması, neolokal evlilik, kadın ve erkeğin ailelerinin yanlarında kalmayıp onlardan ayrı bir evde yaşamalarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdaki aile yaklaşımlarından/perspektiflerinden hangisinde, çocukların aileleri dışındaki kişiler tarafından büyütülmesi ve çocukların sosyalizasyonunda medyanın önemli bir rol oynaması olasıdır?

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Çatışma Perspektifi

Feminist Yaklaşım

İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım

Postmodernizm perspektifi

Açıklama:

Cheal (1991), günde yedi saatten fazla televizyon izleyen çocukların tüm sosyokültürel mitleri buradan öğrendiklerini savunur.
Postmodern ailelerin iki önemli özelliğinden biri, çocukların aileleri dışındaki kişiler tarafından büyütülmesi ve çocukların sosyalizasyonunda medyanın önemli bir rol oynamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Giddens’a göre modernleşme, hangi yüzyıllar arasındaki tarihsel gelişmeleri içeren bir süreçtir?

8.-10. yüzyıllar arası

10-12. yüzyıllar arası

12.-14. yüzyıllar arası

14.-16. yüzyıllar arası

17.-20. yüzyıllar arası

Açıklama:

Tarih içinde yaşanan en köklü toplumsal değişmelerden biri modernleşmedir. Giddens’a göre
modernleşme, 17. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar üç yüz yıllık tarihsel gelişmeleri içeren bir süreçtir.
Modernleşme, geleneksel toplum tarzının kurumlar, değerler, inanışlar ve üretim ilişkilerinden yenilerine geçme çabasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Maddi ve manevi tazminat davaları boşanmanın kesinleşmesinden sonra kaç yıl içerisinde açılabilir?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

4 yıl

5 yıl

Açıklama:

Boşanma davası sonucunda maddi ve manevi zarara uğrayan eş, diğer eşten tazminat isteyebilir. Maddi ve manevi tazminat davaları boşanmanın kesinleşmesinden bir yıl içerisinde açılabilir. Hâkim çocuğun velayetinin kime verileceği konusunda çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararlarını gözeterek karar verir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

“Bütün mutlu aileler birbirlerine benzerler, her mutsuz ailenin ise kendine özgü bir mutsuzluğu
vardır.” sözü kime aittir?

VanGoogh

Beethoven

Tolstoy

Newton

Mandela

Açıklama:

“Bütün mutlu aileler birbirlerine benzerler, her mutsuz ailenin ise kendine özgü bir mutsuzluğu
vardır.” Tolstoy.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Türkaslan ve Yurtkuran tarafından 2007 yılında yapılan “Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Evliliğin Kuruluşuna İlişkin Görüş ve Düşünceleri” adlı araştırmada gençlere göre kadınlar için ideal evlilik yaş aralığı kaçtır?

18-22

20-24

22-26

24-28

26-30

Açıklama:

Türkaslan ve Yurtkuran tarafından 2007 yılında yapılan “Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Evliliğin
Kuruluşuna İlişkin Görüş ve Düşünceleri” adlı araştırmada, öğrencilerin aile ve evlilik kurumuna
yönelik düşünceleri belirlenmiştir. 1682 kişilik örneklem ile yapılan araştırmaya göre, gençlere göre,
ideal evlilik yaşı kadınlar için 20-24, erkekler için 25-29’dur.
Türkaslan ve Yurtkuran tarafından 2007 yılında yapılan “Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Evliliğin Kuruluşuna İlişkin Görüş ve Düşünceleri” adlı araştırmada, öğrencilerin aile ve evlilik kurumuna yönelik düşünceleri belirlenmiştir. 1682 kişilik örneklem ile yapılan araştırmaya göre, gençlere göre, ideal evlilik yaşı kadınlar için 20-24, erkekler için 25-29’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi çekirdek aile ile ilgili doğru bir ifadedir?

Aile büyükleri kararları verir.

Genellikle kırsalda görülür.

Üyeler arasında formel ilişkiler yaygındır.

Sanayi sonrası dönemin yaygın aile yapısıdır.

İşlev sayısı geniş aileye göre daha fazladır.

Açıklama:

Sanayi sonrası dönemin yaygın aile yapısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

İngiliz antropolog Leach’a göre evlilikle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Bir kadının çocuklarının yasal babasını tayin eder.

Eşlerden birine veya ikisine diğerinin cinselliğine sahip olma hakkını verir.

Eşlerden birine veya ikisine, diğerinin emeği, malı ve mülkü üzerinde haklar verir.

Eşlerin yararı için mal ve mülk fonu yani bir ortaklık oluşturur.

Eşler ve akrabaları arasında anlamlı bir akrabalık ilişkisi kurulur.

Açıklama:

Çocukların yararı için mal ve mülk fonu
yani bir ortaklık oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aile, tek tek bireylerinin, bütün olarak da kendisinin sağlık, eğitim, sosyal güvenlik, eğlence gibi ihtiyaçlarını gidermektedir. Bu ailenin hangi işlevini ifade etmektedir?

Biyolojik

Ekonomik

Psikolojik

Kültürel

Sosyal

Açıklama:

sosyal işlevi

Doğru Cevap: E

Soru 34

İnsanlar, davranışları ona verdikleri anlam temelinde yorumlayarak değerlendirdiği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist

İşlevselci

Postmodernizm

Çatışma perspektifi

Sembolik etkileşimci

Açıklama:

Sembolik etkileşimci

Doğru Cevap: E

Soru 35

Sembolik etkileşimci yaklaşıma göre bireyler neye göre davranış geliştirir?

Biyolojik güdüler

Geleneksel kurallar

Diğerlerinin davranışlarına anlam yükleme

Hukuki yaptırımlar

Eğitim düzeyi

Açıklama:

Diğerlerinin davranışlarına anlam yükleme

Doğru Cevap: C

Soru 36

Endogami aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Akrabalar arası evlilik

Evliliğin tamamen sona ermesi

Aynı soydan olmayan kişilerle evlilik

Akraba dışı evlilik

Tek eşle yapılan evlilik

Açıklama:

Akrabalar arası evlilik

Doğru Cevap: A

Soru 37

"İnsanların üç temel dürtü nedeniyle evlendiği" görüşünü savunan kimdir?

Leach

Murdock

Lyer

Parsons

Adak

Açıklama:

Lyer

Doğru Cevap: C

Soru 38

I. Aile duygusal bir temele dayanır.
II. Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
III. Aile kapsamı sınırsızdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II

II-III

I-III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

I-II

Doğru Cevap: A

Soru 39

Özkalp (2011) boşanmanın nedenlerini kaça ayırmıştır?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 40

TMK 161. maddesine göre, eşlerden birinin zina etmesi durumunda diğer eşin boşanma davası açabileceği, dava açmaya hak kazanan eşin zinayı öğrenmesinin üzerinden 6 ay veya .......yıl geçmiş veya affetmiş ise zinayı sebep olarak gösterip boşanma davası açma hakkını kaybedeceği belirtilmiştir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi tüm toplumlarda kabul gören ailenin birbiriyle ilişkili dört işlevi arasında değildir?

Toplumsal

Cinsel

Ekonomik

Üreme

Yetiştirme

Açıklama:

250 toplumdan derlediği
verilerden hareketle, ailenin evrensel bir kurum
olduğu sonucuna ulaşmıştır. Bununla birlikte,
tüm toplumlarda ailenin birbiriyle ilişkili dört işlevi yerine getirdiğini belirtmiştir. Bunlar; cinsel,
ekonomik, üreme ve yetiştirme işlevleridir (Mayer,
1981: 32-33).

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi İngiliz antropolog Leach’a göre evliliğin gerekçelerinden biri değildir?

Bir kadının çocuklarının yasal babasını tayin eder.

Eğlenceler, örfler, dualar, yemekler ve kutlamalar evliliği kabul edilebilir kılar

Eşlerden birine veya ikisine diğerinin cinselliğine sahip olma hakkını verir.

Eşlerden birine veya ikisine, diğerinin emeği, malı ve mülkü üzerinde haklar verir.

Çocukların yararı için mal ve mülk fonu yani bir ortaklık oluşturur.

Açıklama:

İngiliz antropolog Leach’a göre evlilik;
• Bir kadının çocuklarının yasal babasını tayin eder.
• Eşlerden birine veya ikisine diğerinin cinselliğine sahip olma hakkını verir.
• Eşlerden birine veya ikisine, diğerinin emeği, malı ve mülkü üzerinde haklar verir.
• Çocukların yararı için mal ve mülk fonu
yani bir ortaklık oluşturur.
• Eşler ve akrabaları arasında anlamlı bir akrabalık ilişkisi kurulur

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi evliliğin işlevlerinden biri değildir?

Neslin devamını koruma

Toplumsal sürekliliği sağlama

Büyüklerin bakım sorumluluğunu üstlenme

Meşru çocuk doğurma

Meşru cinsellik

Açıklama:

evlilik, kadın ve erkek arasında olan bir sözleşme ile birlikte bir dizi süreçten meydana gelen
sosyal bir olgudur. Meşru cinsellik, meşru çocuk
doğurma, neslin devamını koruma, toplumsal sürekliliği sağlama gibi çeşitli işlevleri bulunmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 44

"Eşin seçildiği gruba göre yapılan evliliklerde akrabalarla yapılan evliliğe ............ adı verilir." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Matrilokal

Monogami

Poligami

Endogami

Egzogami

Açıklama:

Eşin seçildiği gruba göre yapılan evlilikler, endogami ve egzogami olmak üzere ikiye ayrılır. Akrabalarla
yapılan evliliğe endogami, kadın veya erkeğin evleneceği kişiyi, üyesi olduğu grubun dışından seçmesi
egzogamidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

"Otorite ilişkilerine göre yapılan Evliliklerde kadınların üstünlüğüne ............. adı verilir." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Monogami

Matrilokal

Endogami

Matriliniyal

Matriyarki

Açıklama:

Otorite ilişkilerine göre, toplumların çoğunda erkeğin kadından üstün olduğu kabul edilir. Evliliklerde
erkeğin üstünlüğüne ataerkil, kadınların üstünlüğüne matriyarki adı verilir. Evliliklerde genellikle erkeğin
üstünlüğü ve otoritesi yaygındır

Doğru Cevap: E

Soru 46

"Soy ilişkilerine göre evliliklerde, mirasın nasıl bölüşüleceğinde soy ilişkileri önemli bir rol oynar. ............ sistemde, mirasın paylaşımı baba soyunun üstünlüğüne göre yapılmaktadır" ifadesindeki boşğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Patriliniyal

Matrilokal

Patrilokal

Matriyarki

Matriliniyal

Açıklama:

Soy ve secere ilişkilerine göre evliliklerde, mirasın nasıl bölüşüleceğinde soy ilişkileri önemli bir rol oynar.
Patriliniyal sistemde, mirasın paylaşımı baba soyunun üstünlüğüne göre yapılmaktadır. Matriliniyal sistemde ise anne soyunun üstünlüğü önem taşımaktadır. Bilateral sistemde ise, iki tarafın mirastan eşit hak
alması kabul edilir

Doğru Cevap: A

Soru 47

".................... göre, insan davranışı insana özgü güdülerle yönetilmektedir. Yaratıcı düşünme kapasitesine sahip olan insan çevresindeki fenomenlere anlam vererek etrafı ile paylaşır." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım

Sembolik etkileşimci Yaklaşım

Çatışma Perspektifi

Feminist Yaklaşım

Postmodernizm

Açıklama:

Aile konusunda kullanılan kavramsal çerçevelerden biri etkileşimci çerçevedir. Sembolik etkileşimciler, bireylerin başkalarıyla kurdukları iletişim
üzerinde yoğunlaşırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 48

"......................göre ailevi sistem işlevler arası koordinasyona bağlı olarak işler. Aile üyelerinden birinin işlevini yerine getirmemesi sistemin işleyişini engeller." açıklamasında ilgili boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Çatışma Perspektifi

İşlevselci/fonksiyonalist yaklaşım

Feminist Yaklaşım

Postmodernizm

Açıklama:

İşlevselci/fonksiyonalist yaklaşıma göre ailevi sistem işlevler arası koordinasyona bağlı olarak
işler. Aile üyelerinden birinin işlevini yerine getirmemesi sistemin işleyişini engeller. Bu nedenle, aile
üyelerinin rollerini yerine getirmesi ailevi istikrar
için önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

".......... göre aile, sadece kapitalizmin ihtiyacı olan emeği üreten ve destekleyen birim olmanın ötesinde ataerkilliği de yeniden üreten birimdir." açıklamasında ilgili boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İşlevselci / Fonksiyonalist Yaklaşım

Sembolik Etkileşimci Yaklaşım

Çatışma Perspektifi

Feminist Yaklaşım

Postmodernizm

Açıklama:

Feminist yaklaşıma göre aile, sadece kapitalizmin
ihtiyacı olan emeği üreten ve destekleyen birim
olmanın ötesinde ataerkilliği de yeniden üreten
birimdir

Doğru Cevap: D

Soru 50

• Çekirdek aile türünün egemen olduğu modern ailelerdir.
• Çocukların aileye ekonomik yönden katkıda bulunma zorunluluğu neredeyse kalkmış gibidir.
• Eğitime devam etmek çocukların temel görevleri arasında yer alır.
Yukarıda sıralanan özellikler hangi aile türüne karşılık gelmektedir?

Gecekondu ailesi

Kırsal aile

İzin verici aile

Demokratik aile

Kentsel aile

Açıklama:

Kentsel aileler, çekirdek aile türünün egemen
olduğu modern ailelerdir. Çocuk sayıları ortalama
iki veya üçtür. Çocuklar, kentlerde toplumsal baskıdan arınmış bir şekilde yaşam sürmektedir. Çocukların aileye ekonomik yönden katkıda bulunma zorunluluğu neredeyse yok gibidir ve eğitime
devam etmek, çocukların temel görevleri arasında
yer alır. Yaşamlarını genellikle apartmanda sürdüren çocuklar, okul dışında kalan zamanlarını toplumsallaşmalarını sağlayan arkadaşlarından yoksun
olarak geçirmektedirler.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Toplumsal değişme aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumu oluşturan bireylerin ortak inşa ettikleri evlerin ve simgesel anlam ağlarının değişmesidir.

Toplumu oluşturan bireylerin ortak inşa ettikleri simgelerin ve simgesel anlam ağlarının değişmesidir.

Toplumu oluşturan bireylerin ortak inşa ettikleri akrabalıkların ve simgesel hat ağlarının değişmesidir.

Toplumu oluşturan bireylerin ortak inşa ettikleri kültürel ve bilimsel anlam ağlarının değişmesidir.

Toplumu oluşturan bireylerin tek tek inşa ettikleri eğitim ve simgesel anlam ağlarının değişmesidir.

Açıklama:

Doğru cevap "b" şıkkıdır, çünkü toplumsal değişme, toplumu oluşturan bireylerin ortak inşa ettikleri simgelerin ve simgesel anlam ağlarının
değişmesi olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Temel ekonomik faaliyetin tarımsal faaliyet olduğu ve aile ekonomisinin hâkim olduğu dönemde görülen aile tipinin adı nedir?

Sanayi Toplumunda Aile

Sanayi sonrası toplumda aile

Sanayi Öncesi Toplumda Aile

Sosyoekonomik aile

Modern aile

Açıklama:

Doğru cevap "c" şıkkıdır, çünkü temel ekonomik faaliyetin tarımsal faaliyet olduğu ve aile ekonomisinin hâkim olduğu dönemde görülen aile tipi Sanayi Öncesi Toplumda Aile 'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ailenin biyolojik işlevini e iyi şekilde ifade etmektedir?

Aileyi oluşturan yetişkin olmayan bireylerin cinsel ilişkilerinin düzenlenmesi /
yatırım yapma işlevi

Aileyi oluşturan yetişkin bireylerin ruhsal ilişkilerinin düzenlenmesi /
üreme işlevi

Aileyi oluşturan yetişkin bireylerin sosyal ilişkilerinin düzenlenmesi /
üreme işlevi

Aileyi oluşturan yetişkin bireylerin maddi ilişkilerinin düzenlenmesi /
üreme işlevi

Aileyi oluşturan yetişkin bireylerin cinsel ilişkilerinin düzenlenmesi /
üreme işlevi

Açıklama:

Doğru cevap "e" şıkkıdır, bir esas çünkü aileyi oluşturan yetişkin bireylerin cinsel ilişkilerinin düzenlenmesi /diğer esas üreme işlevidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir siyasal faktör olarak aile ile ilgili kuralları düzenleyen ve bu kuralların uygulanmasını sağlayan bir kurumdur?

Devlet

Okul

Cami

Market

Eğitim

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü devlet aile kurumuna etki eden bir faktördür.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdaki hangi durumlar aile bağlamında yeni birliktelikleri ortaya çıkarmıştır?

TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre durum böyledir.

Annelerin işlerine daha fazla vakit ayırarak evdeki sıkıntılarından uzaklaşmaya çalışmak istemeleri

Çekirdek aile olarak tanımlanan formun endüstrileşmeye en uyumlu aile tipi olduğu fikrinden dolayı bu durum ortaya çıkmıştır.

Türkiye’de de yaşlı nüfus gün geçtikçe artmakta olduğu için bu durum ortaya çıkmıştır.

Cinsellik ve ekonomik işlevlerin aile içinde sağlanmasının azalan önemi, boşanmanın hukuksal kolaylığından bu durum ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

cinsellik ve ekonomik işlevlerin aile içinde sağlanmasının azalan önemi, boşanmanın hukuksal kolaylığından bu durum ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Annelerin çocuklarıyla birlikte yaşadığı aile tipi aşağıdakilerden hangisidir?

birlikte yaşama

yeniden kurulmuş aile

aile sosyolojisi

tek ebeveynli aile

çok ebeveynli aile

Açıklama:

Doğru cevap "d" şıkkıdır, çünkü Yalnızca tek ebeveynden oluşan çoğunlukla annelerin çocuklarıyla olduğu aile birimine tek ebeveynli aile denir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Yeni evlenen çiftlerden biri veya ikisi evlilik öncesi çocukları ile birlikte kurduğu yani eşlerden en az birinin daha önceki bir evlilikten ya da ilişkiden çocuklarının olduğu bir aileye ne denir?

birlikte yaşama

tek ebeveynli aile

yeniden kurulmuş aile

sanayi öncesi aile

karışık aile

Açıklama:

Doğru cevap "c" şıkkıdır, çünkü Yeni evlenen çiftlerden biri veya ikisi
evlilik öncesi çocukları ile birlikte kurduğu yani eşlerden en az birinin daha
önceki bir evlilikten ya da ilişkiden çocuklarının olduğu bir aileye yeniden kurulmuş aile denir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Ailede değişimi görmenin en kolay yöntemi hangisidir?

Değişimin erkek soydan olanlar boyunca izlenmesi

Değişimin kuşaklar boyunca izlenmesi

Değişimin kadın soyu boyunca izlenmesidir.

Değişimin ulusal soylar boyunca izlenmesidir.

Değişimin şehirler boyunca izlenmesidir.

Açıklama:

Doğru cevap "b" şıkkıdır, değişimin kuşaklar boyunca izlenmesi ile ailede değişimi görmek mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Evliliğin getirdiği hukuksal bağlardan ve sorumluluklardan uzak durmayı sağlayan evliliğe alternatif yaşam biçimi ve yeni aile türü aşağıdakilerden hangisidir?

birlikte yaşama

tek ebeveynli aileler

yeniden kurulmuş aile

babasız aileler

aile değişimi

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü Evliliğin getirdiği hukuksal bağlardan ve sorumluluklardan uzak durmayı sağlayan evliliğe alternatif yaşam biçimi ve yeni aile türü "birlikte yaşama"dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tek ebeveynli ailelerin tipini açıklamaktadır?

Eşin ölmesi ile çocuklarının oluşturduğu tek ebeveynli aile

Büyükanne-büyükbabanın tek torun ile olduğu aile

Seyahatte olma sonucu oluşan tek ebeveynli aile

Maddi kazanç olmaması sonucu oluşan tek ebeveynli aile

Eşlerin birlikte yaşaması sonucu oluşan tek ebeveynli aile

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, eşlerden birinin ölmesi ile eşin ve çocukların bulunduğu tek ebeveynli aile tipi oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Durkheim'e göre aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişimin belirleyicisidir?

Toplumsal eylem

Toplumsal kültür

Toplumsal dayanışma biçimi

Toplumsal ekonomi

Toplumsal ahlak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel bir kuşak tanımlaması değildir?

1. nesil kuşak

X kuşağı

Bebek patlaması kuşağı

Sessiz kuşak

Y kuşağı

Açıklama:

Kuşak tanımlamalarında sırasıyla sessiz kuşak, baby-boomer (bebek patlaması) kuşağı, X kuşağı ve Y kuşağı ve içinde bulunduğumuz dönemi ifade eden Z kuşağı belirlemeleri oluşmuştur. Bu nedenle yanıt 1. nesil kuşaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sanayi öncesi toplumda aile yapısını tanımlayan bir özelliktir?

Kentsel aile yapısı

Ataerkil aile yapısı

Kadın ve erkeği eşitleyen aile yapısı

Çekirdek aile yapısı

Güven ve sevgi esaslı aile yapısı

Açıklama:

Sanayi öncesi toplumda, aile tipinde her yeni üye tarımsal üretimde yeni bir emektir ve aynı zamanda aileyi diğer aileler arasında güçlü kılan bir aracıdır. Bu da erkek çocuğu daha değerli kılan ataerkil yapıyı ortaya koyar.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ailenin biyolojik işlevini tanımlar?

Duygusal doyum

Bakım

Üreme

Toplumsallaşma

Eğlenme

Açıklama:

Ailenin biyolojik işlevini iki esasta ortaya koyabiliriz. Bunlardan birincisi aileyi oluşturan yetişkin bireylerin cinsel ilişkilerinin düzenlenmesi işlevi iken diğeri buna bağlı olarak ortaya çıkan üreme işlevidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi tek ebeveynli aileyi tanımlamaz?

Boşanma sonucu tek ebeveynli aile

Eşinin ölümü sonucu tek ebeveynli aile

Ayrı yaşamayı tercih eden tek ebeveynli aile

Taşıyıcı anne yoluyla çocuk sahibi olan aile

Evlilik dışı birliktelikten çocuk sahibi olan aile

Açıklama:

Nedenlerine göre dört tip tek ebeveynli aileden söz edilebilir.
1. Boşanma sonucu oluşan tek ebeveynli aile
2. Eşi ölen ebeveyn ile çocuklarının oluşturduğu tek ebeveynli aile
3. Eşlerin ayrı yaşaması sonucu oluşan tek ebeveynli aile
4. Evlilik dışı birliktelikten çocuk sahibi olan tek ebeveynli aile

Doğru Cevap: D

Soru 16

Üvey aile terimi aşağıdaki hangi aile türünü tanımlar?

Evlilik dışı aile

Tek ebeveynli aile

Çekirdek aile

Yeniden kurulmuş aile

Boşanmış aile

Açıklama:

Yeniden kurulmuş ailede, çiftlerden en az birinin daha önce evlilik yaşadığı ve/veya evlilik sonucu bir veya daha fazla üveyliği içine alan aile tipidir. Giddens bunu “üvey aile” terimi ile ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Dil, semboller, değerler, inançlar ve normlar ailenin hangi temel işlevini tanımlar?

Ailenin kültürel işlevi

Ailenin psikolojik işlevi

Ailenin eğitim ve toplumsallaştırma işlevi

Ailenin boş zamanlrını değerlendirme işlevi

Ailenin ekonomik işlevi

Açıklama:

Kültürü oluşturan temel unsurlar ise dil, semboller, değerler, inançlar ve normlardır. Aile ortamı kültürü oluşturan ana ögeleri koruma altına alırken aynı zamanda bu toplumsal değerlerin aktarımı görevini de yerine getirir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ailenin temel işlevlerinden biri değildir?

Psikolojik işlev

Ahlak ve maneviyat işlevi

Kültürel işlev

Ekonomik işlev

Boş zamanlarını değerlendirme işlevi

Açıklama:

Ahlak ve maneniyat ailenin işlevlerindendir. İlgili bölümde temel işlevler
Biyolojik
Psikolojik
Kültürel
Ekonomik
Eğitim ve toplumsallaştırma
Boş zamanları değerlendirme olarak kategorilendirilmiştir.
Soru bu temel kategorileri sormaktadır. Bu kategorilerin içeriklerinde yer alan bir işlevsel boyutu sormamaktadır . Bunun yanı sıra ahlak ve maneviyat psikolojik ve kültürel işlev içinde değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki kişilerden hangisi aile kurumundaki değişimi geleneksel ve modern toplumlar ayrımı üzerinden yapar?

Clare Bambra

Karl Marks

Frederic Skinner

Max Weber

Gray Becker

Açıklama:

Gary Becker (1993) aile kurumundaki değişimi geleneksel toplumlar ve modern toplumlar ayrımı üzerinden yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 20

"Aile-dışılaştırma” kavramı genel olarak aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Kadın-erkek eşitliğini tanımlar

Ailedeki cinsiyet ayrımcılığını tanımlar

Ataerkil aile yapısını tanımlar

Çocuk ve kadın haklarına erişimi tanımlar.

Kişinin ekonomik olarak ne kadar bağımsız olduğunu tanımlar.

Açıklama:

Aile-dışılaştırma (de-familization) kişilerin ve özellikle kadınların ekonomik olarak ne kadar bağımsız olduğuna dair bir ölçüyü ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 21

"Sosyal değişme, sosyal biçimlerin dönüştüğü süreçler ve devamlılık, istikrarlı bir sosyal sistemi sürdüren ve yeniden üreten süreçler, ikiz bir kaygı olarak sosyolojik analizin önemli bir özelliği olagelmiştir" ifadeleri aşağıdaki düşünürlerden hangisi tarafından söylenmiş olabilir?

Marks

Weber

Durkheim

Comte

Tolstoy

Açıklama:

Değişimi sağlayan dinamiklere ilişkin farklı teorik açıklamalar ortaya konulmuştur. Örneğin Marks’ta toplumsal değişimde üretim araçlarının mülkiyeti temel belirleyici olurken, Weber’de toplumsal eylem, Durkheim’da ise toplumsal dayanışma biçimi toplumsal değişimi yönlendirir (Beşirli, 2017: 14). Comte’dan itibaren sosyal değişme, sosyal biçimlerin dönüştüğü süreçler ve devamlılık, istikrarlı bir sosyal sistemi sürdüren ve yeniden üreten süreçler, ikiz bir kaygı olarak sosyolojik analizin önemli bir özelliği olagelmiştir. Comte, bu çifte süreçleri, sosyal dinamikleri ve sosyal statikleri idare etme anlamında yasalar olarak algılamıştır

Doğru Cevap: D

Soru 22

İki veya daha fazla eşle birlikte yaşamaya müsade eden evlilik türünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Poligami

Origami

Monogami

Ergonomi

Kleptomani

Açıklama:

Batılı olmayan toplumda, toplumsal ve yasal olarak onaylanmış, iki veya daha fazla eşle birlikte yaşamaya yani poligamiye rastlamak mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Kuşak kavramında kuşaklar arasındaki ortalama yaş farkının ne kadar olduğu varsayılmaktadır?

5-10 yıl

10-15 yıl

15-20 yıl

20-25 yıl

25-30 yıl

Açıklama:

Ortalama yirmi beş-otuz yılı kapsayan yaş gruplarını oluşturan bireyler kümesi kuşak olarak tanımlanmakta ve farklı toplumsallaşmalar her kuşağın kendine özgü karakteristik özelliklerini, değer yargıları ve tutumları, güçlü ve zayıf yönleri belirlemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

"Aileyi oluşturacak bireylerin, oluşturacakları birliktelikten öncelikli beklentileri duygusal doyumdur" düşüncesi ailenin hangi işlevine vurgu yapmaktadır?

Biyolojik işlevi

Psikolojik işlevi

Kültürel işlevi

Ekonomik işlevi

Eğitim ve toplumsallaştırma işlevi

Açıklama:

Ailenin psikolojik işlevi ailenin günümüzde en çok önem kazanan işlevidir. Aileyi oluşturacak bireylerin, oluşturacakları birliktelikten öncelikli beklentileri duygusal doyumdur. Bu açıdan aile, eşler için güven ortamının sağlandığı, yalnızlık duygusunun giderildiği bir birlikteliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

"Çocuk aile içinde toplumsal kontrol mekanizmalarını ve normları içselleştirir" ifadesi ailenin hangi işlevine vurgu yapmaktadır?

Biyolojik işlevi

Psikolojik işlevi

Kültürel işlevi

Ekonomik işlevi

Eğitim ve toplumsallaştırma işlevi

Açıklama:

Çocuk, toplumsal değerlerini aileden öğrenmeye başlar. Bu aktarım, genç bireyi belli amaçlar esasında hareketlendirir. Bu hareketlenme, bireyin kişiliğinin oluşması sürecinde belirleyicidir. Toplumun yeni üyesi, sorumluluk ve görevlerini sosyalleşme sürecinde öğrenmekte, statü ve rol ilişkisini kazanmaktadır. Çocuk aile içinde toplumsal kontrol mekanizmalarını ve normları içselleştirir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

"17 Şubat 1926 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile birlikte aile hayatında kadın ve erkek arasındaki hukuksal eşitlik sağlanmış, kadına da boşanma hakkı tanınmıştır. Resmi nikâh zorunlu hale getirilmiş ve erkeğin birden çok kadınla evlilik yapabilmesinin önüne geçilmiştir". Bu yasal düzenlemeler aile yapısında değişimi sağlayan faktörlerden hangisine örnek olarak verilebilir?

Siyasal Faktörler

Ekonomik faktörler

Kültürel faktörler

Ekolojik faktörler

Teknolojik faktörler

Açıklama:

17 Şubat 1926 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile birlikte evliliğin işleyişi ve sona ermesi, mülkiyet ilişkileri, aile üyeleri arasındaki miras ilişkileri gibi konularda kadın, erkek ve çocuk haklarını gözeten düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Yeni düzenlemeler ile aile hayatında kadın ve erkek arasındaki hukuksal eşitlik sağlanmış, kadına da boşanma hakkı tanınmıştır. Resmi nikâh zorunlu hale getirilmiş ve erkeğin birden çok kadınla evlilik yapabilmesinin önüne geçilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

"Fransa’da 1789’da gerçekleşen değişimle, evlilik kilisede bir ayin gerektirmeyecek şekilde laikleştirilmiştir. Bu kapsamda kilise ayini yasaklanmamış ancak bu değişim sadece ritüellerdeki bir değişim olarak ortaya çıkmamış, devlet tarafından onaylanan evliliklerin artık bozulabileceği, miras sisteminin değişmesiyle de toprak sahibi elitin aile üzerindeki belirleyiciliğinin azaldığı görülmüştür".
Yukarıda yer alan ifadeler, aile yapısında değişimi sağlayan faktörlerden hangisine örnek olabilir?

Siyasal faktörler

Kültürel faktörler

Ekonomik faktörler

Ekolojik faktörler

Teknolojik faktörler

Açıklama:

Kültür toplumu oluşturan ve biricik kılan temel unsurdur. Bu özelliği kültürü toplumsal yapının devamının sağlanmasında önemli bir yere koyar. Kültürlerin diğer kültürlerle temas ederler. Küreselleşen dünyada bu temaslar daha da kolaylaşmıştır. Aile de kültürün bir unsuru olarak kültürler arası etkileşimden nasibini alacaktır. Din, kültürü şekillendiren önemli bir kurumdur. Bireyler kabul ettikleri inanç sistemine göre yaşam tarzını düzenlemekte ve bu da toplumsal yaşantıda önemli değişimler meydana getirmektedir. Örneğin Türklerin Müslümanlığı kabulü, aile yapısı üzerinde derin etkiler ortaya çıkarmış ve kadın erkek ilişkilerinin yeniden düzenlenmesini beraberinde getirmiştir. Bunun gibi Fransa’da 1789’da gerçekleşen değişimle, evlilik kilisede bir ayin gerektirmeyecek şekilde laikleştirilmiştir. Bu kapsamda kilise ayini yasaklanmamış ancak bu değişim sadece ritüellerdeki bir değişim olarak ortaya çıkmamış, devlet tarafından onaylanan evliliklerin artık bozulabileceği, miras sisteminin değişmesiyle de toprak
Fransa’da 1789’da gerçekleşen değişimle, evlilik kilisede bir ayin gerektirmeyecek şekilde laikleştirilmiştir. Bu kapsamda kilise ayini yasaklanmamış ancak bu değişim sadece ritüellerdeki bir değişim olarak ortaya çıkmamış, devlet tarafından onaylanan evliliklerin artık bozulabileceği, miras sisteminin değişmesiyle de toprak sahibi elitin aile üzerindeki belirleyiciliğinin azaldığı görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 28

TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2018 verilerine göre; Türkiye’de anne ve çocuklardan oluşan tek ebeveynli aile oranı % kaçtır?

%10

%15

Açıklama:

TÜİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre; Türkiye’de 2014’de toplam hane halkının %7.6’sı tek ebeveyn ve çocuklardan oluşurken bu oran 2018’de %8.9’a yükselmiştir. Veriler daha ayrıntılı incelendiğinde bu aileler içinde baba ile çocuklardan oluşan aile oranı ise 2014 de %1,5 iken bu oran 2018 de %1.9’a yükseldiği görülür. Anne ve çocuklardan oluşan tek ebeveynli aile oranının ise 2014’de %6.1 iken bu oranın 2018’de %7 olduğu görülmektedir (TÜİK, 2019).

Doğru Cevap: C

Soru 29

Yalnızca bir ebeveynden oluşan ailelere ne ad verilir?

Tek ebeveynli aile

Yeniden kurulmuş aile

Birlikte yaşayan aile

Geniş aile

Koşullu aile

Açıklama:

Nedenlerine göre dört tip tek ebeveynli aileden söz edilebilir (Öztop, Bıçakçı, Soylu, vd., 2019: 21): 1. Boşanma sonucu oluşan tek ebeveynli aile, 2. Eşi ölen ebeveyn ile çocuklarının oluşturduğu tek ebeveynli aile, 3. Eşlerin ayrı yaşaması sonucu oluşan tek ebeveynli aile, 4. Evlilik dışı birliktelikten çocuk sahibi olan tek ebeveynli aile.
İçinde yaşadığımız dönemde hızla yaygınlaşan bir aile tipi, tek ebeveynli ailedir. Bu aile yalnızca bir ebeveynden oluşan aile birimidir. Tek ebeveynli aileler arasında özellikle yaygınlık kazanan bir tür babasız ailelerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Çiftlerden en az birinin daha önce evlilik yaşadığı ve/veya evlilik sonucu bir veya daha fazla üveyliği içine alan aile tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Tek ebeveynli aile

Yeniden kurulmuş aile

Geniş aile

Koşullu aile

İstemli aile

Açıklama:

Çiftlerden en az birinin daha önce evlilik yaşadığı ve/veya evlilik sonucu bir veya daha fazla üveyliği içine alan aile tipidir. Bu aile tipi boşanmalar sonrası gerçekleşen yeni evlenmelerle oluşmaktadır. Yeni evlenen çiftlerden biri veya ikisi evlilik öncesi çocukları ile birlikte ve/veya evlilik sonrası çocuklarını da kapsayarak yeniden bir aile oluşturmaktadırlar:

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin aile kurumu üzerindeki etkilerindendir?

Aile içi rollerin tamamen sabit kalması

Akrabalık ilişkilerinin güçlenmesi

Geniş ailenin yaygınlaşması

Aile işlevlerinin farklılaşması

Ailede yapısal değişimin olmaması

Açıklama:

Aile işlevlerinin farklılaşması

Doğru Cevap: D

Soru 32

"Toplumsal değişme, toplumsal kurumların ______ ve ______ görülen farklılaşmaların toplamıdır."
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

amaçları - görevlerinde

yapı - işlevlerinde

birey - inançlarında

sayısı - türlerinde

norm - değerlerinde

Açıklama:

yapı - işlevlerinde

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ailenin psikolojik işlevleri arasında yer almaz?

Güven ortamı sağlamak

Duygusal doyum sağlamak

Yalnızlık duygusunu gidermek

Soyu devam ettirebilmek

Tüketim davranışlarını yönetmek

Açıklama:

Tüketim davranışlarını yönetmek

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Aile sadece biyolojik işlev görür.
II. Aile kültür aktarımında önemli bir roldedir.
III. Boş zamanların değerlendirilmesi aile işlevlerinden biridir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-III

I-II

II-III

Yalnız III

Açıklama:

II ve III

Doğru Cevap: D

Soru 35

............bağımsız bir hane kurma ve o haneyi devam ettirme kapasitesi olarak anlaşılabilir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Aile-dışılaştırma

Modern aile

Aile değişimi

Otonom değişim

Modernite

Açıklama:

Aile-dışılaştırma

Doğru Cevap: A

Soru 36

Alvin Toffler toplumlardaki büyük değişimi “..... dalga” ile açıklar. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Alvin Toffler toplumlardaki büyük değişimi
“üç dalga” ile açıklar.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Türk hukukunda taşıyıcı anneliğin yasaklanmasına ilişkin net bir yasa ya da tüzük bulunmamasına
rağmen, Medeni Kanun’un ....... Maddesinde geçen “çocuk ile anne arasında soy bağı doğum ile kurulur” ve “soy bağı” ayrıca evlat edinme yoluyla kurulur ifadeleri, başka bir yöntemle kurulan anneçocuk ilişkisini yok hükmünde saymaktadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

280

281

282

283

284

Açıklama:

282

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi nedenlerine göre tek ebeveynli ailelerden biri değildir?

Boşanma sonucu oluşan tek ebeveynli aile

Eşi ölen ebeveyn ile çocuklarının oluşturduğu tek ebeveynli aile

Eşlerin ayrı yaşaması sonucu oluşan tek
ebeveynli aile

Evlilik dışı birliktelikten çocuk sahibi olan tek ebeveynli aile

Sadece eşlerden oluşan aile

Açıklama:

Sadece eşlerden oluşan aile

Doğru Cevap: E

Soru 39

çekirdek

geniş

yeni

yeniden kurulmuş

tek ebeveynli

Açıklama:

yeniden kurulmuş

Doğru Cevap: D

Soru 40

Weber’de toplumsal eylem, Durkheim’da ise toplumsal dayanışma biçimi toplumsal ....... yönlendirir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

değişimi

hareketi

kalkınmayı

dönüşümü

katkıyı

Açıklama:

Weber’de toplumsal eylem, Durkheim’da ise toplumsal dayanışma biçimi
toplumsal değişimi yönlendirir.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, klasik sosyolojinin üzerinde durduğu aileyle ilgili temel kavramlardan biri değildir?

Eş seçimi

Ensest

Kürtaj

Şiddet

Evlilik

Açıklama:

‘Klasik dönemdeki sosyolojik yaklaşımlarda evlilik, ebeveynler ve çocuklar, aile, akrabalık ve toplum, kürtaj, ensest, eş seçimi ve boşanma gibi temel kavramlar üzerinde durulmuştur (Adams ve Steinmetz, 2009)’. Yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aile konusunda birçok kuram bulunmaktaysa da aileyi açıklamada iki genel yaklaşım izlenmektedir. Bunlardan biri ailenin kendi kültürel bağlamında incelenmesi olup diğer yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Nedensel modeller

Feminist ve etnik azınlık teorilerinin perspektifi

Aile hayatının özel ve kamusal alanları

Aile yapısı, üyeler arası etkileşim ve çocuk gelişimi

Ampirik genellemeler

Açıklama:

“Birbirinden oldukça farklı ve çok sayıda kuramın varlığına rağmen ailenin kuramsal olarak açıklanması söz konusu olduğunda iki genel yaklaşımın olduğu söylenebilir. Birinci yaklaşım, ailenin yapısı, ailenin üyeleri arasındaki etkileşimler, çocuk gelişimi ve diğer konulara odaklanmıştır. İkinci yaklaşım ise ailenin kendi kültürel bağlamında incelenmesine odaklanmıştır.” Yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Bir aile çocuklarının boş zaman etkinliklerini düzenlerken onu Çerkez halk dansları çalışmalarına da katlarlar. Bu şekilde çocukları etnik grubuyla tanışıp yeni bir çevre dinme şansı da yakalamış olacaktır.
Ana babanın bu davranışını ailenin hangi işleviyle açıklanabilir?

Maddi ve duygusal güvenlik

Sosyal yerleştirme

Cinsel etkinliğin düzenlenmesi

Toplumsallaştırma

Amaca ulaşma

Açıklama:

Ailenin işlevlerinden bir de sosyal yerleştirmedir. Aileler toplumsal örgütlenmenin devamlılığını sağlarlar. Aileler, çocuklara ırk, etnisite din sosyal sınıf gibi kendi toplumsal kimliklerini aktarırlar. Cinsiyet rolleri toplumsallaşma süreciyle aktarılır. Yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Bir ailenin kadın üyeleri, ailesine ait tarlada çalışıp hayvanları sağsa da miras olarak bu varlıklar onlara geçmemektedir. Ailenin erkek üyeleri tarafından gelir elde edici başka bir işte çalışmalarına da izin verilmediğinden az - çok gelir darlığı, harcama taleplerinin yanıtsız kalması sorunuyla yüzleşmektedirler.
Sizce bu durum aşağıdaki kuramlardan hangisiyle daha iyi çalışılabilir?

Çatışma

İşlevsel

Aile gelişimi

Toplumsal değiş tokuş

Psikanalitik

Açıklama:

Çatışma kuramı toplumsal eşitsizlikleri odak noktasına alarak toplumu çözümlemeye çalışır. Bu bağlamda aile de söz konusu baskının aracılarından biridir ve toplumsal eşitsizlikleri ve çatışmayı yaşatır. Aynı zamanda aile içinde de aile üyeleri arasında çatışma yaşanır. Eşitsizliklerin ve çatışmanın kaynağı ise kapitalizmdir. Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Ergenlikteki bir kız çocuğu, ailede annesine en çok yardım edenin kendisi olduğunu, babasının özellikle misafirler varken yardım etmediğini, erkek kardeşini de yardıma çağırmak istediğinde özellikle babasının bu karşı çıktığını fark eder. Kız çocuğu ailedeki anneye yardımcı rolünü değiştirmek istediğinde ona, roller, görevler ve cinsiyeti konusunda olduğu kadar toplumsal beklentilerle karşı çıkışlar olur.
Ailedeki bu konuyu aşağıdaki kuramların hangisiyle incelemek daha etkili olacaktır?

Çatışma

İşlevselcilik

Sembolik etkileşim

Psikanalitik

Aile sistemleri

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik mikro düzeyde toplumu anlamaya çalışır. Genel anlamda toplumsal yapı ve örüntülerden çok, bireyler ve gruplar arası etkileşimi çözümleyerek toplumu açıklamaya çalışır. Bu doğrultuda sembolik etkileşimcilik aileyi de etkileşim temelinde anlamaya çalışır. Aile, üyesi olan bireyler arasındaki etkileşimlerden ortaya çıkan bir birim olarak görülür. Yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, feminist kuramın kadının rolünü incelerken kullandığı kavramsal çerçevelerden biri değildir?

Sömürü

Patriyarki

Rasyonal tercih

Aile içi ilişkiler

Çatışma

Açıklama:

Feminist düşüncenin temel hareket noktası; aileyi meydana getiren üyeler arasındaki eşitsizlik durumudur (Güneş, 2018). Feminist düşünce; kadının, sadece aile içinde değil, insanlık tarihi içindeki rolünü de eleştirel bir bakışla anlama gereği üzerinde durur ve bu çerçevede aile içi ilişkileri, çatışma, sömürü, patriyarki, toplumsal cinsiyet gibi kavramları çerçevesinde inceler (İçli, 1997). Yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Bir genç kadın, evlilik kararını ailesine açıkladığında artık bir yetişkin olarak başkalarının sorumluluklarını taşmak zorunda olduğu ona hatırlatılır. Gerçekten de peş peşe doğan çocuklarının büyütülmesi, okula başlamaları, üniversite sınavlarının heyecanı içinde zamanının geçtiğini anlamadan ana babasının da artık onun desteğine daha çok ihtiyaç duyduğunu fark eder. Kendi çocuğunun evlenme kararını açıkladığı gün ise daha dün ben de çocuktum, diyerek anneanne olmaya ne kadar hazır olduğunu düşünür.
Sizce bu kadının deneyimleri aşağıdaki aile kuramlarından hangisi ile daha iyi çalışılabilir?

Toplumsal değiş tokuş

İşlevsel

Çatışma

Feminist

Aile gelişim

Açıklama:

Aile gelişim kuramı, ailelerin geçirmiş oldukları evreleri ve her evrede olanları açıklamayı hedefler. Bu çerçevede yaşam döngüsünün her bir evresinde aile üyelerinin değişen rolleri ve görevlerini incelenir. Aileler, yaşam sürecinin farklı aşamalarında meydana gelen değişimlere adapte olarak sürekli büyür, gelişir ve değişirler. Yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

(I)Toplumsal cinsiyet
(II) Ailenin sınırları
(III) Enerji değişimi
(IV) Uyumlu davranış
(V) Amaca yönelmiş davranış
Yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangisi, ailenin sistematik karakterlerinden biri değildir?

III

Açıklama:

Aile, denge arayışında olan ve geniş toplumsal sistemin bir parçası olarak çeşitli görevleri yerine getiren bir birimdir ve bir açık sistem olarak ailelerin bazı sistematik karakteristikleri bulunur. Bu özellikler şöyle sıralanabilir; iç bağımlılık, ailenin sınırları, enerji değişimi, uyumlu davranış, amaca yönelmiş davranış. Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Genç bir kadın, ailesinin kendisine evlenmeyi tavsiye ettiği kişiden, gelir düzeyi iyi olmasa da yüksek sorumluluk duygusu ve merhametli bir karakteri olduğunu için hoşlanmaktadır. Ama kendisine evlenme teklif eden iş yerindeki arkadaşının ona sunduğu geniş çevre, iş hayatında destek kadar eşit oranda maaş aldıkları için bir çatışma yaşamayacakları olasılığı, bir karar vermesini güçleştirmektedir.
Genç kadının kararı belirsiz olsa da eş seçiminde izlediği yol, aşağıdaki kuramlardan hangisiyle çalışılması daha etkili sonuçlar verecektir?

Toplumsal değiş tokuş

Aile sistemleri

Psikanaliz

Aile ekolojisi

İşlevselcilik

Açıklama:

Toplumsal değiş tokuş kuramı, flört ve evliliği bir tür anlaşma biçimi olarak tanımlar aileyi mikro düzeyde inceler. Bu incelemede mübadelenin ana esasları, akılcı seçim gibi çerçevelerden aile içi ilişkiler ve karar alma süreçleri incelenmektedir. Yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bir aile küçük oğullarına yatağında uyuma alışkanlığı kazandırmakta zorlanmaktadır. Aileye göre yedi yaş, bir çocuğun ana babasıyla uyuması için oldukça geç bir yaştır. Ama çocuk, her fırsatta annesiyle uyumakta, ebeveyn odasının kapısı kapandığında dahi kapı önünde yatarken bulunmaktadır.
Ailenin deneyim ettiği bu durumu aşağıdaki kuramlardan hangisiyle çalışmak oldukça etkili sonuçlar verecektir?

Aile sistemleri

Rasyonel tercih

İşlevselcilik

Feminizm

Psikanalitik

Açıklama:

Psikanalitik kuramda ise aile, insanın psikolojik niteliklerinin biçimlendiği, toplumsal cinsiyet kimliklerinin kazanıldığı ve özellikle babanın içselleştirilmesi ile toplumsala ilişkin yasanın kabul edildiği bir ortam olarak açıklanır. Yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki filozoflardan hangisi aile yaşamını ölümden sonra insan yaşamıyla bağlantılı bir şekilde kutsal bir nitelikte görme arzusunu yansıtmıştır?

Augustine

Konfüçyüs

Platon

Aristotales

Kant

Açıklama:

AİLEYİ KURAMSAL OLARAK AÇIKLAMAK
Augustine ve Thomas Aquinas gibi teolojik yönelimli bilim adamları tarafından geliştirilen aile hakkındaki fikirler ise aile yaşamını ölümden sonra insan yaşamıyla bağlantılı bir şekilde kutsal bir nitelikte görme arzusunu yansıtmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdaki filozoflardan hangisi aile üyelerinin evlatlık yükümlülüklerini yerine getireceğini düşündüklerinde mutluluk ve refahın hâkim olacağını belirtmiştir?

Konfüçyüs

Aristotales

Platon

Augustine

Thomas Aquinas

Açıklama:

AİLEYİ KURAMSAL OLARAK AÇIKLAMAK
Konfüçyüs, aile üyelerinin evlatlık yükümlülüklerini yerine getireceğini düşündüklerinde mutluluk ve refahın hâkim olacağını belirtmiştir. Benzer şekilde, Eski Ahit ve Orta Doğu kökenli kutsal metinlerin çoğu aile kuralları ve anlayışlarına yer vermiştir (Adams ve Steinmetz, 2009).

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aileye ilişkin kuramsal nitelikteki görüşler ilk hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?

16. Yüzyıl

17. Yüzyıl

18. Yüzyıl

19. Yüzyıl

20. Yüzyıl

Açıklama:

AİLEYİ KURAMSAL OLARAK AÇIKLAMAK
Aileye ilişkin kuramsal nitelikte görüşler ilk olarak 19. yüzyılda geliştirilmiştir (Georgas, 2004). 17. yüzyılda rasyonalizmin ve bilimsel yöntemin gelişimi ve başarısı, aileyi açıklamaya dönük kuramsal çabayı şekillendirmiştir (Burr, 2009).

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi ekonomik kaynakların toplumsal gücü nasıl belirlediğini açıklayan ekonomik determinizm ve sınıf mücadelesi bağlamında aileyi ele almıştır.

Çoğulcu Yaklaşım

Darwinci Yaklaşım

Marksist Yaklaşım

Reformist Yaklaşım

Modern Yaklaşım

Açıklama:

AİLEYİ KURAMSAL OLARAK AÇIKLAMAK
Marksist yaklaşım, ekonomik kaynakların toplumsal gücü nasıl belirlediğini açıklayan ekonomik determinizm ve sınıf mücadelesi bağlamında aileyi ele almıştır (Georgas, 2004).

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi aile kuramları için belirlenmiş olan Formal Önerme Sınıflandırması'nın tanımıdır?

Bu kuramlar fark-lı araştırma bulguları ve araştırma konusu hakkında daha genel fikirler ile bağlantılı bulguların özetleri niteliğindedir. Ancak bulgular kapsayıcı bir teorik plan açısından tartışılmazlar. Örneğin, boşanma araştırmalarının çoğunda, evli çiftler için boşanma olasılığını artırdığı tespit edilen çeşitli fak- törleri belgelenmektedir ancak daha genel ve kuramsal nitelikteki teorik evlilik kararsızlığı gibi modeller kullanılmamaktadır.

Bunlar, genellikle bir dizi değişken arasındaki ilişkilerin diyagramatik sunumlarında ifade edilen karmaşık ampirik genellemelerdir. Sadece araştırma bulgularının özeti olarak değil, bir çalışmada test edilecek modeller olarak sunulurlar. Boşanma literatüründe evlilikte uyumsuzluğun çocuklar üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerine ilişkin araştırmalar bu bağlamda değerlendirilebilir.

Nedensel modellerden daha soyut olmakla birlikte bunlar ampirik genellemelerdir. Ancak yine de belirli bir içerik alanı ile sınırlıdırlar. Nedensel bir model genellikle belirli bir ampirik çalışmada sunulur ve test edilirken, orta menzilli bir teori genellikle belirli bir alan hakkında daha ayrıntılı kuramsal açıklamaları içerir.

Bunlar belirli bir fenomeni açıklamak için tasarlanmış soyut ifadeler dizisi niteliğindedir. Öneriler hiyerarşik olarak daha genelden daha spesifik olana doğru düzenlenmiştir.

Bunlar sosyal dünyanın jenerik özelliklerinin diyagramatik temsilleridir. Orta düzey kuramlardan daha soyuttur, çünkü çok çeşitli içerik alanlarına uygulanabilirler. Sosyolojide ünlü bir tipolojik teori, Parsons’ın her türlü ilişkinin oluşumunu ve çözülmesini analiz etmek için geniş bir model olarak kullanılabilen sosyal sistemlerin dört faktörlü modelidir.

Açıklama:

AİLEYİ KURAMSAL OLARAK AÇIKLAMAK
"D" şıkkı dışındaki tanımlar Ampirik Genellemeler, Nedensel Modeller, Orta Ölçekli Kuramlar, Analitik Tipolojiler tanımlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Toplumsal kurumların toplumda istikrar ve düzeni korumak için yapılandırılmış olduklarını öne süren, Emile Durkheim’ın görüşleri ile şekillenmiş, Merton, Smelser ve Parsons gibi sosyologlar tarafından tarafından geliştirilmiş aile kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevci Kuram

Çatışma Kuramı

Sembolik Etkileşimcilik Kuramı

Aile Gelişim Kuramı

Aile Sistemleri ve Ekolojisi Kuramı

Açıklama:

KLASİK SOSYOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE AİLE
İşlevselci yaklaşım, yapısal-işlevselcilik olarak da adlandırılır ve toplumsal kurumların toplumda istikrar ve düzeni korumak için yapılandırılmış olduklarını öne sürer (Newman, 2013). Bütün bir sosyologlar kuşağına ilham kaynağı olan yapısal-işlevselcilik Emile Durkheim’ın görüşleri ile şekillenmiş, Merton, Smelser ve Parsons gibi sosyologlar tarafından tarafından geliştirilmiştir. Yaklaşımın en önemli isminin Talcott Parsons olduğu söylenebilir (Slattery, 2014; Karadağ Aksoy, 2019; Newman, 2013).

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi ailenin bir alt sistem olarak toplumun varlığını sürdürebilmesi için yerine getirmesi gereken dört temel zaruret veya temel ihtiyaçtan biri değildir?

Varlığını Sürdürme

Adaptasyon

Amaca Ulaşma

Bütünleşme

Sosyal Yerleştirme

Açıklama:

KLASİK SOSYOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE AİLE
Aile bir alt sistem olarak diğer alt sistemler gibi toplumun varlığını sürdürebilmesi için yerine getirmesi gereken dört temel zaruretin veya temel ihtiyacın karşılanmasına katkıda bulunur. Bunlar; Adaptasyon, Amaca Ulaşma, Bütünleşme ve Varlığını Sürdürme’dir (Slattery, 2014).

Doğru Cevap: E

Soru 18

İkinci Dünya Savaşı sonrasında yapısal işlevselciliğe karşı çıkışın bir temsilcisi olarak gelişen, genel anlamda Max Weber ve Karl Marx’ın görüşlerinden etkilenen, toplumsal düzenin ya da istikrarın, işlevselcilerin savunduğu üzere bir uzlaşmanın değil aksine bir baskının ürünü olduğu fikrini savunan aile kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma Kuramı

İşlevselci Kuram

Sembolik Etkileşimcilik Kuramı

Feminist Kuram

Aile Gelişim Kuramı

Açıklama:

KLASİK SOSYOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE AİLE
Çatışma kuramının özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında yapısal işlevselciliğe karşı çıkışın bir temsilcisi olarak geliştiği söylenebilir. Durkheim toplumsal düzene odaklanırken, Karl Marx ve Engels toplumsal çatışmaya yoğunlaşmıştır. Çatışma yaklaşımı genel anlamda Max Weber ve Karl Marx’ın görüşlerinden etkilenmiştir. Toplumsal düzenin ya da istikrarın, işlevselcilerin savunduğu üzere bir uzlaşmanın değil aksine bir baskının ürünü olduğu fikri çatışma kuramının temel savıdır (Slattery, 2014; Marshall, 1999).

Doğru Cevap: A

Soru 19

Toplumsal olanı açıklarken semboller ile etkileşimler arasındaki bağlantıya odaklanarak insanların kendi benlik-imgelerini nasıl yarattıkları veya müzakere ettiklerini incelemeye çalışan aile kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Aile Gelişim Kuramı

Sembolik Etkileşimci Kuram

Toplumsal Değiş Tokuş Kuramı

Psikanalitik Yaklaşım

Aile Sistemleri ve Ekolojisi Kuramı

Açıklama:

KLASİK SOSYOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE AİLE
Sembolik Etkileşimcilik, toplumsal olanı açıklarken semboller (yani paylaşılan anlamlar) ile etkileşimler (sözel ve sözel olmayan eylemler ve iletişim) arasındaki bağlantıya odaklanır, insanların kendi benlik-imgelerini nasıl yarattıkları veya müzakere ettiklerini incelemeye çalışır (LaRossa ve Reitzes, 2009; Slattery, 2014).

Doğru Cevap: B

Soru 20

Ataerkillik kavramı ile ilgili analizlerin önemli yer tuttuğu sosylojik aile kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

İşlevselci Kuram

Çatışma Kuramı

Feminist Kuram

Psikanalitik Yaklaşım

Aile Gelişim Kuramı

Açıklama:

KLASİK SOSYOLOJİK YAKLAŞIMLAR VE AİLE
Feminist yaklaşımda analizlere temel olan önemli bir kavramsallaştırma da ataerkilliktir. Ataerkilliğin tam karşılığı “babanın (veya aile reisinin) yönetimi” olsa da, feministler tarafından erkeklerin kadınlar üzerindeki her tür fiziksel, politik ve ideolojik hâkimiyetini anlatmak için kullanılmıştır. Bu kavram özelde erkek egemen toplumlarda kadınları baskı altında tutan ve güçsüz kılan sosyal ve politik yapılar, kültürel kurumlar ve güçleri ifade etmektedir (Slattery, 2014).

Doğru Cevap: C

Soru 21

İşlevselci yaklaşımın en önemli temsilcisi kimdir?

Émile Durkheim

Herbert Spencer

Talcott Parsons

Robert Merton

Kingsley Davis

Açıklama:

Talcott Parsons

Doğru Cevap: C

Soru 22

Parsons bütün toplumlardaki aileler açısından geçerli görülebilecek ...... temel ve indirgenemez işlev
tanımlamıştır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Parsons bütün toplumlardaki aileler açısından geçerli görülebilecek iki temel ve indirgenemez işlev
tanımlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Frederick Engels’e göre tek eşli çekirdek aile hangi toplumsal gelişmeyle ortaya çıkmıştır?

Sanayi devrimi

Rönesans

Özel mülkiyetin gelişimi ve devletin oluşması

Feodal sistem

Aydınlanma

Açıklama:

Özel mülkiyetin gelişimi ve devletin oluşması

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sembolik etkileşimci yaklaşım, toplumda neye odaklanarak analiz eder?

Gündelik yaşantılara

Ekonomik işlevlere

Toplumsal düzen işlevine

Siyasal güç ilişkilerine

Demografik değişmelere

Açıklama:

Gündelik yaşantılara

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sembolik etkileşimci bir yaklaşımla aileyi doğrudan bir biçimde ilk ele alan ismin ............ olduğu söylenebilir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Ernest W. Burgess

George H. Mead

Charles Cooley

Herbert Blumer

Willard Waller

Açıklama:

Ernest W. Burgess

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aile sistemleri ve ekolojisi kuramında aile nasıl betimlenir?

Kapalı bir yapı

Toplumsal bir kurum

Biyolojik bir organizma

Hukuki bir birlik

Uyum, denge ve değişme özellikleri sergileyen açık bir sistem

Açıklama:

Uyum, denge ve değişme özellikleri sergileyen açık bir sistem

Doğru Cevap: E

Soru 27

Herbert Spencer'a göre, biyolojik organizmalar gibi toplumlar da basit yapılardan karmaşık yapılara doğru gelişir, bir içsel farklılaşma ve bütünleşme süreciyle çevrelerine uyum sağlar ve homojenlikten heterojenliğe doğru ilerlerler. Spencer hangi bilim insanının görüşlerinden esinlenmiştir?

Sigmund Freud

Émile Durkheim

Charles Darwin

Karl Marx

Max Weber

Açıklama:

Charles Darwin

Doğru Cevap: C

Soru 28

Parsons, ......... dış güçlere adapte olması ve böylece hayatta kalmak için değişmesinde söz konusu olduğu gibi, toplumsal sistemlerin de benzer bir evrim süreciyle şekillendiğini öne sürmüştür. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

atomların

hücrelerin

bakterilerin

virüslerin

organizmaların

Açıklama:

Parsons, organizmaların dış güçlere adapte olması
ve böylece hayatta kalmak için değişmesinde söz
konusu olduğu gibi, toplumsal sistemlerin de benzer bir evrim süreciyle şekillendiğini öne sürmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Sembolik etkileşimcilik toplumun ......... boyutlarına, gündelik yaşantılarımıza, içinde yaşadığımız gündelik dünyaya ve insanların sembolik iletişim aracılığıyla gündelik yaşantılarında nasıl etkileştiklerine, düzen ve anlamı nasıl yarattıklarına odaklanır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

makro

mikro

mezzo

transnasyonal

küresel

Açıklama:

sembolik etkileşimcilik toplumun mikro
boyutlarına, gündelik yaşantılarımıza, içinde yaşadığımız gündelik dünyaya ve insanların sembolik
iletişim aracılığıyla gündelik yaşantılarında nasıl
etkileştiklerine, düzen ve anlamı nasıl yarattıklarına odaklanır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aile bir alt sistem olarak diğer alt sistemler gibi toplumun varlığını sürdürebilmesi için yerine getirmesi gereken dört temel zaruretin veya temel ihtiyacın karşılanmasına katkıda bulunur. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Adaptasyon

Amaca Ulaşma

Bütünleşme

Varlığını Sürdürme

Toplumsallaştırma

Açıklama:

Toplumsallaştırma

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Murdock’un belirttiği aile işlevlerinden biri değildir?

Cinsel işlev

Ekonomik işlev

Politik işlev

Eğitimsel işlev

Yeniden üretim işlevi

Açıklama:

Politik işlev

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. İşlevselci yaklaşım ailenin evrimsel olarak değiştiğini savunur.
II. Parsons’a göre aile sadece çocukların sosyalizasyonunu sağlar.
III. Durkheim aileyi ahlaki bir kurum olarak görmüştür.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

I-III

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi çatışma kuramının aileye bakışını yansıtır?

Aile, toplumsal dengenin bir yansımasıdır.

Aile, bireysel özgürlükleri güçlendirir.

Aile, eşitlik temelinde şekillenir.

Aile, toplumsal eşitsizliğin doğurduğu sorunları yoğun bir şekilde deneyimlemektedir.

Aile, bireysel mutluluğun temelidir.

Açıklama:

Aile, toplumsal eşitsizliğin doğurduğu sorunları yoğun bir şekilde deneyimlemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Engels’e göre tek eşli çekirdek ailenin ortaya çıkışı neyle ilişkilidir?

Tarım devrimi

Endüstri devrimi

Özel mülkiyetin gelişimi

Matrilineal miras

Devletin zayıflaması

Açıklama:

Özel mülkiyetin gelişimi

Doğru Cevap: C

Soru 35

Dahrendorf’a göre çatışmanın kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıfsal farklar

Otoriteye erişim ve dışlanma

Ekonomik üretim biçimleri

Akrabalık ilişkileri

Cinsiyet rolleri

Açıklama:

Otoriteye erişim ve dışlanma

Doğru Cevap: B

Soru 36

Sembolik etkileşimcilik insan davranışlarını nasıl açıklar?

Kurumsal yapı

Sosyal sınıf

Ekonomik çıkar

Genetik miras

Anlamlar ve semboller

Açıklama:

Anlamlar ve semboller

Doğru Cevap: E

Soru 37

Sembolik etkileşimciliğin temellerini kim atmıştır?

Talcott Parsons

Karl Marx

George Herbert Mead

Friedrich Engels

Bronislaw Malinowski

Açıklama:

George Herbert Mead

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aileyi “etkileşen kişiliklerin birliği” olarak tanımlayan ilk kişi kimdir?

Parsons

Cooley

Waller

Burgess

Weber

Açıklama:

Burgess

Doğru Cevap: D

Soru 39

Parsons’a göre ailenin temel işlevlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal katılım

Cinsel baskı

Yetişkin kişiliklerin stabilizasyonu

Ekonomik rekabet

Kültürel izolasyon

Açıklama:

Yetişkin kişiliklerin stabilizasyonu

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdaki kuramlardan hangisi toplumun mikro boyutlarına odaklanır?

İşlevselci kuram

Sembolik etkileşimcilik

Çatışma kuramı

Feminizm

Toplumsal değiş tokuş kuramı

Açıklama:

Sembolik etkileşimcilik

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

I. İnsan neslinin devamlılığını sağlama
II. Kültürü nesilden nesile aktarma
III. Çocuğun toplumsallaşmasını sağlama
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri ailenin işlevlerindendir?

Yalnız II

Yalnız I

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsan neslinin devamlılığını sağlama, kültürü nesilden nesile aktarma ve çocuğun toplumsallaşmasını sağlama ailenin işlevlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Tek ebeveynli aileler de çekirdek aile kategorisinde ele alınmakla birlikte bu tür ailelerin bazı yerlerde ………………………. olarak ifade edildiği görülür. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Modern aile

Geniş aile

Dağılmış aile

Geçiş ailesi

Geleneksel aile

Açıklama:

Tek ebeveynli aileler de çekirdek aile kategorisinde ele alınmakla birlikte bu tür ailelerin bazı yerlerde dağılmış aile olarak ifade edildiği görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Bayer’e göre Türkiye hangi aile yapısını yansıtmaktadır?

Çekirdek aile

Geniş aile

Dağılmış aile

Geçiş ailesi

Geleneksel aile

Açıklama:

Bayer’e göre Türkiye geçiş ailesi modelini yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi grup dışı yapılan evlilikleri ifade etmektedir?

Poligami

Endogami

Monogami

Egzogami

Homogami

Açıklama:

Egzogami, grup dışı yapılan evlilikleri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sosyolojide birincil gruplar olarak ifade edilen gruplar, bireylerin sosyalleşmesinde temel rol oynarlar. ………………….. bu grupların en başında gelmektedir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelebilir?

Arkadaşlar

Aile

Okul

Akrabalar

Çevre

Açıklama:

Sosyolojide birincil gruplar olarak ifade edilen gruplar, bireylerin sosyalleşmesinde temel rol oynarlar. Aile bu grupların en başında gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

I. Auguste Comte - üç hal yasası
II. Emile Durkheim - toplumsal iş bölümü
III. Ferdinand Tönnies - cemaat ve cemiyet ayrımı
IV. Vilfredo Pareto - seçkinler dolaşımı
Verilen kişi ve teori eşleştirmelerinden hangisi ve/veya hangileri toplumların çeşitli biçimlerde değişime uğradıklarını göstermektedir?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Auguste Comte - üç hal yasası, Emile Durkheim - toplumsal iş bölümü, Ferdinand Tönnies - cemaat ve cemiyet ayrımı ve Vilfredo Pareto - seçkinler dolaşımı teorileri toplumların çeşitli biçimlerde değişime uğradıklarını göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

I. Toplumsal değerler
II. Boşanma oranlarının artması
III. Göç
IV. Teknoloji
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri Türk ailesini değişim ve dönüşüme uğratan unsurlardandır?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Toplumsal değerler, göç ve teknoloji Türk ailesini değişim ve dönüşüme uğratan unsurlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Türk ailesinin temelde muhafaza ettiği geleneksel özelliklerinden değildir?

Kadının yaşlılara bakma rolü

Dayanışma

Yardımlaşma

Kadının annelik rolü

Evliliğin meşru bir sistem olarak çalışması

Açıklama:

Kadının yaşlılara bakma rolü, Türk ailesinin temelde muhafaza ettiği geleneksel özelliklerinden değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ideal ebeveyn özelliklerinden değildir?

Çocuklarına bol zaman ayırma

Çocuklarına bol ilgi gösterme

Çocuklarının her istediğini yapma

Çocuklarını koşulsuz sevme

Çocuklarıyla birlikte olmaktan hoşlanma

Açıklama:

Çocuklarının her istediğini yapma ideal ebeveyn özelliklerinden değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

I. Sevgi ve saygı
II. Ağlama
III. Oynama
IV. Nazlanma
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri çocuğun ailesi tarafından karşılanan psikolojik ihtiyaçlarındandır?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sevgi ve saygı, ağlama, oynama ve nazlanma çocuğun ailesi tarafından karşılanan psikolojik ihtiyaçlarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi cinsel ilişki ya da yasal bağlarla birbirine bağlı insanlardan oluşmuş, mahrem ilişkilerle örülü bir gruptur?

Aile

Toplum

Evlilik

Endogami

Egzogami

Açıklama:

Aile

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bireyin toplumsal bir varlık olduğunu en iyi ifade edenmüessese aşağıdakilerden hangisidir?

Evlilik

Aile

Eğitim

Sağlık

Kentleşme

Açıklama:

Aile

Doğru Cevap: B

Soru 13

Anne, baba, büyükanne, büyükbaba, evlenmiş çocuklar ve torunlardan meydana gelen aile yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Modern çekirdek aile

Geleneksel geniş aile

Anaerkil aile

Ataerkil aile

Bölünmüş aile

Açıklama:

Geleneksel geniş aile

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi grup içi veya grup dışı evlilik unsurlarından biri sayılamaz?

Din

Dil

Irk

Millet

Aşiret

Açıklama:

Dil

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi aynı millet, ırk, aşiret, din ve benzerlerine sahip kişilerin birbirleriyle yapmış oldukları evlilikleri ifade eder?

Endogami

Egzogami

Toplumsallaşma

Geleneksel geniş aile

Modern çekirdek aile

Açıklama:

Endogami

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sosyolojide birincil gruplar olarak ifade edilen, bireylerin sosyalleşmesinde temel rol oynayan grupların en başında gelen kurumdur?

Eğitim

Toplum

Sağlık

Evlilik

Aile

Açıklama:

Aile

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin temel unsurlarındandır?

Zaman ve mekan

Bilim ve teknoloji

Eğitim ve sağlık

Din

Aile

Açıklama:

Zaman ve mekan

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki teorilerden hangisi toplumların çeşitli biçimlerde
değişime uğradıklarını göstermez?

Auguste Comte’un, üç hal yasası

Emile Durkheim’ın toplumsal iş bölümü

Ferdinand Tönnies’in cemaat ve cemiyet ayrımı

Sartre'ın varoluşçuluk felsefesi

Vilfredo Pareto’nun seçkinler dolaşımı

Açıklama:

Sartre'ın varoluşçuluk felsefesi

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Auguste Comte’un, üç hal yasasındaki aşamalardan biridir?

Mekanik

Organik

Dayanışma

Teolojik

Cemaat

Açıklama:

Teolojik

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdaki çocukluk dönemlerinin hangisinde çocuk ile kurulan sağlıklı ilişkiler çocuğun ileriki yaşamı için bir temel teşkil eder?

0-2 yaş

2-4 yaş

4-6 yaş

0-6 yaş

6-12 yaş

Açıklama:

0-6 yaş

Doğru Cevap: D

Soru 21

"............. anne, baba ve onların evli olmayan çocuklarından meydana gelen bir aile yapısıdır." açıklamasına karşılık gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Çekirdek aile,

Modern aile

Geniş aile

Geleneksel aile

Küçük aile

Açıklama:

Çekirdek aile, anne, baba ve onların evli
olmayan çocuklarından meydana gelen
bir aile yapısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Geleneksel geniş ailenin işlevleri arasına sayılamaz?

Eğitim işlevi

Teknoloji işlevi

Saygınlık kazanma işlevi

Ekonomik işlev

Dini işlev

Açıklama:

Geleneksel geniş aile; dinî, ekonomik, saygınlık kazanma, eğitim, koruyuculuk, eğlenme ve
dinlenme, çocuk dünyaya getirme gibi işlevlere
sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

".............., toplumsal değerlerden üretim biçimlerine kadar meydana gelen her türlü farklılaşmadır. " Açıklamasında boşluk kısmına aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kültürel gelişim

Toplumsal farklılaşma

Toplumsal değişme,

Toplumsal gelişme

Toplumsal ilerleme

Açıklama:

Toplumsal değişme, toplumsal değerlerden üretim biçimlerine kadar meydana
gelen her türlü farklılaşmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Türk ailesini değişim ve dönüşüme uğratan unsurlardan biri değildir?

Toplumsal değerler

Yoksulluk

Göç

Kadının bakım sorumluluğu

Teknoloji

Açıklama:

Türk ailesini değişim ve
dönüşüme uğratan unsurlardan bahseder. Ona göre
bu unsurlar; toplumsal değerler, yoksulluk, göç,
teknoloji ve kadınların çalışma yaşamına girmesi
şeklinde ifade edilebilir

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi eşler arasındaki ilişkileri etkileyen unsurlar arasında değildir?

Aile türleri

Eğitim seviyesi

Dini değerler

Kültürel özellikler

Teknoloji kullanımı

Açıklama:

Eşler arasındaki ilişkiler, eşlerin birbirlerine
verdikleri değere, birbirlerini anlamalarına ve
birbirlerini nasıl görüp tanımladıklarına göre
değerlendirilebilir. Eşler arasındaki değer verme
konusu, aile türlerine, eğitim seviyesine, sosyokültürel ve ekonomik özelliklere, dini değerlere
göre farklılık gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

...........ile ailenin yapısında meydana gelen değişmenin yanında ailenin eğlence kültürü
de değişmiş, aile ziyaretleri, sohbetler yerlerini televizyon, internet, gibi kitle iletişim araçlarına bırakmıştır. ifadesinde boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Modernleşme

Gelenekselleşme

Toplumsallaşma

Bireyselleşme

Endüstrileşme

Açıklama:

Modernleşme ile ailenin yapısında meydana gelen değişmenin yanında ailenin eğlence kültürü
de değişmiş, aile ziyaretleri, sohbetler yerlerini
televizyon, internet, telefon gibi kitle iletişim
araçlarına bırakmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

".......... ailenin yaşam standardını değiştirmiştir. Aile üretim müessesesinden tüketim müessesesine geçmiştir. "ifadesinde boşşluyk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Modernleşme

Endüstrileşme

Gelenekselleşme

Bireyselleşme

Toplumsallaşma

Açıklama:

Endüstrileşme ve
kentleşme gibi unsurlar ailenin yaşam standardını
değiştirmiştir. Aile üretim müessesesinden tüketim müessesesine geçmiştir. Aile, çağdaş yaşamın
gerekliliklerini yerine getirme ve faturaları ödeme
gayreti içine girmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 28

"........... esası, eşler arasındaki ilişkiyi olumlu etkiler. Takdir etmek ve beğenmek gibi övücü sözler söylemek eşler için önemlilik arz eder ve ikisi için de doyum sağlar." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Farklılık

Açıklık

Karşılıklılık

İletişim

Eşitlik

Açıklama:

Karşılıklılık esası, eşler arasındaki
ilişkiyi olumlu etkiler. Takdir etmek ve beğenmek
gibi övücü sözler söylemek eşler için önemlilik arz
eder ve ikisi için de doyum sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 29

“Bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar." açıklamasına karşılık gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Modern

Toplumsal

Gelişme

Gelenek

Dayanışma

Açıklama:

Türk Dil Kurumunda gelenek, “bir toplumda,
bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla
saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım
gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi,
töre ve davranışlar, anane, tradisyon” şeklinde tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

".......... ebeveynlik ile çocukların teknolojik öğrenme olanaklarından faydalanması sağlanır ve aynı zamanda sanal risklerden de çocuklar korunmaya çalışılır." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Koruyucu

Eşitlikçi

Modern

Geleneksel

Dijital

Açıklama:

Dijital ebeveynlik ile çocukların dijital öğrenme olanaklarından en
iyi şekilde faydalanması sağlanır ve aynı zamanda
dijital risklerden de çocuklar korunmaya çalışılır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Toplumsal değişmeler aile yapısında __________ neden olmuştur. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Katılaşmaya

İşlev artışına

Durağanlığa

Değişmelere

Yıkıma

Açıklama:

Değişmelere

Doğru Cevap: D

Soru 32

Geleneksel geniş ailede nasıl bir dayanışma vardır?

Mekanik

Organik

Sosyal

Kültürel

Karşılıklı

Açıklama:

mekanik.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi endogamiye örnektir?

Farklı ülkelerden bireylerin evlenmesi

Akraba dışı evlilik

Aynı aşiret içindeki evlilik

Farklı din mensuplarının evliliği

Evlilik dışı birlikte yaşama

Açıklama:

Aynı aşiret içindeki evlilik

Doğru Cevap: C

Soru 34

Toplumsal değişme ise toplumsal değerlerden .......... kadar meydana gelen her türlü farklılaşmayı da ifade eder.. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

kültürel değişime

üretim araçlarına

tüketim araçlarına

yaşam tarzına

değer yargılarına

Açıklama:

üretim araçlarına

Doğru Cevap: B

Soru 35

Marshall’a göre geleneksel toplum, “genellikle endüstriyel, kentleşmiş ve kapitalist “......” topluma karşı kullanılır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

modern

gelişmiş

gelişmekte olan

gelişmemiş

feodal

Açıklama:

Marshall’a göre geleneksel toplum, “genellikle
endüstriyel, kentleşmiş ve kapitalist “modern” topluma karşı kullanılır”

Doğru Cevap: A

Soru 36

Türk Dil Kurumunda ........, “bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar, anane, tradisyon” şeklinde tanımlanır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

görenek

gelenek

kültür

adet

görgü

Açıklama:

gelenek

Doğru Cevap: B

Soru 37

“insan doğuştan günahkârdır” anlayışı ne zaman son bulmuştur?

Rönesans

Orta çağ

Sanayi devrimi

I. Meşrutiyet

II. Meşrutiyet

Açıklama:

Rönesans

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aries, çocukluk kavramının hangi yıllardan itibaren ortaya çıktığını belirtmektedir?

1400

1500

1600

1700

1800

Açıklama:

1600

Doğru Cevap: C

Soru 39

Ebeveynliğin evlilikten bağımsız olduğu düşüncesi ne zaman ortaya çıkmıştır?

17.yy

18.yy

19.yy

20.yy

21.yy

Açıklama:

20.yy

Doğru Cevap: D

Soru 40

Toplumun kültürü, çocuklara en çok ne aracılığıyla aktarılır?

Aile

Okul

Arkadaş

Akraba

Dini kurum

Açıklama:

Aile

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

I. İnsanları birbirlerine bakmaları için bir araya getiren sosyal kurum
II. Birbirine kan bağı ile bağlı bireylerin oluşturdukları bir grup
III. Yetişkin üyelerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği insanlar topluluğu
IV. Ana, baba ve çocuklardan meydana gelen bir gruptur
V. Evlilik sözleşmesine dayalı bir grup
Aile kurumu insanların temel gereksinimlerini karşılamalarına imkan sağlayan bir örgütlülüğü ifade eder. Bu görüş yukarıdaki aile kurumu tanımlarından hangisinde yer bulmaktadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

III, IV, V

I, II, III

I, III

Açıklama:

I ve III. seçenekler dışında kalan seçeneklerde aile kurumunun işlevinden çok özelliklerinden bahsedilmektedir.
I, III

Doğru Cevap: E

Soru 2

Toplumlar tarımı keşfetmeleriyle birlikte avcı toplayıcılıktan uzaklaşıp yerleşik hayata geçmişlerdir. Bazı topluluklarda kadınların söz sahibi ve toplumsal konumunun güçlü olduğu söylenir. Aşağıdaki hangi kavram bu süreci ifade etmektedir?

Ataerkil aile

Anaerkil aile

Çekirdek aile

Geniş aile

Matrilokal aile

Açıklama:

Anaerkil aile toplumların avcı toplayıcılıktan uzaklaşıp yerleşik hayata geçtikleri süreçte görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Aile üyeleri yaşamla ilgili pek çok deneyimi paylaşır
II. Aile sosyal sınıfların yeniden üretilmesini sağlar
III. Aile topluma yeni üyelerin kazandırılmasını sağlar
IV. Aile cinsel etkinliği kurallara bağlar
V. Aile sosyal kimliklerin aktarımını sağlar
Yapılsal işlevselci yaklaşıma göre yukarıda verilenlerin hangisi veya hangileri doğrudur?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

II, III, IV, V

III, IV, V

I, II, III

Açıklama:

Yapısal işlevselci yaklaşıma göre aile kurumu daha çok toplumun devamlılığı ve korunması yönünde işlev görür. III, IV ve V. seçenekler ailenin bu işlevini ifade etmektedir.
III. Aile topluma yeni üyelerin kazandırılmasını sağlar
IV. Aile cinsel etkinliği kurallara bağlar
V. Aile sosyal kimliklerin aktarımını sağlar

Doğru Cevap: D

Soru 4

I. Eğitim ve toplumsallaşma ilişkisi
II. Eğitim ve toplumsal kurumlar ilişkisi
III. Eğitim ve toplumsal kontrol ilişkisi
IV. Eğitim ve toplumsal değişim ilişkisi
V. Eğitim ve akademik performans ilişkisi
Eğitim sosyolojisi topluma dair olgular ile eğitime dair olguların kesiştiği noktaları incelemektedir. Yukarıdakilerden hangisi bu noktalara dair soru ve sorunlarla ilgilidir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Eğitim ve akademik performans ilişkisi topluma değil, daha çok bireye dair bir kesişme noktasıdır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: B

Soru 5

I. Toplumsal değişimin hedefleri olmalıdır
II. Olumlu yönde toplumsal değişim bilinçli bir çaba gerektirir
III. Kendiliğinden olumlu toplumsal değişim uzun bir zaman alır
IV. Toplumsal değişim rastlantıya bırakılmamalıdır
V. Toplumsal değişimde esas olan yapının değişmesidir
Toplumsal değişmenin ileriye doğru olabildiği gibi geriye doğru da olabileceği belirtilmektedir. Buna göre yukarıdakilerden hangisi uygun bir ifadedir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, IV, V

I, III, IV, V

Açıklama:

Toplumsal değişimde esas olan yapının değişmesidir, seçeneği, toplumsal değişimin ne olduğunu anlamaya dönüktür. Diğer seçeneklerdeki ifadeler ise toplumsal değişimin ileri veya geriye dönük olmasının koşullarına dönüktür.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: B

Soru 6

Auguste Comte bireyin gelişim tarihini, teolojik, metafizik ve pozitivist olmak üzere üç aşamaya ayırmıştır. Comte’a göre pozitif eğitimin yaygınlaşmasının ve geliştirilmesinin önündeki en önemli engel aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa devletlerinin eğitimde pozitif felsefeyi desteklemesi

Eğitimin teolojik ve metafizik izleri taşımaya devam etmesi

Bilimlerin tek tek ele alınması ve bilimlerde uzmanlaşmaya gidilmesi

Bir kişinin bütün bilimlerle aynı anda ilgilenebilmesi

Pozitif düşünmeyle birlikte endüstriyel girişimcilerin ortaya çıkması

Açıklama:

Bu görüşe göre, Bilimlerin tek tek ele alınması ve bilimlerde uzmanlaşmaya gidilmesi, Bir kişinin bütün bilimlerle aynı anda ilgilenebilmesini engellemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Eğitimi bir tasarruf yatırımı aracına benzeten ve bankacı eğitim modeli kapsamında öğretmenleri yatırımcı, öğrencileri yatırım nesnesi konumunda tanımlayan yaklaşımı öneren sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

Auguste Comte

İbn-i Haldun

Paulo Freire

Pierre Bourdieu

Micheal W. Apple

Açıklama:

Paulo Freire bankacı eğitim modeli yaklaşımını önermiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Halk sağlığı ve sosyal eşitsizlikler arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde açıklar?

Teknolojik ilerlemeye bağlı olarak tedavide önemli ilaç ve aletler geliştirilmektedir

Küresel ısınma ve çevre sorunları halk sağlığını tehdit etmektedir

Toplumsal cinsiyete dair inançlar sağlık standartlarını değiştirmektedir

Temel hijyen kuralları kültüre ve zaman göre değişim göstermektedir

Gelir adaletsizliği sağlık hizmetine ulaşımı ve sağlığı etkilemektedir

Açıklama:

E seçeneği Halk sağlığını biçimlendiren toplumsal durum olarak, sosyal eşitsizlik açıklamasına uygun bir ifadedir. Diğer seçenekler diğer toplumsal durumlarla ilgilidir.
Gelir adaletsizliği sağlık hizmetine ulaşımı ve sağlığı etkilemektedir

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi hastanın yapması gereken şeylerden biridir?

Hasta hastalığı süresince dengeli ve sağlıklı beslenmelidir

Hasta uzman bir doktora başvurmalı ve hastalığını onaylatmalıdır

Hastalar normal toplumsal görevlerini yerine getirmeye devam etmelidir

Hastalar yakınlarının toplumsal görevlerini yerine getirmelerini engellememelidir

Hasta hastalığı süresince ev işleri gibi işleri yerine getirebilmelidir

Açıklama:

B seçeneğinde yer verilen ifade hastalığı ve hasta rolünü işlevselci bakış açısıyla ele almaktadır. Bu görüşe göre, toplumsal işlevini tekrar yerine getirmek için hasta doktora başvurmalı ve hasta rolünün gereklerini yerine getirmelidir.
Hasta uzman bir doktora başvurmalı ve hastalığını onaylatmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 10

Gelir, meslek, eğitim, barınma ve yaşam tarzı sağlığı etkileyen en önemli faktörler arasında sayılmaktadır. Aşağıdaki ifadelerden hangisi bu görüşü yansıtmaktadır?

Yüksek gelirli ülkelerde bulaşıcı hastalıklar nadiren salgına neden olmaktadır

Hastalık ve ölüm toplumsal etkenlerle yakından ilişkilidir

Toplumsal norm ve değerler bedenlerimizi etkilemektedir

İşsiz insanlar, çalışanlara göre daha az yaşamaktadır

Yeme bozukluklarına yakalananların çoğunu kadınlar oluşturmaktadır

Açıklama:

B seçeneğinde yer alan ifade gelir, meslek, eğitim, barınma ve yaşam tarzı gibi toplumsal etkenlerin tamamını ve bu etkenlerin sağlıkla ilişkisini yansıtmaktadır.
Hastalık ve ölüm toplumsal etkenlerle yakından ilişkilidir

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi "dışarıdan evlenme" anlamına gelen terimdir?

Endogami

Polijini

Monogami

Egzogami

Poligami

Açıklama:

Yaş, ırk, din, mezhep veya sosyal sınıfları farklı olan ve farklı sosyal kategorideki
bireylerin evlenmesine egzogami (dışarıdan evlenme) denir.
"Dışarıdan evlenme" anlamına gelen terim egzogamidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi "poliandri" teriminin karşılığıdır?

Bir erkek ve iki veya daha fazla kadının evlenmesi.

Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesi.

İki veya daha fazla eşten oluşan evlilik.

İçeriden evlilik.

Dışarıdan evlilik.

Açıklama:

Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesi poliandri olarak tanımlanır.
Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesi poliandridir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Erkeğin, ölen eşinin kız kardeşiyle evlenmesine verilen isim nedir?

Sororat evlilik

Endogami

Poliandri

Levirat evlilik

Polijini

Açıklama:

Erkeğin ölen eşinin kız kardeşiyle (baldızı) evlenmesine ise sororat evlilik denir. Kız veren aile, ölen kişinin yerine bir kız daha vererek hem ilişkiyi devam ettirmiş olur hem de torunlarının bakımını garanti altına almış olur.
Erkeğin, ölen eşinin kız kardeşiyle evlenmesine soronat evlilik denir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

"Baba tarafı akraba olarak kabul edilmekle birlikte kan bağı geçerli olmakta ve aile bireyleri eşit kabul edilmektedir. Bu aile tipinde çocuğun anne ve babasının çocukları üzerinde hakları yoktur."
Yukarıdaki ibare, aşağıdaki aile tiplerinden hangisini tanımlamaktadır?

Anaerkil aile

Pederi aile

Geniş aile

Çekirdek aile

Bölünmez asaba tipi aile

Açıklama:

Toprağa yerleşmiş toplumlarda görülen bölünmez asaba tipi aile daha çok Balkanlar, Afrika ve Asya’da görünmektedir. Baba tarafı akraba olarak kabul edilmekle birlikte kan bağı ge- çerli olmakta ve aile bireyleri eşit kabul edilmektedir. Bu aile tipinde çocuğun anne ve babasının çocukları üzerinde hakları yoktur. Aile içerisinde özel mülkiyet söz konusu olmadığından çocuklar asabanın (soy) malı sayılır. Ailenin reisi en yaşlı baba olup en yaşlı çift ailenin yöneticisidir.
İbarede tanımlanan aile tipi, "bölünmez asaba tipi aile" olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Eleştirel pedagojinin önemli isimlerinden olan ve tarafsız eğitim diye bir şeyin varlığını reddeden pedagog, aşağıdakilerden hangisidir?

Comte

İbn-i Haldun

Freire

Apple

Giddens

Açıklama:

Eleştirel pedagojinin önemli isimlerinden olan Freire’ye göre tarafsız eğitim diye bir şey yoktur. Eğitim; ya bireyleri var olan sistemin mantığı ile bütünleşmesini kolaylaştırarak düzene uyumlu hâle getirmeye çalışan bir araç olarak işler ya da onların içinde buldukları gerçeklik durumuna eleştirel ve yaratıcı bir bakış açısıyla bakmalarını ve dünyalarını dönüştürmelerine nasıl katkı sunacaklarını keşfetmelerine yarayan bir araç ve bir özgürlük pratiği hâline gelir.
Eleştirel pedagojinin önemli isimlerinden olan ve tarafsız eğitim diye bir şeyin varlığını reddeden pedagog, Paulo Freire’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

İnsanlık tarihi ve bireyin gelişim tarihini üç durum yasası ile açıklayan sosyolog, aşağıdakilerden hangisidir?

M. Zborowski

İbn-i Haldun

A. Comte

P. Freire

M. W. Apple

Açıklama:

Comte, insanlık tarihi ve bireyin gelişim tarihini üç durum yasası ile açıklamaktadır. Üç durum yasasına göre insanın düşünme yapısındaki değişikliklerle ortaya çıkan ve birbirini izleyen teolojik, metafizik ve pozitivist olmak üzere üç aşama bulunmaktadır.
İnsanlık tarihi ve bireyin gelişim tarihini üç durum yasası ile açıklayan sosyolog, : Cote'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Comte'ye göre doğadaki ve toplumdaki tüm olayların doğaüstü güçler tarafından idare edildiği toplumsal düşünce aşaması, aşağıdakilerden hangisidir?

Metafizik Aşama

Pozitif Aşama

Teolojik Aşama.

Negatif Aşama.

Deneysel Aşama.

Açıklama:

Teolojik Aşama: Bu dönem dünyanın başlangıcından 1300 yılına kadar geçen süreyi kapsamaktadır. Her şeyin doğaüstü güçlerle (tanrı, tanrıça vb.) açıkladığı aşamadır. Diğer bir deyişle doğadaki ve toplumdaki tüm olaylar doğaüstü güçler tarafından idare edilmektedir. Bu aşamada doğaya, insana, topluma dair var olan bilgiler ilahi özellik taşıdıkları için sorgulanmadan kabul edilmek zorundadır.
Comte'ye göre doğadaki ve toplumdaki tüm olayların doğaüstü güçler tarafından idare edildiği toplumsal düşünce aşaması, Teolojik Aşama'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Hastaların, hastalığın yıkıcı etkilerini hafifletmek için benimsedikleri davranış kalıplarını ifade etmek için "hasta rolü" kavramını kullanan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

M. Zborowski

T. Parsons

J. Snow

A. Becker

J. Macionis

Açıklama:

İşlevselci yaklaşımın önde gelen sosyologlarından olan Talcott Parsons (1952) hasta rolü kavramını, hastaların hastalığın yıkıcı etkilerini hafifletmek için benimsediklerini davranış kalıplarını ifade etmek için kullanır.
Hastaların, hastalığın yıkıcı etkilerini hafifletmek için benimsedikleri davranış kalıplarını ifade etmek için "hasta rolü" kavramını kullanan sosyolog T. Parsons'tur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

"Ana ölüm nedeni olan hastalıklar en tepede yer alan meslek gruplarına göre en altta yer alan meslek grubunda %90 daha fazla görülmektedir."
Yukarıdaki veri, aşağıdakilerden hangisi ile doğrudan ilgilidir?

Mesleki eğitim sağlık problemlerini önlemede yardımcı olur.

Mesleki başarı ile sağlık sorunları arasında doğrusal bir ilişki vardır.

Sağılık sorunları, meslekten mesleğe değişmektedir.

Ölümcül bulaşıcı hastalıklar yönetici sınıflara daha az bulaşmaktadır

Toplumsal sınıflar ile sağlık sorunları arasında doğrudan bir ilişki vardır.

Açıklama:

"Ana ölüm nedeni olan hastalıklar en tepede yer alan meslek gruplarına göre en altta yer alan meslek grubunda %90 daha fazla görülmektedir" verisi, toplumsal sınıflar ile sağlık sorunları arasında doğrudan bir ilişki olduğunu göstermektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

"Bedensel bir hastalık olup fiziksel belirtilerle kendini gösteren, modern toplumlara özgü olan ve özellikle kadınların çekicilikleri konusunda sürekli
değişmekte olan görüşlerle bağlantılı bir diyet yapma düşüncesi” şeklindeki sağlık sorunu aşağıdakilerden hangisidir?

Bulimia

Anoreksia nevroza

Narsizim

Zenophobia

Polikistik over

Açıklama:

Öncelikle kadınları etkileyen ve beslenme bozukluklarından olan anoreksia nevroza’nın dinî inançlarla belirli bir bağlantısı yoktur. Anoreksia nevroza; “bedensel bir hastalık olup fiziksel belirtilerle kendini gösteren, modern toplumlara özgü olan ve özellikle kadınların çekicilikleri konusunda sürekli
değişmekte olan görüşlerle bağlantılı bir diyet yapma düşüncesi” ile ilişkilidir. Halbuki modern öncesi dönemde toplumların çoğunda ideal kadın bedeni daha derli topluydu.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Giddens aileyi nasıl tanımlamıştır?

Yetişkin üyelerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği ve akraba bağlantıları ile doğrudan doğruya bağlanan bir insanlar topluluğudur.

kuşak ilişkilerine göre ana, baba ve çocuklardan meydana gelen bir gruptur.

Aile; çocuklar da dâhil olmak üzere dayanışma ihtiyacı duyan grupların bulunduğu bütün toplumlarda var olan ve insanları birbirine bakmaları için bir araya getiren sosyal bir kurumdur.

resmî olarak aile, kan, evlilik ya da evlat edinme yoluyla birbirine bağlanarak yaşayan insanlar.

aileler evlilik kurumu etrafında biçimlenen ekonomik işbirliği, cinsel etkinlik ve doğurganlığı da içeren hukuki bir ilişki ağı geliştirmektedir

Açıklama:

Doğru cevap "a" şıkkıdır, çünkü diğer şıklarda metinde bulunan tanımlar veya başka bir bilim adamının tanımı vardır. Wincnh ise aileyi, “kuşak
ilişkilerine göre ana, baba ve çocuklardan meydana
gelen bir gruptur” olarak ifade etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Evlilik, ortak soy veya evlat edinmeye dayalı sosyal bağa ne ad verilmektedir?

aile

akrabalık

poligami

poliandri

polijini

Açıklama:

Doğru cevap "b" şıkkıdır. Çocuklar dâhil dayanışmaya bağlı grupların bulunduğu ve bütün toplumlarda var olan, insanları birbirine bakmaları için bir araya getiren sosyal kuruma aile denir. Günümüzde sokağa terk edilip devletin bakımını üstlendiği bireyler hariç her birey bir aileye sahiptir. Evlilik, ortak soy veya evlat edinmeye dayalı sosyal bağa akrabalık denir. İki eşi birleştiren tek eşli evlilik monogami olarak tanımlanırken iki veya daha fazla eşten oluşan evlilik poligami olarak tanımlanmıştır. Gelişmiş ülkelerde monogami evliliklere izin verilirken Afrika ve Ortadoğu’da poligami daha fazla görülmektedir. Bir erkek ve iki veya daha fazla kadının evlenmesi polijini, bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesi poliandri olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bir erkek öldüğünde geride eşi ve çocukları kalıyorsa kadının ölen erkeğin erkek kardeşiyle (kayınbirader) evlenmesine ne ad verilir?

sororat evlilik

endogami

levirat evlilik

poliandri

egzogami

Açıklama:

Bazı toplumlarda levirat ve sororat evlilikler de söz konusudur. Bir erkek öldüğünde geride eşi ve çocukları kalıyorsa kadının ölen erkeğin erkek kardeşiyle (kayınbirader) evlenmesine levirat evlilik denir. Bu evlilikte amaç dul kalan kadın ile çocuklarının
yaşamını güvence altına almak, akrabalık bağlarının devamını sağlamak ve kadının cinselliğinin devamı ile gelecekte doğacak çocuklar üzerinde hak sahipliğini devam ettirme gayesi vardır. Erkeğin ölen eşinin kız kardeşiyle (baldızı) evlenmesine ise sororat evlilik denir. Kız veren aile, ölen kişinin yerine bir kız daha vererek hem ilişkiyi devam ettirmiş olur hem de torunlarının bakımını garanti altına almış olur. Sororot ve leviratın evliliklerin uygulandığı toplumlarda iki aile arasında kurulmuş kayınlık ilişkileri eşlerden birinin ölümünden sonra bile devam ettirilir.Potansiyel eşlerini aynı yaş, ırk, din, mezhep veya sosyal sınıf ile sınırlayan aynı sosyal kategorideki insanların evlenmesine endogami (içeriden evlenme) denir. Yaş, ırk, din, mezhep veya
sosyal sınıfları farklı olan ve farklı sosyal kategorideki bireylerin evlenmesine egzogami (dışarıdan evlenme)denir. Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesi poliandri olarak tanımlanır

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aileyi toplumun merkezine koymakla birlikte aile kurumunun toplumda var olan eşitsizliği sürdüren bir işleve sahip olduğunu öne süren yaklaşımın adı nedir?

Yapısal İşlevselci

Sembolik Etkileşim

akrabalık organizasyonlarının sürdürülmesi

ekonomik ve cinsel mülkiyet

Sosyal Çatışmacı

Açıklama:

Sosyal çatışmacı yaklaşım, aileyi toplumun merkezine koymakla birlikte aile kurumunun toplumda var olan eşitsizliği sürdüren bir işleve sahip olduğunu öne sürmektedir. Engels’e göre aile reisinin
bütün mal varlığını oğullarına aktarmasının sebebi
erkeklerin ihtiyacının karşılanmasını sağlamaya
dönüktür. Böylece aile her yeni nesilde sosyal sınıflarını yeniden üreterek toplumun diğer bireylerine
göre ekonomik yönden avantaj sağlar ve refahlarını
devam ettirirler. Ataerkillik bu eşitsiz durumu devam ettirmek için kullanılır ve kadını erkeğin ekonomik ve cinsel mülkiyetine dönüştürür.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Belli bir coğrafya üzerinde temel toplumsal değerler ve hedefler çerçevesinde örgütlenen, insan ve insan topluluklarının ortak kültürü sonucu üretilen kurumsallaşmış sosyal ilişkiler bütününe ne ad verilir?

Eğitim Sosyolojisi

Sosyoloji

sosyal ilişki

Toplum

toplumsallaşma

Açıklama:

Bu açıklamalardan hareketle toplum tanımını şu şekilde yapmak mümkündür. Toplum; belli bir coğrafya üzerinde temel toplumsal değerler ve hedefler çerçevesinde örgütlenen,
insan ve insan topluluklarının ortak kültürü sonucu üretilen kurumsallaşmış sosyal ilişkiler bütünüdür.
Bu ilişkilerin niteliği toplumların geleneksel-kapalı
toplum ya da modern-açık toplum olmalarını sağlar .

Doğru Cevap: D

Soru 26

Okulu diğer sosyal kurumlardan ayıran veya okulu farklı kılan özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Okulun belirli bir nüfusu (kontenjanı) yoktur.

Okulun belirli bir kültürü vardır.

Okulda siz duygusu topluma farklı şekilde yansır.

Farklı kültürler yine okul içinde gelişmez.

Okullarda bir otorite olmaz ve bu otorite denetim yoluyla sürdürülür.

Açıklama:

Okulu diğer sosyal kurumlardan ayıran veya okulu farklı kılan özellikleri
şöyle sıralayabiliriz (Çelikkaya, 2014: 83-84);
• Okulun belirli bir kültürü vardır. Bu kültür
akademik, sosyal, kültürel ve sanatsal bir
nitelik taşır. Çünkü okullar formal eğitim
verilen kurumlar olup belirli bir plan ve
program tarafından bireyleri belirli kazanımlara ulaştırmak istemektedir. Halbuki
halk kültüründe böyle bir nitelik bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

"Tarafsız eğitim diye bir şey yoktur. Eğitim; ya bireyleri var olan sistemin mantığı ile
bütünleşmesini kolaylaştırarak düzene uyumlu hâle getirmeye çalışan bir araç olarak işler ya da onların içinde buldukları gerçeklik durumuna eleştirel ve yaratıcı bir bakış açısıyla bakmalarını ve dünyalarını dönüştürmelerine nasıl katkı sunacaklarını keşfetmelerine yarayan bir araç ve bir özgürlük pratiği hâline gelir", düşüncesi kime aittir?

Auguste Comte

Paulo Freire

İbn-i Haldun

Micheal W. Apple

Mao Zedong

Açıklama:

Paulo Freire’nin Eğitim ile İlgili
Görüşleri
Eleştirel pedagojinin önemli isimlerinden olan
Freire’ye göre tarafsız eğitim diye bir şey yoktur.
Eğitim; ya bireyleri var olan sistemin mantığı ile
bütünleşmesini kolaylaştırarak düzene uyumlu hâle
getirmeye çalışan bir araç olarak işler ya da onların
içinde buldukları gerçeklik durumuna eleştirel ve
yaratıcı bir bakış açısıyla bakmalarını ve dünyalarını dönüştürmelerine nasıl katkı sunacaklarını keşfetmelerine yarayan bir araç ve bir özgürlük pratiği
hâline gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Apple’a göre okullar, ne tür bir sermayenin birikiminde temel rol oynar?

sosyal

doğal

kültürel

eğitsel

ekonomik

Açıklama:

Apple için okullar egemen ideolojinin üretildiği yerler olduğundan toplumu dinamik tutabilmek için okulların öğrencilere eleştirel düşünmeyi
ve olaylara eleştirel yaklaşmayı öğretmesi gerekir.
Eğitimcilerin ve entelektüellerin birinci görevi insanların kazanılması ve mücadele edilen alanlarda
birlik sağlanmasıdır. Apple’a göre okullar, kültürel
sermayenin birikiminde temel rol oynar.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Macionis’e göre toplumun, halk sağlığını yönlendirdiği bir yolun adı nedir?

Kültürel örüntüler sağlığı tanımlar.

sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, aynı zamanda fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hâlidir.

Bir toplumun teknolojisi halkın sağlığını etkilemez.

toplumdan uzak olanların da toplum içinde yaşayanlara göre ölüm oranı iki-üç kat daha fazladır

Kültürel ve sosyal aidiyete bağlı olarak hastalığın tasviri de değişmektedir.

Açıklama:

Macionis’e (2013) göre toplum,
halk sağlığını dört ana yoldan biçimlendirir:
1. Kültürel örüntüler sağlığı tanımlar. Sağlık
standartları kültürden kültüre değişimler
gösterir. Örneğin tropikal bölgelerde ciltte
bir enfeksiyon sonucu ortaya çıkan yaws
hastalığı, Sahra Afrika’sında sık görülmekte
ve normal karşılanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde obezite ciddi boyutlara ulaşmasına
rağmen bu sorun normal karşılanabilmektedir. Toplumlarda insanların diğer bireylere yansıttıkları güç, moral ve motivasyon
olarak düşündükleridir. Toplumda özellikle
erkeklerin rekabetçi yaşam biçimi sağlıktır.
Çünkü fiziki yönden kaslı ve güçlü olmak
geleneklere uygundur.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Hasta rolü kavramını kim ortaya atmıştır?

M. Zborowski

Micheal W. Apple

Macionis

Giddens

Talcott Parsons

Açıklama:

Hastalık ve Hasta Rolü
İşlevselci yaklaşımın önde gelen sosyologlarından olan Talcott Parsons (1952) hasta rolü kavramını, hastaların hastalığın yıkıcı etkilerini hafifletmek
için benimsediklerini davranış kalıplarını ifade etmek için kullanır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Bu dönem Fransız Devrimi ile başlamıştır.
Bu dönemde somut olgular incelenmiştir.
Bu dönemde her şey soyut ve doğaüstü güçlerle açıklanmıştır.
Bu düşünce ile endüstriyel girişimciler ortaya çıkmıştır.

Yukarıdaki özelliklerden hangi/hangileri Comte’un “üç durum yasası” ndan pozitif aşamaya aittir?

I, II, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğindedir. Comte, insanlık tarihi ve bireyin gelişim tarihini açıkladığı Üç Durum Yasasına göre insanın düşünme yapısındaki değişikliklerle ortaya çıkan ve birbirini izleyen teolojik, metafizik ve pozitivist olmak üzere üç aşama bulunmaktadır. Pozitif aşamaya geçişi sağlayan olay Fransız Devrimi’dir. Pozitivist dönemde insanlar doğadaki ve toplumsal yaşamdaki olguları açıklayabilmek için somut ve gözlenebilir olguları incelemeye yönelmişlerdir. Comte’a göre pozitif düşünme endüstriyel girişimcilerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Tarafsız eğitim yoktur.

Sadece cevaplardan oluşan bir eğitim sistemi merak duygusuna katkı sağlamaz.

Sözel anlatıma dayalı bir eğitim sistemi sadece ezberlemeye yol açar.

Öğretmenler tarafından beyinleri doldurulan öğrenciler yatırım nesnesi, öğretmen ise yatırımcı konumdadır.

Yukarıdaki görüşlerden hangi/hangileri Paulo Freire’nin eğitim ile İlgili görüşleri içinde yer almaktadır?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğindedir. Eleştirel pedagojinin önemli isimlerinden olan Freire’ye göre tarafsız eğitim diye bir şey yoktur.

Sadece cevaplardan oluşan bir eğitim sistemi, bilgiye ulaşma ve kavrama sürecinin ayrılmaz bir parçası olan merak duygusuna hiçbir katkı sağlamadığı gibi bu tür bir eğitim içeriği mekanik bir şekilde ezber yapmaktan öteye gidemez.

Sözel anlatıma dayalı bir eğitim sistemi, öğrencilerin anlatılan şeyi sadece mekanik olarak ezberlemesine yol açar.

Öğrencilerin öğretmenler tarafından doldurulması gereken bidonlara (beyinlere) ve kaplara dönüşmesidir. Öğretmen kapları (beyinleri) ne kadar çok doldurursa o kadar iyi bir öğretmendir. Böylelikle eğitim, bir tasarruf yatırımı aracına dönüşür. Öğrenciler yatırım nesnesi, öğretmen ise yatırımcı konumdadır.

Öğretmen iletişim kurmak için âdeta bir bankacı gibi tahvilleri çıkarır ve öğrencilerin sabırla aldığı, ezberlediği ve tekrarladığı yatırımlar yapar. Freire bu duruma bankacı eğitim modeli adını vermektedir. Diğer bir deyişle bankacı eğitim modelinde bilgi kendilerini bilen sayanların (öğretmenlerin) yine onlar tarafından hiçbir şey bilmeyenlere (öğrencilere) verdiği bir armağandır. Hâlbuki başkalarını mutlak ve bilgisiz cahil saymak, baskıya dayalı ideolojilerin karakteristik özelliğidir. Öğretmen de öğrencinin cehaletini mutlak sayarak kendi varlık sebebini gerekçelendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Okullar, kültürel sermayenin birikiminde temel rol oynar.
Egemen grupların kültürel sermayeleri (tarz, dil, kültürel eğilimleri vb)nakde dönüştürülebilir.
Okullar, öğrencilere eleştirel düşünmeyi ve olaylara eleştirel yaklaşmayı öğretmelidir.
Okullar liyakate dayalı yerler değildir.

Yukarıdaki görüşlerden hangi/hangileri Micheal W. Apple’ın eğitim ile İlgili görüşleri içinde yer almaktadır?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğindedir. Okulların öğrencilere eleştirel düşünmeyi ve olaylara eleştirel yaklaşmayı öğretmesi gerekir. Eğitimcilerin ve entelektüellerin birinci görevi insanların kazanılması ve mücadele edilen alanlarda birlik sağlanmasıdır. Apple’a göre okullar, kültürel sermayenin birikiminde temel rol oynar. Okullar kapitalist toplumun ihtiyaç duyduğu kültürel metaları ortaya koyarak bir üretim aracına dönüştürür. Okullar birçok sosyoloğun iddia ettiği gibi meritokrasiye (liyakat) dayalı yerler değildir. Apple, klasik Marksist kuramın temel söylemini oluşturan işçi sınıfının önderliğinde gerçekleştirilecek bir devrim ile alt yapının dönüştürüleceği düşüncesinde değil daha çok kültürel mücadele ile kazanılan alanları gündeme getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aile evlilik kurumu etrafında biçimlenir.
Yetişkin üyeler, çocukların bakımından sorumludur.
Akraba bağlantıları ile bağlı topluluklardır.
Aile; anne, baba ve çocuklardan oluşur.

Yukarıdaki özelliklerden hangi/hangileri Giddens’in aile tanımında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve IV

I, II, II ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğindedir. Giddens, aileyi “Yetişkin üyelerin çocuklara bakma sorumluluğunu üstlendiği ve akraba bağlantıları ile doğrudan doğruya bağlanan bir insanlar topluluğu” olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Şehirdeki yaşamın pahalı olması

Nitelikli iş gücüne talebin fazla olması

Akrabalık ilişkilerinin zayıflaması

Büyükanne ve büyük babaya ihtiyaç kalmaması

Yukarıdaki özelliklerden hangi/hangileri çekirdek aile olgusunu ortaya çıkaran etkenler arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğindedir. Sanayileşmeyle birlikte şehirdeki yaşamın pahalı olması, nitelikli iş gücüne dayanan talebin fazla olması ve büyükanne ve büyük babaya duyulan ihtiyacın fazla olmaması nedeniyle geniş ailenin yerini çekirdek aile almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Kadın ve erkek aynı statüye sahiptir.
Kadın ve erkek aynı haklara sahiptir.
Kişilerin özel mülkiyetleri yoktur.
Balkanlar, Afrika ve Asya’da görülmektedir.

Yukarıdaki özelliklerden hangi/hangileri anaerkil özellikleri arasında yer almaktadır?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğindedir. Anaerkil ailede; ev, toprak ve her türlü eşya ortaktır. Bu ailedeki kişilerde özel mülkiyet söz konusu değildir. Bu aile türünde kadın ve erkek aynı haklara sahip olmakla birlikte kadın daha fazla statüye sahiptir. Ancak anaerkil ailede ana akrabalığı hâkim olsa bile otorite anadan ziyade ananın erkek kardeşi olan dayıda toplanmaktadır. Seçeneklerdeki diğer iki özellik başka aile türlerine aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Akraba dışından kişilerle evlenme toplumun genişlemesi sağlanır.

Akraba dışından kişilerle evlenme farklı ailelerle toplumsal bağ oluşur.

Akrabalar arasında hak ve sorumluluklar daha kolay düzenlenir.

Ensest tabu toplumun sağlıklı bir şekilde devamını sağlar.

Yukarıdakilerden hangi/hangileri ensest tabunun sağladığı yararlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğindedir. Ensest tabu, birincisi cinsel ilişkiyi yakın akrabalar arasında kısıtlayarak aile bireyleri arasındaki rekabeti engeller. İkincisi akrabalar arasında hak ve sorumlulukları düzenleyerek aile düzenini tehdit edebilecek ilişkileri yasaklar. Üçüncüsü ise aile bireylerini akrabalar dışında evlenmeye teşvik ederek toplumun genişlemesini ve farklı ailelerle toplumsal bağların oluşmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Cinsel etkinlik toplumsal kuramlara bağlı olarak düzenlenmelidir.
Çocuklar ebeveynleri tarafından yetiştirilmelidir.
Evlilik kadınlar için, uzun ve mutlu bir hayatın anahtarıdır.
İnsanlar kendilerine benzeyen(inanç, renk gibi) kişilerle evlenmelidir.

Yukarıdakilerden hangileri aile kurumlarının işlevlerine yönelik yaklaşımlardan “Yapısal İşlevselci Yaklaşımın” özellikleri arasında yer almaktadır?

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğindedir. Bu yaklaşıma göre aile, pek çok hayati görevi yerine getirdiği için toplumun omurgasını oluşturur. Ailenin ilk ve en önemli görevi çocukların toplumun diğer üyelerine katılabilmeleri ve toplumun devamını sağlayabilmeleri için ebeveynleri tarafından yetiştirilmeli ve sosyalleştirilmelidir. Ailenin ikinci görevi ise cinsel etkinliği toplumsal kurallara bağlı olarak düzenlemesidir. Bu düzenleme ihtiyacı her kültürde var olup mülkiyet haklarının ve akrabalık organizasyonlarının sürdürülmesini amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aile, yapısal bir sistemdir ve makro düzeyde analiz edilmelidir.
Aile, yaşamdaki deneyimlerin ve bireysel kalıpların oluştuğu mikro düzeyde bir sistemdir.
Aile, samimiyet ve korkunun paylaşıldığı bir yaşam biçimidir.
Cinsel etkinlik toplumsal kuramlara bağlı olarak düzenlenmelidir.

Yukarıdakilerden hangileri aile kurumlarının işlevlerine yönelik yaklaşımlardan “sembolik etkileşim yaklaşımı” özellikleri arasında yer almaktadır?

II ve III

I ve II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğindedir. Hem yapısal işlevselci yaklaşım hem de sosyal çatışmacı yaklaşım aileyi yapısal bir sistem olarak makro düzeyde analiz ederken sembolik etkileşim yaklaşımı yaşamdaki deneyimlerin ve bireysel kalıpların oluştuğu mikro düzeyde oluşan bir sistem olarak görmektedir. Bu yaklaşıma göre aile, samimiyet ve korkunun paylaşıldığı bir yaşam biçimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Bu anlayış tıbba yaklaşık 200 yıldır egemendir.
Bu anlayışa alternatif tıp ta denilmektedir.
Bu anlayış, hastalığı tıbbi müdahale ile iyileşen “geçici ”bir durum olarak tanımlar.
Bu anlayışta hastalık, ortaya çıktıktan sonra tedavi edilir.

Yukarıda yer alan özelliklerden hangi/hangileri biyomedikal sağlık modeliyle ilgilidir?

I, II, III ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğindedir. Sanayi devriminden önce toplumlarda hastalık veya rahatsızlıklarla genelde aile ilgileniyordu. Bununla birlikte hastalıkları doğal veya büyü yoluyla iyileştirdiğini iddia eden ve bazı bitkisel karışımların yapımında uzman olan kişilerde bulunmaktaydı. Bu uygulama alternatif tıp olarak nitelendirilmektedir. Yaklaşık iki yüzyıldır tıbba, biyolojik medikal sağlık anlayışı egemen olmuştur.
Biyomedikal sağlık modeli temel sağlık alanlarına kuvvetli katkılar yapmış, teknik olarak güçlü bir bilime dayalı olduğundan ve işe yarar göründüğünden günümüzde tıp uygulamalarına egemen olmuştur. Biyomedikal sağlık modeli aşağıdaki varsayımlara dayanır (...)

Hastalık; tıbbi müdahale ile iyileştirilebilen geçici organik bir durumdur.

(…)

Hastalık; belirtileri ortaya çıktıktan sonra tedavi edilir. Çünkü tedavinin uygulanması tepkisel bir iyileştirme sürecidir.

(…)

Doğru Cevap: C

Soru 41

Potansiyel eşlerini aynı yaş, ırk, din, mezhep veya sosyal sınıf ile sınırlayan aynı sosyal kategorideki insanların evlenmesine ne denir?

soydaş

endogami

monogami

egzogami

poligami

Açıklama:

Potansiyel eşlerini aynı yaş, ırk, din, mezhep veya sosyal sınıf ile sınırlayan aynı sosyal kategorideki insanların evlenmesine endogami denir?

Doğru Cevap: B

Soru 42

Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesine ne ad verilir?

monogami

poliandri

poligami

polijini

egzogami

Açıklama:

Bir kadın ile iki veya daha fazla erkeğin evlenmesine poliandri denir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Pederşahi aile veya patriarkal aile olarak da nitelendirilen ataerkil aile ilk olarak hangi toplumlarda görülmüştür?

Çin

Yunanistan

Roma

Yahudi

Hindistan

Açıklama:

Pederşahi aile, patriarkal aile veya Roma ailesi olarak da nitelendirilen ataerkil aile ilk olarak Romalılarda rastlanmış ve daha sonra Yunanistan, Hindistan, Çin ve Yahudi toplumlarında da görülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Köyde yaşayan bir çocuğun tarlayı nasıl süreceğini, nasıl ekip biçeceğini, hayvanların bakımını nasıl yapacağını büyüklerini gözleyerek ve onların davranışlarını taklit ederek öğrenmesine ne denir?

uzaktan eğitim

yaygın eğitim

informal eğitim

formal eğitim

örgün eğitim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 45

• Öğrenciye sert davranılmamalı,
• İki bilgi aynı anda öğretilmemeli,
• Öğretimde sıra takip edilmeli,
• İhtiyacı olan öğrencilere takviye dersler ve- rilmeli,
• Bilgi edinmek için geziler düzenlenmeli,
• Ezbere dayalı bir eğitim verilmemeli,
Yukarıdaki maddeler kimin eğitim ile ilgili görüşleridir?

Paulo Freire

Auguste Comte

Micheal W. Apple

İbn-i Haldun

Ivan Illich

Açıklama:

İbn-i Haldun’un eğitim ile ilgili görüşlerinde çocuk eğitimi de yer almaktadır. Çocuk eğitimde dikkat edilmesi gere- kenleri Tezcan (1981) şu şekilde sıralamıştır:
• Öğrenciye sert davranılmamalı,
• İki bilgi aynı anda öğretilmemeli,
• Öğretimde sıra takip edilmeli,
• İhtiyacı olan öğrencilere takviye dersler ve- rilmeli,
• Bilgi edinmek için geziler düzenlenmeli,
• Ezbere dayalı bir eğitim verilmemeli,
• Öğrenmede içerik somutlaştırılmalı,
• Basitten karmaşığa doğru bir süreç işlenmeli, • Konular tekrar edilmeli,
• Çocukların yeteneğine önem verilmeli, • Sadece gerekli bilgi verilmeli,
• Konular tartışılarak öğretilmeli.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Comte, insanlık tarihi ve bireyin gelişim tarihini kaç durum yasası ile açıklamaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 47

Genel olarak 1300 ile 1800 yılları arasında yaşanmış, her şeyin doğaüstü ve soyut kavramlar ile açıklandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

metafizik

negatif

teolojik

felsefik

pozitivist

Açıklama:

Metafizik Aşama: Rönesans’la birlikte teo- lojik aşamadan metafizik aşamasına geçil- miştir. Genel olarak 1300 ile 1800 yılları arasında yaşanmıştır. Her şeyin doğaüstü ve soyut kavramlar ile açıklandığı aşamadır. Comte’a göre bu aşamalardan her biri bir öncekinin sonucu bir sonrakinin ise hazır- layıcısı durumundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Yoksunları eyleme geçmekten alıkoyan şey nedir? Sağduyunun bu durumda rolü nedir?
Okullar yeni bir toplum düzeni kurmaya kalkışacaklar mı?
Sorularını karşılayan kitabın adı nedir?

Eğitim ve Okullar

Eğitim ve İnsanlık

Eğitim ve Toplum

Eğitim ve Politika

Eğitim ve İktidar

Açıklama:

Yirminci yüzyılın en iyi elli eğitimcisinden biri olarak kabul edilen Micheal W. Apple, “Eğitim ve İktidar” adlı kitabında şu soruları sormaktadır:
• Yoksunları eyleme geçmekten alıkoyan şey nedir? Sağduyunun bu durumda rolü nedir?
• Okullar yeni bir toplum düzeni kurmaya kalkışacaklar mı?
• Toplumsal kurumlar, okullar ve kültürel aygıtın diğer unsurları, yoksunların eyleme geçmesini engellemede ve karşı hegemonik hareketlerin yaratılmasında nasıl rol oynar?

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi (1952) ABD’de gerçekleştirdiği bir çalışmada İtal- yan Katolik göçmenlerin, Doğu Avrupalı Yahudi- lerin veya İrlandalı Protestanların acıyı farklı bi- çimde tarif ettiklerini tespit etmiştir?

Zborowski

Parsons

Giddens

Dünya Sağlık Örgütü

Borlandi

Açıklama:

M. Zborowski (1952) ABD’de gerçekleştirdiği bir çalışmada İtal- yan Katolik göçmenlerin, Doğu Avrupalı Yahudilerin veya İrlandalı Protestanların acıyı farklı biçimde tarif ettiklerini tespit etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Anoreksia nervoza ve bulimia hastalığına yakalananların yüzde kaçı kadınlardır?

85’i

88’i

90’ı

95’i

98’i

Açıklama:

Anoreksia nervoza ve bulimia hastalığına yakalananların %95’i kadınlar olup çoğunluğu beyaz ve zengin ailelere mensuptur.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Evlenen kadının kocasının ailesiyle yaşamasına __________ aile tipi denir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Neolokal

Matrilokal

Patrilokal

Geniş

Çekirdek

Açıklama:

Patrilokal

Doğru Cevap: C

Soru 52

I. Endogami, aynı sosyal gruptan bireylerin evlenmesidir.
II. Poliandri, bir kadının birden fazla erkekle evlenmesidir.
III. Levirat evlilikte erkek, ölen eşinin kız kardeşiyle evlenir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

I-II

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdaki aile tiplerinden hangisi sanayi toplumlarında yaygın olarak görülmektedir?

Geniş aile

Ataerkil aile

Matrilokal aile

Pederi aile

Çekirdek aile

Açıklama:

Çekirdek aile

Doğru Cevap: E

Soru 54

Akrabalar arasında evlilik ve cinsel ilişkiyi yasaklayan kurallara __________ denir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Poligami

Sosyal tabu

Ensest tabu

Levirat

Egzogami

Açıklama:

Ensest tabu

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi endogami evliliğe örnektir?

Aynı meslek grubundan iki kişinin evlenmesi

Bir doktorun öğretmenle evlenmesi

Farklı dinlerden iki bireyin evlenmesi

Yabancı uyruklu iki bireyin evlenmesi

Farklı şehirlerden gelen bireylerin evlenmesi

Açıklama:

Aynı meslek grubundan iki kişinin evlenmesi

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi informal eğitimin özelliğidir?

Planlı ve örgün olması

Belirli bir programa dayalı olması

Denetimli yapılması

Okul ortamında gerçekleşmesi

Taklit yoluyla öğrenilmesi

Açıklama:

Taklit yoluyla öğrenilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 57

I. Yaygın eğitim formal eğitimin bir türüdür.
II. Örgün eğitim okul dışında gerçekleşir.
III. İnformal eğitim plansız ve kendiliğindendir.
Aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız III

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

III

Doğru Cevap: A

Soru 58

Birey toplumsallaşırken __________, bireyselleşirken toplumsallaşır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

yalnızlaşır

yabancılaşır

bireyselleşir

özdeşleşir

değişir

Açıklama:

bireyselleşir

Doğru Cevap: C

Soru 59

Paulo Freire’e göre bankacı eğitim modeli neyi eleştirir?

Öğretmenlerin yaratıcı olmasını

Öğrencilerin aktif olması gerektiğini

Eğitimin yapısalcı temellerini

Pozitif bilimleri

Ezbere dayalı eğitimi

Açıklama:

Ezbere dayalı eğitimi

Doğru Cevap: E

Soru 60

Parsons'un hasta rolünün kaç ayağı vardır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Tarım devrimi ile ilgilidir?

Buhar makinesinin icadı.

Avcı toplayıcı göçebelikten yerleşik hayata geçiş.

Canlı enerjinin yerine makineden fayda sağlanması.

Üretim hızı.

Doğaya hükmetme.

Açıklama:

Aile, Yaşlılık ve Değişme/ Giriş
Avcı toplayıcı göçebelikten yerleşik hayata geçiş.

Doğru Cevap: B

Soru 2

İnsan gelişim dönemlerinden 25-44 yaş hangi dönemi kapsamaktadır?

Çocukluk.

Ergenlik.

Gençlik.

Genç yetişkinlik.

Orta yaş.

Açıklama:

TEMEL YAŞLILIK KAVRAMLARI
Genç yetişkinlik.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Genç-Yaşlılar grubu özelliklerinden değildir?

Çoğunlukla bakım ihtiyaçları yoktur.

Emekli olsalar bile çalışmaya devam edebilirler.

Aktif yaşlanma programlarına devam edebilirler.

Aktif yaşlılar olarak hareketsiz yaşam ve kronik hastalıkları bir üst gruba göre daha azdır.

Bu yaş grubunda en az bir kronik hastalık ortaya çıkabilir.

Açıklama:

Yaşlılığın Alt Dönemleri
Bu yaş grubunda en az bir kronik hastalık ortaya çıkabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Kronolojik yaş nedir?

Yaşlı olma durumu.

Yaşlanma.

Takvim yaşı.

Yaşlı nüfus.

Nüfus yaşlanması.

Açıklama:

Yaşlanma Türleri
Kronolojik yaş, takvim yaşıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Psikolojik yaşlanma özelliklerindendir?

Görme yetisi.

Kasların gücü.

Kemik hacmi.

Cildin gerginliği.

Bireylerin duyuları.

Açıklama:

Yaşlanma Türleri
Bireylerin duyuları.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Gerontologların çalışma konularından değildir?

Hücresel süreçler.

Emeklilik konuları.

Bakım.

Yaşam kalitesi.

Tıbbi bakım ve tedavisi.

Açıklama:

Gerontoloji/Geriatri
Geriatri yaşlıların hastalıklarında ve sağlık sorunlarında
tıbbi bakımı ve tedavi uygulayan bir tıp dalı olup
yaşlı tıbbıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Dünya nüfusunu etkileyen dört büyük unsur bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangi seçenek bu unsurlardan birisi değildir?

Nüfusun artması.

Nüfusun yaşlanması.

Kentleşme.

Uluslararası göç.

Sağlık alanında gelişmeler.

Açıklama:

Demografik Dönüşüm ve Dünyada Yaşlılık ve Yaşlı Nüfus
Sağlık alanında gelişmeler.

Doğru Cevap: E

Soru 8

“İhtiyarlık” adlı eserinde yaşlılığı ayrıntılı bir şekilde çalışan filozof kimdir?

Cicero.

Platon.

Aristotales.

Galen.

Hiçbiri.

Açıklama:

Geçmişten Günümüze Toplumlarda Yaşlılık
Cicero (M.Ö. 106-43) ise yaşlılığa özel bir yer vermiştir. “İhtiyarlık” adlı eserinde yaşlılığı ayrıntılı bir şekilde çalışmıştır. İlk çağda yaşlılık dönemine ulaşmak toplumun geneli için alışılmış bir durum olmamış, tanrının özel kişilere verdiği bir ayrıcalık olarak değerlendirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Gerontolojide “boş yuva sendromu” olarak tanımlanan duygu aşağıdakilerden hangisidir?

Terk edilmişlik.

Görevini tamamlamış olmak.

Çocuk bakım yüklerinin hafiflemesi.

Yıllar sonra eşlerin birbirlerini yeniden keşfetme heyecanı.

Hepsi.

Açıklama:

Aile, Yaşlılık ve Değişme/ Boş yuva
Boş yuva sendromu, çocukları evden ayrılmış olan çiftin çocukları tarafından terk edilmişlik, görevini tamamlamış olmak, çocuk bakım yüklerinin hafiflemesi, yıllar
sonra eşlerin birbirlerini yeniden keşfetme heyecanı gibi değişik duygular hissetmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Sosyolojik olarak bir kuşağa ait olma toplumsal kimlik açısından önemlidir. Bebek patlaması kuşağı hangi yıllar arasında dünyaya gelenleri ifade etmektedir?

1946 ile 1964 yılları arasında.

1965-1979 yılları arasında.

1980-1999 yılları arasında.

2000 ve sonrası.

Dijital yerli kuşak.

Açıklama:

Kuşaklararası İlişkiler: Çatışma ve Dayanışma
Bebek patlaması kuşağı Amerika Birleşik Devletlerinde 1946 ile 1964 yılları arasında dünyaya gelenleri ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

İnsanlık tarihinde avcı toplayıcı göçebelikten yerleşik hayata geçiş aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?

Sanayi Devrimi

Tarım devrimi

Dijital çağ

Bilgi çağı

Rönesans Dönemi

Açıklama:

Giriş
İnsanlık tarihi boyunca iki önemli dönüşümden söz edilmekle birlikte, üçüncüsünün içinde yaşamaktayız. Bunlardan ilki “tarım devrimi” olup tohumun
keşfedilmesiyle avcı toplayıcı göçebelikten yerleşik hayata geçişi başlatmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

İnsan gelişim dönemleri kaça ayrılmaktadır?

Açıklama:

TEMEL YAŞLILIK KAVRAMLARI
İnsan gelişim dönemleri gelişimsel olarak bebeklik, çocukluk, erinlik, ergenlik, gençlik, genç yetişkinlik, orta yaşlılık ve yaşlılık olmak üzere 8'e ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi orta-yaşlı/ ileri yaşlı (75-84 yaş arası) yaş grubuna ait bir özelliktir?

Çoğunlukla bakım ihtiyaçları yoktur.

Emekli olsalar bile çalışmaya devam edebilirler.

Bunama türü hastalıklara daha az rastlanır.

Hastalıklar kolay iyileşmez.

Anne-baba ve büyük kardeşlerinin bakımını yürütebilirler.

Açıklama:

TEMEL YAŞLILIK KAVRAMLARI
Hastalıklar kolay iyileşmez.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Yaşlanmanın ve yaşlılığın pek çok yönünün bilimsel yöntemlerle çalışıldığı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Mikrobiyoloji

Gerontoloji

Algoloji

Gastroentoroloji

Fizyoloji

Açıklama:

TEMEL YAŞLILIK KAVRAMLARI
Gerontoloji

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bir toplumun yaşlı nüfuslu olduğunu gösteren bilgiler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Nüfusun %10’undan fazlasını 65 ve üstü yaşındaki kişilerin oluşturması.

Nüfusun %2’sinden fazlasını 65 ve üstü yaşındaki kişilerin oluşturması.

Nüfusun %10’undan fazlasını 55 ve üstü yaşındaki kişilerin oluşturması.

Nüfusun %5'inden fazlasını 60 ve üstü yaşındaki kişilerin oluşturması.

Nüfusun %10’undan fazlasını 75 ve üstü yaşındaki kişilerin oluşturması.

Açıklama:

Yaşlanma Türleri
Nüfusun %10’undan fazlasını 65 ve üstü yaşındaki kişiler oluşturuyorsa o toplum
yaşlı nüfuslu toplumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yaşlanmaya bir örnek teşkil eder?

Bireyin çevreye karşı tutumunun zaman içinde değişmesi.

Yaş ilerledikçe sindirimde ortaya çıkan sorunlar olması.

Bireyin içine kapanması ya da beklenenden daha dışa dönük olması.

Bireyin bir sağlık sorununu inkar etmesi ya da abartması.

Üniversite eğitimi gören bir kişinin 20’li yaşlarda mezun olması beklenirken, 30’lu yaşlarda hâlâ mezun olamamış olması.

Açıklama:

Yaşlanma Türleri
Üniversite eğitimi gören bir kişinin 20’li yaşlarda mezun olması beklenir, 30’lu yaşlarda hâlâ mezun olmamışsa dolayısıyla bir işe yerleşmemişse sosyal yaşı toplumun beklentilerini karşılamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 17

"Yaşlılık Tıbbı" anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Pediatri

Psikiyatri

Geriatri

Endokronoloji

Dermatoloji

Açıklama:

Yaşlanma Türleri
Geriatri yaşlılık tıbbıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Toplum idaresinin yaşlıların elinde bulunması toplumu yaşlıların yönetmesi anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Teokrasi

Demokrasi

Oligarşi

Gerontokrasi

Monarşi

Açıklama:

DÜNYADA YAŞLILIK VE YAŞLI NÜFUS
Gerontokrasi toplum idaresinin yaşlıların elinde bulunması toplumu yaşlıların yönetmesi demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdaki filozoflardan hangisi "Devlet" adlı eserinde toplumu yaşlıların yönetmesinden bahsetmektedir?

Aristoteles

Cicero

Hipokrat

Socrates

Platon

Açıklama:

DÜNYADA YAŞLILIK VE YAŞLI NÜFUS
Platon “Devlet” adlı eserinde gerontokrasiyi tanıtmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

"Boş yuva sendromu" tabiri aşağıdaki durumlardan hangisi için kullanılmaktadır?

Çocukların evlenerek yuvadan ayrılması.

Çocukların iş bulması.

Ebeveynlerin evden ayrılması.

Ebeveynlerin boşanması.

Evlenen çocukların yeniden yuvaya dönmesi.

Açıklama:

DEĞİŞEN TOPLUMDA YAŞLILIK VE AİLE
En küçük çocuk da evlendikten sonra orta yaş dönemini tamamlamak üzere olan çift için artık evleri “boş yuva” hâlini almıştır. Çocukların yuvadan ayrılması yaşlı çiftlere zor gelebilir. Bu durum gerontolojide “boş yuva sendromu” olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Yaşlanmanın ve yaşlılığın pek çok yönünün bilimsel yöntemlerle çalışıldığı alan aşağıdakilerden hangisidir?

Gerontoloji

Paleoantoloji

Nöroloji

İmmünoloji

Histoloji

Açıklama:

Gerontoloji

Doğru Cevap: A

Soru 22

Gerontoloji terimini ilk kez kullanan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

İlya Meçnikov

Rainer Maria Rilke

Charles Darwin

Johns Hopkins

Gazi Yaşargil

Açıklama:

Gerontoloji
İlya Meçnikov

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi dünya nüfusunu etkileyen unsurlardan değildir?

Nüfusun artması

Nüfus yaşlanması

Kentleşme

Uluslararası göç

Ekonomik faaliyetler

Açıklama:

Dünyada yaşlılık ve yaşlı nüfus
Ekonomik faaliyetler

Doğru Cevap: E

Soru 24

Platon, toplum idaresinin yaşlılarını elinde bulunduğu yönetim şeklini hangi eserinde anlatmıştır?

Devlet

Diyaloglar

Sokrates'in Savunması

Gorgias

Şölen

Açıklama:

Geçmişten günümüze toplumlarda yaşlılık
Devlet

Doğru Cevap: A

Soru 25

İnsan gelişim dönemleri içinde 7-11 yaş dönemi nasıl adlandırılır?

Erken çocukluk

Çocukluk

Bebeklik

Erken ergenlik

Ergenlik

Açıklama:

Şekil 6.1.
Çocukluk

Doğru Cevap: B

Soru 26

"Bu yaş grubunda bulunanlar orta yaş özellikleri gösterebilirler. Çoğunlukla bakım ihtiyaçları yoktur. Emekli olsalar bile çalışmaya devam edebilirler, aktif yaşlanma programlarına devam edebilirler, torunlarının ve kendilerinden yaşlı olan eş, anne-baba ve büyük kardeşlerinin bakımını yürütebilirler."
Yukarıda ifade edilen özellikler aşağıdaki yaşlı grubundan hangisini yansıtmaktadır?

Orta yaşlı

Çok genç yaşlı

Genç Yaşlı

İleri orta yaşlı

En yaşlı

Açıklama:

Genç-yaşlılar/yaşlı (65-74 yaş arası): Bu yaş grubunda bulunanlar orta yaş özellikleri gösterebilirler. Çoğunlukla bakım ihtiyaçları yoktur. Emekli olsalar bile çalışmaya devam edebilirler, aktif yaşlanma programlarına devam edebilirler, torunlarının ve kendilerinden yaşlı olan eş, anne-baba ve büyük kardeşlerinin bakımını yürütebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Takvim yaşının diğer adı nedir?

Nufüs

Tarih

Kronolojik

Sosyal

Psikolojik

Açıklama:

Kronolojik yaş, takvim yaşıdır. Kronolojik yaşlanma, bireyin doğduğu gün başlar ve her bir yıl bir yaş olarak hesaplanır. 50 yaşında olan kişi 40 yaşındakine göre daha yaşlıdır. Kronolojik yaş biyolojik, fiziksel ve sosyal yaştan etkilenmez. Örneğin 50 yaşında olan kişi 40 yaşındakine göre daha genç ve dinç görünse de 40 yaşındakinden yaşlıdır. Toplumsal yaşamda bazı başlangıç ve bitişler kronolojik yaşa göredir. Okula başlama yaşı, reşit olma yaşı, emeklilik yaşı için belli yaşlar yasalara göre belirlenmiştir (Canatan, 2018: 15).

Doğru Cevap: C

Soru 28

Nüfusun % kaçından fazlasını 65 ve üstü yaşındaki kişiler oluşturuyorsa o toplum yaşlı nüfuslu toplumdur?

Açıklama:

Nüfusun %10’undan fazlasını 65 ve üstü yaşındaki kişiler oluşturuyorsa o toplum yaşlı nüfuslu toplumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı % kaçtan düşükse genç nüfuslu olarak adlandırılır?

Açıklama:

Nüfus yaşlanması, toplam nüfus içinde yaşlı nüfusun oranı ile belirlenir. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %5’ten düşükse genç nüfuslu, %6-%9 arasında ise yetişkin nüfuslu, %10 ve üzerinde ise yaşlı nüfuslu bir toplumdan söz edilir (Tablo 6.1). Günümüzde Batı toplumları %10 üzerindeki yaşlı oranıyla yaşlı nüfuslu toplum grubundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı % kaçlar arasında ise yetişkin nüfuslu bir toplumdan söz edilir?

5-10

4-6

7-9

6-9

6-10

Açıklama:

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %5’ten düşükse genç nüfuslu, %6-%9 arasında ise yetişkin nüfuslu, %10 ve üzerinde ise yaşlı nüfuslu bir toplumdan söz edilir

Doğru Cevap: D

Soru 31

Yaşlıların hastalıklarında ve sağlık sorunlarında tıbbi bakımı ve tedavi uygulayan tıp dalı olup yaşlı tıbbı olarak adlandırılan tıp dalı aşağıdakilerden hangisidr?

Gerontoloji

Geriatri

Perontoloji

Pediatri

Gedriatri

Açıklama:

Gerontoloji çoğu zaman geriatri ile karıştırılmaktadır. İkisi de yaşlanma ve yaşlılık dönemi üzerine çalışma yapan alanlardır. Ancak; geriatri yaşlıların hastalıklarında ve sağlık sorunlarında tıbbi bakımı ve tedavi uygulayan bir tıp dalı olup yaşlı tıbbıdır. Gerontoloji ise biyolojik, davranışsal ve sosyal yönlerden yaşlılık dönemini ele alan yaşlanma sürecini ve yaşlılık dönemini çalışan bilim dalıdır. Geriatri yaşlı hastaların tedavisi ve rehabilitasyon çalışmalarını ve yaşlılıkta ortaya çıkan hastalıkları çalışırken, gerontoloji yaşlılara bütüncül bir yaklaşımla yaşamın her alanına yönelik günlük yaşamın sürdürülmesi, sosyal ilişkiler, bakım ve bakım evinde yaşam koşulları aktif yaşlanma ve özellikleri gibi bir çok durumunu ele almaktadır (Canatan, 2018: 17).

Doğru Cevap: B

Soru 32

Tek gün içinde ülke sınırlarında bulunan herkesin bulundukları yerleşim yerlerinde sayılmasıyla gerçekleşen nüfus sayım yöntemine ne ad verilir?

De jure

De sayım

De gun

De facto

De cure

Açıklama:

İki tür nüfus sayım yöntemi vardır. De facto sayım yöntemi tek gün içinde ülke sınırlarında bulunan herkesin bulundukları yerleşim yerlerinde sayılmasıyla gerçekleşir. De jure sayımda ise nüfusun daimi ikametgâhı esas alınarak sayım yapılır (www.tuik.gov.tr).

Doğru Cevap: D

Soru 33

Hem doğum oranlarının hem de ölüm oranlarının yüksek olduğu bir nüfus yapısından doğum ve ölüm oranlarının düşük olduğu bir nüfus yapısına geçilmesi ne olarak adlandırılır?

Nufüs dönüşümü

Doğum dönüşümü

Ölüm dönüşümü

Demografik dönüşüm

Kronolojik dönüşüm

Açıklama:

20. yüzyılın başında hem doğum oranlarının hem de ölüm oranlarının yüksek olduğu bir nüfus yapısından 20. yüzyılın sonunda doğum ve ölüm oranlarının düşük olduğu bir nüfus yapısına geçilmesi “demografik dönüşüm” olarak tanımlanabilir (Yüceşahin, 2011). Batı toplumları gelişmekte olan toplumlara göre daha erken bir demografik dönüşüm geçirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Türkiye nüfusunun 2019 yılındaki ortanca yaşı nedir?

30,7

31,7

32,4

34,2

33,4

Açıklama:

Türkiye’de nüfusun ortanca yaşı yükselmektedir. 2014’te 30,7 iken 2019 yılında 32,4 olmuştur. Ortanca yaşın yükselmesi nüfus yaşlanmasının bir diğer göstergesidir. Yaşlı bağımlılık oranı, çalışma çağındaki (15-64 yaş arası) yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade etmektedir. Bu oran 2015 de %12,2 iken 2019’da %13,4 olmuştur ve Türkiye nüfusunun yaşlı bağımlılık oranının yükseldiğini göstermektedir (www.tuik.gov.tr).

Doğru Cevap: C

Soru 35

Türkiye'de geleneksel ailede yaşlı bakımında tercih edilen öncelik aşağıdakilerden hangisidir?

Aile yanında bakılması

Huzurevi

Bakımevi

Yaşlının kendi evinde bakılması

Yaşlının köyüne gönderilmesi

Açıklama:

Yaşlı bakımı
Aile yanında bakılması

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi "boş yuva sendromu"nun özelliklerinden değildir?

Yaşlı çiftlerin çocuklarının evden ayrılmış olmasıdır.

Çiftlerin çocuklarını büyütüp yetiştirdikten sonra görevlerini tamamlamalarıdır.

Çiftlerin çocuklarını büyüttükten sonra yeniden birbirlerini keşfetmeleridir.

Boş yuva modern çekirdek ailede gelişen süreçtir.

Bu sendrom genellikle kırsalda zenginlik olarak değerlendirilir.

Açıklama:

Boş yuva bölümünü okuyunuz.
Bu sendrom genellikle kırsalda zenginlik olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Günümüzde yaşlılık hangi yaşlarda başlatılmaktadır?

Açıklama:

Temel yaşlılık kavramları
65

Doğru Cevap: B

Soru 38

Yaşlılık çalışmalarında en yaşlı/kırılgan yaşlı olarak adlandırılan grup aşağıdakilerden hangisidir?

85 yaş üstü

83 yaş üstü

75 yaş üstü

70 yaş üstü

65 yaş üstü

Açıklama:

Yaşlılığın alt dönemleri
85 yaş üstü

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde karşılaşılan önyargılardan biri değildir?

Yaşlılar bunaktır.

Yaşlılar çirkindir.

Yaşlılar anlamaz.

Yaşlılar spor yapamaz.

Yaşlılar tedavi edilmez.

Açıklama:

Yaşlılık sorunları bölümünü okuyunuz. Şıklarda yaşçı önyargılar üzerine örnekler verilmiştir. Yaşlıların tedavi edilmemeleri bu önyargılardan biri değildir.
Yaşlılar tedavi edilmez.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Günümüzde yaşlıların teknolojiye ayak uyduramamaları nedeniyle gençlere ihtiyaç duymasını kuşaklararası dayanışma olarak adlandırırız. Aşağıdakilerden hangisi bu dayanışmanın örneklerinden değildir?

Telefona kontör yüklemek

Bankamatikten para çekmek

Doğalgaz kartının sayaca yüklenmesi

Uzaktan kumanda ile TV ayarlarının yapılması

Yaşlılara tablet almak

Açıklama:

Kuşaklarası dayanışma
Yaşlılara tablet almak

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sosyal yaşlanmayı doğru biçimde açıklar?

Toplam nüfus içinde yaşlı nüfusun oranı ile belirlen yaşlanma türüdür.

Kişilerin değişen koşullara ne kadar iyi uyum gösterdiği ile ilgili yaşlanma türüdür.

Organizma ve organların zamanla işlevlerini yerine getirememesi sonucu oluşan yaşlanma türüdür.

İçinde yaşanılan toplumun üyelerinden beklentileri doğrultusunda ilerleyen yaştır.

Bireyin doğduğu gün başlar ve her bir yıl bir yaş olarak hesaplan yaştır.

Açıklama:

Bu soru "Yaşlanma Türleri" başlığından türetilmiştir.
Sosyal yaşlanma, içinde yaşanılan toplumun üyelerinden beklentileri ile ilgilidir. Örneğin bir
toplumda beklenen evlenme yaşı 20’li yaşların sonu ise 40 yaşını geçmiş hâlâ evlenmemiş ve ailesiyle birlikte yaşayan bir kişinin sosyal yaşı daha gençtir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi "geriatri" kavramının kapsamı içinde yer almaktadır?

Günlük yaşamın sürdürülmesi

Sosyal ilişkiler

Yaşlı bakımı

Aktif yaşlanma

Rehabilitasyon çalışmaları

Açıklama:

Bu soru "Geriatri" başlığından türetilmiştir.
Geriatri yaşlı hastaların tedavisi ve rehabilitasyon çalışmalarını ve yaşlılıkta ortaya çıkan hastalıkları çalışırken, gerontoloji yaşlılara bütüncül bir yaklaşımla yaşamın her alanına yönelik günlük yaşamın sürdürülmesi, sosyal ilişkiler, bakım ve bakım evinde yaşam koşulları aktif yaşlanma ve özellikleri gibi bir çok durumunu ele almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi nüfusun yaşlanmasının bir göstergesi olarak kabul edilebilir?

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçmesi

Ortanca yaş oranının düşmesi

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %7’yi geçmesi

Yaşlı bağımlılık oranının azalması

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %5’i geçmesi

Açıklama:

Bu soru "Demografik Dönüşüm" başlığından türetilmiştir.
Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %10’u geçmesi nüfusun yaşlanmasının bir göstergesidir. Nüfusun yaşlanmakta olduğunu gösteren başka göstergelerde bulunmaktadır. Bunlar “ortanca yaş” ve “yaşlı bağımlılık oranı”dır. Ortanca yaş, bir ülke nüfusu yaşa göre küçükten büyüğe doğru sıralandığında tam ortadaki yaştır. Yaşlı bağımlılık oranı, çalışma çağındaki (15-64 yaş arası) yüz kişiye düşen yaşlı sayısını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi nüfus yaşlanmasına neden olan olumlu etkenler arasında yer almaz?

Prematüre doğum ve düşüklerin azaltılması

Yaşlılığın kadınlaşması

Ekonomik ve sosyal gelişme

Hastalık kontrolü

Kazalardan korunma

Açıklama:

Bu soru "DÜNYADA YAŞLILIK VE YAŞLI NÜFUS" başlığından türetilmiştir.
Dünya nüfusunu etkileyen dört büyük unsur bulunmaktadır. Bunlar nüfusun artması, nüfus yaşlanması, kentleşme ve uluslararası göçtür. Bunların her biri gelecekte sürdürülebilir kalkınma üzerinde önemli ve kalıcı etkiler bırakmaya devam edecektir. Nüfus yaşlanması insanın başarı hikayesidir. Halk sağlığı, tıp, ekonomik sosyal gelişme, hastalık kontrolü, kazalardan korunma, prematüre doğum ve düşüklerin azaltılmasının bir yansımasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın farklı çağ ve dönemlerdeki konumunu doğru betimlemektedir?

Antik çağda yaşlılar toplumun en üst saygınlığına sahip deneyimli kişiler olarak görülmüştür.

Ortaçağda Avrupa’sında yaşlılar “bilge” ve “aksakal” olarak saygın biçimde nitelendirilmişlerdir.

İlk çağda yaşlılık dönemine ulaşmak tanrının özel kişilere verdiği bir ayrıcalık olarak görülmüştür.

Modern çağda yaşlılar yaşamın en güzel dönemini yaşayan mutlu kişiler sayılmıştır.

Postmodern çağda yaşlılık toplumun idaresinde en etkin olan dönemi ifade etmektedir.

Açıklama:

Bu soru "Geçmişten Günümüze Toplumlarda Yaşlılık" başlığından türetilmiştir.
Cicero (M.Ö. 106-43) ise yaşlılığa özel bir yer vermiştir. “İhtiyarlık” adlı eserinde yaşlılığı ayrıntılı
bir şekilde çalışmıştır. İlk çağda yaşlılık dönemine ulaşmak toplumun geneli için alışılmış bir durum
olmamış, tanrının özel kişilere verdiği bir ayrıcalık olarak değerlendirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi "aile konvoyu" kavramını doğru biçimde açıklamaktadır?

Modernleşme ile birlikte aile kurumunda meydana gelen değişim sürecidir.

Geleneksel geniş ailenin kentleşme ile çekirdek aileye dönüşmesine yol açan süreçtir.

Kent yaşamının öne çıkmasıyla değişen yaşlılık algısının aile kurumuna yaptığı değişimlerdir.

Birden çok kuşağın bir arada oluşundan ortaya çıkan ilişkiler sistemidir.

Kırsal bölgede üretime katkı sağlayan aile bireylerinin hiyerarşik düzenidir.

Açıklama:

Bu soru "DEĞİŞEN TOPLUMDA YAŞLILIK VE AİLE" başlığından türetilmiştir.
Aile Konvoyu: Birden çok kuşağın bir arada oluşundan ortaya çıkan ilişkiler sistemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi "boş yuva sendromu"na ilişkin yanlış bir ifadeyi içermektedir?

Çocukları yuvadan ayrılmayla birlikte çiftlerde terk edilmişlik hissi oluşturabilir.

Modern çekirdek ailede gelişen bir süreçtir.

Yaşlı karı-koca için sosyal olarak ailenin görevi yerine getirilmiştir.

Bu sendrom sonucu geniş aile olma özlemi artarak daha kalabalık aileler kurulmaktadır.

Yıllar sonra eşlerin birbirlerini yeniden keşfetme heyecanına da sebep olabilir.

Açıklama:

Bu soru "Boş Yuva" başlığından türetilmiştir.
En küçük çocuk da evlendikten sonra orta yaş dönemini tamamlamak üzere olan çift için artık evleri
“boş yuva” hâlini almıştır. Yaşlı karı-koca için sosyal olarak ailenin görevi yerine getirilmiştir. Çocukların yuvadan ayrılması yaşlı çiftlere zor gelebilir. Bu durum gerontolojide “boş yuva sendromu” olarak tanımlanır. Boş yuva sendromu, çocukları evden ayrılmış olan çiftin çocukları
tarafından terk edilmişlik, görevini tamamlamış olmak, çocuk bakım yüklerinin hafiflemesi, yıllar
sonra eşlerin birbirlerini yeniden keşfetme heyecanı gibi değişik duygular hissetmesidir. Boş yuva dönemi modern çekirdek ailede gelişen bir süreçtir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi kuşaklararası çatışma ile doğru bir ifade değildir?

Geleneksel toplumda sosyal değişmenin yavaş oluşu kuşaklararası çatışmayı artırır.

Kuşaklar arası ilişkilerde geçmiş, bugün ve gelecek bir aradadır.

Kuşaklararası çatışma her dönemde ve toplumda görülebilir.

Sosyolojik yönüyle geleneksel değerlerle modern değerlerin çatışmasıdır.

Eğitim, beğeniler, toplumsal beklentiler, normatif kurallara uyma vb. konularda çıkabilir.

Açıklama:

Bu soru "Kuşaklararası Çatışma" başlığından türetilmiştir.
Kuşaklararası çatışma sadece modern zamana, günümüze ait değildir. Kuşaklararası çatışma her
dönemde ve toplumda görülebilir. Geleneksel toplumda sosyal değişmenin yavaş oluşu kuşaklar
arasındaki ilişkiyi fazla etkilemezken, modern toplumda hızlı toplumsal değişme kuşakların birbirinden farklılaşmasına ve birbirini anlamaz hale gelmesine neden olmuştur. Sosyolojik yönüyle kuşak çatışması bir anlamda geleneksel değerlerle modern değerlerin çatışmasıdır. Ebeveynler
ve çocukları arasında eğitim, beğeniler, toplumsal beklentilerin yerine getirilmesi ve normatif kurallara uyma konularında sorunlar, çatışmalar çıkması beklenen bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi "yerinde bakım" kavramını doğru biçimde açıklamaktadır?

Yaşlı bireylerin bakımını kendi ailelerinin evinde sağlamak

Yaşlı bireyin kendi istediği yerde profesyonel destek sağlamak

Yaşlı bakımının ev dışına taşınması yerine profesyonel hizmeti yaşlının ayağına götürmek

Kadın ve erkek yaşlıların hemcinsleri olan evlatlarınca bakımını organize etmek

Yaşlı bakımını yapan her kim olursa olsun belirli bir ücret karşılığı olmasını sağlamak

Açıklama:

Bu soru "Yaşlı Bakımı" başlığından türetilmiştir.
Evde bakım, ev halkının gündelik hayatı içinde herhangi bir özellik ve profesyonellik taşımayan,
devletten herhangi bir destek almadan gerçekleşen bakım şekli olarak anlaşılabilir. Ancak evde bakım, bireyin yaşadığı yerde ve ihtiyacına uygun koruyucu bakım tedavi ve rehabilitasyon ile sosyal bakım hizmetlerini kapsamaktadır. Son yıllarda özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı bakımının
kurumlara veya ev dışına taşınması yerine yaşlının evinde “yerinde bakım” anlayışı çerçevesinde
profesyonel hizmeti yaşlının ayağına götürmek ve bakımla ilgili kişileri ücretlendirmek biçimine dönüşmektedir.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi çocukların sosyalizasyonunda en önemli birimdir?

Aile

Devlet

Anne baba

Akrabalar

Komşular

Açıklama:

Aile olması gerekir.
Ailedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Toplumsallaşma sosyal çevreden öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama sürecidir" görüşü aşağıdaki hangi kişiye aittir?

Marshall

Parsons

Milenkova

Peicheva

Marinov

Açıklama:

Parsons

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Bireylerin başkalarıyla ilişki içindeyken gerçekleştirdiği bir sosyal öğrenme biçimidir." cümlesi aşağıdaki hangi kavramın açıklamsıdır?

Evlenme

Siyasallaşma

Toplumsallaşma

Askere gitme

Bir örgüte katılma

Açıklama:

Toplumsallaşmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Günümüzde aile ve okula ek olarak dijital platformlar da belli oranlarda toplumsallaşma işlevi görmektedir.

Toplumsallaşma ve öğrenme süre-cine aile ve okul dışında, 21. yüzyıldan itibaren çok güçlü bir aracı dâhil olmuştur: İnternet ve enformasyon teknolojileri.

Aileden sonra gelen temel toplumsallaşma unsurları şunlardır: okul ve akran grupları, kitle iletişim araçları, dijital platformlar ve iş yaşamı.

Dijital iletişim platformları bireylerin çok fazla vakit geçirdiği alanlar olmadığından, bazı norm ve değerleri bireylerin bu platformlardan öğrenebi-leceğini varsayabiliriz.

İnternette çok yönlü bir sosyal etkileşim imkânı bulunmaktadır:

Açıklama:

Dijital iletişim platformları bireylerin çok fazla vakit geçirdiği alanlar olmadığından değil, olduğundan, bazı norm ve değerleri bireylerin bu platformlardan öğrenebi-leceğini varsayabiliriz.
Dijital iletişim platformları bireylerin çok fazla vakit geçirdiği alanlar olmadığından, bazı norm ve değerleri bireylerin bu platformlardan öğrenebi-leceğini varsayabiliriz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dijital dünya baş döndürücü bir hızla insanla-rın yaşamını sabretmeye ve dönüştürmeye devam ediyor.

Yirmi birinci yüzyıl iletişim teknolojile-rinden devasa devrimlere tanıklık etti ve insanla-rın sosyal yaşamını eğitim, ekonomi, sağlık, sosyal ilişkiler, siyaset vb. her açıdan geri dönülebilir bir biçimde değiştirdi.

Dijital çağda, insanların sosyal ilişkilerinin bir bo-yutu olan ebeveynlik-çocuk ilişkileri biçimler-de bu gelişmelerden etkilendi ve etkilenmeye devam ediyor.

Dijital çağda ebeveyn ve çocuk olmak, dijital platformların sağladığı fırsatların ve risklerin gölgesinde farklı anlamlar kazanamamaktadır.

Gerek boş zaman pratiklerinin dijital araçlarla geçirilen bir zamana ev-rilmesi gerekse de çocuğun sosyalizasyon süreçlerinin daha fazla dijital dünyanın sınırlarında gelişmeye baş-laması, dijital dünyanın ebeveyn çocuk ilişkisini nasıl dönüştürdüğünün önemli göstergeleridir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Günümüzde baş döndürücü bir hızla insanların yaşamını etkilemeye ve dönüştürmeye devam eden ve 20. yüzyılda insanların sosyal yaşamını eğitim, ekonomi, sağlık, sosyal ilişkiler, siyaset vb. her açıdan geri dönülmez bir biçimde değiştiren unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital dünya

Görsel dünya

İşitsel dünya

Eğitim dünyası

Bilim dünyası

Açıklama:

Dijital dünyadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Dijital iletişim araçları ve internet kullanımı hangi döneme kadar uzanmaktadır?

Çocukluk dönemine

Bebeklik dönemine

Gençlik dönemine

Ergenlik dönemine

Orta yaş dönemine

Açıklama:

Bebeklik dönemine dek uzar.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yaygın internet kullanan ve bilgisayar oyunları ile zamanını geçiren çocuklarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sosyal gelişimlerinin önemli ölçüde gerilemesi

Özgüvenlerinin düşük, sosyal kaygı düzeylerinin yüksek olması

Saldırganlık davranışlarının düşmesi

Kontrolsüz internet kullanımının çocuğun ve gencin bilişsel gelişimini olumsuz yönde etkilemesi

İnternet bağımlısı öğrencilerin çoğunlukların aile ilgisi eksikliği

Açıklama:

Saldırganlık davranışlarının ise düştüğü değil yükseldiği doğrudur.
Saldırganlık davranışlarının düşmesi

Doğru Cevap: C

Soru 9

...................................., internette geçirilen zamanın daha iyi değerlendirilmesini ve işlenmesini sağlar. Çocuklarımıza ve ebeveynlere (ve tüm kullanıcılara) bugün bu konuda kazandırılan bilgi ve beceriler gelecekte dijital platformların daha etkin ve verimli kullanılmasının da kapısını aralayacaktır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygundur?

Okuryazar olmak

Sözel medya okuryazarlığı

Görsel medya okuryazarlığı

Dijital medya okuryazarlığı

İnternet kullanmak

Açıklama:

Dijital medya okuryazarlığı

Doğru Cevap: D

Soru 10

"Ebeveynler dijital dünyada çocuklarıyla kurdukları ilişkilerde belli ilkelerle hareket etmeyi bir alışkanlığa dönüştürebilirse çocuklara güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi tesis edebilir".
Aşağıdakilerden hangisi bu bu yaklaşıma uygun değildir?

Çocukların dünyasını benimsemek ve kabullenmek.

İletişim araçlarını kullanırken saygılı olmayı öğretmek.

Birlikte ekransız zamanlar formüle etmek ve deneyimlemek.

Sosyal medyadaki dijital kapsama alanını yönetebilmesine yardım etmek.

Bilgisayarda ebeveyn kontrol araçları hakkında çocuklarla anlaşma yapmak

Açıklama:

Bilgisayar ve benzeri araçlarda ebeveyn kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocuklarla anlaşma yaparak çocukları bu araçlardan uzak tutmak değil, tersine onları bu araçları kullanmaya özendirmek.
Bilgisayar ve benzeri araçlarda ebeveyn kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocuklarla anlaşma yaparak çocukları bu araçlardan uzak tutmak.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Bireyin gerek toplumun norm ve değerlerini içselleştirerek, gerekse toplumsal rollerimizi (çocuk, anne, baba, işçi arkadaş, vatandaş vb.) öğrenerek toplumun üyeleri hâline geldiği öğrenme sürecine ne ad verilir?

Toplumsallaşma (sosyalizasyon)

Rasyonalleşme (Rasyonilizasyon)

Normalleşme (Normalizasyon)

Sayısallaşma (Dijitalizasyon)

Yüzeyselleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aileden sonra gelen temel toplumsallaşma unsurları aşağıdakilerden hangisidir?
I. okul ve akran grupları
II. kitle iletişim araçları
III. dijital platformlar
IV. iş yaşamı

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Aileden sonra gelen temel toplumsallaşma unsurları şunlardır: okul ve akran grupları, kitle iletişim araçları, dijital platformlar ve iş yaşamı.
I. okul ve akran grupları
II. kitle iletişim araçları
III. dijital platformlar
IV. iş yaşamı

Doğru Cevap: C

Soru 13

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2018 yılında yaptığı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırmasının sonuçlarına göre, İnternet kullanan bireylerin oranı kaçtır?

%93,9

%12,9

%72,9

%32,9

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 14

Ebeveynler dijital dünyada çocuklarıyla kurdukları ilişkilerde aşağıdaki ilkelerden hangisiyle hareket etmeyi bir alışkanlığa dönüştürebilirse çocuklara güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi tesis edebilir?
I. Çocukların dünyasını benimsemek ve kabullenmek
II. İletişim araçlarını kullanırken saygılı olmayı öğretmek
III. Birlikte ekransız zamanlar formüle etmek ve deneyimlemek
IV. Bilgisayar ve benzeri araçlarda ebeveyn kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocuklarla anlaşma yaparak çocukları bu araçları kullanmaya özendirmek
V. Sosyal medyadaki dijital kapsama alanını ve ününü yönetebilmesine yardım etmek

I ve III

I ve IV

I, II, III

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Ebeveynler dijital dünyada çocuklarıyla kurdukları ilişkilerde şu ilkelerle hareket etmeyi bir alışkanlığa dönüştürebilirse çocuklara güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi tesis edebilir:
• Çocukların dünyasını benimsemek ve kabullenmek,
• İletişim araçlarını kullanırken saygılı olmayı öğretmek,
• Birlikte ekransız zamanlar formüle etmek ve deneyimlemek,
• Bilgisayar ve benzeri araçlarda ebeveyn kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocuklarla anlaşma yaparak çocukları bu araçları kullanmaya özendirmek,
• Sosyal medyadaki dijital kapsama alanını ve ününü yönetebilmesine yardım etmek,
• Eğer yüz yüze iken söyleyemeyeceğin/yapamayacağın bir şey varsa bunu Skype, Facebook ya da herhangi bir sosyal medya platformunda da yazmama/yapmama kuralı,
• Hangi siteden hangi oyunların ve programların indirileceği konusunda anlaş
I, II, III, IV ve V

Doğru Cevap: E

Soru 15

I. Mahremiyet, bedenin dokunulmazlığıdır. Mahremiyet, tüm sosyal ilişkilerimizin temeli ve kolektivizm ile bireyselliğin kesiştiği karşılıklı saygıya dayalı etik kodların rehberliğinde tecrübe edilmesi gereken dinamik ilişkiler setidir.
II. Mahremiyet, duyguların ve düşüncelerin dokunulmazlığıdır; duygular ve düşünceler bireyseldir ve özerkliğin temel unsurlarıdır.
III. Mahremiyet; kişisel bilgilerin, içerik ve görüntülerin bireyin kendi kontrolümde olmasıdır.
IV. Mahremiyet, bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin katılabilmesidir.
V. Mahremiyet, istediğimiz kişilerle istediğimiz zaman ve yerde iletişime geçebilmektir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi mahremiyet kavramını özetlemede doğru ifadelerdir?

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve V

II, III ve V

Açıklama:

Bireysel ve sosyal ilişkilerimizin temeli olan mahremiyeti bir çok açıdan değerlendirdiğimizde şöyle özetleyebiliriz:
• Mahremiyet, bedenin dokunulmazlığıdır. Mahremiyet, tüm sosyal ilişkilerimizin temeli ve kolektivizm ile bireyselliğin kesiştiği karşılıklı saygıya dayalı etik kodların rehberliğinde tecrübe edilmesi gereken dinamik ilişkiler setidir.
• Mahremiyet, duyguların ve düşüncelerin dokunulmazlığıdır; duygular ve düşünceler bireyseldir ve özerkliğin temel unsurlarıdır.
• Mahremiyet; kişisel bilgilerin, içerik ve görüntülerin bireyin kendi kontrolümde olmasıdır.
• Mahremiyet, bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin katılabilmesidir.
• Mahremiyet, istediğimiz kişilerle iletişime geçebilmektir.
I, II, III ve IV

Doğru Cevap: C

Soru 16

“Tüketim Toplumunda Çocuğun Yitişi” adlı makalede boş zamanı olmayan ve sürekli yorgun olan anne-babanın çocuğu giderek evdeki iletişim araçlarına doğru ittiklerini öne süren düşünür/düşünürler aşağıdakilerden hangisidir?

İçin ve Akçalı

S. Livingstone

V. Milenkova

Ghosh ve arkadaşları

Z. Bauman

Açıklama:

İçin-Akçalı’nın (2014) “Tüketim Toplumunda Çocuğun Yitişi” adlı makalesinde de işaret ettiği üzere, boş zamanı olmayan ve sürekli yorgun olan anne-baba giderek çocuğu evdeki iletişim araçlarına doğru itiyor. Çocuk anne-babasından çok gününün büyük kısmını bu araçların “gözetiminde” geçiriyor. Ailenin çocuklara hayata dair bir şeyler öğretmek için ayırdığı boş zaman, paylaşım zamanı olma niteliğini kazanamıyor. Bu boş zamanlar, çocuğa ayrılamayan zamanların bedeli olarak daha çok tüketme ve eğlenceye yönelik olarak dolduruluyor. Medya ailenin boş bıraktığı hayata dair bilgi paylaşım alanını da ele geçiriyor.
İçin ve Akçalı

Doğru Cevap: A

Soru 17

Serbest (permissive), Otoriter (authoritarian) ve Buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli önerisi aşağıdakilerden hangi yazara aittir?

Baumrind

Ghosh

Özçelik

Milenkova

Zwitter

Açıklama:

Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır. Serbest modeli benimseyen ebeveynler cezalandırıcı bir yaklaşıma sahip değildir, çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilemektedir. Karar almada çocuğa danışmaktadır ve bilgilendiricidir. Otoriter modeli benimseyen ebeveyn, çocuğu belli kurallara göre şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır, bu kurallar genellikle daha yüksek bir otorite tarafından belirlenmiş teolojik standartlar olabilmektedir. Çocuğun itaat etmesini bir erdem olarak değerlendirir ve cezalandırıcı ve zorlayıcı önlemler kullanır. Buyurgan ebeveyn ise çocukların etkinliklerinin akılcı ve sonuç odaklı olmasına dikkat eder, kararlarının arkasında yatan nedenleri çocukla paylaşır, sonuç olarak kendi yetişkin görüşünü dayatır, ancak çocuğun bireysel ilgilerinin de farkındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Cezalandırıcı bir yaklaşıma sahip değildir, çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilemektedir.

Karar almada çocuğa danışmaz ama bilgilendirir.

Çocuğu belli kurallara göre şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır, bu kurallar genellikle daha yüksek bir otorite tarafından belirlenmiş teolojik standartlar olabilmektedir.

Çocuğun itaat etmesini bir erdem olarak değerlendirir ve cezalandırıcı ve zorlayıcı önlemler kullanır.

Buyurgan ebeveyn ise çocukların etkinliklerinin akılcı ve sonuç odaklı olmasına dikkat eder, kararlarının arkasında yatan nedenleri çocukla paylaşır, sonuç olarak kendi yetişkin görüşünü dayatır, ancak çocuğun bireysel ilgilerinin de farkındadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 19

Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır. Otoriter modeli benimseyen ebeveyn tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

Cezalandırıcı bir yaklaşıma sahip değildir.

Çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilemektedir.

Karar almada çocuğa danışmaktadır ve bilgilendiricidir.

Çocuğu belli kurallara göre şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır.

Çocukların etkinliklerinin akılcı ve sonuç odaklı olmasına dikkat eder, kararlarının arkasında yatan nedenleri çocukla paylaşır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi buyurgan ebeveyn modeline uygun tutumdur?

Çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilemektedir.

Karar almada çocuğa danışmaktadır ve bilgilendiricidir.

Çocuğun itaat etmesini bir erdem olarak değerlendirir ve cezalandırıcı ve zorlayıcı önlemler kullanır.

Çocukların etkinliklerinin akılcı ve sonuç odaklı olmasına dikkat eder, kararlarının arkasında yatan nedenleri çocukla paylaşır.

Kendi yetişkin görüşünü dayatmaz ve çocuğun bireysel ilgilerinin de farkında değildir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ‘toplumsallaşma’ olgusunu doğru olarak ifade etmez?

Toplumsallaşma, bireye toplumsal yapılar ve ilişkiler içinde bir benlik duygusu kazandırır.

Toplumsallaşma sürecinde aile ilişkileri, toplum ve genel olarak yaşamın hangi değerler etrafında işlediğini öğrenilir ve içselleştirilir.

Toplumsallaşma sosyal çevreden öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama sürecidir.

Toplumsallaşma bireylerin başkalarıyla ilişki içindeyken gerçekleştirdiği bir sosyal öğrenme biçimidir.

Toplumsallaşma sadece çocukluk dönemini kapsayan bir olgu olarak görülmektedir.

Açıklama:

DİJİTAL TOPLUMSALLAŞMA (SOSYALİZASYON) VE AİLENİN İŞLEVLERİNDE YAŞANAN DÖNÜŞÜMLER
Toplumsallaşma sadece çocukluk dönemini kapsayan bir olgu olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Hangisi çocukların teknoloji bilgisini ebeveynlerine aktarmasıyla ve bu türden bilgileri onlardan çok ender almasıyla ilgilidir?

Akran akışı

Ebeveyn akışı

Eğitim akışı

Teknoloji akışı

Dijital ortamdaki sosyalizasyon akışı

Açıklama:

Dijital Sosyalizasyon ve Aile İlişkileri
Ebeveyn akışı

Doğru Cevap: B

Soru 23

Hangisi bireylerin dünyanın farklı mekanlarında gerçekleşen birçok şey hakkında öğrenme, görüş ve hissiyat geliştirme deneyimi kazanmasını ve dünyadaki çeşitli olaylar hakkında anlık ve uzun süreli bilgiler edinmesini sağlar?

Sosyal medya ve ağlar

Aile bireyleri

Arkadaş çevresi

Yazılı basın

Okul süreçleri

Açıklama:

Dijital Sosyalizasyon ve Aile İlişkileri
Sosyal medya ve ağlar

Doğru Cevap: A

Soru 24

Araştırma bulgularına göre hangisi çocukların aileleriyle geçirdikleri zamanı azaltmakta, bilgisayar başında çok vakit geçirmelerine yol açmakta, aile içi çatışmaya daha çok neden olmakta, insanların yüz yüze zaman geçirmelerini daha fazla engellemekte, günlük ilişkileri daha çok aksatmakta ve daha fazla zaman kaybına neden olmaktadır?

Aile yaşamı

Okul ortamı

Uzun süreli internet kullanımı

Bireyler arasındaki kişisel ilişkiler

Akrabalık ilişkileri

Açıklama:

Ailede Dijital Ortam
Uzun süreli internet kullanımı

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdaki cümleyi hangisi doğru biçimde tamamlar?
“18 yaş altı çocukların internet kullanımı üzerine yapılan bir araştırmaya göre, internet kullanıcıları arasında en hızlı büyüyen grubun ……………………………….. olduğu belirlenmiştir.”

spor lisesi öğrencileri

meslekî açık öğretim liselerinde okuyanlar

örgün meslekî ve teknik eğitim okullarında okuyanlar

okul öncesi dönemindeki çocuklar

orta okul dönemindeki çocuklar

Açıklama:

Çocukların İnternet Kullanma Pratiklerinin Boyutları
okul öncesi dönemindeki çocuklar

Doğru Cevap: D

Soru 26

Hangisi dijital dünyada güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisinin oluşturulması açısından önem taşımaz?

Ebeveynlerin çocuklarının dünyasını benimsemeleri ve kabullenmeleri, çocukları ile birlikte ekransız zamanlar deneyimlemeleri.

Ebeveynlerin bilgisayar ve benzeri araçlarda kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocukları ile anlaşma yaparak onları bu araçları kullanmaya özendirmeleri.

Ebeveynlerin çocukları ile hangi siteden hangi oyunların ve programların indirileceği konusunda anlaşmaları; internete girilecek zamanı ve bu araçları nerede kullanacağı hakkında ilkeleri belirlemeleri.

Ebeveynlerin çocuklarına “Eğer yüz yüze iken söyleyemeyeceğin/yapamayacağın bir şey varsa bunu Skype, Facebook ya da herhangi bir sosyal medya platformunda da yazmama/yapmama” kuralını benimsetmeleri.

Ebeveynlerin çocuklarını sosyal medyadaki dijital kapsama alanını ve ününü yönetme konusunda özgür bırakmaları ancak gerekli gördüklerinde fişi çekmekle tehdit etmeleri.

Açıklama:

Ailede İnternet: Gözetim ve Özerklik Dengesi
Ebeveynlerin çocuklarını sosyal medyadaki dijital kapsama alanını ve ününü yönetme konusunda özgür bırakmaları ancak gerekli gördüklerinde fişi çekmekle tehdit etmeleri.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Uluslararası gerçekleştirilmiş araştırma bulgularına göre hangisi çocukların internette en fazla maruz kaldıkları durumlardan biri değildir?

Zorbalık ve alay, kötü ve argo sözler ve zararlı içerikler

Hoş olmayan yönlendirmeler, küçük düşürücü ve saldırgan görüntü ve içerikler

Dahil oldukları yaş gruplarına ilişkin bilgi ve beceri aktarımı hedefleyen programlar

Her türlü cinsel istismar, şiddet içerikleri

İstenmeyen kişisel bilgi, içerik ve görüntülerin izinsiz yaygınlaştırılması

Açıklama:

İNTERNETTE ÇOCUKLARI BEKLEYEN RİSKLER VE RİSKLERİN YÖNETİMİ
Dahil oldukları yaş gruplarına ilişkin bilgi ve beceri aktarımı hedefleyen programlar

Doğru Cevap: C

Soru 28

Hangisi bireysel ve sosyal ilişkilerin temeli olan mahremiyeti ifade etmez?

Bireyin istediği kişilerle iletişime geçebilmesidir.

Duyguların, düşüncelerin ve bedenin dokunulmazlığıdır.

Kişisel bilgilerin, içerik ve görüntülerin bireyin kendi kontrolünde olmasıdır.

Bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin ebeveynlerinin ve ailesinin katılabilmesidir.

Tüm sosyal ilişkilerimizin temeli ve kolektivizm ile bireyselliğin kesiştiği karşılıklı saygıya dayalı etik kodların rehberliğinde tecrübe edilmesi gereken dinamik ilişkiler setidir.

Açıklama:

Sosyal Medya Ortamlarında Çocuklar ve Mahremiyet
Bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin ebeveynlerinin ve ailesinin katılabilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hangisi 25 ülkede yirmi bin çocukla konuşularak yürütülen Avrupa Çevrimiçi Çocuklar Projesinin (2009-2013) sonuç raporunda yer almamıştır?

Ülkelerin çocuklara yönelik güvenli internet ortamı bulunmaktadır.

Çocukların yüzde 85’i Facebook kullanmakta ve bu sayının yarısı hesabını herkese görünür bir şekilde ayarlamaktadır.

Çocukların %9.6’sı internet üzerinden üzücü bir durumla karşılaştıklarını ifade ederken ailelerin yarısının bu durumdan haberdar olduğu görülmüştür.

Çocukların yüzde 15’i zararlı bilgiler içeren web sitelerini ziyaret ettiklerini belirtmiştir.

Türkiye’de babaların internet kullanımı yüzde 49 oranındayken annelerin kullanım oranları sadece yüzde 24’te kalmıştır.

Açıklama:

Sosyal Medya Ortamlarında Çocuklar ve Mahremiyet
Ülkelerin çocuklara yönelik güvenli internet ortamı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ebeveynlerin çocuklarının internet güvenliği, mahremiyet bilgi ve becerilerini geliştirmek için yapması gerekenlerden biri değildir?

Çocuklarının mevcut güvenlik kontrolünü ve mahremiyet/özel alan ayarlarını iyi bir şekilde kullanmalarını sağlamalılar.

Sanal ortamlarda üretilen ve paylaşılan içerikleri sert önlemlerle kısıtlamalı ve denetlemeliler.

Çocuklarının özellikle sosyal network sitelerini kullanırken nasıl güvende olunacağının kavramasını sağlamalılar.

Çocuklarına model olmalı, saygılı ve esnek olmalı; dijital dünyanın riskleri karşısında farkındalık geliştirmeliler.

Okul temelli eğitim programlarından, akran networklerinde küçüklerin yetişkinlerle ilişkilerinde nasıl davranması ve konuşması gerektiğine ilişkin internet güvenliği stratejilerinden faydalanmalılar.

Açıklama:

Çocukların İnternet Güvenliği Bilgi ve Becerilerini Geliştirici Ebeveyn Tutumları
Sanal ortamlarda üretilen ve paylaşılan içerikleri sert önlemlerle kısıtlamalı ve denetlemeliler.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Toplumsallaşmayı, sosyal çevreden öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama süreci olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Livingston

Corsaro

Binark

Parsons

Ghosh

Açıklama:

Toplumsallaşma bireylerin başkalarıyla ilişki içindeyken gerçekleştirdiği bir sosyal öğrenme biçimidir.
Parsons’a göre toplumsallaşma sosyal çevreden öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama sürecidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Dijital enformasyon teknolojilerinde yaşanan devrimlerin insan etkinliğinin ve sosyal ilişkilerin tüm alanlarına yayılma özelliği nedeniyle, dijitalleşmenin ve ağ toplumu özelliklerinin yeni toplumsal, kültürel ve ekonomik ilişkilerin ve bütünlüğün çözümlenmesinde başlangıç noktası olduğuna işaret eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

S. Hall

S. Livingstone

M. Castells

T. Van Dijk

Z. Bauman

Açıklama:

Castells ağ toplumu sayesinde toplumun maddi ve kültürel temellerinin derinden dönüştüğünü ve sosyal ilişkilerin ağ toplumu etrafında örgütlendiğini öne sürmektedir.
Manuel Castells (2004), dijital enformasyon teknolojilerinde yaşanan devrimlerin insan etkinliğinin ve sosyal ilişkilerin tüm alanlarına yayılma özelliği nedeniyle, dijitalleşmenin ve ağ toplumu özelliklerinin yeni toplumsal, kültürel ve ekonomik ilişkilerin ve bütünlüğün çözümlenmesinde başlangıç noktası olduğuna işaret etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sosyalizasyonun en önemli aktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital platformlar

Aile

Okul ve akran grupları

İş yaşamı

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Aileden sonra gelen temel toplumsallaşma unsurları şunlardır: okul ve akran grupları, kitle iletişim araçları, dijital platformlar ve iş yaşamı.
Sosyalizasyonun en önemli aktörü ailedir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

…………………… (2016) dijital ortamlarda insanların becerileri kullanarak dört tip akış oluşturduklarını tespit etmektedir: Akran akışı, ebeveyn akışı, eğitim akışı ve teknoloji akışı.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Ghosh ve arkadaşları

Bayraktutan ve Sütçü

Scarcelli ve Riva

İçin veAkçalı

Livingston

Açıklama:

Akran akışı, ebeveyn akışı, eğitim akışı ve teknoloji akışı hakkında bilgi sayfa 186 da bulunmaktadır.
Scarcelli ve Riva (2016) dijital ortamlarda insanların becerileri kullanarak dört tip akış oluşturduklarını tespit etmektedir: Akran akışı, ebeveyn akışı, eğitim akışı ve teknoloji akışı.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki hangi düşünürler tarafından yapılan çalışmada, yaygın internet kullanan ve bilgisayar oyunları ile zamanını geçiren çocukların sosyal gelişimlerinin önemli ölçüde gerilediği, bu çocukların özgüvenlerinin düşük, sosyal kaygı düzeylerinin ve saldırganlık davranışlarının yüksek olduğu bulunmuştur?

Ghosh ve arkadaşları

Bayraktutan ve Sütçü

Scarcelli ve Riva

İçin ve Akçalı

Holman ve arkadaşları

Açıklama:

Kontrolsüz internet kullanımı ise çocuğun ve gencin fiziksel, psikolojik, sosyal ve bilişsel gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.
Holman ve arkadaşları (2005) tarafından yapılan çalışmada yaygın internet kullanan ve bilgisayar oyunları ile zamanını geçiren çocukların sosyal gelişimlerinin önemli ölçüde gerilediği, bu çocukların özgüvenlerinin düşük, sosyal kaygı düzeylerinin ve saldırganlık davranışlarının yüksek olduğu bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2018 yılında yaptığı Hane halkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırmasının sonuçlarına göre, İnternet kullanan bireylerin oranı % kaçtır?

58,5

65,5

68,6

72,9

80,4

Açıklama:

Bilgisayar ve İnternet kullanımı 2018 yılında 16-74 yaş grubundaki bireylerde sırasıyla %59,6 ve %72,9 oldu.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2018 yılında yaptığı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri (BT) Kullanım Araştırmasının sonuçlarına göre, İnternet kullanan bireylerin oranı %72,9 oldu.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Baumrind’e göre kaç tip kontrol modeli bulunmaktadır?

Açıklama:

Çocukların dijital risklere karşı korunmasına yönelik ebeveyn tutumları farklılaşmaktadır.
Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

2016 yılında PEW’in yaptığı saha çalışmasına göre, Ebeveynlerin yüzde kaçı, ebeveyn kontrol uygulamalarını çocuklarının akıllı telefonlarına yüklemekte ve uygun olmayan online uygulamaları böylece filtreleyip engellemektedir?

Açıklama:

Wisniewski ve arkadaşlarının yürüttüğü bir çalışma ise bu tür bir ticari olarak satın alınan filtre ve engelleme uygulamasının online güvenlik konusunda çok ağır bir ebeveyn gözetimi ve sınırlaması anlamına geldiğine ve çocukların ve gençlerin özel alan ve özerklik ihtiyaçlarını tümüyle görmezden geldiğine işaret etmektedir.
2016 yılında PEW’in yaptığı saha çalışmasına göre, ebeveynler çocuklarının dijital araçları kullanımını izlemek için çok çeşitli stratejiler benimsemektedir: Ebeveynlerin yüzde 16’sı ebeveyn kontrol uygulamalarını çocuklarının akıllı telefonlarına yüklemekte ve uygun olmayan online uygulamaları böylece filtreleyip engellemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Ayın Karanlık Yüzü: Yeni Medya ve Etik adlı çalışmalarında, bireyin, özel yaşamının ne kadarını çevreye açacağına oran ve şekline kendi iradesi ile karar vermesi gerekmekte olduğuna dikkat çeken düşünür veya düşünürler aşağıdakilerden hangisidir?

Scarcelli ve Riva

İçin veAkçalı

Livingston

Binark ve Bayraktutan

Castells

Açıklama:

Özellikle, kişinin cinsel yaşamı ve cinsel tercihleri, dinsel tercihleri, etnik kökeni, sağlık bilgileri vb. konular hassas verilerdir ve özel korumayı hak ederler.
Binark ve Bayraktutan’ın (2013: 57) Ayın Karanlık Yüzü: Yeni Medya ve Etik adlı çalışmalarında da dikkat çektiği üzere, bireyin, özel yaşamının ne kadarını çevreye açacağına oran ve şekline kendi iradesi ile karar vermesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Çocuklara online kur yapma ve pedofili eylemleri toplumda en az tolerans gösterilen ancak suç yasalarında da giderek daha çok yer verilen suç eylemleri hâline gelmekte olduğunu belirten düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Livingston

Corsaro

Binark

Parsons

Ghosh

Açıklama:

Sayfa 195’de İngiltere’de Çocuk İstismarı Göstergeleri Raporu açıklaması bulunmaktadır.
Livingstone’a (2009: 157) göre, çocuklara online kur yapma ve pedofili eylemleri toplumda en az tolerans gösterilen ancak suç yasalarında da giderek daha çok yer verilen suç eylemleri hâline gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

"............, insanların kendi toplumsal dünyalarının davranış standartlarını, normlarını, kurallarını ve değerlerini benimsemeye ikna edildiği süreçler olarak ifade edilmiştir" ifadesindeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Bireyselleşme

Yalnızlaşma

Toplumsallaşma

Yoğunlaşma

Kuralsızlaşma

Açıklama:

Toplumsallaşma (sosyalizasyon) bireyin gerek toplumun norm ve değerlerini içselleştirerek, gerekse toplumsal rollerimizi (çocuk, anne, baba, işçi arkadaş, vatandaş vb.) öğrenerek toplumun üyeleri hâline geldiği öğrenme sürecidir. Toplumsallaşma, insanların kendi toplumsal dünyalarının davranış standartlarını, normlarını, kurallarını ve değerlerini benimsemeye ikna edildiği süreçler olarak ifade edilmiştir. Sosyalizasyonun en önemli aktörü ailedir. İçinde bulunduğumuz toplumun kültürel ve sosyal kurallarını ve değerlerini öğrenerek toplumun bir parçası hâline gelme sürecimizin en önemli aktörleri aile ve okuldur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

"Toplumsallaşma, sosyal çevreden öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama sürecidir" ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Hall

Livingstone

Bauman

Binark

Parsons

Açıklama:

Toplumsallaşma, bireye toplumsal yapılar ve ilişkiler içinde bir benlik duygusu kazandırır. Parsons’a göre ise toplumsallaşma sosyal çevreden
öğrenilen rollerin içselleştirilmesi ve uyum sağlama sürecidir. Toplumsallaşma süreci boyunca bireyler toplumsal sistem içindeki davranış standartlarını
değerler, normlar ve tutumlar olarak adım adım öğrenir, içselleştirir ve kendi kişisel düşünce ve eylemleri için kullanırlar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Bireyler arasındaki kişisel ilişkiler, aile, örgütlenmenin toplumun işleyişinde sosyal ilişkilerin önemine aşağıdakilerden hangisi işaret etmektedir?

Toplumsallaşma

Sosyal sermaye

Bireyselleşme

Postmodern

Sosyal bütünleşme

Açıklama:

Sosyal ilişkiler, aynı zamanda toplumun temel bir unsurunu oluşturur ve topluluk içinde kaynaşma ve bağlanma için farklı yollar sunar. Bireysel ve toplumsal seviyede, toplumsal ağların, iletişimin ve temasların önemi sosyal sermaye
olarak adlandırılmaktadır. Sosyal sermaye kavramı, bireyler arasındaki kişisel ilişkiler, aile, örgütlenmenin toplumun işleyişinde sosyal ilişkilerin önemine
işaret etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, Scarcelli ve Riva'nın dijital ortamlarda insanların becerileri kullanarak oluşturdukları akışlardan biri değildir?

Akran akışı

Ebeveyn akışı

Eğitim akışı

Sosyal akış

Teknoloji akışı

Açıklama:

Çocuğun dijital ortamdaki sosyalizasyonu incelendiğinde bu platformda da bir akran kültürü oluşturdukları görülmektedir. Scarcelli ve Riva dijital ortamlarda insanların becerileri kullanarak dört tip akış oluşturduklarını tespit etmektedir: Akran akışı, ebeveyn akışı, eğitim akışı ve teknoloji akışı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

" ........ ........., teknoloji ve medyaya yönelik bilgilerin ders olarak okullarda işlenmesini ifade etmektedir" cümlesindeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Sosyal akış

Eğitim akışı

Ebeveyn akışı

Teknoloji akışı

Akran akışı

Açıklama:

Ebeveyn akışı, çocukların teknoloji bilgisini ebeveynlerine aktarmasıyla ve nadiren de olsa ebeveynlerin bu türden bilgileri çocuklarına aktarmasıyla ilgilidir. Eğitim akışı, teknoloji ve medyaya yönelik bilgilerin ders olarak okullarda işlenmesini ifade etmektedir. Teknoloji akışı ise teknik işlevsel becerilerin kullanımıyla ilgilidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Bireyin dijital medyayı kullanımı sırasında maruz kaldığı dijital içeriklerin ve görüntülerin sonucu gerçekleştirdiği öğrenme sürecine ne ad verilir?

Dijital güç

Digital göç

Dijital kültürleşme

Dijital sosyalizasyon

Medya okuryazarlığı

Açıklama:

Dijital sosyalizasyon bireyin dijital medyayı kullanımı sırasında maruz kaldığı dijital içeriklerin ve görüntülerin sonucu gerçekleştirdiği öğrenme sürecidir. Dijital sosyalizasyon ortamında bireyler bilişsel motivasyonlarını harekete geçirir,
yeni bilgi ve beceriler kazanırlar, başkalarıyla kurdukları ilişkilerde sosyal beceriler edinirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, dijital risklere ilişkin Baumrind'e göre ebeveynlerin cezalandırıcı bir yaklaşıma sahip olmadığı; çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilediği modeli ifade eder?

Serbest model

Otoriter model

Buyurgan model

Kapsayıcı model

Dışlayıcı model

Açıklama:

Çocukların dijital risklere karşı korunmasına yönelik ebeveyn tutumları farklılaşmaktadır. Ebeveyn-çocuk arasındaki güç ilişkileri, ebeveynlerin
çocukları koruma ve kontrol etme tutumlarında açıkça görülür hale gelmektedir. Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve
buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır. Serbest modeli benimseyen ebeveynler cezalandırıcı bir yaklaşıma sahip değildir, çocuklarının istek ve eylemlerine karşı kabul edici ve olumlu bir tutum sergilemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, dijital risklere karşı Baumrind'e göre ebeveynin, çocuğu belli kurallara göre şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalıştığı modeli ifade eder?

Buyurgan model

Serbest model

Kapsayıcı model

Dışlayıcı model

Otoriter model

Açıklama:

Çocukların dijital risklere karşı korunmasına yönelik ebeveyn tutumları farklılaşmaktadır. Ebeveyn-çocuk arasındaki güç ilişkileri, ebeveynlerin
çocukları koruma ve kontrol etme tutumlarında açıkça görülür hale gelmektedir. Baumrind’e (1966) göre serbest (permissive), otoriter (authoritarian) ve
buyurgan (authoritative) olmak üzere üç tip kontrol modeli bulunmaktadır.
Otoriter modeli benimseyen ebeveyn, çocuğu belli kurallara göre şekillendirmeye ve kontrol etmeye çalışır, bu kurallar genellikle daha yüksek bir otorite
tarafından belirlenmiş teolojik standartlar olabilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Ebeveynlerin dijital dünyada çocuklarıyla kurdukları ilişkiler ve çocuklara güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi tesis edebilmelerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Çocukların dünyasını benimsemek ve kabullenmek

İletişim araçlarını kullanırken saygılı olmayı öğretmek

Birlikte ekransız zamanlar formüle etmek ve deneyimlemek

Hangi siteden hangi oyunların ve programların indirileceği konusunda çocuğu serbest bırakmak

İnternete girilecek zamanı ve bu araçları nerede kullanacağı hakkında ilkeler
belirlemek

Açıklama:

Ebeveynler dijital dünyada çocuklarıyla kurdukları ilişkilerde şu ilkelerle hareket etmeyi bir alışkanlığa dönüştürebilirse çocuklara güvenli bir internet ortamı ve güvene dayalı bir ebeveyn-çocuk ilişkisi tesis edebilir:
• Çocukların dünyasını benimsemek ve
kabullenmek,
• İletişim araçlarını kullanırken saygılı olmayı
öğretmek,
• Birlikte ekransız zamanlar formüle etmek ve deneyimlemek,
• Bilgisayar ve benzeri araçlarda ebeveyn kontrol araçlarının nasıl kullanılacağı ve sınırları hakkında çocuklarla anlaşma yaparak çocukları bu araçları kullanmaya özendirmek,
• Sosyal medyadaki dijital kapsama alanını ve ününü yönetebilmesine yardım etmek,
• Eğer yüz yüze iken söyleyemeyeceğin/yapamayacağın bir şey varsa bunu Skype, Facebook ya da herhangi bir sosyal medya platformunda da yazmama/yapmama kuralı,
• Hangi siteden hangi oyunların ve programların indirileceği konusunda anlaşmak,
• İnternete girilecek zamanı ve bu araçları
nerede kullanacağı hakkında ilkeler belirlemek,
• Fişi çekmekle tehdit etmek yerine onu korkutan, şüpheye düşüren, utandıran, alaya alan şeyler olduğunda bunları paylaşabilmesi için ona güven vermek. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bireysel ve sosyal ilişkilerimizin temeli olan mahremiyete ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Mahremiyet, duyguların ve düşüncelerin dokunulmazlığıdır.

Mahremiyet, bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin katılmamasıdır.

Mahremiyet; kişisel bilgilerin, içerik ve görüntülerin bireyin kendi kontrolümde
olmasıdır.

Mahremiyet, istediğimiz kişilerle iletişime geçebilmektir.

Mahremiyet, bedenin dokunulmazlığıdır.

Açıklama:

Bireysel ve sosyal ilişkilerimizin temeli olan mahremiyeti bir çok açıdan değerlendirdiğimizde şöyle özetleyebiliriz:
• Mahremiyet, bedenin dokunulmazlığıdır. Mahremiyet, tüm sosyal ilişkilerimizin temeli ve kolektivizm ile bireyselliğin kesiştiği karşılıklı saygıya dayalı etik kodların rehberliğinde tecrübe edilmesi gereken dinamik ilişkiler setidir.
• Mahremiyet, duyguların ve düşüncelerin dokunulmazlığıdır; duygular ve düşünceler bireyseldir ve özerkliğin temel unsurlarıdır.
• Mahremiyet; kişisel bilgilerin, içerik ve görüntülerin bireyin kendi kontrolümde
olmasıdır.
• Mahremiyet, bireyle ilgili alınan karar süreçlerine söz konusu bireyin katılabilmesidir.
• Mahremiyet, istediğimiz kişilerle iletişime geçebilmektir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

Demografik dönüşümün ilk aşamasında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi mümkündür?

Doğum oranı düşüktür

Kadın başına ortalama 7 veya daha fazla doğum gerçekleşir

Bebeklik ve çocukluk dönemindeki ölümlülük oranı düşüktür

Yaşlı bağımlılık oranları yüksektir

Basit ve küçük aile yapıları yaygınlaşır

Açıklama:

Demografik dönüşümün ilk aşamasında doğum oranları yüksektir. Kadın başına ortalama 7 veya daha fazla doğum gerçekleşir. Ancak yüksek doğum oranına rağmen bebek ve çocuk ölümlülük oranları çok yüksektir. Doğan bebeklerin neredeyse yarısı yetişkinliğe ulaşamadan yaşamını yitirir. Yaşlı ölüm oranları da oldukça yüksektir. Bu yaşlı bağımlılık oranlarının düşük olması anlamına gelir. Aile yapılarında daha çok geniş ve ataerkil aile biçimleri görülür. Bu bilgiler ışığında doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

TÜİK'in 2019 verilerine göre, Türkiye'nin yaşlı nüfus oranları konusunda dünya ülkeleri arasındaki yerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi dorğudur?

Yaşlı nüfus oranlarının en yüksek olduğu ilk 10 ülke arasındadır

Yaşlı nüfus oranlarının en düşük olduğu ilk 10 ülke arasındadır

Yaşlı nüfus oranı, dünya ortalamasından oldukça yüksektir

Yaşlı nüfus oranı, dünya ortalamasına oldukça yakındır

Yaşlı nüfus oranı, dünya ortalamasından oldukça düşüktür

Açıklama:

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2019 verilerine göre Türkiye, yaşlı nüfus oranlarının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 10 ülke arasında değildir. Aynı zamanda Türkiye'deki yaşlı nüfus oranı dünya ortalamasından çok yüksek ya da düşük de değildir. Türkiye'nin yaşlı nüfus oranının dünya ortalamasına oldukça yakın olduğu belirtilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Ataerkillik artar
Doğurganlık azalır
Boşanma oranları artar

Modernlik ve küreselleşme ile birlikte aile sistemlerinde yukarıdaki değişimlerden hangisi ya da hangilerinin gerçekleşmesi daha olasıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Modernlik ve küreselleşme ile birlikte aile sistemleri de değişime uğramaktadır. Modernlik ve küreselleşme ile birlikte ataerkillik gerilemekte, doğurganlık azalmakta, evlilik ve cinselliğe yaklaşım değişmektedir. Bu değişmeler de boşanma oranlarında, tek ebeveynli ailelerde, nikahsız birlikteliklerde artışa neden olmaktadır. Verilenlere göre II ve III'ü içeren D seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Türkiye'nin demografik dönüşümü ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Doğuşta beklenen yaşam süresi 1950’lerin başında 44 iken, 2016-2018 döneminde 78 yıla ulaşmıştır

"Ortanca yaş”, 2000’li yılların başında 26 iken 2018’de 40’a yükselmiştir

Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı 2018 yılında yüzde 20 olmuştur

20-30 yıl önce bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı 2,6 iken günümüzde doğurganlık 1,2 civarındadır

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2019 yılında Türkiye nüfusu 85 milyon 154 bin 997 kişiye ulaşmıştır

Açıklama:

"Ortanca yaş”, 2000’li yılların başında 26 iken 2018’de 40’a değil 32'ye yükselmiştir. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı 2018 yılında yüzde 20 değil 9 olmuştur. 20-30 yıl önce bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı 2,6 iken günümüzde doğurganlık 1,2 değil 2,1 civarındadır. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2019 yılında Türkiye nüfusu 85 milyon değil 83 milyon 154 bin 997 kişiye ulaşmıştır. Doğuşta beklenen yaşam süresi 1950’lerin başında 44 iken, 2016-2018 döneminde 78 yıla ulaşmıştır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Şehirden şehire göçlerin payı yükselmektedir
Köyden şehire göçlerin payı yükselmektedir
2016 yılındaki şehirden köye göç oranı 2009 yılının neredeyse yarısıdır

2009 ile 2016 yılları arasında Türkiye'de iç göçün yönünde yaşanan değişimler ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye’de iç göçte şehirden şehire doğru göçlerin payı yükselmektedir. Ancak köyden şehire, şehirden köye ve köyden köye doğru olan göçlerin payı ise azalma eğilimindedir. 2016 yılındaki şehirden köye göç oranı 2009 yılının neredeyse yarısıdır. Doğru cevap I ve III'ü içeren C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2016 yılındaki araştırmasına göre kadınların ve erkeklerin evlenecekleri kişide aradıkları en önemli özellik aşağıdakilerden hangisinde verilmektedir?

Kadınlara göre ilk kez evlenecek olması, erkeklere göre ilk kez evlenecek olması

Kadınlara göre aynı mezhepten olması, erkeklere göre dindar olması

Kadınlara göre dindar olması, erkeklere göre aynı mezhepten olması

Kadınlara göre iyi eğitimli olması, erkeklere göre ilk kez evlenecek olması

Kadınlara göre bir işinin olması, erkeklere göre ilk kez evlenecek olması

Açıklama:

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çalışması ülkemizde kadınların ve erkeklerin evlenecekleri kişide aradıkları özellikleri ortaya koymuştur. Sonuçlara göre tercihlerin sıralamasında büyük benzerlikler olmakla birlikte en önemli özellik farklılık göstermektedir. Buna göre kadınlar evlenecekleri kişinin bir işinin olmasını en öncelikli görürken erkekler kadının ilk kez evlenecek olmasını en önemli özellik olarak görmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2016 verilerine göre tüm sosyoekonomik statürlerde hanede kadınların en az ve en çok oranla karar alıcı olduğu konular aşağıdakilerden hangisidir?

En çok alışveriş, en az akraba ilişkileri

En çok tatil ve eglence, en az alışveriş

En çok akraba iliskileri, en az tatil ve eglence

En çok çocuklarla ilgili konular, en az alışveriş

En çok alışveriş, en az tatil ve eğlence

Açıklama:

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2016 verilerine göre sosyoekonomik statüye göre kadınların hanede karar alıcı olduğu konular oransal olarak değişebilmektedir. Ancak statüler açısından en çok ve en az karar alıcı olunan konular sıralama olarak değişmemektedir. Buna göre kadınlar oransal olarak en çok alışveriş, en az da tatil ve eğlence konularında karar alıcı konumundadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Dünyanın önde gelen sosyal psikologları arasında yer alan Çiğdem Kağıtçıbaşı'nın önderliğinde yürütülen Çocuğun Değeri araştırmalarına göre aşağıdakilerden hangisi çocuğa atfedilen ekonomik değerlerden birisidir?

Yaşlılıkta anne ve babasına bakım sağlaması

Çocuğun eve neşe vermesi

Anne-babaları birbirine yaklaştırması

Ailenin devamlılığını sağlaması

Ebeveyne toplumsal başarı ve itibar algısı vermesi

Açıklama:

Kağıtçıbaşı ve ekibi tarafından, Çocuğun Değeri araştırmalarında çocuğa atfedilen ekonomik, psikolojik ve sosyal olmak üzere üç farklı değer türü tanımlanmıştır. Çocuğun ekonomik değeri, öncelikle eve ekonomik açıdan gelir getirmesi ve katkı yapması, çocuğun ev işleri yapması ve yaşlılıkta anne ve babasına bakım sağlamasını ifade eder. Dolayısıyla doğru cevap A'dır. Diğer seçeneklerde yer alanlar çocuğun psikolojik ve sosyal değeri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Çocukların psikolojik değeri ön plana çıkmıştır
Çok sayıda çocuk sahibi olmanın anlamı artmıştır
Psikolojik/duygusal yatırımlar sadece çocuklara yönelmiştir

Aşağıdakilerden hangisi, psikolojik veya duygusal bağımlılık modeline göre ailenin temel özelliklerinden birisidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Psikolojik veya duygusal bağımlılık modeline ailede çocukların psikolojik değeri ön plana çıkmıştır. Çok sayıda çocuk sahibi olmanın anlamı azalmıştır. Psikolojik/duygusal yatırımlar hem ebeveynlere hem de çocuklara yönelmiştir. Doğru cevap yalnız I'i içeren A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aile tipolojilerinin yaygınlığı ve değişimi hakkında yürütülen demografik araştırmalardan elde edilen bulgular bir bütün olarak incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye’de tüm aile tipleri arasında çekirdek aile tipi büyük çoğunluğu oluşturmaktadır

Son elli yıl içinde çekirdek aile tipinin yaygınlığı yaklaşık yüzde 10 oranında artmıştır

Son elli yılda ataerkil geniş ailenin yaygınlığı artmaktadır

Dağılmış/çözülmüş ailelerin oranı son elli yılda iki kattan daha fazla bir artış göstermiştir

Geniş aile tipolojilerinin yaygınlığı azalma eğilimindedir

Açıklama:

Aile tipolojilerinin yaygınlığı ve değişimi hakkında yürütülen demografik araştırmalardan elde edilen bulgular bir bütün olarak incelendiğinde Türkiye’de çekirdek aile tipinin, tüm aile tipleri arasında büyük çoğunluğu oluşturduğu görülür. Son elli yıl içinde çekirdek aile tipinin yaygınlığı yaklaşık yüzde 10 oranında artmıştır. Geniş aile tipolojilerinin yaygınlığı azalma eğilimindedir. Bu durum özellikle ataerkil geniş aile için daha belirgindir. Bir başka deyişle ataerkil geniş aile tipinin yaygınlığı azalmaktadır. Dağılmış/çözülmüş ailelerin oranı ise son elli yılda iki kattan daha fazla bir artış göstermiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Türk aile yapısında 1990’lı yıllarda görünür hale gelen değişimi etkileyen faktörlerden birisi değildir?

Orta sınıfın büyümesi

göç

sağlıksız kentleşme

Teknolojik gerilik

yoksulluk

Açıklama:

Türkiye’de orta sınıfın büyümesi, göç, sağlıksız kentleşme, yoksulluk, küreselleşmenin kültürel etkileri gibi büyük çaplı sosyal değişmeler Türk aile yapıları üzerindeki etkileri, 1990’lı yıllarda iyice görünür hâle gelmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi endüstriyel üretim toplumunu geleneksel üretim toplumlarından ayıran bir özelliktir?

Üretim araçlarının aile büyükleri veya akrabaların denetiminde olması

Üretim süreci ve işletme yönetiminin bilimsel metotlara dayalı olması

kişinin sosyal statüsünün ailesine bağlı olması

kişinin güvencesinin genellikle ailesi tarafından sağlanması

Sosyal ilişkilerin zayıf olması

Açıklama:

Endüstriyel üretim ulusal veya uluslararası düzeydeki pazarlara yönelik olarak yapılır ve hem üretim, hem yönetim süreçleri bilimsel yöntemlere göre gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel toplumlardaki evlilik ve aile ilişkilerinin bir özelliği değildir?

Evlilik kararı ve aile yaşamı üzerinde aile üyelerinin etkisi yüksektir.

Aile içi birincil ilişkiler zayıflamıştır.

Toplumsal etkileşim yüksektir.

Kişilerin aile dışı yaşamlarındaki yüz yüze ilişkileri yüksektir.

Aile üyelerinin aynı hanede yaşama eğilimi yüksektir.

Açıklama:

Geleneksel toplumlarda Aile içi birincil ilişkiler zayıflamıştır ifadesi hatalıdır. Tam aksine birincil ilişkiler yüksektir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel aile yapısını değişim ve dönüşüme zorlayan modernleşmeye bağlı olgulardan birisi değildir?

Çekirdek ailelerin sayısındaki artış

Tek ebeveynli ailelerin artması

Tek kişi olarak yaşayanların çoğalması

Ataerkil aile etkisinin artması

eklemli (üvey) aile sayısının artması

Açıklama:

Modern toplumların oluşumuyla aile yapılarındaki dönüşüm, en genel ifadesiyle geniş aile olarak ifade edilen büyük veya karmaşık yapıdaki ailelerin payının azalması ve çekirdek olarak ifade edilen küçük ve basit ailelerin payının artmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisi demografik değişimlerin aile yapısı üzerinde gözlenen etkilerinden birisi değildir?

Doğurganlık oranının azalması

Çocuk sahibi olmanın maliyetinin azalması

Ölüm oranlarının azalması

Boşanma oranlarının artması

hayatta kalan bebek ve çocuk sayısının artması

Açıklama:

Ekonomik yapının endüstrileştiği ve nüfusun daha büyük kesiminin kentlerde yaşamaya başladığı dönemde çocuk sahibi olmanın ve yetiştirmenin maliyeti geçmişe göre önemli düzeyde artar. Ayrıca ailenin ekonomik üretim işlevi azaldığı için çocuktan ekonomik fayda ve beklenti de eskisi kadar yüksek değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Türkiye’deki son yıllarda yaşanan iç göçün yönü açısından aşağıdakilerin hangisi doğrudur?

Köyden kente göç oran olarak değişmemiştir

Göçlerde il içi hareketliliğin payı azalmaktadır

Göçün yönü küçük kentlerden büyük olanlara doğrudur

Göç önemli ölçüde hane fertlerinden bağımsız olarak gerçekleşmektedir

İşgücü göç ederken sermaye yerinde kalmaktadır

Açıklama:

Göçlerin yönü dikkate alındığında, günümüzde Türkiye’de iç göç daha ziyade kentten kente doğru göçler şeklindedir. Köyden kente, şehirden köye ve köyden köye doğru olan göçlerin payı ise azalma eğilimindedir. Bu süreçte göç eden sadece işgücü değil, göç yönünde küçük ve orta büyüklükteki sermaye hareketliliği de yaşanmaktadır. Ayrıca, zaman içinde iller arası göç edenlerin payı azalırken il içi hareketliliğin payı artmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 17

2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması bulgularına göre doğurganlık çağındaki kadınların evlenme ve boşanmalarına ilişkin aşağıda verilen ifadelerin hangisi yanlıştır?

Doğurganlık çağındaki kadınların yüzde 4’ü boşanmış, ayrı yaşıyor ya da duldur

Otuzlu yaşlardan sonraki kadınların yüzde 5’i hiç evlenmemiştir

15-19 yaş aralığındaki kadınların yüzde 5’i evlidir

Hiç evlenmemiş kadınların oranı yaşla beraber hızla düşmektedir

Doğurganlık çağı 15-59 yaş aralığı anlamına gelir

Açıklama:

Doğurganlık çağı 15-49 yaş grubunu kapsamaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 18

Türkiye’de evlilik ile ilgili olarak aşağıda verilen son yıllara ilişkin verilerin hangisi yanlıştır?

Bireyler, potansiyellerini rahatça gerçekleştirebilecekleri birliktelikler istemektedir

insanlar daha az sorumluluk ve görevle yüklü birliktelikler istemektedir

Türkiye’de gençler, dünyadakinin tersine daha geç yaşlarda evlenmektedir

Erkeklerin evlenme yaşı 2001-2019 arasında 26’dan 28’e yükselmiştir

Kadınların evlenme yaşı 2001-2019 arasında 23’den 25’e yükselmiştir

Açıklama:

Bugün sadece Türkiye’de değil dünyada da gençler daha geç yaşlarda evlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Simetrik aile
Akraba-hemşeri bağlarının güçlenmesi
Evde herkesin bir odasının olması
Cinsiyet eşitliği
Çalışma yaşamına katılımın düşüklüğü
Küreselleşen dünya ile bütünleşme eğilimi
Modernleşme ve küreselleşmeye dinamizm kazandırma

Evlilik kuralları denilen toplumsal değerler ve normlara göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1 ve 4

1 ve 2

2 ve 3

4 ve 5

5 ve 6

Açıklama:

Ailelerde erkekler ve kadınların farklı türde görevleri yerine getirebildiği ancak cinsiyetler arasında eşitliğin ve ev içi işbölümünün daha eşitlikçi olduğu aileler simetrik aile olarak isimlendirilmektedir. Bu ailelerin iş yaşamına katılımları ve Küreselleşen dünya ile bütünleşme eğilimleri yüksektir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerin hangisi yoksulluğun aileye olan etkilerinden birisi değildir?

Uygun olmayan ortam ve koşullarda çalışma zorunda kalınması

Çocukların eğitimden uzak kalması

Eşler arasındaki dayanışma duygusunun güçlü olması

Aile bireylerinin suç eğilimlerinin artması

Çevre ile olan ilişkilerin bozulması

Açıklama:

Yoksulluğun aile yapıları üzerindeki başlıca olumsuz etkileri arasında; aile bireylerinde sağlık sorunlarının ortaya çıkması, kadının ve özellikle de çocukların uygun olmayan ortamlarda çalışması, çocukların eğitimden uzaklaşması, ailenin kötü
ortamlarda yaşaması, eşler arasındaki ilişkilerin bozulması, aile içi şiddet, suça eğilim, ailenin parçalanması,
toplumsal çevre ile ilişkilerin bozulması ve ruh sağlığının bozulması sayılabilir

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıda belirtilen hangi aile yapısı post-modern çağın bir ürünü değildir?

Ataerkil Aile

Tek Ebeveynli Aile

Evlilik Dışı Beraber Yaşama

Eklemli Aile

Eşcinsel Evlilik

Açıklama:

Ataerkil Aile yapısı post-modern çağın bir ürünü değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi modern aile yapısını oluşturan dinamiklerden biri değildir?

Birincil ilişkilerin baskın çıkması

Ebeveynlerin çocuklar üzerindeki etkisinin azalması

Sosyal statünün kişisel çaba ile kazanılması

Kırsaldan kentlere göç

Geleneksel tarım üretimini sağlayan sosyal ilişkilerin kopması

Açıklama:

Modern ailenin ortaya çıkmasında uzun süreli ve sosyal etkileşimin güçlü olduğu birincil ilişkiler bakın değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Demografik dönüşüm kuramına göre 1.aşamada aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Yüksek doğum ve ölüm oranları

Yüksek doğum ve azalan ölüm oranları

Azalan doğum ve azalan ölün oranları

Düşük doğum ve düşük ölüm oranları

Nüfus yaşlanması

Açıklama:

Demografik dönüşüm kuramına göre 1.aşamada yüksek doğum ve ölüm oranları gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Türkiye'deki aile yapısında toplumsal değişimlerden en az etkileneni aşağıdakilerden hangisidir?

Aileye özgü kültürel pratikler

Doğurganlık

Evlilik tercihi

Çocuk sahibi olmaya yüklenen anlam

Evlenme ve boşanma hızı

Açıklama:

Aileye özgü kültürel pratikler aile yapısında toplumsal değişimlerden en az etkilenenidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi çocuğa atfedilen ekonomik değeri ifade eder?

Çocuğun ev işleri yapması

Çocuğun ebeveyne toplumsal itibar vermesi

Çocuğun ailenin devamlılığını sağlaması

Çocuğun eve neşe vermesi

Çocuğun anne ve babayı birbirine yakınlaştırması

Açıklama:

Kağıtçıbaşı'nın araştırmasına göre çocuğun ekonomik, psikolojik ve sosyal olmak üzere üç farklı değer türü tanımlanmıştır. Çocuğun ev işleri yapması çocuğa ekonomik değer atfedilmesini anlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi aile değişim kuramına esas teşkil eden Bağımsızlık Modelinde gerçekleşir?

Erkek çocuk tercihinin düşük olması

Geniş aile özelliğine sahip olması

Gelinin statüsünün düşük olması

Nesiller arası duygusal bağlılık olması

Toplumsal ve ailesel düzeyde tipik bir ilişkisellik kültürünün olması

Açıklama:

Erkek çocuğa tercihin düşük olması Bağımsızlık Aile modelinde görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi aile değişim kuramına esas teşkil eden Geleneksel Karşılıklı Bağımlılık modelinde görülür?

Toplumsal ve ailesel düzeyde tipik bir ilişkisellik kültürünün olması

Nesiller arası maddi bağımlılığın en aza inmiş olması

Çocuğun ekonomik değerinin azalıp psikolojik değerinin yükselmesi

Duygusal alanda karşılıklı bağımlılık varken maddi alanda bağımsızlığı olması

Aile ilişkilerinde ataerkilliğin önemini kaybetmesi

Açıklama:

Geleneksel Karşılıklı Bağımlılık Modelinde toplumsal ve ailesel düzeyde tipik bir ilişkisellik kültürü vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aile tipolojisine göre evli bir çift ve evlenmemiş çocuklardan oluşan hane halkı kompozisyonuna aşağıdakilerden hangisi karşılık gelir?

Çekirdek Aile

Ataerkil Geniş Aile

Geçici Geniş Aile

Tek Ebeveynli Aile

Dağılmış Aile

Açıklama:

Çekirdek Aile

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kadınlara dair hangi özellik ataerkil aile tipinin yaygınlığı ile bağlantılı değildir?

Doğurganlığın düşük olması

Ücretsiz aile işçisi olarak çalışma

Kocasından daha düşük eğitimli olma

Kadına yönelik şiddeti bir biçimde doğru bulma

Geleneksel cinsiyet rolüne sahip olma

Açıklama:

Doğurganlığın düşük olması

Doğru Cevap: A

Soru 30

Türkiye’de aile tipolojilerinin yaygınlığı ve değişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de çekirdek aile tipi, tüm aile tipleri arasında büyük çoğunluğu oluşturmaktadır.

Geniş aile tipolojilerinin yaygınlığı azalma eğilimindedir.

Dağılmış/çözülmüş ailelerin oranı ise son elli yılda iki kattan daha fazla bir artış göstermiştir.

Yalnız I

Yalnız I-II

II-III

I-II

I-II-II

Açıklama:

Türkiye’de aile tipolojilerinin yaygınlığı ve değişimi hakkında aşağıdakilerden HEPSİ DOĞRUDUR.

Türkiye’de çekirdek aile tipi, tüm aile tipleri arasında büyük çoğunluğu oluşturmaktadır.

Geniş aile tipolojilerinin yaygınlığı azalma eğilimindedir.

Dağılmış/çözülmüş ailelerin oranı ise son elli yılda iki kattan daha fazla bir artış göstermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisinin Türk aile yapıları üzerindeki etkisi bulunmamaktadır?

Orta sınıfın büyümesi

Göç

Sağlıksız kentleşme

Sağlıksız beslenme

Yoksulluk

Açıklama:

Türkiye’de orta sınıfın büyümesi, göç, sağlıksız kentleşme, yoksulluk, küreselleşmenin kültürel etkileri gibi büyük çaplı sosyal gelişmelerin Türk aile yapıları üzerindeki etkileri, 1990’lı yıllarda iyice görünür h;âle gelmiştir. Bu tarihten sonra, Türkiye’deki aile yapısı ve aile yaşantısı değişimlerini yakından takip etmek üzere geniş çaplı sosyal araştırmalar gerçekleştirilmektedir.
Türkiye’de orta sınıfın büyümesi, göç, sağlıksız kentleşme, yoksulluk, küreselleşmenin kültürel etkileri gibi büyük çaplı sosyal gelişmelerin Türk aile yapıları üzerindeki etkileri, 1990’lı yıllarda iyice görünür hâle gelmiştir. Bu tarihten sonra, Türkiye’deki aile yapısı ve aile yaşantısı değişimlerini yakından takip etmek üzere geniş çaplı sosyal araştırmalar gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

I-Endüstrileşme
II-Kapitalizm
III-Kentleşme
IV-Sekülerleşme
V-Demokrasinin yayılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri modernliği oluşturan toplumsal süreçleri kapsar?

I-IV

I,II,III

I,II,III,IV,V

V,IV,II,I

IV, V

Açıklama:

Modernlik; endüstrileşme, kapitalizm, kentleşme, sekülerleşme, demokrasinin yayılması ve üretim yöntemlerinde bilimsel ölçütlerin kullanılmasını içeren bir dizi toplumsal süreçten oluşmaktadır (Giddens ve Sutton, 2016: 29).

Doğru Cevap: C

Soru 33

Tarımsal üretimin esas olduğu geleneksel toplum yapısından, endüstri üretiminin esas olduğu modern toplum yapısına dönüşümü ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksellik

Aile Yapısı

Bilimsellik

Modernlik

Endüstrileşme

Açıklama:

Modernlik, tarımsal üretimin esas olduğu geleneksel toplum yapısından, endüstri üretiminin esas olduğu modern toplum yapısına dönüşümü ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Modernliğin sonuçlarından biri olan hızlı nüfus artışı hangi alanda istihdam olanaklarını daraltmıştır?

Ekonomi

Tarım

Otomotiv

Kamu

Enerji

Açıklama:

Bu sırada modernliğin bir diğer sonucu olan hızlı nüfus artışı da tarımda istihdam olanaklarını daraltmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I-Doğurganlık ve ölümlülük oranlarının azalmasıyla ailelerin yaşlı (65 ve daha yukarı yaş) ve çok yaşlı (80 ve daha yukarı yaş) üyelerinin sayısı azalır.
II-Doğurganlık oranlarının azaldığı dönemde dünya gelen kişilerin, geçmiş kuşaklara nispetle, ailelerinde daha az sayıda kardeşleri olacaktır.
III-Evliliklerin boşanma ile dağılması, sadece birlikte yaşayan kişilerin birbirinden ayrılmaları anlamına gelmez. Bu süreçte ayrılan kişilerin bağlantıda olduğu ve destek aldığı eşi tarafından akraba sayıları da azalır.
Demografik dönüşüme ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi ya hangileri doğru ifadelerdir?

I,II

I,II,III

II,III

I,III

Açıklama:

Demografik değişimler, aile ilişkilerini ve bu ilişkilerin oluşturduğu ağlarda yer alan bireylerin rollerini çeşitli şekillerde etkiler. Örneğin, doğurganlık oranlarının azaldığı dönemde dünya gelen kişilerin, geçmiş kuşaklara nispetle, ailelerinde daha az sayıda kardeşleri olacaktır. Bu durum, bu kişileri diğer akrabalarıyla olan ilişkilerini ve bağlarını güçlendirmeye yöneltebilir. Benzer bir durum hiç çocuk ya da torun sahibi olmayan kişiler için de geçerlidir. Evliliklerin boşanma ile dağılması, sadece birlikte yaşayan kişilerin birbirinden ayrılmaları anlamına gelmez. Bu süreçte ayrılan kişilerin bağlantıda olduğu ve destek aldığı eşi tarafından akraba sayıları da azalır. Doğurganlık ve ölümlülük oranlarının azalmasıyla ailelerin yaşlı (65 ve daha yukarı yaş) ve çok yaşlı (80 ve daha yukarı yaş) üyelerinin sayısı artar. Ailenin daha genç üyeleri ve genellikle de kadınlar, bu kişilerin bakımı ve bu kişilere ilişkin diğer sorumlulukların yerine getirilmesi konusunda sorumluluk üstlenirler. Yaşlı kişilerin çocukları ve genç akrabaları arasındaki ilişkiler, bu sorumlulukların nasıl ve ne şekilde yerine getirileceğine yönelik uzlaşmaya bağlı olarak yeniden şekillenebilir. Demografik gelişmeleri etkileyen göç unsuru da aile ağı içinde etkileri uzun süren değişimler meydana getirir (United Nations Economic Commission for Europe (UNECE), 2010: 6-7).

Doğru Cevap: D

Soru 36

"Bebek ve çocuk ölümlülük oranlarının yanı sıra, yetişkin yaşlardaki ölüm oranlarının azalmasıyla birlikte, ... ve daha yukarı yaşlara daha fazla sayıda kişi ulaşır. Nüfusta yaşlı bağımlılık oranları geçmişe göre artar."
Yukarıdaki metinde geçen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açıklama:

Bebek ve çocuk ölümlülük oranlarının yanı sıra, yetişkin yaşlardaki ölüm oranlarının azalmasıyla birlikte, 65 ve daha yukarı yaşlara daha fazla sayıda kişi ulaşır. Nüfusta yaşlı bağımlılık oranları geçmişe göre artar.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Nüfus projeksiyonlarına göre 21. yüzyılın ortasında dünya nüfusunda her kaç kişiden biri yaşlı olacaktır?

Açıklama:

Nüfus projeksiyonlarına göre 21. yüzyılın ortasında dünya nüfusunda her 6 kişiden biri yaşlı olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Toplumun kurum ve alanlarının tümünde ya da bazılarında erkeklerin kadınlar üzerindeki sistematik hâkimiyetine ne ad verilir?

Erkeklik

Ataerkillik

Doğurganlık

Cinselerklik

Erklilik

Açıklama:

Ataerkillik: Toplumun kurum ve alanlarının tümünde ya da bazılarında erkeklerin kadınlar üzerindeki sistematik hâkimiyetidir. Günümüzde modern sosyolojide feminist kuramlar toplumlarda erkek egemenliğinin devamının ne şekilde sağlandığını açıklamada öncü olmakta ve buna ilişkin yeni kavramlar geliştirmektedir (Giddens and Sutton, 2016:195).

Doğru Cevap: B

Soru 39

1990’lı yılların sonunda bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı 2,6 iken günümüzde doğurganlık nüfusun yenilenme düzeyi kaç civarındadır?

3,1

1,1

2,1

2,3

3,2

Açıklama:

1990’lı yılların sonunda bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı 2,6 iken günümüzde doğurganlık nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1 civarındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Türkiye’de göç eden nüfus sayısal olarak artmaya devam etmektedir. 2007-2008 yılları arasında göç eden nüfus 1,9 milyon iken 2018-2019 arasında kaç milyon kişiye yükselmiştir?

3,3

2,3

1,3

3,1

3,2

Açıklama:

Türkiye’de göç eden nüfus sayısal olarak artmaya devam etmektedir. 2007-2008 yılları arasında göç eden nüfus 1,9 milyon iken 2018-2019 arasında 2,3 milyon kişiye yükselmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Toplumların demografik dönüşüm ile ilgili verilen ifadelerden hangileri yada hangisi doğrudur?
I.Demografik geçiş de denir
II. Yüksek doğurganlık düzeylerinden düşük ölüm düzeylerine geçiş
III. Yüksek ölümlülük ve yüksek doğurganlık düzeylerinden, düşük ölümlülük ve düşük doğurganlık düzeylerine geçiş

Yalnız II

Yalnız III

I veII

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Demografik Dönüşüm” başlığı altında bulabilirsiniz.
Demografik dönüşüm, Yüksek ölümlülük ve yüksek doğurganlık düzeylerinden, düşük ölümlülük ve düşük doğurganlık düzeylerine doğru geçişi ifade eder

Doğru Cevap: D

Soru 42

Bir dönüşümün demografik dönüşüm olarak adlandırılması için dönüşümün ilk aşamasında kadın başına düşen doğum oranı en az kaç olmalıdır?

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Demografik Dönüşüm” başlığı altında bulabilirsiniz
Demografik dönüşümünü tamamlayan nüfus, sayısal olarak önemli düzeyde artar. Demografik dönüşümün ilk aşamasında kadın başına ortalama 7 veya daha fazla sayıda doğum gerçekleşir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Türkiye’de iç göçlerin yönü dikkate alındığında günümüzde hangisi doğrultudaki göçlerin payı diğerlerine nispetle artmıştır?

Şehirden şehire doğru

Köyden şehire doğru

Şehirden köye doğru

Köyden köye doğru

Kasabadan köye doğru

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Türkiye’de Günümüzde Ailenin Yapısal ve Kültürel Özellikleri” başlığı altında bulabilirsiniz
Türkiye’de göç eden nüfus sayısal olarak artmaya devam etmektedir. 2007-2008 yılları arasında göç eden nüfus 1,9 milyon iken 2018-2019 arasında 2,3 milyon kişiye yükselmiştir. Göçlerin yönü dikkate alındığında, günümüzde Türkiye’de iç göç daha ziyade şehirden şehire doğru göçler şeklindedir. Köyden şehi[1]re, şehirden köye ve köyden köye doğru olan göçlerin payı ise azalma eğiliminde

Doğru Cevap: A

Soru 44

TÜİK 2020 verilerine göre Türk toplumumda ki bireylerde mutluluk oluşturan unsurlar hangisinde çoktan aza doğru doğru bir şekilde verilmiştir?

Kendisi, çocuklar, eş, anne/baba, torunlar

Çocuklar, kendisi, eş, anne/baba, torunlar

Eş, kendisi, çocuklar, anne/baba, torunlar

Anne/baba, eş, kendisi, çocuklar, torunlar

Torunlar, anne/baba, eş, kendisi, çocuklar

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Evlenme, Çocuk Sahibi Olma ve Boşanma” başlığı altında bulabilirsiniz
Bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde; bireylerin dörtte üçü kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtmektedir. Bunu sırasıyla; yüzde 12,8 ile çocuklar, yüzde 3,8 ile kendisi, yüzde 3,7 ile eş, yüzde 2,5 ile anne/baba ve yüzde 1,6 ile torunlar takip etmektedir (TÜİK, 2020b).

Doğru Cevap: B

Soru 45

1975 ile 2003 yılları arasında Türk toplumu için çocuğun değeri araştırma sonucuna göre hangisi doğrudur?
I. ilgili yıllarda çocuğa ekonomik değer olarak da bakılırdı
II. Ailenin varlığını devam ettirecek olması çocuğun sosyal değeri olarak kabul edilirdi
III. Çocuklar bağımsız birey olarak kabul edilir, fikirleri aile içinde önemsenirdi

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Türkiye’de Aile Yapısında Sosyal ve Psikolojik Değişim” başlığı altında bulabilirsiniz
Türkiye’de 1975 ve 2003 yıllarında Çocuğun Değeri Araştırmalarını gerçekleştirmiştir. Bu araştırmalarda çocuğa atfedilen ekonomik, psikolojik ve sosyal olmak üzere üç farklı değer türü tanımlanmıştır. Çocuğun ekonomik değeri (maddi fayda, ekonomik fayda) öncelikle eve ekonomik açıdan gelir getirmesi ve katkı yapması, çocuğun ev işleri yapması ve yaşlılıkta anne ve babasına bakım sağlamasını ifade eder. Çocuğun psikolojik değeri, çocuğun eve neşe vermesi, duygusal açıdan doyum sağlaması ve anne-babaları birbirine yaklaştırması olarak düşünülmektedir. Son olarak, çocuğun sosyal değeri ise ailenin devamlılığını sağlaması, ebeveyne toplumsal başarı ve itibar algısı vermesi gibi unsurları anlatır (Kağıtçıbaşı ve Ataca, 2017: 82).

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aile bireyleri arasında duygusal alanda karşılıklı bağımlılık görülürken maddi alanda hem birey hem de aile düzeyinde bağımsızlık söz konusu olduğu aile modeli hangisi/hangileri olabilir?
I. Geleneksel karşılıklı bağımlılık modeli
II. Bağımsızlık modeli
III. Psikolojik veya duygusal bağımlılık modeli

Yalnız I

Yalnız III

I veII

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Psikolojik veya Duygusal Bağımlılık Modeli” başlığı altında bulabilirsiniz
Psikolojik veya Duygusal Bağımlılık Modeli Bu modelde esas unsur, aile bireyleri arasında duygusal alanda karşılıklı bağımlılık görülürken maddi alanda hem birey hem de aile düzeyinde bağımsızlık söz konusudur.

Doğru Cevap: B

Soru 47

1950 lerin başında ülkemizde beklenen yaşam süresi ne kadardı?

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Türkiye’de Günümüzde Ailenin Yapısal ve Kültürel Özellikleri” başlığı altında bulabilirsiniz
Doğuşta beklenen yaşam süresi 1950’lerin başındaki 44 iken, 2016-2018 döneminde 78 yıla ulaşmıştır (erkekler için 75,6 ve kadınlar için 81,0).

Doğru Cevap: A

Soru 48

2019 yılında yapılan araştırmalar neticesinde akrabası ile evli olan bireyler en fazla hangi ilde bulunmaktadır?

Muş

Muğla

Malatya

Mardin

Mersin

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Evlilik Tercihleri” başlığı altında bulabilirsiniz
İstatistiklerle Aile, 2019 araştırma sonuçlarına öre Akrabasıyla evli olan bireylerin en fazla olduğu il Mardin oldu

Doğru Cevap: D

Soru 49

Hangisi son elli yıldır, Türkiye’de mevcut dört temel aile tipinden değildir?

Çekirdek aile

Ataerkil geniş aile

Ataerkil çekirdek aile

Geçici geniş aile

Dağılmış aile

Açıklama:

Bu konu ile ilgili ayrıntılı bilgiyi “Türkiye’de Aile Tiplerinin Değişimi” başlığı altında bulabilirsiniz
Ülkemizde Ataerkil çekirdek aile modeli tanımlı değildir. Türkiye’de son elli yılda aile tipolojilerinin yaygınlığında değişimler izlenebilir hâle gelmiştir. Bu çalışmalarda dört temel aile tipi kullanılmaktadır: 1. Çekirdek aile: Evli bir çift ve varsa evlenmemiş çocuklardan oluşan bir hanehalkı kompozisyonuna karşılık gelmektedir. 2. Ataerkil geniş aile: Hanehalkı reisi ve/veya eşi, evli çocuğu veya çocukları, gelini ve/ veya damadı ve torunu veya torunları ve/veya evlenmemiş çocuğu veya çocukları, ile varsa diğer akraba ya da akraba olmayan hanehalkı üyelerinden oluşmaktadır. Geçici geniş aile: Hanehalkı reisi ve/veya eşi, evlenmemiş çocuğu veya çocukları, hanehalkı reisinin veya eşinin annesi ve/veya babası ile varsa diğer akrabalar yer alabilir. 4. Dağılmış aile: Bu aile tipinin temel karakteristiği hanehalkı biçiminde evli bir çiftin yer almamasıdır. Dolayısıyla ölüm, boşanma ve ayrı kalma gibi demografik olayların etkisiyle çiftlerden her ikisinin veya birinin olmayışıyla dağılmış aile olarak adlandırılan tip oluşmaktadır. Örneğin, tek kişi yaşayanlar veya tek ebeveynli aile bu gruba girmektedir.

Doğru Cevap: C

Aile Sosyolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler