Sosyal Medya ve Propaganda - Sosyal Medya Yöneticiliği

Soru 18

Birine kapitalist, komünist ya da faşist “ithamı” yapılması hangi propaganda tekniğine örnektir?

Tekrar tekniği

Aşılama tekniği

Kalıplaşmış imajların içinde insanların kişiliklerinin yok edilmesi

Lehte ya da aleyhte isimler takılması

Yalan söylemek

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi ilk sosyal medya iletişim aracı olarak gösterilebilir?

Instagram

Facebook

Elektronik postalar (e-posta)

Twitter

Açıklama:

İlk sosyal medya iletişim aracı olarak elektronik postalar (e-posta) gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

En tanınmış ağ güncesi aşağıdakilerden hangisidir?

E-posta

Facebook

Twitter

Instagram

Açıklama:

En tanınmış ağ güncesi Twittter’dır. Ancak Twitter mesajları 280 karakter ile sınırlı olduğu için bu çeşit ağ güncelerine mikro ağ güncesi (microblog) denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Merkezinde sosyal medya olan iletişim devriminin internet tabanı aşağıdakilerden hangisidir?

Net

Blog

Web

Web 2.0

Açıklama:

Bireyler, az sayıdaki medya kuruluşları yerine çok farklı kaynaklardan bilgi toplayabilmekte ve edindikleri bilgiler hakkında diğer insanlarla iletişim platformları aracılığıyla diyalog kurabilmektedirler. İşte bu süregiden iletişim devriminin merkezinde sosyal medya yer almaktadır. Bu iletişim devriminin internet tabanı da Web 2.0 olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Popüler sosyal medya platformlarından biri olan ağ günceleri hangi kelimelerin birleşmesinin kısaltılmış hâlidir?

web - log

web - row

dig - net

net - file

web - new

Açıklama:

Popüler sosyal medya platformlarından biri ağ günceleridir (blogs). Blog kelimesi web ve log kelimelerinin birleşmesinin kısaltılmış hâlidir. Web sayfası bir bireyin ya da grubun internet üzerinden bilgi, haber ya da fikirleri geniş bir kitleyle paylaşmasını mümkün kılar.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların iyi tanımlanmış bir konuda mesajlar yazarak diğer kullanıcılardan bilgi talep ettikleri, belirli mal ve hizmetler hakkında onların tecrübelerinden yararlandıkları sosyal medya platformudur?

E-posta

Mesajlaşma panoları

Sohbet uygulamaları

Ağ güncesi

Metin uygulamaları

Açıklama:

Mesajlaşma panoları da internet kullanıcıları tarafından rağbet gören bir diğer sosyal medya platformudur. Kullanıcılar mesajlaşma panolarına iyi tanımlanmış bir konuda mesajlar yazarak diğer kullanıcılardan bilgi talep etmektedirler. Tavsiye almak isteyenlerin sıklıkla başvurdukları bu mesaj panoları özellikle belirli mal ve hizmetler hakkında tecrübeleri değerlendirmek isteyenlerin de uğrak adresleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Modern anlamıyla propaganda sözcüğü ilk kez ne zaman kullanılmıştır?

1522

1622

1722

1822

1922

Açıklama:

Kelimenin kökünü tohum ekmek anlamına gelen “propagare” terimine dayandıranlar da vardır. Bu açıdan propaganda belirli fikirlerin hedef kitle üzerinde yayılarak benimsetilmesi anlamına gelmektedir. Kelimenin olumsuz anlamda kullanımına ilk örnek 1622’de Katolik Kilisesine bağlı olan “İnancın Yayılması İçin Roma Katolik Kutsal Meclisi”’nin kurulması gösterilir.
Modern anlamıyla propaganda kelimesi Katolik Kilisesine dayandırılsa da propagandanın tarihini Antik Yunan’a kadar götürmek de mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 48

........., dünya siyasal düzeninin iki ülkeden kaynaklanan ve çoğunlukla çatışan ekonomik, askeri ve kültürel etkilerle şekillenmesidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerin hangisi doğru şekilde tamamlar?

Güçler dünyası

Dünya düzeni

Karşıt güçler

İki kutuplu dünya

Üçüncü demokrasi dalgası

Açıklama:

İki Kutuplu Dünya, dünya siyasal düzeninin iki ülkeden kaynaklanan ve çoğunlukla çatışan ekonomik, askeri ve kültürel etkilerle şekillenmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ile kitle iletişim araçları arasında her zaman sıkı bir ilişki olmuştur?

Propaganda

Grev

İsyan

Saldırı

Denetleme

Açıklama:

Propaganda ile kitle iletişim araçları arasında her zaman sıkı bir ilişki olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi propagandanın yeni bir iletişim aracı değildir?

İnternet

Sosyal medya

Gazete

Magazin dergileri

Telefon

Açıklama:

Sosyal medya basitçe propagandanın yeni bir iletişim aracı değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Çevrim içi sosyal ağlar ve çevrim içi topluluklar aracılığıyla fikirlerin ve bilginin paylaşılmasını sağlayan internet ve bilgisayar tabanlı teknolojilerin genel adı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal bağ

Sosyal güvence

Sosyal medya

Sosyal ilişki

Sosyal mesafe

Açıklama:

Sosyal medya, çevrim içi sosyal ağlar ve çevrim içi topluluklar aracılığıyla fikirlerin ve bilginin paylaşılmasını sağlayan internet ve bilgisayar tabanlı teknolojilerin genel adıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

İlk sosyal medya iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Tebrik kartı

Mektup

Telegraf

E-posta

Mesaj

Açıklama:

İlk sosyal medya iletişim aracı olarak elektronik postalar (e-posta) gösterilebilir. E-posta, elektronik bir hesap aracılığıyla mesaj alıp göndermektedir. Pek çok sosyal medya platformu ücretsiz olarak e-posta hesapları sağlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

En tanınmış ağ güncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Google

Wikipedia

İnstagram

Facebook

Twitter

Açıklama:

En tanınmış ağ güncesi Twittter’dır. Ancak Twitter mesajları 280 karakter ile sınırlı olduğu için bu çeşit ağ güncelerine mikro ağ güncesi (microblog) denilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Twitter'da mesajlar kaç karakter ile sınırlıdır?

280

380

480

580

680

Açıklama:

En tanınmış ağ güncesi Twittter’dır. Ancak Twitter mesajları 280 karakter ile sınırlı olduğu için bu çeşit ağ güncelerine mikro ağ güncesi (microblog) denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Belirli fikirlerin en tarafsız şekilde yayılması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Kışkırtma

Propaganda

Saldırı

İsyan

Mücadele

Açıklama:

En tarafsız şekilde propaganda belirli fikirlerin yayılması anlamına gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Genellikle hedef kitleyi ikna etmeye yarayan psikolojik koşullanmalara atıfla tarif edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Propaganda belirtileri

Propaganda sonuçları

Propaganda teknikleri

Propaganda sebepleri

Propaganda eylemleri

Açıklama:

Propaganda teknikleri, genellikle hedef kitleyi ikna etmeye yarayan bu tür psikolojik koşullanmalara atıfla tarif edilir.

Doğru Cevap: C

______ propagandada propaganda yapanın kim olduğu bellidir ve propaganda büyük ölçüde gerçeklere dayandırılmaya çalışılarak halka güven verilir.
Yukarıdaki cümleyi uygun propoganda çeşidi ile doldurunuz.

Beyaz

Gri

Kara

Ekonomik

Askeri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi kara propagandanın özelliklerinden değildir?

Kaynağın aksi istikametten geldiği izlenimi uyandırılmaya çalışılır

Propaganda büyük ölçüde gerçeklere dayandırılmaya çalışılarak halka güven verilir

Halkın propagandaya maruz kaldığını fark etmemesi amaçlanır

Savaşta karşı tarafın moralini bozmaya yönelik mesajlar kara propagandaya örnektir

Propaganda mesajı, kültürel ve siyasal toplumsal dokuya uygun hale getirilerek olabildiğinde yerelleştirilir

Açıklama:

Propagandanın büyük ölçüde gerçeklere dayandırılmaya çalışılarak halka güven verilmesi beyaz propagandanın özelliğidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Kaynağı farklı kaynaklardan çıkıyormuş gibi gösterilir.
Genellikle belirli bir konu ya da kişi hakkında iftiralar, yalanlar ya da dedikodular bu propagandanın içeriğini oluşturur.
Yalanlar ve gerçekler iç içe geçer ve hedef kitle gerçeği yalandan ayıramaz hale gelir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gri propagandanın özelliklerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Gri propagandanın kaynağı farklı kaynaklardan çıkıyormuş gibi gösterilir. Genellikle belirli bir konu ya da kişi hakkında iftiralar, yalanlar ya da dedikodular gri propagandanın içeriğini oluşturur. Gri propaganda da yalanlar ve gerçekler iç içe geçer ve hedef kitle gerçeği yalandan ayıramaz hale gelir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi yatay propagandanın özelliklerindendir?

Siyasal ya da toplumsal (örneğin dini) otoritelerin yukarıdan halka empoze ettikleri propaganda çeşididir.

Kitle iletişim araçları halkı pasif bir şekilde etkilemek için kullanılır.

Kitle iletişim araçlarının tek bir merkezden kontrol edilebildiği otoriter ve totaliter rejimlerde bu tür propagandanın başarı kazanma şansı yükselir.

Kitle iletişim araçları tek bir merkezden kullanılır.

Bir grup içinde sanki grup üyeleri arasında bir eşitlik varmış izlenimini yaratan propaganda çeşididir.

Açıklama:

Yatay propaganda bir grup içinde sanki grup üyeleri arasında bir eşitlik varmış izlenimini yaratan propaganda çeşididir. Grubun liderleri diğer üyelerde istedikleri davranışları geliştirebilmek için grup içi bilgiyi seçici ve yanıltıcı bir şekilde yayarlar ve gruptaki diğerlerinin grubun amaçları için eşit bir şekilde çalıştıkları izlenimini yaratmaya çalışırlar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Propagandacı tezlerinin doğruluğuna gerekçeler üreterek, mesajı meşrulaştırmaya çalışır
Özellikle hedef kitlenin duygularına hitap eden ve onların bilişsel önyargılarından faydalanmayı sağlayan söylemler geliştirilmesi gerekmektedir.
Propagandacılar sıklıkla simgeler, basmakalıp yargılar ve mitlerle dinleyicilerin aklından ziyade duygu dünyasına yönelik söylemler geliştirir.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri propagandacı ile ilgili doğrudur?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maddelerin tamamı propagandacı ile ilgili doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

_________ genellikle çevrim içi gruplarda verdikleri mesajlarla insanların duygularını dengesizleştirerek grup içinde verimsiz tartışma çıkmasını sağlayan ya da ana tartışma konusu saptırarak meselenin konuşulmaz hâle gelmesine sebebiyet veren sosyal medya kullanıcılarıdır.

Sosyal medya kullanıcıları

İnternet trolleri

Influencer kullanıcılar

İçerik üreticiler

Sosyal medya fenomenleri

Açıklama:

Tanımı yapılan medya kullanıcıları internet trolleridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

Sosyal medyada kara propaganda kimlik-temelli bir aldatmacadır
Sosyal medyada kara propaganda kaynak temelli bir aldatmacadır.
Sosyal medyadaki sahte hesap kullanımı sanki gerçek kişiler söz konusu olumsuz söylemleri dile getiriyormuş gibi gösterilerek, kara propagandanın etkisi artırılmaktadır.

Yukarıdakilerden hangisi sosyal medyada kara propagandanın özelliklerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal medya kara ve gri propaganda yöntemlerinde de önemli yenilikler getirmiştir. Kara propagandada kaynak “düşman taraf” gibi gösterilir. Yani geleneksel kara propaganda kaynak temelli bir aldatmacadır. Ancak yukarıdaki bazı örneklerde görüldüğü üzere sosyal medyada kara propaganda kimlik-temelli bir aldatmacadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi dini ya da seküler topluluk özellikleri gösteren grupların, kendi yaşam tarzlarını grup dışında daha geniş toplumsal kesimlere yaymak için giriştikleri propaganda faaliyetidir?

Siyasal

Sosyolojik

Ekonomik

Askeri

Zihinsel

Açıklama:

Sosyolojik propaganda; dini ya da seküler topluluk özellikleri gösteren grupların, kendi yaşam tarzlarını grup dışında daha geniş toplumsal kesimlere yaymak için giriştikleri faaliyetlerdir. Örneğin dini misyonerlik faaliyetleri sosyolojik propagandanın klasik bir örneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Seçmen davranışlarını etkileyebilmesi
Toplumsal hareketleri örgütleyen bir platform olması
İnternet tabanlı olması

Yukarıdakilerden hangisi/hangiler sosyal medyada propaganda faliyetlerinin artmasına zemin hazırlamıştır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Sosyal medyanın seçmen davranışlarını etkileyen ve toplumsal hareketleri örgütleyen bir platform olduğu anlaşıldıktan sonra bu dijital platformlar üzerindeki propaganda faaliyetleri artmış ve yöntemleri çeşitlenmiştir. Özellikle sosyal medyanın nüfusun çoğunluğu tarafından kullanıldığı ülkelerde, birincil propaganda mecrası olduğu belirtilmelidir. Salt internet tabanlı olması ise yeterli bir sebep değildir. Nihayetinde internet sosyal medyadan önce de mevcuttu ve hali hazır da internet tabanlı bir çok platform ve web sitesi de sosyal medyanın propaganda gücüne erişememektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Web 2.0

Yeni medya

Sosyal medya

Web 1.0

Siber uzam

Açıklama:

Sosyal medya etkileşimli katılımı mümkün kılan yeni medya formlarına yönelik genel bir tanımdır. Bir sosyal medya örneği olan Investopia sitesine göre, sosyal medya, çevrim içi sosyal ağlar ve çevrim içi topluluklar aracılığıyla fikirlerin ve bilginin paylaşılmasını sağlayan internet ve bilgisayar tabanlı teknolojilerin genel adıdır. Etkileşimli bilgi paylaşımına ve internet tabanlı teknolojik platformlara yapılan vurgu sosyal medyanın belirleyici özellikleri olarak sunulmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Bireyler, az sayıdaki medya kuruluşları yerine çok farklı kaynaklardan bilgi toplayabilmekte ve edindikleri bilgiler hakkında diğer insanlarla iletişim platformları aracılığıyla diyalog kurabilmektedirler. İşte bu süregiden iletişim devriminin merkezinde sosyal medya yer almaktadır. Bu iletişim devriminin internet tabanı oluşturan teknoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Web 3.0

Web 2.0

Web 1.0

Açıklama:

Birinci nesil Web kullanıcı etkileşimine izin vermezken, Web 2.0 kullanıcılarına etkileşimli ve dinamik bir tecrübe sunmaktadır. Web 2.0’ın etkileşimi mümkün kılan teknolojik yenilikleri, kullanıcıların teknik bilgisinden bağımsız bir şekilde internet üzerindeki karşılıklı bilgi paylaşımını mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla herhangi bir kod yazarlığına ihtiyaç duymadan temel bilgilerle herkes internet üzerinden bir yayıncıya dönüşebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Dünya genelinde üç milyardan fazla kullanıcının olduğu tahmin edilen sosyal medya platformlarında günlük, kişi başı zaman geçirme süresinin ne kadar olduğu tahmin edilmektedir?

135 dakika

125 dakika

115 dakika

100 dakika

90 dakika

Açıklama:

Dünya genelinde üç milyardan fazla kullanıcının olduğu sosyal medya platformlarında, günlük kişi başı 135 dakika zaman geçirildiği tahmin edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Kaynağın aksi istikametten geldiği izlenimi uyandırılmaya çalışılır.
Propaganda mesajı, kültürel ve siyasal toplumsal dokuya uygun hale getirilerek olabildiğinde yerelleştirilir.
Böylece halkın propagandaya maruz kaldığını fark etmemesi amaçlanır.

Yukarıda özellikleri verilen propaganda türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kara

Gri

Beyaz

Siyasal

Sosyolojik

Açıklama:

Kara propagandada, kaynağın aksi istikametten geldiği izlenimi uyandırılmaya çalışılır. Propaganda mesajı, kültürel ve siyasal toplumsal dokuya uygun hale getirilerek olabildiğinde yerelleştirilir. Böylece halkın propagandaya maruz kaldığını fark etmemesi amaçlanır. Savaşta karşı tarafın moralini bozmaya yönelik mesajlar kara propagandaya örnektir. II. Dünya Savaşı sırasında Naziler sanki İngiltere’de yayın yapıyor izlenimi uyandıran radyo istasyonları kurarak, halkın direnişini kırmayı hedeflemişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi temel propaganda tekniklerinden biri değildir?

Kalıplaşmış imajların içinde insanların kişiliklerinin yok edilmesi

İstatistiki bilgileri seçici ve gerçekçi bir şekilde kullanmak

Propagandacının rakiplerine lehte ya da aleyhte isimler takması

Toplum tarafından kabul görmüş kişilerin tanıklığına başvurma

Dezenformasyon yapmak ve yaymak

Açıklama:

Temel propaganda tekniklerinden "istatistiki bilgileri seçici ve yanıltıcı bir şekilde kullanmak" çok yaygındır. Bu durumlarda veriler bağlamından kopartılır, eksik söylenir ve sebep ile sonuç arasında zayıf bağlantılar kurulur. Yanlış yönlendirici analojiler kullanmak da bu tür propaganda faaliyetlerine örnek olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Sosyal medyanın etkin bir şekilde siyasal amaçlı kitlesel propaganda aracı olarak kullanıldığı ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

2016 ABD Başkanlık seçimleri

İngiltere’deki Brexit referandumu

Arap Baharı eylemleri

Turuncu Devrim

İşgal Et Hareketi

Açıklama:

Sosyal medyanın etkin bir şekilde siyasal amaçlı kitlesel propaganda aracı olarak kullanıldığı ilk olay Arap Baharı eylemleridir. 2011 yılında Tunus ve Mısır’da sosyal medya ağları üzerinden başlayan Arap Baharı protestoları daha önce tecrübe edilmedik şekilde bu iki ülkedeki otoriter rejimleri devirmiştir. Dahası protestoların başarısı diğer pek çok Ortadoğu ülkelerinde de kapsamlı sonuçlar doğurmuştur. Protestocuların özellikle Facebook ve Twitter üzerinden eylemlerin tarihini ve yerini belirleyerek, hareketlerini koordine ettikleri görülmüştür.

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi propagandacı için söylenemez?

Tezlerinin doğruluğuna gerekçeler üreterek, mesajı meşrulaştırmaya çalışır.

Hedef kitlenin duygularına hitap eden ve onların bilişsel önyargılarından faydalanmayı sağlayan söylemler geliştirirler.

Gerekçeleri her zaman mantıksaldır.

Dinleyicilerin aklından ziyade duygu dünyasına yönelik söylemler geliştirir.

Rakiplerine lehte ya da aleyhte isimler takarlar.

Açıklama:

Propagandacı tezlerinin doğruluğuna gerekçeler üreterek, mesajı meşrulaştırmaya çalışır. Gerekçeler her zaman mantıksal değildir. Özellikle hedef kitlenin duygularına hitap eden ve onların bilişsel önyargılarından faydalanmayı sağlayan söylemler geliştirilmesi gerekmektedir. Propagandacılar sıklıkla simgeler, basmakalıp yargılar ve mitlerle dinleyicilerin aklından ziyade duygu dünyasına yönelik söylemler geliştirir.Propagandacının rakiplerine lehte ya da aleyhte isimler takması da bir başka tekniktir. Örneğin yalancı, hırsız ya da terörist gibi kötü çağrışımları olan kelimeler sıklıkla kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Joseph Goebbels'e göre propagandanın başarıya ulaşmasındaki önemi nedir?

İnanç

Saygı

Göz önünde olma

Tekrar

Baskınlık

Açıklama:

Hitler’in propaganda bakanı Joseph Goebbels tekrarın propagandanın başarıya ulaşmasındaki önemini sürekli vurgulamıştır. Tekrarlanan sloganların insanların bilincinde sanki gerçekmiş gibi algılanması insanın temel psikolojik yanılgılarının ana kaynakları arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisinden sonra geleneksel olarak sık rastlanan dikey propaganda çeşidi geçerliliğini yitirmiş ve hakimiyeti yatay propagandaya bırakmıştır.

İnternetin keşfi

Televizyonun keşfi

Örgütsel faaliyetler

Dini inançlar

Güç dengesizliği

Açıklama:

İsteyen herkes kolayca sosyal medya kullanıcısı olarak propaganda faaliyetlerine başlayabilir hâle gelmiştir. Propaganda yapmak için kitle iletişim araçlarının kontrolüne ihtiyaç olmadığı gibi, geniş çaplı bir örgütlenmeye de ihtiyaç yoktur. Geleneksel olarak sık rastlanan dikey propaganda çeşidinin, internetin keşfi ile birlikte geçerliliğini yitirdiği ve hakimiyeti yatay propagandaya bıraktığı iddia edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangi ülkeler arasında yılında sosyal medya ağları üzerinden başlayan protestolar sayesinde bu iki ülkedeki otoriter rejimleri devirmiştir.

İngiltere - Rusya

A.B.D. - Almanya

Tunus - Mısır

Türkiye - Fransa

İtalya - Belçika

Açıklama:

Sosyal medyanın etkin bir şekilde siyasal amaçlı kitlesel propaganda aracı olarak kullanıldığı ilk olay Arap Baharı eylemleridir. 2011 yılında Tunus ve Mısır’da sosyal medya ağları üzerinden başlayan Arap Baharı protestoları daha önce tecrübe edilmedik şekilde bu iki ülkedeki otoriter rejimleri devirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi propagandanın özelliklerinden biri değildir?

Algıları şekillendirir

Kavrayışı manipüle eder

Davranışları yönlendirir

Amaçlı ve sistematiktir

Bireysel değil örgütseldir

Açıklama:

Dinleyiciye/kitleye bir mesajı ulaştırmak için önceden hazırlanmış bir hedef doğrultusunda önceden üretilmiş manipülatif semboller kullanılır (Jowett & O’Donnell, 2012, s. 3). Bu açıklamalardan hareketle Jowett daha kapsamlı bir propaganda tanımı yapar. Ona göre propaganda, propagandacının istediği niyetlerini gerçekleştirmesi için algıları şekillendirmeye, kavrayışı manipüle etmeye ve davranışı yönlendirmeye yönelik amaçlı ve sistematik bir girişimdir (Jowett & O’Donnell, 2012, s. 2).

Doğru Cevap: E

Soru 97

Savaşta karşı tarafın moralini bozmaya yönelik mesajlar hangi propagandaya örnektir?

Yeşil

Beyaz

Mavi

Kara

Gri

Açıklama:

Kara propagandada ise kaynağın aksi istikametten geldiği izlenimi uyandırılmaya çalışılır. Propaganda mesajı, kültürel ve siyasal toplumsal dokuya uygun hale getirilerek olabildiğinde yerelleştirilir. Böylece halkın propagandaya maruz kaldığını fark etmemesi amaçlanır. Savaşta karşı tarafın moralini bozmaya yönelik mesajlar kara propagandaya örnektir. II. Dünya Savaşı sırasında Naziler sanki İngiltere’de yayın yapıyor izlenimi uyandıran radyo istasyonları kurarak, halkın direnişini kırmayı hedeflemişlerdir (Bölükbaşı, 2019, s.55).

Doğru Cevap: D

Soru 98

Çevrim içi sosyal ağlar ve çevrim içi topluluklar aracılığıyla fikirlerin ve bilginin paylaşılmasını sağlayan internet ve bilgisayar tabanlı teknolojilerin genel adı nedir?

Sosyal medya

Etkileşimli medya

İnteraktif medya

Sanal medya

Genel medya

Açıklama:

Sosyal medya; çevrim içi sosyal ağlar ve çevrim içi topluluklar aracılığıyla fikirlerin ve bilginin paylaşılmasını sağlayan internet ve bilgisayar tabanlı teknolojilerin genel adıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Seçeneklerden hangisi medyada etkileşim çağına örnektir?

Radyo yayını

Televizyon yayını

Dergi makalesi

Gazete haberi

Twitter iletisi

Açıklama:

Medya, yayın çağı ve etkileşim çağı olarak iki ayrı döneme ayrılabilir. Yayın çağında, radyo veya televizyon istasyonu, gazete ya da film yapım stüdyosu gibi büyük ölçüde merkezileşmiş tek bir kuruluşun pek çok insana mesaj iletmesi medya olarak adlandırılır.
Yeni medya çağı tam da etkileşimin, yeni medya fonksiyonlarının merkezine yerleşmesi sayesinde ortaya çıkmıştır. Yeni dönemle birlikte tek bir kişinin sanki bir yayın organı gibi pek çok insana rahatlıkla ulaşabilmesi mümkün hâle gelirken, yayınlanan mesajlar hakkında anında geri bildirim alınmaya da başlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Spam nedir?

Reklam içerikli ileti

İstenmeyen e-postalar

Anket istekleri

Twitter iletisi

Anlık ileti

Açıklama:

İstenmeyen e-postalara spam adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 101

Bir kişi ya da kurumun istediği niyetlerini gerçekleştirmesi için algıları şekillendirmeye, kavrayışı manipüle etmeye ve davranışı yönlendirmeye yönelik amaçlı ve sistematik girişime ne ad verilir?

Telkin

Etkileşim

İletişim

Propaganda

Yönlendirme

Açıklama:

Propaganda, propagandacının istediği niyetlerini gerçekleştirmesi için algıları şekillendirmeye, kavrayışı manipüle etmeye ve davranışı yönlendirmeye yönelik amaçlı ve sistematik bir girişimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 102

I.Hedef kitlenin duygularına hitap eden ve onların bilişsel önyargılarından faydalanmayı sağlayan söylemler geliştirilmesi gerekmektedir.
II.Genellikle hedef kitleyi ikna etmeye yarayan bu tür psikolojik koşullanmalara atıfla tarif edilir.
III. Propagandacılar rakiplerine lehte ya da aleyhte isimler takar.
IV.Söylenen yalanlar genellikle seçmece tarihsel gerçeklerle desteklenir.
V.Toplanan veriler bağlamında kullanılır ve direk sebep sonuç ilişkisi kurulur.
Yukarıda verilen örneklerden hangisi veya hangileri propaganda tekniklerindendir?

Yalnız II

I-III

II-III-IV

I-II-V

I-II-III-IV

Açıklama:

I-II-III ve IV ünce maddelerde verilenlerin hepsi propaganda tekniklerindendir fakat V. madde için şunlar söylenebilir;Örneğin istatistiki bilgileri seçici ve yanıltıcı bir şekilde kullanmak çok yaygındır. Bu durumlarda veriler bağlamından kopartılır, eksik söylenir ve sebep ile sonuç arasında zayıf bağlantılar kurulur. Yanlış yönlendirici analojiler kullanmak da bu tür propaganda faaliyetlerine örnek olabilir

Doğru Cevap: E

Soru 103

Sosyal medyada “_________” denen yazılım temelli dijital hesaplar üretildi ve bu hesaplar üzerinden mesajlar otomatik olarak üretilerek yayılmaya başlandı.
Yukarıda verilen sosyal medyada propaganda araçı tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Troll

Sosyal bot

Ewom

Düşman taraf

Ku Klax Klan

Açıklama:

Kötü niyetli gruplar ve örgütlerin sosyal medyayı geniş çaplı gri ve kara propaganda kampanyaları başlatmak için kullandıkları fark edildi. Bu kampanyalara sanki hedef ülkenin içinden yapılıyormuş izlenimi verilmekteydi. Sosyal medyanın bu tür gri ve kara propagandaları yaymayı hem kolaylaştırdığı hem de bu propagandaları tanımayı ve onların fark edilmesini zorlaştırdığı anlaşıldı. Üstelik “sosyal bot” denen yazılım temelli dijital hesaplar üretildi ve bu hesaplar üzerinden mesajlar otomatik olarak üretilerek yayılmaya başlandı. 2016 ABD Başkanlık seçimlerinde üretilen tartışmaların %19’unun sosyal bot denen otomatik dijital hesaplardan geldiği tahmin edilmektedir (Farkas, 2018, s. 6).

Doğru Cevap: B

Soru 104

Seçeneklerden hangisi siyasi propagandanın aktörlerinden biri değildir?

Hükümetler

Siyasi partiler

Siyasal liderler

Baskı grupları

Din adamları

Açıklama:

En yaygın şekilde görülen siyasal propaganda hükümetler, siyasal partiler, siyasal liderler ya da baskı ve çıkar grupları tarafından kamuoyunu ikna ederek belirli politikalara destek sağlamaya çalışan faaliyetlerdir. Özellikle demokrasilerde siyasal propaganda günlük hayatın bir gerçeğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

Yapanın kim olduğu belli olan ve propagandanın büyük ölçüde gerçeklere dayandırılmaya çalşılarak halka güven verildiği propaganda türüne ne denir?

Beyaz propaganda

Kara propaganda

Gri propaganda

Siyasi propaganda

Sosyolojik propaganda

Açıklama:

Beyaz propaganda çeşidinde propaganda yapanın kim olduğu bellidir ve propaganda büyük ölçüde gerçeklere dayandırılmaya çalışılarak halka güven verilir. Beyaz propagandalar genellikle hükümet propagandalarıdır. Özellikle belirli bir kamu politikası uygulanmadan önce kamuoyu oluşturmak için beyaz propagandalara sıklıkla başvurulur.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Geleneksel propaganda çalışmalarının yeniden sorgulanmasına ve propaganda üretim süreçlerinin değişmesine neden olan gelişme seçeneklerden hangisidir?

Televizyon içeriklerinin değişmesi

İnternetin merkezi kontrol olmayan yapısı

Hükümetlerin medya içeriklerine müdahale etmesi

Medya iletilerinin kontrol edilmesi

Kitle iletişiminin tek elden kontrolü

Açıklama:

Geleneksel medyanın kontrolü sadece elitler tarafından yapılabileceğinden, bu propagandanın amacının da elitlerin çıkarlarını korumak olduğunu belirtirler. Geleneksel propaganda çalışmaları bu tür önermeleri kabul etse de sosyal medya çağında internetin merkezi kontrol olma- yan yapısı propaganda üretim süreçlerine bakışı değiştirmiştir.

Doğru Cevap: B

Dini ya da seküler topluluk özellikleri gösteren grupların, kendi yaşam tarzlarını grup dışında daha geniş toplumsal kesimlere yaymak için giriştikleri faaliyetlere ne ad verilmektedir?

Siyasal propaganda

Beyaz propaganda

Gri propaganda

Ekonomik propaganda

Sosyolojik propaganda

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 113

Bir grup içinde sanki grup üyeleri arasında bir eşitlik varmış izlenimini yaratan propaganda çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Beyaz propaganda

Kara propaganda

Siyasal propaganda

Yatay propaganda

Karışıklık propagandası

Açıklama:

Bir grup içinde sanki grup üyeleri arasında bir eşitlik varmış izlenimini yaratan propaganda çeşidi Yatay propagandadır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

I. Beyaz
II. Sosyolojik
III. Yatay
IV. Gri
V. Ekonomik
Yukarıda verilen propaganda çeşitlerinden hangisi ya da hangileri kaynağına göre propagandalardandır?

II, V

I, IV

II, III

I, II, IV

II, III, V

Açıklama:

Propaganda konusundan sonra en yaygın şekilde kaynağı bakımından ayrıma tabi tutulur. Kaynağına göre beyaz, kara ve gri propagandadan bahsedilmektedir. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

I. Yerleşik dijital platforma sahiptir.
II. Kullanıcı katılımı sağlayan çeşitli platformlara sahiptir.
III. Etkileşimi bir unsur olarak medyaya dahil etmektedir.
IV. Kullanıcı etkileşimine izin vermez
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sosyal medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özelliklerdendir?

II, III

I, III

I, IV

II, IV

III, IV

Açıklama:

Sosyal medyayı geleneksel medyadan ayıran iki temel özellik bulunmaktadır. Birincisi, sosyal medya kullanıcı katılımı sağlayan çeşitli platformlara sahiptir. Facebook ya da Instagram gibi sosyal ağ siteleri, yayınlanan mesajları pasif olarak takip etmeye izin verse de sosyal medya hiçbir zaman tamamen pasif kullanıcılardan oluşmaz. En azından sosyal medya platformları kullanıcıların kendi profillerini oluşturmalarını zorunlu kılarak potansiyel bir etkileşim imkânı sağlar. Sosyal medyanın bu özelliği onu geleneksel medyadan keskin bir şekilde ayırır. İkinci olarak, sosyal medyanın katılımcı özelliğinin, etkileşimi bir unsur olarak medyaya dahil ettiği belirtilmelidir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi konusuna göre propaganda çeşitlerinden biri değildir?

Yatay propadanga

Sosyolojik propadanga

Siyasal propadanga

Ekonomik propadanga

Askeri propadanga

Açıklama:

Konuya göre propaganda siyasal, sosyolojik, ekonomik ya da askeri gibi alanlara ayrılabilir. Konumuz açısından en önemli propaganda ayrımı siyasal ve sosyolojik olanlardır. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 117

I. Fikirler yerine kişiliklere saldırmak
II. Seçici bir tarihsel anlatı yapmak
III. Sosyal medya analizi yapmak
IV. Olumlu simgeleri propaganda yapana transfer etmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri propagandada kullanılan bilişsel taktiklerdendir?

I, III

II, III, IV

I, II, IV

II, III

III, IV

Açıklama:

Karşı tarafa olumsuz isimler takmak, fikirler yerine kişiliklere saldırmak, seçici bir tarihsel anlatı yapmak, olumlu simgeleri propaganda yapana transfer etmek propagandalarda kullanılan bilişsel taktiklerdendir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Sosyal medyanın aşağıda verilen propaganda çeşitlerinden özellikle hangisine önemli avantajlar sağladığı söylenebilir?

Sosyolojik propaganda

Siyasal propaganda

Yatay propaganda

Karşı propaganda

Gri propaganda

Açıklama:

Sosyal medya özellikle dikey, gri ve kara propaganda faaliyetlerine önemli avantajlar sağlamaktadır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.
Sosyal medya özellikle dikey, gri ve kara propaganda faaliyetlerine önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu bağlamda, doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Web kullanıcılarının teknik bilgisinden bağımsız bir şekilde İnternet üzerinde karşılıklı bilgi paylaşımını mümkün kılan ve dinamik bir tecrübe sunan İnternet teknolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

ARPANET

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

PRONET

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri, kaynağına göre propaganda türlerindendir?

Kırmızı
Sarı
Kara
Beyaz
Gri

Yalnız I

I, II ve IV

I, III ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Propaganda konusundan sonra en yaygın şekilde kaynağı bakımından ayrıma tabi tutulur. Kaynağına göre beyaz, kara ve gri propagandadan bahsedilmektedir (Toktay, 2019, s. 55-57).

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi, çevrimiçi gruplarda verdikleri mesajlarla grup içinde verimsiz tartışma çıkmasını sağlayan veya konuyu saptırarak meselenin konuşulmaz hale gelmesine sebebiyet veren sosyal medya kullanıcılarına verilen addır?

Spam

Trol

Viral

Hashtag

Retweet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangileri insanoğlunun evrimsel temelli iki amacı arasında sayılır?

Üremek ve hayatta kalmak

Hayatta kalmak ve ilerlemek

İlerlemek ve zenginleşmek

Zenginleşmek ve refah sürmek

Refah sürmek ve imrenilmek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayı geleneksel medyadan ayıran özelliklerden birisidir?

Kitlelerle iletişim kurma imkanı sağlaması

Propaganda mecrası olması

Bilgi açığını kapaması

Büyük kitlelere ulaşma imkanı sağlaması

Kullanıcılara içerik üretme imkanı vermesi

Açıklama:

Sosyal medya ve geleneksel medya bir çok özelliği açısından ortak özelliklere sahip olmakla birlikte, sosyal medya kullanıcılara geleneksel medyada olmayan çeşitli imkanlar da sağlamaktadır. Kitlelerle iletişim kurma, bilgi açığını kapama, propaganda malzemeleri üretme ve geniş kitlelere ulaşabilme iki medyanın ortak özelliğidir. Diğer yandan sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

İnsanoğlunun, evrimsel iki temel amacı olan üremek ve hayatta kalmayı gerçekleştirebilmek için aşağıdakilerden hangilerine sahip olması gerektiğinden bahsedilir?
I. Yakınlık kurma
II. Tutarlı olma
III. Nüfuzlu olma
IV. Doğru olma

Yalnızca I ve IV

Yalnızca I ve III

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, bireylerin düşünceleri, duygu ve davranışları üzerinde değişiklik yapılabilmesini sağlamak amacıyla değişimlenebilecek propaganda teknikleri olarak kabul edilemez?

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Duygularını İfade Etme İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

İnsanoğlunun evrimsel iki amacı vardır: üremek ve hayatta kalmak. Bu iki temel amacı gerçekleştirebilmek için sahip olduğu üç hedeften bahsedilebilir: yakınlık kurma, tutarlı olma ve doğru olma. Bu üç hedefe bağlı olarak ortaya konan altı prensibin her biri bireylerin düşünceleri, duygu ve davranışları üzerinde değişiklik yapılabilmesini sağlamak amacıyla değişimlenebilecek propaganda teknikleri olarak kabul edilebilir. Bu teknikler:

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılmasıdır.

‘’Tutarsız Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması’’ bu amaçla kullanılan bir teknik olmadığından yanlıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdaki propaganda tekniklerinden hangisi, sosyal bir varlık olan insanın kendisinin ne kadar “iyi”, “kötü”, “başarılı”, ya da “başarısız” olduğunu anlayabilmesi amacıyla dışarıdan aldığı sosyal ipuçlarını kullanır?

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması, sosyal bir varlık olan insan kendisinin ne kadar “iyi”, “kötü”, “başarılı”, ya da “başarısız” olduğunu anlayabilmek amacıyla dışarıdan aldığı sosyal ipuçlarını kullanır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, Goebbels’in propaganda tekniklerinde kullandığı 11 temel kural arasında yer almaz?

Sempati Kuralı

Dağılma Kuralı

Yineleme Kuralı

Zamanlama Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Açıklama:

Goebbels’in propaganda teknikleri 11 temel kural altında toplanabilir bunlar:
Sempati Kuralı Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı, Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı, Yineleme Kuralı, Zamanlama Kuralı, Orkestrasyon Kuralı, Uyumlaştırma Kuralı, Yayılma Kuralı, Devamlılık ve Süreklilik Kuralı ve Sentez Kuralıdır.
‘’Dağılma Kuralı’’ bahsi geçen kurallar arasında yer almaz. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdaki tanım Goebbels’in propaganda tekniklerinde kullandığı hangi kuraldır?
‘’Kitleleri harekete geçirebilmek için verilecek olan mesajın akılda kalıcı, basit olması ve yalnızca bir bilgi üzerinden devam etmesi gerekmektedir.’’

Orkestrasyon Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Abartma ve Çarpıtma Kuralı

Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı

Açıklama:

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralında, kitleleri harekete geçirebilmek için verilecek olan mesajın akılda kalıcı, basit olması ve yalnızca bir bilgi üzerinden devam etmesi gerekmektedir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sosyal medyada oluşturulan anonim hesaplar üzerinden yayılan bilgilerin bir zaman sonra hakikat olarak kabul edilmesi hangi propaganda tekniği ile ilgilidir?

Tutarlı olma ihtiyacı

Çekicilik ve benzerlik

Enderlik ilkesi

Sosyal onaylama ihtiyacı

Uzmanlık/otorite ilkesi

Açıklama:

Bireyler, ellerinde belirgin bilgilerin olmadığı durumlarda etraflarındaki bireylerin inandıkları bilgilere inanma eğilimindedirler. Dolayısıyla bilgileri sosyal temelde onaylama ihtiyacı aslında bilgilerin nesnel olarak doğru olmadığı durumlarda bu ihtiyacın bir propaganda tekniği olarak kullanılmasını sağlayabilir. Sosyal medyada oluşturulan anonim hesaplar üzerinden yayılan bilgilerin bir zaman sonra hakikat olarak kabul edilmesi o bilginin sosyal olarak onaylanması ile bağlantılıdır. Bilgiyi paylaşan birey ne kadar çok ise ya da bilgiyi ilk paylaşan kişiyi takip eden kişi sayısı ne kadar fazla ise o bilgi o kadar doğru olarak algılanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi siber takımların, trollerin kullandığı sosyal medya manipülasyonları arasında yer almaz?

İçerik Oluşturmak

Bireyleri Hedef Almak

Bilgisayar Temelli Propaganda yapmak

Yer bildirim paylaşımı yapmak

Sosyal Medya Paylaşımlarına Yorum Yapmak

Açıklama:

Sosyal Medya Paylaşımlarına Yorum Yapmak
Bireyleri Hedef Alma
İçerik Oluşturma
Hükûmetlerin Sponsor Olduğu Hesaplar, Web Sayfaları ve Uygulamalar
Sahte Hesaplar ve Bilgisayar Temelli Propagandadır.

‘’Yer bildirim paylaşımı yapmak’’ sıradan bir etkinlik olup yanlıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Sosyal medya üzerinden yapılan çekilişler, gönderilen hediyeler aslında hediye sahibini ilgili ürüne yönelik sosyal medyada bir değerlendirme yapma konusunda “borçlu” konuma getirmektir. Bu durum aşağıdaki propaganda tekniklerinden hangisi ile ilgilidir?

Sosyal onaylanma ihtiyacı

Karşılıklılık normu

Tutarlı olma ihtiyacı

Enderlik ilkesi

Uzmanlık/otorite ilkesi

Açıklama:

Birey ne gerçekleştirdiği davranışın karşılıksız kalmasını ister ne de kendisi borçlu kalmak ister. Bu normun bir propaganda tekniği olarak nasıl kullanıldığına bakıldığında, bireyin daha öncesinde kendisine herhangi bir iyilik yapan kişiden gelen mesajlar doğrultusunda davranma ihtimalinin daha fazla olduğu görülmektedir. Buna örnek olarak verilebilecek durumlardan bir tanesi sözde bir karşılık beklenmeden sosyal medya üzerinden gönderilen promosyonlardır. Sosyal medya üzerinden yapılan çekilişler, gönderilen hediyeler aslında hediye sahibini ilgili ürüne yönelik sosyal medyada bir değerlendirme yapma konusunda “borçlu” konuma getirmektir. Dolayısıyla birey, farkında olarak ya da olmayarak, ürünün reklamını yapmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

.................. : Mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesinin verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik kuraldır.
Yukarıdaki başlığa Goebbels'in propaganda tekniklerinden hangisinin getirilmesi uygundur?

Sentez kuralı

Basitleştirme ve tek hedef kuralı

Sempati kuralı

Yineleme kuralı

Uyumlaştırma kuralı

Açıklama:

Goebbels'e göre mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesini verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik kuraldır. Propagandanın başarılı olabilmesi için kaynağın hedef tarafından sempatik algılanması önemlidir. Kaynak ile hedef arasında bir “biz” duygusunun oluşması ve böylelikle kurulan özdeşimle hedefin kaynak tarafından verilen mesajı kabul etmesi sempatinin beklenen sonuçları arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Goebbels'in propaganda tekniklerinden birisi değildir?

Karşılıklılık normu

Sempati kuralı

Yineleme kuralı

Abartma ve çarpıtma kuralı

Orkestrasyon kuralı

Açıklama:

Goebbels propaganda teknikleri 11 temel başlıkta toplanmaktadır. Bunlar; sempati kuralı, sentez kuralı, basitleştirme ve tek hedef kuralı, abartma ve çarpıtma kuralı, yineleme kuralı, orkestrasyon kuralı, zamanlama kuralı, uyumlaştırma kuralı, yayılma kuralı, devamlılık ve süreklilik kuralıdır. Karşılıklılık normu ise Cialdini'nin öne sürdüğü propaganda tekniklerinden birisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

................... propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine dair kuraldır.
Yukarıdaki boşluğa Goebbels'in propaganda tekniklerinden hangisinin getirilmesi gerekmektedir?

Yayılma kuralı

Orkestrasyon kuralı

Uyumlaştırma kuralı

Devamlılık ve süreklilik kuralı

Tutarlılık kuralı

Açıklama:

Orkestrasyon kuralı propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine dair kuraldır. Böylelikle mesaj aslında bir kanaldan verilmekle beraber, farklı kanallardan veriliyormuşçasına algılanabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Kitleleri harekete geçirebilmek için verilecek olan mesajın akılda kalıcı ve yalnızca bir bilgi üzerinden devam etmesi gerekmektedir. Bu durum Goebbels'in hangi propaganda tekniği ile ilgilidir?

Sentez kuralı

Abartma ve çarpıtma kuralı

Yineleme kuralı

Basitleştirme ve tek hedef kuralı

Zamanlama kuralı

Açıklama:

Propagandada kullanılan mesaj oldukça basit ve tek hedefi içeriyor olmalıdır. Goebbels tarafından tanımlanan bu kuralın sosyal psikolog Le Bon’un “Kitleler Psikolojisi” kitabında da tanımlandığı görülmektedir. Zira kitleleri harekete geçirebilmek için verilecek olan mesajın akılda kalıcı, basit olması ve yalnızca bir bilgi üzerinden devam etmesi gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Bradshaw ve Howard'ın ortaya koyduğu sosyal medya temelli manipülasyonlardan birisi değildir?

Bireyleri hedef alma

Sahte hesaplar ve bilgisayar temelli propaganda

İçerik oluşturma

Sosyal medya paylaşımlarına yorum yapma

Otoriteleri hedef alma

Açıklama:

Bradshaw ve Howard’a (2019) göre, kullanılan sosyal medya platformları gün geçtikçe çeşitlense de sosyal medya manipülasyonları en fazla Facebook üzerinden gerçekleştirilmektedir. Yapılan içerik analizine göre siber takımların, trollerin ve propagandayı gerçekleştiren diğer kurumların kullandığı sosyal medya manipülasyonları birkaç başlık altında ele alınabilir. Bunlar; sosyal medya paylaşımlarına yorum yapma, bireyleri hedef alma, içerik oluşturma, sahte hesap ve bilgisayar temelli propaganda ve hükümetlerin sponsor olduğu hesaplar, web sayfaları ve uygulamalardır. Otoriteleri hedef alma bu manipülasyon türlerinden birisi değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Bir propagandanın yayılabilmesi için içinde bulunduğu sosyal bağlamda bir değeri olan ögeleri kullanması gerekir. Bu durum Goebbels'in propaganda tekniklerinden hangisi ile ilgilidir?

Sentez kuralı

Yayılma kuralı

Devamlılık ve süreklilik kuralı

Sempati kuralı

Yineleme kuralı

Açıklama:

Bir propagandanın yayılabilmesi için içinde bulunduğu sosyal bağlamda bir değeri olan ögeleri kullanması gerekir. O toplumun tarihi art alanı, sahip olduğu mitler, toplumdaki hâlihazırda var olan ön yargıların kullanımı propaganda malzemesinin malzemesinin kabul edilebilirliğini ve yayılmasını kolaylaştıracaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

2013 yılında Al-Shaabab terör örgütünün alışveriş merkezi saldırısını örgüt destekçilerinin eş zamanlı twitlerle Twitter’a taşıması hangi propaganda tekniğinin bir örneğidir?

Yayılma kuralı

Sentez kuralı

Devamlılık ve süreklilik kuralı

Yineleme kuralı

Abartma ve çarpıtma kuralı

Açıklama:

Devamlılık ve süreklilik kuralına göre propaganda birden fazla kanaldan sürekli olarak devam etmelidir. Propagandanın her ne kadar birincil bir hedef kitlesi olsa da farklı hedef kitlelerine yönelik bir şekilde mesajların içeriğinin basitleştirilmesi ya da karmaşıklaştırılması önemlidir. Sosyal medya üzerinden propagandanın sürekliliğine 2013 yılında Al-Shaabab terör örgütünün alışveriş merkezi saldırısını örgüt destekçilerinin eş zamanlı twitlerle Twitter’a taşıması verilebilir. Bu eş zamanlı twitler sonucunda sürekli propaganda işe yaramış ve örgüt vermek istediği mesajı ve yapılandırmak istediği imajı vermiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Sosyal medya aşağıdakilerden hangisine olanak sağladığı için propaganda gücünü artırmada geleneksel medyadan ayrılır?
I: Tek taraflı iletişim
II: Eş zamanlı iletişim
III: Üre-tüketici rolü

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sosyal medya, geleneksel medyaya kıyasla daha interaktif bir yapıya sahiptir. İletişimin ögeleri açısından adlandırılacak olur ise, karşıdaki kişiyi ikna etmeye çalışanın yani kaynağın, ikna edilmeye çalışılana yani hedefe gönderdiği mesaj geleneksel medyada çoğunlukla tek taraflıdır. Geleneksel medyada da hedefin kendisine verilen mesajı alıp bu mesaja karşı verdiği geri bildirim olsa da bu sosyal medyadaki kadar eş zamanlı gerçekleşmez. Dolayısıyla sosyal medyada karşılıklı eş zamanlı etkileşimin daha fazla olduğu söylenebilir. Bireyin verilen mesaja ikna olması yani propagandanın başarılı olması kişi sürece katıldıkça olasıdır. Sosyal medyanın bu karşılıklı etkileşime izin veren doğası propagandanın gücünü arttırır. Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır. Üre-tüketici kavramı Toffler tarafından 1980 yılında kullanılmış olan “prosumer” kavramının Türkçeleştirilmiş hâlidir. Bireylerin tüketmekte oldukları içerikleri aynı zamanda üretiyor olmalarını vurgulayan bu kavram, özellikle sosyal medya için oldukça işlevseldir. Bu durum aslında bireylerin sosyal olaylar karşısında verdikleri tepkiler ile olay üzerinde kontrolleri olduğuna dair bir yanılsamayı ortaya çıkarabilir. Dolayısıyla bireyler sosyal medyada maruz kaldıkları propagandayı benimseyebilir ve bu sürecin kendi iradelerinin sınırları içerisinde gerçekleştiğini düşünebilirler Böylesi bir düşünce de propagandanın gücünü arttıracaktır. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi radyo, televizyon ve sinemanın izleyici ile izlenen arasında yüz yüze iletişim olduğuna dair bir yanılsamayı ortaya çıkardığı görüşüne dayanır?

Tek taraflı iletişim

Karşılıklı etkileşim

Parasosyal etkileşim

Üre-tüketici kavramı

Prosumer kavramı

Açıklama:

Sosyal medyanın karşılıklı etkileşime izin veren doğası parasosyal etkileşimin de sosyal medyada daha güçlü bir şekilde ortaya çıkmasına sebep olabilir. Horton ve Wohl tarafından 1956 yılında tanımlanan parasosyal etkileşim, radyo, televizyon ve sinemanın izleyici ile izlenen arasında yüz yüze iletişim olduğuna dair bir yanılsamayı ortaya çıkardığı görüşüne dayanır. Parasosyal etkileşim, izleyicinin izlemekte olduğu kişi ile karşılıklı kurduğu psikolojik ilişkidir. Burada izleyici (içerik tüketicisi) izlemekte olduğu kişi ile günlük hayatında kurduğu ilişkiye benzer bir ilişki kurduğunu varsayar. Sosyal medyada parasosyal etkileşimin varlığına dair çalışmalar kısıtlı olsa da sosyal medyanın içeriği daha ulaşılabilir kılan doğası bu etkileşimi arttırabilir. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel medyanın özelliklerindendir?

Hızlı ve ulaşılabilirdir.

Gerçek ötesi kavramını pekiştirir.

Filtreleme uygular.

Mahremiyete duyarsızdır.

Anonimite daha fazladır.

Açıklama:

Sosyal medya geleneksel medyaya kıyasla içeriğe yönelik herhangi bir filtreleme uygulamamaktadır. Bir haberin doğru olup olmadığına dair herhangi bir kontrolün olmaması sosyal medyada bireylerin maruz kaldığı bilginin niceliğinin dışında niteliğini de çeşitlendirmektedir. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Cialdini sosyal etkinin bireyin davranışı üzerinde değişiklik gücü olmasını olması neye bağlar?

Evrimsel temelli hedeflere

Sempati kuralına

Sentez kuralına

Yineleme kuralına

Zamanlama kuralına

Açıklama:

Cialdini, insanların evrimsel temelli hedeflerinin oldu-ğunu ve bu hedefler temelinde sosyal etkinin bireyin davranışı üzerinde değişiklik gücü olduğunu söyler. Keza insanoğlunun evrimsel iki amacı vardır: üremek ve hayatta kalmak. Bu iki temel amacı gerçekleştirebilmek için sahip olduğu üç hedeften bahsedilebilir: yakınlık kurma, tutarlı olma ve doğru olma. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Pandemi esnasında doktorların tüm uyarılarına rağmen maske kuralının ihlal edilmesi hangi propoganda ilkesine karşı bir davranışı örneklendirir?

Enderlik ilkesi

Otorite ilkesi

Çekicilik ilkesi

Sentez kuralı

Basitleştirme kuralı

Açıklama:

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması: İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminde özellikle sosyal psikologlar bireylerin bir otorite figürünün söylediklerinden nasıl bu kadar etkilendiklerini anlamayı temel bir araştırma konusu olarak ele almışlardı. Yapılan çalışmalar bireylerin belirli bir konudaki fikirlerinin değiştirilmesinde otorite figüründen gelen mesajın önemi olduğunu göstermiştir. Fakat verilen örnekte otoriteye karşı bir davranış sergilenmektedir. Doğru cevap B’ dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Sosyal medyada bir mesajın paylaşım sayısı hangi propaganda ilkesi temelinde önemlidir?

Çekicilik

Benzerlik

Karşılıklılık normu

Onaylama ihtiyacı

Tutarlı olma ihtiyacı

Açıklama:

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması: Sosyal bir varlık olan insan kendisinin ne kadar “iyi”, “kötü”, “başarılı”, ya da “başarısız” olduğunu anlayabilmek amacıyla dışarıdan aldığı sosyal ipuçlarını kullanır. Özellikle kriterin belirsiz olduğu durumlarda diğer insanların inandığı bilgilere inanmak, dolayısıyla bilginin nesnel bir şekilde değil ama sosyal bir şekilde onaylanması birey için gerekli bir süreçtir. Bireyler, ellerinde belirgin bilgilerin olmadığı durumlarda etraflarındaki bireylerin inandıkları bilgilere inanma eğilimindedirler. Dolayısıyla bilgileri sosyal temelde onaylama ihtiyacı aslında bilgilerin nesnel olarak doğru olmadığı durumlarda bu ihtiyacın bir propaganda tekniği olarak kullanılmasını sağlayabilir. Özellikle sosyal medyada bireylerin bilgilerin ne kadar “doğru” olduğuna ilişkin değerlendirmelerinin bilginin kaynağına bakması ile ilgili olmadığı, ne kadar çok kişi paylaşır ise bilginin o kadar doğru olduğunun düşünülmesi ile bağlantılı olduğu görülür. Sosyal medyada oluşturulan anonim hesaplar üzerinden yayılan bilgilerin bir zaman sonra hakikat olarak kabul edilmesi o bilginin sosyal olarak onaylanması ile bağlantılıdır. Bilgiyi paylaşan birey ne kadar çok ise ya da bilgiyi ilk paylaşan kişiyi takip eden kişi sayısı ne kadar fazla ise o bilgi o kadar doğru olarak algılanmaktadır. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Goebbels’ in propaganda tekniklerini oluşturan kurallardandır?

Tek hedef

Evrimsel hedefler

Karşılıklılık

Sosyal onay ihtiyacı

Listeleme

Açıklama:

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı: Propagandada kullanılan mesaj oldukça basit ve tek hedefi içeriyor olmalıdır. Goebbels tarafından tanımlanan bu kuralın sosyal psikolog Le Bon’un (1895) “Kitleler Psikolojisi” kitabında da tanımlandığı görülmektedir. Doğru cevap A’ dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

“Gerçek ötesi” kavramı hangi propaganda kuralıyla ilişkilidir?

Yineleme

Zamanlama

Abartma

Orkestrasyon

Uyumlaştırma

Açıklama:

Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı: Sosyal medya üzerinde gerçeğin çarpıtılması o kadar yaygın olarak kullanılmaktadır ki Oxford Sözlüğü 2016 yılını “gerçek ötesi” (post truth) yılı olarak seçmiştir. Oxford “gerçek ötesi” kavramını kamuoyunun belirlenmesinde duyguların ve kişisel görüşlerin nesnel gerçeklerden daha fazla rol oynaması şeklinde tanımlanmış ve bu kelimenin seçilmesinin nedenini de Brexit referandumu ve Amerikan seçimlerinde sosyal medyada yer alan haberlerde kullanılan gerçek ötesi kelimelerin sıklığının artması olarak açıklamıştır. Doğru cevap C’ dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sosyal medyada siber takımların nasıl bir işlevi vardır?
I: Politik propaganda yaparlar.
II: Bedelli hizmet verirler.
II: Bedelsiz hizmet verirler.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, III

Açıklama:

Siber Takım, özellikle sosyal medyada politik propaganda malzemelerini yaymak için para alan kişilerdir. Doğru cevap D’ dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Sosyal medya manipülasyonlarına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Troller yorum yapmazlar.

Troller yalnızca içerik oluştururlar.

Troller bireyleri hedef almazlar.

Hükûmetler sosyal medyada propaganda yapmazlar.

Bot hesaplarla hızlı dolaşım sağlanabilir.

Açıklama:

Sahte Hesaplar ve Bilgisayar Temelli Propaganda: Bireylerin kendi kimliklerini gizledikleri sahte hesaplar üzerinden devam ettirilen bilgisayar temelli propagandadır. Bazen bot hesaplar ile bazen de bireyin kendisinin kullandığı hesaplar ile haberlerin sosyal medyada daha hızlı dolaşımı sağlanabilir ve propaganda materyali hedef için daha ulaşılabilir kılınabilir. Bu hesaplar genellikle sahte haberlerin yayılmasında, belirli haberlerin abartılmasında, var olmayan bir popülerliğin sağlanmasında da kullanılmaktadır. Troller bireyleri hedef alabilir, hem yorum yapabilir hem de içerik hazırlayabilir. Hükûmetlerin de manipülasyon/propaganda amaçlı sponsor olduğu hesaplar, web sayfaları ve uygulamalar vardır. Doğru cevap E’ dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İzleyicinin izlemekte olduğu kişi ile karşılıklı kurduğu psikolojik ilişkiye ne ad verilir?

Parasosyal etkileşim

Üre-tüketici ilişkisi

Kültürlerarası etkileşim

Paranormal ilişki

Parapsikolojik etkileşim

Açıklama:

Parasosyal etkileşim, izleyicinin izlemekte olduğu kişi ile karşılıklı kurduğu psikolojik ilişkidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Üre-tüketici kavramı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Toffler tarafından 1980 yılında kullanılmış olması

“Prosumer” kavramının Türkçeleştirilmiş hâli olması

Özellikle sosyal medya için oldukça işlevsel olması

Bireylerin tüketmekte oldukları içerikleri aynı zamanda üretiyor olmalarını vurgulaması

Radyo, televizyon ve sinemanın izleyici ile izlenen arasında yüz yüze iletişim olduğuna dair bir yanılsamayı ortaya çıkarması

Açıklama:

Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır. Üre-tüketici kavramı Toffler tarafından 1980 yılında kullanılmış olan “prosumer” kavramının Türkçeleştirilmiş hâlidir (Turan, 2013). Bireylerin tüketmekte oldukları içerikleri aynı zamanda üretiyor olmalarını vurgulayan bu kavram, özellikle sosyal medya için oldukça işlevseldir. Bu durum aslında bireylerin sosyal olaylar karşısında verdikleri tepkiler ile olay üzerinde kontrolleri olduğuna dair bir yanılsamayı ortaya çıkarabilir. Dolayısıyla bireyler sosyal medyada maruz kaldıkları propagandayı benimseyebilir ve bu sürecin kendi iradelerinin sınırları içerisinde gerçekleştiğini düşünebilirler. Böylesi bir düşünce de propagandanın gücünü arttıracaktır. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla sahip olduğu özellikler bakımından doğrudur?

Geleneksel medya sosyal medyaya kıyasla daha interaktif bir yapıya sahiptir.

Geleneksel medya sosyal medyaya kıyasla daha hızlı ve ulaşılabilirdir.

Geleneksel medyanın içerikleri ve bilgileri sonsuz bir döngüye sahiptir.

Sosyal medya kullanıcıları içeriğin hem üreticileri hem de tüketicileridir.

Geleneksel medya içeriğe yönelik herhangi bir filtreleme uygulamamaktadır.

Açıklama:

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla sahip olduğu bazı özellikler, propaganda tekniklerinin bireyler üzerinde daha etkili olmasını sağlayabilir. Bu özelliklerin neler olduğuna bakacak olursak;
-Sosyal medya, geleneksel medyaya kıyasla daha interaktif bir yapıya sahiptir.
-Sosyal medyanın geleneksel medyadan bir diğer farkı, içeriklerin ve bilgilerin sonsuz bir döngüye sahip olmasıdır.
-Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır.
-Sosyal medya, geleneksel medyaya kıyasla daha hızlı ve ulaşılabilirdir. Bu durum da bireylerin sürekli propagandaya maruz kalmasına sebep olabilir.
-Sosyal medya geleneksel medyaya kıyasla içeriğe yönelik herhangi bir filtreleme uygulamamaktadır.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Heider

Festinger

Griskevicius

Cialdini

Goebbels

Açıklama:

İletişim literatürüne bakıldığında da “propaganda teknikleri” başlığı altında yer alan sınıflandırmanın temellerinin Nazi Almanyası’nda “Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı” yapmış olan Goebbels’in ilkeleri temelinde şekillendirildiği görülmektedir. Kuşkusuz bu bağlamda sosyal psikoloji ve iletişim birbirlerinden keskin çizgilerle ayrıştırılamayacak olsa da okuyucunun kolayca ele alabilmesi için bu tür bir sınıflandırmaya başvurulacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Sosyal psikoloji alanında yapılan çalışmaların pek çoğu kişilerin tutarlı olmaya güdülendiklerini ve davranışlarını temel olarak bu güdünün belirlediğini gösterir. Birey temel olarak tutarlı davranmaya güdülendiği için bir konu hakkında belirginleştirdiği görüşüyle tutarlı şekilde davranmak ister. Dolayısıyla karşı taraftan gelen herhangi bir isteğin kabul edilmesi daha sonrasında istenecek bir başka büyük isteğin kabulünü kolaylaştırmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru bir deyimdir?

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Cialdini’nin İkna Prensipleri Temelinde Propaganda

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Sosyal medyada bu tür bir propaganda taktiğinin özellikle terör örgütleri tarafından kullanıldığı söylenebilir. Sosyal medyadaki sohbet odalarında bilişsel olarak kandırılma potansiyeli yüksek gençlerle sohbet etmeye başlayan örgüt üyeleri, bireylerden yalnızca kendi tanıtım broşürlerini okumalarını talep ederler.
Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması
İnsan; Davranışları arasında, davranışları ve tutumları arasında, geçmiş ve şimdiki söylemleri arasında tutarlı olma ihtiyacı içindedir (Heider, 1946). Sosyal psikoloji alanında yapılan çalışmaların pek çoğu kişilerin tutarlı olmaya güdülendiklerini ve davranışlarını temel olarak bu güdünün belirlediğini gösterir (Festinger, 1957). Birey temel olarak tutarlı davranmaya güdülendiği için bir konu hakkında belirginleştirdiği görüşüyle tutarlı şekilde davranmak ister. Dolayısıyla karşı taraftan gelen herhangi bir isteğin kabul edilmesi daha sonrasında istenecek bir başka büyük isteğin kabulünü kolaylaştırmaktadır. Bireyin tutarlı olmasına bağlı olarak kullanılan bu taktiğe eşiğe adım atma taktiği denir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Fiziksel çekiciliğe yönelik var olan olumlu değerlendirmenin diğer özelliklere de genellenmesi ve “Güzel olan iyidir.” kalıp yargısına bağlı olarak çekici algılananın daha başarılı, akıllı, dürüst olacağının düşünülmesi söz konusudur. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanımda bahsi geçen Sosyal medyada kullanılan propaganda tekniklerinden biridir?

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Sosyal medyada kullanılan propaganda görsellerine bakıldığında çekiciliğe oldukça dikkat edildiği görülmektedir. Özellikle bazı terör örgütlerinin hedef grubu tarafından daha çekici algılanması muhtemel figürlere broşürlerinde, videolarında yer vermesi bu duruma bir örnek olarak verilebilir.
Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması
Bireyler “çekici” algıladıkları kişilere yönelik olumlu değerlendirme sahibi olmaya meyillidirler. Fiziksel çekiciliğe yönelik var olan olumlu değerlendirmenin diğer özelliklere de genellenmesi ve “Güzel olan iyidir.” kalıp yargısına bağlı olarak çekici algılananın daha başarılı, akıllı, dürüst olacağının düşünülmesi söz konusudur (Farley, Chia ve Allred, 1998). Siyasetçilerden suçlulara kadar bireylerin sahip oldukları çekicilik düzeylerinin onların değerlendirilmesinde rol oynadığını gösteren çalışmalar mevcuttur (Palmer ve Peterson, 2016; Steward, 1980).

Doğru Cevap: E

Soru 54

Bireyler sahip oldukları olanakların ender olmasından rahatsız olurlar. Hatta bireyler, o güne kadar hiç farkında olmadıkları olanaklarının bile tükenmekte olduğunu fark etmekten rahatsız olurlar. Cialdini bunun iki sebebi olduğunu belirtir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanımda bahsi geçen Sosyal medyada kullanılan propaganda tekniklerinden biridir?

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Kaybetme korkusuna bağlı olarak ilgili nesnenin değerine ilişkin hızlı bir yeniden değerlendirme yapılabilir. İkincisi ise, aslında hâlihazırda ulaşabilir olduğumuz bir olanağın gitgide silikleşmesi bize özgürlüğümüzün kısıtlandığı hissini verir.
Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması
Bireyler sahip oldukları olanakların ender olmasından rahatsız olurlar (Lynn, 1991). Hatta bireyler, o güne kadar hiç farkında olmadıkları olanaklarının bile tükenmekte olduğunu fark etmekten rahatsız olurlar. Cialdini (2010) bunun iki sebebi olduğunu belirtir. Birincisi, kaybetme duygusu hâlihazırda elde var olan olanaklara kıyasla nesneyi daha kıymetli kılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminde özellikle sosyal psikologlar bireylerin bir otorite figürünün söylediklerinden nasıl bu kadar etkilendiklerini anlamayı temel bir araştırma konusu olarak ele almışlardı. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanımda bahsi geçen Sosyal medyada kullanılan propaganda tekniklerinden biridir?

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması
İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminde özellikle sosyal psikologlar bireylerin bir otorite figürünün söylediklerinden nasıl bu kadar etkilendiklerini anlamayı temel bir araştırma konusu olarak ele almışlardı. Savaş sırasında ortaya konan saldırganlığın yalnızca kişilik özellikleri ile açıklanmasının mümkün olmadığı ve aslında sosyal çevrenin de ayrıca önemli olduğu savaş sırasında bireylerin davranışlarındaki değişikliklerden fark edilmekteydi. Aynı zamanda Kudüs’te görülmeye başlanan, Yahudi kadınların ve çocukların transferinden sorumlu Alman SS Subayı Eichmann’ın davası sırasında fark edilmişti ki Eichmann yaptıklarından herhangi bir suçluluk duymamakta ve iyi bir Alman askeri olarak kendisine verilen emirleri yerine getirdiğini belirtmekte idi. Bu tür bir toplumsal zeminin varlığında Milgram (1963) “İnsan otoriteye bir başkasının ölümüne sebep olacak olsa bile itaat eder mi?” sorusunu temel alarak bir dizi deney gerçekleştirdi. Milgram’ın (1963) bir anlaşmalı katılımcı ile beraber gerçekleştirdiği bu deneyde katılımcılara “cezanın öğrenme üzerinde ne kadar etkili olduğuna dair bir deney” yapılmakta olduğu söylenmekte idi ve anlaşmalı katılımcı ile katılımcı “öğrenci” veya “öğretmen” görevini üstlenebilmek için kura çekmekteydiler. Kura, katılımcının hep “öğretmen” görevini sahipleneceği şekilde planlanmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 56

1933-1945 yılları arasında Nazi Almanya’sında “Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı” yapan Goebbels’in ilgili dönemdeki edimleri o dönemde bireylerin gerçekleşen katliamlara ses çıkarmaması, dış dünyayı tamamen düşman zannetmesi ve kimliklerini bir diğerini ortadan kaldırma düzeyinde korumaya çalışması sonuçlarını doğurmuştur. Goebbels’in propaganda teknikleri 11 temel kural altında toplanabilir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi temel propaganda tekniklerinden birisi değildir?

Ekonomi Kuralı

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı

Sempati Kuralı

Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı

Zamanlama Kuralı

Açıklama:

GOEBBELS’İN İLKELERİ
TEMELİNDE PROPAGANDA TEKNİKLERİ
1933-1945 yılları arasında Nazi Almanya’sında “Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı” yapan Goebbels’in ilgili dönemdeki edimleri o dönemde bireylerin gerçekleşen katliamlara ses çıkarmaması, dış dünyayı tamamen düşman zannetmesi ve kimliklerini bir diğerini ortadan kaldırma düzeyinde korumaya çalışması sonuçlarını doğurmuştur. Goebbels’in propaganda teknikleri ;
Sentez Kuralı
Sempati Kuralı
Basitleştirme
Tek Hedef Kuralı
Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı
Zamanlama Kuralı
Yineleme Kuralı
Orkestrasyon Kuralı
Uyumlaştırma Kuralı
Yayılma Kuralı
Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Doğru Cevap: A

Soru 57

Propagandanın başarılı olabilmesi için kaynağın hedef tarafından sempatik algılanması önemlidir. Mesajı veren kişinin olumlu değerlendirilmesi, yani kaynağa yönelik sempati duyulması basit bir süreç değildir. Sempati hem duygusal hem bilişsel olarak gerçekleşen ve karşıdaki kişinin bakış açısını ve duygularını anlamaya yönelik kişinin gönüllü çabasıdır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Goebbels’in propaganda tekniklerinden hangisini ifade etmektedir?

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı

Sentez Kuralı

Yineleme Kuralı

Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı

Sempati Kuralı

Açıklama:

Sempati Kuralı
Sempati kuralı, yukarıda Cialdini’nin ikna prensiplerinde de vurgulandığı gibi, mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesinin verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik kuraldır. Propagandanın başarılı olabilmesi için kaynağın hedef tarafından sempatik algılanması
önemlidir. Mesajı veren kişinin olumlu değerlendirilmesi, yani kaynağa yönelik sempati duyulması basit bir süreç değildir. Sempati hem duygusal hem bilişsel olarak gerçekleşen ve karşıdaki kişinin bakış açısını ve duygularını anlamaya yönelik kişinin gönüllü çabasıdır (Escalas ve Stern, 2003). Kaynak
ile hedef arasında bir “biz” duygusunun oluşması ve böylelikle kurulan özdeşimle hedefin kaynak tarafından verilen mesajı kabul etmesi sempatinin beklenen sonuçları arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Birincisi, sadece maruz kalma etkisine bağlı olarak, hedef nötr olduğu bir uyarana sürekli maruz kalmanın sonucunda o uyarana karşı olumlu bir değerlendirme sahibi olacaktır. Propaganda malzemelerinin sürekli olarak kitlenin gözünün önünde bulundurulması bu malzemelere karşı olumlu bir değerlendirmenin oluşmasına neden olabilir. İkinci olarak bakıldığında, hedef sürekli aynı propagandaya maruz kaldığı sürece o bilgi birey için ulaşılabilir bir bilgi olacaktır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Goebbels’in propaganda tekniklerinden hangisini ifade etmektedir?

Zamanlama Kuralı

Orkestrasyon Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Yineleme Kuralı

Zamanlama Kuralı

Açıklama:

Yineleme kuralı temelinde bir propaganda bilgisinin bireylerin zihinlerinde nasıl yer ettiğine verilebilecek örneklerden en tutarlısı Türkiye’deki geçici koruma altındaki Suriyelilere ilişkin doğru olmayan bilgilerin tekrar etmesidir. Sosyal medyada geçici koruma altındaki Suriyeliler ile ilgili “sınavsız üniversiteye girdikleri”, “devletten para yardımı aldıkları” ve “oy kullandıkları” şeklinde
devam eden haberler bireylerin zihinlerinde “Suriyeli” kavramı ile bu örnekleri pekiştirmektedir. Bugüne kadar Samsun, İstanbul ve Adana’da olmak üzere bu tür sosyal medya propagandalarının sonucunda geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik linç girişimleri ortaya çıkmıştır.
Yineleme Kuralı
Hedefe verilen mesajın sürekli tekrarlanmasının önemli olduğuna yönelik kuraldır. Yinelemenin hedef açısından neden önemli olabileceği sosyal psikoloji literatürü ile açıklanabilir. Birincisi, sadece maruz kalma etkisine bağlı olarak, hedef nötr olduğu bir uyarana sürekli maruz kalmanın sonucunda
o uyarana karşı olumlu bir değerlendirme sahibi olacaktır (Zajonc, 1968). Propaganda malzemelerinin sürekli olarak kitlenin gözünün önünde bulundurulması bu malzemelere karşı olumlu bir değerlendirmenin oluşmasına neden olabilir. İkinci olarak bakıldığında, hedef sürekli aynı propagandaya maruz kaldığı sürece o bilgi birey için ulaşılabilir bir bilgi olacaktır.

Doğru Cevap: D

1933-1945 yılları arasında Nazi Almanya’sında “Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı” görevini yapan ve en ünlü propaganda yürütücüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Eva Braun

Joseph Goebbels

Heinrich Himmler

Adolf Hitler

Noam Chomsky

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesinin verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik olan ve propaganda tekniklerinin en önemli kurallarından biri sayılan kural aşağıdakilerden hangisidir?

Sempati Kuralı

Sentez Kuralı

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı

Abartma ve Çarpıtma Kuralı

Yineleme Kuralı

Açıklama:

Sempati kuralı, yukarıda Cialdini’nin ikna prensiplerinde de vurgulandığı gibi, mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesinin verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik kuraldır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Dünyaca ünlü iklim aktivisti Greta’nın boykotunun çocuklar ve gençler arasında yaygınlaşması Goebbels’in propaganda teknikleri arasında hangi kurala örnektir?

Orkestrasyon Kuralı

Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı

Sentez Kuralı

Yineleme Kuralı

Benzerlik kuralı

Açıklama:

Greta’nın boykotunun çocuklar ve gençler arasında yaygınlaşması ise benzerlik kuralını bu süreçte ayrıca devreye sokmuştur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kitlenin ilgisini çekeceği bilinen başlıkların yer aldığı ve genellikle de “tık tuzağı” olarak adlandırılan bağlantılara ne ad verilmektedir?

Bot Hesap

Clickbait

Post truth

Trol

Manipülasyon

Açıklama:

Clickbait, belirli bir web sayfasının tıklanmasını amaçlayan, dikkat çekici içerik. Kitlenin ilgisini çekeceği bilinen başlıkların yer aldığı ve genellikle de “tık tuzağı” (clickbait) olarak adlandırılan bağlantılarla asıl gidilmesi istenen sayfaya bireyin yönlendirildiği yöntemler sosyal medyada fazlasıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Propagandanın toplumdaki diğer bireyler tarafından kabul edilen bir süreç olduğu bilgisini yerleştirmeyi amaçlayan propaganda kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Zamanlama Kuralı

Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Yayılma Kuralı

Orkestrasyon Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Açıklama:

Uyumlaştırma kuralı, propagandanın toplumdaki diğer bireyler tarafından kabul edilen bir süreç olduğu bilgisini yerleştirmeyi amaçlar. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Kamuoyunun belirlenmesinde duyguların ve kişisel görüşlerin nesnel gerçeklerden daha fazla rol oynaması şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek ötesi (post truth)

Ulaşılabilirlik etkisi

Trol

Clickbait

Siber Takım

Açıklama:

Oxford “gerçek ötesi” kavramını kamuoyunun belirlenmesinde duyguların ve kişisel görüşlerin nesnel gerçeklerden daha fazla rol oynaması şeklinde tanımlamış ve bu kelimenin seçilmesinin nedenini de Brexit referandumu ve Amerikan seçimlerinde sosyal medyada yer alan haberlerde kullanılan gerçek ötesi kelimelerin sıklığının artması olarak açıklamıştır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Özellikle sosyal medyada politik propaganda malzemelerini yaymak için para alan kişilere ne ad verilmektedir?

Orkestrasyon

Hash tag

Clickbait

Siber Takım

Sponsor

Açıklama:

Siber Takım, özellikle sosyal medyada politik propaganda malzemelerini yaymak için para alan kişilerdir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine dair kuraldır. Böylelikle mesaj aslında bir kanaldan verilmekle beraber, farklı kanallardan veriliyormuşçasına algılanabilir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Goebbels’in propaganda tekniklerinden hangisini ifade etmektedir?

Orkestrasyon Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Yayılma Kuralı

Zamanlama Kuralı

Açıklama:

Sosyal medya platformları için hazırlanan propaganda malzemelerinin gerek sözel gerek sesli gerekse yazılı olması; her bir farklı sosyal medya platformuna özgü içeriklerin oluşturulması bu kuralın geçerliliğini göstermektedir.
Orkestrasyon Kuralı
Propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine dair kuraldır. Böylelikle mesaj aslında bir kanaldan verilmekle beraber, farklı kanallardan veriliyormuşçasına algılanabilir. Bu tür bir süreç Sosyal Norm Kuramı (Perkins ve Berkowitz, 1986) ile açıklanabilir. Sosyal Norm Kuramı, bireyin davranışlarının diğerleri tarafından da benimsendiği
düşünülen normlarla şekillendiğini söylemektedir. Bir propaganda mesajının birden fazla kanaldan ve farklı şekillerde verilmesi aslında bu propaganda mesajının pek çok kişi tarafından bir “norm” olarak kabul edildiğinin sanılmasını arttıracak, bu da propagandanın davranışı etkileme ihtimalini fazlalaştıracaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla sahip olduğu bazı özellikler propaganda tekniklerinin bireyler üzerinde daha etkili olmasını sağlayabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla daha interaktif bir yapıya sahip olması

Sosyal medyanın geleneksel medyanın aksine kullanıcılarına kendilerinin üre-tüketici olduğu bir platform sağlaması

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla görece yeni olması

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla daha hızlı ve ulaşılabilir olması

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla içeriğe yönelik herhangi bir filtre uygulanmaması

Açıklama:

Sosyal medyanın geleneksel medyaya kıyasla görece yeni olması

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada kullanılan propaganda tekniklerinden biri değildir?

Karşılıklılık normunun propaganda tekniği olarak kullanılması

Süblimasyonun propaganda tekniği olarak kullanılması

Çekiciliğin propaganda tekniği olarak kullanılması

Benzerliğin propaganda tekniği olarak kullanılması

Devamlılık ve süreklilik kuralı

Açıklama:

Süblimasyonun propaganda tekniği olarak kullanılması

Doğru Cevap: B

Soru 72

Cialdini’ye göre aşağıdakilerden hangisi insanoğlunun hayattaki temel amaçlarından biridir?

Hayatta kalmak

Sağlıklı kalmak

Güçlü olmak

Tutarsız olmak

Çekici olmak

Açıklama:

Hayatta kalmak

Doğru Cevap: A

Soru 73

Oxford Üniversitesi’nden Bradshaw ve Howard’ın 2019 yılı araştırmalarına göre sosyal medya manipülasyonlarında en çok hangi sosyal medya sitesi/uygulaması kullanılmaktadır?

Instagram

Twitter

Snapchat

Facebook

Açıklama:

Facebook

Doğru Cevap: E

Soru 74

Propagandanın başarılı olabilmesi için kaynağın hedef tarafından sempatik algılanması önemlidir. 16 yaşındaki iklim aktivisti Greta Thunberg’in verdiği mesajın kitlelere yayılmasında da sempati kuralının önemli rol oynadığı söylenebilir.

Sahip olduğu Asperger Sendromu’nun onu bu tür bir mücadelede engellememiş olması
Yaşı

III. Konuşmalarında kendi gençliğinin elinden çalındığına dair vurgusu

İsveçli olması

Yukarıdaki maddelerden hangileri hedef kitlenin Greta’ya sempati duymasındaki başlıca sebeplerdendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

I, II ve III

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda tekniklerinden biri değildir?

Sentez Kuralı

Yineleme Kuralı

Orkestrasyon Kuralı

Empati Kuralı

Sempati Kuralı

Açıklama:

Empati Kuralı

Doğru Cevap: D

Soru 76

Milgram’ın 1974 yılında gerçekleştirdiği ikinci deneyde 1963 yılındaki çalışmasından farklı sonuçlar almasının sebebi nedir?

1974 yılındaki deneyde katılımcılara yönergeyi bir otorite figürünün değil de herhangi birinin vermesi

1963 yılındaki deneyde Milgram’ın katılımcıları kandırması

1974 yılındaki deneyde bulunan katılımcı sayısının azlığı

1963 yılında yapılan deneyin uygun koşullarda yapılmaması

1974 yılındaki katılımcıların hepsinin kadın olması

Açıklama:

1974 yılındaki deneyde katılımcılara yönergeyi bir otorite figürünün değil de herhangi birinin vermesi

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Bradshaw ve Howard’ın 2019 yılında yayınlanan Bilgisayar Temelli Propaganda Araştırma Projesi’ne göre siber takımların, trollerin ve propagandayı gerçekleştiren diğer kurumların kullandığı sosyal medya manipülasyonlarından biridir?

Sosyal medyaya fotoğraf koymak

Sosyal medyadan durum güncellemesi yapmak

Sosyal medya paylaşımlarına yorum yapmak

Sosyal medyadan herhangi birini arkadaş eklemek

Bir kişinin sosyal medya profilini incelemek

Açıklama:

Sosyal medya paylaşımlarına yorum yapmak

Doğru Cevap: C

Soru 78

Avukat olan Büşra bir davanın kazanılması konusunda yakın zamanda tanıştığı Avukat Batuhan’dan yardım almıştır. Sonraki süreçte Batuhan, Büşra’dan kurucusu olduğu siyasi bir Facebook sayfasına üye olmasını ve kendisinin de yazdığı yazıları okumasını istemiştir. Büşra, borçlu kalmamak için bu isteği kabul etmiş, Facebook sayfasına üye olmuş ve düzenli olarak yazılan yazıları okumaya başlamıştır.
Yaşanan bu olay Cialdini’nin İkna Prensipleri Temelinde Propaganda tekniklerinden hangisine örnektir?

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Doğru Cevap: B

Soru 79

Siber takımların sosyal medya paylaşımlarına yönelik yorumları Bradshaw ve Howard’ın araştırmalarına göre çeşitli şekillerde olmaktadır. Kimi ülkelerde bu yorumlar olumlu, kimilerinde olumsuz kimilerinde ise nötr yorumlar olarak dikkat çekmektedir.
I.Dikkatin dağılmasını sağlamak
II.Verilen görevi yapmak istememek
III.Konuyu dağıtmak
Ülkelerin siber takımlarının sosyal medya paylaşımlarına neden nötr yorumlar yaptıkları ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

I ve III

Doğru Cevap: D

Soru 80

İngilizce'de prosumer olarak adlandırılan ve Alvin Toffler tarafından ileri sürülen sosyal medya kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetici

Üre-tüketici

Tüketici

Kullanıcı

Fenomen

Açıklama:

Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır. Üre-tüketici kavramı Toffler tarafından 1980 yılında kullanılmış olan “prosumer” kavramının Türkçeleştirilmiş hâlidir (Turan, 2013). Bireylerin tüketmekte oldukları içerikleri aynı zamanda üretiyor olmalarını vurgulayan bu kavram, özellikle sosyal medya için oldukça işlevseldir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

"İnsanlar gerçekleştirdikleri davranışların kendi iradeleri dışında olduğunu fark ettiklerinde psikolojik bir tepkisellik geliştirmelerine ............... denir."
Yukarıdaki boş bırakılan alana gelmesi gereken uygun kavram hangisidir?

Gündem belirleme kuramı

Suskunluk sarmalı

Psikolojik tepkisellik kuramı

Yankı odası

İki aşamalı akış

Açıklama:

Psikolojik Tepkisellik Kuramı’na göre (Brehm, 1966), insanlar gerçekleştirdikleri davranışların kendi iradeleri dışında olduğunu fark ettiklerinde psikolojik bir tepkisellik geliştirirler.

Doğru Cevap: C

Soru 82

"Bireyin diğer birey ya da grubun talebine bağlı olarak duygu, düşünce ve davranışlarını değiştirmesine ............. denir."
Yukarıdaki boş bırakılan alana gelmesi uygun olan kavram hangisidir?

Harekete geçme

Tepki verme

Tepkisiz kalma

Uyma

Sorgulama

Açıklama:

Uyma davranışı, bireyin diğer birey ya da grubun talebine bağlı olarak duygu, düşünce ve davranışlarını değiştirmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

"Bireyin daha öncesinde kendisine herhangi bir iyilik yapan kişiden gelen mesajlar doğrultusunda davranma ihtimalinin daha fazla olduğunun görülmesine .......... denir."
Yukarıda boş bırakılan alana gelmesi uygun olan kavram hangisidir?

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Bireylerin ilişkilerde bekledikleri karşılıkları bulamamaları ilişkiye dair güvenlerini zedeleye- bilir ve eşitlik algısında bozulmaya sebep olabilir (Adams, 1963). Bu nedenle birey ne gerçekleştirdiği davranışın karşılıksız kalmasını ister ne de kendisi borçlu kalmak ister. Bu normun bir propaganda tekniği olarak nasıl kullanıldığına bakıldığında, bireyin daha öncesinde kendisine herhangi bir iyilik yapan kişiden gelen mesajlar doğrultusunda davranma ih- timalinin daha fazla olduğu görülmektedir. Buna örnek olarak verilebilecek durumlardan bir tanesi sözde bir karşılık beklenmeden sosyal medya üzerinden gönderilen promosyonlardır (Cialdini ve Griskevicius, 2010).

Doğru Cevap: A

Soru 84

"Sosyal bir varlık olan insan kendisinin ne kadar “iyi”, “kötü”, “başarılı”, ya da “başarısız” olduğunu anlayabilmek amacıyla dışarıdan aldığı sosyal ipuçlarını kullanır."
Aşağıdakilerden hangisi açıklaması verilen Cialdini'nin ikna prensibidir?

Karşılıklılık Normunun Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Sosyal Onaylama İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Açıklama:

Sosyal bir varlık olan insan kendisinin ne kadar “iyi”, “kötü”, “başarılı”, ya da “başarısız” olduğunu anlayabilmek amacıyla dışarıdan aldığı sosyal ipuç- larını kullanır. (Festinger, 1954) Özellikle kriterin belirsiz olduğu durumlarda diğer insanların inandığı bilgilere inanmak, dolayısıyla bilginin nesnel bir şekilde değil ama sosyal bir şekilde onaylanması birey için gerekli bir süreçtir. Bireyler, ellerinde belirgin bilgilerin olmadığı durumlarda etraflarındaki bireylerin inandıkları bilgilere inanma eğiliminde- dirler. Dolayısıyla bilgileri sosyal temelde onaylama ihtiyacı aslında bilgilerin nesnel olarak doğru olmadığı durumlarda bu ihtiyacın bir propaganda tekniği olarak kullanılmasını sağlayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

"Eşiğe adım atma taktiği" olarak da isimlendirilen ikna prensibi hangisidir?

Çekiciliğin ve Benzerliğin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Tutarlı Olma İhtiyacının Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Enderlik İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Uzmanlık/Otorite İlkesinin Propaganda Tekniği Olarak Kullanılması

Bradshaw ve Howard’ın araştırmalarına göre, sosyal medya manipülasyonları en fazla hangi platform üzerinde gerçekleşmektedir?

Twitter

Instagram

Facebook

Snapchat

Açıklama:

Bradshaw ve Howard’a (2019) göre, kullanılan sosyal medya platformları gün geçtikçe çeşitlense de sosyal medya manipülasyonları en fazla Facebook üzerinden gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi siber takımların, trollerin ve propagandayı gerçekleştiren diğer kurumların kullandığı sosyal medya manipülasyonlarından biri değildir?

Sosyal Medya Paylaşımlarına Yorum Yapmak

Sosyal Medya Paylaşımlarına Beğeni Yapmak

İçerik Oluşturmak

Sahte Hesaplar ve Bilgisayar Temelli Propaganda

Hükûmetlerin Sponsor Olduğu Hesaplar, Web Sayfaları ve Uygulamalar

Açıklama:

Yapılan içerik analizine göre siber takımların, trollerin ve propagandayı gerçekleştiren diğer kurumların kullandığı sosyal medya manipülasyonları birkaç başlık altında ele alınabilir:
*Hükûmetlerin Sponsor Olduğu Hesaplar, Web Sayfaları ve Uygulamalar
*Sosyal Medya Paylaşımlarına Yorum Yapmak
*Sahte Hesaplar ve Bilgisayar Temelli Propaganda
*İçerik Oluşturmak. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Özellikle politik herhangi bir mesaj vermediği düşünülen ancak aslında politik mesajların incelikli bir şekilde metnin içine yedirildiği astroloji bloglarının kullanıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Çin

Japonya

Rusya

Amerika Birleşik Devletleri

Açıklama:

Özellikle politik herhangi bir mesaj vermediği düşünülen ancak aslında politik mesajların incelikli bir şekilde metnin içine yedirildiği bazı astroloji blogları Rusya’da ve Sırbistan’da kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Psikolojik Tepkisellik Kuramı ve sosyal medyada propaganda kavramı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İnsanlar davranışlarının iradeleri dışında olduğunu fark ettiklerinde psikolojik bir tepkisellik geliştirirler.

Bireyin kendisine yönerge içeriden ve planlı bir şekilde gelmektedir.

Bireyin özgür iradesi hiçe sayıldığı için tepkisel davranacaktır.

Birey istenen davranışı gerçekleştirmeyecektir.

Dolaylı mesajlar içeren propagandalar bireylerin düşüncelerine daha kolay değiştirir.

Açıklama:

Psikolojik Tepkisellik Kuramı’na göre, insanlar gerçekleştirdikleri davranışların kendi iradeleri dışında olduğunu fark ettiklerinde psikolojik bir tepkisellik geliştirirler. Kısacası birey kendisine “Yap!” dendiğinde yönerge dışarıdan geldiği ve özgür iradesi hiçe sayıldığı için tepkisel davranacak ve istenen davranışı gerçekleştirmeyecektir. Bu yüzden de bireylerin duygu, düşünce ve davranışlarını değiştirmede başarılı olan propagandaların daha dolaylı mesajlar içeren propagandalar olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Cialdini, insanların evrimsel temelli hedeflerinin olduğunu ve bu hedefler temelinde sosyal etkinin bireyin davranışı üzerinde değişiklik gücü olduğunu söyler. Aşağıdakilerden hangisinde insanoğlunun evrimsel amacı doğru verilmiştir?

üreme ve hayatta kalma

yakınlık kurma

tutarlı olma

doğru olma

kendini geliştirme

Açıklama:

Cialdini, insanların evrimsel temelli hedeflerinin olduğunu ve bu hedefler temelinde sosyal etkinin bireyin davranışı üzerinde değişiklik gücü olduğunu söyler. Keza insanoğlunun evrimsel iki amacı vardır: üremek ve hayatta kalmak. Bu iki temel amacı gerçekleştirebilmek için sahip olduğu üç hedeften bahsedilebilir: yakınlık kurma, tutarlı olma ve doğru olma.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Sosyal medyada bilgiler ne kadar çok kişi tarafından paylaşılır ise bilginin o kadar doğru olduğunun düşünüldüğü görülür. Sosyal medyada oluşturulan anonim hesaplar üzerinden yayılan bilgilerin bir zaman sonra hakikat olarak kabul edilmesi aşağıdakilerden en çok hangisi ile ilgilidir?

görsel basında ortaya çıkması

otoriteler tarafından yorum yapılması

ikna edici bir içeriğe sahip olması

sosyal olarak onaylanması

genç kuşak tarafından desteklenmesi

Açıklama:

Sosyal medyada bireylerin bilgilerin ne kadar “doğru” olduğuna ilişkin değerlendirmelerinin bilginin kaynağına bakması ile ilgili olmadığı, ne kadar çok kişi paylaşır ise bilginin o kadar doğru olduğunun düşünülmesi ile bağlantılı olduğu görülür. Sosyal medyada oluşturulan anonim hesaplar üzerinden yayılan bilgilerin bir zaman sonra hakikat olarak kabul edilmesi o bilginin sosyal olarak onaylanması ile bağlantılıdır

Doğru Cevap: D

Soru 109

Sosyal psikoloji alanında yapılan çalışmaların pek çoğu kişilerin aşağıdakilerden en çok hangisine güdülendiklerini ve davranışlarını temel olarak hangi güdünün belirlediğini gösterir?

gerçekçi olma

tutarlı olma

dürüst olma

insancıl olma

düzenli olma

Açıklama:

Sosyal psikoloji alanında yapılan çalışmaların pek çoğu kişilerin tutarlı olmaya güdülendiklerini ve davranışlarını temel olarak bu güdünün belirlediğini gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Geleneksel medya ve sosyal medya ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal medya, geleneksel medya ile karşılaştırıldığında daha hızlı ve ulaşılabilirdir.

Geleneksel medyada karşılıklı eş zamanlı etkileşimin, sosyal medyadan daha az olduğu söylenebilir.

Sosyal medyada geleneksel medyaya kıyasla anonimitenin daha fazla olabildiği görülebilmektedir.

Geleneksel medyada parasosyal etkileşim, sosyal medyada olduğundan daha güçlü bir şekilde ortaya çıkabilir.

Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının üre-tüketici olduğu bir platform sağlamaktadır.

Açıklama:

Sosyal medya, geleneksel medyaya kıyasla daha interaktif bir yapıya sahiptir. Sosyal medyada karşılıklı eş zamanlı etkileşimin daha fazla olduğu söylenebilir.

Sosyal medyanın karşılıklı etkileşime izin veren doğası parasosyal etkileşimin de sosyal medyada daha güçlü bir şekilde ortaya çıkmasına sebep olabilir. Parasosyal etkileşim, izleyicinin izlemekte olduğu kişi ile karşılıklı kurduğu psikolojik ilişkidir.

Sosyal medya, geleneksel medyadan farklı bir şekilde kullanıcılarının hem içerik üreticisi hem de içeriklerin tüketicisi (üre-tüketici) olduğu bir platform sağlamaktadır.

Sosyal medya, geleneksel medyaya kıyasla daha hızlı ve ulaşılabilirdir.

Sosyal medyanın geleneksel medyadan bir diğer farkı, içeriklerin ve bilgilerin sonsuz bir döngüye sahip olmasıdır.

Sosyal medyanın bilgi aramaya yönelik yukarıda bahsedilen açlığı pekiştirmesinin sonucu gizli kalması gereken bilgilerin birer kamusal malzemeye dönüştürülmesidir. Mahremiyet kavramının yeniden yapılandırılmasına sebep olan bu süreç özellikle gizlenen bilgilerin birer propaganda aracı olarak kullanılması ile sonuçlanabilmektedir.

Sosyal medya geleneksel medyaya kıyasla içeriğe yönelik herhangi bir filtreleme uygulamamaktadır.

Sosyal medyada geleneksel medyaya kıyasla anonimitenin daha fazla olabildiği görülebilmektedir.

Sosyal medyada mesajların gerek yazılı gerek görsel gerekse sözel ve video içerikleri ile iletilmesi bireyleri ikna etme sürecinde daha etkili olabilir.

Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi Cialdini’ye göre insanoğlunun evrimsel amaçlarından birisidir?

Üremek

Barınmak

Bilgilenmek

Eğitilmek

Sosyalleşmek

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Cialdini’ye göre insanların evrimsel amaçlarından değildir?

Üremek
Barınmak
Eğitilmek
Hayatta kalmak
Göç etmek

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

I,IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda tekniklerinden değildir?

Sentez kuralı
Antitez kuralı
Orkestrasyon kuralı
Etkileşim kuralı
Yayılma kuralı

I ve II

I ve III

II ve IV

II ve V

III ve V

Açıklama:

Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda teknikleri: Sentez Kuralı - Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı Yineleme Kuralı- Orkestrasyon Kuralı- Zamanlama Kuralı Uyumlaştırma Kuralı- Yayılma Kuralı - Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Doğru Cevap: C

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda tekniklerindendir?

İstişare kuralı
Öteleme kuralı
Sentez kuralı
Yineleme kuralı
Uyumlaştırma kuralı

I, III ve V

I, IV ve V

II, III ve IV

III, IV ve V

IV ve V

Açıklama:

Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda teknikleri: Sentez Kuralı - Basitleştirme ve Tek Hedef Kuralı
Abartma ve Çarpıtma (Büyütme ve Bozma) Kuralı Yineleme Kuralı- Orkestrasyon Kuralı- Zamanlama Kuralı
Uyumlaştırma Kuralı- Yayılma Kuralı - Devamlılık ve Süreklilik Kuralı

Doğru Cevap: D

Soru 137

Belirli bir web sayfasının tıklanmasını amaçlayan, dikkat çekici içerikleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Clickbutton

Clickmap

Clickpic

Clickadd

Clickbait

Açıklama:

Clickbait, belirli bir web sayfasının tıklanmasını amaçlayan, dikkat çekici içerik.

Doğru Cevap: E

Soru 138

Bir ürünün reklamı yapılırken, ürünün toplum tarafından kabul görmüş ve sevilen bir kişi ile sunularak insanlara olumlu gösterilmesi Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda tekniklerinden hangisine örnek teşkil etmektedir?

Sempati kuralı

Uyumlaştırma kuralı

Planlama kuralı

Orkestrasyon kuralı

Ahenkleştirme kural

Açıklama:

Sempati Kuralı
Sempati kuralı, mesajı veren kaynağın hedef tarafından olumlu değerlendirilmesinin verilen mesajın kabulünü daha da kolaylaştırdığına yönelik kuraldır. Propagandanın başarılı olabilmesi için kaynağın hedef tarafından sempatik algılanması önemlidir. Mesajı veren kişinin olumlu değerlendirilmesi, yani kaynağa yönelik sempati duyulması basit bir süreç değildir. Sempati hem duygusal hem bilişsel olarak gerçekleşen ve karşıdaki kişinin bakış açısını ve duygularını anlamaya yönelik kişinin gönüllü çabasıdır (Escalas ve Stern, 2003). Kaynak ile hedef arasında bir “biz” duygusunun oluşması ve böylelikle kurulan özdeşimle hedefin kaynak tarafından verilen mesajı kabul etmesi sempatinin beklenen sonuçları arasında yer almaktadır. Özellikle reklam sektöründe kaynağın sempatik olarak algılanmasının reklamda değerlendirilmesi istenen ürünün de olumlu algılanmasına sebep olduğuna dair araştırmalar mevcuttur (DeBono ve Telesca, 1990).

Doğru Cevap: A

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi, propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine propaganda tekniğidir?

Düzenleme kuralı

Uyumlaştırma kuralı

Planlama kuralı

Orkestrasyon kuralı

Ahenkleştirme kuralı

Açıklama:

Orkestrasyon Kuralı
Orkestrasyon Kuralı Goebbels’in İlkeleri Temeli’nde kullanılan propaganda tekniklerinden birisidir. Propagandayı gerçekleştirmesi planlanan kurum ve kuruluşların mesajlarını uyum içerisinde vermesi gerektiğine dair kuraldır.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Ulaşılabilirlik etkisi olarak da adlandırılan Goebbels'in propaganda tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Sempati Kuralı

Sentez Kuralı

Yineleme Kuralı

Zamanlama Kuralı

Uyumlaştırma Kuralı

Açıklama:

Hedefe verilen mesajın sürekli tekrarlanmasının önemli olduğuna yönelik kuraldır. Yinelemenin hedef açısından neden önemli olabileceği sosyal psikoloji literatürü ile açıklanabilir. Birincisi, sadece maruz kalma etkisine bağlı olarak, hedef nötr olduğu bir uyarana sürekli maruz kalmanın sonucunda o uyarana karşı olumlu bir değerlendirme sahibi olacaktır (Zajonc, 1968). Propaganda malzemelerinin sürekli olarak kitlenin gözünün önünde bulundurulması bu malzemelere karşı olumlu bir değerlendirmenin oluşmasına neden olabilir. İkinci olarak bakıldığında, hedef sürekli aynı propagan- daya maruz kaldığı sürece o bilgi birey için ulaşıla- bilir bir bilgi olacaktır. Keza sosyal biliş literatürü bireylerin yakın zamanda algıladıkları, kodladıkları bilgilerin zihinde daha erişilebilir olduğundan bahsetmektedir. Ulaşılabilirlik etkisi (Higgins, 1996) olarak da adlandırılan bu kavram açısından düşünüldüğünde propagandanın sürekli yinelenmesi o propaganda ile ilgili bilgilerin hızlıca geri çağrılmasına ve hep akılda kalıcı olmasına yönelik bir işlevi doğurur. Hep akılda kalıcı olan bilginin doğruluğu birey tarafından sorgulanmaz ve bir hakikat olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 141

New York’ta bir grubun ekonomik duruma karşı memnuniyetsizliğini dile getirmek amacıyla Manhattan’da başlattıkları protesto hareketleri sosyal medyada “Occupy Wall
Street” (Wall Street’i işgal et) sloganı ile giderek büyümüş ve yayılmıştır.
Yukarıda verilen durum Goebbles'in propaganda ilkelerinden hangisine bir örnek teşkil eder?

Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının özellikleri nelerdir?

Bilginin kendisi güçtür,

Geniş çapta erişim sağlanan, pahalı ve teknolojik temelli olmayan bilgi üretmek,

Bilginin hızlı tüketildiği özel olanın çabucak kamusal hale gelebildiği platformlar yaratabilmekte,

Bilginin yayılma hızının giderek azaldığı, yavaşlatılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma,

Bilginin gerçek zamanlı olarak güvenilmez olan kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanması,

Açıklama:

Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının dört temel özelliğinden söz edilmektedir:

Geniş çapta erişim sağlanan, ucuz ve teknoloji temelli bilgi üretme,

Bilginin hızlı tüketildiği, özel olanın çabucak kamusal hâle gelebildiği platformlar yaratabilme,

Bilginin yayılma hızının giderek arttığı, hızlandırılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma,

Bilginin gerçek zamanlı olarak (takipçi adı verilen) güvenilir kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanmasının en aza indirgenmiş olması.
Seçeneklerden olan a seçeneği, Francis Bacon'ın söylemiş olduğu bir sözdür.

Doğru Cevap: C

Soru 12

İnsan odaklı bilişsel süreçlerden geçirilerek elde edilen ''fikir''e ne denir?

Enformasyon,

Haber,

Dedikodu,

Bilgi,

Dezenformasyon,

Açıklama:

İnsan odaklı bilişsel süreçlerden geçirilerek elde edilen fikir sonucuna bilgi denmektedir. Bilgi ile enformasyon arasındaki farkı, enformasyonun insanoğlunun dışında gelişen veri akışında var olan soyut kavramlar bütünü iken, bilginin ise insanın fiziksel, biyolojik, psikolojik ve kültürel özelliklerinden süzülerek gelen bir duruma vurgu yaptığı şeklinde ifade etmektedir. Bu çerçevede insanlar aynı enformasyon kaynağından yola çıkarak farklı bilgileri de üretebilme yeteneğine sahiptirler. Bilginin üretilmesi, enformasyona göre çok daha karmaşık, bilişsel ve sistematik süreçlere ihtiyaç duymaktadır.
Enformasyona erişim, sadece insanoğlunun kendi çabasıyla gerçekleşmemektedir. Üstelik enformasyon sadece doğa tarafından da üretilmemektedir. Enformasyon, özellikle günümüzde insanoğlunun zihnine giderek artan bir hızda, zaman ve mekân gözetmeksizin aktarılabilmektedir. Teknoloji devrimi ve internet sayesinde cep telefonlarından kişisel bilgisayarlara, televizyondan diğer iletişim araçlarına kadar denetlenmesi zor pek çok kaynaktan bireylere enformasyon akışı sağlanabilmektedir. Geçmişte tek bir enformasyondan farklı bilgiler üretebilen insanoğlu, günümüzde birbirinden farklı sayısız enformasyon akışından tek ve doğru bilgiye ulaşma gayreti içinde bulun- maktadır. Bu noktada enformasyonun bilgiye dönüşmesinde temel etmen, belli bir amaç doğrultusunda kullanabileceği sistematik süzgeçlerden geçirme yöntemini bulması üzerine odaklanmaktadır. Bilgi toplumunda enformasyon yığınını istenilen zamanda istenildiği kadar, gereksiz tekrarlardan arındırılmış ve kavranabilir bilgiye dönüştürmek ise giderek güçleşmektedir.
Enformasyonun bilgiye dönüşmesi için karmaşık kaynaklardan ayıklanabilmesi, ihtiyaç duyulan zaman içerisinde bilişsel süreçlerden geçirilmesi, yazılı ya da sözlü biçimde iletilir hâle gelebilmesi gerekmektedir. Bu süreç her ne kadar çoğu zaman kendiliğinden gelişen bir durum gibi hissedilse de aslında bilginin ilk kez edinimi aşamasında zaman alan bir durumdur. Özellikle artan enformasyon yüküyle birbiriyle uyumsuz hatta çelişen enformasyonun ayıklanarak tutarlı ve sistematik kişisel bilgiye dönüştürülmesi insanoğlu açısından oldukça yorucu bir süreçtir. Hâl böyle olunca kişiler, kendi bilişsel süreçlerini bir kenara bırakarak hazır üretilmiş bilgiyi doğru olarak kabul etme eğilimi gösterebilmektedir.
Bilgi sadece herhangi bir şey bilmenin ötesinde bir kavrayış hâli ve belirli bir yoruma ulaşmayı da gerektirdiği için çoğu zaman başkası tarafından üretilmiş hazır bilgiyi kullanmak daha kolaydır.

Doğru Cevap: D

Bir olayın veya durumun, diğer açıklamalar daha olanaklı iken, genellikle siyasal güdülere sahip, kötücül ve güçlü aktörlerin komplolarına başvurularak açıklanması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Yanlış Bilgi

Zararlı Bilgi

Manipülasyon

Komplo Teorisi

Dezenformasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Bireylerin kendi iradeleri dışında düşünce, tutum ve davranışlarının etkilenmesi ya da yönlendirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Yanlış Bilgi

Zararlı Bilgi

Manipülasyon

Komplo Teorisi

Dezenformasyon

Açıklama:

Manipülasyon, bireylerin kendi iradeleri dışında düşünce, tutum ve davranışlarının etkilenmesi ya da yönlendirilmesidir. İnsanlar manipülasyonlar sonucu kendilerinden istenen kanaat ya da davranış değişikliğini gösterebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Dezenformasyon analiz edilirken aşağıdakilerden hangisi haberi üretenin değerlendirmesiyle ilgilidir?

Süre

Kanunilik

Doğruluk

Eylemsellik

Hedef Kitle

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 29

Dezenformasyon analiz edilirken aşağıdakilerden hangisi “taklit türü” özelliği taşıyan mesaj ile ilgilidir?

Kişisel

Örgütsel

Uzun süreli

Yönlendirme

Yasal olmayan

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 30

“Bilginin kendisi güçtür.” cümlesi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Descartes

Francis Bacon

Albert Camus

Platon

Voltaire

Açıklama:

Ünlü İngiliz düşünür Francis Bacon’ın “Bilginin kendisi güçtür.” cümlesini dile getirdiği 16. yüzyıldan günümüze geçen zaman boyunca bu veciz söz, hâlâ doğruluk değerini korumaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

I. Yanlış bilgi
II. Zararlı bilgi
III. Enformasyon
Yukarıdakikerden hangisi ya da hangileri sosyal meyada görülen bilgi kirliliği türlerindendir?

Yalnız III

I ve II

Yalnız I

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal medyadakibilgi kirliliğinin temel olarak üç çeşidinden söz etmek mümkündür: (a) Yanlış bilgi (b) Zararlı Bilgi ve (c) Dezenformasyon.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Yanlış Bilgi

Zararlı Bilgi

Dezenformasyon

Eksik Bilgi

Manipülasyon

Açıklama:

Dezenformasyon, özellikle bir kişi, grup, kurum ya da ülkeye kasıtlı olarak zarar vermek maksadıyla gerçekle ilgisi olmayan yalan bilginin üretilerek yayılmasını içermektedir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bilgi kirliliği türleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

7 Mayıs 2017 tarihinde Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron’un e-postalarının basına sızdırılması zararlı bilgi örneği olarak gösterilebilir.

Dezenformasyon oldukça sistematik, uzman bir ekiple ve çoğu zaman algı yönetiminin bir parçası olarak sürdürülen faaliyet
sürecine de işaret etmektedir.

Zararlı bilginin diğer bilgi kirliliği türlerinden temel farkı aynı zamanda doğru bilgiyi içermesidir.

Yanlış bilgide yönlendirici ve zarar verici bir niyet söz konusudur.

Açıklama:

Yanlış bilgide yönlendirici ve zarar verici bir niyet söz konusu olmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I. Dezenformasyon teknik açıdan üst bir akılla dikkatle planlanmış bir aldatma sürecidir.
II. Dezenformasyonda genellikle üzerinde oynanmış fotoğraflar, sahte görüntüler ve ses kayıtları gibi kurgulanmış gerçekliklerden yararlanılır.
III. Dezenformasyon diğer bilgi kirliliği türlerine oranla daha geniş kitleye ve belirli bir hedef kitleye yönelik paylaşılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Falis'in de belirtmiş olduğu, dezenformasyonun temel özelliklerindendir?

Yalnız II

I ve III

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Fallis (2009), dezenformasyonun önemine dikkat çekerken üç temel özelliğinin altını çizmektedir:
(a) Dezenformasyon teknik açıdan üst bir akılla dikkatle planlanmış bir aldatma sürecidir.
(b) Dezenformasyonda genellikle üzerinde oynanmış fotoğraflar, sahte görüntüler ve ses kayıtları gibi kurgulanmış gerçekliklerden yararlanılır.
(c) Dezenformasyon diğer bilgi kirliliği türlerine oranla daha geniş kitleye ve belirli bir hedef kitleye yönelik paylaşılır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I. Haberi üreten ve dağıtan kişiler kimdir ve temel motivasyonları nelerdir?
II. Üretilen haberin formatı, maksadı ve karakteristiği nedir?
III. Haber birileri tarafından alındığında, haberin mesajını nasıl yorumladılar ve ne tür eylemde bulundular?
Yukarıdaki sorulardan hangisi ya da hangilerinin tutarlı ve sistematik ve gerçek biçimde yanıt bulması dezenformasyonun
üretilme ve yayılma kaynaklarının tespiti açısından önemlidir.?

II ve III

I ve II

Yalnız II

I, II ve III

Açıklama:

bir dezenformasyonu analiz edebilmek için üç temel soruyla başlamak gerekir:
(i) Haberi üreten ve dağıtan kişiler kimdir ve temel motivasyonları nelerdir?
(ii) Üretilen haberin formatı, maksadı ve karakteristiği nedir?
(iii) Haber birileri tarafından alındığında, haberin mesajını nasıl yorumladılar ve ne tür eylemde bulundular?
Bu üç sorunun birbiriyle tutarlı ve sistematik hâlde üstelik gerçek biçimde yanıt bulması aynı zamanda dezenformasyonun
üretilme ve yayılma kaynaklarının da tespiti açısından önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

I. Gelecekle ilgili senaryolar oluşturma
II. Oyunların içeriğine yerleştirilmiş mesajlar
III. Mesaj içeriğinin sürekli tekrar edilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dezenformasyon kapsamında algı yönetimi oluşturma konusunda uygulanan tekniklerdendir?

Yalnız I

II ve III

I ve II

Yalnız III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal medya uygulamalarının teknolojik altyapıları çerçevesinde dezenformasyon kapsamında algı yönetimi oluşturma konusunda pek çok farklı teknik uygulanmaktadır. Uzun vadeli algı yönetimi operasyonlarında toplumu ani değişim ve hedeflenen yeniliklere hazırlamak adına geleceğe ilişkin senaryoların çeşitli paylaşım içeriklerinde yer alması bunlardan biridir. Ayrıca kişilerde bağımlılık etkisi oluşturan sosyal medya uygulamalarına yerleştirilmiş oyunların içine mesajların yerleştirilmesi, kişilerin karar mekanizmalarını etkileyebilmek için hedeflenen mesajın çoğunluğun fikriymiş gibi gösterilmeye çalışılması, mesaj içeriğinin sürekli tekrar ederek farkında olmadan
bireylerin zihnine yerleştirilmesi diğer teknikler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi demokratik ülkelerde dezenformasyonla mücadele konusunda izlenen politikalardan biri değildir?

Dezenformasyon kampanyalarının ulusal hukukta suç fiili olarak kabul edilmesi

Dezenformasyon yapan kişi ya da kurumların para veya hapis cezasına çarptırılması

Dezenformasyon kaynaklarının devletin resmi mercilerine ihbar edilmesinin kolaylaştırılarak teşvik edilmesi

Dezenformasyon yapan kişilerin idam cezasına çarptırılmaları

Ülke genelinde dezenformasyonla mücadele maksadıyla medya okuryazarlığı eğitiminin yaygınlaştırılması

Açıklama:

demokratik ülkelerde dezenformasyonla mücadele konusunda izlenen çeşitli politikalar:

dezenformasyon kampanyalarının ulusal hukukta suç fiili olarak kabul edilmesi,
dezenformasyon yapan kişi ya da kurumların para veya hapis cezasına çarptırılması,
dezenformasyon kaynaklarının devletin resmi mercilerine ihbar edilmesinin kolaylaştırılarak teşvik edilmesi,
ülke genelinde dezenformasyonla mücadele maksadıyla medya okuryazarlığı eğitiminin yaygınlaştırılması,
Ülke güvenliğini tehdit eden durumlarda bazı kişisel sosyal medya hesabı ve web sitelerinin erişime kapatılması.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Karlova ve Fisherin yanlış bilgi, zararlı bilgi ve dezenformasyon arasındaki temel farkları dayandırdığı 5 temel unsurdan biri değildir?

Objektif Gerçeklik

Aldatıcılık

Güvenirlilik

Algılanan gerçeklik

Geçerlilik

Açıklama:

Yanlış bilgi, zararlı bilgi ve dezenformasyon arasındaki temel farkları Karlova ve Fisher beş
temel unsura dayandırmaktadır: Objektif gerçeklik, algılanan gerçeklik, bütünlük, geçerlilik ve aldatıcılık.

Doğru Cevap: C

Objektif veri

Subjektif veri

Büyük veri

Küçük veri

Geçerlilikli veri

Açıklama:

Özellikle Körfez Savaşı’ndan sonra 1990’lı yıllara damgasını vuran enformasyon ve enformasyon sistemlerinin kontrolünün devletler arası bir savaş aracı olarak kullanılması olgusu, diğer adıyla enformasyon operasyonları, başlangıçta ABD tarafından kullanılan bir terimdir. Psikolojik savaş, propaganda, büyük verinin toplanması ve kitle iletişim araçlarının denetlenmesini içeren enformasyon operasyonları aynı zamanda siber savaşların da bir yönüne işaret etmektedir.
Toplumsal medya paylaşımları, ağ günlükleri, bloglar, fotoğraf, video, log dosyaları gibi değişik kaynaklardan toparlanan tüm verinin analiz edilip sınıflandırılmış, anlamlı ve işlenebilir durumuna büyük veri (big data) denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Dezenformasyon yoluyla algı yönetimi süreçlerinde üzerinde teknik olarak oynanmış, kurgulanmış görüntü, video ve ses kayıtlarının paylaşılması sıklıkla başvurulan hangi yöntemdir?

Gelecek Projeksiyonu Oluşturma

Oyun Uygulamaları

Çoğunluk Üretmek

Çelişkili Paylaşım İçerikleri Üretme

Meşruiyet Oluşturma

Açıklama:

Algı yönetimi süreci açısından kamuoyu oluşturma, bireyleri ikna etme, kitlesel davranış ve tutum değiştirme gibi amaçlarda meşruiyet kazanma hedefi oldukça önemlidir.
Dezenformasyon yoluyla algı yönetimi süreçlerinde meşruiyetin artırılmasına yönelik olarak özellikle üzerinde teknik olarak oynanmış, kurgulanmış görüntü, video ve ses kayıtlarının paylaşılması da meşruiyet oluşturma noktasında sıklıkla başvurulan yöntemler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

2016 yılında devlet aktörleri tarafından dezenformasyonla mücadele ile görevli Ulusal Güvenlik İletişim Birimini kurarak, Avrupa’da bu alanda ilk adımlardan birini atan ülke hangisidir?

Almanya

Fransa

İtalya

İngiltere

İspanya

Açıklama:

İngiltere de son yıllarda dezenformasyonla mücadelede önemli adımlar atan ülkeler arasında gösterilmektedir. İngiltere Parlamentosu Dijital, Kültür, Medya ve Spor Komitesinin 29 Temmuz 2018’de yayınladığı raporda sahte haber terimi reddedilerek iki kavramın bir arada kullanılmasının dezenformasyona bir haber değeri kattığı bildirilmiştir.
İngiliz hükûmeti 2016 yılında devlet aktörleri tarafından dezenformasyonla mücadele ile görevli Ulusal Güvenlik İletişim Birimini kurmuş olup Avrupa’da bu alanda ilk adımlardan birini atmıştır. Söz konusu birim dezenformasyonla mücadelenin yeni bir Soğuk Savaş dönemi taktiği olduğunu belirtmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyadaki bilgi kirliliklerinden biridir?

Dezenformasyon

Enformasyon

Zihinsel süzgeçler

Teknoloji temelli bilgi

Vatandaş medyası

Açıklama:

Sosyal medyadaki bilgi kirliliğinin temel olarak üç çeşidinden söz etmek mümkündür: (a) Yanlış bilgi (b) Zararlı Bilgi ve (c) Dezenformasyon. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada yanlış bilgi üretiminin temel sebebidir?

Objektif gerçekliğin ortadan kaybolması

Sayfa ziyaretinin artırılması

Doğrudan aldatma amacı

Karalama

Etik kaygı

Açıklama:

Sosyal medyada yanlış bilgi üretiminin temel sebebi genellikle tıklanma sayısı, sayfa ziyaretinin artırılması gibi sebeplerle hızlı haber üretimine bağlı kay- gılar olarak gösterilirken, zararlı bilgi üretme kişi ya da kurumları karalama, dezenformasyon ise sistematik bir algı yönetiminin bir parçasını oluşturmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi dezenformasyon kampanyalarının genel amaçlarından biri değildir?

Toplumların özgür iradeleriyle karar vermelerine engel taşıyacak manipülasyonları hedeflemek

Toplumların kültürel değerlerini zedelemek

Toplumların dini değerlerini zedelemek

Toplumların milli değerlerini zedelemek

Takipçi sayısını artırmak

Açıklama:

Dezenformasyon kampanyaları genellikle toplumların kültürel, dini, milli ve diğer kimlik unsurlarına zarar verme amacıyla hassasiyetlerini zedeleyecek ve özgür iradeleriyle karar vermelerine engel taşıyacak manipülasyonları hedeflemektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi dezenformasyon yoluyla algı yönetimini ifade etmek için kullanılan ifade ya da terimlerden değildir?

Bilgi Savaşı

Melez Savaş

Propaganda

Psikolojik Harekât

Sinyal

Açıklama:

Dezenformasyon yoluyla algı yönetimini ifade etmek için Bilgi Savaşı, Melez Savaş, Propaganda gibi kamuoyu tarafından sıklıkla kullanılan diğer kavramlar da bulunmaktadır. Diğer taraftan akademik çalışmalarda bahsi geçen kavram yerine Psikolojik Operasyon, Psikolojik Harekât gibi terimlerle de sıklıkla karşılaşılmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada en sık uygulanan algı yönetimi tekniklerinden biri değildir?

Gelecek Projeksiyonu Oluşturma

Tüketimi artırmak

Oyun Uygulamaları

Çoğunluk Üretmek

Emoji Kullanımı

Açıklama:

Genellikle tüketimi artırmak ve belirli ticari markalara yönlendirmek gibi pazarlama faaliyetleri ile belirli partilere oy kazandırmak maksadıyla siyasi propaganda faaliyetleri kapsamında kullanılan sosyal medya üzerinden algı yönetimi, nihayetinde tekno-psikolojik bir olgu olarak kabul edilebilir. Ancak bu olgunun varlığı ve geçerliliği, ülkeler arasında yukarıda anlatılan enformasyon savaşlarının da bir parçasını oluşturmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Herhangi bir kişi ya da grup hedefine yönelik zarar verme maksadı içermeyen, doğru olmayan bilgi paylaşımına verilen genel ad nedir?

Yanlış Bilgi

Dezenformasyon

Zararlı Bilgi

Gelecek Projeksiyonu Oluşturma

Çoğunluk Üretmek

Açıklama:

Yanlış bilgi olarak Türkçeye çevirdiğimiz, orijinal terimi İngilizce “misinformation” olan kavramı gerçek bilginin eksik veya yanlış biçimde sunulması olarak tanımlamak mümkündür. Yanlış bilgi, aynı zamanda herhangi bir kişi ya da grup hedefine yönelik zarar verme maksadı içermeyen doğru olmayan bilgi paylaşımına verilen genel bir isimdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 76

“Netzwerkdurchsetzungsgesetz” (NetzDG) başlıklı sosyal medya yasası 1 Ocak 2018’de hangi ülkede yürürlüğe girmiştir?

Fransa

ABD

Rusya

Almanya

İtalya

Açıklama:

1 Ocak 2018’de Almanya’da yürürlüğe giren “Netzwerkdurchsetzungsgesetz” (NetzDG) başlıklı yasaya göre sosyal medyada nefret söylemi içeren ya da dezenformasyon üreten çevrim içi platformlar tespit edildikten sonraki 24 saat içinde ilgili platform yasa dışı paylaşımları kaldırmakla yükümlü olup paylaşılan içeriğe göre 50 milyon Euro’ya kadar olan para cezası ödeyebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Siber suçları araştıran polis birimi Polizia Postale hangi ülkede faaliyet göstermektedir?

İtalya

ABD

Rusya

Almanya

Ukrayna

Açıklama:

İtalya’da siber suçları araştıran polis birimi Polizia Postale tarafından yönetilen bu portalda vatandaşlar kendi kişisel bilgi ve e-posta adreslerini bildirme şartıyla karşılaştıkları sahte haber ya da yanlış bilgi paylaşımlarını doğrudan polise bildirebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Ukraynalı gönüllü aktivist ve gazeteci tarafından kurulan StopFake.org isimli web sitesi hangi ülke kaynaklı sahte haberlerle müadele etmeyi hedeflemiştir?

Almanya

ABD

Rusya

İtalya

Çin

Açıklama:

Bu esnada sosyal medya üzerinden de dış destekli dezenformasyon kampanyalarının artması üzerine bir grup Ukraynalı gönüllü aktivist ve gazeteci tarafından özellikle Rus kaynaklı sahte haberlerle mücadele etmek maksadıyla StopFake. org isimli bir karşı propaganda hareketi başlatılmıştır. Doğru cevao C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Hangi ülkede yaklaşan seçimler öncesi Ocak 2019'da halkın yanlış bilgilendirilmesiyle mücadele etmek maksadıyla “Seçim Eleştirileri Kamu Protokolü” yayımlanmıştır?

ABD

Rusya

Çin

Ukrayna

Kanada

Açıklama:

Ocak 2019’da Kanada Hükûmeti aynı yılın sonbaharında gerçekleşecek seçimler öncesinde halkın yanlış bilgilendirilmesiyle mücadele etmek maksadıyla “Seçim Eleştirileri Kamu Protokolü” yayımlamıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Dar çapta erişim sağlanan, pahalı ve teknoloji temelli bilgi üretme
Bilginin hızlı tüketildiği, özel olanın çabucak kamusal hâle gelebildiği platformlar yaratabilme
Bilginin yayılma hızının giderek arttığı, hızlandırılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma
Bilginin gerçek zamanlı olarak (takipçi adı verilen) güvenilir kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanmasının en aza indirgenmiş olması

Yukarıdakilerden hangileri Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının temel özellikleridir?

I ve II

II ve III

II, III, IV

I, II, III

II ve IV

Açıklama:

Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının dört temel özelliği:

Geniş çapta erişim sağlanan, ucuz ve teknoloji temelli bilgi üretme,
Bilginin hızlı tüketildiği, özel olanın çabucak kamusal hâle gelebildiği platformlar yaratabilme,
Bilginin yayılma hızının giderek arttığı, hızlandırılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma,
Bilginin gerçek zamanlı olarak (takipçi adı verilen) güvenilir kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanmasının en aza indirgenmiş olması.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Herhangi bir olguya dair doğru ya da yanlış herhangi bir şey bilmek ......................., bunu çeşitli zihinsel süzgeçlerden geçirerek bir fikre dönüştürmek................... oluşturmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyala hangi ifadeler getirilmelidir?

enformasyonu - veriyi

bilgiyi - enformasyonu

enformasyonu - bilgiyi

fikri - veriyi

fikri - bilgiyi

Açıklama:

Herhangi bir olguya dair doğru ya da yanlış herhangi bir şey bilmek enformasyonu, enformasyonu çeşitli zihinsel süzgeçlerden geçirerek bir fikre dönüştürmek ise bilgiyi oluşturmaktadır. Bilgi ile enformasyon arasındaki farkı, enformasyonun insanoğlunun dışında gelişen veri akışında var olan soyut kavramlar bütünü iken, bilginin ise insanın fiziksel, biyolojik, psikolojik ve kültürel özelliklerinden süzülerek gelen bir duruma vurgu yaptığı şeklinde ifade etmektedir. Örneğin ağaçların çiçek açması, havanın ısınması, yağmurun yağması bir enformasyonken kişinin bu enformasyondan yola çıkarak ilkbahar mevsiminde olduğu fikrine vararak bu mevsime göre hareket etmesi bir bilgidir. Bu çerçevede insanlar aynı enformasyon kaynağından yola çıkarak farklı bilgileri de üretebilme yeteneğine sahiptirler.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Bir olayın veya durumun, diğer açıklamalar daha olanaklı iken, genellikle siyasal güdülere sahip, kötücül ve güçlü aktörlerin komplolarına başvurularak açıklanmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Dezenformasyon

Çarpıtma

Saptırma

Komplo Teorisi

Yalan Haber

Açıklama:

Komplo Teorisi, bir olayın veya durumun, diğer açıklamalar daha olanaklı iken, genellikle siyasal güdülere sahip, kötücül ve güçlü aktörlerin komplolarına başvurularak açıklanmasıdır. Bu noktada, özellikle yanlışlığının gösterilmesi mümkün olmayan komplo teorilerinin üretilerek bilgi kisvesi adı altında yayılması, toplumda bireylerin kendilerini hiçbir şeyi değiştirme ve dönüştürme gücü elinde bulunmayan güçsüz ve çaresiz kişiler olarak hissetmeleri gibi ciddi sonuçlar doğurabildiğinin bilinmesi de önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının dört temel özelliğinden biri aşağıdakilerden hangisi değildir?

Bilginin sorgulanmasının azami düzeyde olması

Bilginin hızlı tüketildiği, özel olanın çabucak kamusal hâle gelebildiği platformlar yaratabilme

Bilginin yayılma hızının giderek arttığı, hızlandırılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma

Bilginin gerçek zamanlı olarak (takipçi adı verilen) güvenilir kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanmasının en aza indirgenmiş olması

Geniş çapta erişim sağlanan, ucuz ve teknoloji temelli bilgi üretme

Açıklama:

Avrupa Konseyi tarafından 2017 yılında yayınlanan raporda günümüzdeki çağdaş bilgi ortamının dört temel özelliğinden söz edilmektedir (Wardle, C. ve Derakhshan, H., 2017, ss.11-12): a. Geniş çapta erişim sağlanan, ucuz ve teknoloji temelli bilgi üretme, b. Bilginin hızlı tüketildiği, özel olanın çabucak kamusal hâle gelebildiği platformlar yaratabilme, c. Bilginin yayılma hızının giderek arttığı, hızlandırılmış haber döngüsü içeren internete bağlı cihazlara sahip olma, d. Bilginin gerçek zamanlı olarak (takipçi adı verilen) güvenilir kişiler arasında aktarılması ve bilginin sorgulanmasının en aza indirgenmiş olması

Doğru Cevap: A

Soru 84

Bireylerin kendi iradeleri dışında düşünce, tutum ve davranışlarının etkilenmesi ya da yönlendirilmesi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Zararlı bilgi

Manipülasyon

Dezenformasyon

Enformasyon

Yanlış bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 85

Manipülasyon

Zararlı bilgi

Dezenformasyon

Yanlış bilgi

Enformasyon

Açıklama:

Dezenformasyon, özellikle bir kişi, grup, kurum ya da ülkeye kasıtlı olarak zarar vermek maksadıyla gerçekle ilgisi olmayan yalan bilginin üretilerek yayılmasını içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Bilgiyi bir bilgi kirliliği türü hâline getirmesinin yanı sıra aynı zamanda doğru bilgiyi içeren bilgi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dezenformasyon

Yanlış bilgi

Manipülasyon

Zararlı bilgi

Enformasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Dezenformasyonla mücadelede dünyadaki en katı yasalara sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Kanada

Rusya

İsrail

İngiltere

Çin

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 92

Bireylerin kendi iradeleri dışında düşünce, tutum ve davranışlarının etkilenmesi ya da yönlendirilmesi
İnsanların kendilerinden istenen kanaat ya da davranış değişikliğini gösterebilmelerine yol açması

Yukarıda tanımsal özellikleri verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dezenformasyon

Yanlış bilgi

Zararlı Bilgi

Bilgi kirliliği

Manipülasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 93

Yanlış bilgi
Yanlı bilgi
Zararlı bilgi
Çarpık bilgi
Dezenformasyon

Yukarıdakilerden hangileri sosyal medyadaki bilgi kirliliğinin çeşitlerindendir?

I, II, III

I, III, IV

II, III, V

I, IV, V

I, III, V

Açıklama:

Sosyal medyadaki bilgi kirliliğinin temel olarak üç çeşidinden söz etmek mümkündür: (a) Yanlış bilgi (b) Zararlı Bilgi ve (c) Dezenformasyon.

Doğru Cevap: E

Soru 94

Bu bilgi kirliliği türü özellikle bir kişi, grup, kurum ya da ülkeye kasıtlı olarak zarar vermek maksadıyla gerçekle ilgisi olmayan yalan bilginin üretilerek yayılmasını içermektedir.
Yukarıda özelliği verilen, sosyal medyadaki bilgi kirliliği türü aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlış Bilgi

Dezenformasyon

Zararlı Bilgi

Çarpıtılmış bilgi

Yanlı bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 95

20 Nisan 2017 tarihinde Paris’in Champs Elysees Caddesi’ndeki gösterilere ilişkin paylaşımlarda, olayda iki polisin öldüğü yüzlerce göstericinin yaralandığına dair haberler çok kısa süre içerisinde sosyal medyada yayılmıştır. Olayın aslına bakıldığında 13 göstericinin yaralandığı ve herhangi bir can kaybı yaşanmadığı görülmüştür.
Yukarıda örneği verilen, sosyal medyadaki bilgi kirliliği türü aşağıdakilerden hangisidir?

Zararlı bilgi

Sızıntı bilgi

Dezenformasyon

Yanlış bilgi

Çarpıtılmış bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 96

7 Mayıs 2017 tarihinde Fransa Devlet Başkanı Emmanuel Macron’un e-postaları basına sızdırılmıştır. Basına sızdırılan e-postaların içerikleri, doğru olmakla birlikte Macron’un seçim kampanyası dâhilinde başkan adayının bundan etkilenmemesi adına bu sızıntının gerçek olmadığı iddia edilmiştir. Ancak, Fransa’daki geniş medya karartmasından birkaç dakika önce özel bilgilerin kamusal alana taşınmasıyla sızıntı Macron kampanyasına maksimum etki verecek şekilde tasarlanmıştır.
Yukarıda örneklendirilen sosyal medyadaki bilgi kirliliği çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Zararlı Bilgi

Sızıntı bilgi

Yanlış Bilgi

Dezenformasyon

Yanlı bilgi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bir dezenformasyonu analiz edebilmek için sorulması gereken temel sorulardan biri değildir?
Bir dezenformasyonu analiz edebilmek için üç temel soruyla başlamak gerekir: (i) Haberi üreten ve dağıtan kişiler kimdir ve temel motivasyonları nelerdir? (ii) Üretilen haberin formatı, maksadı ve karakteristiği nedir? (iii) Haberi birileri tarafından alındığında, haberin mesajını nasıl yorumladılar ve ne tür eylemde bulundular?

Haberi üreten ve dağıtan kişiler kimdir?

Haberin topluma faydası nedir?

Temel motivasyonlar nelerdir?

Üretilen haberin formatı, maksadı ve karakteristiği nedir?

Haberi birileri tarafından alındığında, haberin mesajını nasıl yorumladılar ve ne tür eylemde bulundular?

Açıklama:

Bir dezenformasyonu analiz edebilmek için üç temel soruyla başlamak gerekir: (i) Haberi üreten ve dağıtan kişiler kimdir ve temel motivasyonları nelerdir? (ii) Üretilen haberin formatı, maksadı ve karakteristiği nedir? (iii) Haberi birileri tarafından alındığında, haberin mesajını nasıl yorumladılar ve ne tür eylemde bulundular?

Doğru Cevap: B

Soru 98

Gelecek Projeksiyonu Oluşturma

Sürekli Tekrar

Meşruiyet Oluşturma

Çoğunluk Üretmek

Çelişkili Paylaşım İçerikleri Üretme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 99

Avrupa Komisyonu bünyesinde kurulan araştırma grubu, ülkeler genelinde dezenformasyonla mücadele konusunda yapılanlarla ilgili raporunu hangi yıl yayımlamıştır?

Aşağıdakilerden hangileri, Aristo'nun Rhetoric adlı eserinde bahsettiği, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken ikna bileşenleridir?
I. Hitap edenin otoritesi
II. Dinleyicinin o anki duygusal durumu
III. Hitap eden ve dinleyicinin bulunduğu ortamın özellikleri
IV. Geliştirilen argümanın mantıklı biçimde kanıtlanabiliyor olması

I ve IIII

II ve IIII

I.II.III

I.III.IV

I.II.IV

Açıklama:

Aristo, Rhetoric adlı eserinde, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken üç ikna bileşeninden bahseder:

Dinleyicinin o anki duygusal durumu,

Hitap edenin otoritesi,

Geliştirilen argümanın mantıklı biçimde kanıtlanabiliyor olması. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

İdeolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlamak içi aşağıdaki uyarılardan hangilerine dikkat etmeliyiz?
I. Haberlerin ya da tarihsel açıklamanın verildiği bakış açısını belirlemeliyiz
II. Hedef kitlenin kim olduğunu verilmek istenen mesajı göz ardı etmeliyiz
III. Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalıyız
IV. Ham gerçekleri, yorumlardan ve sonradan yapılan eklemelerden ayırt etmeliyiz

II ve IV

I ve IIII

I.III.IV

I.II.IV

I.II.III

Açıklama:

İdeolojik propaganda sosyal medyanın yaygınlaşması ile çok çeşitli biçimlerde karşımıza çıkmakta, bazen mitleşerek, bazen örtülü biçimde fakat her durumda zaman ve mekân içinde anlam kazanarak bizleri etkisi altına almayı hedeflemektedir. Bu noktada aşağıda yer alan uyarıları dikkate almak, bizim ideolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlar:

Haberlerin ya da tarihsel açıklamanın verildiği bakış açısını belirlemeliyiz,

Hedef kitlenin kim olduğunu tahmin etmeliyiz,

Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalıyız,

Ham gerçekleri, yorumlardan ve sonradan yapılan eklemelerden ayırt etmeliyiz.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Hedef kitlenin kim olduğunu verilmek istenen mesajı göz ardı etmeliyiz’’ ifadesi yanlış olduğundan doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Obama

Eisenhower

G. Bush

Hoover

Trump

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi ideolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlayacak faktörlerden birisi değildir?

Haberlerin ya da tarihsel açıklamanın verildiği bakış açısını belirlemeliyiz.

Hedef kitlenin kim olduğunu tahmin etmeliyiz.

Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalıyız.

Ham gerçekleri, yorumlardan ve sonradan yapılan eklemelerden ayırt etmeliyiz.

Sosyal medyada yapılan ideolojik propagandalara güvenmeliyiz.

Açıklama:

İdeolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlayacak faktörler:

Haberlerin ya da tarihsel açıklamanın verildiği bakış açısını belirlemeliyiz

Hedef kitlenin kim olduğunu tahmin etmeliyiz

Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalıyız

Ham gerçekleri, yorumlardan ve sonradan yapılan eklemelerden ayırt etmeliyiz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I.İdeoloji bir yanılsamadan (mystification/false consciousness) ibarettir.
II.İdeoloji, kitleleri uyutmak ve aldatmak için kullanılır.
Yukarıdaki maddelerden yola çıkarak ideoloji ile ilgili çıkarımları aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?

Louis Althusser

Karl Marx

Daniel Bell

John Rawls

Chilton ve Schaffner

Açıklama:

İdeoloji ifadesine olumsuz anlam yükleyen düşünce okulunun başında Marksistler gelmektedir. Her ne kadar Marksizm ideolojisinin kurucusu kabul edilen Karl Marks görüşlerini doğrudan bu terim üzerinden şekillendirmese de çoğu Marksist’e göre ideoloji bir yanılsamadan (mystification/false consci- ousness) ibarettir ve kitleleri uyutmak ve aldatmak için kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerin hangisi herkesin düşünce ve anlatım özgürlüğü hakkına sahip olduğunu kabul eder?

Birleşmiş Milletler Evrensel Beyannamesi

Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde yer alan ifade özgürlüğü, herkesin düşünce ve anlatım özgürlüğü hakkına sahip olduğunu kabul eder. Bu hakkın, düşüncelerinden dolayı bireylerin rahatsız edilmeyeceğini, ülke sınırları söz konusu olmaksızın, bilgi ve düşünceleri her yoldan araştırma, elde etme ve yayma hakkını da kapsadığını belirtmek gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Wall Street eylemleri hangi ideolojik propaganda neticesinde örgütlenmiştir?

Televizyon

İnternet

Radyo

Broşür

Telefon

Açıklama:

Wall Street eylemleri internet üzerinden yapılan ideolojik propaganda neticesinde örgütlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Sosyal medya üzerinden yapılan ideolojik propagandayı anlamak için genel olarak ideolojik propagandanın dört strateji üzerinden gerçekleştiğini öne sürebiliriz. Aşağıdakilerden hangisi bu dört stratejiden biri değildir?

İkna etme

Direnç oluşturma

Meşrulaştırma/Gayrimeşrulaştırma

Hakikati savunma

Temsil/Yanlış Temsil

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 55

Bilgiyi yayma sürecinde ideolojik propaganda yapanların ideolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, kendi ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizleme şeklinde ortaya koydukları strateji aşağıdakilerden hangisidir?

İkna

Temsil

Direnç

Yanlış temsil

Meşrulaştırma

Açıklama:

Bilgiyi yayma süreçlerinde ideolojik propaganda yapanlar bu stratejik fonksiyon ile kendilerini temsil edecek haber ve bilgileri yaymak isterler. Diğer taraftan, yanlış temsil ise ideolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, kendi ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizleme gibi biçimlerde ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

1980li yıllarda Türkiye'de siyasi partilerin ideolojik propaganda için kulandıkları araç aşağıdakilerden hangisidir?

Yüz yüze görüşmeler

Eğitim müfredatı

Kişisel bloglar

Sanat eserleri

Reklamlar

Açıklama:

1980’li yıllara gelindiğinde siyasi partilerin ücretini ödediği alanlara reklam vererek ideolojik propaganda yapmalarının önü açıldı. O dönemin iktidar partilerince kalkınma odaklı bir ideolojik propaganda süreci yürütülürken, geçmişte ortaya çıkan siyasi çatışmalara alternatif olarak daha özgürlükçü, ekonomik refahı önemseyen ve farklı eğilimleri bir araya getiren bir resim çizmeye çalışıldı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Siyasi partiler kampanyalarını klasik yöntemlerin yanında sosyal medyayı kullanarak daha etkin hâle getirmeye ne zaman başlamıştır?

1980ler

1990lar

2000ler

2010lar

1970ler

Açıklama:

2000’li yıllara gelindiğinde siyasi partiler kampanyalarını klasik yöntemlerin yanında sosyal medyayı kullanarak daha etkin hâle getirmeyi amaçladılar. Önceden sokak ve caddelere asılan bayrakların yerini dijital materyaller almaya başladı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi ideolojik propagandanın anlam kazanmasında etkin rol oynamaz?

Dil

Mekan

Zaman

Sembol

Hiçbiri

Açıklama:

Sosyal medya üzerinden yapılan ideolojik propagandanın anlam kazandığı zaman ve mekânın üzerinde de durmak gerekmektedir.Sosyal medyada kullanılan dil de bu noktada ifadeyi kullananın, resmi paylaşanın, konuşmayı ya da yorumu yapanın zihin dünyasından bağımsız değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

ifade özgürlüğünün ortadan kalkması durumunda insanların aptal ve sessiz kalacaklarını öne süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

George Orwell

George Washington

M. Jenkins

J.Locke

Nico Carpentier

Açıklama:

George Washington ifade özgürlüğünün ortadan kalkması durumunda insanların aptal ve sessiz kalacaklarını öne sürmüştür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi toplumları görece daha pasif alıcılardan müteşekkil iken; kendi içeriklerini üreten, kendi istedikleri içerikleri yayan ve bunlardan beslenen daha dinamik bir topluluğa dönüştürmede etkin rol oynamıştır?

Televizyon

Artan nüfus

Sosyal medya

İfade özgürlüğü

Büyüyen ekonomi

Açıklama:

İletişimin topluluk oluşturmada önemli bir yeri bulunmaktadır. Sosyal medyanın yaygınlaşması ile topluluklar önceden aynı kaynağı okuyan, aynı televizyonu takip eden görece daha pasif alıcılardan müteşekkil iken günümüzde kendi içeriklerini üreten, kendi istedikleri içerikleri yayan ve bunlardan beslenen daha dinamik bir topluluğa dönüşmüştür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İdeolojiyi bir yanılsamadan ibaret olarak gören ve asıl işlevinin ve kitleleri uyutmak ve aldatmak olduğunu iddia eden düşünsel sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Marxizm

Feodalizm

Kapitalizm

Küreselçilik

Çok kültürcülük

Açıklama:

Çoğu Marksist’e göre ideoloji bir yanılsamadan (mystification/false consciousness) ibarettir ve kitleleri uyutmak ve aldatmak için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdaki düşünürlerden hangisi devletin kendi varlığını korumak için kullandığı kurumların yanında ideolojik araçlarının da olduğunu iddia etmiştir?

Deluze

Marx

Althusser

Baudelaire

Zizek

Açıklama:

Althusser’e göre devletin kendi varlığını korumak için kullandığı asker, polis ve ceza sistemi gibi şiddet aygıtlarının yanında bir de eğitim sistemine, sanata, kültüre, dine, hukuk sistemine ve aile müessesesine entegre ettiği ideolojik aygıtları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Aristo'nun söylenen sözün argümantasyon mantığını ve kanıtlama becerisidir?

Pathos

Logos

Ethos

Retorik

Sınıflandırma

Açıklama:

Logos şeklinde ifade edilen üçüncü bileşen ise söylenen sözün argümantasyon mantığını ve kanıtlama becerisini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Chilton ve Schaffner’in ortya koyduğu ideolojik propaganda stratejileri arasında yer almamaktadır?

İkna

Direnç Oluşturma

Meşrulaştırma/Gayrimeşrulaştırma

Vazgeçme/umursamama

Temsil/Yanlış Temsil

Açıklama:

• İkna
• Direnç Oluşturma
• Meşrulaştırma/Gayrimeşrulaştırma
• Temsil/Yanlış Temsil

Doğru Cevap: D

Soru 65

Chilton ve Schaffner'e göre ideolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, kendi ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizleme gibi biçimlerde ortaya çıkan duruma verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

İkna

Meşrulaştırma/Meşruiyetini yok etme

Direnç

Vaz geçme

Temsil/Yanlış temsil

Açıklama:

Yanlış temsil ideolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, kendi ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizleme gibi biçimlerde ortaya çıkabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri'nin karşısında yer alan kutupta aşağıdaki ülkelerden hangisi bulunmaktaydı?

İngiltere

Fransa

Hollanda

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği

Hindistan

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Siyaset açısından sosyal medya üzerinden yapılan ideolojik propagandanın gittikçe daha etkin hâle gelmektedir, 2018 yılı itibariyle Türkiye'de kaç milyon internet kullanıcısı bulunmaktadır?

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdaki durumlardan hangisi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğü kapsamı içinde yer almaktadır?

Özel hayatın ihlali

Hakaret

Şiddet

Demokratik kamu düzeninin tehdit edilmesi

Eleştiri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 69

Stephan Dahl'a göre sosyal medya kullanıcılarının tüketim kültürü aşağıdakilerden hangisi gibidir?

Kabile

Çılgın

Takıntılı

Gereksiz

Bağımlı

Açıklama:

Stephan Dahl sosyal medya kullanıcılarının önemli bir bölümünün kabile tipi bir tüketim alışkanlığı üzerinden kendi kimliklerini ortaya koyduklarını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

İdeolojik propaganda kaç strateji üzerinden gerçekleşmektedir?

Açıklama:

İdeolojik propaganda 4 strateji üzerinden gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü,
yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmeye karşılık gelmektedir?

Meşrulaştırma

Direnç

Yanlış Temsil

Meşruiyetini yok etme

Örtülü propaganda

Açıklama:

Direnç, kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü, yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmeye karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Hangi lider filmler, sanat eserleri, eğitim müfredatı ve radyo programları yolu ile Nazi propagandası yaptırmıştır?

Hitler

Eisenhower

Churchill

Stalin

Roosevelt

Açıklama:

Hitler 1933 yılında filmler, sanat eserleri, eğitim müfredatı ve radyo programları yolu ile Nazi propagandası yaptırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Türkiye’de ilk defa hangi yıllarda televizyon reklamları kullanılarak ideolojik propaganda yapılmaya başlanmıştır?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Türkiye’de ilk defa 1960’lı yıllarda televizyon reklamları kullanılarak ideolojik propaganda yapılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Hangi yıllarda siyasi partilerin ücretini ödediği alanlara reklam vererek ideolojik propaganda yapmalarının önü açılmıştır?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

1980’li yıllara gelindiğinde siyasi partilerin ücretini ödediği alanlara reklam vererek ideolojik propaganda yapmalarının önü açılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Hangisi ideolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlamaz?

Haberlerin verildiği bakış açısını belirlemek

Hedef kitlenin kim olduğunu tahmin etmek

Gerçekleri, eklemeler ve yorumlar ile bir değerlendirmek

Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalk

Tarihsel açıklamaların hangi bakış açısına göre yapıldığını belirlemek

Açıklama:

Aşağıda yer alan uyarıları dikkate almak, bizim ideolojik propagandaya karşı daha yüksek bir farkındalık geliştirmemizi sağlar:
1. Haberlerin ya da tarihsel açıklamanın verildiği bakış açısını belirlemeliyiz,
2. Hedef kitlenin kim olduğunu tahmin etmeliyiz,
3. Hangi bakış açılarının olumsuzlandığını ya
da göz ardı edildiğini anlamaya çalışmalıyız ve
4. Ham gerçekleri, yorumlardan ve sonradan yapılan eklemelerden ayırt etmeliyiz.
Gerçekleri, eklemeler ve yorumlar ile bir değerlendirmek

Doğru Cevap: C

Soru 90

Hangisi belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında kullandıkları ezoterik ifadeler bütünüdür?

Jest

Mimik

İşaret

Jargon

Sembol

Açıklama:

Jargon, belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında kullandıkları ezoterik ifadeler bütünüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Rhetoric adlı eserinde, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken üç ikna bileşeninden bahseden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Aristo

Epiktetos

Sokrates

Hipokrat

Açıklama:

Aristo, Rhetoric adlı eserinde, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken üç ikna bileşeninden bahseder. Bunlardan ilki, konuşmacının ya da hitap eden kişinin otoritesini, ikincisi dinleyicilerin duygusal tepkilerini ve o anki zihin durumlarını, logos şeklinde ifade edilen üçüncü bileşen ise söylenen sözün argümantasyon mantığını ve kanıtlama becerisini ifade etmektedir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 92

I. İkna
II. Kabullenme
III. Direnç
IV. Meşrulaştırma
V. Temsil / Yanlış Temsil
Yukarıdakilerden hangileri ideolojik propagandanın fonksiyonlarıdır?

I-II-III-IV

II-III-IV-V

I-II-III-IV

I-III-IV-V

I-II-III-V

Açıklama:

Sosyal medya üzerinden yapılan ideolojik propagandayı anlamak için Chilton ve Schaffner’in ortaya koyduğu teoriden hareketle genel olarak ideolojik propagandanın dört strateji üzerinden gerçekleştiğini öne sürebiliriz. Bunlar sırası ile ikna etme, direnç ya da protesto oluşturma, meşrulaştırma ya da meşruiyetini yok etme, temsil/yanlış temsil biçiminde ortaya çıkabilir (Chilton ve Schaffner, 1997). Bu dört stratejiye biraz yakından bakacak olursak, aslında birbiriyle ilintili ve birbirini tamamlayan bir seyir izlediklerini görürüz:
• İkna
• Direnç Oluşturma
• Meşrulaştırma/Gayrimeşrulaştırma
• Temsil/Yanlış Temsil
Doğru Cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 93

Soğuk Savaş döneminde hangi ABD başkanı sosyalizme karşı liberal fikirlerin ve serbest piyasa ekonomisi fikrinin yayılması için radyo kanalları başta olmak üzere iletişim araçları üzerinden neredeyse tüm dünyaya hitap eden bir ideolojik propaganda süreci yürütmüştür?

Eisenhower

Obama

Clinton

Kennedy

Bush

Açıklama:

ğinde (SSCB) hüküm süren ideolojilerin propagandaları da yoğun biçimde
yapılmıştır. Örneğin, sosyalizme karşı liberal fikirlerin ve serbest piyasa ekonomisi fikrinin yayılması için ABD başkanı Eisenhower Birleşik Devletler
Enformasyon Ajansını kurarak, radyo kanalları başta olmak üzere iletişim araçları üzerinden neredeyse tüm dünyaya hitap eden bir ideolojik propaganda süreci yürütmüştür. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Türkiye’de televizyon reklamları kullanılarak ilk defa ne zaman ideolojik propaganda yapılmaya başlandı?

1940lar

1950ler

1960lar

1970ler

1980ler

Açıklama:

Türkiye’de ilk defa 1960’lı yıllarda televizyon reklamları kullanılarak ideolojik propaganda yapılmaya başlandı. Ayrıca işçi sınıfının da örgütlenmeye başladığı bu dönemler, aydınların yanında sendikalar, meslek örgütleri ve öğrenci teşkilatlarının da dahil olduğu bir ideolojik propaganda dönemine tekabül etmektedir. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Basit tanımı ile politik veya sosyal bir öğreti oluşturan, bir partinin, hükûmetin, bir grubun ya da kişinin davranışlarına yön veren siyasi, hukuki, bilimsel, felsefi, ahlaki, dini ve estetik dü- şüncelere ne ad verilir ?

İdeoloji

Bakış açısı

Farkındalık

İletişim

Propaganda

Açıklama:

İdeoloji, en basit tanımı ile politik veya sosyal bir öğreti oluşturan, bir partinin, hükûmetin, bir grubun ya da kişinin davranışlarına yön veren siyasi, hukuki, bilimsel, felsefi, ahlaki, dini ve estetik dü- şünceler setidir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Devletler kendi egemenlik alanlarında yaşayan kişilerin o devletin değerleri ile yetişmesini ve bu değerlerin sürdürülmesi ile devletin değerlerinin kabul görmesini sağlaması düşüncesi kime aittir ?

Antonio Gramsci

Althusser

Karl Marks

Alexis De Tocqueville

Ernosto Laclau

Açıklama:

Althusser’e göre devletin kendi varlığını koru- mak için kullandığı asker, polis ve ceza sistemi gibi şiddet aygıtlarının yanında bir de eğitim sistemine, sanata, kültüre, dine, hukuk sistemine ve aile mü- essesesine entegre ettiği ideolojik aygıtları bulun- maktadır (2014, s. 232). Bu yolla devletler kendi egemenlik alanlarında yaşayan kişilerin o devletin değerleri ile yetişmesini ve bu değerlerin sürdü- rülmesi ile devletin değerlerinin kabul görmesini sağlamaktadır (2014).

Doğru Cevap: B

Soru 97

Malcolm B. Hamilton a göre ideoloji bin içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz ?

Düşünce, anlayış, inanç ve tavır içerdiğini

Kendi içinde tutarlı ya da tutarsız olmasına bakılmaksızın bir sistem kurma gayesi güt- tüğünü

İdeoloji herkeste aynı olan birşeydir

Sosyal ve siyasal gerçekliği anlamaya ve açıklamaya çalıştığını

Tüm toplumu ilgilendirebilecek bir yönünün bulunmasıyla birlikte, özel bir grup, küme ya da sınıf üzerinden birtakım açıklamalar yapmaya giriştiğini,

Açıklama:

Düşünce, anlayış, inanç ve tavır içerdiğini,
• Kendi içinde tutarlı ya da tutarsız olmasına bakılmaksızın bir sistem kurma gayesi güt- tüğünü,
• Tüm toplumu ilgilendirebilecek bir yönü- nün bulunmasıyla birlikte, özel bir grup, küme ya da sınıf üzerinden birtakım açık- lamalar yapmaya giriştiğini,
• Sosyal ve siyasal gerçekliği anlamaya ve açıklamaya çalıştığını,

Doğru Cevap: C

Soru 98

Belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında
kullandıkları ezoterik ifadeler bütününe ne ad verilir?

argo

jargon

terim

jest

tefekkür

Açıklama:

belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında
kullandıkları ezoterik ifadeler bütünüdür. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

İdeolojiyi iki ana eksende tanımlamak gerekirse bunlar nelerdir ?

İnanç sistemi-Duyu biçimi

Söylem biçimi-Duyu biçimi

Söylem biçimi-Kavram sistemi

İnanç sistemi-Söylem biçimi

İnanç sistemi-Kavram sistemi

Açıklama:

Sonuç olarak ideolojinin üzerinde uzlaşılmış tek bir tanımı bulunmamaktadır. Yukarıda yer yer birbiri ile çelişen bileşenler incelendiğinde ise ideolojiyi iki ana eksende tanımlamak mümkündür. Joseph Schull bu iki eksenin bir inanç sistemi ya da söylem biçimi olabileceğini öne sürmüştür

Doğru Cevap: D

Soru 100

2007 yılında yaptığı çalışmada, terör örgütlerinin internet üzerinde oluşturdukları alanın ciddi biçimde arttığını belirten araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

A. Awan

N.Carpentier

G.Orwell

H. Jenkiens

J.Lowe

Açıklama:

Akil N Awan 2007 yılında yaptığı çalışmada, terör örgütlerinin internet üzerinde oluşturdukları alanın ciddi biçimde arttığını belirtmektedir. Aynı çalışmada, sansüre uğramadan haberler, eğitim ve kendini ifade yoluyla yapılan DAEŞ gibi terör örgütlerinin propagandasının, bilhassa Batıda yaşayan Müslüman diasporası arasında etkili olduğu belirtilmiştir. Zira, Batının yanlı ve yalnızca kendi doğrularını kitlelere aktaran haber akışlarına güvenmeyen Müslüman diaspora, kendilerine alternatif ve daha güvenilir gelen kaynak arayışlarına girerek, bu tür
terör örgütlerinin web siteleri aracılığıyla radikalleştirilme tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadır (Awan, 2007, s. 78). Resme tersten bakarsak, objektif habere ulaşmanın zorluğu, yerleşik ya da ana akım medya organlarının ideolojik propagandayı minimize etmemeleri, bu ideolojik propagandadan rahatsız olan ve kendilerini dışarda hisseden çeşitli grupları alternatifler bulmaya itmektedir. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde Yeni Demokrat Partinin lideri olan Singh, sürekli türban kullanarak, bu aksesuarı ideolojik propaganda sürecinin bir parçası hâline getirmiştir?

ABD

Birleşik Krallık

Kanada

İspanya

Avustralya

Açıklama:

İdeolojinin aktarımında kullanılan dil, yalnızca kelimelerden oluşan bir dil değil aynı zamanda çeşitli semboller, mimikler, jestler ve işaretler içeren bir söylem hâlidir. İdeolojik propaganda yürütülürken kullanılan kelime seçimleri ve ifade edilen öncelikler kadar, çeşitli sembol ve işaretlerin o mekân ve zaman için
belirli anlamları olabilir. Kanada’da Yeni Demokrat Partinin lideri olan Singh, sürekli türban kullanarak, bu aksesuarı ideolojik propaganda sürecinin bir parçası hâline getirmiştir. Bu sembolik söylem vasıtası ile Kanada’da göçmenleri, farklı dini ve geleneksel kimlikleri temsil ettiğini vurgulamaktadır. Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Kitleleri ikna etmek için kullanılan bileşenler aşağıdakilerden hangisidir ?

Kişiler

Konunun başlığı

Mantık dışı olması

Herhangi birinin anlatıyor olması

Dinleyecinin o anki duygusal durumu

Açıklama:

Aristo, Rhetoric adlı eserinde, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken üç ikna bileşeninden bahseder. Bunlardan ilki, konuşmacının ya da hitap eden kişinin otoritesini, ikincisi dinleyicilerin duygusal tepkilerini ve o anki zihin durumlarını, logos şeklinde ifade edilen üçüncü bileşen ise söylenen sözün argümantasyon mantığını ve kanıtlama becerisini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi 2018’de yayımlanan kitabı Sosyal Medya ve Pazarlama: Teoriler ve Uygulamalar’da sosyal medya kullanıcılarının önemli bir bölümünün kabile tipi bir tüketim alışkanlığı üzerinden kendi kimliklerini ortaya koyduklarını ifade etmektedir?

Henry Jenkins

Dennis McQuail

Akil N Awan

Stephan Dahl

Roland Barthes

Açıklama:

Stephan Dahl, 2018’de yayımlanan kitabı Sosyal Medya ve Pazarlama: Teoriler ve Uygulamalar’da (Social Media Marketing: Theories and Applications)
sosyal medya kullanıcılarının önemli bir bölümünün kabile tipi bir tüketim alışkanlığı üzerinden kendi kimliklerini ortaya koyduklarını ifade etmektedir. Dahl, kabile tipi üretim için Apple örneğini vererek, MacBook kullanıcılarının kendilerini diğer kullanıcı türlerinden ayrıştırdıklarını ve bir kabileye dönüşerek kendi içlerinde belli birtakım söylem kalıpları geliştirdiklerini izah etmektedir (2018, s. 21). Buradan yola çıkacak olursak, ideoloji tabanlı kabilelerin de sosyal medya üzerinden etkili olduğunu, bu kabile biçiminde oluşan, yeterince
bireyselleşememiş kişilerin bir araya geldiği yapıların birey özgürlüğünü yer yer sınırlandırabildiğini söylemek mümkündür. Zira, kabilenin beklentisini
ve zihinsel örüntüsünü bilen kabile mensupları, o düşünce sistematiğinin ötesine ya da karşısına geçen bir tavır alamamakta ve kabilenin genel geçer
yasalarına uyarak aidiyetlerini sürdürmektedir. Doğru Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyadaki ideolojik propagandayı anlamak için kullanılan stratejilerden değildir ?

Sonuç

İkna

Direnç oluşturma

Meştulaştırma

Temsil

Açıklama:

Sosyal medya üzerinden yapılan ideolojik propagandayı anlamak için Chilton ve Schaffner’in ortaya koyduğu teoriden hareketle genel olarak ideolojik propagandanın dört strateji üzerinden gerçekleştiğini öne sürebiliriz. Bunlar sırası ile ikna etme, direnç ya da protesto oluşturma, meşrulaştırma ya da meşruiye- tini yok etme, temsil/yanlış temsil biçiminde ortaya çıkabilir (Chilton ve Schaffner, 1997). Bu dört strate- jiye biraz yakından bakacak olursak, aslında birbiriyle ilintili ve birbirini tamamlayan bir seyir izlediklerini görürüz:

Doğru Cevap: A

Soru 105

Gündemi belirleme yani insanların neyi konuşup, tartışacağını tayin etme, konuşmada kendi tercih ettiği alanlara yoğunlaşarak, istediği konuyu ana eksene çekmesi hangi strateji biçimidir ?

Temsil

İkna

Meşrulaştırma

Yanlış temsil

Direnç

Açıklama:

Bunların arasında ikna ve direncin, gündemi be- lirleme yani insanların neyi konuşup, tartışacağını tayin etme, konuşmada kendi tercih ettiği alanlara yoğunlaşarak, istediği konuyu ana eksene çekme, kendisi ile muhatabı arasında bir güç ilişkisi tanım- layarak, duygusal üstünlük kurma ve muhatabını kontrol etme gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıktığı ifade edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 106

Kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü, yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmesine ne ad verilir ?

İkna

Temsil

Direnç

Meşrulaştırma

Meşruiyetini yok etme

Açıklama:

Direnç ise kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü, yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmeye karşılık gelmektedir (Chilton ve Schaffner, 1997).

Doğru Cevap: C

Soru 107

İdeolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, kendi ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizlemesine nedir ?

İkna

Direnç

Meşrulaştırma

Yanlış temsil

Protesto

Açıklama:

İdeolojik duruşuna zarar verme ihtimali bulunan malumatı sansürleme, ken- di ideolojik propagandasına yarayacak kısmı alarak, malumatın bütününü aktarmama ya da gizleme gibi biçimlerde ortaya çıkabilmektedir .

Doğru Cevap: D

Soru 108

İdeolojilerin geniş kitlelere ulaşmasında doğrudan ve arıcısız etkili olan erişebilirlik hangisidir ?

Siyaset

Propaganda

Kitleler

Toplumlar

Sosyal medya

Açıklama:

Günümüzde, sosyal medyanın geliş- mesi ve bireylerin sosyal medya araç- larına erişebilirliklerinin artması ile ideolojiler artık doğrudan ve aracısız biçimde kitlelere ulaşabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıdaki ABD baikanlarından hangisi sosyal medyayı kullanarak ilk kez oy
kullanan seçmenlerin %71’inin oyunu alarak başarılı olmuştur?

Barack Obama

George H.W.Bush

George W.Bush

Bill Clinton

Donald Trump

Açıklama:

Twitter’dan atılan mesaj sayısı, YouTube’dan paylaşılan video sayısı ve Facebook takipçi sayısı gibi değerler karşılaştırıldığında Barack Obama’nın rakibi John McCain’den ortalama dört kat daha fazla sosyal medyayı kullandığı saptanmıştır. Bilhassa genç seçmenler için önem arz eden kendini yerleşik kalıpların dışında tanımlama alanı tanınması ve sosyal medya üzerinden yürütülen etkin kampanya, Obama’nın ilk kez oy kullanan seçmenlerin %71’inin oyunu alarak başarılı olmasını sağlamıştır. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

"İdeolojik, ekonomik ve siyasi mesajlar taşıyan mitler, toplum içinde oluşturulurlar ve bir statükonun sürmesi için illüzyonel bir gerçeklik ortaya koyarlar" ifadesi kime aittir?

Roland Barthes

Stephan Dahl

Akil N Awan

Henry Jenkins

Alice Marwick

Açıklama:

Roland Barthes’ın mit kavramını da bu noktada hatırlamakta fayda vardır. İdeolojik, ekonomik ve siyasi mesajlar taşıyan mitler, toplum içinde oluşturulurlar ve bir statükonun sürmesi için illüzyonel bir gerçeklik ortaya koyarlar (Barthes, 2015). Burada kastedilen illüzyon, aynı zamanda bir iletişim sistemidir ve doğrudan kandırmaca içermesi gerekmez. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Rhetoric adlı eserinde, kitleleri ikna etmek için konuşmacıların göz önünde tutması gereken üç ikna bileşeninden bahseden düşünür kimdir?

Plato

Locke

Weber

I. hakaret
II. özel hayatın ihlali
III. şiddet
Yukarıda belirtilen durumlardan hangileri ifade özgürlüğü açısından kapsam dışındadır?

II.

I. ve II.

II. ve III.

I., II., ve III.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 118

Belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında kullandıkları ezoterik ifadeler bütününe ne ad verilmektedir?

Şive

Jargon

İdeoloji

Deyim

Lehçe

Açıklama:

Jargon, belli bir grup, çevre ya da ideolojiye mensup olanların kendi aralarında kullandıkları ezoterik ifadeler bütünüdür. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü, yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmeye karşılık gelen ideolojik propaganda stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Meşrulaştırma

Direnç

Yanlış Temsil

Temsil

İkna

Açıklama:

Direnç ise kendisine dayatılan düşünceye boyun eğmeme ve bu düşünceyi sözlü, yazılı, fiziki ya da başka şekillerde protesto etmeye karşılık gelmektedir (Chilton ve Schaffner, 1997). Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 120

İnsanların neyi konuşup, tartışacağını tayin etme, konuşmada kendi tercih ettiği alanlara yoğunlaşarak, istediği konuyu ana eksene çekme, kendisi ile muhatabı arasında bir güç ilişkisi tanımlayarak, duygusal üstünlük kurma ve muhatabını kontrol etme gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıkan ideolojik propaganda stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlış temsil

Temsil

İkna

Gayrimeşrulaştırma

Meşrulaştırma

Açıklama:

İlk iki strateji olan ikna etme ve direnç oluşturmayı birlikte ele almak mümkündür. İkna etmenin yöntemlerinden biri olarak ilk akla gelen güçlü olan otoritenin ortaya koyduğu cezai müeyyideler iken, söz ve davranış ile ikna etmek de yaygın olarak kullanılmaktadır (Chilton ve Schaffner, 1997). Bunların arasında ikna ve direncin, gündemi belirleme yani insanların neyi konuşup, tartışacağını tayin etme, konuşmada kendi tercih ettiği alanlara yoğunlaşarak, istediği konuyu ana eksene çekme, kendisi ile muhatabı arasında bir güç ilişkisi tanımlayarak, duygusal üstünlük kurma ve muhatabını kontrol etme gibi çeşitli biçimlerde ortaya çıktığı ifade edilmektedir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Toplum içinde siyasal görüşler ve tercihlerin en uçta yer alan iki noktada yoğunlaşması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demokratik olgunluk

Görüş ayrılığı

Kutuplaşma

Çeşitlilik

Mozaik Kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 12

Her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunan merkez-çevre karşıtlığı tezi aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir?

Karl Marks

Gaetano Mosca

Vilfredo Pareto

Edward Shils

C. Wright Mills

Açıklama:

Benzer bir kuram, Edward Shils’in 1960’lardan itibaren savunduğu ünlü merkez-çevre karşıtlığı tezidir. Shils, her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunur. Söz konusu yaklaşımların ortak noktası, siyasal iktidardan pay alabilmek için toplumun merkezinin temsil ettiği değerleri savunan bir seçkin grubuna mensup olmanın gerekliliğidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

I- Ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması.
II- Kendi seçmen kitlelerini konsolide etmek isteyen siyasetçilerin popülist söylemleri.
III- Toplumun belli bir kesiminin apolitik olmayı tercih etmesi.
Yukarıdaki durumlardan hangisi ya da hangileri kutuplaşmanın sebepleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

...Belirli farklılıkların toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini ileri süren ilk yaklaşımın Marksizm’in sınıf temelli analizi olduğu söylenebilir. Marx’a göre, toplumların tarihi, ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması ekseninde şekillenir. Her iki sınıf arasında çıkar farklılıklarından kaynaklanan ve hayatın her alanına yansıyan mutlak bir çatışma durumu vardır (Fuchs, 2014, s. 78). Bunlar dikotomik bir ilişki içindedir ve uzlaşma ihtimalleri bulunmaz. Marksizm’e göre insanlık tarihi boyunca süren bu çatışma, modern çağlarda, kapitalist ekonomik ilişkiler ağına ve burjuvaziyle proletarya arasındaki mücadeleye gelmiştir. Zor araçlarını elinde tutan burjuvazi, aslında çoğunluğa sahip olan diğer sınıfları yönetmektedir. Yine toplumu yöneten ve yönetilen ilişkileri çerçevesinde başlıca iki gruba ayıran Mosca, Pareto ve Mills gibi düşünürlerin 20. yüzyılda ortaya attıkları seçkin (elit) teorileri ise demokrasilerde halkın gerçekte yönetici olmadığı, iktidarın belirli bir seçkin azınlığın elinde bulunduğu anlayışına dayanır (Kapani, 2010, s. 123 vd.). Benzer bir kuram, Edward Shils’in 1960’lardan itibaren savunduğu ünlü merkez-çevre karşıtlığı tezidir. Shils, her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunur. Söz konusu yaklaşımların ortak noktası, siyasal iktidardan pay alabilmek için toplumun merkezinin temsil ettiği değerleri savunan bir seçkin grubuna mensup olmanın gerekliliğidir (Shils, 1975). Kutuplaşma olgusu ise söz konusu farklılıkların modern demokrasi deneyimi dâhilinde içine girdiği yeni biçime gönderme yapar. Kutuplaşmanın bir diğer nedeni, kendi seçmen kitlelerini konsolide etmek isteyen siyasetçilerin popülist söylemleridir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I- Toplumda Siyasal katılımın artmasına yardımcı olur.
II- Siyasal partilerin programlarının ve topluma yönelik vaatlerinin daha belirgin hâle gelmesini sağlar.
III- Toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında duyguların ve kişisel etmenlerin etkisinin artmasını sağlar.
IV- Siyasal çözümlemeleri teşvik eder.
V- Politik doğruculuğun gelişmesine katkıda bulunur.
Kutuplaşmayla ilgili yukarıdaki tespitlerden hangileri kutuplaşmanın olumlu yönleri arasında sayılabilir?

I,II,III

II,III,IV

III,IV,V

I,III,V

I,II,IV

Açıklama:

Kutuplaşmanın toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında duyguların ve kişisel etmenlerin etkisinin artmasına katkıda bulunması olumlu bir yanlarından biri değildir. Politik doğruculuğun gelişmesine ise bir katkısı bulunmaz aksine popülist söylemlerin artmasında etkilidir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

"Demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışmasına ................. denir."
Yukarıdaki cümleyi doğru bir biçimde tamamlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Apolitizm

Çoğulculuk

Muhaliflik

Siyasal doğruculuk

Popülizm

Açıklama:

Çoğulculuk: Demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışmasıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Soğuk Savaş yıllarında liberal demokratik rejimlerle yönetilen ülkeler için en büyük tehdit aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

İslamofobi

Feminizm

Monarşizm

Komünizm

Sağ-sol çatışması

Açıklama:

Soğuk Savaş yıllarında liberal demokratik rejimlerle yönetilen ülkeler için en büyük tehdidin komünizm olduğu görülür. ABD başta olmak üzere pek çok ülkede Soğuk Savaş yıllarında gerek içte gerekse dışta komünizmle mücadele edilmesi için medyanın kullanılması ve yoğun bir endoktrinasyon da dahil olmak üzere pek çok adım atılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Mosca, Pareto ve Mills gibi düşünürlerin 20. yüzyılda ortaya attıkları seçkin (elit) teorilerinin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

Toplumların tarihi, ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması ekseninde şekillenir.

İnsanlık tarihi boyunca süren bu çatışma, modern çağlarda, kapitalist ekonomik
ilişkiler ağına ve burjuvaziyle proletarya arasındaki mücadeleye gelmiştir.

Demokrasilerde halkın gerçekte yönetici olmadığı, iktidarın belirli bir seçkin azınlığın elinde bulunduğu anlayışına dayanır.

Her iki sınıf arasında çıkar farklılıklarından kaynaklanan ve hayatın her alanına yansıyan mutlak bir çatışma durumu vardır.

Her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunurlar.

Açıklama:

Mosca, Pareto ve Mills gibi düşünürlerin 20. yüzyılda ortaya attıkları seçkin (elit) teorileri ise demokrasilerde halkın gerçekte yönetici olmadığı, iktidarın belirli bir seçkin azınlığın elinde bulunduğu anlayışına dayanır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

I- İletişim araçlarının insanların düşüncelerini etkilemeyi ve dönüştürmeyi amaçlayan bazı yönleri vardır.
II- İletişim araçları toplumun doğru bilgiye ulaşmasının kolaylaştırır.
III- Sosyal medya da çoğu zaman kutuplaşmayı artıran bir etki yaratmaktadır.
IV- İnsanlar genellikle kendi siyasal pozisyonlarının doğru olduğunu onaylayan haberleri izlemeyi tercih ederler.
Kutuplaşma ve iletişim teknolojileri ilişkisi bakımından yukarıdaki tespitlerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I,II ve III

I,III, ve IV

Hepsi

Açıklama:

...Her ne kadar olumlu yönleri bulunsa da bu durumun neden olduğu sorunlardan biri, iletişim araçlarının insanların düşüncelerini etkilemeyi ve dönüştürmeyi amaçlayan yönünün bulunmasıdır. Dolayısıyla kitle iletişim araçlarının sayısının artması mutlak anlamda toplumun doğru bilgiye ulaşmasının kolaylaştığı anlamına gelmez. Tam tersine insanların zihnine eş zamanlı olarak çok sayıda ideolojik ve taraflı mesaj gönderilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdaki tespitlerden hangisi sosyal medyanın kutuplaşmayı kolaylaştıran sebeplerinden biri olarak söylenemez?

İnsanların farklı dünya görüşlerine sahip başka insanlarla tanışma ve onların düşüncelerinden haberdar olma imkânı bulabilmesi.

Muhatabın doğrudan karşıda olmadığı sosyal platformlarda kişilerin öz denetim düzeylerinin düşebilmesi.

Sosyal medyanın kullanıcılara farklı konular hakkında düşüncelerini açıklama veya başkalarının değerlendirmelerine serbestçe yorum yapma fırsatı vermesi.

Sosyal medyada doğru olmasından bağımsız şekilde siyasal konular başta olmak üzere pek çok bilgi paylaşılması.

Özellikle genç takipçilerin kendi destekledikleri düşünceyi agresif ve nezaketsiz bir şekilde dile getirebilmesi.

Açıklama:

... Diğer taraftan doğru şekilde kullanıldığı takdirde sosyal medyanın kutuplaştırmayı azaltan yönlerinin de olduğu rahatlıkla söylenebilir. Bu yöndeki tezlere göre, sosyal medya aracılığıyla insanlar kendi toplumsal çevrelerinin dışında kalan, normal koşullarda temas etmeyecekleri farklı dünya görüşlerine sahip başka insanlarla tanışma ve onların düşüncelerinden haberdar olma imkânı bulurlar. Hatta sosyal medyanın çoğulculuğa açık bu yönüyle vatandaşların gazeteciler başta olmak üzere tüm kanaat önderlerinin düşünce alanındaki hegemonyasına karşı “intikamları” olduğu iddia edilmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın kutuplaştırmayı arttırma nedenlerinden biri değildir?

Çoksesliliğe imkân tanıması

Toplumdaki her türlü düşüncenin özgürce dile getirilmesine imkân tanıması

Farklı gruplar arasındaki mesafeyi açması

Çoğulcu toplum yapısını besleyen bir yönünün olması

Kişilerin siyasal kanaatlerini sert ve keskin şekilde ifade edebilmesi

Açıklama:

Farklı gruplar arasındaki mesafeyi açması, sosyal medyanın kutuplaştırma özeliğinin bir nedeni değil, sonucudur. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

I. Kutuplaşan toplumlarda her iki taraf da kendi siyasal konumunun tartışılmaz bir şekilde doğruluğundan emindir.
II. Zaman içinde aralarındaki rekabetin sertleşmesiyle kutuplaşan toplumlar, birbirlerini hiçbir şekilde ikna edemeyeceklerini ve sağlıklı bir iletişim kuramayacaklarını düşünürler ve aralarındaki mesafe açılır.
III. Kutuplaşmış bir zeminde aynı pozisyonu paylaşan insanlar, birbirlerine çok yaklaşmış; diğer cenahın ise tam karşısında konumlanmıştır.
IV. Kutuplaşan toplumlarda demokratik kültür ve idealler gelişerek toplumun daha sağlıklı ve birbirini anlayan bir hâle dönüşmesini sağlar.
Kutuplaşma ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

I ve II

II ve III

Açıklama:

"Kutuplaşan toplumlarda demokratik kültür ve idealler gelişerek toplumun daha sağlıklı ve birbirini anlayan bir hâle dönüşmesini sağlar." bilgisi doğru değildir. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Toplum içinde siyasal görüşler ve tercihlerin en uçta yer alan iki noktada yoğunlaşması" olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kutuplaşma

Demokrasi

Küreselleşme

Propaganda

Kamuoyu

Açıklama:

Kutuplaşma, en genel şekilde toplum içinde siyasal görüşler ve tercihlerin en uçta yer alan iki noktada yoğunlaşması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Siyasetçilerin gerçeklerle ilgisi olup olmamasından bağımsız şekilde kendi seçmen kitlelerini yüceltici, diğer toplumsal kesimleri ise ötekileştirici bir söylem kullanmalarına ne ad verilir?

Propaganda

Siyasal popülizm

Çoğulculuk

Siyasal iklim

Kutuplaşma

Açıklama:

Siyasi popülizm, siyasetçilerin gerçeklerle ilgisi olup olmamasından bağımsız şekilde kendi seçmen kitlelerini yüceltici, diğer toplumsal kesimleri ise ötekileştirici bir söylem kullanmaları anlamına gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi kutuplaşmanın olumlu sonuçlarından biri değildir?

Siyasal katılımı teşvik etmesi

Siyasal rekabeti güçlendirmesi

Siyasal popülist söylemleri azaltması

Siyasal partilerin üye sayılarını arttırması

Seçimlere katılım oranının yükseltmesi

Açıklama:

Kutuplaşmanın olumlu sonuçları arasında siyasal popülist söylemler azaltması gösterilemez aksine insanları teşvik etmek için bu poülüst söylemlerin artacağı öngörülebilir.Çünkü bu tarz söylemlerle siyasiler oy toplamaya çalışır. siyasal katılımı artırmak yoluyla demokrasiyi güçlendirici yönde etki yaptığı söylenebilir. Siyasetçiler, kendi kitlelerini harekete geçirmek ve sandığa götürmek için kutuplaşmadan yararlanırlar. Kutuplaşmanın ve siyasal rekabetin güçlü olduğu yerlerde insanlar, tercihleri açısından daha fazla bilgi ve sezgilerini harekete geçirmek için çokça duygusal ipucu bulabilirler. Bu şekilde, siyasal partilerin üye sayıları ve destekçileri artar; vatandaşlar ülke içindeki siyasal ve toplumsal sorunlara daha çok ilgi gösterir ve seçimlere katılım oranı yükselir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi kutuplaşmayı engelleyici etkisi olan unsurlardan biridir?

Yeni siyasal kamplaşmalar

Güvenlik anlayışındaki değişimler

Artan ekonomik sorunlar

Objektif habercilik

Yoğun göç hareketleri

Açıklama:

Gelişmiş demokrasiler de dahil olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkan kutuplaşma sürecinin belirli güncel sorunlarla ilişkili olduğu söylenebilir. Bu durum aslında dünya ölçeğinde görülen yeni siyasal kamplaşmalar, güvenlik anlayışındaki değişim, artan ekonomik sorunlar, refahın düşmesi, işsizlik rakamlarının yükselmesi ve yoğun göç hareketleri ile yakından ilişkilidir. Objektif yani tarafsız habercilik kutuplaşma sürecini olumlu yönde etkiler

Doğru Cevap: D

Soru 26

Sosyal paylaşım sitelerinde, kullanıcılara ilgi alanlarına göre haberlerin, gönderilerin ve reklamların öne çıkarılmasını ve yine aynı kapsamda takip önerilerinin yapılmasını sağlayan algoritmaların oluşturduğu sisteme ne ad verilir?

Filtre balonu

Yankı odası etkisi

Veri dumanı etkisi

Yalan haber

Anomali

Açıklama:

Filtre Balonu, sosyal paylaşım sitelerinde, kullanıcılara ilgi alanlarına göre haberlerin, gönderilerin ve reklamların öne
çıkarılmasını ve yine aynı kapsamda takip önerilerinin yapılmasını sağlayan algoritmaların oluşturduğu sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

İnsanların siyasal tartışmalarda gündelik hayatlarındaki nezaketlerini bırakıp daha saldırgan bir tavır benimsemelerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal nezaketsizlik

Siyasal doğruculuk

Siyasal fanatizm

Siyasal popülizm

Siyasal üstünlük

Açıklama:

Siyasal nezaketsizlik, insanların siyasal tartışmalarda gündelik hayatlarındaki nezaketlerini bırakıp daha saldırgan bir tavır benimsemelerini ifade eden bu kavram özellikle muhatabın, kişinin doğrudan karşısında olmadığı sosyal medyada nezaket dışı bir tavır gösterebilmesini anlatmak için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın kutuplaşmayı önleyici özellikleri arasında gösterilebilir?

İnternet medyasının denetiminin zor olması

Kullanıcıların ulaşabileceği bilginin hacmi ve iletişim kuracakları insan çeşitliliği arttırması

Yalan haberlerin sıkça dolaşıma sokulması

Kullanıcıların paylaşımlarda aşağılayıcı veya yaralayıcı bir dil kullanması

Filtre balonu uygulamasının sıklıkla kullanılması

Açıklama:

Sosyal medya aracılığıyla hem insanların ulaşabileceği bilginin hacmi hem de iletişim kuracakları insan çeşitliliği artar (Van Dijk, 2018, s. 264).

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi yalan haberlere ilişkin yanlış bir ifadedir?

Daha çok spekülatif içerikler barındırmaktadır

Kutuplaşmayı arttırma potansiyeli vardır

Paylaşanların gerçek isimlerini kullanmamaları kimlik tespitini zorlaştırmaktadır

Doğru olup olmadığını tespit etmek mümkün değildir

Belirli siyasal yaklaşımların uzantısı olarak çoğu sloganik düzeyde kalan haberlerdir

Açıklama:

Dünyanın hemen her yerinde sosyal medyadaki haberlerin doğruluğunu araştıran bazı sitelerin olduğu bilinmektedir. Özellikle önemli siyasal ve toplumsal olaylarla ilgili dolaşıma giren haberlerin doğru olup olmadığını araştıran siteler gerçekle ilgisi olamayan bilgilerin etkisi altında kalmamak için önemli araçlar durumundadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisinde filtre balonu uygulamasının kullanılması beklenilemez?

Facebook

Instagram

Twitter

Youtube

Televizyon

Açıklama:

Filtre balonları sosyal medyada kullanılan algoritmik sistemlerdir. geleneksel kitle iletişim aracı olan televizyonda böyle bir sistemin varlığı söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Siyasal ve toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğunu anlatmak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Benzerseverlik

Postmodern çağ

Propaganda

Politik doğruculuk

Post-truth çağ

Açıklama:

yaşanan bu sürece post-truth (hakikat sonrası) denilmektedir. Post-truth çağda siyasal ve toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğu kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede demokrasinin gücünün en önemli göstergelerinden biridir?

Kutuplaşma kavramının sık sık gündeme gelip tartışılması

Farklılıklara rağmen beraber yaşama kültürünün gelişmişliği

Ayrışmış toplumsal grupların sayıca az olması

Toplumsal kesimler arasındaki mesafenin artması

Farklı grupların birbirlerinden uzlaşamayacak şekilde ayrılmaları

Açıklama:

Bir ülkede farklılıklara rağmen beraber yaşama kültürünün gelişmişliği demokrasinin gücünün de en önemli göstergelerinden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir ülkede kutuplaşma aşağıdakilerden en çok neyin göstergesi durumundadır?

Eğitim düzeyi

Kültürel farklılık

Siyasal güç

Çatışma

Demokrasi

Açıklama:

Kutuplaşma, söz konusu farklılıklar arasındaki uyumlu birliktelikten çok çatışmaya gönderme yapan bir kavramdır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Sosyal medya, toplumdaki farklı düşüncelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini sağlamaktadır?

Farklı düşüncelerin özgürce dile getirilmesi

Düşüncelerin birbirinden farklılaşması

Farklı fikirlerin orta yolu bulması

Toplumda çatışmaya neden olma

Toplumu ayrıştırma

Açıklama:

Her şeyden önce sosyal medya, toplumdaki her türlü düşüncenin özgürce dile getirilmesine imkân tanıyan bir zemin sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 35

En genel şekilde 'toplum içinde siyasal görüşler ve tercihlerin en uçta yer alan iki noktada yoğunlaşması' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

İdeoloji

Kaynaşma

Kutuplaşma

Marjinallik

Ayrışma

Açıklama:

Kutuplaşma, en genel şekilde toplum içinde siyasal görüşler ve tercihlerin en uçta yer alan iki noktada yoğunlaşması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Literatürdeki anlamıyla, belirli bir tartışmalı sorun karşısında toplumun eğilimlerinin orta noktada kesişeceğini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kamuoyu

Kanaat

İttifak

Yoğunlaşma

Norm

Açıklama:

Literatürdeki anlamıyla kamuoyu kavramı, belirli bir tartışmalı sorun karşısında toplumun eğilimlerin orta bir noktada kesişeceğini anlatır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bir toplumda kutuplaşmanın sonucu olarak ortaya çıkan durumlar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Kişiler kendi siyasal konumunun tartışılmaz bir şekilde doğruluğundan emin hisseder.

Kişiler birbirlerini ikna edemeyeceklerini ve sağlıklı bir iletişim kuramayacaklarını düşünürler.

Farklı görüşler arasındaki mesafeler giderek açılır.

Demokratik kültür ve idealler ciddi bir yara alır.

Farklılıklara rağmen beraber yaşama kültürünün geliştiği görülür.

Açıklama:

Kutuplaşmış bir siyasal zeminde, aynı pozisyonu paylaşan insanlar birbirlerine çok yaklaşmış; diğer cenahın ise tam karşısında konumlanmıştır. Her iki taraf da kendi siyasal konumunun tartışılmaz bir şekilde doğruluğundan emindir. Zaman içinde aralarındaki rekabetin sertleşmesiyle bunlar birbirlerini hiçbir şekilde ikna edemeyeceklerini ve sağlıklı bir iletişim kuramayacaklarını düşünürler; bu nedenle mesafeleri giderek açılır. Kutuplar arasındaki mesafenin giderek artması geçişliliği adeta imkânsız hâle getirir. Bu nedenle, bireyler, kendi ideolojik pozisyonlarında bulunan diğer insanlardan bazı açılardan farklılaşsalar bile içinde bulundukları yapıdan tepki almamak için gerçek kanaatlerini gizleme ihtiyacı hissedebilirler. Böylece demokratik kültür ve idealler ciddi bir yara almış olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Kutuplaşmaya neden olan ayrılık aşağıdakilerden en çok hangi alanda görülmektedir?

Siyasi

Kültürel

Eğitim

Sağlık hizmetleri

Gelir dağılımı

Açıklama:

Geçmişten itibaren iktidar ilişkileri bakımından belirli konulardaki görüş ayrılıkları veya davranış farklılıkları bakımından toplumların net şekilde ikiye ayrılabildiği görülmüştür. Söz konusu ayrımın en belirgin örneğiyle iktidar ilişkileri açısından karşılaşılır. Toplum içindeki en temel bölünme, yöneten ve yönetilen ayrışması, başka bir ifadeyle iktidar sahipleri ve bunların destekçileri ile muhalifler arasında ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

‘‘Kutuplaşma, siyasal kanaatlerin ……. toplanmasıdır.’’
Kutuplaşmanın tanımları çerçevesinde yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerin hangisi doğru şekilde tamamlar?

taban tabana zıt iki noktada

tamamen aynı noktada

neredeyse benzer bir alanda

birbiriyle örtüşen şekilde

demokratik olarak orta noktada

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘‘Kutuplaşma Nedir?’’ bölümüne bakınız.
Kutuplaşma, siyasal kanaatlerin birbirlerine taban tabana zıt iki noktada toplanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Belirli farklılıkların toplumu ve toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini dile getiren ilk yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışkanlık ölçeği

Doğal seçilim

Sınıf temelli analiz

Irksal üstünlük

Dini çatışma

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kutuplaşmanın Nedenleri’ bölümüne bakınız.
Belirli farklılıkların toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini ileri süren ilk yaklaşımın Marksizm’in sınıf temelli analizi olduğu söylenebilir. Marx’a göre, toplumların tarihi, ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması ekseninde şekillenir. Her iki sınıf arasında çıkar farklılıklarından kaynaklanan ve hayatın her alanına yansıyan mutlak bir çatışma durumu vardır (Fuchs, 2014, s. 78). Bunlar dikotomik bir ilişki içindedir ve uzlaşma ihtimalleri bulunmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Post-truth çağ ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Hakikat sonrası anlamına gelmektedir.

Nesnel gerçeklikler önemini yitirmiştir.

Duygular ve kişisellik ön plandadır.

Siyasi popülizm ile yakından ilişkilidir.

Evrensel, kanıtlanabilir gerçekleri arama faaliyetidir.

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kutuplaşmanın Nedenleri’ bölümüne bakınız
Post-truth, gerçek ve hakikat ile bağın yitirilmesidir. Onun değersizleştirilmesidir. Dolayısıyla böyle bir düşünce yapısının evrensel, kanıtlanabilir ya da sınanabilir gerçeklerle arasında büyük bir mesafe bulunmaktadır. Post-truth gerçekleri arama değil görmezden gelme faaliyetidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

I - Siyasal mobilizasyon
II - Sürekli çatışma hali
III - Ötekileştirme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kutuplaşmanın olumlu yönlerine örnek olarak gösterilebilir?

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I

I ve II

I, II, III

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Kutuplaşmanın Olumlu Yüzü’ bölümüne bakınız.
Siyasal katılım, siyasete ilgi ve yüksek seçim katılımı kutuplaşmanın olumlu yönlerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

......., demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışmasıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Çoğunlukçuluk

Çoğulculuk

Azınlıkçılık

Ayrılıkçılık

Ötekileştirme

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Çoğulcu Toplum Anlayışı ve Kutuplaşma’ bölümüne bakınız.
Çoğulculuk: Demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kutuplaşmaya istemli ya da istemsiz şekilde hizmet etmez?

Televizyon

Gazete

İnternet

Kitap

Drone

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yeni İletişim Teknolojileri ve Kutuplaşma İlişkileri’ bölümüne bakınız
Kitle iletişim araçları ister eski ister yeni olsunlar kullanıcıları ve tüketicileri tarafından kutuplaşmaya hizmet etme potansiyeli taşımaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yeni iletişim teknolojilerinin insan ilişkilerine etkilerinden biridir?

Anonimliğin ve sanal kimliklerin ön plana çıkması

Televizyon yayınlarındaki niteliğin ortadan kalkması

Gazetelerin yalnızca basılı olarak çıkması

Radyo yayınlarının herkes tarafından takip edilmesi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yeni İletişim Teknolojileri ve Kutuplaşma İlişkileri’ bölümüne bakınız
Yeni iletişim teknolojileri sonucunda anonimlik, nickname, dijital kimlikler ve de trollük ön plana çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın kutuplaşmayı önleyici özelliğine örnek olarak verilemez?

Farklı dünya görüşünden insanlar tanıma

Bir olay ya da haberi farklı kaynaklardan öğrenme ve teyit etme

Farklı düşüncelerden haberdar olma

Hakaret ve manipülasyona maruz kalma

Çoğulculuk ve kamusal alanın varlığı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medyanın Kutuplaşmayı Önleme Potansiyeli’ bölümüne bakınız.
Hakaret ve manipülasyona maruz kalma sosyal medyanın kutuplaşmayı önleyici özelliklerinden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Politik doğruculuk

Toplumsal umursamazlık

Siyasal nezaketsizlik

Ahlaki sapma

Siyasi popülizm

Açıklama:

"Siyasetçilerin gerçeklerle ilgisi olup olmamasından bağımsız şekilde kendi seçmen kitlelerini yüceltici, diğer toplumsal kesimleri ise ötekileştirici bir söylem kullanmalarına siyasi popülizm adı verilir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi çoğulculuk kavramını açıklayan cümlelerden biri değildir?

Demokratik siyasal toplumlarda olması

Aynı anda, çok sayıda grubun bulunması

Çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması

Bir grubun ahlakî üstünlüğe sahip olması

Çok sayıda grubun karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kutuplaşmanın demokrasiye zararlarından biri değildir?

Seçmenlerin kendi çıkarlarını savundukları parti veya liderler lehinde demokratik değerleri feda edebilmelerine neden olabilir

Seçmenlerin iradelerinin yankı bulduğu seçim sandıklarının işlevini kaybetmesine neden olabilir

Demokratik rekabet ortamının ortadan kalkmasına neden olabilir

Belirli kurallar ekseninde rekabetçi bir zeminin meydana gelip farklı siyasal görüşlerin yarışmasına neden olur

Her iki kutup, kendi içinde bulunduğu tarafın diğer kesime karşı mutlak bir ahlaki üstünlüğe sahip olduğunu düşünebilir

Açıklama:

Belirli kurallar ekseninde rekabetçi bir zeminin meydana gelip farklı siyasal görüşlerin yarışmasına neden olması demokrasinin olumlu bir özelliğidir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Platon'un, daha ilk çağda, tiranların halkı birbirine düşürerek kendi adaletsiz yönetimlerini perdeleyeceğini ve insanların kendisine karşı blok hâlinde hareket etmelerini önleyeceğini savunduğu görüş aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilgilidir?

Kutuplaşma

Çoğulculuk

Demokrasi

İslamofobi

Manipülasyon

Açıklama:

Platon'un bu görüşü kutuplaşma ile ilgilidir. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Francis Fukuyama’nın “tarihin sonu” tezi ile ilgili örneklediği açıklamalardan biridir?

Liberal demokrasilerin küresel ölçekte zaferini ilan etmesiyle dünyanın hemen her yerinde siyasal özgürlüklerin genişlemesi yönünde bir beklenti oluşması

Tiranların halkı birbirine düşürerek kendi adaletsiz yönetimlerini perdeleyeceğini ve insanların kendisine karşı blok hâlinde hareket etmelerini önleyeceği

Aşırı derecede parçalanmış parti sistemlerinin ve dolayısıyla siyasal zeminde çok sayıda ses çıkmasının da kutuplaşmaya yol açabileceğine ilişkin tespiti

Siyasetçilerin, kendi kitlelerini harekete geçirmek ve sandığa götürmek için kutuplaşmadan yararlanması

Her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunması

Açıklama:

Francis Fukuyama’nın “tarihin sonu” teziyle örneklendiği üzere, liberal demokrasilerin küresel ölçekte zaferini ilan etmesiyle dünyanın hemen her yerinde siyasal özgürlüklerin genişlemesi yönünde bir beklenti oluşmuştur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Müslümanlara dinî kimliklerinden ötürü ayrımcılık yapılmasını, düşmanlık benimsenmesini, hatta kin ve nefretle yaklaşılmasını ifade eden kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Kutuplaşma

Korku

Soğuk Savaş

İslamofobi

İdeolojik ayrım

Açıklama:

İslamofobi, İslam’a “korku” anlamına gelen “fobi” teriminin eklenmesinden oluşan bu kavram, Batı ülkelerinde, Müslümanlara dinî kimliklerinden ötürü ayrımcılık yapılmasını, düşmanlık benimsenmesini, hatta kin ve nefretle yaklaşılmasını ifade eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi yeni iletişim teknolojilerinin insan ilişkilerine etkilerinden birisi değildir?

Sosyal ağlar aracılığıyla, insanlar, geçmişe göre düşük maliyetlerle, kısa sürede, çok daha fazla kişiyle tanışma ve ilişki kurma fırsatı yakalamıştır

İnsanların bu mecradaki muhatapları arasında daha önce hiçbir şekilde karşılaşmadıkları ve normal koşullarda tanışmaları mümkün olmayan kişiler de yer alır

Müslümanlar başta olmak üzere yabancıların ve göçmenlerin terör ve diğer suçlarla özdeşleştirilmesi ve toplumdan dışlanmasıdır.

Bu ilişki sürecinde kişiler kaçınılmaz olarak söz konusu ağlarda karşılaştıkları yeni
yaklaşım ve düşüncelerden etkilenirler

Bu ortamda kişiler kendileri siyasi içerikli paylaşımlar yapabildikleri gibi başkalarının yazdıklarını yorumlayabilirler

Açıklama:

Sosyal ağlar aracılığıyla, insanlar, geçmişe göre düşük maliyetlerle, kısa sürede, çok daha fazla kişiyle tanışma ve ilişki kurma fırsatı yakalamıştır. İnsanların bu mecradaki muhatapları arasında daha önce hiçbir şekilde karşılaşmadıkları
ve normal koşullarda tanışmaları mümkün olmayan kişiler de yer alır. Bu ilişki sürecinde kişiler kaçınılmaz olarak söz konusu ağlarda karşılaştıkları yeni
yaklaşım ve düşüncelerden etkilenirler. Başlangıçta sosyal amaçlarla yola çıkan internet iletişimi, zaman içinde siyasal ilişkileri de yoğun şekilde içermeye başlamıştır. Bu ortamda kişiler kendileri siyasi içerikli paylaşımlar yapabildikleri gibi başkalarının yazdıklarını yorumlayabilirler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Kutuplaşma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Kutuplaşma her zaman ve her durumda olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.

Siyasal katılımı artırmak yoluyla demokrasiyi güçlendirici yönde etki yaptığı söylenebilir.

Siyasetçiler, kendi kitlelerini harekete geçirmek ve sandığa götürmek için kutuplaşmadan yararlanırlar.

İnsanlar, tercihleri açısından bilgi ve sezgilerini harekete geçirmek için duygusal ipucu bulabilirler.

Siyasal partilerin üye sayıları ve destekçileri artar.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Derin toplumsal bölünmeler ile ilgili yaygın kabul gören düşünce aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

siyasal gerilimleri azalttığı

demokrasi açısından bir tehdit oluşturduğu

bireylerin uçlara savrulmasına engel olması

demokratik değerleri ve adil seçimleri sağlaması

demokrasinin kendini koruma yollarını arttırması

Açıklama:

Derin toplumsal bölünmelerin demokrasi açısından bir tehdit oluşturduğu tezi, uzun yıllar boyunca yaygın kabul görmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Farklılaşma

Bütünleşme

Ayrışma

Çoğulculuk

Kutuplaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 65

I. Yoğun göç hareketleri
II. Refahın düşmesi
III. Güvenlik anlayışındaki değişim
IV. Demokratik seçimler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkan kutuplaşma sürecinin ilişkili olduğu güncel sorunlardandır?

I ve III

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Demokratik seçimler kutuplaşma sürecinin ilişkili olduğu güncel sorunlardan biri değildir. Doğru seçenek C'dir.

Yüz yüze iletişimde insanlar birbirlerini eleştirirken kendilerini genellikle belirli sınırlar içinde tutma ihtiyacı hissederler. Muhatabın doğrudan karşıda olmadığı sosyal platformlarda ise öz denetim düzeyleri düşer ve daha saldırgan, aşağılayıcı veya yaralayıcı bir dil kullanabilirler. Bu durum aşağıdaki kavramların hangisi ile ifade edilmektedir?

Siyasal duyarsızlık

Klavye delikanlılığı

Siyasal nezaketsizlik

Sosyal dejenere

Sanal saldırganlık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 79

"Sosyal paylaşım sitelerinde, kullanıcılara ilgi alanlarına göre haberlerin, gönderilerin ve reklamların öne çıkarılmasını ve yine aynı kapsamda takip önerilerinin yapılmasını sağlayan algoritmaların oluşturduğu sistemdir."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Sosyal Medya Balonu

Filtre Balonu

Bot Hesap

Spekülatif Haber

Manipülatif Yönlendirme

Açıklama:

Filtre Balonu, sosyal paylaşım sitelerinde, kullanıcılara ilgi alanlarına göre haberlerin, gönderilerin ve reklamların öne çıkarılmasını ve yine aynı kapsamda takip önerilerinin yapılmasını sağlayan algoritmaların oluşturduğu sistemdir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Bu çağda;
I- Tezlerin gerçeklerle bağdaşıp bağdaşmaması sorun edilmez.
II- Olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğu kabul edilir.
III- Pek çok kişi açısından çevrim içi dünyada gerçekliğin yayılmasından çok belirli bir popülerlik elde etmek önemlidir.
Yukarıda özellikleri verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Postmodern çağ

Manipülatif çağ

Spekülasyon çağı

Post-truth çağ

Kapitalist çağ

Açıklama:

Siber âlemin en belirgin özelliklerinden biri, yukarıda kısaca değinildiği gibi post-truth (hakikat sonrası) bir görünüm sergilemesidir. Bu bakımdan, pek çok kişi açısından çevrim içi dünyada gerçekliğin yayılmasından çok belirli bir popülerlik elde etmek önemlidir. Sosyal medyada kısa sürede yayılan bilgilerin bir kısmının gerçeklikle hiç de ilgili bulunmadığı, bunların belirleyici yönlerinin sansasyonel özellik göstermeleri olduğu görülü. Dolayısıyla dolaşıma sokulan haberlerin bir kısmı kişinin yalan bir bilgiyi yayma çabasından öte kendisine çarpıcı gelen bir bilgiyi başkasıyla paylaşma isteği sonucunda ortaya çıkabilir. ....Post-truth çağda siyasal ve toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğu kabul edilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi kutuplaşmanın yaratacağı en büyük tehlikedir?

Toplum içindeki farklı grupların birbirlerinden hemen hiçbir konuda uzlaşamayacak şekilde ayrılmalarıdır

Farklı grupların sadece kendi ilgi alanları içine hapsolmalarıdır

Farklı grupların beraber hareket etmeleridir

Farklı grupların uluslararası konulara son derece büyük bir hassasiyet göstermeleridir

Farklı grupların özdeş olmalarıdır

Açıklama:

Kutuplaşmanın yaratacağı en büyük tehlike, toplum içindeki farklı grupların birbirlerinden hemen hiçbir konuda uzlaşamayacak şekilde ayrılmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Marx

Shills

Mills

Pareto

Mosca

Açıklama:

Shills, her toplumun bir merkezi olduğunu ve toplumsal değerlerin bu merkezde ortaya çıktığını savunur.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Tiranların halkı birbirine düşürerek kendi adaletsiz yönetimlerini perdeleyeceğini ve insanların kendisine karşı blok hâlinde hareket etmelerini önleyeceğini savunan ilk çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Heraklitos

Platon

Sokrates

Aristoteles

Pisagor

Açıklama:

Platon, tiranların halkı birbirine düşürerek kendi adaletsiz yönetimlerini perdeleyeceğini ve insanların kendisine karşı blok hâlinde hareket etmelerini önleyeceğini savunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Soğuk Savaşın sona ermesi ile ideolojik temelli siyasal mücadelenin etkisini yitireceği ve daha barışçıl bir dünyanın ortaya çıkacağı yönündeki beklentiler hangi aşağıdaki tezlerden hangisini doğurmuştur?

Geç kapitalizmin çöküşü

Vahşi kapitalizmin yükselişi

Küresel köy

Tarihin sonu

Dijital medeniyetler

Açıklama:

Soğuk Savaşın sona ermesi ise ideolojik temelli siyasal mücadelenin etkisini yitireceği ve daha barışçıl bir dünyanın ortaya çıkacağı yönündeki beklentileri artırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının taraflı siyasal yayınlarının insanlar açısından olumsuz sonuçlarından biridir?

insanlar kendi siyasal yaklaşımlarının dışında bir düşünceyle karşılaştıklarında en baştan ön yargılı şekilde karşı çıkma eğilimine girerler

Tek taraflı besleme olması toplumdaki bireylere diğer işleri yapmaları için zaman kazandırır

Toplumda yaşayanlar daha mutlu olur

Eleştirel düşünce yetenekleri bu sayede gelişir

Reklam gelirleri düşer

Açıklama:

Tek taraflı beslenme süreci, rakip ve alternatif düşüncelerin bilinmesi ya da gerçek anlamda değerlendirilmesini engeller. Dolayısıyla insanlar kendi siyasal yaklaşımlarının dışında bir düşünceyle karşılaştıklarında en baştan ön yargılı şekilde karşı çıkma eğilimine girerler.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Sosyal ağlar sayesinde insanlar geçmişe göre
I. Düşük maliyetle
II. Çok sayıda insanla
III. Çok kısa sürede
IV Gerçek kimlikleri ile iletişim kurarlar.
Yukarıdakilere göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sadece II

I ve IV

III ve IV

I ve III

I-II-III

Açıklama:

Sosyal ağlar aracılığıyla, insanlar, geçmişe göre düşük maliyetlerle, kısa sürede, çok daha fazla kişiyle tanışma ve ilişki kurma fırsatı yakalamıştır

Doğru Cevap: E

Soru 87

Platform ve sitelerin farklı algoritmalar aracılığıyla takipçilerinin ilgi alanlarını tespit ederek buna ilişkin paylaşımları öne çıkarma yöntemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Düşünce süzgeçi

Bot hesap

Trollemek

Gözetlemek

Filtre balonu

Açıklama:

Doğru cevap E şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi post-truth çağın özelliklerinden biridir?

Siyasal ve toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğu kabul edilir

Sosyal medya kullanıcıları tek bir ilgi alanına indirgenerek sadece o alan ile ilgili bilgi sahibi olmalarının sağlanması

Farklı görüşlere duyarlı olup toplumsal hoş görünün artması

Sosyal medyada algoritma oluşturmanın giderek etkisinin azalması

Yeni iletişim teknolojileri ile birlikte iletişimin kolaylaşması ve hızlanması

Açıklama:

siyasal ve toplumsal olaylara ilişkin kanaatlerin oluşmasında nesnel gerçekliklerden daha çok duyguların ve kişisel etmenlerin rolünün olduğu kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Hangisi siyasetçilerin gerçeklerle ilgisi olup olmamasından bağımsız şekilde kendi seçmen kitlelerini yüceltici, diğer toplumsal kesimleri ise ötekileştirici bir söylem kullanmaları anlamına gelir?

Kutuplaşma

Ötekileştirme

Siyasi popülizm

Siyasi propaganda

Kutuplaşmış söylem

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 116

İdeolojik ayrım

Kutuplaşma

Demokrasi

Çoğulculuk

Siyasal katılım

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş demokrasiler de dahil olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkan kutuplaşma sürecinin belirli güncel sorunlarına örnektir?

Dünya ölçeğinde görülen yeni siyasal kamplaşmalar
Güvenlik anlayışındaki değişim
Refahın düşmesi
Siyasal özgürlüklerin genişlemesi
Popülist anlayış
Yoğun göç hareketleri

I-III-IV-V

I-II-III-VI

II-III-V-VI

II-III-IV-V

I-II-III-IV-V-VI

Açıklama:

Gelişmiş demokrasiler de dahil olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkan kutuplaşma sürecinin belirli güncel sorunlarla ilişkili olduğu söylenebilir. Bu durum aslında dünya ölçeğinde görülen yeni siyasal kamplaşmalar, güvenlik anlayışındaki değişim, artan ekonomik sorunlar, refahın düşmesi, işsizlik rakamlarının yükselmesi ve yoğun göç hareketleri ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi medyanın kanaatlerin belirlenmesi konusundaki etkisi açısından yanlıştır?

Tartışma programlarından ya da siyasal içerikli yayınlardan insanların beklentisi adeta kendi kanaatlerinin onaylanmasıdır.

Bireylerin siyasi içerikli programları farklı yaklaşımlarla tanışmak veya yeni bilgiler edinmek yerine kendi tezlerini onaylayan argümanlarla karşılaşmak için izledikleri söylenebilir

Her kesimden insanın kendi hoşuna gidecek bakış açılarını takip etmesi, farklı tezlerden giderek uzaklaşmasıdır

Bireylerin kendi tercihleri doğrultusunda haber ve tartışma programları izlemeleri olgusal bir gerçek hâline gelmiştir

Rakip ve alternatif düşüncelerin bilinmesi ya da gerçek anlamda değerlendirilmesi sağlanır.

Açıklama:

Medyanın kanaatlerin belirlenmesi konusundaki etkisi açısından önemli bir noktanın altını çizmek gerekir: İnsanlar genellikle kendi siyasal pozisyonlarının doğru olduğunu onaylayan haberleri izlemeyi tercih ederler. Bireylerin kendi tercihleri doğrultusunda haber ve tartışma programları izlemeleri hem Türkiye’de hem de dünyanın her yerinde adeta olgusal bir gerçek hâline gelmiştir. Daha açık bir ifadeyle, tartışma programlarından ya da siyasal içerikli yayınlardan insanların beklentisi adeta kendi kanaatlerinin onaylanmasıdır. Yani bireylerin siyasi içerikli programları farklı yaklaşımlarla tanışmak veya yeni bilgiler edinmek yerine kendi tezlerini onaylayan argümanlarla karşılaşmak için izledikleri söylenebilir. Bu durumun toplum üzerindeki etkisi, her kesimden insanın kendi hoşuna gidecek bakış açılarını takip etmesi, farklı tezlerden ise giderek uzaklaşmasıdır. Söz konusu tek taraflı beslenme süreci, rakip ve alternatif düşüncelerin bilinmesi ya da gerçek anlamda değerlendirilmesini engeller.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi insanların siyasal tartışmalarda gündelik hayatlarındaki nezaketlerini bırakıp daha saldırgan bir tavır benimsemelerini, muhatabın kişinin doğrudan karşısında olmadığı sosyal medyada kötü bir tavır gösterebilmesini anlatmak için kullanılan kavramdır?

Siyasal nezaketsizlik

Karşı görüş

Kutuplaşma

Sosyal nezaketsizlik

Gruplaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 124

Farklı gruplar toplumları manipüle etmek için kişinin algısını yönetmeyi ya da onu belirli bir istikamete yönlendirmeye çalışır. Bu amaçla kullanılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Nickname

Veri

Bot

Fake news

Filtre

Açıklama:

Farklı gruplar toplumları manipüle etmek için belirli algoritmalar kullanabilir. Söz konusu algoritmalar kişinin algısını yönetmeyi ya da onu belirli bir istikamete yönlendirmeye çalışır. Bu amaçla, ‘bot’ adı verilen robotik uygulamalar kullanılır. Bot’lar aracılığıyla belirli bir konu ve kişi hakkında yoğun şekilde paylaşım yapılarak onun gündemin üst sıralarına oturması sağlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada yalan haber için doğru değildir?

Siyasal açıdan kazanma güdüsü, kişinin doğruluğundan emin olmadığı bir bilgiyi kısa süre içinde paylaşması sonucunu doğurabilir

Yayılan asılsız haberler, genelde spekülatif içerikli olduklarından ya da belirli bir kesimin hassasiyetlerine seslendiklerinden ülke içinde kutuplaşmanın artması yönünde etkiye yol açmaktadır

Paylaşımların bir kısmı gerçek kimliği belirsiz olan ve takma isimler arkasına saklanan kullanıcılar tarafından yapılmaktadır

Bütün kullanıcılar açısından çevrim içi dünyada belirli bir popülerlikten çok gerçeğin yayılması önemlidir

Çoğunlukla çarpıcı bir görselle birlikte bir veya birkaç cümleyle yapılan bir paylaşım hızlıca çok sayıda insana ulaşabilmektedir

Açıklama:

Çoğunlukla çarpıcı bir görselle birlikte bir veya birkaç cümleyle yapılan bir paylaşım hızlıca çok sayıda insana ulaşabilmektedir.
Siber âlemin en belirgin özelliklerinden biri post-truth bir görünüm sergilemesidir. Bu bakımdan, pek çok kişi açısından çevrim içi dünyada gerçekliğin yayılmasından çok belirli bir popülerlik elde etmek önemlidir.
Paylaşımların bir kısmı gerçek kimliği belirsiz olan ve takma isimler arkasına saklanan kullanıcılar tarafından yapılmaktadır
Yayılan asılsız haberler, genelde spekülatif içerikli olduklarından ya da belirli bir kesimin hassasiyetlerine seslendiklerinden ülke içinde kutuplaşmanın artması yönünde etkiye yol açmaktadır
Siyasal açıdan kazanma güdüsü, kişinin doğruluğundan emin olmadığı bir bilgiyi kısa süre içinde paylaşması sonucunu doğurabilir

Doğru Cevap: D

Soru 126

Yeni iletişim teknolojilerinin kutuplaşmaya ivme kazandırmasının başlıca nedeni hangisidir?

Denetim güçlüğü

Çeşitlilik

Görüntü ve ses kullanımı

Video kullanımı

Kullanıcı sayısı

Açıklama:

Son yıllarda iletişim teknolojilerindeki gelişmeler nedeniyle medya sektöründe faaliyet göstermenin nispeten kolaylaşması kutuplaştırıcı siyaseti güçlendiren bir yüz taşır. Zira çok sayıda siyasal akım, geçmişle kıyaslandığında çok daha az maliyetli şekilde ve kolayca medya kuruluşuna sahip olabilmektedir. Bu bağlamda, her türlü siyasal görüşün kendi düşüncelerine uygun medya araçları bulabileceği görülür. Günümüzde demokratik ülkelerde gazeteler, radyo ve TV kanallarıyla giderek büyüyen internet medyası genellikle ideolojik olarak farklılaşmıştır. İnternet medyası da geleneksel medyanın siyasetle girdiği ilişkilerden muaf değildir. Ancak bu alanın denetiminin oldukça zor olması internet alanında yayın yapan sitelerin geleneksel medyanın tâbi olduğu hukuksal ya da etik kısıtlamalarla dahi kendisini bağlı görmemesi sonucunu doğurmaktadır. Ayrıca internet hukukunun henüz tam olarak gelişmemesi de bu alanda yapılan yayınların neden olabildiği sorunları büyütmektedir. Çevrim içi alanın denetiminin güçlüğü nedeniyle kutuplaşmaya ivme kazandırdığından söz edilmişti. Bu durum, internetle yaşam bulan sosyal medya açısından daha fazlasıyla geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Bütünleşme

Demokrasi

Çoğulculuk

Birleşme

Siyasallaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Demokratik toplum
Kutuplaşmış toplum
Modern toplum

Yukarıdaki toplumlardan hangisi ya da hangileri siyasal bir tartışmalı konu karşısında eğilimlerin orta noktada kesiştiği toplumlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Demokratik toplumlarda farklı kesimler arasındaki ilişkiye ve kanaatlerin şekillenme sürecine bakmak gerekir. Literatürdeki anlamıyla kamuoyu kavramı, belirli bir tartışmalı sorun karşısında toplumun eğilimlerin orta bir noktada kesişeceğini anlatır. Dolayısıyla siyasal tartışmalarda toplum üyelerinin büyük kısmının merkeze doğru yoğunlaşmaları beklenir.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Belirli farklılıkların toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini ileri süren ilk yaklaşım hangisidir?

İslamofobi

Siyasi Popülizm

Popülizm

Sınıf Temelli Analiz

Siyasal Nezaketsizlik

Açıklama:

Belirli farklılıkların toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini ileri süren ilk yaklaşımın Marksizm’in sınıf temelli analizi olduğu söylenebilir. Marx’a göre, toplumların tarihi, ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması ekseninde şekillenir. Her iki sınıf arasında çıkar farklılıklarından kaynaklanan ve hayatın her alanına yansıyan mutlak bir çatışma durumu vardır. Bunlar dikotomik bir ilişki içindedir ve uzlaşma ihtimalleri bulunmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 145

Siyasetçilerin popülist söylemleri
Belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması
Toplumsal kesimler arasında belirgin farklılıklar olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kutuplaşmanın nedenleri arasında yer almaktadır?

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Kutuplaşmanın nedenleri incelendiğinde çeşitli nedenleri olduğu görülmektedir. Bu nedenler şu şekilde sıralanabilir.

Belirli farklılıkların toplum üyelerini zıt kutuplara ittiğini ileri süren ilk yaklaşımın Marksizm’in sınıf temelli analizi olduğu söylenebilir. Marx’a göre, toplumların tarihi, ekonomik kaynakları kontrolü altına alan belirli bir sınıfın diğeri üzerinde tahakküm kurması ekseninde şekillenir. Her iki sınıf arasında çıkar farklılıklarından kaynaklanan ve hayatın her alanına yansıyan mutlak bir çatışma durumu vardır.
Kutuplaşmanın bir diğer nedeni, kendi seçmen kitlelerini konsolide etmek isteyen siyasetçilerin popülist söylemleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 146

Siyasal katılımı artırmak yoluyla demokrasiyi güçlendirmesi
Siyasal partilerin programlarının ve topluma yönelik vaatlerinin daha belirgin olması
Siyasal çözümlemeleri teşvik etmesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kutuplaşmanın olumlu yönleri arasında yer almaktadır?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Kutuplaşmanın olumsuz yönlerinin yanı sıra olumlu yönlerinin olduğu da söylenebilir.

Siyasal kutuplaşmanın her zaman olumsuz sonuçlar doğurmadığı, hatta siyasal katılımı artırmak yoluyla demokrasiyi güçlendirici
yönde etki yaptığı söylenebilir.
Bunun yanında kutuplaşma, siyasal partilerin programlarının ve topluma yönelik vaatlerinin daha belirgin hâle gelmesini sağlar. Böylece seçmenler açısından iktidarın performansını ölçmek daha kolay hâle gelir.
Diğer taraftan kutuplaşmanın siyasal çözümlemeleri teşvik etmesi açısından da yararı bulunur ki buna söz konusu olgunun nötr yönü gözüyle bakılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi demokratik siyasetin en önemli özellikleri arasında yer almaktadır?

Toplumsal farklılık

Kültürel farklılık

Çok seslilik

Kişisel hak ve özgürlüklere saygı

Görüş ayrılıkları

Açıklama:

Demokratik siyasetin en önemli özelliği, siyasal ve toplumsal farklılıklardır. Ancak kutuplaşmanın belirleyici olduğu bir siyasal iklimde söz konusu farklılıklar otokratlar tarafından toplumda keskin bir ayrışma yaratmak için kullanılabilecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 148

Aşağıdakilerden hangisi çoğulcu toplum anlayışının göstergeleri arasında yer almaktadır?

Siyasal iktidarın görüşlerinin tüm kesimler tarafından kabul görmesi

Kişiler arasında görüş ayrılıklarının olması

Siyasi gruplar arasında tüm konularda aralarındaki mesafenin açılması

Kişilerin belirli konularda uzlaşması, diğer konularda ise aralarındaki mesafenin açılması

Kişilerin tüm konular üzerinde uzlaşması

Açıklama:

Kişiler belirli konularda uzlaşıyor diğer başka konularda ise aralarındaki mesafe açılıyorsa bu durum çoğulcu toplum anlayışının bir göstergesi olarak kabul edilebilir. Ancak uzlaşma ve uzlaşmazlıklar hep aynı gruplar arasında yaşanıyorsa bu durum kutuplaşmaya işaret edebilecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 149

Artan ekonomik sorunlar

Kişisel özgürlüklerin artması

Güvenlik anlayışındaki değişim

Refahın düşmesi

Siyasal kamplaşmalar

Açıklama:

Son dönemde karşılaşılan kutuplaşma tartışmalarının geleneksel ayrışma noktalarından farklı olduğu açıktır. Gelişmiş demokrasiler de dahil olmak üzere dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkan kutuplaşma sürecinin belirli güncel sorunlarla ilişkili olduğu söylenebilir. Bu durum aslında dünya ölçeğinde görülen yeni siyasal kamplaşmalar, güvenlik anlayışındaki değişim, artan ekonomik sorunlar, refahın düşmesi, işsizlik rakamlarının yükselmesi ve yoğun göç hareketleri ile yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 150

Denetimin zor olması
Hukuksal düzenlemelerin geliştirilmemesi
Kullanıcı sayısının artması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri internet ve sosyal medyanın kutuplaştırıcı etkisininin artmasına neden olan etmenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

İnternet ve sosyal medyanın denetiminin oldukça zor olması internet alanında yayın yapan sitelerin geleneksel medyanın tâbi olduğu hukuksal ya da etik kısıtlamalarla dahi kendisini bağlı görmemesi sonucunu doğurmaktadır. Ayrıca internet hukukunun henüz tam olarak gelişmemesi de bu alanda yapılan yayınların neden olabildiği sorunları büyütmektedir. Buradan hareketle, aşağıda daha detaylı değinileceği gibi sosyal medya da çoğu zaman kutuplaşmayı artıran bir etki yaratmaktadır.

Doğru Cevap: D

………………, demokratik siyasal toplumlarda, aynı anda, çıkarları ve görüşleri farklı çok sayıda grubun bulunması ve bunların karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla birbirleriyle özgür şekilde yarışmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıda verilen hangi kavram gelmelidir?

Zıtlaşma

Kutuplaşma

Eşitlikçi yaklaşım

Çoğulculuk

Paylaşımcı yaklaşım

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 155

Aşağıda verilen öncüllerden hangileri sosyal medyanın kutuplaşmayı önlemesiyle ilgilidir?
I. Sosyal medya aracılığıyla insanlar kendi toplumsal çevrelerinin dışında kalan, normal koşullarda temas etmeyecekleri farklı dünya görüşleriyle temas edebilirler.
II. Sosyal medya aracılığıyla insanların ulaşabileceği bilginin hacmi artar.
III. İnsanlar karşıt görüşleri tanıdıkça bunlara yönelik düşmanlıkları azalabilir.
IV. Sosyal medyanın sunduğu özgürlük ortamı kullanıcıların yeni fikirler geliştirmesinde etkili olur.

Yalnız I

I ve III

III ve IV

Yalnız IV

Hepsi

Açıklama:

Sosyal medya aracılığıyla insanlar kendi toplumsal çevrelerinin dışında kalan, normal koşullarda temas etmeyecekleri farklı dünya görüşlerine sahip başka insanlarla tanışma ve onların düşüncelerinden haberdar olma imkânı bulurlar. Bireylerin sosyal medya aracılığıyla bilgi kaynakları artacağından kişilerin ufku açılabilecek ve farklı yaklaşımlar geliştirmeleri mümkün olacaktır. Başka bir ifadeyle sosyal medya aracılığıyla kişilerin geçmişte ulaşamayacakları yeni bilgi kaynaklarından beslenmeleri mümkündür. İnsanlar karşıt görüşleri tanıdıkça bunlara yönelik düşmanlıkları azalabilir; daha önce düşmanca baktıkları düşüncelerin kısmen ya da tamamen haklı olabileceğini düşünebilirler. Bu düşüncelerin hâlâ yanlış olduğunu savunsalar dahi en azından farklı yaklaşımlara daha hoşgörülü şekilde bakabilirler. Dolayısıyla sosyal medya kullanımının kutuplaşma açısından her zaman olumsuz etkiler üretmesi gerekmez. Sosyal medyanın sunduğu özgürlük ortamı kullanıcıların yeni fikirler geliştirmesinde etkili olur. Buradan hareketle, sosyal medyanın belirli zamanlarda kutuplaşmayı engelleyebileceği savunulabilir. Verilen tüm öncüller doğru olduğu için doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

“Bir fikri; ön yargılarımızı ve duygularımızı etkileyen imajları, sloganları ve sembolleri becerikli bir şekilde kullanmak suretiyle iletmektir.” şeklindeki ifade ile Pratkanis ve Aronson, aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Propaganda

Varsayım

Sosyal medya

Tutum

Davranış

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Birtakım sosyal sorunları çözmek için, toplumsal sistemi değiştirme ya da istenmeyen bir değişikliğin önüne geçme yoluyla, o toplumdaki bir grup tarafından organize edilen kolektif bir eylem türüdür." Belirtilen açıklama ile aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

Yeni medya

Toplumsal hareketler

Sosyal medya

Kültür

Alt-kültür

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bazı toplumsal hareketler mevcut siyasal sistemi tamamen değiştirmeyi ve yerine yeni bir düzen kurmayı hedeflerler. Bu hareketlere sosyolojide verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Yenilikçi sosyal hareketler

Reformcu sosyal hareketler

Devrimci sosyal hareketler

Gelişmeci sosyal hareketler

Bölgesel sosyal hareketler

Açıklama:

Bazı toplumsal hareketler mevcut siyasal sistemi tamamen değiştirmeyi ve yerine yeni bir düzen kurmayı hedeflerler; bu hareketler sosyolojide “devrimci sosyal hareketler” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Günümüzdeki kadın hareketleri yalnızca toplumdaki cinsiyet eşitsizliğini gidermeyi hedef aldığı için aşağıdaki toplumsal hareketlerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?

Genel toplumsal hareketlere

Bölgesel toplumsal hareketlere

Özgürlükçü toplumsal hareketlere

Reformcu toplumsal hareketlere

Devrimci toplumsal hareketlere

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Yasalara ve kamu düzenine muhalefetin temel olarak hedef alındığı, göstericilerin kısa süre sonra şiddete, kamu düzenini bozmaya ve kaos yaratmaya yöneldiği toplumsal eylemler aşağıdakilerden hangisi olarak adlandırılır?

Toplumsal Davranış

Toplumsal Duyarlılık

Toplumsal Gelişme

Toplumsal Eylem

Toplumsal Olay

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 21

İletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenen yeni toplum yapısını “ağ toplumu” olarak adlandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Manuel Castells

John Locke

David Hume

Immanuel Kant

Friedrich Engels

Açıklama:

Manuel Castells (2004), iletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenen yeni toplum yapısını “ağ toplumu” olarak adlandırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Propaganda niteliğindeki bir iletişimin amaç ya da amaçları aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz olarak verilmiştir?

Hedef kitlede yeni bir tutum geliştirmek

Zaten var olan bir tutumun etkisini artırmak

Hedef kitlenin var olan tutumunu değiştirmek

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. Propaganda niteliğindeki bir iletişimin üç amacı olabilir: Hedef kitlede yeni bir tutum geliştirmek, zaten var olan bir tutumun etkisini artırmak ya da hedef kitlenin var olan tutumunu değiştirmek (olumlu tutumu olumsuz, olumsuz tutumu olumlu yapmak).

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek yönlü bir iletişim şekli olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Sosyal Medya

Propaganda

Toplumsal Olay

Kamusal Alan

Ağ Toplumu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri toplumsal eylemin özelliklerindendir?

Yasalar çerçevesinde yapılırlar

Demokratik ifade özgürlüğü kapsamında yer alırlar

Başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilirler

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Toplumsal Eylem, yasalar çerçevesinde yapılan toplantı, yürüyüş, basın açıklaması gibi demokratik ifade özgürlüğü kapsamında yer alan ve kamu düzenini bozmadan, kimseye ya da hiçbir mala zarar vermeden, başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilen, şiddet içermeyen barışçıl eylemlerdir. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Dijital Aktivizm

Propaganda

Sosyal Ağ

Ağ Toplumu

Dijital Dönüşüm

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

Sosyal medya aktivist hareketlerine verilenlerden hangi avantajları sağlamaktadır?

Bireyler çok daha kolay ve hızlı bir şekilde bir araya gelebilmektedirler.
Fikre karşı duran kişilerin de kazanılmasını mümkün hale getirmektedir.
Ünlülerin de desteğini almayı kolaylaştırmaktadır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Aktivistlerin sosyal medya üzerinden yürüttükleri bilgilendirme çalışmaları, bir anda çok sayıda insanın belli bir konuya dikkatinin çekilmesini ve o konuyla ilgili farkındalığın artmasını sağlamada etkili olmaktadır. Aynı zamanda, aktivizm süreçlerine katılan bireylerle iletişimin kolayca kurulup onların organize edilmeleri için de masrafsız, kolay ve riski oldukça düşük bir araç rolü de oynamaktadır. Bu yeni araç sayesinde aynı fikir ya da tutumu paylaşan bireyler çok daha kolay ve hızlı bir şekilde bir araya gelebilmekte, bununla kalmayıp konuya tarafsız yaklaşan bireylerin yanında, fikre karşı duran kişilerin de kazanılmasını mümkün hale getirmektedir. Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

"Arap Baharı" hareketinin başladığı ilk ülke hangisidir?

Tunus

Fas

Cezayir

Mısır

Lübnan

Açıklama:

Bütün Avrupa’yı sarsan 1848’deki “Avrupa Baharı” olaylarından adını alan Arap Baharı, 2011 yılında Tunus’ta başlayıp Kuzey Afrika ve diğer Ortadoğu ülkelerine kadar on dört ülkeye yayılan toplumsal eylemleri ifade eder. Tıpkı Avrupa Baharı’nda olduğu gibi Arap Baharı’nda da protesto gösterileri kısa sürede bir ülkeden birçok ülkeye sıçramış, olayların sıçradığı her ülkede eylemlere çok büyük bir kitlesel katılım olmuş ve olaylar sonucunda birçok ülkede yönetimler el değiştirmiştir. Olayların başladığı ülke Tunus’tur. Eylemlerin fitilini çeken ilk olay ise Tunuslu Muhammed Buazizi adlı bir kişiye ait meyve sebze tezgahına el konulması, olay sırasında kötü muameleye maruz kalması ve kamu otoritelerinin sorunuyla ilgilenmemesi sonucu 17 Aralık 2010 tarihinde şehir meydanında kendini yakmak suretiyle gerçekleştirdiği intihar girişimidir.
Bütün Avrupa’yı sarsan 1848’deki “Avrupa Baharı” olaylarından adını alan Arap Baharı, 2011 yılında Tunus’ta başlayıp Kuzey Afrika ve diğer Ortadoğu ülkelerine kadar on dört ülkeye yayılan toplumsal eylemleri ifade eder. Tıpkı Avrupa Baharı’nda olduğu gibi Arap Baharı’nda da protesto gösterileri kısa sürede bir ülkeden birçok ülkeye sıçramış, olayların sıçradığı her ülkede eylemlere çok büyük bir kitlesel katılım olmuş ve olaylar sonucunda birçok ülkede yönetimler el değiştirmiştir.
Olayların başladığı ülke Tunus’tur. Eylemlerin fitilini çeken ilk olay ise Tunuslu Muhammed Buazizi adlı bir kişiye ait meyve sebze tezgahına el konulması, olay sırasında kötü muameleye maruz kalması ve kamu otoritelerinin sorunuyla ilgilenmemesi sonucu 17 Aralık 2010 tarihinde şehir meydanında kendini yakmak suretiyle gerçekleştirdiği intihar girişimidir. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Verilenlerden hangileri "Arap Baharı" yaşanan ülkelerdendirler?

Fas
Cezayir
Bahreyn

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Tunus’ta gerçekleşen protesto eylemleri neticesinde yönetimin el değiştirmesi, bölgede uzun süredir benzer sıkıntılar yaşayan diğer halklarda da büyük bir umut yaratmış, Arap Baharı dalgası kısa sürede birçok ülkeye yayılmıştır. Olayların ilk sıçradığı ülke ilginç bir şekilde Tunus’a sınır olmayan Mısır’dır. Eylemler Mısır’ın ardından aynı ay içerisinde önce Cezayir, Yemen, Lübnan ve Ürdün’e, Şubat ayı içinde ise sırasıyla Bahreyn, Libya, Fas, İran ve Irak’a yayılmıştır. Mart ayında ise bu ülkelere Suudi Arabistan, Suriye, Kuveyt ve Umman’ın eklenmesiyle, olaylar tam olarak on dört ülkeyi etkisi altına almıştır. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Sosyal medyada propaganda ve toplumsal olaylar ilişkisi göz önüne alındığında verilenlerden hangileri doğrudur?

Sosyal medya toplumsal olaylarda örgütlenmeyi kolaylaştırır.
Sosyal medya toplumsal olayların bir ülkeden diğerine yayılmasını kolaylaştırır.
Toplumsal olaylarda sosyal medya çok etkili olsa da olayları başlatan temel unsur değildir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Günümüzde sosyal medya etkisiyle gelişip büyüyen toplumsal olaylara birçok örnek gösterilebilir: Bunlardan biri Amerika Birleşik Devletlerinde 2011 yılında gelir dağılımındaki adaletsizliğe tepki olarak başlayan ve “Wall Street’i İşgal Et (Occupy Wall Street)” ismiyle anılan gösterilerdir. Bir diğeri rüşvet ve yolsuzlukların yaygınlaşması, gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik, ifade özgürlüğü önündeki engeller ve otoriter rejimlere tepki olarak Tunus’ta başlayıp Ortadoğu ülkelerine yayılan “Arap Baharı”dır. Rusya yanlısı hükûmeti ile Avrupa Birliği karşıtlığına bir tepki olarak başlayan ve büyüyen “Ukrayna Gösterileri” ve Fransa’da Devlet Başkanı Macron’un gelir dağılımındaki adaletsizliği artırma riskine sahip politikaları hayata geçirmeye çalışmasıyla ortaya çıkan “Sarı Yelekliler Hareketi” sosyal medya etkisiyle büyüyüp gelişen olaylardan diğer birkaçı olarak sayılabilir. Bu olayların dışında sosyal medya ile doğrudan ilişkili daha ilginç bir gelişme ise Lübnan’da yaşanmıştır. Ekonominin uzun süre
Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Verilenlerden hangileri Arap Baharı’nın nedenlerdendirler?

Siyasi istikrarsızlıklar
İfade ve diğer politik özgürlüklerin eksikliği
Yöneticilerle halk arasındaki kopukluk

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Hangisi kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek
yönlü bir iletişim şeklidir?

Reklamcılık

Propaganda

Gösteri

Toplumsal olay

Toplumsal eylem

Açıklama:

Propaganda, kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek yönlü bir iletişim şeklidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Milli Eğitim Bakanlığı 2020-2021 eğitim öğretim yılı için 20 Bin öğretmen atayacağını duyurmuş; yıllardır atama bekleyen ve sayıları 500 Binden fazla olan mezunlar Twitter platformu üzerinden örgütlenerek her gün eylem yapmış ve kamuoyu oluşturarak siyasiler ve yetkililer üzerinde ciddi bir baskı yaratmıştır. Bakanlık bu tepkilerden sonra 30 Bin öğretmen daha alacağını duyurarak sayıyı 50 Bine çıkarmıştır.
İnternet ve sosyal medya platformları üzerinden yapılan bu tarz kampanya ve eylemler için günümüzde kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Miting

Sosyal Toplantı

Dijital Aktivizm

Domino Etkisi

Dijital Kampanya

Açıklama:

Dijital Aktivizm; kamuyu etkilemek amacıyla bir grubun, dijital ağlar sayesinde örgütlenen kampanya ve eylemler yoluyla güçlü bir şekilde hissettikleri konu lehine aktif olarak savunuculuk yapmalarıdır.
Sosyal medyanın aktivizm açısından sağladığı diğer bir avantaj ise örgütlenmede çok önemli bir faktör olan aynı mekanı paylaşma zorunluluğunun ortadan kalkmasıdır. Böylelikle aktivist olmak için eyleme belli bir mekanda doğrudan katılma durumu artık şart değildir. Sanal aktivistler bilgisayar üzerinden yaptıkları paylaşımlarla eylemlere destek verebilmekte, bazen tek bir paylaşım bile kamuoyu yaratmada kurumlardan çok daha büyük bir etkiye ulaşabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

1 saat boyunca ışıkların kapatılması ve elektriğin kullanılmaması yoluyla, küresel iklim değişikliğine dikkat çekmek için, Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) tarafından her yıl mart ayında düzenlenen ve küresel nitelik kazanan etkinlik aşağıdakilerden hangisidir?

Onlar yoksa biz de yokuz

Şartelleri indirelim

Bir dakika karanlık

Birliktelik zamanı

Dünya saati

Açıklama:

Dünyada İnternet ve sosyal medyanın öncülüğünde gerçekleşen kitlesel eylemler ve toplumsal olaylar, sadece birtakım durumları protesto eden aktivistlerin sokaklara çıkmasıyla gerçekleşmemektedir. Günümüzde kamu yararı için kurulmuş sivil toplum örgütleri de kendi mücadele alanındaki sosyal, politik ya da çevresel sorunlara sosyal medya yoluyla dikkat çekmekte, hatta bu yolla dünya çapında katılımın gerçekleştiği dev eylemlere imza atabilmektedirler. Bunlardan birisi de artık her yıl düzenlenen ve gittikçe büyüyen bir küresel bir etkinliğe dönüşen WWF’nin Dünya Saati kampanyasıdır. Bu etkinliğin amacı; her yıl mart ayında belirlenen bir cumartesi akşamı ışıkların kapatılması ve elektriğin kullanılmaması yoluyla küresel iklim değişikliğine dikkat çekmektir. Etkinlik önce Avustralya’da başlamış, ilk etapta eyleme 2 milyondan fazla insan ve 2.000’den fazla kurum katılmıştır. Ardından sosyal medyada etkin bir şekilde sürdürülen kampanya sayesinde eylem, birkaç yıl içinde 7 kıtada 150’den fazla ülkeye yayılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Mısır devlet başkanı Hüsnü Mübarek, İnternet bağlantısına son vermiş ancak ülkedeki eylemlerin şiddeti artarak devam etmiştir. Bağlantı olmadığı ve sosyal medya üzerinden propagandaların ve haberleşmelerin yapılamadığı durumda bile eylemlerin devam etmesi, sosyal medya ile ilgili fikirlerden hangisini desteklemektedir?

Sosyal medyanın gücü, internet bağlantısı ve güç kaynağı kesilene kadardır.

Sosyal medya, olaylara neden olan temel faktör değil; bir örgütlenme ve bilgi akışı aracıdır.

Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen örgütlenmeler ve eylemler, devlet eli ile durdurulabilir.

Yeni dünya düzeninde olayların başlama motivasyonu, eylemlerin çıkış noktası ve sorumlusu sosyal medyadır.

Sosyal medya doğru yönlendirilmezse telafisi olmayan sonuçlar doğurabilir.

Açıklama:

Sosyal medyanın olaylara neden olan temel faktör değil bir örgütlenme ve bilgi akışı aracı olduğu fikrini destekleyen diğer bir olay ise tıpkı Mısır’da bir ara dönemin devlet başkanı Hüsnü Mübarek’in İnternet bağlantısına son verdiği durumda görüldüğü üzere; İnternet bağlantısı kesildiğinde dahi eylemlerin devam etmiş olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Wall Street’i İşgal Et hareketinin önce New York'tan tüm ülkeye, Amerika'dan da diğer ülkelere sıçramasına vesile olan, harekete meşruiyet kazandırdığı varsayılan etki, aşağıdakilerden hangisidir?

Ünlülerin sosyal medyada eylemcileri desteklemesi

Geleneksel medyanın göstericileri desteklemesi

İlk gün eylemine katılan yüzbinlerce aktivistin sayısından korkulması

Kolluk kuvvetlerinin müdahale etmeyerek, eyleme izin vermesi

Justin Tunnet adındaki aktivistin, OccupyWallSt.org adlı hareketin web sitesini oluşturması

Açıklama:

İlk gün iki yüz kişilik küçük bir grupla başlayan eylemler başta geleneksel basın tarafından önemsenmemiş; bu sebeple güvenlik güçleri pek ses getirmeyeceğini düşünerek göstericileri dağıtmak için zor kullanma yoluna gitmiştir. Bu sahneleri kameraya alan göstericiler görüntüleri YouTube ve benzeri araçlarla ülke çapına büyük bir hızla yayabilmiştir. Böylelikle ülke çapında görünür hale gelen eylemler sosyal medya yoluyla kamusal bir mesele haline dönüşmüştür. Eylemci grubu başlarda özellikle geleneksel medya tarafından marjinal, diğer bir deyişle serseri olarak tanımlanırken sosyal medya üzerinden harekete geçen birçok ünlünün eylemcileri desteklemesi, harekete meşruiyet kazandırmış görünmektedir. Böylelikle eylemin haklı olduğu düşüncesi yayılmaya başlamış, bu da eylemlere giderek daha fazla kişinin katılmasına neden olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Güvenli İnternet kullanımı ile ilgili aşağıda verilen tavsiyelerden hangisi yanlıştır?

İnternet'te bulunan her bilgiye eleştirel bir gözle bakılmalıdır.

Bilginin doğruluğu en az üç kaynaktan kontrol edilmelidir.

Bilgiye hangi sitelerden ya da kimler yoluyla ulaşıldığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Sadece gerçek hayatta yapılamayacak şeyler, İnternet'te yapılmalıdır.

Bir bilgiyi, düşünceyi veya yorumu paylaşırken toplumsal ve ahlaki kurallara uyulmalıdır.

Açıklama:

Güvenli İnternet kullanımına dair uyulacak bazı temel kurallar şöyle sayılabilir: Öncelikle İnternet'te bulunan her bilgiye eleştirel bir gözle bakılmalı ve doğruluğu en az üç kaynaktan kontrol edilmelidir. Bilgiye hangi sitelerden ya da kimler yoluyla ulaşıldığı da göz önünde bulundurulmalıdır. Bir bilgiyi, düşünceyi veya yorumu paylaşırken toplumsal ve ahlaki kurallara uyulmalı, başkalarına zarar vermekten kaçınılmalıdır. En önemli kural ise gerçek hayatta yapmayacağımız hiçbir şeyi, İnternetteyken yapmamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

I. Şiddet gösterisi içeren
II. Demokratik ifade özgürlüğü kapsamında gerçekleşen
III. Kamu düzenini bozmayan
Hangisi toplumsal olayın özelliklerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplumsal Olay, yasalara ve kamu düzenine muhalefetin temel olarak hedef alındığı, göstericilerin kısa süre sonra şiddete,
kamu düzenini bozmaya ve kaos yaratmaya yöneldiği toplumsal eylemler.
Toplumsal Eylem, yasalar çerçevesinde yapılan toplantı, yürüyüş, basın açıklaması gibi demokratik ifade özgürlüğü kapsamında yer alan ve kamu düzenini bozmadan, kimseye ya da hiçbir mala zarar vermeden, başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilen, şiddet içermeyen barışçıl eylemlerdir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Manuel Castells'e göre _______, bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardanoluşan bir sosyal yapıya sahip toplumdur. Bu toplumun sosyal yapısı, iletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenir.
Boşluğu doğru olarak tamamlayan ifade hangisidir?

İnternet gençliği

Mobil topluluk

Sosyal ağ

Ağ toplumu

Teknolojik yığın

Açıklama:

Manuel Castells (2004), iletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenen yeni toplum yapısını “ağ toplumu” olarak adlandırmaktadır.
Ona göre ağ toplumu, bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardan oluşan bir sosyal yapıya sahip toplumdur. Sosyal medya da
sağladığı ve gün geçtikçe çeşitlenen ve gelişen araçlarla bu yeni toplumu zamanla dönüştürmekte ve şekillendirmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

ABD'de Mayıs ayının sonlarında polis memurlarının şiddet uyguladığı siyahi ABD vatandaşı George Floyd hayatını kaybetmiş; bu trajik olay üzerine "Black Lives Matter (Siyahların Hayatları da Önemlidir)" hareketi başlamış, farklı kesimlerden ünlülerin de içinde bulunduğu kişiler özellikle sosyal medya üzerinden bir taraftan Trump ve polis gücünü yoğun eleştiri bombardımanı altına alırken bir taraftan da eşitlik vurgusu yapmıştı.
Sosyal medyanın geniş kitleleri bu anlamda etkileyici ve sürükleyici gücü hangisiyle adlandırılabilir?

Sosyal İnfial

Dijital Etki

Sosyal Patlama

Çevrimiçi Protesto

Dijital Aktivizm

Açıklama:

Dijital Aktivizm, kamuyu etkilemek amacıyla bir grubun, dijital ağlar sayesinde
örgütlenen kampanya ve eylemler yoluyla güçlü bir şekilde hissettikleri konu lehine aktif olarak savunuculuk yapmalarıdır. Örnek durumda da yaşanılan budur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Sosyal medyanın gücünün göstergelerinden biri olarak kabul edilen Arap Baharı hangi ülkede başlamıştır?

Libya

Mısır

Tunus

Suriye

Fas

Açıklama:

Arap Baharı, 2011 yılında Tunus’ta başlayıp Kuzey Afrika ve diğer Ortadoğu ülkelerine kadar on dört ülkeye yayılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Kanada’da harç ücretlerinin artırılması üzerine öğrenciler tarafından başlatılan protesto gösterileri hangisiyle adlandırılmıştır?

Quebec İsyanı

Maple Baharı

Wall Street’i İşgal Et

Sarı Yelekliler Hareketi

Biz %99’uz Hareketi

Açıklama:

Kanada'daki bu öğrenci hareketi Maple Baharı olarak adlandırılmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Sarı Yelekliler Hareketi hangi ülkede başlamıştır?

Fransa

İspanya

İtalya

Yunanistan

Belçika

Açıklama:

Sarı Yelekliler Hareketi, 17 Kasım 2018 günü başlayarak Fransa’da iki binden fazla bölgede yaklaşık üç yüz bin kişinin katıldığı gösterilere dönüşen ve
daha sonra İngiltere başta olmak üzere yakın ülkelere sıçrayan bir protesto hareketidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

I. Tek başına toplumsal olayları başlatmaya yetecek güçtedir.
II. Toplumsal olaylar üzerindeki dönüştürücü gücü büyüktür.
III. Kurumlar ve hükumetler, sosyal medyanın etkisinin farkında olmalıdır.
Sosyal medya ile hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Olayları tek başına başlatabilecek bir temel unsur olabilecek kadar güçlü bir propaganda aracı olarak görünmese dahi sosyal medyanın toplumsal
olaylar üzerindeki dönüştürücü etkisi gerçekten çarpıcıdır. Toplumsal olayların da ülkelere önemli maliyetlerinin olduğu göz önüne alındığında hem
sosyal medya kullanıcısı olan bireylerin hem de kurumların ve hükumetlerin bu konuda farkındalık ve bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Sosyal medyanın etkili, sağlıklı ve sorumluluk sahibi bir yaklaşımla kullanmasının hem bireylerin hem de
toplumların iyilik hali açısından giderek daha fazla önem taşıyacağı artık aşikardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın eğitim alanındaki olumlu etkilerinden biri değildir?

Farklı kaynaklardan öğrenebilme

En güncel bilgiye ulaşabilme

Yeni araştırmaları paylaşabilme

Ders çalışma motivasyonunu arttırabilme

Bilgiye hızlı ulaşabilme

Açıklama:

eğitim alanında farklı kaynaklardan öğrenebilme, en güncel bilgiye hızla ulaşabilme, yeni araştırmaları paylaşabilme gibi olanaklar sağlarken, diğer yandan öğrencilerde hazır bilgiye ulaşmanın etkisiyle öğrenme ve araştırma kapasitesinin azalmasına, sosyal medyadaki konuşma tarzı ve harcanan aşırı vakit nedeniyle yazma becerilerinin geri kalmasına ve ders çalışma motivasyonun azalmasına neden olabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

"Kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek yönlü bir iletişim şekli olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Propaganda

Önyargı

İkna süreci

Slogan

Manipülasyon

Açıklama:

Propaganda, kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek yönlü bir iletişim şeklidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Mevcut siyasal sistemi tamamen değiştirmeyi ve yerine yeni bir düzen kurmayı hedefleyen toplumsal haraketlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Reformcu sosyal hareketler

Eylemsel hareketler

Devrimci sosyal hareketler

Demokratik hareketler

Kamusal sosyal hareketler

Açıklama:

Bazı toplumsal hareketler mevcut siyasal sistemi tamamen değiştirmeyi ve yerine yeni bir düzen kurmayı hedeflerler; bu hareketler sosyolojide “devrimci sosyal hareketler” olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal eylemler ile ilgili olarak yanlış bir ifadedir?

Yasalar ve kamu düzeni temel olarak hedef alınır

Şiddet içermeyen barışçıl eylemlerdir

Totaliter yönetimlerde hoş karşılanmazlar

Toplumun kendisini ifade etmesine ve rahatlamasına imkân sağlayan demokratik bir davranış şeklidir

Başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilir

Açıklama:

Toplumsal Olay, yasalara ve kamu düzenine muhalefetin temel olarak hedef alındığı, göstericilerin kısa süre sonra şiddete, kamu düzenini bozmaya ve kaos yaratmaya yöneldiği toplumsal eylemler.
Toplumsal Eylem, yasalar çerçevesinde yapılan toplantı, yürüyüş, basın açıklaması gibi demokratik ifade özgürlüğü kapsamında yer alan ve kamu düzenini bozmadan, kimseye ya da hiçbir mala zarar vermeden, başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilen, şiddet içermeyen barışçıl eylemlerdir.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Manuel Castells'in iletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenen yeni toplum yapısına verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel toplum

Yenilikçi toplum

Sosyal toplum

Teknoloji toplumu

Ağ toplumu

Açıklama:

Manuel Castells (2004), iletişim teknolojileri ve sosyal medya etkisiyle şekillenen yeni toplum yapısını “ağ toplumu” olarak adlandırmaktadır. Ona göre ağ toplumu, bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardan oluşan bir sosyal yapıya sahip toplumdur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Dijital aktivizmin örneklerinden biri olan WWF’nin Dünya Saati kampanyası ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?

İngiltere

A.B.D

Avustralya

Türkiye

Kanada

Açıklama:

Günümüzde kamu yararı için kurulmuş sivil toplum örgütleri de kendi mücadele alanındaki sosyal, politik ya da çevresel sorunlara sosyal medya yoluyla dikkat çekmekte, hatta bu yolla dünya çapında katılımın gerçekleştiği dev eylemlere imza atabilmektedirler. Bunlardan birisi de artık her yıl düzenlenen ve gittikçe büyüyen bir küresel bir etkinliğe dönüşen WWF’nin Dünya Saati kampanyasıdır. Bu etkinliğin amacı; her yıl mart ayında belirlenen bir cumartesi akşamı ışıkların kapatılması ve elektriğin kullanılmaması yoluyla küresel iklim değişikliğine dikkat çekmektir. Etkinlik önce Avustralya’da başlamış, ilk etapta eyleme 2 milyondan fazla insan ve 2.000’den fazla kurum katılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Günümüzde sosyal medya etkisiyle gelişip büyüyen toplumsal olaylara birçok örnek gösterilebilir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Arap baharı

Wall Street'i işgal et

Ukrayna gösterileri

11 Eylül olayları

Sarı Yelekliler Hareketi

Açıklama:

Günümüzde sosyal medya etkisiyle gelişip büyüyen toplumsal olaylara birçok örnek gösterilebilir: Bunlardan biri Amerika Birleşik Devletlerinde 2011 yılında gelir dağılımındaki adaletsizliğe tepki olarak başlayan ve “Wall Street’i İşgal Et (Occupy Wall Street)” ismiyle anılan gösterilerdir. Bir diğeri rüşvet ve yolsuzlukların yaygınlaşması, gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik, ifade özgürlüğü önündeki engeller ve otoriter rejimlere tepki olarak Tunus’ta başlayıp Ortadoğu ülkelerine yayılan “Arap Baharı”dır. Rusya yanlısı hükûmeti ile Avrupa Birliği karşıtlığına bir tepki olarak başlayan ve büyüyen “Ukrayna Gösterileri” ve Fransa’da Devlet Başkanı Macron’un gelir dağılımındaki adaletsizliği artırma riskine sahip politikaları hayata geçirmeye çalışmasıyla ortaya çıkan “Sarı Yelekliler Hareketi” sosyal medya etkisiyle büyüyüp gelişen olaylardan diğer birkaçı olarak sayılabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Arap Baharı'nın görüldüğü ondört ülkeden biri değildir?

Katar

Bahreyn

Fas

Mısır

Tunus

Açıklama:

Arap Baharı dalgası kısa sürede birçok ülkeye yayılmıştır. Olayların ilk sıçradığı ülke ilginç bir şekilde Tunus’a sınır olmayan Mısır’dır. Eylemler Mısır’ın ardından aynı ay içerisinde önce Cezayir, Yemen, Lübnan ve Ürdün’e, Şubat ayı içinde ise sırasıyla Bahreyn, Libya, Fas, İran ve Irak’a yayılmıştır. Mart ayında ise bu ülkelere Suudi Arabistan, Suriye, Kuveyt ve Umman’ın eklenmesiyle, olaylar tam olarak on dört ülkeyi etkisi altına almıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Wall Street'i İşgal Et hareketini başlatan ve geniş kitlelere yayılmasını sağlayan sosyal medya aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Facebook

Youtube

Twitter

Instagram

Snapchat

Açıklama:

Wall Street’i İşgal Et hareketinin başlangıcı, Kalle Lasn ve Micah White adlı iki arkadaş arasındaki bir telefon konuşmasına dayanmaktadır. Konuşma sırasında bir protesto gösterisi düzenlemeye karar veren iki arkadaş bir plan yapmış; plan çerçevesinde önce bir poster hazırlamış, protestoya çağıran kısa bir bilgilendirme ile birlikte ona bir isim koymuş ve protesto gösterisinin başlayacağı günü ve anahtar taktikleri belirlemişlerdir. Ardından Micah @OccupyWallStNYC adıyla Twitter’daki ilk işgal hesabını oluşturmuş ve #OCCUPYWALLSTREET adıyla ilk tweeti atmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın toplumsal olaylar üzerindeki etkisi açısından yanlış bir ifadedir?

Olayları tek başına başlatabilecek güce sahiptir

Sosyal medya toplumsal olaylarda örgütlenmeyi kolaylaştırır

Sosyal medya toplumsal olayların bir ülkeden diğerine yayılmasını kolaylaştırır

Sosyal medyanın rol aldığı toplumsal olayların çoğunda arka planında uzun süredir çözülemeyen sorunları yattığı görülmektedir

Sosyal medya bilginin elde edilmesini, tartışılmasını ve toplumlara ve dünyaya yayılma şeklini önemli ölçüde değiştirmiştir

Açıklama:

Sonuç olarak; olayları tek başına başlatabilecek bir temel unsur olabilecek kadar güçlü bir propaganda aracı olarak görünmese dahi sosyal medyanın toplumsal olaylar ve toplumsal tepkiler üzerindeki tetikleyici ve dönüştürücü etkisi gerçekten çarpıcıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I. Sosyal medya sayesinde bilginin elde ediliş şekli değişikliğe uğramıştır.
II. Sosyal medyanın kontrolü, siyasal ve ekonomik güce sahip olan bir azınlıktadır.
III. Sosyal medya, bireylerin taleplerini hızlı ve etkin bir biçimde ifade etmesini sağlamaktadır.
Sosyal medya ile ilgili hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sosyal medya bilginin elde edilmesini, tartışılmasını ve toplumlara ve dünyaya yayılma şeklini önemli ölçüde değiştirmiştir. Eski medya olarak da
tanımlanan kitle iletişim araçları, genelde siyasal ve ekonomik gücü de elinde bulunduran küçük bir azınlık tarafından kontrol edilmekte ve çoğunluk
ise bu ortamda istek ve taleplerini dile getirme fırsatını pek fazla bulamamaktadır. İnternetin hakim olduğu yeni medya ise toplumdaki çoğunluğun
bilgiye hızla ulaşmasına imkan sağladığı gibi, kendi istek ve taleplerini de çok daha fazla, hızlı ve etkin bir biçimde ifade etmesine fırsat vermektedir. Doğru cevap D'dir.

Aşağıdakilerden hangisi reformcu toplumsal hareketlere örnek gösterilemez?

Hayvan Hakları

Kadın hareketleri

Adalet ve eşitlik talebi

Devrimci sosyal hareketler

Çevreci hareketler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi özel alan ihlaline örnek değildir?

Dizi izlemek

Yemek yapmak

Telefonla konuşmak

Yemek videosu izlemek

Telefonda oyun oynamak

Açıklama:

Habermas, “Özel alan ile kamu alanı arasındaki ayrım çizgisi, evin tam ortasından geçer.” der. Özel alan, kamudan ya da başka bir deyişle diğer insanlardan uzak, mümkünse yalnız olduğumuz, ne yaptığımızı kimsenin bilmediği evimizdir. Bununla birlikte her iki alan birbirleriyle sıkı sıkıya ilişkilidir; televizyonu açtığımızda, telefonla konuşmaya başladığımızda ya da internete bağlandığımızda bu özel olma hâli sona erer.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın propaganda ve toplumsal olaylarda etkili bir araç olmasını sağlayan unsurlardan biri değildir?

Toplumsal olaylarda organize olmayı kolaylaştırması

Sosyal medyada yayılan tüm haberlerin gerçek olması

Gerçeklerin kolaylıkla ortaya çıkmasına ve geniş çevrelerce öğrenilmesine imkân sağlaması

Fikirlerin özgürce ifade edilmesini ve hızlıca yayılmasını kolaylaştırması

Organizasyon ve iletişim maliyetini düşürmesi

Açıklama:

Sosyal medyada yayılan tüm haberlerin gerçek olması

Doğru Cevap: B

Soru 75

Sosyal medyada propaganda ve toplumsal olaylar ilişkisi göz önüne alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Demokrasi ile yönetilen ülkelerde toplumsal olaylar görülmez.

Sosyal medya toplumsal olaylarda örgütlenmeyi kolaylaştırır.

Sosyal medya toplumsal olayların bir ülkeden diğerine yayılmasını kolaylaştırır

Toplumsal olaylarda sosyal medya çok etkili olsa da olayları başlatan temel unsur değildir.

Sosyal medyanın rol aldığı toplumsal olayların çoğunda arka planında uzun süredir çözülemeyen sorunların yattığı görülmektedir.

Açıklama:

Demokrasi ile yönetilen ülkelerde toplumsal olaylar görülmez.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın toplumsal anlamda sağlık alanındaki olumlu etkilerinden biri değildir?

Sosyal medya insanların forum siteleri sayesinde sağlık alanında bilgi paylaşmalarını sağlar

Sosyal medya insanların sağlık alanında benzer sorunları yaşayanlardan ve uzmanlardan fikir ve destek almalarını sağlar.

Sosyal medya zaman zaman insanların özel sağlık bilgilerinin açığa çıkmasına yol açar.

Sosyal medya hastaların doktorlarına daha kolay ulaşarak bilgi paylaşmalarına imkân sağlar

Sosyal medya sağlık araştırmacılarının güncel bilgilere daha kolay ulaşmalarını sağlar.

Açıklama:

Sosyal medya zaman zaman insanların özel sağlık bilgilerinin açığa çıkmasına yol açar.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Sosyal medya ve eski medya karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sosyal medya bilginin elde edilmesini, tartışılmasını ve toplumlara ve dünyaya yayılma şeklini önemli ölçüde değiştirmiştir.

Eski medya, genelde siyasal ve ekonomik gücü elinde bulunduran küçük bir azınlık tarafından kontrol edilmektedir.

Sosyal medya sadece elit kesimin değil, toplumdaki çoğunluğun da istek ve taleplerini ifade etmesine fırsat verir.

Eski medyanın toplumlar üzerindeki etkisi sosyal medyanın yarattığı etkiden daha büyüktür.

Eski medyada toplumsal mesajlar gazete, radyo, televizyon ya da film gibi bir vasıtayla iletilmektedir.

Açıklama:

Eski medyanın toplumlar üzerindeki etkisi sosyal medyanın yarattığı etkiden daha büyüktür.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Arap Baharı olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bu eylemler adını 1848 yılında bütün Avrupa’yı sarsan “Avrupa Baharı” olaylarından almıştır.

Eylemler Afrika ve Ortadoğu’da on dört ülkeye yayılmıştır.

Olayların sıçradığı her ülkede eylemlere çok büyük bir kitlesel katılım olmuştur.

Olaylar sonucunda birçok ülkede yönetimler el değiştirmiştir.

Olayların etkili olduğu ülkelerin çoğunda yalnızca barışçıl eylemlerin gerçekleştirildiği görülmektedir.

Açıklama:

Olayların etkili olduğu ülkelerin çoğunda yalnızca barışçıl eylemlerin gerçekleştirildiği görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Wall Street’i İşgal Et eylemlerinin özelliklerinden biri değildir?

Eylemler Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleşmiştir.

Temelinde uzun süren ekonomik kriz ve toplumun en zengin %1’lik kesiminin ülke üzerindeki etkisinden duyulan rahatsızlık yatmaktadır

Başlangıcı, ülkedeki gelişmelerden rahatsız olan iki arkadaşın telefonda konuşurken bir protesto eylemi düzenlemeye karar vermesine dayanmaktadır

Arap Baharı gibi çevre ülkelere yayılan bir toplumsal olay değildir.

Hareketi başlatan aktivistlerin kurdukları web sitesinde eylemler için etkili bir şekilde organize olmayı sağlayacak kılavuzlar geliştirdiği görülmektedir.

Açıklama:

Arap Baharı gibi çevre ülkelere yayılan bir toplumsal olay değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın yararlarından biri değildir?

Şahıslara ait özel sırların kolayca ifşa edilebilmesine olanak sağlaması

Milyonlarca kişinin sevdikleriyle kolay ve ucuz yoldan iletişim kurmasını sağlaması

İnsanların yeni şeyler öğrenip, yeni ilgi alanları konusunda kendilerini geliştirmelerine olanak sağlaması

Şirketlerin müşterileriyle iletişim kurmasını, yeni müşteriler kazanmasını ve bazen markalarını öngörülmeyen bir hızla geliştirmelerini sağlaması

Bakanlıklar, siyasi partiler, devlet başkanları ve sivil toplum örgütlerinin sosyal medya yoluyla faaliyet ve görüşlerini paylaşıp kitleleri bilgilendirmelerini sağlaması

Açıklama:

Şahıslara ait özel sırların kolayca ifşa edilebilmesine olanak sağlaması

Doğru Cevap: A

Soru 81

Propaganda ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Propagandanın sahip olduğu güç, insanların düşüncelerini çoğu zaman bilinçli bir şekilde farkındalıkları olmadan değiştirebilmesinde yatar.

Propaganda, iletiyi alan kişilerin iletilen fikri kendi istekleriymiş gibi benimsemelerini sağlar.

İster iyi ister kötü niyetli olsun propaganda yapmak kabul edilemez bir durumdur.

Kişi ve grupların fikir, tutum ya da davranışlarını etkilemeye yönelik tek yönlü bir iletişim şeklidir.

Propaganda aslında sadece bir ikna sürecidir.

Açıklama:

İster iyi ister kötü niyetli olsun propaganda yapmak kabul edilemez bir durumdur.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Dijital aktivizmle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dijital ağlar sayesinde örgütlenen kampanya ve eylemleri tanımlamak için geliştirilen bir kavramdır.

Araştırmalar kamuoyu tarafından benimsenen; gençlerin artık politika, siyaset ve toplumsal sorunlarla ilgilenmediği düşüncesini doğrulamıştır.

İnternet ve sosyal medyayı kullanan bireylerin her biri bir “dijital aktivist” olma potansiyeli taşımaktadır.

WWF Dünya Saati Uygulaması, dijital aktivizmin olumlu amaçlarla ne kadar etkili bir şekilde kullanılabileceğini gösteren iyi bir örnektir

Dijital aktivizm toplumları sürekli olumsuz propaganda ile etkilemeye çalışan bir aktivizm türüdür.

Açıklama:

Dijital aktivizm toplumları sürekli olumsuz propaganda ile etkilemeye çalışan bir aktivizm türüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Benzer ilgi alanlarına sahip kişilere fikirlerini iletmek, paylaşmak ve tartışmak için
toplanabilecekleri sanal platformlara ne ad verilir?

Sosyal ağ

Medya

Dijital teknoloji

Geribildirim

Yayın çağı

Açıklama:

Sosyal ağlar, benzer ilgi alanlarına sahip kişilere fikirlerini iletmek, paylaşmak ve tartışmak için toplanabilecekleri sanal bir platform sağlar (Raacke and Bonds-Raacke, 2008). Her gün milyonlarca kişi sosyal medya sayesinde aileleriyle, arkadaşlarıyla ve yeni insanlarla iletişim kurabildiği gibi keyifli vakit geçirir, yeni şeyler öğrenir hatta yeni ilgi alanları konusunda kendisini geliştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın eğitimde kullanılmasına iyi bir örnek olabilir

Algı yönetimi

Siyasal kutuplaşma

Psikolojik harekat

Bilgi paylaşımı

Yazma becerilerinde gerileme

Açıklama:

Eğitim alanında farklı kaynaklardan öğrenebilme, en güncel bilgiye hızla ulaşabilme, yeni araştırmaları paylaşabilme gibi olanaklar sağlarken, diğer yandan öğrencilerde hazır bilgiye ulaşmanın etkisiyle öğrenme ve araştırma kapasitesinin azalmasına, sosyal medyadaki konuşma tarzı ve harcanan aşırı vakit nedeniyle yazma becerilerinin geri kalmasına ve ders çalışma motivasyonun azalmasına neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

____________ yasalara ve kamu düzenine muhalefetin temel olarak hedef alındığı, göstericilerin kısa süre sonra şiddete, kamu düzenini bozmaya ve kaos yaratmaya yöneldiği toplumsal eylemlerdir.

Fransız İhtilali

Propaganda

Toplumsal olay

Toplumsal eylem

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 86

Bireylerin özel yaşamlarında toplumun yararına ilişkin konular üzerinde özgürce toplanabildikleri, örgütlenebildikleri, düşüncelerini yayınlama özgürlükleri garantilenmiş olarak ifade edip tartışabildikleri ve bu arada kamuoyuna benzer bir durum oluşturdukları yerlere ne denir?

Miting alanı

Reformcu alan

Sosyal alan

Özel alan

Kamusal alan

Açıklama:

Kamusal Alan, bireylerin özel yaşamlarında toplumun yararına ilişkin konular üzerinde özgürce toplanabildikleri, örgütlenebildikleri, düşüncelerini yayınlama özgürlükleri garantilenmiş olarak ifade edip tartışabildikleri ve bu arada kamuoyuna benzer bir durum oluşturdukları bir alandır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

______________,kamuyu etkilemek amacıyla bir grubun, sanal ağlar sayesinde örgütlenen kampanya ve eylemler yoluyla güçlü bir şekilde hissettikleri konu lehine aktif olarak savunuculuk yapmalarıdır.

Ağ toplumu

Dijital aktivizm

Eleştirel vatandaş

WWF

Organize olmayan güçler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 88

Bir kişiye ait meyve sebze tezgahına el konulması, olay sırasında kötü muameleye maruz kalması ve kamu otoritelerinin sorunuyla ilgilenmemesi sonucu 17 Aralık 2010 tarihinde şehir meydanında kendini yakmak suretiyle gerçekleştirdiği intihar girişimi sonucu çıkan olaylara ne ad verilmiştir?

Avrupa Baharı

Arap Baharı

Ukrayna gösterileri

Sarı Yelekliler Hareketi

Wall Street’i İşgal Et

Açıklama:

Arap Baharı:
Olayların başladığı ülke Tunus’tur. Eylemlerin fitilini çeken ilk olay ise Tunuslu Muhammed Buazizi adlı bir kişiye ait meyve sebze tezgahına el konulması, olay sırasında kötü muameleye maruz kalması ve kamu otoritelerinin sorunuyla ilgilenmemesi sonucu 17 Aralık 2010 tarihinde şehir meydanında kendini yakmak suretiyle gerçekleştirdiği intihar girişimidir.

Doğru Cevap: B

Bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardan oluşan bir sosyal yapıya sahip toplum için kullanılan terim hangi seçenekte yer almaktadır?

İleitşimsel Eylem Kuramı

Ağ Toplumu

Dijital Yerliler

Dijital Göçmenler

Z Kuşağı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un akaryakıt fiyatlarına çevre vergisi adı altında ek bir vergi uygulayacağını duyurmasıyla başlayan harekettir?

Avrupa Baharı

Sarı Yelekliler Hareketi

Öfkeli Fransa Grubu

Ukrayna Gösterileri

Maple Baharı

Açıklama:

Sarı yelekliler hareketi, 17 Kasım 2018 günü başlayarak Fransa’da iki binden fazla bölgede yaklaşık üç yüz bin kişinin katıldığı gösterilere dönüşen ve daha sonra İngiltere başta olmak üzere yakın ülkelere sıçrayan bir protesto hareketidir. Protestoların fitili ilk olarak Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un akaryakıt fiyatlarına 1 Ocak’tan itibaren “çevre vergisi” adı altında ek bir vergi uygulayacağını duyurmasıyla ateşlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

........................ bir fikri; ön yargılarımızı ve duygularımızı etkileyen imajları, sloganları ve sembolleri becerikli bir şekilde kullanmak suretiyle iletmektir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Semiyolojik analiz

Hedef kanal

Semiyolojik iletim

Propaganda

Mesaj iletimi

Açıklama:

Propaganda bir fikri; ön yargılarımızı ve duygularımızı etkileyen imajları, sloganları ve sembolleri becerikli bir şekilde kullanmak suretiyle iletmektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

............................., yasalar çerçevesinde yapılan toplantı, yürüyüş, basın açıklaması gibi demokratik ifade özgürlüğü kapsamında yer alan ve kamu düzenini bozmadan, kimseye ya da hiçbir mala zarar vermeden, başkalarının özgürlüğünü kısıtlamadan gerçekleştirilen, şiddet içermeyen barışçıl eylemlerdir.

Toplumsal olay

Toplumsal eylem

Propaganda

Halkın ifade özgürlüğü

Söylem eylemi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 112

........................, bireylerin özel yaşamlarında toplumun yararına ilişkin konular üzerinde özgürce toplanabildikleri, örgütlenebildikleri, düşüncelerini yayınlama özgürlükleri garantilenmiş olarak ifade edip tartışabildikleri ve bu arada kamuoyuna benzer bir durum oluşturdukları bir alandır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kamusal yarar

Kamusal özgürlük

Kamusal alan

Kamusal ifade

Kmausal eşitlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 113

Bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardan oluşan bir sosyal yapıya sahip topluma ne ad verilir?

Tekno-toplum

Sosyal birlik toplumu

Eşit toplum

Ağ toplumu

Sosyal bağ toplumu

Açıklama:

Ağ Toplumu, bilgi ve iletişim teknolojileri tarafından güçlendirilen ağlardan oluşan bir sosyal yapıya sahip toplumdur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 114

.................................., kamuyu etkilemek amacıyla bir grubun, dijital ağlar sayesinde örgütlenen kampanya ve eylemler yoluyla güçlü bir şekilde hissettikleri konu lehine aktif olarak savunuculuk yapmalarıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Dijital hak savunuculuğu

Dijital sosyal çözüm

Dijital birlik

Dijital aktivizim

Dijital sosyal varoluş

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 115

Arap Baharı olaylarının başladığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Cezayir

Tunus

Fas

Suriye

Irak

Açıklama:

Arap Baharı, 2011 yılında Tunus’ta başlayıp Kuzey Afrika ve diğer Ortadoğu ülkelerine kadar on dört ülkeye yayılan toplumsal eylemleri ifade eder. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

1990’ların sonunda ilk kez kullanıcıların kendi sayfalarını kişiselleştirmesine izin veren sosyal ağ sitesi aşağıdakilerden hangisidir?

MySpace

Twitter

Facebook

Instagram

Açıklama:

1990’ların sonunda MySpace adlı uygulama, ilk başarılı sosyal ağ sitelerinden biri olarak ilk kez kullanıcıların kendi sayfalarını kişiselleştirmesine izin vermiş ve Web 2.0 teknolojisini başarıyla kullanmıştır. Sosyal ağ olarak tanımlanan Facebook ise tanışma platformu olarak 2004 yılı başlarında ABD’li seçkin üniversite öğrencileri arasında bir sosyal ağ olarak kullanılmaya başlamış, 2005 yılından itibaren, site kullanıcı tabanını üniversite öğrenci ağının ötesine genişletmeye başlayarak herkese üyelik açmıştır. Bir mikro blog hizmeti olan Twitter ise kullanıma açıldığı 2006 yılı itibariyle kısa sürede mevcut sosyal medya ağlarına popüler bir alternatif hâline gelmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın etkin olduğu olaylara bir örnek teşkil etmez?

2010 Arap Baharı

2008 ekonomik krizinin yayılması

El Kaide Terör Örgütünün tanınırlığının artması

15 Temmuz Darbe Girişimi

Wall Street’i İşgal Et eylemlerinin örgütlenmesi

Açıklama:

Örneğin, sosyal medya, doğal afet ya da kitlesel ayaklanmalar gibi acil durum ve krizlerde daha iyi bir bilgi akışı elde etmek için kullanılabilmektedir. Aynı zamanda şiddet ve radikalleşme göstergelerinin daha iyi anlaşılmasında ve gelişmekte olan olayların analizinde sosyal medya verileri, durumsal farkındalık sahibi olmak için de önemlidir. Batı Afrika’da Ebola salgını ya da 2011 Mısır devrimine giden olayların Facebook ve Twitter üzerinden izlenmesi durumsal farkındalık sahibi olmanın önemine ilişkin örneklerden bazılarıdır.
...Sosyal medyanın bir toplumsal hareketin başlaması ve etkinliğinin artmasında bir güç çarpanı oluşu, sosyal medyanın denetim ve kontrolünün devletler açısından hayati bir öneme sahip olduğu gerçeğini bir kez daha vurgulamaktadır. Örneğin 2011 yılının Mart ayında Suriye’nin güneyindeki Dera kentinde başlayan hükûmet karşıtı protestolar esnasındaki haberlerin paylaşılması ve Suriye’deki iç çatışmanın desteklenmesi maksadıyla sosyal medya araçları etkin bir şekilde kullanılmıştır (Ghannam, 2011, s.20). Ancak onun öncesinde 2010 yılının Aralık ayında, Tunus’ta başlayan, kısa süre içerisinde Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerine yayılarak neticesinde Tunus ve Mısır’daki liderlerin görevden ayrılmasıyla sonuçlanan Arap Baharı adı altındaki bir dizi protesto eylemi sosyal medyanın ulusal güvenlik üzerindeki etkisine dair önemli bir örnektir. Bu tarihten itibaren sosyal medyanın hükûmet karşıtı gruplar tarafından protestoları etkin bir şekilde organize edebilecekleri, ayrıntıları paylaşabilecekleri bir araç olarak görülmesi eğilimi yaygınlaşmıştır. Diğer taraftan Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde hükûmet karşıtı protestolar sosyal medya aracılığıyla desteklenip düzenlenirken bu platform, aynı zamanda DAEŞ terör örgütünün gelişimine de temel olacak bir sosyal medya stratejisi oluşturmuştur. DAEŞ’in sosyal medyayı birçok yönden etkili bir şekilde kullanması, başarılı bir bilinçlendirme ve tanıtım kampanyasını desteklemek için sosyal medyanın terör örgütleri tarafından nasıl etkin bir şekilde kullanılabileceğine dair önemli ipuçları sağlamaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

I- Kişisel bilgiler, kamuya açık olduğu sürece güvenlik güçlerinin amaçları doğrultusunda kullanılabilmektedir.
II- Sosyal medyadaki bilgilerin çoğu halka açık olduğu için açık kaynak istihbaratı olarak kabul edilmektedir.
III- Güvenlik güçleri istediği zaman istediği kişilerin hesaplarını ele geçirebilir.
IV- Sosyal medyadaki bilgiler halka açık olsa dahi sahibinden izin almadan kullanılamaz.
Yukarıdakilerden hangileri sosyal medya istihbaratının etik yönü bakımından doğru kabul edilmektedir?

I ve III

II ve III

I ve II

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Omand ve arkadaşlarının (2012, s.804) perspektifi doğrultusunda sosyal medya kamusal alan olarak kabul edildiğinde, sosyal medya istihbaratı kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgilere eş değer kabul edilmektedir. Açık kaynak istihbaratı nihayetinde kaynağı itibariyle- telif hakkı dışında- kısıtlamalara tabi olmamakla birlikte gizli yöntemlerle edilmemektedir (Steele’den akt. Trottier, 2015, s. 531). Bu nedenle, sosyal medyadaki bilgilerin çoğu halka açık olduğu için açık kaynak istihbaratı olarak kabul edilmekte ve sosyal medya istihbaratı etik açıdan problemli bulunmamaktadır. Kişisel bilgiler, kamuya açık olduğu sürece ve dışarıdan hiçbir gizli müdahalenin gerçekleşmediği ölçüde güvenlik güçlerinin amaçları doğrultusunda kullanılabilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "dijital kalabalıklar" kavramı için söylenemez?

Zaman ve mekân yönünden neredeyse sınırı yoktur.

Toplumsal hareketlere dair birçok işlevi yerine getirmektedir.

Hiyerarşisi olmayan bir hızla büyüyen küreselleşmiş bir kalabalığı temsil eder.

Birbirleri arasında bağlantı kurmayı kolaylaştıran iletişim ağları vardır.

Sosyal bağları klasik kalabalıklara göre daha gevşektir.

Açıklama:

... Bilgi ve iletişim teknolojileri ise sosyolojik olarak tanımlanan bu kalabalıkları sosyal medya ortamında sanal ve dijital hâle getirmiştir. Böylelikle geleneksel anlamda kalabalıkların içerdiği tüm sosyolojik özellikler, sosyal medya ortamında da geçerli olmakta, dijital kalabalıklar toplumsal hareketlere dair birçok işlevi de yerine getirmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojileri, zaman ve mekân sınırını ortadan kaldırıp kendine özgü söylem biçimleri de oluşturarak kalabalıkların sahip olduğu gevşek sosyal bağları daha sıkı hâle getirmektedir (Aradau ve Blanke, 2014, s.9). Sosyal medya yoluyla coğrafi sınırları aşan ABD’deki Wall Street’i İşgal Et eylemleri ya da Arap Baharı hareketi, bunun en iyi örneklerini teşkil etmektedir. Büyük ölçüde sosyal medya aracılığıyla örgütlenmiş, hiyerarşisi olmayan bir hızla büyüyen küreselleşmiş bir kalabalığı temsil eden dijital kalabalıklar, aynı zamanda birbirleri arasında bağlantı kurmayı kolaylaştıran gündemlerle de desteklenmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

2010 yılında Haiti depremi sonrası sosyal medya üzerinden kendiliğinden oluşan gruplar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle sınıflandırılabilir?

Örgütlü dijital kalabalık

Aktif dijital kalabalık

Pasif dijital kalabalık

Kriz odaklı dijital kalabalık

Ekonomik odaklı dijital kalabalık

Açıklama:

Kriz durumlarının analizini sağlamak amacıyla afet olayları karşısında sosyal medya üzerinde kendiliğinden oluşan gruplara kriz odaklı dijital kalabalık adı verilmektedir. Kriz odaklı dijital kalabalıklara bir örnek olarak 2010 yılında Haiti depremi sonrası çeşitli sosyal medya grupları üzerinden paylaşılan bilgilere dayalı oluşturulan kriz haritaları gösterilebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

1990’ların sonunda ilk başarılı sosyal ağ sitelerinden biri olarak ilk kez kullanıcıların kendi sayfalarını kişiselleştirmesine izin vermiş ve Web 2.0 teknolojisini başarıyla kullanmış olan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Twitter

MySpace

Facebook

Instagram

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 44

O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlanan kavram olup sosyal iletişim siteleri, bilgi kaynakları ve internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemler gibi ikinci nesil internet hizmetlerini tanımlamaktadır. Bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Web 1.0

Web 2.0

Web 3.0

Web 4.0

Web 5.0

Açıklama:

Web 2.0, O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlayan kavram olup sosyal iletişim siteleri, bilgi kaynakları ve internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemler gibi ikinci nesil internet hizmetlerini tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi pasif dijital kalabalık temelli sosyal medya istihbaratı le ilgili değildir?

Bilginin kontrol edilmesi

Bilginin olası etkilerinin analizi

Bilginin yayılmasının önlenmesi

Bilgi içeriğinin kaynağının tespiti

Bilgi kaynaklarının doğrulanması

Açıklama:

Sosyal medya benzer şekilde olayların gerçek zamanlı izlenmesini, protestocular arasındaki koordineli eylemi ve daha genel olarak bilgi paylaşımını ve mobilizasyonu izlemeyi büyük ölçüde kolaylaştırmıştır (Lim, 2012, s. 231). Böylelikle pasif dijital kalabalık temelli sosyal medya istihbaratı, bilgi içeriğinin kaynağının tespiti, kaynakların doğrulanması, bilginin yayılmasının izlenmesi, kontrol edilmesi ve olası etkilerinin analizi açısından önem taşımaktadır. Diğer taraftan her ne kadar yeni toplumsal eylemlerde yer alanlarla ile devletlerin güvenlik güçleri arasında bir dereceye kadar sınırlı etkileşim bulunsa da kitlesel eylemlerdeki bilgi paylaşımında bu etkileşim en aza inmektedir. İstihbarat kuruluşlarına karşı ya da onlara rağmen gerçekleşen pasif dijital kalabalık eylemlerinde devletin istihbarat toplaması için fazladan ve özel bir çaba göstermesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Güvenlik alanında verilerin işlenmesinde dönemsel ilerlemelere baktığımızda aşağıdakilerden hangisi 1960’lara ait kullanılan teknolojilerden biridir?

Kayıtlar

Veri depoları

Çevrimiçi analiz araçları

İleri düzey bilgisayar algoritmaları

Veri deposu daha yüksek bilgisayarlar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 47

Güvenlik alanında verilerin işlenmesinde dönemsel ilerlemelere baktığımızda veriye erişim aşağıdaki dönemlerden hangisine aittir?

1960’lar

1970’ler

1980’ler

1990’lar

2000’ler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 48

1950’li yıllarda bilgisayar kullanımı önce hangi ülkede başlamıştır?

ABD

Portekiz

İngiltere

Almanya

Hindistan

Açıklama:

1950’li yıllarda bilgisayar kullanımının önce ABD’de ardından gelişmiş ülkelerden başlayarak hayata hızla girmesinin ardından bilgisayar destekli veri depolama süreçlerinde de oldukça hızlı gelişmeler kaydedilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkilemek amacını taşıyan önceden planlanmış bir mesajlar bütünü olup, tarafsız bilgi sağlama yerine, en temelde kendi kitlesini etkileyecek bilgiyi sunmayı aşağıdakilerden hangisi hedefler?

Propaganda

Algı Yönetimi

Karşı Propaganda

Sosyal Medya Yoluyla Karşı Propaganda

Psikolojik Operasyon Kapsamında Karşı Propaganda

Açıklama:

Propaganda, çok sayıda insanın düşünce ve davranışlarını etkilemek amacını taşıyan önceden planlanmış bir mesajlar bütünü olup, tarafsız bilgi sağlama yerine, en temelde kendi kitlesini etkileyecek bilgiyi sunmayı hedeflemektedir. Sosyal Medya Yoluyla Karşı Propaganda Günümüzde internet üzerindeki pek çok yazılım, kullanıcıların dünya çapında çok sayıda sahte hesap oluşturmasına ve yönetmesine olanak tanımaktadır. Bu hesaplar, daha sonra çeşitli konulardaki sosyal medya etkileşimlerinde ve konuşmalarında yer almak ve aynı görüşü taşıyan belirli gruplara dahil olmak için kullanılabilmektedir. Sahte hesaplar sayesinde her biri ikna edici bir geçmişe ve destekleyici ayrıntılara sahip yüzlerce kişisel profil tek bir kişi tarafından kolaylıkla yönetilebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Propagandada kullanılan pek çok geleneksel yöntem bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Kişilerin korku ve endişe içine sevk edilmesi

Hedef kitlenin rasyonel akıl yürütmesinin engellenmesi

Bir otoriteyi referans göstermeksizin belirli düşüncelere ikna etme

Akılda kalıcı emir kiplerinde kısa cümleler ve sloganlar oluşturarak yönlendirme

Hedef kitleye yönelik istenen düşünce ve davranışın çoğunluk tarafından yapılıyor gibi gösterilmesi

Açıklama:

Propagandada kullanılan pek çok geleneksel yöntem bulunmaktadır. Bunlar arasında; •Kişilerin korku ve endişe içine sevk edilmesi, •Bir otoriteyi referans göstererek belirli düşüncelere ikna etme, •Hedef kitleye yönelik istenen düşünce ve davranışın çoğunluk tarafından yapılıyor gibi gösterilmesi, •Akılda kalıcı emir kiplerinde kısa cümleler ve sloganlar oluşturarak yönlendirme ve •Hedef kitlenin rasyonel akıl yürütmesinin engellenmesine yönelik faaliyetler örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Sosyolojik bir terim olan "kalabalık"ı "dijital kalabalık"a dönüştüren aşağıdakilerden hangisidir?

Basılı yayın organları

Bilgi ve iletişim teknolojileri

Eyleme geçen insan sayısındaki artışlar

Yerel haberleşme kanalları

Yeni toplumsal hareketler

Açıklama:

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin desteğiyle sosyal medya, kalabalıklar arasındaki bilgi paylaşımını, bir anlamda seferberliği ve toplumsal şikâyetlerin paylaşımını yerelin ötesine taşıyarak dijital kalabalıkların eylemlerini mümkün kılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Uzmanlar tarafından çözüm getirilemeyen bir sorunun kitleler tarafından çözüme kavuşturulması aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Kalabalık bilinci

Kitle fonlaması

Kalabalığın bilgeliği

Kitle kaynak

Kitle yönetimi

Açıklama:

Kitle Kaynak bir sorunun çözümü uzmanlar tarafından bulunamadığında, çözümün kitlelerden sağlanması sürecine verilen isim ya da sıfattır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Güvenlik yönetişiminin bileşenleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bir arada verilmiştir?

Devlet güvenlik kurumları, sivil toplum örgütleri, halk

Sivil toplum örgütleri, sosyal medya ağları, güvenlik güçleri

Devlete bağlı tüm kurumlar, halk, yerel medya kuruluşları

Halk, emniyet güçleri, gönüllü vakıf ve dernekler

Sosyal medya kullanıcıları, devlet güvenlik kurumları, yerel medya kuruluşları

Açıklama:

Güvenlik Yönetişimi, ortak kamu yararı adına devletin güvenliğini sağlayan kurumlarıyla
sivil toplum örgütleri ve halkın birlikte karşılıklı açık bir iş birliğiyle gerçekleştirdiği
ortak çalışma ağıdır.
Devlet güvenlik kurumları, sivil toplum örgütleri, halk

Doğru Cevap: A

Soru 54

Varsayınız ki herhangi bir ülkede, çok sayıda insanın katıldığı bir festivalin düzenlendiği esnada terör örgütü saldırısı gerçekleşmiş ve çok sayıda kişi yaralanmış veya hayatını kaybetmiştir. Devlete bağlı güvenlik kurumları saldırganları ve örgüt bağlantılarını ortaya çıkarabilmek adına saldırı esnasında orada bulunanların ellerindeki bilgi ve görüntüleri sosyal medya üzerinden paylaşılmasını istemiştir. Bu olay hangi istihbarat türüne dayalı bir paylaşım olarak değerlendirilebilir?

Kriz odaklı dijital kalabalıklara

Açık kaynak istihbaratı

Pasif dijital kalabalıklara dayalı istihbarat

Aktif dijital kalabalıklara dayalı istihbarat

Veri madenciliğine dayalı istihbarat

Açıklama:

Aktif dijital kalabalığın en önemli özelliği devletin istihbarat kurumları ile kişiler arasında açık ve gönüllü bir iş birliğinin var olmasıdır. İlgili ünitede verilen ABD'nin Boston eyaletinde 2013 yılında yaşanan maraton bombalama eyleminde olduğu gibi, bu örnekte de benzer bir değerlendirme yapılması beklenmektedir.
Aktif dijital kalabalıklara dayalı istihbarat

Doğru Cevap: D

Sosyal medya ve Açık kaynak istihbaratının kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği gibi temel haklara etkisi ve etik konusunda verilenlerden hangileri doğrudur?

Sosyal medya istihbaratı kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgilere eş değer kabul edilmektedir.
Sosyal medya istihbaratı etik açıdan problemli bulunmamaktadır.
Kişisel bilgiler, kamuya açık olduğu sürece ve dışarıdan hiçbir gizli müdahalenin gerçekleşmediği ölçüde güvenlik güçlerinin amaçları doğrultusunda kullanılabilmektedir.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. sosyal medya kamusal alan olarak kabul edildiğinde, sosyal medya istihbaratı kamuya açık kaynaklardan elde edilen bilgilere eş değer kabul edilmektedir. Açık kaynak istihbaratı nihayetinde kaynağı itibariyle- telif hakkı dışında- kısıtlamalara tabi olmamakla birlikte gizli yöntemlerle edilmemektedir. Bu nedenle, sosyal medyadaki bilgilerin çoğu halka açık olduğu için açık kaynak istihbaratı olarak kabul edilmekte ve sosyal medya istihbaratı etik açıdan problemli bulunmamaktadır. Kişisel bilgiler, kamuya açık olduğu sürece ve dışarıdan hiçbir gizli müdahalenin gerçekleşmediği ölçüde güvenlik güçlerinin amaçları doğrultusunda kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Sosyal medya üzerinden bir araya gelmiş ve herhangi bir anda ortak eyleme geçebilecek olan insan topluluğu hangi kavram ile ifade edilir?

Dijital kalabalık

Siber ordu

Sosyal ağ

Toplumsal ağ

Derin web

Açıklama:

Sosyolojik bir terim olarak kalabalık, ortaklaşa bir uyarı sonucu belli bir yerde toplanan ve dikkatlerini bu uyarının yol açtığı ortak duygusal ilgi üzerinde toplamış herhangi bir anda ortak eyleme geçebilecek olan insan topluluğu olarak tanımlanabilir. Bilgi ve iletişim teknolojileri ise sosyolojik kalabalıkların tüm bu özelliklerini sosyal medya ortamında sanal ve dijital hâle getirmiştir. Sosyal medya üzerinden bir araya gelmiş ve herhangi bir anda ortak eyleme geçebilecek olan insan topluluğu dijital kalabalıkları oluşturmaktadır. Yanıt A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kendisinden bilgi toplamak için kullanılan dijital kalabalıklar istihbarat açısından hangisi ile ifade edilirler?

Pasif dijital kalabalıklar

Aktif dijital kalabalıklar

Kriz odaklı dijital kalabalıklar

Sosyal bilgi toplumu

Toplumsal ağ

Açıklama:

Kendisinden bilgi toplamak için kullanılan dijital kalabalıklar istihbarat açısından pasif bilgi sağlayıcıları olup kısaca pasif dijital kalabalıklar adını almaktadır. Sosyal medyadaki pasif dijital kalabalığa dahil olmuş kullanıcılar, sadece rutin kullanımlarında bile kendileri bilgi elde etme aracı olduklarının farkında değildir. Pasif dijital kalabalıklar, istihbarat açısından kısa vadeli ve amaca özgü istihbarattan uzun vadeli stratejik istihbarata kadar uzanan çeşitli görevlere hizmet etmektedir. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 63

2013 yılında ABD’de Boston Maratonu bombalama eylemi sonrası maratonun bitiş çizgisinde birçok insanın ölümü ve yüzlerce kişinin yaralanmasına neden olan iki bombanın patlatılmasının ardından güvenlik güçleri tarafından bu suçun faillerinin bulunmasına yönelik halkın desteğini almak için çeşitli sosyal medya grupları oluşturularak bilgi paylaşmaya dair açık bir çağrıda bulunulmuştur. Bu çağrıya fotoğraf, video ve anlatımları ile destek verenler hangi kavram ile ifade edilen insan topluluğudurlar?

Aktif dijital kalabalıklar

Pasif dijital kalabalıklar

Kriz odaklı dijital kalabalıklar

Sosyal zincir

Toplumsal ağ

Açıklama:

Yanıt A. Aktif dijital kalabalıklara dayalı istihbarat faaliyetlerinin en belirgin uygulamaları özellikle terör olaylarında ortaya çıkmaktadır. 2013 yılında ABD’de Boston Maratonu bombalama eylemi sonrası ABD güvenlik güçleri tarafından organize edilen güvenlik yönetişimi faaliyetleri, aktif dijital kalabalığa dayalı istihbaratın kullanımının örnek bir uygulamasını oluşturmaktadır. Maratonun bitiş çizgisinde birçok insanın ölümü ve yüzlerce kişinin yaralanmasına neden olan iki bombanın patlatılmasının ardından güvenlik güçleri tarafından bu suçun faillerinin bulunmasına yönelik halkın desteğini almak için çeşitli sosyal medya grupları oluşturularak bilgi paylaşmaya dair açık bir çağrıda bulunulmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 64

Güvenlik alanında verilerin işlenmesinde dönemsel ilerlemeler düşünündüğünde verilenlerin sıralaması geçmişten günümüze doğru hangi sırada olmalıdır?

Veri Depolama
Veri Depoları
Veriye Erişim
Veri Madenciliği

I-II-III-IV

I-III-II-IV

I-IV-III-II

II-I-III-IV

II-I-IV-III

Açıklama:

Yanıt B.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Güvenlik alanında verilerin işlenmesinde dönemsel ilerlemeler inclendiğinde bir terör örgütünün gelecekte yapacağı muhtemel eylemleri analiz/tahmin etme yetisine ulaşılan dönem hangisidir?

50'ler

60'lar

80'ler

90'lar

2000'ler

Açıklama:

Yanıt E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 66

Verilenlerden hangisi ya da hangileri propagandada kullanılan yöntemlerdendirler?

Kişilerin korku ve endişe içine sevk edilmesi
Bir otoriteyi referans göstererek belirli düşüncelere ikna etme
Hedef kitleye yönelik istenen düşünce ve davranışın çoğunluk tarafından yapılıyor gibi gösterilmesi

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdaki olaylardan hangisi kriz odaklı dijital kalabalık oluşumunu hızlandıran olaylar arasında gösterilebilir?

Deprem
Sel felaketi
Salgın hastalık

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bir bilginin istihbarata dönüşmesi için gereken temel süreçlerden biri değildir?

Eksiltme

İhtiyaç

Toplama

Doğrulama

Analiz

Açıklama:

Bir bilginin istihbarata dönüşmesi için beş temel süreçten söz etmek mümkündür: İhtiyaç, toplama, doğrulama, analiz ve ilgili kişilerle paylaşma.

Doğru Cevap: A

Soru 69

İhtiyaç duyulan bilgilerin çeşitli analiz yöntemlerinden geçirilerek istifade edecek noktaya (kişi, şirket veya devlet) raporlanması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Propaganda

İstihbarat

Karşı propaganda

Açık kaynak

Kapalı kaynak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyadaki bilgilerin açık kaynak istihbaratı olarak kabul edilmesi için gereken temel koşuldur?

Karşı propagandaya müsait olması

Sosyal medyanın interaktif yapıya sahip olması

Sosyal medyadaki bilgilerin halka açık olması

Sosyal medya platformlarına fotoğraf yüklenebilmesi

Sosyal medya platformlarının kullanıcılar için güvenilir olması

Açıklama:

Açık kaynak istihbaratı nihayetinde kaynağı itibariyle- telif hakkı dışında- kısıtlamalara tabi olmamakla birlikte gizli yöntemlerle edilmemektedir (Steele’den akt. Trottier, 2015, s. 531). Bu nedenle, sosyal medyadaki bilgilerin çoğu halka açık olduğu için açık kaynak istihbaratı olarak kabul edilmekte ve sosyal medya istihbaratı etik açıdan problemli bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi istihbaratın temel fonksiyonları arasında yer almaz?

Tehdit ve risklerin gerçekleşmemesi için önlem alınması

İç ve dış tehdit ve riskler hakkında bilgi sahibi olunması

Yalan haberleri dolaşıma sokması

Kendileri hakkında gizli bilgilerin sızdırılmaması

Edinilen bilgilerin korunması

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

I - İstihbarat kişi, şirket ya da devletler açısından bir ihtiyaçtır.
II - İstihbarat edinilen bilginin olduğu gibi aktarılmasıdır
III - İstihbarat ve bilgi kavramları arasında farklılıklar vardır
İstihbarat ile ilgili ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘İstihbarat Kavramına Genel Bakış’ bölümüne bakınız
İstihbarat edinilen bilginin olduğu gibi aktarılması değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

… internetteki her türlü sosyal medya web sitesinde dolaşan veriler üzerinde gerçekleşen bilgi toplama ve analiz etme çalışması olarak özetlemek mümkündür. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Sosyal istihbarat

İstihbarat

Sosyal medya istihbaratı

İnternet istihbaratı

Gizli istihbarat

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya İstihbaratı’ bölümüne bakınız
Sosyal medya istihbaratını internetteki her türlü sosyal medya web sitesinde dolaşan veriler üzerinde gerçekleşen bilgi toplama ve analiz etme çalışması olarak özetlemek mümkündür. Sosyal medya istihbaratı, internet dünyasındaki veriler arasında öne çıkan eğilimleri, etkileri, görüşleri, geri bildirimleri, rekabet analizini, güçlü ve zayıf yönleri, kullanıcıların reaksiyonlarını, istihbarat bilgisini, karşı istihbarat ve soruşturma bilgilerini bize sunmaktadır (Lai, 2015, s.138).

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın ulusal veya güvenlik istihbaratı için kullanımlarından biri değildir?

Şiddet göstergelerinin belirlenmesi

Kriz ve acil durumlarda bilgi akışının sağlanması

Olay ve durumlar hakkında farkındalık sahibi olunması

Aranan kişilerin kolay ve hızlıca bulunması

Ulusal istihbarat kurumunun reklamının yapılması

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya İstihbaratı ve Ulusal Güvenlik’ bölümüne bakınız.
Ulusal istihbarat kurumunun reklamının yapılması.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisinde Açık Kaynak İstihbaratı (Open Source Intelligence) doğru şekilde tanımlanmıştır?

Kamuya açık bilgilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi sonucu elde edilen bilgiden istihbarat üretme disiplinidir.

Kişisel bilgilerin toplanması ve iletilmesi pratiğidir

Kişisel bilgilerin sistematik olarak toplanması ve çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına satılmasına yönelik bir stratejidir

Bankalara ait açık bilgilerin toplanması ve analiz edilmesiyle elde edilen çıktıdır

Bir devletin diğer devletin açıklarını gözlemleyerek elde ettiği verileri işlemesi ve kendi avantajı için kullanmasıdır

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya İstihbaratının Etik Yönü’ bölümüne bakınız
Açık Kaynak İstihbaratı (Open Source Intelligence, OSINT), kamuya açık bilgilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi sonucu elde edilen bilgiden istihbarat üretme disiplinidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

I - Bir internet platformu ya da paylaşım sitesine anlık erişim sağlamış ve erişimi devam etmekte olan çok sayıda kişi, grup ya da organizasyonlardır
II - Toplumsal hareket oluşturma yönü zayıftır
III - Zayıf ve gevşek sosyal bağlara sahip topluluklardır
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri dijital kalabalık kavramı için geçerlidir?

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız I

I, II, III

I ve III

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Dijital Kalabalıklar ve Sosyal Medya İstihbaratı’ bölümüne bakınız.
Dijital kalabalıklar, Bir internet platformu ya da paylaşım sitesine anlık erişim sağlamış ve erişimi devam etmekte olan çok sayıda kişi, grup ya da organizasyonlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Kendisinden bilgi toplamak için kullanılan dijital kalabalıklara ne isim verilir?

Aktif kullanıcılar

Pasif kullanıcılar

Pasif dijital kalabalıklar

Pasif mekanik topluluklar

Aktif dijital katılımcılar

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Pasif Dijital Kalabalıklar’ bölümüne bakınız
Kendisinden bilgi toplamak için kullanılan dijital kalabalıklar istihbarat açısından pasif bilgi sağlayıcıları olup kısaca pasif dijital kalabalıklar adını almaktadır. Sosyal medyadaki pasif dijital kalabalığa dahil olmuş kullanıcılar, sadece rutin kullanımlarında bile kendileri bilgi elde etme aracı olduklarının farkında değildir. Pasif dijital kalabalıklar, istihbarat açısından kısa vadeli ve amaca özgü istihbarattan uzun vadeli stratejik istihbarata kadar uzanan çeşitli görevlere hizmet etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya istihbaratında kullanılan temel yöntemlerden biridir?

Veri Manipülasyonu

Duygu Analizi

Mahalle Baskısı

Fişleme

Hackleme

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Duygu Analizi’ bölümüne bakınız
Duygu analizi, kişilerin fikir, değer, tutum ve duygularını yazılı dilden çeşitli yöntemlerle analiz ederek nesnel bir veriye dönüştürme sürecidir ve sosyal medya istihbaratında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Geçmişte istihbarat faaliyetlerinin genellikle ne ile sınırlı kaldığı söylenebilir?

Küresel terörizmle mücadele

Yeni toplumsal hareketler

Vatandaşların aşırıcılık yanlısı olmaları

Devlet içinde bölücü/yıkıcı faaliyetlerin takibi

Açıklama:

Geçmişte istihbarat faaliyetlerinin genellikle devlet içinde bölücü/yıkıcı faaliyetlerin takibi ile dış devletler hakkında bilgi toplama teknikleri arasında sınırlı kaldığı söylenebilir. Günümüzde ise istihbarat faaliyetleri küresel terörizmle mücadele, siber casusluk, yeni toplumsal hareketler, aşırıcılık yanlısı olduğu gerekçesiyle daha fazla vatandaşın izleme ve takibi gibi daha faal bir alanda kendini göstermeye başlamıştır. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Lowenthal'a göre günümüzde istihbarat faaliyetleri kategorileri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İstihbarat toplama, savunma ve saldırı

İstihbarat verme, savunma ve saldırı

İstihbarat alma, yayma ve savunma

İstihbarat toplama, saldırı ve güvenlik

İstihbarat toplama, casusluk ve saldırı

Açıklama:

Lowenthal (2003, s.113), günümüzde bu istihbarat faaliyetlerini istihbarat toplama, savunma ve saldırı faaliyetleri olarak üç temel kategori altında
özetlemektedir. Doğru Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Epistemoloji

Etik

Ontoloji

Toplum felsefesi

Bilim Felsefesi

Açıklama:

Etik, insanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları ve kuralları doğru-yanlış ya da iyi kötü gibi ahlaksal açıdan araştıran felsefe disiplinidir. Doğru Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Psikoloji

Etik

Tarih

Antropoloji

Felsefe

Açıklama:

Etik; İnsanların kurduğu bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri, normları ve kuralları doğru-yanlış ya da iyi kötü gibi ahlaksal açıdan araştıran felsefe disiplinidir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Kamuya açık bilgilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi sonucu elde edilen bilgiden istihbarat üretme disiplinine ne ad verilir?

Sosyal medya

Medya istihbaratı

Açık kaynak istihbaratı

Veri toplama tekniği

Kapalı kaynak istihbaratı

Açıklama:

Açık Kaynak İstihbaratı: Kamuya açık bilgilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi sonucu elde edilen bilgiden istihbarat üretme disiplinidir.

Doğru Cevap: C

Soru 111

Bir internet platformu ya da paylaşım sitesine anlık erişim sağlamış ve erişimi devam etmekte olan çok sayıda kişi, grup ya da organizasyona ne ad verilir?

Sosyal medya istihbaratı

Sosyalleşme

Sosyal medya

İletişim

Dijital kalabalık

Açıklama:

Bir internet platformu ya da paylaşım sitesine anlık erişim sağlamış ve erişimi devam etmekte olan çok sayıda kişi, grup ya da organizasyon, kısaca dijital kalabalık olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 112

Bir sorunun çözümü uzmanlar tarafından bulunamadığında, çözümün kitlelerden sağlanması sürecine ne ad verilir?

Kitle kaynak

Dijital kalabalık

İstihbarat

İkincil veri

Açık kaynak

Açıklama:

Kitle Kaynak (Crowdsourcing) bir sorunun çözümü uzmanlar tarafından bulunamadığında, çözümün kitlelerden sağlanması sürecine verilen isim ya da sıfattır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

İstihbarata ilişkin aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur? I. İstihbarat bir süreçtir. II. İstihbarat, ihtiyaç duyulan bilgilerin çeşitli analiz yöntemlerinden geçirilerek istifade edecek noktaya raporlanmasıdır. III. Devletin güvenlik ve kamu düzeni sağlama fonksiyonu için istihbarat olmazsa olmaz bir koşuldur. IV. İstihbarat, güvenliğin nasıl tanımlandığına göre farklı anlamlar kazanmaktadır.

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

İstihbarat bir süreçtir ve verilerin beşeri zihinlerde bilgiye, bilginin ise analitik düzeyde istihbarata dönüşmesini içermektedir. Bu kapsamda en temel düzeyde istihbaratı, ihtiyaç duyulan bilgilerin çeşitli analiz yöntemlerinden geçirilerek istifade edecek noktaya (kişi, şirket veya devlet) raporlanması olarak tanımlamak mümkündür. devletin güvenlik ve kamu düzeni sağlama fonksiyonu için istihbarat olmazsa olmaz bir koşuldur. Güvenlik literatüründe istihbarat kavramına ilişkin birbirinden farklı çok fazla tanım mevcuttur. Bunun sebebi istihbaratın, güvenliğin nasıl tanımlandığına göre farklı anlamlar kazanmasıdır. verilen tüm öncüller doğru olduğu için doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Ortak kamu yararı adına devletin güvenliğini sağlayan kurumlarıyla sivil toplum örgütleri ve halkın birlikte karşılıklı açık bir iş birliğiyle gerçekleştirdiği ortak çalışma ağına ne ad verilir?

Sosyal medya

Medya istihbaratı

Güvenlik yönetişimi

Medya güvenliği

Dijital medya

Açıklama:

Güvenlik Yönetişimi, ortak kamu yararı adına devletin güvenliğini sağlayan kurumlarıyla sivil toplum örgütleri ve halkın birlikte karşılıklı açık bir iş birliğiyle gerçekleştirdiği ortak çalışma ağıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Büyük ölçekli veriler arasından faydalı bilgiye ulaşma işine ne ad verilir?

Medya iletişimi

Veri toplama

Büyük veri

Veri madenciliği

Veri tabanı

Açıklama:

Veri madenciliği, büyük ölçekli veriler arasından faydalı bilgiye ulaşma işidir.

Doğru Cevap: D

Soru 116

İnsan gibi davranışlar sergileme, sayısal mantık yürütme, hareket, konuşma ve ses algılama gibi birçok yeteneğe sahip yazılımsal ve donanımsal sistemler bütününe ne ad verilir?

Toplum mühendisliği

Yapay zeka

Sosyal medya istihbaratı

Veri madenciliği

Büyük veri

Açıklama:

Yapay Zekâ, insan gibi davranışlar sergileme, sayısal mantık yürütme, hareket, konuşma ve ses algılama gibi birçok yeteneğe sahip yazılımsal ve donanımsal sistemler bütünüdür.

Doğru Cevap: B

Kamuya açık bilgilerin sistematik olarak toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi sonucu elde edilen
bilgiden istihbarat üretme disiplinine ne ad verilir?

Muharebat

Etik

Halkla müşerref

TİA

Açık kaynak istihbaratı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 122

Web 2.0 kavramı ilk hangi grup tarafından kullanılmıştır?

Watson C4

Real Max Font

O’Reilly Media

Nelson MD

Shawn Hary X52

Açıklama:

Web 2.0, O’Reilly Media tarafından 2004’te kullanılmaya başlayan kavram olup sosyal iletişim siteleri, bilgi kaynakları ve internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemler gibi ikinci nesil internet hizmetlerini tanımlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 123

..........................bir sorunun çözümü uzmanlar tarafından bulunamadığında, çözümün kitlelerden sağlanması sürecine verilen isim ya da sıfattır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Toplu çözüm yaklaşımı

Çoğulcu zihin yaklaşımı

Kitlesel çözüm

Sosyal birlik yaklaşımı

Kitle kaynak

Açıklama:

Kitle Kaynak (Crowdsourcing) bir sorunun çözümü uzmanlar tarafından bulunamadığında, çözümün kitlelerden sağlanması sürecine verilen isim ya da sıfattır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

1985’li yılların sonlarına doğru

1990’lı yılların sonlarına doğru

1995’lı yılların sonlarına doğru

2000’li yılların sonlarına doğru

Açıklama:

Terör örgütlerinin sosyal medyanın günümüzdeki gelişmiş durumundan önce de internet üzerinde propaganda evreleri bulunmaktaydı. Bu evrede özellikle web siteleri örgütlerin terör propagandaları için önemli işlev görmekteydi. Terör gruplarıyla iltisaklı web siteleri 1990’lı yılların sonlarına doğru popülerlik kazanıp sosyal medya kanallarının daha fazla rağbet gördüğü 2010’lu yıllara kadar yoğun biçimde kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

"Belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir" İfadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Fundamentilasyon

Radikalizasyon

Marjinilasyon

Endoktrinasyon

Terörizasyon

Açıklama:

Endoktrinasyon, belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Sanal âlemde diğer terör örgütleriyle karşılaştırıldığında daha etkin olan ve sosyal medyayı daha yoğun kullanan yapı olarak ön plana çıkan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

İBDA- C

PKK

DAEŞ

YPG

DHKP-C

Açıklama:

DAEŞ’in en önemli özelliklerinden biri propagandaya birincil derecede önem vermesi ve bunda da sosyal medyayı en önemli vasıta olarak görmesidir. Örgüt, adeta sosyal medya kuruluşu gibi hareket etmiş, yaptığı her eylemi birer sosyal medya ürünü haline getirip bunun üzerinden propaganda yürütmüştür. DAEŞ’in nazarında sosyal medya üzerinden yürütülen faaliyetler de birer sözde cihat niteliği taşımaktadır (Ayhan ve Çiftçi, 2018, s.22). DAEŞ sanal âlemde diğer terör örgütleriyle karşılaştırıldığında daha etkin olmuş ve sosyal medyayı daha yoğun kullanan örgüt olarak ön plana çıkmıştır. Sanal âlemdeki etkinliği ve gücü gerçeklikten kopuk, adeta bir sanal bir egemenlik gibi algılanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde terör tehdidinin evrimleşmesinde rol oynayan üç temel faktör bir arada verilmiştir?

Kara propaganda, silahlanma, kendi muhitinde terörist

Kendi muhitinde terörist, dördüncü nesil savaş, terör kampları

Konvansiyonel savaş, terör kampları, internet

İnternet, dördüncü nesil savaş, televizyon

İnternet, sosyal medya, kendi muhitinde terörist

Açıklama:

Terör tehdidinin evrimleşmesine katkıda bulunan üç temel faktör olup bu faktörler birbiriyle de bağlantılıdırlar. Birinci faktör internet olarak öne çıkmakta, ikincisi sosyal medya ve üçüncüsü de homegrown terörist kavramları olarak bilinmektedir.
İnternet, sosyal medya, kendi muhitinde terörist

Doğru Cevap: E

Soru 15

19 ve 20. yüzyıllarda iletişim araçları hayatımızı girmeye başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu araçların kullanılmaya başlama zamanı açısından doğru sıralamadır?

telgraf, telefon, radyo, gazete, televizyon

televizyon, gazete, telgraf, radyo, telefon

gazete, telgraf, telefon, radyo, televizyon

telefon, televizyon, gazete, telgraf, radyo

telefon, telgraf, gazete, radyo, televizyon

Açıklama:

19. yüzyılda ilk olarak gazete ve telgraf ile hayatımıza giren modern iletişim, 20. yüzyıl ile birlikte telefon, ardından radyo ve televizyonla birlikte toplumların haber alma faaliyetlerinin giderek artmasına katkı sunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Sosyal medya üzerinde yazılı ve görsel medyada olduğu (basın ve TV) gibi terör örgütlerinin faaliyetlerinin kısıtlanabilmesi veya engellenebilmesi oldukça güç olmaktadır. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

geniş kitlelere ulaşılabildiği için

bir otorite kurulabilmesi veya denetim yapılabilmesi zor olduğu için

bireyi esir alacak kadar güçlü ve onun ayrılmaz bir parçası olabilecek kadar etkin olduğu için

sosyal medyanın yeni bir iletişim türü olduğu için

terör örgütleri sayılarının çok olması ve propagandalarını gizli yapması

Açıklama:

Sosyal medya üzerinde yazılı ve görsel medya (basın ve TV) gibi herhangi bir otorite kurulabilmesi veya denetim yapılabilmesi zor olduğu için terör örgütlerinin faaliyetlerinin de kısıtlanabilmesi veya engellenebilmesi oldukça güç olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi DAEŞ terör örgütünün yayın politikalarının bir çıktısı değildir?

Medya işlerinden sorumlu sözde bir bakanlık kurmak.

Twitter ve YouTube üzerinden propaganda yapmak.

Dijital dergi yayınlamak.

"Siber Halifelik" timi üzerinden saldırılar planlamak.

Basılı yayın araçları ile yerel propaganda yürütmek.

Açıklama:

Basılı yayın araçları ile yerel propaganda yürütmek fundamentalist terör örgütlenmelerinde sıkça görülen propaganda şeklidir. Yeni nesil örgütlerde bu propaganda dijital platformlara taşınmıştır.
Basılı yayın araçları ile yerel propaganda yürütmek.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Propaganda aracı olarak sosyal medyayı en etkin biçimde kullanan terör örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

PKK

YPG

DHKP-C

DAEŞ

FETÖ

Açıklama:

DAEŞ sanal âlemde diğer terör örgütleriyle karşılaştırıldığında daha etkin olmuş ve sosyal medyayı daha yoğun kullanan örgüt olarak ön plana çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

NATO'nun 'her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı' olarak ifade ettiği kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

terör eylemi

siber operasyon

reel çatışma

propaganda

korku ve belirsizlik

Açıklama:

Propaganda kavramının tanımına kısaca baktığımızda; NATO’nun propagandayı “her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı” olarak ifade ettiği görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Herhangi bir terör örgütünün bütün imkânların tamamını sosyal medya yardımıyla karşılayabiliyor olması günümüzde aşağıdakilerden en çok hangisini göstermektedir?

devlet dışı silahlı aktörlerle mücadelenin devletler nezdinde zorlaştığı

terörizmin gücünün halk arasında azalmaya başladığı

psikolojik savaş ile farkındalık yaratmanın artık işe yaramadığı

terörizmin eylemle yapılan propaganda haline geldiği

terörizmin hedeflediği siyasal ve sosyal bir projeyi hayata geçirebilmesini

Açıklama:

Herhangi bir terör örgütünün yukarıdaki bütün imkânların tamamını sosyal
medya yardımıyla karşılayabiliyor olması günümüzde bu tür devlet dışı silahlı aktörlerle mücadele edilmesinin devletler nezdinde neden zorlaştığını
da göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Sosyal medyanın olmadığı ve internetin birçok imkan sunmadığı milenyum öncesi dönemlerde terör örgütleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi görülmektedir?

kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer saldırı tercih ettikleri

daha geniş ve etkili düzeyde eylemler gerçekleştirdikleri

propaganda faaliyetlerini uluslararası düzeyde gerçekleştiremedikleri

saldırı metoduyla korku ve dehşet atmosferi oluşturmayı tercih etmedikleri

eylemlerini kitlelere duyurmanın daha önemli olduğu

Açıklama:

Sosyal medyanın olmadığı ve internetin bu tür imkanlar sunmadığı milenyum
öncesi dönemlerde örgütlerin daha lokal düzeyle sınırlı kaldıkları ve propaganda faaliyetlerini günümüzde olduğu gibi uluslararası düzeyde gerçekleştiremedikleri görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Önceden 'politikacıları belirli bir politik konu hakkında karar almaya sevk eden veya zorlayan yayıncılık ya da medyanın karar alıcıları kritik politik konular üzerinde yönlendirmesi ve etkilemesi' durumu olarak bilinen ve artık sosyal medya etkisi tarafından ikame edilmekte olan kavram aşağıdakileren hangisinde doğru verilmiştir?

CNN Etkisi

BBC Tepkisi

NBC Kararı

Reuters Baskısı

Euronews Etkisi

Açıklama:

“CNN Effect (etkisi)” olarak bilinen politikacıları belirli bir politik konu hakkında karar almaya sevk eden veya zorlayan yayıncılık ya da medyanın karar alıcıları kritik politik konular üzerinde yönlendirmesi ve etkilemesi durumu artık sosyal medya etkisi tarafından ikame edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Yabancı terörist savaşçı kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Katıldıkları terör örgütleri kendi ülkeleri içinde bulunmaktadır.

İnternet ve sosyal medya yoluyla radikalleşirler.

Sıcak çatışmanın yaşandığı ortama/ülkeye gitmektedirler.

Terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılırlar.

Örgütlerin dünyanın dört bir yanına mesajlarını ulaştırmaları sayesinde bu kavram oluşmuştur.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Propaganda

Gerilla

Örgüt

Terörizm

Radikalleşme

Açıklama:

Erich Ludendorff’un sözü, propagandanın önemine vurgu yapmaktadır. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

I. İnternet ve mobil iletişim ortamında büyümektedir.
II. Teknolojiyi iyi kullanmaktadır.
III. Sosyal medyayı etkin şekilde kullanmaktadır.
IV. Takım çalışmalarına yatkın değillerdir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sosyal medya ve terör örgütlerinin Z kuşağını hedef kitle olarak seçme nedenidir?

II ve IV

Yalnız IV

I, II ve III

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Takım çalışmalarına yatkın olmamaları, terör örgütlerinin Z kuşağını seçme nedenlerinden biri değildir. Dolayısıyla IV. cümle doğru değildir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Klasik, modern ve postmodern terörizm ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Klasik terörizmde her iki taraf doğrudan çatışma içine girmektedir.

Modern terörizmde geniş çaplı ölümler meydana gelmektedir.

Klasik terörizmde kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer saldırı teknikleri kullanılmaktadır.

Klasik terörizmin sonuçları görece daha az yıkıcıdır.

Postmodern terörizmde topyekûn yıkıcı sonuçlar meydana gelir.

Açıklama:

Kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer silahlar, postmodern terörizmin saldırı teknikleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangileri terör örgütlerinin sosyal medyayı tercih etme nedenlerindendir?

Örgüte eleman temini

Yardım ve bağış toplama

Bilgi paylaşımı

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte eleman temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır. Herhangi bir terör örgütünün yukarıdaki bütün imkânların tamamını sosyal medya yardımıyla karşılayabiliyor olması günümüzde bu tür devlet dışı silahlı aktörlerle mücadele edilmesinin devletler nezdinde neden zorlaştığını da göstermektedir. Sosyal medyanın olmadığı ve internetin bu tür imkanlar sunmadığı milenyum öncesi dönemlerde örgütlerin daha lokal düzeyle sınırlı kaldıkları ve propaganda faaliyetlerini günümüzde olduğu gibi uluslararası düzeyde gerçekleştiremedikleri görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Verilenlerden hangileri terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenlerindendirler?

psikolojik savaş

farkındalık yaratma ve propaganda

eylemlerin planlanması ve koordinasyonu

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte eleman temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın yaşandığı ortama/ülkeye gelip terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristler için kullanılan kavram hangisidir?

Yabancı terörist savaşçı

Yalnız kurt

Homegrown

Kırmızı kod

Gerilla

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 42

Terör örgütleri verilen hangi sebeplerden dolayı sosyal medya uygulamalarını kullanmaktadırlar?

örgütlerin propagandalarını yapabilmek

örgütün stratejisi olan korku ve dehşet atmosferi oluşturabilmek

korkuyu yayabilmek

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Propagandanın günümüzde yapılabileceği en popüler ve kolay alanın da sosyal medya olduğu görülmektedir. Özellikle Facebook, YouTube, Twitter gibi internetin önde gelen üç uygulamasının terör örgütleri tarafından aktif biçimde kullanıldığını görmekteyiz. Bahse konu sosyal medya uygulamaları örgütlerin propagandalarını yapabilmeleri ve yine örgütün stratejisi olan korku ve dehşet atmosferi oluşturabilmek ve bu korkuyu yayabilmek amacıyla kullandıkları araçlar hâline gelmiştir.. Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Klasik ya da yerinde radikalleşme sürecindeki aşamalar aşağıdaki hangi seçenekte doğru sıralama ile verilmiştir?

Beyin yıkama

Örgütlenme

Eylem

I-II-III

I-III-II

II-I-III

II-III-I

III-II-I

Açıklama:

Klasik ya da yerinde radikalleşme olgusuna baktığımızda genel anlamda beyin yıkama ve örgütlenme süreci olduğunu ve sürecin sonunda eylemin, terör vakasının veya şiddetin meydana geldiğini görürüz. Klasik radikalleşme olgusunda bireylerin terör örgütleriyle temas kurarak tanışmaları, bu tanışma neticesinde terör örgütünün doktrin aşılama ve beyin yıkama evresini başlatması, bunun akabinde terör örgütü kamplarında eğitime tabi tutulmaları ve nihai aşamada eylem/şiddet aşamasına gelinmesi ile radikalleşme tamamlanmış olur. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Avrupa ülkelerinden birinde yaşayan bir kişi youtube'dan izlediği terör örgütü kaynaklı videolar yüzünden yaşadığı şehirde bombalı bir eylem düzenlemiştir. Bu kişinin geçirdiği radikalleşme süreci hangi kavram ile ifade edilir?

Yalnız kurt radikalleşmesi

Klasik radikalleşme

Uzak radikalleşme

İnternet doktrini

Sosyal ağ

Açıklama:

“homegrown” kavramı Türkçe ifadesiyle “kendi muhitinde yetişen” anlamına gelmektedir. Bu kavram çerçevesinde vatandaşı oldukları ülkelerde kendi başlarına radikalleşen bireyler için internetin ve sosyal medyanın rolü oldukça önemlidir. Bu bireyler terör örgütlerinin sosyal medya paylaşımlarından ve faaliyetlerinden etkilenerek radikalleşme sürecine girerler. Ayrıca bu kavramla bağlantılı olarak “yalnız kurt” adı verilen yeni döneme özgü farklı bir radikalleşme türüyle de karşılaşılmaktadır. “yalnız kurt radikalleşmesi” kavramına baktığımızda Batı ülkelerinde yaşayan bir kişi sosyal medya ve internet üzerinden temas kurduğu örgütlü kişiler vasıtasıyla veya kendi kendilerine ulaştıkları materyal veya görsellerle süreç içinde radikalleşebilmektedir Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıda verilen kavramlardan hangileri sosyal medyada terör propagandası bağlamında terör tehdidinin evrimleşmesine katkıda bulunan temel faktörlerdendir?

internet

sosyal medya

homegrown terörist

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal medyada terör propagandası dikkatle incelendiğinde internet imkânının sadece propaganda ve insan kaynağı elde etmek için değil operasyonları gerçekleştirmek için siber alan olarak da kullanıldığı görülmektedir. Terör tehdidinin evrimleşmesine katkıda bulunan üç temel faktör olup bu faktörler birbiriyle de bağlantılıdırlar. Birinci faktör internet olarak öne çıkmakta, ikincisi sosyal medya ve üçüncüsü de homegrown terörist kavramları olarak bilinmektedir. Yanıt E

Doğru Cevap: E

Soru 46

Verilenlerden hangisi ya da hangileri Dördüncü Nesil Savaş (4GW) kavramının genel özelliklerindendirler

Bireysel terörizmin gelişmesine neden olması
Güvenli ve güvensiz bölge arasındaki ayrım kaldırması
Lidersizlik anlayışını ön plana çıkarması

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

Yalnız II ve III

I, II ve III

Açıklama:

YanıtE.
Yanıt E. s.187

Doğru Cevap: E

Soru 47

Belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelen kavram hangisidir?

Endoktrinasyon

Propaganda

Radikalleşme

Savunuculuk

Müritlik

Açıklama:

Endoktrinasyon, belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Bir devlet yapılanması gibi de hareket ederek “Medya Divanı” adı altında sosyal medya, internet, radyo, neşriyat gibi işlerden sorumlu sözde bir bakanlık kurmuş olan terör örgütü hangisidir?

DAEŞ

PKK

FETÖ

DHKP-C

ASALA

Açıklama:

Fiili sözde bir devlet yapılanması gibi de hareket eden DAEŞ “Medya Divanı” adı altında sosyal medya, internet, radyo, neşriyat gibi işlerden sorumlu sözde bir bakanlık ihdas etmiştir. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyıl ile birlikte toplumsal yaşamda daha da görünür olan ve yaygınlaşan kitle iletişim aracıdır?

İnternet

Cep Telefonu

Televizyon

Gazete

Kitap

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Gazete.

Doğru Cevap: D

Soru 50

I - Geniş kitlelere ulaşabilme
II - Deniz aşırı hedeflere ulaşabilme
III - Propaganda yapabilme
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri terör örgütlerinin sosyal medya kullanma motivasyonlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Terör örgütleri sosyal medya üzerinden propagandalarını yapmakta ve bu yolla çok geniş kitlelere, denizaşırı hedef gruplara ulaşmakta, böylece propaganda yapabilmekte, bireyleri kolayca etkileyerek örgütün fikirlerini benimsetebilmekte ve onları örgüte akredite edebilmektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş terör hareketlerini inceleyen literatürde kullanılan bir kavramdır?

Geleneksel terörizm

Yardımlaşmacı terörizm

Medya merkezli terörizm

Saldırgan terörizm

Irkçı terörizm

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Giriş’ bölümüne bakınız.
Çağdaş terör hareketlerini inceleyen literatürde artık “medya merkezli terörizm” kavramı kullanılmaktadır. Örneğin Gus Martin, medya merkezli terörizmi, medyanın ilgisini çekecek şekilde ve medya aracılığıyla düzenlenen terör eylemleri olarak tanımlamaktadır (Avşar, 2017, s.120).

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi terörizmin araçlarından biridir?

Hoşgörü

Müzakere

Demokrasi

Protesto

Şiddet

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medyanın Terör Örgütleri Tarafından Kullanımı’ bölümüne bakınız.
Şiddet terörizmin bir aracıdır. Terörizm korku ve dehşet yoluyla amaçlarına ulaşmayı hedefler.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerinin sosyal medyayı kullanma nedenlerinden biri değildir?

Psikolojik savaş

Müzakere ve demokrasi

Bilgi paylaşımı

Eylemlerin planlanması

Yardım ve bağış toplama

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya Merkezli Terörün Kontrol Edilememesi’ bölümüne bakınız.
Müzakere ve demokrasi terör örgütlerinin sosyal medyayı kullanma nedenlerinden değildir. Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte eleman temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

İletişim bazlı kuşak ayrımları dikkate alındığında aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Z Kuşağı - Televizyondan öncesi

Y Kuşağı - Televizyondan öncesi

Z Kuşağı - Radyo öncesi

X Kuşağı - İnternet ve mobil teknolojileri

Y Kuşağı - Televizyon ve kısmen internet

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya Merkezli Terörün Kontrol Edilememesi’ bölümüne bakınız.
İçinde yaşadığımız dönemde artık Z kuşağının daha baskın ve hâkim olduğu bir sürece tanıklık etmekteyiz. Modern iletişim çağında literatürün bahsettiği iletişim bazlı belli başlı kuşak ayrımlarına değinecek olursak; X kuşağı, televizyondan önce ve kısmen televizyonla büyüyen bireylerden oluşurken Y kuşağı tamamen televizyon ve bunun yanında yavaş yavaş yavaş gelişmeye başlayan bilgisayar ve internet ortamında büyüyen bireyleri kapsamaktadır. Z kuşağı ise tamamen internet ve mobil teknolojileriyle büyüyen bireyleri ve yeni nesli ifade etmektedir (Avşar, 2017, ss.128-129).

Doğru Cevap: E

Soru 55

Politikacıları belirli bir politik konu hakkında karar almaya sevk eden veya zorlayan yayıncılık ya da medyanın karar alıcıları kritik politik konular üzerinde yönlendirmesi ve etkilemesi durumu. Aşağıdakilerden hangisi verilen tanımı karşılamaktadır?

CNN Etkisi

BBC Etkisi

TRT Etkisi

CBS Etkisi

ABC Etkisi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medyanın CNN Etkisinin Önüne Geçmesi’ bölümüne bakınız.
Önceden “CNN Effect (etkisi)” olarak bilinen politikacıları belirli bir politik konu hakkında karar almaya sevk eden veya zorlayan yayıncılık ya da medyanın karar alıcıları kritik politik konular üzerinde yönlendirmesi ve etkilemesi durumu artık sosyal medya etkisi tarafından ikame edilmektedir (İpek, 2018, s.159). Sosyal medya etkisi dağınık olmakla birlikte günümüzde kamuoyu ve bireyler üzerinde yaptığı etkiyle CNN’in etkisini dahi katlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

… yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın yaşandığı ortama/ülkeye gelip terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristlerdir. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Yerli terörist

Yabancı terörist savaşçı

İthal terörist

İkameci terörist savaşçı

Radikal terörist savaşçı

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Sosyal Medya Merkezli Terörün Klasik Güvenlik Algısını Değiştirmesi’ bölümüne bakınız
Yabancı terörist savaşçı, yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın yaşandığı ortama/ülkeye gelip terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

… kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir. Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Yaşayan kurt eylemi

Yaşlı kurt eylemi

Yalnız kurt eylemi

Yanlış kurt eylemi

Yanlı kurt eylemi

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Radikalleşme Süreci ve Bireysel Terörizm’ bölümüne bakınız.
Yalnız kurt eylemi, kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Fundamentalist örgütlerin internet ve sosyal medya ile evrildiği noktalardan biri değildir?

Lidersizlik

Küçük hücre yapılanması

Siber savaşa odaklanma

Bağımsız ve birbirinden habersizlik

Sosyal medyadan uzak durmak

Açıklama:

Bu sorunun yanıtı için ‘Yeni Dönemde Fundamentalist Terör Örgütlerinin Sosyal Medya Üzerinden Yürüttükleri Stratejiler’ bölümüne bakınız.
Fundamentalist örgütlerin yürüttüğü terör faaliyetleri siber savaşa odaklı ve lidersiz, birbirinden bağımsız ve hatta habersiz küçük hücre yapılanmaları yoluyla şiddetli terör eylemleri yapan bir formasyona evrilmiştir. Buna literatürde bireysel terörizm adı da verilmektedir (Bendle, 2008, s.28-29).

Doğru Cevap: E

Soru 59

“Siber Hilafet” adında siber saldırı timine sahip olan terör örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

El Kaide

PKK

DAEŞ

Nusra Cephesi

Yemen el Kaidesi

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi Dördüncü Nesil Savaş (4GW) kavramının genel özelliklerinden biri değildir?

Bireysel terörizmin gelişmesine neden olması.

Güvenli ve güvensiz bölge arasındaki ayrım kaldırması

Sosyal medya, Dördüncü Nesil Savaşın gelişmesine büyük etkide bulunması.

Lidersizlik anlayışını ön plana çıkarması

Nizami harbi esas alması

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki olaylardan hangisine literatürde Twitter Devrimi adı da verilmektedir?

Turuncu Devrimler

Arap Baharı

İran’daki yeşil devrim hareketi

Sarı yelekliler eylemi

Wall Street İşgali eylemi

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Terörizmin sosyal medyadan yararlanması sonucunda aşağıdaki kavramlardan hangisinin gelişimini etkilediği söylenemez?

Yabancı terörist savaşçı

Yalnız kurt eylemi

Kendi muhitinde yetişen terörist

Konvansiyonel savaş

Dördüncü nesil savaş

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

“Batı ülkelerinde yaşayan bir kişi sosyal medya ve internet üzerinden temas kurduğu örgütlü kişiler vasıtasıyla veya kendi kendilerine ulaştıkları materyal veya görsellerle süreç içinde radikalleşebilmektedirler.” Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Yalnız kurt

Fundamentalist

Küresel terörizm

İdeolojik terörizm

Fundamentalist terörizm

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın terör örgütleri için kullanışlı olma gerekçelerinden biri değildir?

İnsan kaynağına hızlı ve kolay biçimde ulaşabilme

Haber alma ve haberleşmek için tek kaynak olması

Mali ve finansal kaynaklara ulaşabilme

Siber saldırılar ve operasyonlar gerçekleştirebilme

Eylemleri hızlı ve kolay biçimde yönlendirebilme

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdaki kavramlardan hangisi sosyal medya ve terörün ortak noktalarından biri olarak gösterilebilir?

Propaganda

Twitter

Silahlı saldırı

İsyan ve ayaklanmalar

Vahşet

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayı terör örgütleri için klasik medya organlarından ayıran temel farktır?

Daha hızlı olması

Daha çok kişiyle haberleşilmesi

Devlet/otorite kontrolünün sosyal medyada daha sınırlı kalması

Eylemleri hızlı ve etkin biçimde yönlendirebilme

Kitlelere dinamik biçimde sesini duyurabilme

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi politikacıları ve karar alıcıları belirli bir konu hakkında karar almaya sevk eden , etkileyen veya zorlayan yayıncılık anlamında kullanılmaktadır?

Sosyal medya etkisi

Yalnız kurt eylemi

Siber hilafet

CNN etkisi

Twitter devrimleri

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Sosyal medyanın terör örgütü ve devlet/otorite arasındaki ilişkiye ne yönde bir etkisi olmuştur?

Terör örgütüne meşruiyet kazandırmıştır.

Terör örgütüne mesajını iletebilme imkânı vermiştir.

Terör örgütü ve devlet otoritesini barış müzakeresine ikna etmiştir.

Devlet ve terör ayrımı belirsizleşmiştir.

Devlet ve örgüt temsilcilerini eşitmiş algısıyla aynı düzlemde buluşturmaktadır.

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Televizyondan önce ve kısmen televizyonla büyüyen bireylerden oluşan kuşak aşağıdakilerden hangisidir?

X kuşağı

Y kuşağı

Z kuşağı

Baby boomer

Sessiz kuşak

Açıklama:

X kuşağı, televizyondan önce ve kısmen televizyonla büyüyen bireylerden oluşurken Y kuşağı tamamen televizyon ve bunun yanında yavaş yavaş gelişmeye başlayan bilgisayar ve internet ortamında büyüyen bireyleri kapsamaktadır. Z kuşağı ise tamamen internet ve mobil teknolojileriyle büyüyen bireyleri ve yeni nesli ifade etmektedir. Yeni nesil terör örgütleri de bu Z kuşağına hitap etmekte, onları etkileyebilmek için 4G internetin ve sosyal medyanın gücünden faydalanmaya çalışmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de toplam kaç sosyal medya kullanıcısı bir terör örgütü mensubu ya da sempatizanıdır?

17 bin

20 bin

50 bin

68 bin

126 bin

Açıklama:

Türkiye’deki terörle irtibatlı sosyal medya kullanıcılarına bakıldığında, Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre, 126 bin örgüt mensubu veya sempatizanı kullanıcı olduğu görülmektedir. Bunlardan 68 bininin ise bizzat sosyal medyada faal bir şekilde propaganda faaliyetinde bulunan kullanıcılar olduğu tespit edilmiştir. Bunların da 50 bini FETÖ, 17 bini PKK ve bininin de DAEŞ üyesi olduğu bilinmektedir. Bunların dışında ayrıca 20 bin kullanıcının da halkı kin, nefret ve düşmanlığa sevk eden sosyal medya hesaplarını yönettiği tespit edilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 71

"..............................., kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Cnn etkisi

Yabancı terörist savaşçısı

Homegrown

Yalnız kurt eylemi

Dördüncü nesil savaş

Açıklama:

Yalnız kurt eylemi, kendi kendine radi- kalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

"...........................kendi bahçesinde yetişen anlamına gelmektedir. Terör literatüründe ise vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçirdiği radikalleşme sürecinden sonra bireysel eylem yapabilecek boyuta gelen kimseler için kullanılır."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Cnn etkisi

Yabancı terörist savaşçısı

Homegrown

Yalnız kurt eylemi

Dördüncü nesil savaş

Açıklama:

İngilizcede “homegrown” kelimesi kendi bahçesinde yetişen anlamına gelmektedir. Terör literatüründe ise vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçir- diği radikalleşme sürecinden sonra birey- sel eylem yapabilecek boyuta gelen kimseler için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir?

Homegrown

Endoktrinasyon

Dördüncü nesil savaş

Fundamentalizm

Konvansiyonel savaş

Açıklama:

Endoktrinasyon, belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Birol Kartal tarafından, kaç adet terör örgütlerinin interneti kullanma amacı belirtilmiştir?

Altı

Sekiz

Beş

Üç

Açıklama:

Birol Kartal, terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte ele-man temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Birleşmiş Milletler verilerine göre, 1998 yılında El Kaide bağlantılı olarak bilinen web sitesi sayısı hangi seçenekte yer almaktadır?

Açıklama:

Terör gruplarıyla iltisaklı web siteleri 1990’lı yılların sonlarına doğru popülerlik kazanıp sosyal medya kanallarının daha fazla rağbet gördüğü 2010’lu yıllara kadar yoğun biçimde kullanılmıştır. Örneğin Birleşmiş Milletler verilerine göre 1998 yılında el Kaide’yle bağlantılı olarak bilinen web site sayısı 12 iken 2006’da bu sayı 2.600’e çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Sosyal medyanın örgütlerin yaptıkları propagandalarda, insan kaynağı veya mali kaynak elde etmelerinde, dehşet ve korku atmosferi yaratarak ideolojik hedeflerine ulaşmada daha başarılı kılan sebep aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

kontrolünün zor olması

beyin yıkama tekniği kullanılması

bireylerin radikalleştirilmesi

görsellerin daha çok kullanılması

gençleri hedef alması

Açıklama:

Sosyal medyanın kontrolünün ya da sosyal medyada kullanılan terörle bağlantılı hesapların kontrolünün klasik medya organlarına göre daha zor olması örgütleri yaptıkları propagandalarda, insan kaynağı veya mali kaynak elde etmelerinde, dehşet ve korku atmosferi yaratarak ideolojik hedeflerine ulaşmada daha başarılı kılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Savaş ve barışın, asker ve sivilin, güvenli ve güvenliksiz alanın belirsizleştiği, konvansiyonel savaşı geçersiz kılan, daha ziyade devlet dışı aktörlerden yararlanılarak yapılan, kazanan ve kaybeden arasındaki farkın da belirsizleştiği saldırı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

propaganda

dördüncü nesil savaş

algı operasyonları

manipülasyon

korku atmosferi

Açıklama:

Dördüncü nesil savaş; savaş ve barışın, asker ve sivilin, güvenli ve güvenliksiz alanın belirsizleştiği, konvansiyonel savaşı geçersiz kılan, daha ziyade devlet dışı aktörlerden yararlanılarak yapılan, kazanan ve kaybeden arasındaki farkın da belirsizleştiği savaş türüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdaki iletişim araçlarının hangisi 19. yüzyıl ile hayatımıza girmiştir?

Telgraf

Radyo

Sinema

Televizyon

Bilgisayar

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

“Her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı” tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?

Düşünce

Propaganda

İdeoloji

Reklam

Haber

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 93

Konvansiyonel silahlara başvurulduğu, yapılan saldırılar neticesinde daha geniş çaplı kitlesel ölümlerin görüldüğü terör faaliyetleri hangi kategori içerisinde değerlendirilmektedir?

Klasik terörizm

Modern terörizm

Postmodern terörizm

Küresel terörizm

Çok uluslu terörizm

Açıklama:

Modern terörizme baktığımızda ise konvansiyonel silahlara başvurulduğu ve yapılan saldırılar neticesinde daha geniş çaplı kitlesel ölümler görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

NBC etkisi

NTV etkisi

CNN etkisi

ABC etkisi

BBC etkisi

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi Homegrown terorism kavramını Türkçe karşılığıdır?

Çok uluslu

Uluslararası

Küresel

Konvansiyonel

Kendi muhitinde yetişen

Açıklama:

“Homegrown” kavramı Türkçe ifadesiyle “kendi muhitinde yetişen” anlamına gelmektedir.

Medyanın ilgisini çekecek şekilde ve medya aracılığıyla düzenlenen terör eylemlerine ne ad verilir?

Sosyal terörizm

Medya terörizmi

İnternet terörizmi

Sanal terörizm

Medya merkezli terörizm

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 111

Propagandanın bir alt türü olarak tanımlanan ve eylemle yapılan propaganda olarak nitelendirilen kavram seçeneklerden hangisidir?

Manipülasyon

Terörizm

İtaatsizlik

Sivil itaatsizlik

Protesto

Açıklama:

Terörizm için eylemle yapılan propagandadır da denilmekte ve propagandanın bir alt türü olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Seçeneklerden hangisi terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenlerinden biri değildir?

Fiziksel savaş

Psikolojik savaş

Bilgi ve veri toplama

Yardım ve bağış toplama

Örgüte eleman temini

Açıklama:

Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte eleman temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Kendi kendine radikalleşen, kendi imkanlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkanlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere ne ad verilir?

Kendi bahçesinde yetişen

Sanal terörizm

Yalnız kurt

Siber zorba

Trol

Açıklama:

Yalnız kurt; kendi kendine radikalleşen, kendi imkanlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkanlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Yalnız kurt eylemi

Tehlikeli kurt eylemi

Gizli kurt eylemi

Acil kurt eylemi

Toplu kurt eylemi

Açıklama:

Yalnız kurt eylemi, kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 122

İngilizcede "kendi bahçesinde yetişen" anlamına gelen ve terör literatüründe ise vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçirdiği radikalleşme sürecinden sonra bireysel eylem yapabilecek boyuta gelen kimseler için kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Homegrown

Holmgrown

Housegrowm

Hotgrown

Holegrown

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 123

Dördüncü nesil savaş

Üçüncü nesil savaş

İkinci nesil savaş

Birinci nesil savaş

Yeni nesil savaş

Açıklama:

Dördüncü nesil savaş; savaş ve barışın, asker ve sivilin, güvenli ve güvenliksiz alanın belirsizleştiği, konvansiyonel savaşı geçersiz kılan, daha ziyade devlet dışı aktörlerden yararlanılarak yapılan, kazanan ve kaybeden arasında- ki farkın da belirsizleştiği savaş türüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelen aşağıdakilerden hangisidir?

Endoktrinasyon

Endaktrinasyon,

Endektrinasyon,

Endiktrinasyon,

Endüktrinasyon,

Açıklama:

Endoktrinasyon, belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Gazete ve telgraf ile modern iletişim ilk olarak kaçıncı yüzyılda hayatımıza girmiştir?

19. Yüzyılda

18. Yüzyılda

17. Yüzyılda

16. Yüzyılda

15. Yüzyılda

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Modern iletişim 19. yüzyılda ilk olarak hangileri ile hayatımıza girmiştir?

Radyo ve gazete

Gazete ve telgraf

Gazete ve dergi

Radyo ve televizyon

Radyo ve telgraf

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı olarak tanımlanmaktadır?

Tehdit

Siber saldırı

Şiddet

Propaganda

Terör

Açıklama:

Propaganda, her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 132

Terörizm ve propagandaya ilişkin hangisi doğrudur?

Propaganda sadebe belirsizlik ve korku yaratmayı amaçlar

Terörizm ve propaganda belirli bir kitleyi etkilemek için kullanılır

Terörizm ve propaganda aynı anlamda kullanılan kavramlardır

Propaganda terörizmin bir alt türüdür

Terörizm siyaset, ekonomi, ticaret, din gibi birçok amaca hizmet edebilir

Açıklama:

Terörizm ve propaganda belirli bir kitleyi etkilemek için kullanılan farklı anlamlar taşıyan kavramlardır. Terörizm propagandanın bir alt türüdür ve sadece belirsizlik ve korku yaratmayı amaçlar.
Terörizm ve propaganda belirli bir kitleyi etkilemek için kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi, terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenleri arasında yer almaz?

Network oluşturma

Bilgi paylaşımı

Eylemlerin planlanması ve koordinasyonu

Yardım ve bağış toplama

Reklam yapma

Açıklama:

Propaganda yapabilmeleri
Örgütün fikirlerini benimsetebilmeleri
Örgüt faaliyetlerini gerçekleştirebilmeleri

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri günümüzde terör örgütlerinin sosyal medya aracılığıyla gerçekleştirdiği eylemler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Terör örgütleri sosyal medya üzerinden propagandalarını yapmakta ve bu yolla çok geniş kitlelere, denizaşırı hedef gruplara ulaşmakta, böylece propaganda yapabilmekte, bireyleri kolayca etkileyerek örgütün fikirlerini benimsetebilmekte ve onları örgüte akredite edebilmektedirler.

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerinin sosyal medyayı ve interneti kullanmasının nedenleri arasında değildir?

Eylemde bulunma

Bilgi ve veri toplama

Psikolojik savaş

Network oluşturma

Yardım ve bağış toplama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi milenyum öncesi dönemlerde terör örgütlerinin daha yerel bölgelerde kalmasının ve uluslararası düzeyde propaganda yapamamalarının temel nedenidir?

Sosyal medya kullanıcılarının terör örgütü faaliyetlerini engellemek istemeleri

Sosyal medya platformlarının terör örgütlerinin propagandalarına karşı daha nitelikli çalışması

Terör örgütlerinin yalnızca bulundukları bölgelerde faaliyette bulunmak istemeleri

Kitle iletişim araçlarının günümüzdeki kadar aktif olmaması

Ülkelerin terör örgütleri üzerinde mutlak bir baskı kurabilmeleri

Açıklama:

Sosyal medyanın olmadığı ve internetin bu tür imkanlar sunmadığı milenyum öncesi dönemlerde örgütlerin daha lokal düzeyle sınırlı kaldıkları ve propaganda faaliyetlerini günümüzde olduğu gibi uluslararası düzeyde gerçekleştiremedikleri görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 145

Denetimin zor olması
Propagandanın daha hızlı olması
Kullanıcı sayısının fazla olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri terör örgütlerinin sosyal medyayı aktif bir şekilde kullanmasının nedenleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Sosyal medyanın, herhangi bir şekilde medya unsurları gibi bir üst otorite tarafından kontrolünün kolay olmamasından dolayı terör örgütleri daha rahat propaganda yapabilmektedirler. Sosyal medyanın kontrol ve denetiminin normal medya unsurlarının ki kadar kolay olmamasının yanında ayrıca hız anlamında da normal basın ve medyanın da önünde olması terör örgütlerinin işini kolaylaştıran bir başka faktördür. Örgütlerin propagandaları daha hızlı biçimde hedef kitlelere ulaşabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 146

"Batı ülkelerinde yaşayan bir kişi sosyal medya ve internet üzerinden temas kurduğu örgütlü kişiler vasıtasıyla veya kendi kendilerine ulaştıkları materyal veya görsellerle süreç içinde radikalleşmesi" olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Homegrown

Yerinde radikalleşme

Klasik radikalleşme

Kendi muhitinde yetişen

Yalnız kurt radikalleşmesi

Açıklama:

Yalnız kurt radikalleşmesi, kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla
terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Sosyal medyayı kontrol etmenin zor olması
Bilginin doğruluğunu teyit edecek bir mekanizma olmaması
Bilginin doğrudan hedef kitleye ulaşabilmesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri terör örgütlerinin sosyal medyada çok kolay manipülasyon ve kara propaganda yapabilmelerinin nedenleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

Sosyal medyayı kontrol edecek ve bilginin doğruluğunu teyit edecek bir mekanizma olmamasından dolayı, terör örgütleri çok kolay manipülasyon ve kara propaganda yapabilme imkânı bulabilmektedirler. Bir terör örgütü bu şekilde propaganda yapmayı tercih ederse, bu doğrultuda yapacağı yayınlar ve yayacağı bilgilerle hedef kitlesini ikna etmeye veya kamuoyundan sempati toplamaya çalışabilir

Doğru Cevap: D

Soru 148

İnternet
Sosyal medya
Kendi muhitinde radikalleşme

Yukarıdakilerden hangisi terör tehdidinin evrimleşmesine katkıda bulunan temel faktörler arasında yer almaktadır?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 149

“Her türlü bilgi, fikir ve doktrinin belirli bir grubun fikir, his, davranış ve tavırlarını etkileme gayesi güderek dolaylı ve dolaysız şekilde kullanımı."
Yukarıda tanımı verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Propaganda

Sosyal medya

Şiddet ve tehdit kullanımı

Terör örgütleri

Bireysel terörizm

Açıklama:

Soruda verilen tanım propagandaya aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 150

Terör eylemi fiili itibariyle sonuçları olmasa da gerçekleştirilen fiilin üzerine bina edilen propaganda ile halk kitleleri ve devlet otoritesi arasındaki bağa zarar vermeyi ve koparmayı amaçlayan eylemler bütünü olarak tanımlanabilir. Ayrıca literatürde terörizmin ...................... olmak üzere üç alt başlıkta incelendiğini ve tanımlandığı da görülür.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Klasik, modern, postmodern

Siber, bireysel, dördüncü nesil savaş

Bireysel, modern, postmodern

Bireysel, siber, propaganda

Propaganda, klasik, dördüncü nesil savaş

Açıklama:

Doğru cevap klasik, modern ve postmodern dönemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 151

1. Psikolojik savaş
2. Farkındalık yaratma ve propaganda,
3. Bilgi ve veri toplama,
4. Yardım ve bağış toplama
5. Devletle işbirliği yapmak
Yukarıda verilen maddelerden hangisi terör örgütlerinin sosyal medya ve propaganda kullanma amaçlarından biri değildir?

1 ve 3

2 ve 4

Yalnız 2

Yalnız 5

2,3, ve 5

Açıklama:

Sadece 5. madde yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 152

..................................... yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın
yaşandığı ortama/ülkeye gelip terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristlerdir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Yabancı terörist savaşçı

Paralı asker

Bireysel savaşçı

Terör örgütleri

Dördüncü nesil savaşçı

Açıklama:

Soruda verilen tanım yabancı terörist savaşçıya aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 153

............................ kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bireysel terörizm

Yalnız kurt eylemi

Dördüncü nesil savaş

Sosyal medya propagandası

Kara propaganda

Açıklama:

Soruda verilen tanım yalnız kurt eylemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 154

İngilizcede “.................” kelimesi kendi bahçesinde yetişen anlamına gelmektedir.
Terör literatüründe ise vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçirdiği radikalleşme sürecinden sonra bireysel eylem yapabilecek boyuta gelen kimseler için kullanılır.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Homegrown

Homemade

Hometake

Homegrew

Homeborn

Açıklama:

Doğru cevap homegrown'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 155

.................... savaş ve barışın, asker ve sivilin, güvenli ve güvenliksiz alanın belirsizleştiği, konvansiyonel savaşı geçersiz kılan, daha ziyade devlet dışı aktörlerden yararlanılarak yapılan, kazanan ve kaybeden arasındaki farkın da belirsizleştiği savaş türüdür.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Siber saldırı

Bireysel terörizm

Dördüncü nesil savaş

Propaganda

Kara propaganda

Açıklama:

Soruda verilen tanım dördüncü nesil savaşa aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 156

...................... belirli bir öğretiyi bir kitleye, bir gruba, bir kişiye empoze etmek, telkin etmek, beyin yıkama sürecine tabi tutmak anlamına gelmektedir.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Propaganda

Bireysel terörizm

Siber saldırı

Endoktrinasyon

Sosyal medya propagandası

Açıklama:

Soruda verilen tanım endoktrinasyona aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 157

............. sanal âlemde diğer terör örgütleriyle karşılaştırıldığında daha etkin olmuş ve sosyal medyayı daha yoğun kullanan örgüt olarak ön plana çıkmıştır. Sanal âlemdeki etkinliği ve gücü gerçeklikten kopuk, adeta bir sanal bir egemenlik gibi algılanmıştır.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

DAEŞ

PKK

YPG

FETÖ

El Kaide

Açıklama:

Soruda verilen terör örgütü DAEŞ'tir.

Doğru Cevap: A

Soru 158

Terör tehdidinin evrimleşmesine katkıda bulunan üç temel faktör olup bu faktörler birbiriyle de bağlantılıdırlar. Birinci faktör ....... olarak öne çıkmakta, ikincisi ........... ve üçüncüsü de ................. kavramları olarak bilinmektedir.
Yukarıda bırakılan boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İnternet, sosyal medya, homegrown terörist

İnternet, bireysel terörizm, siber saldırı

Homegrown terörist, kara propaganda, bireysel terörizm

Propaganda, dördüncü nesil savaş, siber saldırı

Dördüncü nesil savaş, siber saldırı, internet

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 159

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın terör örgütleri için kullanışlı olma gerekçelerinden biri değildir?

İnsan kaynağına hızlı ve kolay biçimde ulaşabilme

Haber alma ve haberleşmek için tek kaynak olması

Mali ve finansal kaynaklara ulaşabilme

Siber saldırılar ve operasyonlar gerçekleştirebilme

Eylemleri hızlı ve kolay biçimde yönlendirebilme

Açıklama:

Haber alma ve haberleşmek için tek kaynak olması

Doğru Cevap: B

Soru 160

Aşağıdaki kavramlardan hangisi sosyal medya ve terörün ortak noktalarından biri olarak gösterilebilir?

Propaganda

Twitter

Silahlı saldırı

İsyan ve ayaklanmalar

Vahşet

Açıklama:

Propaganda

Doğru Cevap: A

Soru 161

Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayı terör örgütleri için klasik medya organlarından ayıran temel farktır?

Daha hızlı olması

Daha çok kişiyle haberleşilmesi

Devlet/otorite kontrolünün sosyal medyada daha sınırlı kalması

Eylemleri hızlı ve etkin biçimde yönlendirebilme

Kitlelere dinamik biçimde sesini duyurabilme Twitter uygulamasına sahip olması

Açıklama:

Devlet/otorite kontrolünün sosyal medyada daha sınırlı kalması

Doğru Cevap: C

Soru 162

Aşağıdakilerden hangisi politikacıları ve karar alıcıları belirli bir konu hakkında karar almaya sevk eden , etkileyen veya zorlayan yayıncılık anlamında kullanılmaktadır?

Sosyal medya etkisi

Yalnız kurt eylemi

Siber hilafet

CNN etkisi

Twitter devrimleri

Açıklama:

CNN etkisi

Doğru Cevap: D

Soru 163

Sosyal medyanın terör örgütü ve devlet/otorite arasındaki ilişkiye ne yönde bir etkisi olmuştur?

Terör örgütüne meşruiyet kazandırmıştır

Terör örgütüne mesajını iletebilme imkânı vermiştir

Terör örgütü ve devlet otoritesini barış müzakeresine ikna etmiştir.

Devlet ve terör ayrımı belirsizleşmiştir

Devlet ve örgüt temsilcilerini eşitmiş algısıyla aynı düzlemde buluşturmaktadır.

Açıklama:

Devlet ve örgüt temsilcilerini eşitmiş algısıyla aynı düzlemde buluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 164

“Batı ülkelerinde yaşayan bir kişi sosyal medya ve internet üzerinden temas kurduğu örgütlü kişiler vasıtasıyla veya kendi kendilerine ulaştıkları materyal veya görsellerle süreç içinde radikalleşebilmektedirler.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Yalnız kurt

Fundamentalist

Küresel terörizm

İdeolojik terörizm

Fundamentalist terörizm

Açıklama:

Yalnız kurt

Doğru Cevap: A

Soru 165

Terörizmin sosyal medyadan yararlanması sonucunda aşağıdaki kavramlardan hangisinin gelişimini etkilediği söylenemez?

Yabancı terörist savaşçı

Yalnız kurt eylemi

Kendi muhitinde yetişen terörist

Konvansiyonel savaş

Dördüncü nesil savaş

Açıklama:

Konvansiyonel savaş

Doğru Cevap: D

Soru 166

Aşağıdaki olaylardan hangisine literatürde Twitter Devrimi adı da verilmektedir?

Turuncu Devrimler

Arap Baharı

İran’daki yeşil devrim hareketi

Sarı yelekliler eylemi

Wall Street İşgali eylemi

Açıklama:

Arap Baharı

Doğru Cevap: B

Soru 167

Aşağıdakilerden hangisi Dördüncü Nesil Savaş (4GW) kavramının genel özelliklerinden biri değildir?

Bireysel terörizmin gelişmesine neden olması.

Güvenli ve güvensiz bölge arasındaki ayrım kaldırması

Sosyal medya, Dördüncü Nesil Savaşın gelişmesine büyük etkide bulunması.

Lidersizlik anlayışını ön plana çıkarması.

Nizami harbi esas alması

Açıklama:

Nizami harbi esas alması

Doğru Cevap: E

Soru 168

“Siber Hilafet” adında siber saldırı timine sahip olan terör örgütü aşağıdakilerden hangisidir?

El Kaide

PKK

DAEŞ

Nusra Cephesi

Yemen el Kaidesi

Açıklama:

DAEŞ

Doğru Cevap: C

Soru 169

Aşağıdaki hangisi kitlelere ulaşım gücü yüksek olan ve sosyal medyanın dört atlısı olarak adlandırılan araçlarlardan birisi değildir?

YouTube

Instagram

Facebook

Dialog

Twitter

Açıklama:

Özellikle sosyal medyanın dört atlısı olan “Twit- ter, Instagram, Facebook ve YouTube” araçlarının yaratmış olduğu kitlelere ulaşım gücü, terör örgüt- leri için vazgeçilmez bir imkân sağlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 170

"konvansiyonel silahlara başvurulduğu ve yapılan saldırılar neticesinde daha geniş çaplı kitlesel ölümlerin olması" hangi terörizm başlığı altında ele alınır?

Klasik Terörizm

Modern Terörizm

Radikal Terörizm

Postmodern Terörizm

Sosyal medya Terörizm

Açıklama:

Modern terörizme baktı- ğımızda ise konvansiyonel silahlara başvurulduğu ve yapılan saldırılar neticesinde daha geniş çaplı kitlesel ölümler görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 171

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerinin interneti kullanma nedenlerinden birisi değildir?

Psikolojik savaş

Farkındalık yaratma

Yerlerini belli etmek

Yardım ve bağış toplama

Örgüte eleman temini

Açıklama:

Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte ele- man temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 172

"yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın yaşandığı ortama/ülkeye gelip terör örgüt- lerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristlere" ne denir?

Savaşçı

Yabancı Düşman

Yabancı Terörist

Terörist

Yabancı Terörist Savaşçı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 173

"Kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisi- ni benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere" ne denir?

Homegrown (Kendi bahçesinde yetişen adam)

Yalnız kurt eylemi

Dördüncü nesil savaşçı

Endoktrinasyon

Yabancı terörist savaşçı

Açıklama:

Yalnız kurt eylemi, kendi kendine radi- kalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisi- ni benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: B

CNN etkisi

Sosyal medya etkisi

Medya etkisi

Siber terörizm

Siber savaş

Açıklama:

“CNN Effect (etkisi)” olarak bilinen kavram, politikacıları belirli bir politik konu hakkında karar almaya sevk eden veya zorlayan yayıncılık ya da medyanın karar alıcıları kritik politik konular üzerinde yönlendirmesi ve etkilemesi durumudur.

Doğru Cevap: A

Soru 180

Aşağıdakilerden hangisi terör örgütlerinin sosyal medyayı kullanma nedenlerinden birisi değildir?

Psikolojik savaş

Propaganda

İfşa olma

Bilgi ve veri toplama

Bağış toplama

Açıklama:

Birol Kartal (2018, s.66), terör örgütlerinin sosyal medya ve interneti kullanma nedenini sekiz başlık altında toplamaktadır. Bunlar; “psikolojik savaş, farkındalık yaratma ve propaganda, bilgi ve veri toplama, yardım ve bağış toplama, örgüte eleman temini, network oluşturma, bilgi paylaşımı, eylemlerin planlanması ve koordinasyonu” olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 181

Terör örgütlerinin sosyal medyada, diğer medya unsurlarının aksine rahat propaganda yapabilmelerinin temel sebebi nedir?

Üst otorite tarafından kontrolünün kolay olmaması

Sosyal medyanın çeşitli olması

Tespitin zor olması

Görünürlüğün az olması

Sosyal medyanın daha az kullanılması

Açıklama:

Devlet otoritesi medyada yer alan herhangi bir eylem haberine yayın yasağı koydurabilir. Ancak sosyal medyanın, herhangi bir şekilde medya unsurları gibi bir üst otorite tarafından kontrolünün kolay olmamasından dolayı terör örgütleri daha rahat propaganda yapabilmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 182

Kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Radikalleşme

Yalnız kurt radikalleşmesi

Propagandacı

Kendi muhitinde yetişen terörizm

Dördüncü nesil savaş

Açıklama:

Yalnız kurt radikalleşmesi, kendi kendine radikalleşen, kendi imkânlarıyla terör öğretisini benimseyen ve yine kendi imkânlarıyla terör eylemi yapabilecek aşamaya gelen kimselere verilen isimdir.

Doğru Cevap: B

Yaşadıkları farklı ülkelerde radikalleşerek sıcak çatışmanın yaşandığı ortama gelip terör örgütlerine ve devlet dışı radikal gruplara katılan teröristlere ne ad verilir?

Yabancı terörist savaşçı

Konvansiyonel savaşçı

Yalnız kurt

Kendi muhitinde yetişen savaşçı

Dördüncü nesil savaşçı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 189

Vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçirdiği radikalleşme sürecinden sonra bireysel eylem yapabilecek boyuta gelen kimselere ne denir?

Homegrown

Wardlaw

Tugwell

Warfare

Atwan

Açıklama:

İngilizcede “homegrown” kelimesi kendi bahçesinde yetişen anlamına gelmektedir. Terör literatüründe ise vatandaşı olduğu Batı ülkelerinde yaşayan ve burada geçirdiği radikalleşme sürecinden sonra bireysel eylem yapabilecek boyuta gelen kimseler için kullanılır. Doğrucevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Sosyal Medya ve Propaganda - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler