Sosyal Medya Uygulama Alanları - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi e-öğrenme yönteminin kullanılmasının gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Esnek öğrenmeden yararlanma
B
Öğrenmenin gerçekleştiği ortamı seçme
C
Güncel eğitim yöntemlerinden yararlanma
D
Maliyeti düşürme
E
Dijital dönüşümü benimseme
Açıklama:
E-öğrenme genellikle; esnek öğrenmeden yararlanma, maliyetleri düşürme, güncel eğitim yöntemlerinden yararlanma ve dijital dönüşümü benimseme gerekçeleri ile tercih edilmektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi eşzamanlı öğrenmenin üstünlükleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Öğrenenlerin belirli bir zaman ve ortamda bulunması
B
Öğrenenlerden eşzamanlı geri bildirim alınabilmesi
C
Öğrenenlerin birbirleriyle daha fazla etkileşime geçebilmesi
D
Öğretenlerin, öğrenenlerin öğrenme sürecini daha iyi takip edebilmesi
E
Doğrudan etkileşim yoluyla öğrenmenin daha etkili olması
Açıklama:
Doğrudan etkileşim yoluyla öğrenmenin daha etkili olması,
Öğretenlerin, öğrenenlerin öğrenme sü7recini daha iyi takip edebilmesi,
Öğrenenlerin birbirleriyle daha fazla etkileşime geçebilmesi,
Öğrenenlerden eşzamanlı geri bildirim alınabilmesi.
Öğretenlerin, öğrenenlerin öğrenme sü7recini daha iyi takip edebilmesi,
Öğrenenlerin birbirleriyle daha fazla etkileşime geçebilmesi,
Öğrenenlerden eşzamanlı geri bildirim alınabilmesi.
Soru 3
Öğrenenlerin ihtiyaçları doğrultusunda YouTube gibi eğitim videolarının yer aldığı bir platformu ya da çeşitli konularda bilgi ve öğrenme malzemesi sunan blog ve web sitelerini takip ederek kendi öğrenme hızında ve kendi zaman diliminde öğrenmenin gerçekleşmesi aşağıdaki e-öğrenme türlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Yönlendirilmiş e-öğrenme
B
Kendi kendine e-öğrenme
C
Hibrit e-öğrenme
D
Harmanlanmış e-öğrenme
E
Bütünleşik e-öğrenme
Açıklama:
Kendi kendine öğrenmenin özellikleri şunlardır:
• Öğrenme süreci, öğrenenin kontrolündedir. • Öğrenen, kendi öğrenme hızında ve kendi zaman diliminde öğrenmeyi gerçekleştirir. • Öğrenen, farklı öğrenme malzemelerine ve kaynaklarına erişebilir. • Öğrenen, kendi ihtiyaçları doğrultusunda farklı öğrenme stillerine uyum gösterebilir.
Sosyal medya platformlarında kendikendine öğrenme türüyle ilgili şu örnekler sıralanabilir:
• YouTube, çeşitli hususlarda eğitim videolarının yer aldığı bir platformdur. Öğrenenler ilgi alanlarına
ve öğrenme ihtiyaçlarına dayanarak bu platformdan videolar izlemeyi tercih edebilir.
• Bloglar ve web siteleri de çeşitli hususlarda bilgi ve öğrenme malzemesi sunan platformlardır. Öğrenenler ihtiyaçları doğrultusunda blogları ve Web sitelerini okumayı seçebilir.
• Sesli formatta geniş yelpazede öğrenme içerikleri sunan podcastler, öğrenenlerin ihtiyaçları doğrultusunda dinlenebilir
• Öğrenme süreci, öğrenenin kontrolündedir. • Öğrenen, kendi öğrenme hızında ve kendi zaman diliminde öğrenmeyi gerçekleştirir. • Öğrenen, farklı öğrenme malzemelerine ve kaynaklarına erişebilir. • Öğrenen, kendi ihtiyaçları doğrultusunda farklı öğrenme stillerine uyum gösterebilir.
Sosyal medya platformlarında kendikendine öğrenme türüyle ilgili şu örnekler sıralanabilir:
• YouTube, çeşitli hususlarda eğitim videolarının yer aldığı bir platformdur. Öğrenenler ilgi alanlarına
ve öğrenme ihtiyaçlarına dayanarak bu platformdan videolar izlemeyi tercih edebilir.
• Bloglar ve web siteleri de çeşitli hususlarda bilgi ve öğrenme malzemesi sunan platformlardır. Öğrenenler ihtiyaçları doğrultusunda blogları ve Web sitelerini okumayı seçebilir.
• Sesli formatta geniş yelpazede öğrenme içerikleri sunan podcastler, öğrenenlerin ihtiyaçları doğrultusunda dinlenebilir
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi soyut öğrenme stiline sahip bireylerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
En iyi okuyarak öğrendiğini düşünür
B
Fıkra ve öykü anlatmaktan hoşlanır,
C
Problem ve düşüncelerle ilgili tartışmayı sever
D
Kendini yazılı ya da sözlü çok iyi ifade eder
E
Keşfetmekten ve araştırmaktan hoşlanır
Açıklama:
Soyut Öğrenme
• Soyut öğrenen kişi,
• En iyi okuyarak öğrendiğini düşünür,
• Günlük sohbetlerini önceden duydukları ve gördükleri ile ilişkilendirmeyi sever,
• Fıkra ve öykü anlatmaktan hoşlanır,
• Edebiyat, tarih ve yabancı dil gibi konularla ilgili çalışmayı tercih eder,
• Problem ve düşüncelerle ilgili çalışmaktan çok tartışmayı sever,
• Geniş bir kelime dağarcığı vardır, doğru kelimeyi doğru yerde kullanmaya özen gösterir,
• Kendini yazılı ya da sözlü çok iyi ifade eder.
• Soyut öğrenen kişi,
• En iyi okuyarak öğrendiğini düşünür,
• Günlük sohbetlerini önceden duydukları ve gördükleri ile ilişkilendirmeyi sever,
• Fıkra ve öykü anlatmaktan hoşlanır,
• Edebiyat, tarih ve yabancı dil gibi konularla ilgili çalışmayı tercih eder,
• Problem ve düşüncelerle ilgili çalışmaktan çok tartışmayı sever,
• Geniş bir kelime dağarcığı vardır, doğru kelimeyi doğru yerde kullanmaya özen gösterir,
• Kendini yazılı ya da sözlü çok iyi ifade eder.
Soru 5
Pinterest, Reddit ve Digg gibi uygulamalar aşağıdaki sosyal medya platformlarından hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Mikroblog siteleri
B
Medya paylaşım siteleri
C
Sosyal iletişim ağları
D
Sosyal işaretleme siteleri
E
Forumlar
Açıklama:
Sosyal işaretleme siteleri: Kullanıcıların ilgi alanlarına göre içeriği keşfetmesine ve işaretlemesine olanak tanır. Delicious, StumbleUpon, Pinterest, Reddit ve Digg gibi platformlar sosyal işaretleme sitelerine örnek olarak verilebilir
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların kısa ve öz içerikler paylaşmasına olanak tanıyan mikroblog sitelerine örnek olarak sunulabilir?
Seçenekler
A
WhatsApp
B
Pinterest
C
TikTok
D
Instagram
E
Tumblr
Açıklama:
Mikroblog siteleri: Kullanıcıların kısa ve öz içerikler paylaşmasına olanak tanır. X, Tumblr, Medium ve Blogger gibi platformlar mikroblog sitelerine örnek olarak sunulabilir
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi YouTube'un eğitsel kullanım amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bir beceriyi öğrenmek
B
Diğer öğrenenler ile etkileşim sağlamak
C
Eğlenceli bir şekilde öğrenmek
D
Bir konuyu pekiştirme
E
Yeni bir konu öğrenmek
Açıklama:
Bununla birlikte YouTube, şu eğitsel amaçlarla kullanılabilmektedir (Abubakar ve Muhammed, 2023; Shoufan ve Mohamed, 2022):
• Yeni bir konu öğrenmek: YouTube’da, geniş bir yelpazede yer alan tüm konularda eğitsel videolar yer almaktadır. Bu videolar, yeni bir
konu öğrenmenin etkili bir yoludur.
• Bir konuyu pekiştirmek: Bir konuyu daha iyi anlamak için YouTube’da kullanılabilecek birçok video bulunmaktadır. Bu videolar, özellikle geleneksel yüz yüze yöntemle anlatılan konuları pekiştirmek için oldukça yararlıdır.
• Bir beceriyi öğrenmek: YouTube’da, yeni bir beceri öğrenmenin birçok yolu söz konusudur. Örneğin bir enstrüman çalmak, kod yazmak veya bir dili öğrenmek için YouTube videoları kullanılabilmektedir.
• Eğlenceli bir şekilde öğrenmek: YouTube’da oyunlar, şarkılar ve diğer eğlenceli içerikler içeren birçok eğitsel video yer almaktadır. Bu videolar daha ilgi çekici ve eğlenceli bir öğrenme deneyimi sunabilmektedir.
• Yeni bir konu öğrenmek: YouTube’da, geniş bir yelpazede yer alan tüm konularda eğitsel videolar yer almaktadır. Bu videolar, yeni bir
konu öğrenmenin etkili bir yoludur.
• Bir konuyu pekiştirmek: Bir konuyu daha iyi anlamak için YouTube’da kullanılabilecek birçok video bulunmaktadır. Bu videolar, özellikle geleneksel yüz yüze yöntemle anlatılan konuları pekiştirmek için oldukça yararlıdır.
• Bir beceriyi öğrenmek: YouTube’da, yeni bir beceri öğrenmenin birçok yolu söz konusudur. Örneğin bir enstrüman çalmak, kod yazmak veya bir dili öğrenmek için YouTube videoları kullanılabilmektedir.
• Eğlenceli bir şekilde öğrenmek: YouTube’da oyunlar, şarkılar ve diğer eğlenceli içerikler içeren birçok eğitsel video yer almaktadır. Bu videolar daha ilgi çekici ve eğlenceli bir öğrenme deneyimi sunabilmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi WhatsApp'ın eğitsel anlamda kullanım amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenen-öğreten iletişimi sağlama
B
Öğrenen grupları oluşturma
C
Kendini daha iyi bir biçimde ifade edebilme
D
Güncel bilgilerin takibi
E
Bilgi paylaşımı
Açıklama:
Son olarak WhatsApp, öğrenen-öğreten iletişimi, öğrenen grupları, güncel bilgilerin takibi ve bilgi paylaşımı amaçlarıyla eğitsel anlamda işe koşulabilmektedir.
Soru 9
Öğretenler tarafından yönetilen ve çevrimiçi bir şekilde sunulan canlı ya da kaydedilmiş dersleri temsil eden web seminerlerinde öğrenenler, öğretenlerle etkileşime geçerek öğrenme deneyimi yaşayabilmektedir.
Yukarıda ifade edilen örnek sosyal medya platformlarında e-öğrenme türlerinden hangisini temsil eder?
Yukarıda ifade edilen örnek sosyal medya platformlarında e-öğrenme türlerinden hangisini temsil eder?
Seçenekler
A
Kendi kendine e-öğrenme
B
Yönlendirilmiş e-öğrenme
C
Bütünleşik e-öğrenme
D
Hibrit e-öğrenme
E
Harmanlanmış e-öğrenme
Açıklama:
Sosyal medya platformlarında yönlendirilmiş e-öğrenme türüyle alakalı şu örnekler verilebilir:
• Çevrimiçi kurslar, bir öğreten tarafından yönetilen ve çevrimiçi bir şekilde öğrenenlere sunulan kursları ifade etmektedir. Öğrenenler, öğretenle etkileşime geçerek ve çeşitli ödevleri bitirerek öğrenmeyi gerçekleştirebilir.
• Web seminerleri öğretenler tarafından yönetilen ve çevrimiçi bir şekilde sunulan canlı ya da kaydedilmiş dersleri temsil etmektedir. Öğrenenler de Web seminerlerinde öğretenlerle etkileşime geçerek öğrenme deneyimi yaşayabilir.
• Çevrimiçi kurslar, bir öğreten tarafından yönetilen ve çevrimiçi bir şekilde öğrenenlere sunulan kursları ifade etmektedir. Öğrenenler, öğretenle etkileşime geçerek ve çeşitli ödevleri bitirerek öğrenmeyi gerçekleştirebilir.
• Web seminerleri öğretenler tarafından yönetilen ve çevrimiçi bir şekilde sunulan canlı ya da kaydedilmiş dersleri temsil etmektedir. Öğrenenler de Web seminerlerinde öğretenlerle etkileşime geçerek öğrenme deneyimi yaşayabilir.
Soru 10
Sosyal medya platformlarında eğitmen öncülüğünde e-öğrenme ile ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğrenme süreci, öğretenin kontrolündedir
B
Öğrenme gerçek zamanlı olarak gerçekleşmektedir
C
Öğrenenler, öğretenler ve diğer öğrenenlerle etkileşime geçmektedir.
D
Öğrenenler farklı öğrenme malzemelerine ve kaynaklarına erişebilmektedir
E
Kendi hızlarında ve zamanlarında öğrenmek isteyen öğrenenler için daha uygundur
Açıklama:
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenme, daha fazla destek ve yönlendirme isteyen öğrenenler için daha uygun bir türdür. Yönlendirilmiş e-öğrenme ise kendi hızlarında ve zamanlarında öğrenmek isteyen öğrenenler için daha makuldür.
Soru 11
Hem çevrimiçi hem de çevrimdışı ortamlarda, yüz yüze ya da uzaktan, elektronik ortamlarda gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uzaktan eğitim
B
e-Öğrenme
C
Sanal öğrenme
D
Açık öğretim
E
Çevrimiçi öğrenme
Açıklama:
e-öğrenme hem çevrimiçi hem de çevrimdışı ortamlarda, yüz yüze ya da uzaktan, elektronik ortamlarda gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerini ifade ederken çevrimiçi öğrenme, tamamen uzaktan ve çevrimiçi ortamlarda gerçekleşen öğrenme etkinliklerine işaret etmektedir.
Soru 12
Yüz yüze eğitim programlarının internet üzerinden sunulmasını ifade eden ----------------, fiziksel olarak farklı mekânlarda bulunan öğrenenlerin, birbirleriyle ve öğretenlerle iletişim-etkileşim kurarak öğrenmelerini sağlayan öğrenme etkinliklerini kapsamaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Uzaktan eğitim
B
Açık öğretim
C
Bilgisayar destekli öğrenme
D
İnternet tabanlı öğretim
E
Web tabanlı öğrenme
Açıklama:
E-ÖĞRENME
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri A seçeneğinde verilen "uzaktan eğitim" doğru olarak tamamlar.
Yüz yüze eğitim programlarının internet üzerinden sunulmasını ifade eden uzaktan eğitim, fiziksel olarak farklı mekânlarda bulunan öğrenenlerin, birbirleriyle ve öğretenlerle iletişim-etkileşim kurarak öğrenmelerini sağlayan öğrenme etkinliklerini kapsamaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri A seçeneğinde verilen "uzaktan eğitim" doğru olarak tamamlar.
Yüz yüze eğitim programlarının internet üzerinden sunulmasını ifade eden uzaktan eğitim, fiziksel olarak farklı mekânlarda bulunan öğrenenlerin, birbirleriyle ve öğretenlerle iletişim-etkileşim kurarak öğrenmelerini sağlayan öğrenme etkinliklerini kapsamaktadır.
Soru 13
E-öğrenme ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
E-öğrenme malzemeleri etkili bir şekilde tasarlandıktan sonra bir kere üretilip süresiz bir şekilde kullanılabilir.
B
Uzaktan ya da sınıf ortamında gerçekleştirilebilen e-öğrenmede, iletişim tamamen isteğe bağlıdır
C
E-öğrenme, geleneksel öğrenme yöntemlerine göre daha esnek ve erişilebilirdir
D
E-öğrenmede, eğitim-öğretimde kullanılan araç ve yöntemler yüz yüze öğrenmeyi desteklemeye yöneliktir
E
E-öğrenme ve geleneksel öğrenme arasındaki temel farklılık, öğrenmenin gerçekleştiği ortamdan kaynaklanır
Açıklama:
E-öğrenme ile ilgili olarak D seçeneğinde verilen ifade yanlıştır.
E-öğrenmede, eğitim ve öğretimde kullanılan araçlar ve yöntemler yüz yüze öğrenmeyi değil, dijital ortamda öğrenmeyi desteklemeye yöneliktir. Örneğin, e-öğrenmede çevrimiçi dersler, videolar, ödevler, sınavlar ve diğer araçlardan yararlanılır. Geleneksel öğrenmede ise eğitim ve öğretimde kullanılan araçlar ve yöntemler, yüz yüze öğrenmeyi desteklemeye yöneliktir.
E-öğrenmede, eğitim ve öğretimde kullanılan araçlar ve yöntemler yüz yüze öğrenmeyi değil, dijital ortamda öğrenmeyi desteklemeye yöneliktir. Örneğin, e-öğrenmede çevrimiçi dersler, videolar, ödevler, sınavlar ve diğer araçlardan yararlanılır. Geleneksel öğrenmede ise eğitim ve öğretimde kullanılan araçlar ve yöntemler, yüz yüze öğrenmeyi desteklemeye yöneliktir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi eşzamanlı e-öğrenmenin kısıtlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Öğreten ve öğrenenlerin aynı ortamda bulunmasının zorluğu
B
Öğrenenlerin ve öğretenlerin teknolojiye erişime ihtiyaç duyması
C
Öğrenenlerin azami ölçüde öz-disiplin becerilerine ihtiyacının olması
D
Öğrenenlerin ve öğretenlerin dijital becerilere ihtiyaç duyması
E
Öğrenenlerin belirli bir zaman ve ortamda bulunması gerekliliği
Açıklama:
E-ÖĞRENME BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ
"Öğrenenlerin azami ölçüde öz-disiplin becerilerine ihtiyacının olması" eşzamanlı e-öğrenmenin kısıtlarından biri değildir. "Öğrenenlerin azami ölçüde öz-disiplin becerilerine ihtiyacının olması" eşzamansız e-öğrenmenin kısıtlarından biridir.
Eşzamanlı e-öğrenmenin kısıtları şunlardır:
• Öğreten ve öğrenenlerin aynı ortamda bulunmasının zorluğu
• Öğrenenlerin ve öğretenlerin teknolojiye erişimine ve dijital becerilere ihtiyaç duyması
• Öğrenenlerin belirli bir zaman ve ortamda bulunması gerekliliği
"Öğrenenlerin azami ölçüde öz-disiplin becerilerine ihtiyacının olması" eşzamanlı e-öğrenmenin kısıtlarından biri değildir. "Öğrenenlerin azami ölçüde öz-disiplin becerilerine ihtiyacının olması" eşzamansız e-öğrenmenin kısıtlarından biridir.
Eşzamanlı e-öğrenmenin kısıtları şunlardır:
• Öğreten ve öğrenenlerin aynı ortamda bulunmasının zorluğu
• Öğrenenlerin ve öğretenlerin teknolojiye erişimine ve dijital becerilere ihtiyaç duyması
• Öğrenenlerin belirli bir zaman ve ortamda bulunması gerekliliği
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi eşzamansız e-öğrenmeye bir örnektir?
Seçenekler
A
X (Twitter) platformunda, bir öğretenin canlı ders düzenlemesi ve öğrenenlerin bu ders esnasında dersle ilgili soru ve yorumlarını öğretene ya da diğer öğrenenlere yöneltmesi
B
Öğrenenler tarafından facebook üzerinden oluşturulan bir tartışma grubunda, diğer öğrenenlerle ödevler hakkında tartışmalar gerçekleştirilmesi
C
LinkedIn platformunda Web seminerleri düzenlenerek kariyer yapmak isteyen öğrenenler için yeni iş alanları hakkında bilgi sağlanması
D
Bir üniversitede, çevrimiçi dersin kaydının ya da bir bilgisayar laboratuvarında kayıtlı bir yazılım eğitiminin verilmesi
E
Bir üniversitede verilen video konferansta, öğrenenlerin aynı anda öğretenlerle ve diğer öğrenenlerle çevrimiçi olarak etkileşime geçebilmesi
Açıklama:
E-ÖĞRENME BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ
"Bir üniversitede, çevrimiçi dersin kaydının ya da bir bilgisayar laboratuvarında kayıtlı bir yazılım eğitiminin verilmesi" eşzamansız e-öğrenmeye bir örnektir. Diğer seçeneklerdeki örnekler eşzamanlı e-öğrenme ile ilgilidir.
Eşzamansız e-öğrenme (asenkron); Web tabanlı dersler, çevrimiçi kurslar, videolar, e-kitaplar ve diğer dijital içeriklerle gerçekleştirilebilir. Bireysel ya da küçük gruplar hâlindeki öğrenenlere aynı öğrenme içeriği farklı zamanlarda yeniden sunulabilirken öğrenenler bireysel tercihlerine bağlı olarak derse katılma imkânına sahiptir. Bir üniversitede verilen çevrimiçi dersin kaydı, bir özel eğitim kurumunda verilen çevrimiçi bir kursun kaydı ya da bir bilgisayar laboratuvarında verilen kayıtlı bir yazılım eğitimi, eşzamansız e-öğrenmeye örnektir.
"Bir üniversitede, çevrimiçi dersin kaydının ya da bir bilgisayar laboratuvarında kayıtlı bir yazılım eğitiminin verilmesi" eşzamansız e-öğrenmeye bir örnektir. Diğer seçeneklerdeki örnekler eşzamanlı e-öğrenme ile ilgilidir.
Eşzamansız e-öğrenme (asenkron); Web tabanlı dersler, çevrimiçi kurslar, videolar, e-kitaplar ve diğer dijital içeriklerle gerçekleştirilebilir. Bireysel ya da küçük gruplar hâlindeki öğrenenlere aynı öğrenme içeriği farklı zamanlarda yeniden sunulabilirken öğrenenler bireysel tercihlerine bağlı olarak derse katılma imkânına sahiptir. Bir üniversitede verilen çevrimiçi dersin kaydı, bir özel eğitim kurumunda verilen çevrimiçi bir kursun kaydı ya da bir bilgisayar laboratuvarında verilen kayıtlı bir yazılım eğitimi, eşzamansız e-öğrenmeye örnektir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarında kendi kendine e-öğrenme türüyle ilgili örneklerden biridir?
Seçenekler
A
LinkedIn Learning, Courseara ve Udemy gibi kitlesel çevrimiçi açık ders platformlarındaki kurslara öğrenenlerin katılım göstermesi
B
Öğrenenlerin, bir öğreten eşliğinde yönetilen ve çevrimiçi olarak öğrenenlere sunulan eğitim videolarını izleyerek dolaylı bir şekilde öğretenle etkileşime geçmesi ve öğrenmeyi gerçekleştirmesi
C
Soru-cevap forumlarında öğrenenlerin öğretenlere ve diğer öğrenenlere sorular sorabilmesi, sorularına cevap alabilmesi ve dersle ilgili geri bildirimlerde bulunabilmesi
D
Öğrenenlerin hem öğretenlerle hem de öğrenenlerle etkileşime geçebilecekleri topluluklar oluşturması ve bu topluluklarda sorular sorması, tartışmalara katılması ve geri bildirimler alması
E
Öğrenenin, öğreteninin instagram’da paylaşmış olduğu kısa ders videolarına kendi belirlediği ve ihtiyaç duyduğu bir zamanda erişerek konu tekrarı gerçekleştirebilmesi
Açıklama:
fff
A seçeneği (LinkedIn Learning, Courseara ve Udemy gibi kitlesel çevrimiçi açık ders platformlarındaki kurslara öğrenenlerin katılım göstermesi), sosyal medya platformlarında kendi kendine öğrenme türüyle ilgili örneklerden biridir. B ve C seçeneklerindeki örnekler, sosyal medya platformlarında yönlendirilmiş e-öğrenme türüyle ilgilidir. D seçeneğindeki örnek, sosyal medya platformlarında eğitmen öncülüğünde e-öğrenme türüyle ilgilidir. E seçeneğindeki örnek ise hibrit esnek öğrenmeye ilişkindir.
Sosyal medya platformlarında kendi kendine öğrenme türüyle ilgili şu örnekler sıralanabilir:
• YouTube, çeşitli hususlarda eğitim videolarının yer aldığı bir platformdur. Öğrenenler ilgi alanlarına
ve öğrenme ihtiyaçlarına dayanarak bu platformdan videolar izlemeyi tercih edebilir.
• Bloglar ve web siteleri de çeşitli hususlarda bilgi ve öğrenme malzemesi sunan platformlardır. Öğrenenler
ihtiyaçları doğrultusunda blogları ve Web sitelerini okumayı seçebilir.
• Sesli formatta geniş yelpazede öğrenme içerikleri sunan podcastler, öğrenenlerin ihtiyaçları doğrultusunda dinlenebilir.
• Öğrenenler ihtiyaçlarına göre dijital kitapları okumayı tercih edebilir.
• LinkedIn Learning, Courseara ve Udemy gibi kitlesel çevrimiçi açık ders platformlarındaki kurslara öğrenenler katılım gösterebilir.
A seçeneği (LinkedIn Learning, Courseara ve Udemy gibi kitlesel çevrimiçi açık ders platformlarındaki kurslara öğrenenlerin katılım göstermesi), sosyal medya platformlarında kendi kendine öğrenme türüyle ilgili örneklerden biridir. B ve C seçeneklerindeki örnekler, sosyal medya platformlarında yönlendirilmiş e-öğrenme türüyle ilgilidir. D seçeneğindeki örnek, sosyal medya platformlarında eğitmen öncülüğünde e-öğrenme türüyle ilgilidir. E seçeneğindeki örnek ise hibrit esnek öğrenmeye ilişkindir.
Sosyal medya platformlarında kendi kendine öğrenme türüyle ilgili şu örnekler sıralanabilir:
• YouTube, çeşitli hususlarda eğitim videolarının yer aldığı bir platformdur. Öğrenenler ilgi alanlarına
ve öğrenme ihtiyaçlarına dayanarak bu platformdan videolar izlemeyi tercih edebilir.
• Bloglar ve web siteleri de çeşitli hususlarda bilgi ve öğrenme malzemesi sunan platformlardır. Öğrenenler
ihtiyaçları doğrultusunda blogları ve Web sitelerini okumayı seçebilir.
• Sesli formatta geniş yelpazede öğrenme içerikleri sunan podcastler, öğrenenlerin ihtiyaçları doğrultusunda dinlenebilir.
• Öğrenenler ihtiyaçlarına göre dijital kitapları okumayı tercih edebilir.
• LinkedIn Learning, Courseara ve Udemy gibi kitlesel çevrimiçi açık ders platformlarındaki kurslara öğrenenler katılım gösterebilir.
Soru 17
Geleneksel yüz yüze eğitimin bir tamamlayıcısı olarak kullanılan e-öğrenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hibrit öğrenme
B
Harmanlanmış e-öğrenme
C
Hibrit esnek öğrenme
D
Bütünleşik e-öğrenme
E
Eğitmen Öncülüğünde e-öğrenme
Açıklama:
E-ÖĞRENME BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ
Geleneksel yüz yüze eğitimin bir tamamlayıcısı olarak kullanılan e-öğrenme türü "harmanlanmış e-öğrenme"dir. Harmanlanmış e-öğrenmede hem çevrimiçi hem de geleneksel öğrenme yöntemi birleştirilir. Böylelikle öğrenenlerin kendi ihtiyaçlarına ve öğrenme tarzlarına göre uyarlanabilen daha esnek ve etkili bir öğrenme deneyimi sunulabilir. Bu türde çevrimiçi öğrenme malzemeleri, etkinlikler ve geleneksel öğrenme yöntemleri harmanlanarak esnek ve öğrenen odaklı bir öğrenme süreci gerçekleşir. Ancak harmanlanmış e-öğrenme, yüz yüze eğitimin bir tamamlayıcısı olarak kullanılır.
Geleneksel yüz yüze eğitimin bir tamamlayıcısı olarak kullanılan e-öğrenme türü "harmanlanmış e-öğrenme"dir. Harmanlanmış e-öğrenmede hem çevrimiçi hem de geleneksel öğrenme yöntemi birleştirilir. Böylelikle öğrenenlerin kendi ihtiyaçlarına ve öğrenme tarzlarına göre uyarlanabilen daha esnek ve etkili bir öğrenme deneyimi sunulabilir. Bu türde çevrimiçi öğrenme malzemeleri, etkinlikler ve geleneksel öğrenme yöntemleri harmanlanarak esnek ve öğrenen odaklı bir öğrenme süreci gerçekleşir. Ancak harmanlanmış e-öğrenme, yüz yüze eğitimin bir tamamlayıcısı olarak kullanılır.
Soru 18
-Öğrenme süreci, öğretenin kontrolündedir.
-Öğrenme gerçek zamanlı olarak gerçekleşir.
-Öğrenenler, öğretenler ve diğer öğrenenlerle
etkileşime geçer.
-Öğrenenler farklı öğrenme malzemelerine ve
kaynaklarına erişebilir.
Yukarıda özellikleri sıralanmış olan e-öğrenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
-Öğrenme gerçek zamanlı olarak gerçekleşir.
-Öğrenenler, öğretenler ve diğer öğrenenlerle
etkileşime geçer.
-Öğrenenler farklı öğrenme malzemelerine ve
kaynaklarına erişebilir.
Yukarıda özellikleri sıralanmış olan e-öğrenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitmen Öncülüğünde e-öğrenme
B
Yönlendirilmiş e-öğrenme
C
Kendi kendine öğrenme
D
Hibrit esnek öğrenme
E
Bütünleşik e-öğrenme
Açıklama:
E-ÖĞRENME BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ
Doğru cevap, A seçeneğinde verilmiş olan "Eğitmen Öncülüğünde e-öğrenme"dir. Eğitmen Öncülüğünde E-Öğrenmede; öğrenme süreci bir öğreten tarafından yönlendirilir ve süreç, öğretenin kontrolündedir. Öğreten, öğrenenlere ders verir, onların sorularını yanıtlar ve ödevlerine geri bildirim sağlar. Böylelikle öğrenenlerin hedeflerine ulaşmalarında, öğrenme sürecini takip etmelerinde ve geri bildirim almalarında yardımcı olunur.
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenmenin özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Öğrenme süreci, öğretenin kontrolündedir.
• Öğrenme gerçek zamanlı olarak gerçekleşmektedir.
• Öğrenenler, öğretenler ve diğer öğrenenlerle
etkileşime geçmektedir.
• Öğrenenler farklı öğrenme malzemelerine ve
kaynaklarına erişebilmektedir.
Doğru cevap, A seçeneğinde verilmiş olan "Eğitmen Öncülüğünde e-öğrenme"dir. Eğitmen Öncülüğünde E-Öğrenmede; öğrenme süreci bir öğreten tarafından yönlendirilir ve süreç, öğretenin kontrolündedir. Öğreten, öğrenenlere ders verir, onların sorularını yanıtlar ve ödevlerine geri bildirim sağlar. Böylelikle öğrenenlerin hedeflerine ulaşmalarında, öğrenme sürecini takip etmelerinde ve geri bildirim almalarında yardımcı olunur.
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenmenin özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
• Öğrenme süreci, öğretenin kontrolündedir.
• Öğrenme gerçek zamanlı olarak gerçekleşmektedir.
• Öğrenenler, öğretenler ve diğer öğrenenlerle
etkileşime geçmektedir.
• Öğrenenler farklı öğrenme malzemelerine ve
kaynaklarına erişebilmektedir.
Soru 19
-------------------- daha fazla destek ve yönlendirme isteyen öğrenenler için daha uygun bir türdür, ------------------ ise kendi hızlarında ve zamanlarında öğrenmek isteyen öğrenenler için daha makuldür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Harmanlanmış e-öğrenme/Yönlendirilmiş e-öğrenme
B
Yönlendirilmiş e-öğrenme/Hibrit öğrenme
C
Hibrit öğrenme/Harmanlanmış e-öğrenme
D
Harmanlanmış e-öğrenme/Eğitmen öncülüğünde e-öğrenme
E
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenme/Yönlendirilmiş e-öğrenme
Açıklama:
E-ÖĞRENME BİÇİMLERİ VE TÜRLERİ
Cümlede boş bırakılan yerleri E seçeneği doğru olarak tamamlar.
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenme, daha fazla destek ve yönlendirme isteyen öğrenenler için daha uygun bir türdür. Yönlendirilmiş e-öğrenme ise kendi hızlarında ve zamanlarında öğrenmek isteyen öğrenenler için daha makuldür.
Cümlede boş bırakılan yerleri E seçeneği doğru olarak tamamlar.
Eğitmen öncülüğünde e-öğrenme, daha fazla destek ve yönlendirme isteyen öğrenenler için daha uygun bir türdür. Yönlendirilmiş e-öğrenme ise kendi hızlarında ve zamanlarında öğrenmek isteyen öğrenenler için daha makuldür.
Soru 20
Öğrenme malzemelerinin paylaşılması, derslerin canlı olarak yayınlanması, öğrenenler arasında etkileşimin sağlanması ve öğrenenlerin kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini oluşturması gibi eğitsel amaçlarla kullanılan sosyal medya platformu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
WhatsApp
B
Instagram
C
YouTube
D
Facebook
E
X(Twitter)
Açıklama:
SOSYAL MEDYADA E-ÖĞRENME
Öğrenme malzemelerinin paylaşılması, derslerin canlı olarak yayınlanması, öğrenenler arasında etkileşimin sağlanması ve öğrenenlerin kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini oluşturması gibi eğitsel amaçlarla kullanılan sosyal medya platformu "instagram"dır.
Instagram, eğitsel amaçlı kullanılabilecek çeşitli araçlar ve özellikler sunar. Bu araçlar ve özellikler, öğrenenlerin öğrenmesini ve birbirleriyle etkileşime geçmesini kolaylaştırabilir. Eğitsel amaçlı olarak Instagram şu biçimlerde kullanılabilir:
• Öğrenme malzemelerinin paylaşılması: Instagram, öğretenler ve öğrenenler için öğrenme malzemelerini paylaşmak amacıyla kullanılabilir. Örneğin, bir öğreten, bir dersle ilgili sunum ya da video paylaşabilir.
• Derslerin canlı olarak yayınlanması: Instagram, öğretenlerin dersleri canlı olarak
yayınlamasına olanak verir. Bu özellik, öğrenenler için derslere katılmanın ve öğretenlerin sorularını anında yanıtlamasının etkili bir yolu olarak görülebilir.
• Öğrenenler arasında etkileşimin sağlanması: Instagram, öğrenenlerin birbirleriyle etkileşim kurmasına ve birbirlerine sorular sormasına olanak tanıyan bir platformdur. Bu nitelik, öğrenenlerin öğrenmelerini desteklemeye ve onları aktif katılımcılar hâline getirmeye olanak verebilir.
• Öğrenenlerin kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini oluşturması: Instagram, öğrenenlerin kendi ilgi alanlarına ve öğrenme ihtiyaçlarına göre öğrenme malzemeleri ve etkinlikleri bulmalarına yardımcı olabilir. Böylelikle öğrenenlerin öğrenmelerini kişiselleştirmelerine ve daha etkili öğrenmelerine imkân tanır.
Öğrenme malzemelerinin paylaşılması, derslerin canlı olarak yayınlanması, öğrenenler arasında etkileşimin sağlanması ve öğrenenlerin kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini oluşturması gibi eğitsel amaçlarla kullanılan sosyal medya platformu "instagram"dır.
Instagram, eğitsel amaçlı kullanılabilecek çeşitli araçlar ve özellikler sunar. Bu araçlar ve özellikler, öğrenenlerin öğrenmesini ve birbirleriyle etkileşime geçmesini kolaylaştırabilir. Eğitsel amaçlı olarak Instagram şu biçimlerde kullanılabilir:
• Öğrenme malzemelerinin paylaşılması: Instagram, öğretenler ve öğrenenler için öğrenme malzemelerini paylaşmak amacıyla kullanılabilir. Örneğin, bir öğreten, bir dersle ilgili sunum ya da video paylaşabilir.
• Derslerin canlı olarak yayınlanması: Instagram, öğretenlerin dersleri canlı olarak
yayınlamasına olanak verir. Bu özellik, öğrenenler için derslere katılmanın ve öğretenlerin sorularını anında yanıtlamasının etkili bir yolu olarak görülebilir.
• Öğrenenler arasında etkileşimin sağlanması: Instagram, öğrenenlerin birbirleriyle etkileşim kurmasına ve birbirlerine sorular sormasına olanak tanıyan bir platformdur. Bu nitelik, öğrenenlerin öğrenmelerini desteklemeye ve onları aktif katılımcılar hâline getirmeye olanak verebilir.
• Öğrenenlerin kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimlerini oluşturması: Instagram, öğrenenlerin kendi ilgi alanlarına ve öğrenme ihtiyaçlarına göre öğrenme malzemeleri ve etkinlikleri bulmalarına yardımcı olabilir. Böylelikle öğrenenlerin öğrenmelerini kişiselleştirmelerine ve daha etkili öğrenmelerine imkân tanır.
Ünite 2
Soru 1
Marka kavramları ve tanımlarına ilişkin doğru eşleşme aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
K-Hukuksal bir koruma veya yasal bir araç olarak “marka”
L-İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”
M-Stratejik bir pazarlama konsepti olarak “marka”
N-Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”
K-Hukuksal bir koruma veya yasal bir araç olarak “marka”
L-İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”
M-Stratejik bir pazarlama konsepti olarak “marka”
N-Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”
- Küresel ticaret akışında hem işletmeler hem de tüketiciler için taklit ürünlerden / hizmetlerden korunma (trademark; tescilli ticari mal işlemi)
- Tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi (markaların sosyal statü göstergesi konumuna gelmesi veya ilgili çevreler için bir adım ötesinde kimlik sistemi anlamı taşıması
Seçenekler
A
K-1, N-2
B
K-2, L-1
C
L-1, M-2
D
M-1, N-2
E
M-2, N-1
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
Marka kavramları ve tanımlarına ilişkin doğru eşleşme A seçeneğinde verilmiştir.
Hukuksal bir koruma veya yasal bir araç olarak “marka”; küresel ticaret akışında hem işletmeler hem de tüketiciler için taklit ürünlerden / hizmetlerden korunma (trademark; tescilli ticari mal işlemi),
Kurumsal bir temsil olarak “marka”; bütünleşik pazarlama iletişimi anlamında kurumların uzun vadeli ve tutarlı ilişkiler geliştirebilmesine yardımcı kurumsallaşma (kurum adı ve kişiliğinin kurumsal ilkeler ve görsel kimlik altında şekillenmesi; standardize olması)
İkonik bir değer olarak “marka”; marka farkındalığının ve çağrışımlarının marka sadakati oluşturabilecek düzeyde sembolik tüketim motivasyonunu ortaya çıkarması (marka ambleminin tek başına satın almaya değer görülmesi veya marka hikayesini; değerlerini özetlemesi)
Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”; tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi (markaların sosyal statü göstergesi konumuna gelmesi veya ilgili çevreler için bir adım ötesinde kimlik sistemi anlamı taşıması)
Stratejik bir pazarlama konsepti olarak “marka”; ürün ve hizmetlerin pazarlanmasını kolaylaştıran iletişim özü ve çerçevesi (çok az şeyle daha fazlasını anlatabilme, öznel talepleri metalaştırarak birleştirme ve işlevsel faydanın yanı sıra psikolojik tatminlere çözüm üretebilme)
Karşılıklı güven mekanizması olarak “marka”; karşılıklı anlaşma veya sigorta işlevi sayesinde temel faydayı edinme ve standart kalite algısını hayata geçirme (vaat ve fayda ekseninin kesişmesi; tüketici talepleri ile marka arz işleyişinin eşleşmesi; tüketici için ürün / hizmet sigortası veya garanti duygusunun inşası), - İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”; örgüt programı ve kültürünün pratiğe dökülmesi ve tüm paydaşlarla çok yönlü / kanallı iletişim yürütme (kontrollü ve kontrolsüz medya üzerinden hem kitlesel medya hem de tüketicilerle birebir iletişime geçebilme)
İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”; örgüt programı ve kültürünün pratiğe dökülmesi ve tüm paydaşlarla çok yönlü / kanallı iletişim yürütme (kontrollü ve kontrolsüz medya üzerinden hem kitlesel medya hem de tüketicilerle birebir iletişime geçebilme
Bir değer sistemi olarak “marka”; örgüt kültürünü temsil eden değerlerin ya da yaşam tarzının psikolojik ve sosyolojik paydaşlıklar oluşturması (tüketici ile marka değerlerinin kuruma yansıması ve birbirleriyle bütünleşmesi)
Marka kavramları ve tanımlarına ilişkin doğru eşleşme A seçeneğinde verilmiştir.
Hukuksal bir koruma veya yasal bir araç olarak “marka”; küresel ticaret akışında hem işletmeler hem de tüketiciler için taklit ürünlerden / hizmetlerden korunma (trademark; tescilli ticari mal işlemi),
Kurumsal bir temsil olarak “marka”; bütünleşik pazarlama iletişimi anlamında kurumların uzun vadeli ve tutarlı ilişkiler geliştirebilmesine yardımcı kurumsallaşma (kurum adı ve kişiliğinin kurumsal ilkeler ve görsel kimlik altında şekillenmesi; standardize olması)
İkonik bir değer olarak “marka”; marka farkındalığının ve çağrışımlarının marka sadakati oluşturabilecek düzeyde sembolik tüketim motivasyonunu ortaya çıkarması (marka ambleminin tek başına satın almaya değer görülmesi veya marka hikayesini; değerlerini özetlemesi)
Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”; tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi (markaların sosyal statü göstergesi konumuna gelmesi veya ilgili çevreler için bir adım ötesinde kimlik sistemi anlamı taşıması)
Stratejik bir pazarlama konsepti olarak “marka”; ürün ve hizmetlerin pazarlanmasını kolaylaştıran iletişim özü ve çerçevesi (çok az şeyle daha fazlasını anlatabilme, öznel talepleri metalaştırarak birleştirme ve işlevsel faydanın yanı sıra psikolojik tatminlere çözüm üretebilme)
Karşılıklı güven mekanizması olarak “marka”; karşılıklı anlaşma veya sigorta işlevi sayesinde temel faydayı edinme ve standart kalite algısını hayata geçirme (vaat ve fayda ekseninin kesişmesi; tüketici talepleri ile marka arz işleyişinin eşleşmesi; tüketici için ürün / hizmet sigortası veya garanti duygusunun inşası), - İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”; örgüt programı ve kültürünün pratiğe dökülmesi ve tüm paydaşlarla çok yönlü / kanallı iletişim yürütme (kontrollü ve kontrolsüz medya üzerinden hem kitlesel medya hem de tüketicilerle birebir iletişime geçebilme)
İşletme ve ilişki yönetimi olarak “marka”; örgüt programı ve kültürünün pratiğe dökülmesi ve tüm paydaşlarla çok yönlü / kanallı iletişim yürütme (kontrollü ve kontrolsüz medya üzerinden hem kitlesel medya hem de tüketicilerle birebir iletişime geçebilme
Bir değer sistemi olarak “marka”; örgüt kültürünü temsil eden değerlerin ya da yaşam tarzının psikolojik ve sosyolojik paydaşlıklar oluşturması (tüketici ile marka değerlerinin kuruma yansıması ve birbirleriyle bütünleşmesi)
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi markaları ürün ve hizmetlerden farklı kılan özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Somut ve fiziksel bileşenlere sahip olması
B
Formu ve özelliklerinin olması
C
Uzun vadeli ve kalıcı olması
D
Tüketici için fiziksel yarar sunması
E
Beynin sol (rasyonel) yanına seslenmesi
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
Uzun vadeli ve kalıcı olması, markaları ürün ve hizmetlerden ayıran özelliklerden biridir.
Ürün ve hizmetler;
-Nesne veya hizmetlerden oluşur.
-Somuttur ve fiziksel bileşenlere sahiptir.
-Fabrikalarda üretilir; dolayısıyla kopyalanabilir.
-Formu ve özellikleri vardır.
-Tüketici için fiziksel yarar sunar.
-Beynin sol (rasyonel) yanına seslenir.
-Kısa vadeli olabilir ve tüketilebilirdir.
Markalar;
-Sembolik ve algısaldır.
-Soyuttur, duygusal sentez içerir.
-Zihinde tesis edilir ve tümüyle kopyalanamaz.
-Kimliği, kişiliği ve imajı vardır.
-Tüketici için psikolojik haz sağlar.
-Beynin sağ (duygusal) yanına seslenir.
-Uzun vadeli ve kalıcıdır.
Uzun vadeli ve kalıcı olması, markaları ürün ve hizmetlerden ayıran özelliklerden biridir.
Ürün ve hizmetler;
-Nesne veya hizmetlerden oluşur.
-Somuttur ve fiziksel bileşenlere sahiptir.
-Fabrikalarda üretilir; dolayısıyla kopyalanabilir.
-Formu ve özellikleri vardır.
-Tüketici için fiziksel yarar sunar.
-Beynin sol (rasyonel) yanına seslenir.
-Kısa vadeli olabilir ve tüketilebilirdir.
Markalar;
-Sembolik ve algısaldır.
-Soyuttur, duygusal sentez içerir.
-Zihinde tesis edilir ve tümüyle kopyalanamaz.
-Kimliği, kişiliği ve imajı vardır.
-Tüketici için psikolojik haz sağlar.
-Beynin sağ (duygusal) yanına seslenir.
-Uzun vadeli ve kalıcıdır.
Soru 3
Mercedes marka otomobillerin, aslan kral metaforu ile sektördeki lider yönüne atıf yapılması, marka gerçekliğinin taşıdığı hangi anlama bir örnektir?
Seçenekler
A
Markanın çağrıştırdığı ve akla getirdiği temel niteliklere
B
Üreticinin sahip çıktığı ana değerleri yansıtmasına
C
Markanın akıllarda oluşturduğu şahsiyet ve karşılığa
D
Markayı tercih eden, kullanan tüketicilerin genel olarak yansıttığı profile
E
Özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesine
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
Mercedes marka otomobillerin aslan kral metaforu ile sektördeki lider yönüne atıf yapılması, markanın akıllarda oluşturduğu şahsiyet ve karşılığa bir örnektir.
Marka olgusu hedef kitle için tutarlı, genel geçer, anlaşılır ve gerçekçi yararlar sunar. Kotler söz konusu fayda setini “anlam düzeyi” şeklinde değerlendirir, markaların ortalama bir kalite algısına hizmet ettiğini belirtir. Bu bağlamda Kotler, marka gerçekliğinin taşıdığı anlamı altı seviyede özetler:
- Özellikler (markanın çağrıştırdığı ve akla getirdiği temel nitelikleri / Örnek: Mercedes; pahalılık, iyi mühendislik, dayanaklılık)
- Yararlar (özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesi / Örnek: Mercedes’in dayanıklılık özelliğinin yıllarca düşünmeden kullanabilecek bir otomobil yararı sunması)
- Değerler (üreticinin sahip çıktığı ana değerleri yansıtması / Örnek: Mercedes’in prestij, güven ve kaliteli üretim ilkelerinin şirket ana politikası olması)
- Kültür (markanın menşe ülke kültürünün parçası ve temsilcisi olma durumu / Mercedes’in Alman tekniği ve tecrübesi vurgusu)
- Kişilik (markanın akıllarda oluşturduğu şahsiyet ve karşılık / Örnek: Mercedes’in ciddi bir patron profilini çağrıştırması ya da -aslan kral- metaforuyla sektördeki lider yönüne atıf yapılması)
- Kullanıcı (markayı tercih eden; kullanan tüketicilerin genel olarak yansıttığı profil / Örnek: Mercedes’in zengin, erkek, orta yaş ve üzeri, statü temelli kullanıcısı olması)
Mercedes marka otomobillerin aslan kral metaforu ile sektördeki lider yönüne atıf yapılması, markanın akıllarda oluşturduğu şahsiyet ve karşılığa bir örnektir.
Marka olgusu hedef kitle için tutarlı, genel geçer, anlaşılır ve gerçekçi yararlar sunar. Kotler söz konusu fayda setini “anlam düzeyi” şeklinde değerlendirir, markaların ortalama bir kalite algısına hizmet ettiğini belirtir. Bu bağlamda Kotler, marka gerçekliğinin taşıdığı anlamı altı seviyede özetler:
- Özellikler (markanın çağrıştırdığı ve akla getirdiği temel nitelikleri / Örnek: Mercedes; pahalılık, iyi mühendislik, dayanaklılık)
- Yararlar (özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesi / Örnek: Mercedes’in dayanıklılık özelliğinin yıllarca düşünmeden kullanabilecek bir otomobil yararı sunması)
- Değerler (üreticinin sahip çıktığı ana değerleri yansıtması / Örnek: Mercedes’in prestij, güven ve kaliteli üretim ilkelerinin şirket ana politikası olması)
- Kültür (markanın menşe ülke kültürünün parçası ve temsilcisi olma durumu / Mercedes’in Alman tekniği ve tecrübesi vurgusu)
- Kişilik (markanın akıllarda oluşturduğu şahsiyet ve karşılık / Örnek: Mercedes’in ciddi bir patron profilini çağrıştırması ya da -aslan kral- metaforuyla sektördeki lider yönüne atıf yapılması)
- Kullanıcı (markayı tercih eden; kullanan tüketicilerin genel olarak yansıttığı profil / Örnek: Mercedes’in zengin, erkek, orta yaş ve üzeri, statü temelli kullanıcısı olması)
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sahipliğe göre markalardan biridir?
Seçenekler
A
Hizmet markası
B
Alelade marka
C
Garanti markası
D
Tescilli marka
E
Topluluk markası
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
"Garanti markası" sahipliğe göre markalardan biridir.
"Garanti markası" sahipliğe göre markalardan biridir.
- Kullanım Amacına Göre Markalar: Ticaret Markası (Üretici veya Dağıtıcı Ticaret Markası), Hizmet Markası
- Sahipliğe Göre Markalar: -Bireysel (Ferdi) Marka, Ortak Marka, Garanti Markası
- Tanındığı Çevreye Göre Markalar: Alelade Marka,Tanınmış Marka
- Tescilin Etkisini Gösterdiği Coğrafi Alana Göre Markalar: Ulusal Marka, Topluluk Markası, Uluslararası Tescilli Marka (Madrid Sis temine Göre)
- Duyusal Algılamaya Göre Markalar (görüntü, ses, koku ve temas gibi duyusal uyanlar üzerine kurulu nöro-pazarlama odaklı yeni nesil markalar)
- Tescilli Olup Olmamasına Göre Markalar: Tescilli Marka, Tescilsiz Marka
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Marka Yönetimi Dönemi'nde yaşanan temel gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Markalara artan talep
B
Alım gücünün artışı
C
Yükselen orta sınıf
D
Yıllık pazarlama planları
E
Pazar araştırmaları
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
“Pazar araştırmaları” Marka Yönetimi Döneminde yaşanan temel gelişmelerden biri değildir, Kitlesel Markalar Dönemindeki gelişmelerden biridir. Markalaşma dönemlerine ilişkin temel gelişmeler şu şekildedir:
Marka Yönetimi Dönemi (1946-1985) refah ve büyüme dönemi, markalara artan talep, alım gücünün artışı, yükselen orta sınıf, marka yöneticisi uygulamaları, yıllık pazarlama planları
Üretici Markalar Dönemi (1860-1914) temel gelişmeleri: Taşımacılık, üretim sürecindeki gelişmeler, paketleme, perakendecilik, ABD Ticari Marka Kanunu, artan sanayileşme ve kentleşme, kitlesel reklam verme
Kitlesel Markalar Dönemi (1915-1929): Üretici markaların artışı ve ulusal sınırlara erişmesi, pazarlama dilinin gelişmesi ve kitleselleşmesi, ticari markalaşma, pazarlama iletişiminin uzmanlaşması, pazar araştırmaları
Zorluklar Dönemi (1930 1945): Büyük bunalım, savaş ve depresyon kuşağı, fiyat hassasiyeti, perakendeci markaları, yanıltan reklamlar, P&G’nin Marka Yöneticisi (Brand Man), “P&G tarzı klasik marka yönetim modeli”
Marka Yönetimi Dönemi (1946-1985): Refah ve büyüme dönemi, markalara artan talep, alım gücünün artışı, yükselen orta sınıf, marka yöneticisi uygulamaları, yıllık pazarlama planları
Modern / (Sadece) Maddi Olmayan Dönem (1985-Günümüz): Maddi varlıkların yanı sıra marka imajına, değerlerine ve algısına odaklanma, modern ve bütünleşik markalama, ilişkisel pazarlama, sosyal pazarlama, tüketici ve kimlik merkezli pazarlama, kişisel yaklaşım, dijitalleşme
“Pazar araştırmaları” Marka Yönetimi Döneminde yaşanan temel gelişmelerden biri değildir, Kitlesel Markalar Dönemindeki gelişmelerden biridir. Markalaşma dönemlerine ilişkin temel gelişmeler şu şekildedir:
Marka Yönetimi Dönemi (1946-1985) refah ve büyüme dönemi, markalara artan talep, alım gücünün artışı, yükselen orta sınıf, marka yöneticisi uygulamaları, yıllık pazarlama planları
Üretici Markalar Dönemi (1860-1914) temel gelişmeleri: Taşımacılık, üretim sürecindeki gelişmeler, paketleme, perakendecilik, ABD Ticari Marka Kanunu, artan sanayileşme ve kentleşme, kitlesel reklam verme
Kitlesel Markalar Dönemi (1915-1929): Üretici markaların artışı ve ulusal sınırlara erişmesi, pazarlama dilinin gelişmesi ve kitleselleşmesi, ticari markalaşma, pazarlama iletişiminin uzmanlaşması, pazar araştırmaları
Zorluklar Dönemi (1930 1945): Büyük bunalım, savaş ve depresyon kuşağı, fiyat hassasiyeti, perakendeci markaları, yanıltan reklamlar, P&G’nin Marka Yöneticisi (Brand Man), “P&G tarzı klasik marka yönetim modeli”
Marka Yönetimi Dönemi (1946-1985): Refah ve büyüme dönemi, markalara artan talep, alım gücünün artışı, yükselen orta sınıf, marka yöneticisi uygulamaları, yıllık pazarlama planları
Modern / (Sadece) Maddi Olmayan Dönem (1985-Günümüz): Maddi varlıkların yanı sıra marka imajına, değerlerine ve algısına odaklanma, modern ve bütünleşik markalama, ilişkisel pazarlama, sosyal pazarlama, tüketici ve kimlik merkezli pazarlama, kişisel yaklaşım, dijitalleşme
Soru 6
Markanın piyasada bilinirlik kazanması ve tanınması şeklinde özetlenebilecek olan -----------------------; marka bileşenlerinin, tüketicinin veya potansiyel alıcının zihninde oluşturduğu etkidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Marka Farkındalığı
B
Marka Kimliği
C
Marka İmajı
D
Marka Denkliği
E
Marka İletişimi
Açıklama:
MARKA SÖZLÜĞÜ VE MARKA YÖNETİMİ
Cümlede boş bırakılan yeri A seçeneği doğru olarak tamamlar. Markanın piyasada bilinirlik kazanması ve tanınması şeklinde özetlenebilecek olan marka farkındalığı, marka bileşenlerinin tüketicinin veya potansiyel alıcının zihninde oluşturduğu etkidir. Bu etki; satın almaya yönelik algıları, tutumları, niyetleri ve davranışları kapsayabilir.
Cümlede boş bırakılan yeri A seçeneği doğru olarak tamamlar. Markanın piyasada bilinirlik kazanması ve tanınması şeklinde özetlenebilecek olan marka farkındalığı, marka bileşenlerinin tüketicinin veya potansiyel alıcının zihninde oluşturduğu etkidir. Bu etki; satın almaya yönelik algıları, tutumları, niyetleri ve davranışları kapsayabilir.
Soru 7
Artırılmış ve sanal gerçeklik araçlarıyla dahil olunan, çevrimiçi ve entegre üç boyutlu sanal ortamlara karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçerik paylaşım ağları
B
İşbirlikçi ağlar
C
Karma gerçeklik
D
Metaverse
E
Online platform
Açıklama:
ÖRNEKLER ÇERÇEVESİNDE SOSYAL MEDYADA MARKA YÖNETİMİ
Artırılmış ve sanal gerçeklik araçlarıyla dahil olunan, çevrimiçi ve entegre üç boyutlu sanal ortamlara karşılık gelen kavram "metaverse"dir.
Facebook’un “Meta” adını alması ve yatırımlarını metaverse teknolojisi ve konsepti temelinde yapılandırmasıyla yüzeye çıkan
“metaverse”, meta, öte veya sanal evren şeklinde Türkçeleştirilir. Metaverse kısaca, artırılmış ve sanal gerçeklik araçlarıyla
dahil olunan, çevrimiçi ve entegre 3 boyutlu sanal ortamlara karşılık gelir.
Artırılmış ve sanal gerçeklik araçlarıyla dahil olunan, çevrimiçi ve entegre üç boyutlu sanal ortamlara karşılık gelen kavram "metaverse"dir.
Facebook’un “Meta” adını alması ve yatırımlarını metaverse teknolojisi ve konsepti temelinde yapılandırmasıyla yüzeye çıkan
“metaverse”, meta, öte veya sanal evren şeklinde Türkçeleştirilir. Metaverse kısaca, artırılmış ve sanal gerçeklik araçlarıyla
dahil olunan, çevrimiçi ve entegre 3 boyutlu sanal ortamlara karşılık gelir.
Soru 8
Kullanıcının veya tüketicinin, iletişime geçilen ilk kanaldan/araçtan, farklı bir kanala/araca yönlendirilmesi durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Multimedya
B
Kontrollü medya
C
Cross medya
D
Kontrolsüz medya
E
Zengin medya
Açıklama:
ÖRNEKLER ÇERÇEVESİNDE SOSYAL MEDYADA MARKA YÖNETİMİ
Kullanıcının veya tüketicinin, iletişime geçilen ilk kanaldan / araçtan farklı bir kanala / araca yönlendirilmesi durumuna verilen ad “cross medya”dır. “Cross medya (çapraz medya)”, kullanıcının veya tüketicinin iletişime geçilen ilk kanaldan / araçtan farklı bir kanala / araca yönlendirilmesi durumudur. Örnek: QR kod veya gazete ile başlayan bir kampanyanın tüketiciyi fiziksel mağazaya veya farklı sosyal medya platformlarına yönlendirmesi gibi.
Kullanıcının veya tüketicinin, iletişime geçilen ilk kanaldan / araçtan farklı bir kanala / araca yönlendirilmesi durumuna verilen ad “cross medya”dır. “Cross medya (çapraz medya)”, kullanıcının veya tüketicinin iletişime geçilen ilk kanaldan / araçtan farklı bir kanala / araca yönlendirilmesi durumudur. Örnek: QR kod veya gazete ile başlayan bir kampanyanın tüketiciyi fiziksel mağazaya veya farklı sosyal medya platformlarına yönlendirmesi gibi.
Soru 9
Bir bankanın metaverse ortamında şube açması, etkinlik düzenlemesi ya da bir giyim markasının meta evrene özel mağaza tasarlaması, hangi tür sosyal medya kullanımına örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Yorum/değerlendirme ağları
B
Sanal sosyal dünyalar
C
İşbirlikli ağlar
D
Sosyal ağlar
E
İçerik paylaşım ağları
Açıklama:
ÖRNEKLER ÇERÇEVESİNDE SOSYAL MEDYADA MARKA YÖNETİMİ
Bir bankanın metaverse ortamında şube açması, etkinlik düzenlemesi ya da bir giyim markasının meta evrene özel mağaza tasarlaması “sanal sosyal dünyalar” kullanımına örnek teşkil eder.
Sanal sosyal dünyalar: Metaverse kavramının öne çıkmasıyla birlikte daha da popülerleşen bu tür, sosyalleşme odaklı sanal dünyalar için kullanılan bir tanımlamadır. Gerçek hayatı simüle eden ya da tamamlayan sanal sosyal dünyalar, yine avatarlarla dahil olunan, gerçek dünya eylemlerinin farklı fiziki şartlarda gerçekleşmesine olanak sağlayan yapılardır. Popüler örnekleri arasında SecondLife, Roblox, Horizon Worlds gibi sosyal dünyalar bulunmaktadır. Metaverse ortamında şube açan veya etkinlik düzenleyen markalar bu tür sosyal medya kullanımına örnek oluşturur ve öncü veya inovatif (yenilikçi) marka algılarını pekiştirebilir. Örnek: Halk Bankasının metaverse şubesi açması, Gucci markasının meta evrene özel mağaza tasarlaması, Akbank’ın metaverse yatırımları bildirimi veya İş Bankasının küresel oyun platformu Roblox’a reklam vermesi gibi.
Bir bankanın metaverse ortamında şube açması, etkinlik düzenlemesi ya da bir giyim markasının meta evrene özel mağaza tasarlaması “sanal sosyal dünyalar” kullanımına örnek teşkil eder.
Sanal sosyal dünyalar: Metaverse kavramının öne çıkmasıyla birlikte daha da popülerleşen bu tür, sosyalleşme odaklı sanal dünyalar için kullanılan bir tanımlamadır. Gerçek hayatı simüle eden ya da tamamlayan sanal sosyal dünyalar, yine avatarlarla dahil olunan, gerçek dünya eylemlerinin farklı fiziki şartlarda gerçekleşmesine olanak sağlayan yapılardır. Popüler örnekleri arasında SecondLife, Roblox, Horizon Worlds gibi sosyal dünyalar bulunmaktadır. Metaverse ortamında şube açan veya etkinlik düzenleyen markalar bu tür sosyal medya kullanımına örnek oluşturur ve öncü veya inovatif (yenilikçi) marka algılarını pekiştirebilir. Örnek: Halk Bankasının metaverse şubesi açması, Gucci markasının meta evrene özel mağaza tasarlaması, Akbank’ın metaverse yatırımları bildirimi veya İş Bankasının küresel oyun platformu Roblox’a reklam vermesi gibi.
Soru 10
Etkileyen/fenomen pazarlaması, kullanıcı tarafından oluşturulan içerik ve kısa biçimli video odaklı seyahat, güzellik, moda ve sağlık / egzersiz ile ilgili markalar kullanabileceği sosyal medya platformu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Twitch
B
YouTube
C
Reddit
D
Instagram
E
TikTok
Açıklama:
ÖRNEKLER ÇERÇEVESİNDE SOSYAL MEDYADA MARKA YÖNETİMİ
Instagram: Etkileyen/fenomen pazarlaması (influencer marketing), kullanıcı tarafından
oluşturulan içerik (UGC) ve kısa biçimli video odaklı seyahat, güzellik, moda ve
sağlık / egzersiz ile ilgili markalarpinterest"tir.
Twitch; oyun endüstrisi ve/veya oyuncularla ilgili markalarda,
Reddit; kripto para birimi, oyun, spor, düğün, sağlık / egzersiz, yiyecek ve içecek ile sinema ve TV alanında,
TikTok; giyim ve aksesuarlar, güzellik ve kişisel bakım, seyahat, yiyecek ve içecek ve finansal hizmetlerde,
YouTube; teknoloji, oyun, yiyecek, içecek, güzellik ve moda sektörleri başta olmak üzere değerlendirme videolarına ve etkileyen pazarlamasına uygun sektörlerde ve markalarda kullanılabilir.
Instagram: Etkileyen/fenomen pazarlaması (influencer marketing), kullanıcı tarafından
oluşturulan içerik (UGC) ve kısa biçimli video odaklı seyahat, güzellik, moda ve
sağlık / egzersiz ile ilgili markalarpinterest"tir.
Twitch; oyun endüstrisi ve/veya oyuncularla ilgili markalarda,
Reddit; kripto para birimi, oyun, spor, düğün, sağlık / egzersiz, yiyecek ve içecek ile sinema ve TV alanında,
TikTok; giyim ve aksesuarlar, güzellik ve kişisel bakım, seyahat, yiyecek ve içecek ve finansal hizmetlerde,
YouTube; teknoloji, oyun, yiyecek, içecek, güzellik ve moda sektörleri başta olmak üzere değerlendirme videolarına ve etkileyen pazarlamasına uygun sektörlerde ve markalarda kullanılabilir.
Soru 11
Tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi özelliği marka ile ilgili hangi anahtar ifadeyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Toplumsal bir sözleşme olarak marka
B
Bir değer sistemi olarak marka
C
Karşılıklı güven mekanizması olarak marka
D
Kurumsal bir temsil olarak marka
E
Hukuksal bir koruma veya yasal bir araç olarak marka
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”; tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi (markaların sosyal statü göstergesi konumuna gelmesi veya ilgili çevreler için bir adım ötesinde kimlik sistemi anlamı taşıması) dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Toplumsal bir sözleşme olarak “marka”; tüm paydaşların stratejik anlamlandırmada benzer anlamlar ve çıkarlar altında birleşebilmesi (markaların sosyal statü göstergesi konumuna gelmesi veya ilgili çevreler için bir adım ötesinde kimlik sistemi anlamı taşıması) dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerin hangisinde marka kavramı "bir değer sistemi" olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Örgüt programı ve kültürünün pratiğe dökülmesi ve tüm paydaşlarla çok yönlü / kanallı iletişim yürütme
B
Bütünleşik pazarlama iletişimi anlamında kurumların uzun vadeli ve tutarlı ilişkiler geliştirebilmesine yardımcı kurumsallaşma
C
Karşılıklı anlaşma veya sigorta işlevi sayesinde temel faydayı edinme ve standart kalite algısını hayata geçirme
D
Küresel ticaret akışında hem işletmeler hem de tüketiciler için taklit ürünlerden / hizmetlerden korunma
E
Örgüt kültürünü temsil eden değerlerin ya da yaşam tarzının psikolojik ve sosyolojik paydaşlıklar oluşturması
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Doğru cevap E seçeneğidir. Bir değer sistemi olarak “marka”; örgüt kültürünü temsil eden değerlerin ya da yaşam tarzının psikolojik ve sosyolojik paydaşlıklar oluşturması (tüketici ile marka değerlerinin kuruma yansıması ve birbirleriyle bütünleşmesi) olarak tanımlanır.
Doğru cevap E seçeneğidir. Bir değer sistemi olarak “marka”; örgüt kültürünü temsil eden değerlerin ya da yaşam tarzının psikolojik ve sosyolojik paydaşlıklar oluşturması (tüketici ile marka değerlerinin kuruma yansıması ve birbirleriyle bütünleşmesi) olarak tanımlanır.
Soru 13
Aşağıdaki marka türlerinden hangisine göre markalar ticaret ve hizmet markası olarak sınıflandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Sahipliğe göre markalar
B
Tanındığı çevreye göre markalar
C
Kullanım amacına göre markalar
D
Tescilin etkisini gösterdiği coğrafi alana göre markalar
E
Duyusal algılamaya göre markalar
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Kullanım Amacına Göre Markalar
a. Ticaret Markası (Üretici veya Dağıtıcı Ticaret Markası)
b. Hizmet Markası olarak sınıflanır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Kullanım Amacına Göre Markalar
a. Ticaret Markası (Üretici veya Dağıtıcı Ticaret Markası)
b. Hizmet Markası olarak sınıflanır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 14
Kotler’in; “özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesi” tanımlaması, marka gerçekliğinin taşıdığı anlamlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Değerler
B
Yararlar
C
Kültür
D
Kişilik
E
Kullanıcı
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Kotler, marka gerçekliğinin taşıdığı anlamı altı seviyede özetlemektedir: Özellikler, yararlar, değerler, kültür, kişilik ve kullanıcı.
Yararlar: Özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesi / Örnek: Mercedes’in dayanıklılık özelliğinin yıllarca düşünmeden kullanabilecek bir otomobil yararı sunması. Doğru cevap B seçeneğidir.
Kotler, marka gerçekliğinin taşıdığı anlamı altı seviyede özetlemektedir: Özellikler, yararlar, değerler, kültür, kişilik ve kullanıcı.
Yararlar: Özelliklerin tüketici için vaatten çıkıp fonksiyonel faydaya dönüşmesi / Örnek: Mercedes’in dayanıklılık özelliğinin yıllarca düşünmeden kullanabilecek bir otomobil yararı sunması. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 15
“Şirketlerin markalarını yapılandırması anlamında önem taşır, ana ve alt markaların organizasyonel yapısı ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi ile ilgilidir. Bir şirket altında yer alan ana ve alt markaların ve bu markaların rolleri arasındaki tüm olası ilişkilerin organize edilmesini ifade eden yapıdır. Marka yönetiminin sistematik şekilde icra edilmesine işaret eden bu yapı, marka yatırımlarının ve organizasyon yapısının şekillenmesine işaret etmektedir.”
Yukarıdaki açıklama, marka ile ilgili temel kavramlardan hangisine ait bir açıklamadır?
Yukarıdaki açıklama, marka ile ilgili temel kavramlardan hangisine ait bir açıklamadır?
Seçenekler
A
Marka yapılandırma
B
Marka genişletme
C
Marka farkındalığı
D
Marka mimarisi
E
Marka çağrışımları
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Marka Mimarisi: Şirketlerin markalarını yapılandırması anlamında önem taşıyan “marka mimarisi”, ana ve alt markaların organizasyonel yapısı ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi ile ilgilidir. Marka mimarisi, bir şirket altında yer alan ana ve alt markaların ve bu markaların rolleri arasındaki tüm olası ilişkilerin organize edilmesini ifade eden yapıdır. Marka yönetiminin sistematik şekilde icra edilmesine işaret eden bu mimari yapı, marka yatırımlarının ve organizasyon yapısının şekillenmesine işaret etmektedir. Marka mimarisi temel düzeyde beş modelle uygulamaya dönüştürülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Marka Mimarisi: Şirketlerin markalarını yapılandırması anlamında önem taşıyan “marka mimarisi”, ana ve alt markaların organizasyonel yapısı ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi ile ilgilidir. Marka mimarisi, bir şirket altında yer alan ana ve alt markaların ve bu markaların rolleri arasındaki tüm olası ilişkilerin organize edilmesini ifade eden yapıdır. Marka yönetiminin sistematik şekilde icra edilmesine işaret eden bu mimari yapı, marka yatırımlarının ve organizasyon yapısının şekillenmesine işaret etmektedir. Marka mimarisi temel düzeyde beş modelle uygulamaya dönüştürülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 16
Bir markanın oluşturulmasından veya yapılandırılmasından güncellenmesine; marka adının ürünlere/ hizmetlere taşınmasından, alt marka satın alımlarına kadar marka ile ilgili tüm kararları kapsayan süreç, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marka yönetimi
B
Marka iletişimi
C
Marka denkliği
D
Marka kişiliği
E
Marka imajı
Açıklama:
Marka Sözlüğü ve Marka Yönetimi
Marka Yönetimi: Bir markanın oluşturulmasından veya yapılandırılmasından, güncellenmesine; marka adının ürünlere/ hizmetlere taşınmasından, alt marka satın alımlarına kadar marka ile ilgili tüm kararlar “marka yönetimi” kapsamındadır. Dolayısıyla marka ile ilgili tüm planlama ve yürütme süreçleri marka yönetiminin parçasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Marka Yönetimi: Bir markanın oluşturulmasından veya yapılandırılmasından, güncellenmesine; marka adının ürünlere/ hizmetlere taşınmasından, alt marka satın alımlarına kadar marka ile ilgili tüm kararlar “marka yönetimi” kapsamındadır. Dolayısıyla marka ile ilgili tüm planlama ve yürütme süreçleri marka yönetiminin parçasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Kullanıcıların ortaklaşa içerik üretip düzenlediği, imleme/etiketleme ağlarını da içeren sosyal medya platformları, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mash-up siteler / uygulamalar
B
Yorum/değerlendirme ağları
C
Sanal sosyal dünyalar
D
İşbirlikli veya işbirlikçi ağlar
E
İçerik paylaşım ağları veya içerik toplulukları
Açıklama:
Örnekler Çerçevesinde Sosyal Medyada Marka Yönetimi
İşbirlikli veya işbirlikçi ağlar: Pinterest, Delicious, Digg gibi imleme / etiketleme ağlarını da içeren işbirlikçi ağlar, kullanıcıların ortaklaşa içerik üretip düzenlediği platformlardır. En popüler örneğini Wikipedia oluşturmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
İşbirlikli veya işbirlikçi ağlar: Pinterest, Delicious, Digg gibi imleme / etiketleme ağlarını da içeren işbirlikçi ağlar, kullanıcıların ortaklaşa içerik üretip düzenlediği platformlardır. En popüler örneğini Wikipedia oluşturmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 18
Ses temelli ve dizi şeklinde devam eden medya paylaşım platformları olan podcast platformlarının medya kullanım biçimleriyle ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Markalaşmış restoranların veya otellerin ilgili değerlendirme sitelerine reklam vermesi
B
Markaların kendi resmî hesapları üzerinden anlık mesajlaşma, bildirimde bulunarak “flash-mob etkinlikler / gösteriler düzenlemesi
C
Markaların, kurumsal akışlarını (yıllık faaliyet raporu, bülten gibi) bu tür ağlar üzerinden paylaşabilmesi
D
Markaların imleme işleyişini tematik/özel üretim ürünlerini etiketlemek için kullanması
E
Öne çıkan fenomenlerle ortak yayınlar yapılması
Açıklama:
Örnekler Çerçevesinde Sosyal Medyada Marka Yönetimi
Markalaşmış restoranların veya otellerin ilgili değerlendirme sitelerine reklam vermesi yorum/değerlendirme ağları,
Markaların kendi resmî hesapları üzerinden anlık mesajlaşma, bildirimde bulunarak “flash-mob etkinlikler / gösteriler düzenlemesi mikrobloglar,
Markaların, kurumsal akışlarını (yıllık faaliyet raporu, bülten gibi) bu tür ağlar üzerinden paylaşabilmesi sosyal ağlar,
Markaların imleme işleyişini tematik/özel üretim ürünlerini etiketlemek için kullanması ise işbirlikli veya işbirlikçi ağların
Öne çıkan fenomenlerle ortak yayınlar yapılması, podcastlerin medya kullanım biçimleriyle ilgili ilgilidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Markalaşmış restoranların veya otellerin ilgili değerlendirme sitelerine reklam vermesi yorum/değerlendirme ağları,
Markaların kendi resmî hesapları üzerinden anlık mesajlaşma, bildirimde bulunarak “flash-mob etkinlikler / gösteriler düzenlemesi mikrobloglar,
Markaların, kurumsal akışlarını (yıllık faaliyet raporu, bülten gibi) bu tür ağlar üzerinden paylaşabilmesi sosyal ağlar,
Markaların imleme işleyişini tematik/özel üretim ürünlerini etiketlemek için kullanması ise işbirlikli veya işbirlikçi ağların
Öne çıkan fenomenlerle ortak yayınlar yapılması, podcastlerin medya kullanım biçimleriyle ilgili ilgilidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 19
Oyun endüstrisi ve/veya oyuncularla ilgili markalara önerilen sosyal medya platformu, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
LinkedIn
B
Twitch
C
Instagram
D
Pinterest
E
Reddit
Açıklama:
Örnekler Çerçevesinde Sosyal Medyada Marka Yönetimi
Oyun endüstrisi ve/veya oyuncularla ilgili markalar için önerilen sosyal medya platformu Twitch’dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Oyun endüstrisi ve/veya oyuncularla ilgili markalar için önerilen sosyal medya platformu Twitch’dir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 20
Yenilikçi ve hedef kitle odaklı kişiselleştirilmiş erişim içerik pazarlaması, sosyal medya, video içerikler, bloglar ve SEO gibi dijital pazarlama yöntemleri) stratejilerine odaklanan pazarlama yaklaşımı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geleneksel pazarlama
B
Outbound pazarlama
C
Inbound pazarlama
D
Marka pazarlama
E
Dijital pazarlama
Açıklama:
Örnekler Çerçevesinde Sosyal Medyada Marka Yönetimi
“Inbound (gelen) pazarlama”, yenilikçi ve hedef kitle odaklı kişiselleştirilmiş erişim (içerik pazarlaması, sosyal medya, video içerikler, bloglar ve SEO gibi dijital pazarlama yöntemleri) stratejilerine odaklanan pazarlama yaklaşımıdır. Sosyal medyadaki içerik yönetim çabaları “inbound” pazarlama başlığı altında ele alınabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
“Inbound (gelen) pazarlama”, yenilikçi ve hedef kitle odaklı kişiselleştirilmiş erişim (içerik pazarlaması, sosyal medya, video içerikler, bloglar ve SEO gibi dijital pazarlama yöntemleri) stratejilerine odaklanan pazarlama yaklaşımıdır. Sosyal medyadaki içerik yönetim çabaları “inbound” pazarlama başlığı altında ele alınabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Ünite 3
Soru 1
Sosyal medya aşağıdaki web dönemlerinin hangisinde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Web 1.0
B
Web 2.0
C
Web 3.0
D
Web 4.0
E
Web 5.0
Açıklama:
Sosyal medya Web 2.0 teknolojisinin ideolojik ve teknolojik temelleri üzerine kurulu internet bazlı uygulamalar grubudur. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 2
Sosyal medyada pazarlamaya ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geleneksel anlamda bilinen pazarlama ile sosyal medyada gerçekleştirilen pazarlama faaliyeti arasında temelde bir farklılık yoktur
B
Kavramsal olarak pazarlama platformdan platforma değişen bir faaliyetler dizisi değildir
C
Markalar açısından değerlendirildiğinde sosyal medya, hedef tüketicilere ulaşılabilen etkili bir mecra değildir
D
Markalar açısından sosyal medya etkileşim seviyesi yüksek bir iletişim kanalı ve müşterilerle bir temas noktası olarak değerlendirilebilir
E
Geleneksel mecralardaki pazarlama iletişimi günümüzde ağırlıklı olarak sosyal medya platformları üzerinden yürütülmektedir
Açıklama:
Markalar açısından değerlendirildiğinde sosyal medya, hedef tüketicilere ulaşılabilen etkili bir mecra olarak düşünülebilir.
Soru 3
Web 2.0 kavramı hangi yıldan itibaren kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1999
C
2000
D
2004
E
2007
Açıklama:
Web 2.0 kavramı 2004 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır ve O'Reilly tarafından kullanımı önerilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.
Soru 4
Sosyal medya platformları üzerinde kullanıcıların diğer kullanıcıların erişilebilir olup olmadıklarını ne ölçüde bildiklerini ifade eden sosyal medya kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulunuş
B
Paylaşım
C
İlişkiler
D
İtibar
E
Kimlik
Açıklama:
"Bulunuş" sosyal medya platformları üzerinde kullanıcıların diğer kullanıcıların erişilebilir olup olmadıklarını ne ölçüde bildiklerini ifade etmektedir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.
Soru 5
Aşağıdaki sosyal medya yapı taşlarından hangisi LinkedIn platformunda ön plana çıkar?
Seçenekler
A
Gruplar
B
Kimlik
C
İlişkiler
D
Sohbet
E
Paylaşım
Açıklama:
Kimlik yapı taşı LinkedIn platformunda öne çıkar. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın geleneksel medyadan farklılaştığı noktalardan biridir?
Seçenekler
A
Kullanım kolaylığı
B
İletişimin yönü ve hedef kitlenin rolü
C
Kullanıcı içeriği
D
Fizikselden dijitale geçiş
E
Platformlar arası bağlantı
Açıklama:
Sosyal medya İletişimin yönü ve hedef kitlenin rolü açısından geleneksel medyadan farklılaşır. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyada yürütülecek olan pazarlama faaliyetlerinin değerlendirme süreci boyunca toplanması ve sayısal olarak ifade edilmesi süreci ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Raporlama
B
Veri toplama ve analiz
C
Metriklerin tanımlanması
D
Temel performans göstergelerinin tanımlanması
E
Değerlendirme amaçlarının belirlenmesi
Açıklama:
Metriklerin tanımlanması sosyal medyada yürütülecek olan pazarlama faaliyetlerinin değerlendirme süreci boyunca toplanması ve sayısal olarak ifade edilmesi süreci ile ilgilidir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bir markanın, ürünün, hizmetin ya da kampanyanın sosyal medya ortamında geçen konuşmalar içerisindeki rakip marka, ürün, hizmet ya da kampanyalara kıyasla toplam yaygınlığını, görünürlüğünü ve yoğunluğunu ifade eder?
Seçenekler
A
Segmentasyon
B
Ses Payı
C
Davranış Analizi
D
Duygu Analizi
E
Kümeleme Analizi
Açıklama:
Ses payı; bir markanın, ürünün, hizmetin ya da kampanyanın sosyal medya ortamında geçen konuşmalar içerisindeki rakip marka, ürün, hizmet ya da kampanyalara kıyasla toplam yaygınlığını, görünürlüğünü ve yoğunluğunu ifade eder.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya kullanıcılarının kaygılarını anlayabilmek için yapılan bir analizdir?
Seçenekler
A
Duygu Analizi
B
Segmentasyon
C
Davranış Analizi
D
Kümeleme Analizi
E
Ses Payı
Açıklama:
Sosyal medya kullanıcılarının kaygılarını anlayabilmek için yapılan analiz davranış analizidir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi dijital kanallar üzerinde bir reklam kampanyası için harcanan toplam tutarın, ilgili reklam linklerine yapılan toplam tıklamalara olan oranı üzerinden hesaplanmasına karşılık gelir?
Seçenekler
A
Tıklama Oranı
B
Etkileşim Oranı
C
Dönüşüm Oranı
D
Tıklama Başı maliyet
E
Bir Gösterim Başına maliyet
Açıklama:
Tıklama başı maliyet, dijital kanallar üzerinde bir reklam kampanyası için harcanan toplam tutarın, ilgili reklam linklerine yapılan toplam tıklamalara oranı üzerinden hesaplanmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyayla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sosyal medya yaklaşık 10 senedir hayatımızda yer almaktadır.
B
Sosyal medya özgürlükçü ve demokratik bir ortam sunmuştur.
C
Sosyal medya geleneksel bir pazarlama ortamı sunmuştur.
D
Sosyal medya taraflar arasında etkileşimi mümkün kılmaz.
E
Sosyal medya dijital olarak birbirine bağlanmış bir çevre yaratmaz.
Açıklama:
Bugün bilinen anlamıyla sosyal medya, yaklaşık 20 yıldır hayatımızda yer almaktadır. İçerisinde birçok paydaş barındıran bu devasa sosyal medya ekosistemi bugüne dek görülmemiş bir pazarlama ortamı sunmuştur. Bir başka tanımlamaya göre ise sosyal medya taraflar arasında etkileşimi mümkün kılan, dijital olarak birbirine bağlanmış bir çevre içerisinde farklı karmaşık davranışları, etkileşimleri ve değişimleri içeren teknoloji merkezli bir ekosistemdir.
Soru 12
Web teknolojisi ve sosyal medya ile ilgili aşağıdakilerden ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Web 2.0 ve sosyal medya kavramları birbirlerinin yerlerine kullanılmaktadır
B
İnternetin ilk döneminde site sahibi ve kullanıcıları arasındaki iletişim tek yönlüydü
C
İnternetin ilk dönemi Web 1.0 dönemi olarak tanımlanmaktadır
D
Web 1.0 döneminden sonra Web 2.0 dönemine geçilmiştir
E
Web 2.0 ile birlikte kullanıcılar sadece içeriğin tüketicisi haline gelmiştir
Açıklama:
Nitekim Web 2.0’ın ortaya çıkması ve sosyal medya uygulamalarının yaygınlaşması ile birlikte tüketiciler sosyal medya platformları üzerindeki içeriğin hem tüketicisi hem de üreticisi hâline gelmiştir.
Soru 13
Tüketicilerin internet ortamında pasif konumdan çıkarak aktif bir konuma geçmesi Alvin Toffler tarafından aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklamıştır?
Seçenekler
A
Temel tüketici
B
Geleneksel tüketici
C
Dijital tüketici
D
Sosyal tüketici
E
Üreten tüketici
Açıklama:
Tüketiciler internet ortamında pasif konumdan çıkarak aktif bir konuma yükselmiş ve Alvin Toffler’ın (1980) da kavramsallaştırmasına uygun bir şekilde üreten tüketici (üre-tüketici) olarak tanımlanmaya başlamıştır. Bu durum geçmişte kullanılan Web 1.0 tabanlı internet uygulamaları ile Web 2.0 tabanlı sosyal medya uygulamaları arasındaki çok temel bir farkı ortaya koymaktadır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın yapı taşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik
B
Sohbet
C
Paylaşım
D
Sıklık
E
İlişkiler
Açıklama:
Sosyal medyanın genel olarak tanımlanmış fonksiyonel yapı taşları bulunmaktadır. Bu yapı taşları sosyal medya platformlarının kullanıcılarına sunmuş olduğu temel özellikler ve ilgili platformların temel karakteristikleri olarak ifade edilebilir. Bu yapı taşları kimlik, sohbet, paylaşım, bulunuş, ilişkiler, itibar ve gruplar olarak tanımlanmıştır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın geleneksel medyadan farklılaştığı yönlerden biri değildir?
Seçenekler
A
zaman ve mekandan bağımsızlık
B
etkileşim
C
kullanım karmaşıklığı
D
ölçülebilirlik
E
platformlar arası bağlantı
Açıklama:
Kullanım kolaylığı: Üyelik sistemiyle çalışan sosyal medya platformlarına katılmak ve bu platformların özelliklerini kullanmak (Örn. tweet atmak, fotoğraf/hikâye paylaşmak, paylaşımları beğenmek vb.) çok zorlayıcı işlemler gerektirmemektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin sosyal medyayı pazarlama için kullanma amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
satışları artırmak
B
pazarlama maliyetlerini düşürmek
C
marka imajını güçlendirmek
D
etkileşimi azaltmak
E
müşterilerle ilişki geliştirmek
Açıklama:
İşletmelerin sosyal medya platformlarını farklı pazarlama amaçları doğrultusunda kullandıkları söylenebilir. Bu amaçlar; satışları artırmak, marka farkındalığı oluşturmak, marka imajını güçlendirmek, çevrimiçi platformlardaki kullanıcı trafiğini artırmak, pazarlama maliyetlerini düşürmek, kullanıcıların içerik paylaşımını teşvik ederek onlarla etkileşimi artırmak ve müşterilerin paylaşımlarını analiz ederek onların işletme hakkındaki tutumlarıyla ilgili bilgiler edinmek ile onlarla ilişkiler geliştirmek olarak belirtilmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya etkileşimine girmez?
Seçenekler
A
takip etme
B
cevap verme
C
beğenme
D
takipten çıkma
E
tweet atma
Açıklama:
Sosyal medya etkileşimi, “tüketicilerin takip etme, cevap verme, tweet atma, paylaşma, beğenme, katılma vb. davranışlarla sosyal medya platformları üzerinde markalarla proaktif bir yaklaşımla etkileşime girmesi” olarak tanımlanabilir.
Soru 18
Markaların kendileri, rakipleri ve bağlı bulundukları sektör hakkındaki çevrimiçi konuşmaları takip etme, dinleme, analiz etme ve anlama süreci ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
sosyal medya görünürlüğü
B
sosyal dinleme
C
sosyal medya çevikliği
D
sosyal medya bağımlılığı
E
sosyal medya etkileşimi
Açıklama:
Sosyal dinleme tüketicilerin kendi hayatları, ilgi alanları, ihtiyaçları ve istekleri ile ilgili sosyal medya üzerindeki bilgilerin toplanması yoluyla yapılmakta ve sosyal müşteri ilişkileri yönetimi, hizmet iyileştirme, rekabetçi analiz ve yeni ürün geliştirme aşamasında fikir bulma gibi amaçlar doğrultusunda kullanılabilmektedir.
Soru 19
Etkili ve hızlı bir sosyal medya organizasyonu için ise markaların neye ihtiyacı vardır?
Seçenekler
A
Sosyal medya görünürlüğü
B
Sosyal dinleme
C
Sosyal medya çevikliği
D
Sosyal medya bağımlılığı
E
Sosyal medya etkileşimi
Açıklama:
Etkili ve hızlı bir sosyal medya organizasyonu için ise markaların sosyal medya çevikliğine sahip olması gerekmektedir. Bu çevikliğin olumlu çıktılar oluşturabilmesi için de tüketici tarafından algılanmış ve kabul edilmiş olması önemlidir. Bu kapsamda algılanan sosyal medya çevikliği, “tüketicilerin bir markanın değişen sosyal medya ortamını hızlı bir şekilde tanıma, oradaki değişikliklere ve bu etkileşimli çevre içerisinde değişen tüketici ihtiyaçlarına cevap verebilme yeteneğine dair algılamaları” olarak tanımlanabilir.
Soru 20
Tüketicilerin dijital kanallar ve sosyal medya platformları üzerinde izinli bir şekilde paylaştıkları bilgiler tüketicileri tanımlamada ve sınıflandırmada kullanılabilecek ne olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
dijital ayak izi
B
artırılmış marka görünürlüğü
C
artırılmış marka farkındalığı
D
sosyal medya bağımlılığı
E
sosyal medya etkileşimi
Açıklama:
Tüketicilerin dijital kanallar ve sosyal medya platformları üzerinde izinli bir şekilde paylaştıkları bu bilgiler ve diğer davranışları tüketicileri tanımlamada ve sınıflandırmada kullanılabilecek adeta bir dijital ayak izi olarak değerlendirilebilir.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir şeyi halka tanıtmak, beğendirmek ve böylelikle sürümünü sağlamak için denenen her türlü yol ve bu amaç için kullanılan yazı, resim, film vb. iletileri ifade eder?
Seçenekler
A
Propaganda
B
Reklam
C
Kampanya
D
Tanıtım
E
Lansman
Açıklama:
Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre reklam, “bir şeyi halka tanıtmak, beğendirmek ve böylelikle sürümünü sağlamak için denenen her türlü
yol ve bu amaç için kullanılan yazı, resim, film vb.” şeklinde açıklanmaktadır (https://sozluk.gov.tr/).
Ana unsurlar bağlamında reklamın tanımına bakıldığında bir işletmenin, belirli bir ücret ödeyerek geniş kitlelere ulaşmak için iletişim araçlarından
faydalanarak giriştiği mal veya hizmet tanıtımı olarak açıklandığı görülmektedir (Kocabaş ve Elden, 2011, s. 14).
yol ve bu amaç için kullanılan yazı, resim, film vb.” şeklinde açıklanmaktadır (https://sozluk.gov.tr/).
Ana unsurlar bağlamında reklamın tanımına bakıldığında bir işletmenin, belirli bir ücret ödeyerek geniş kitlelere ulaşmak için iletişim araçlarından
faydalanarak giriştiği mal veya hizmet tanıtımı olarak açıklandığı görülmektedir (Kocabaş ve Elden, 2011, s. 14).
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi reklamın temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ücreti ödenmiş bir iletişim formudur
B
Belirlenmiş tarih aralıklarında yayımlanır
C
Mesajın kaynağı belli değildir
D
Belirlenmiş iletişim araçlarında yayınlanmak üzere tasarlanır
E
Tüketicileri bir hizmet hakkında bilgilendirmeyi amaçlar
Açıklama:
Kitabın 113.sayfasıda kapsayıcı reklam tanımı şöyledir: "Reklam; ücreti ödenerek, daha önceden belirlenmiş tarih aralıklarında, belirlenmiş iletişim araçlarında yayınlanmak üzere tasarlanan, hedef kitleyi bir ürün veya hizmet hakkında bilgilendirmek ve satın alma davranışına teşvik etmek için hazırlanmış olan iletilerdir."
Tanım dikkatli okunduğunda kaynak belirsizliği gibi bir bilginin yer almadığı oysa reklamda kaynağın açık olmasını önemli olduğu görülmektedir.
Tanım dikkatli okunduğunda kaynak belirsizliği gibi bir bilginin yer almadığı oysa reklamda kaynağın açık olmasını önemli olduğu görülmektedir.
Soru 3
...................... bir diğer ifadeyle sosyal medya sayfaları, Web siteleri, bloglar ve uygulamalar gibi reklamcıların kendilerinin kontrol ettiği medya mecraları giderek önemli hâle gelmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramdan hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramdan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sahip olunan medya
B
Edinilen medya
C
Kitle iletişim ortamları
D
Kamusal alan
E
Özel alan
Açıklama:
İnternetin mümkün kıldığı dijital iletişim sistemleri sayesinde (örneğin, etkileşimli Web siteleri
ve Facebook, X veya Instagram gibi sosyal medya) ve yeni cihazlar (örneğin mobil akıllı telefonlar, netbook’lar, akıllı saatler) geliştikçe, reklam verenlerin kitle iletişim araçlarına olan bağlılığının azaldığı görülmektedir. Onun yerine “sahip olunan” medya, bir diğer ifadeyle sosyal medya sayfaları, Web siteleri, bloglar ve uygulamalar gibi reklamcıların kendilerinin kontrol ettiği medya mecraları giderek daha önemli hâle gelmiştir (Thorson ve Rodgers, 2019, s. 4). İletişim teknolojisinin birey düzeyine indiği çağımızda reklam verenler hedef kitleleri bulundukları lokasyonlar ve kullandıkları iletişim araçlarındaki uygulamalarla aracısız bir şekilde “yakalayabilecek” üstünlüğe sahip olmuştur. İletilecek olan mesajın kontrollü kitle iletişim
araçlarının sahipliği ve zaman baskısından, internetin varlığına ve bireyin kullandığı uygulamalara dönüşmüş ve mesajın anında gönderilebileceği bir özellik kazanmıştır.
ve Facebook, X veya Instagram gibi sosyal medya) ve yeni cihazlar (örneğin mobil akıllı telefonlar, netbook’lar, akıllı saatler) geliştikçe, reklam verenlerin kitle iletişim araçlarına olan bağlılığının azaldığı görülmektedir. Onun yerine “sahip olunan” medya, bir diğer ifadeyle sosyal medya sayfaları, Web siteleri, bloglar ve uygulamalar gibi reklamcıların kendilerinin kontrol ettiği medya mecraları giderek daha önemli hâle gelmiştir (Thorson ve Rodgers, 2019, s. 4). İletişim teknolojisinin birey düzeyine indiği çağımızda reklam verenler hedef kitleleri bulundukları lokasyonlar ve kullandıkları iletişim araçlarındaki uygulamalarla aracısız bir şekilde “yakalayabilecek” üstünlüğe sahip olmuştur. İletilecek olan mesajın kontrollü kitle iletişim
araçlarının sahipliği ve zaman baskısından, internetin varlığına ve bireyin kullandığı uygulamalara dönüşmüş ve mesajın anında gönderilebileceği bir özellik kazanmıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal medya uygulama alanı değildir?
Seçenekler
A
E-posta grupları
B
Bloglar
C
Forumlar
D
Sosyal ağ siteleri
E
Yapay zeka uygulamaları
Açıklama:
Teknolojinin sunduğu olanaklarla bilgisayarve internet sayesinde sosyal medya uygulamaları aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir (Onat ve Alikılıç,
2008 s. 1118):
• E-posta grupları (yahoo, gmail vb.),
• Bloglar (bloglara konan linkler ve blogcuların birbiriyle haberleşmesi),
• Forumlar (çeşitli uzmanlık alanlarıyla ilgili forumlar),
• Kurumsal intranet (kurum içi ağ),
• Ekstranet (tedarikçi ve kurumsal müşterilerle oluşturulan ağ),
• Hızlı mesaj servisleri (msn, icq, whatsapp, telegram vb.),
• Sosyal ağ siteleri (facebook, instagram, tiktok vb.).
Görüldüğü gibi internet ve internet teknolojilerine dayalı bilgisayar ve mobil araçlar vasıtasıyla farklı
kullanım özelliklerine sahip birden fazla uygulama kullanıcılara sunulmaktadır. Bu çeşitlilik, kullanıcılara
anında ulaşabilme olanağı kazandırdığı gibi kullanıcıların kendilerinin gönüllü bir şekilde sürece dahil
olmasıyla da reklamcılara büyük üstünlükler sağlamaktadır.
2008 s. 1118):
• E-posta grupları (yahoo, gmail vb.),
• Bloglar (bloglara konan linkler ve blogcuların birbiriyle haberleşmesi),
• Forumlar (çeşitli uzmanlık alanlarıyla ilgili forumlar),
• Kurumsal intranet (kurum içi ağ),
• Ekstranet (tedarikçi ve kurumsal müşterilerle oluşturulan ağ),
• Hızlı mesaj servisleri (msn, icq, whatsapp, telegram vb.),
• Sosyal ağ siteleri (facebook, instagram, tiktok vb.).
Görüldüğü gibi internet ve internet teknolojilerine dayalı bilgisayar ve mobil araçlar vasıtasıyla farklı
kullanım özelliklerine sahip birden fazla uygulama kullanıcılara sunulmaktadır. Bu çeşitlilik, kullanıcılara
anında ulaşabilme olanağı kazandırdığı gibi kullanıcıların kendilerinin gönüllü bir şekilde sürece dahil
olmasıyla da reklamcılara büyük üstünlükler sağlamaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi reklam çalışması için hedef kitle tanımlamaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Demografik hedefleme
B
İçeriksel hedefleme
C
Çevrimiçi davranışsal hedefleme
D
Çevrimdışı tüketici hedefleme
E
Satın alma temelli sınıflandırma
Açıklama:
Başarıyla sonuçlanması hedeflenen bir sosyal medya reklam çalışması için bazı hedef kitle tanımlamaları yapılması gerekmektedir. Bunlar; demografik hedefleme, içeriksel hedefleme, çevrimiçi davranışsal hedefleme, lokasyon bazlı hedefleme, ilgiye bağlı hedefleme, satın alma temelli sınıflandırma ve gerçek zamanlı hedefleme şeklinde sıralanabilmektedir (Keskin, 2018, s. 76-81):
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya reklamcılığının sağladığı üstünlüklerden biridir?
Seçenekler
A
Çift yönlü iletişime elverişli bir yapıya sahiptir
B
Esnek olmayan bir yapıya sahiptir
C
Güncellenmesi zaman alan bir yapıdadır
D
Geleneksel medyaya göre oldukça maliyetlidir
E
Sermayenin varlığına ihtiyaç duymaktadır
Açıklama:
Geleneksel medya mecralarındaki reklam ortamları esnek olmayan ve güncellenmesi zaman alan bir yapı teşkil etmektedir. Çevrimiçi reklamlar doğası gereği esnek ve hızlı bir şekilde güncellenebilecek bir alan kazanılmasını sağlamıştır (Özdemir vd., 2014, s. 63). Geleneksel medya ortamları teknik unsurlarından personel istihdamına kadar oldukça maliyetlidir. Bir başka deyişle, sermayenin varlığına ihtiyaç duymaktadır. Sermayeye duyulan ihtiyaç teknik ekipmanların kalitesi ve özelliklerinin yanı sıra yayın politikalarına da etki etmektedir (Şahin ve Şahin, 2016, s. 51). Bu etki, reklamın hazırlanması ve yayınlamasında hangi kitle iletişim aracının seçileceğinden ne kadar süre yayınlanacağına kadar birçok denklemi içerisinde barındırmaktadır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyaya reklam vermenin olumlu yanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hızlı bir şekilde geniş hedef kitleler arasında yayılabilmektedir
B
Ölçülebilirlik açısından da hızlı veriler sağlamaktadır
C
Sosyal medya reklamcılığı çok maliyetlidir
D
İletiler geleneksel medya mecralarına göre daha kolay hazırlanmaktadır
E
Geleneksel mecralara bağımlılığı azaltmıştır
Açıklama:
Bu bağlamda sosyal medya reklamcılığı en temelde geleneksel mecralara olan bağımlılığın azalmasını sağlamıştır. İçeriklerin hazırlanması kısmının maliyetli ve zaman alıcı olması daha sonrasında ise bu içeriklerin yayımlanma maliyetleri ve geleneksel medya mecralarındaki sahiplik yapısından kaynaklı faktörler reklamverenlerin söz konusu mecralara yönelimini kısıtlayabilmektedir. Sosyal medyanın sağladığı olanaklar bu faktörleri ya minimize etmiş ya da ortadan kaldırmıştır. Aynı zamanda sosyal medya sayesinde küçük ve yerel işletmelerin yanı sıra bireyler de reklam verebilir hâle gelmiştir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya ortamlarının kısıtlarından biridir?
Seçenekler
A
Geleneksel mecralara bağımlılığı azaltmıştır
B
Mesaj geniş kitleler arasında kısa sürede yayılabilmektedir
C
Küçük ve yerel işletmelerin yanı sıra bireyler de reklam verebilir hale gelmiştir
D
Siyasetçiler ile halk arasında zaman ve mekan sınırı olmadan iletişim mümkün hale gelmiştir
E
Link veya yönlendirmeler kolay taklit edilerek kötü amaçlı kullanım kolaylaşmıştır
Açıklama:
Sosyal medya ortamlarının bir diğer kısıtlılığı ise link, sayfa veya indirme yönlendirmelerinin kötü niyetli kişiler tarafından benzerlerinin yapılarak paylaşılmasından dolayı kullanıcıların mağdur edilmesidir. Böyle durumlarda kurum ve kuruluşların da imajları sarsılmakta ve aynı zamanda başka kullanıcılar kurum ve kuruluşların gerçek paylaşımlarına temkinli yaklaşabilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi TikTok reklam türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Top view (üstten görünüm) reklamları
B
Bumper reklamları
C
Brand take over (marka devralma) reklamları
D
One day max reklamı
E
Hashtag challenge (markalı etiket) reklamı
Açıklama:
TikTok reklam türleri ise aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
• Top view (üstten görünüm) reklamları,
• Brand take over (marka devralma) reklamları,
• One day max reklamı / brand premium
reklamı,
• In-feed ads canversion (yayın içi) reklamlar,
• Hashtag challenge (markalı etiket) reklamı.
• Top view (üstten görünüm) reklamları,
• Brand take over (marka devralma) reklamları,
• One day max reklamı / brand premium
reklamı,
• In-feed ads canversion (yayın içi) reklamlar,
• Hashtag challenge (markalı etiket) reklamı.
Soru 10
Bir Facebook sayfasının, sayfa beğenmeleri veya etkinlik yanıtlarına yönelik seçilen hedef kitlenin karşılaşması amacıyla hazırlanan reklamlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Trafik reklamları
B
Uygulama Yüklemeleri Reklamları
C
Erişim Reklamları
D
Etkileşim reklamları
E
Video Görüntüleme Reklamları
Açıklama:
Etkileşim Reklamları Bir Facebook sayfasının, gönderi etkileşimi,
sayfa beğenmeleri veya etkinlik yanıtlarına yönelik
seçilen hedef kitlenin karşılaşması amacıyla hazırlanan reklamlardır. Bu reklamlarda benzer içeriklerle etkileşimi olan kullanıcıların karşılaşması sağlanır
sayfa beğenmeleri veya etkinlik yanıtlarına yönelik
seçilen hedef kitlenin karşılaşması amacıyla hazırlanan reklamlardır. Bu reklamlarda benzer içeriklerle etkileşimi olan kullanıcıların karşılaşması sağlanır
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi reklamın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşletme tarafından hizmetin bedelinin ödenmesi
B
Belirli iletişim araçlarında yayımlanması
C
Sosyal medya ortamlarını zorunlu kılması
D
Hedef kitlenin ürün hakkında bilgilendirilmesi
E
Satın alma davranışını teşvik etme amacını gütmesi
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir. Reklam; ücreti ödenerek, daha önceden belirlenmiş tarih aralıklarında, belirlenmiş iletişim araçlarında yayınlanmak üzere tasarlanan, hedef kitleyi bir ürün veya hizmet hakkında bilgilendirmek ve satın alma davranışına teşvik etmek için hazırlanmış olan iletilerdir. Reklamcılığın geçmişi çok eski tarihlere dayanmaktadır. Sosyal medya ise iletişim tarihindeki süreçte yeni sayılabilecek kavramlardan biridir. Değişen iletişim araç ve teknolojilerinin sunduğu olanaklarla reklam ve reklamcılık faaliyetleri de dünden bugüne farklılaşarak gelişim göstermiştir. Hiç kuşkusuz sosyal medyanın reklamcılıkta değiştirdiği en önemli algı, reklamcılık faaliyetleri için ihtiyaç duyulan geleneksel medya ortamlarına yönelik zorunluluğu azaltmış olmasıdır. Dolayısıyla geleneksel reklamcılık anlayışı için sosyal medya ortamlarını zorunlu kıldığını söylemek doğru değildir.
Soru 12
Kendi video, fotoğraf, ses vb. ürünleri üreten ve paylaşan ayrıca diğer kullanıcı ve içerik üreticilerinin paylaşımlarını keşfeden, kullanıcıların bu bağlantılar aracılığıyla oluşturduğu ortak zekâ ve etkileşim alanı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Reklam
B
Pazarlama
C
Yapay zeka araçları
D
Sosyal medya platformları
E
Halkla ilişkiler yönetimi
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Sosyal medya platformlarını kendi video, fotoğraf, ses vb. ürünleri kendi üreten ve paylaşan ayrıca diğer kullanıcı ve içerik üreticilerinin paylaşımlarını keşfeden sayısız kullanıcının bu bağlantılar aracılığıyla oluşturduğu ortak zekâ ve etkileşim alanı olarak tanımlamaktadır. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte iletişim araçlarının yapısı ve şekillerini de değiştiren sosyal medya, blog, online topluluklar, arama motoru optimizasyonu, çevrimiçi mecralara doğru genişleyen basın bültenleri, kataloglar ve davet mektupları gibi unsurlar hedef kitlelere ulaşmada sıra dışı yöntemler sağlamıştır.
Soru 13
Geleneksel medya mecralarındaki reklam ortamları ................ ve ................ bir yapı teşkil etmektedir.
Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangisi uygun şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşlukları aşağıdakilerden hangisi uygun şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
esnek / hızlı
B
esnek olmayan / güncellenmesi zaman alan
C
yoğun / gerçekçi
D
güvenilir / ucuz
E
dinamik / güncel
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Geleneksel medya ortamları denildiğinde gazete, radyo, televizyon, dergi ve billboard gibi kitle iletişim araçları kastedilmektedir. Tedarikçi ve kurumsal müşterilerle oluşturulan ağ anlamına gelen ekstranet; e-posta grupları (yahoo, gmail vb.), bloglar (bloglara konan linkler ve blogcuların birbiriyle haberleşmesi), forumlar (çeşitli uzmanlık alanlarıyla ilgili forumlar), kurumsal intranet (kurum içi ağ), hızlı mesaj servisleri (msn, icq, whatsapp, telegram vb.), sosyal ağ siteleri (facebook, instagram, tiktok vb.) gibi bir sosyal medya uygulamasıdır.
Soru 14
Kullanıcıların yapmış oldukları Web aramalarına istinaden giriş yaptıkları çevrimiçi ortamlarda konuyla ilgili ürün ve hizmetlerin reklamlarıyla karşılaşmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demografik hedefleme
B
Satın alma temelli hedefleme
C
Lokasyon bazlı hedefleme
D
İlgiye bağlı hedefleme
E
İçeriksel hedefleme
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Başarıyla sonuçlanması hedeflenen bir sosyal medya reklam çalışması için bazı hedef kitle tanımlamaları yapılması gerekmektedir. Bunlar; demografik hedefleme, içeriksel hedefleme, çevrimiçi davranışsal hedefleme, lokasyon bazlı hedefleme, ilgiye bağlı hedefleme, satın alma temelli sınıflandırma ve gerçek zamanlı hedefleme şeklinde sıralanabilmektedir. İçeriksel hedefleme, genel olarak kullanıcıların yapmış oldukları Web aramalarına istinaden giriş yaptıkları çevrimiçi mecra ve sitelerde konuyla ilgili ürün ve hizmetlerin reklamlarıyla karşılaşmaları şeklinde ifade edilmektedir.
Soru 15
Tercih edilen bölge veya coğrafi özelliklere yönelik çalışmalarda hedef kitlelere hızlı bir şekilde ulaşılabilmesine olanak tanıyan hedef kitle tanımlama türü hangisidir?
Seçenekler
A
Lokasyon bazlı hedefleme
B
Demografik hedefleme
C
İlgiye bağlı hedefleme
D
İçeriksel hedefleme
E
Gerçek zamanlı hedefleme
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir. Lokasyon bazlı hedefleme, reklamverenin ulaşmak istediği lokasyonu ya da bölgeyi belirleyerek istediği zaman diliminde tercih ettiği demografik özelliklere sahip bireylere iletiyi ulaştırmasını sağlayan bir hedef kitle tanımlama türüdür ve tercih edilen bölge veya coğrafi özelliklere yönelik çalışmalarda hedef kitlelere hızlı bir şekilde ulaşılabilmesine olanak tanımaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sponsorlu gündem ve sponsorlu hesap reklam türlerini içeren sosyal medya platformudur?
Seçenekler
A
Facebook reklam türleri
B
Instagram reklam türleri
C
X reklam türleri
D
Youtube reklam türleri
E
Tik Tok reklam türleri
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğinde sunulmuştur. Sosyal medyada uygulanan reklam türleri çok farklı şekillerde kategorize edilmektedir. Her bir sosyal medya platformunun kendisine özgü yapısı ile kullanıcılara yönelik sunduğu ve izin verdiği belli başlı kriterler söz konusudur. Saçan ve diğerleri (2022) yaptıkları çalışmalarında sosyal medya platformlarına yönelik reklam türlerini sınıflandırmışlardır. Ancak geçen zaman dilimlerinde platformlardaki reklam çeşitlerinde farklı uygulamalar ve değişiklikler meydana gelebilmektedir. Bu bağlamda söz konusu sınıflandırmaya ekleme ve çıkarmalar yapılabilmektedir. Genel çerçevede sosyal medya platformlarının reklam türleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Facebook Reklam Türleri; Marka bilinirliği reklamları, Erişim reklamları, Trafik reklamları, Etkileşim reklamları, Uygulama yüklemeleri reklamları, Video görüntülemeleri reklamları, Link tıklama reklamları, Potansiyel müşteri bulma reklamları ve Dönüşüm reklamları. Instagram Reklam Türleri; Fotoğraf ve link tıklama reklamları, Video reklamları, Dönen reklamlar ve Hikaye reklamları. X Reklam Türleri; Sponsorlu gündem, Sponsorlu tweet, Sponsorlu hesap, Web sitesi tıklamaları, Uygulama yükleme ve etkileşim. YouTube Reklam Türleri; Görüntülü reklamlar, Yer paylaşımlı reklamlar, Atlanabilir video reklamlar, Atlanamayan video reklamlar, Bumper reklamlar ve Sponsorlu kart reklamları.
Soru 17
Aşağıdaki sosyal medya platformlarından hangisi üstten görünüm, marka devralma, yayın içi, markalı etiket gibi reklam türlerini kullanmaktadır?
Seçenekler
A
Facebook reklam türleri
B
Instagram reklam türleri
C
X reklam türleri
D
Youtube reklam türleri
E
TikTok reklam türleri
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Son zamanlarda yaygın olarak kullanılmaya başlayan TikTok sosyal medya platformu şu reklam türlerini kullanmaktadır: Top view (üstten görünüm) reklamları, Brand take over (marka devralma) reklamları, One day max reklamı / brand premium reklamı, In-feed ads canversion (yayın içi) reklamlar, Hashtag challenge (markalı etiket) reklamı.
Soru 18
Hedef kitleleri bağlantı kurulacak siteye veya uygulamalara yönlendirmeye yönelik gerçekleştirilen Facebook reklam türü hangisidir?
Seçenekler
A
Marka bilinirliği reklamları
B
Trafik reklamları
C
Erişim reklamları
D
Etkileşim reklamları
E
Dönüşüm reklamları
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğinde yer almaktadır. Geleneksel medyadan sosyal medyaya geçişle reklamcılığa yaklaşım da farklılaşmaya başlamıştır. Örneğin Facebook platformunun kullandığı pek çok reklam türü bulunmaktadır. Marka bilinirliği, Erişim, Etkileşim reklamları, uygulama yüklemeleri, video görüntüleme, link tıklama, potansiyel müşteri bulma ve dönüşüm Facebook platformunun sıklıkla kullandığı reklam türüdür. Sorunun yanıtı olan trafik reklamları hedef kitleleri bağlantı kurulacak siteye veya uygulamalara yönlendirmeye yönelik gerçekleştirilen bir Facebook reklam yöntemidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya reklamcılığının üstün yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hedef kitleyle paylaşılmak istenen iletilerin geleneksel medyaya göre daha kolay hazırlanması
B
Kullanıcılarının hedef kitle özelliklerine göre reklamların gösterebilmesi
C
Küçük ve yerel işletmelerin yanı sıra bireylerin de reklam verebilir hâle gelmesi
D
Geleneksel medyaya göre herkesin bilgiyi istediği şekilde paylaşabilmesi
E
Siyasetçiler ile seçmenlerin zaman/mekân sınırı olmadan bir araya gelebilmeleri
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Sosyal medya rutin hayatın içerisine dahil olduğu andan itibaren kişilerarası iletişim biçimlerinden iş yapış şekillerine kadar birçok alanda farklılıklar kazandırmıştır. Bugün bile kitle iletişim araçları büyük topluluklara ulaşmada üstünlük sağlayan bir yapı sergilemektedir. A, B, C ve E seçeneklerinde sosyal medya reklamcılığının üstün yönleri ele alınmıştır. Ancak D seçeneğinde yer alan ifade bir üstünlük değil, sosyal medya reklamlarının kısıtlılığı ile ilişkilidir. Sosyal medya platformları bilgi kirliliğinin yoğun olduğu bir iletişim ortamıdır. Herkesin bilgiyi istediği şekilde paylaşabildiği ve bir denetimin olmadığı bir alan olan sosyal medya ortamları bu özelliğiyle kimi zaman tehlikeli olabilmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya reklamcılığının kısıtlılıkları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Denetim
B
Ölçülebilirlik
C
Zaman ve mekan
D
Maliyet
E
Çift yönlü iletişim
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. Sosyal medya reklamcılığını pek çok üstün yönünden söz edilebilir. Örneğin sosyal medya ölçülebilirlik açısından da hızlı veriler sağlamaktadır. Paylaşılan içeriklere dair, ulaşılan kişi, beğeni, yorum vb. sayılarına, tıklanma ve indirme oranlarına istenildiği anda erişilmesi reklamverenlerin yararına olmaktadır. Bu durum aynı zamanda sosyal medya reklamlarında çift yönlü iletişim olgusunun etkili bir şekilde işlemesini sağlamaktadır. Bununla birlikte zaman ve mekan sınırını ortadan kaldırması, geleneksel medyaya göre maliyetinin düşük olması bu üstün yönler arasında yer almaktadır. Üstün yönlerinin yanı sıra çeşitli kısıtlılıkları da söz konusudur. Örneğin herkesin bilgiyi istediği şekilde paylaşabilmesi ve bir denetimin olmaması önemli kısıtlılıkları arasında yer almaktadır.
Ünite 5
Soru 1
_____________, bir kurum ile kurumun başarısının veya başarısızlığının bağlı olduğu paydaşlar arasında karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kuran ve sürdüren bir yönetim fonksiyonudur.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Stratejik yönetim
B
Halkla ilişkiler
C
Bireysel iletişim
D
Siyasal iletişim
E
İşlevsel yönetim
Açıklama:
Halkla ilişkiler, ilişki yönetim sürecidir. Kurumlar, çeşitli faaliyetlerini etkileyen ve bu faaliyetlerden etkilenen paydaş grupları ile kurmuş oldukları ilişkileri yönetmek durumundadır. Bu yönetim süreci planlı, programlı bir şekilde yürütülmelidir.
Başka bir deyişle, halkla ilişkiler amacıyla tasarlanan iletişim süreci belirli bir planlama çerçevesinde şekillenmelidir.
Başka bir deyişle, halkla ilişkiler amacıyla tasarlanan iletişim süreci belirli bir planlama çerçevesinde şekillenmelidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler yönetim sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Araştırma
B
Planlama
C
Uygulama
D
Değerlendirme
E
Analiz
Açıklama:
Başka bir deyişle, halkla ilişkiler amacıyla tasarlanan iletişim süreci belirli bir planlama çerçevesinde şekillenmelidir. Genel olarak; “araştırma”, “planlama”, “uygulama” ve “değerlendirme” aşamalarından hareketle yorumlanan halkla ilişkiler yönetim
sürecinin amacı bir kampanyayı, programı ya da halkla ilişkiler uygulama alanını amaçlar ve hedefler doğrultusunda şekillendirmektir.
Kar amaçlı satışları amaçlamak
sürecinin amacı bir kampanyayı, programı ya da halkla ilişkiler uygulama alanını amaçlar ve hedefler doğrultusunda şekillendirmektir.
Kar amaçlı satışları amaçlamak
Soru 3
Halkla ilişkilerin bir iletişim ve ilişki yönetimi süreci olduğu çıkarımından hareketle çok boyutlu bir kavram olan halkla ilişkiler, aşağıdaki ilişkilerden hangisinin temelinde yer alır?
Seçenekler
A
Kurum-paydaş
B
Şirket-çalışan
C
Kurum-yönetici
D
Toplum-işveren
E
Toplum-aile
Açıklama:
Halkla ilişkiler, bir kurum ile kurumun başarısının veya başarısızlığının bağlı olduğu paydaşlar arasında karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kuran ve sürdüren bir yönetim fonksiyonudur. Halkla ilişkiler; araştırma yürüten, sorunları tanımlayan ve toplumdaki birçok grup arasında iletişimi teşvik ederek anlam oluşturan bir kanal, kolaylaştırıcı ve iletişim yöneticisidir. Halkla ilişkiler kavramına yönelik çok sayıda tanım mevcuttur. Öte yandan söz konusu tanımlardaki ortak vurgunun “halkla ilişkilerin bir iletişim ve ilişki yönetimi süreci” olduğu çıkarımında bulunmak mümkündür. Çok boyutlu bir kavram olan halkla ilişkiler, kurum-paydaş ilişkisinin temelinde yer alır.
Soru 4
Aşağılardan hangisi, kurum-paydaş ilişkisinin temelinde yer alan ve çok boyutlu olan halkla ilişkiler kavramının özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplum odaklı değil pazar odaklı bir stratejik yönetim felsefesine sahip olmak
B
İç ve dış paydaşları bilgilendirmek için bilgilendirme faaliyeti yürütmek
C
Kurumun bir bütün olarak kamu desteğini kazanmasına yönelik bir tanıtım faaliyeti yürütmek
D
Paydaşlarla ilişkiler için uygun bir temel elde etme amacına yönelik bir pazarlama aracı olmak
E
Bir kurumun paydaşlarıyla uzun vadeli ilişkiler kurabileceği ve sürdürebileceği iletişim faaliyetleri yürütmek
Açıklama:
Çok boyutlu bir kavram olan halkla ilişkiler, kurum-paydaş ilişkisinin temelinde yer alır. Bu kapsamda halkla ilişkilerin boyutlarına Tablo 5.1’de değinilmektedir. Halkla ilişkilerin boyutları değerlendirildiğinde yönetim işlevi, iletişim faaliyeti, güven, fikir birliği, paydaş ilişkisi, tanıtım, kamu desteği ve bilgilendirme gibi anahtar kelimelerin ön plana çıktığı görülmektedir. İlişki yönetim sürecini vurgulayan halkla ilişkiler faaliyetlerinin amacı anlayış, iletişim, etkileşim oluşturmaktır
Toplum odaklı değil, pazar odaklı bir stratejik yönetim felsefesine sahip olmak
Toplum odaklı değil, pazar odaklı bir stratejik yönetim felsefesine sahip olmak
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ikna etmek veya dikkat çekmek için duyuruma odaklanan ve tek yönlü bilgi yayma amacıyla kullanılan halkla ilişkiler modelidir?
Seçenekler
A
İki Yönlü Simetrik
B
Kamuyu Bilgilendirme
C
Basın Ajansı
D
İki Yönlü Asimetrik
E
Çok yönlü bilgi
Açıklama:
Halkla ilişkiler faaliyetlerinden sorumlu bireyler “halkla ilişkiler uzmanı/ uygulayıcısı/ profesyoneli/yöneticisi/koordinatörü” gibi çeşitli şekillerde adlandırılır. Halkla ilişkiler uzmanları paydaş ilişkisini yürütmede çeşitli modellerden yararlanır. Bu modeller şunlardır (Bowen vd., 2010, s. 19):
• Basın Ajansı: İkna/dikkat çekmek için duyuruma odaklanan tek yönlü bilgi yaymadır.
• Kamuyu Bilgilendirme: Bilginin tek yönlü yayılmasıdır.
• İki Yönlü Asimetrik: İki yönlü ve araştırmaya dayalı olup kamuoyu, kurumların çıkarlarını desteklemeye ikna edilir.
• İki Yönlü Simetrik: İki yönlü ve araştırmaya dayalı olup karşılıklı anlayış oluşturulmaya çalışılır.
Hem basın ajansı hem de kamuyu bilgilendirme modelleri, araştırma ve stratejik planlamaya dayanmayan iletişim programlarını tanımlar. Bu modeller, kurumun davranışı yerine kamunun davranışını değiştirmeye çalışır. İki yönlü asimetrik model, mesajlar geliştirmek için araştırma ve ikna teorilerini kullanır. İki
• Basın Ajansı: İkna/dikkat çekmek için duyuruma odaklanan tek yönlü bilgi yaymadır.
• Kamuyu Bilgilendirme: Bilginin tek yönlü yayılmasıdır.
• İki Yönlü Asimetrik: İki yönlü ve araştırmaya dayalı olup kamuoyu, kurumların çıkarlarını desteklemeye ikna edilir.
• İki Yönlü Simetrik: İki yönlü ve araştırmaya dayalı olup karşılıklı anlayış oluşturulmaya çalışılır.
Hem basın ajansı hem de kamuyu bilgilendirme modelleri, araştırma ve stratejik planlamaya dayanmayan iletişim programlarını tanımlar. Bu modeller, kurumun davranışı yerine kamunun davranışını değiştirmeye çalışır. İki yönlü asimetrik model, mesajlar geliştirmek için araştırma ve ikna teorilerini kullanır. İki
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler uygulayıcıları tarafından kurumda ortaya çıkabilecek olası krizlerin, sorun ve risklerin iletişimi çerçevesinde yönetilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Aktif halkla ilişkiler
B
Reaktif halkla ilişkiler
C
Çevrimiçi halkla ilişkiler
D
Proaktif halkla ilişkiler
E
Geribildirim aşamasında halkla ilişkiler
Açıklama:
Halkla ilişkiler uzmanları çeşitli kampanyalar ve programları planlamadan sorumlu olduğu gibi kurumun iç ve dış iletişim sürecinden de sorumludur. Proaktif halkla ilişkiler, kurumda ortaya çıkabilecek olası krizleri sorun ve risk iletişimi çerçevesinde yönetmeyi gerektirir. Halkla ilişkiler uygulayıcıları kurumun üst yönetimine danışmanlık yaparak kurumsal iletişim sürecinin amaçlar ve hedefler çerçevesinde yürütülmesine katkı sunar. Bu noktada halkla ilişkilerin işlevleri dikkat çeker.
Soru 7
İstenen sonuçlar olarak ifade edilen hedefler belirlendikten sonra mesaj geliştirmek, kanal ve araçları seçmek ve planın nasıl, ne zaman ve kim tarafından uygulanacağını belirlemek mümkün hale gelir.
Yukarıda açıklanan halkla ilişkiler süreci basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan halkla ilişkiler süreci basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Araştırma
C
Uygulama
D
Değerlendirme
E
Sonlandırma
Açıklama:
Halkla ilişkiler yönetiminde öncelikle dikkate alınması gereken nokta çeşitli aşamalardır. Bu aşamalar, halkla ilişkiler kampanyalarının/ faaliyetlerinin/programlarının yürütülmesinde göz önünde bulundurulmalıdır. Halkla ilişkiler süreci dört basamaktan oluşur.
• Araştırma: Halkla ilişkiler uygulayıcıları çeşitli kaynaklardan bilgi toplar. Bu kaynaklar; kurumsal kayıtlar, istatistikler ve kitaplar şeklinde ikincil kaynaklar olabileceği gibi anket ve görüşme aracılığı ile toplanabilen birincil kaynaklar da olabilir.
• Planlama: Planlamanın en önemli aşaması hedeflerin belirlenmesidir. Hedefler,
istenen sonuçlardır. Hedefler belirlendikten sonra mesaj geliştirmek, kanal ve araçları seçmek ve planın nasıl, ne zaman ve kim tarafından uygulanacağını belirlemek mümkün hale gelir.
• Uygulama: Planın uygulandığı aşamadır. Planın uygulanması için kaynakların nasıl kullanılacağı, planı uygulamadan önce uygulamanın incelenmesinin önemli bir parçasıdır.
• Değerlendirme: Değerlendirme stra
• Araştırma: Halkla ilişkiler uygulayıcıları çeşitli kaynaklardan bilgi toplar. Bu kaynaklar; kurumsal kayıtlar, istatistikler ve kitaplar şeklinde ikincil kaynaklar olabileceği gibi anket ve görüşme aracılığı ile toplanabilen birincil kaynaklar da olabilir.
• Planlama: Planlamanın en önemli aşaması hedeflerin belirlenmesidir. Hedefler,
istenen sonuçlardır. Hedefler belirlendikten sonra mesaj geliştirmek, kanal ve araçları seçmek ve planın nasıl, ne zaman ve kim tarafından uygulanacağını belirlemek mümkün hale gelir.
• Uygulama: Planın uygulandığı aşamadır. Planın uygulanması için kaynakların nasıl kullanılacağı, planı uygulamadan önce uygulamanın incelenmesinin önemli bir parçasıdır.
• Değerlendirme: Değerlendirme stra
Soru 8
I-Hedeflere yönelik programın etkililiği ölçülür.
II-İyileştirmenin yolları ve gelecek için öneriler belirlenir.
III-İlerlemeden önce plan ve materyaller düzenlenir.
IV-Bir sonraki aşama veya program için araştırma görevi görebilir.
Halkla ilişkiler süreci değerlendirme aşamasında yukarıdaki unsurlardan hangileri dikkate alınır?
II-İyileştirmenin yolları ve gelecek için öneriler belirlenir.
III-İlerlemeden önce plan ve materyaller düzenlenir.
IV-Bir sonraki aşama veya program için araştırma görevi görebilir.
Halkla ilişkiler süreci değerlendirme aşamasında yukarıdaki unsurlardan hangileri dikkate alınır?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Programın Değerlendirilmesi
Halkla ilişkiler yönetimi stratejik planlama aşamalarından sonuncusunu “değerlendirme” aşaması oluşturur. Bu aşamada kampanyanın belirlenen hedefleri gerçekleştirip gerçekleştirmediği değerlendirilir.
Halkla ilişkiler uzmanları kampanyanın/programın değerlendirilmesinde çeşitli halkla ilişkiler değerlendirme modellerinden yararlanır. Değerlendirme aşamasında aşağıdaki unsurlar dikkate alınır
• Hedeflere yönelik programın etkililiği ölçülür.
• İyileştirmenin yolları ve gelecek için öneriler belirlenir.
• İlerlemeden önce plan ve materyaller düzenlenir.
• Bir sonraki aşama veya program için araştırma görevi görebilir.
Kampanyanın ya da programın hedeflere ulaşmada ne derece etkili olduğu birtakım modeller üzerinden değerlendirilir. İleride yürütülecek diğer kampanyalar için de mevcut kampanyanın sonuçları yol gösterici olabilir. Bu aşamada sorulabilecek başlıca sorular şunlardır
• Hedef kitleye ulaşıldı mı? Hedef kitleye kaç defa ulaşıldı?
I-II-III-IV
Halkla ilişkiler yönetimi stratejik planlama aşamalarından sonuncusunu “değerlendirme” aşaması oluşturur. Bu aşamada kampanyanın belirlenen hedefleri gerçekleştirip gerçekleştirmediği değerlendirilir.
Halkla ilişkiler uzmanları kampanyanın/programın değerlendirilmesinde çeşitli halkla ilişkiler değerlendirme modellerinden yararlanır. Değerlendirme aşamasında aşağıdaki unsurlar dikkate alınır
• Hedeflere yönelik programın etkililiği ölçülür.
• İyileştirmenin yolları ve gelecek için öneriler belirlenir.
• İlerlemeden önce plan ve materyaller düzenlenir.
• Bir sonraki aşama veya program için araştırma görevi görebilir.
Kampanyanın ya da programın hedeflere ulaşmada ne derece etkili olduğu birtakım modeller üzerinden değerlendirilir. İleride yürütülecek diğer kampanyalar için de mevcut kampanyanın sonuçları yol gösterici olabilir. Bu aşamada sorulabilecek başlıca sorular şunlardır
• Hedef kitleye ulaşıldı mı? Hedef kitleye kaç defa ulaşıldı?
I-II-III-IV
Soru 9
Stratejik halkla ilişkiler planlaması sorun yönetimi açısından önemli olduğu kadar paydaş desteğini geliştirme açısından da önemlidir. Halkla ilişkilerde stratejik yönetim yaklaşımı aşağıdaki maddeler kapsamında hangisi ile değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Dünya çapındaki yerel yöneticilerin ve danışmanların iletişim faaliyetlerinin koordine etmeye yönelik biçimlendirici araştırma
B
Kurumsal iş vizyonunu, kurum stratejisini ve amacını destekleyen ölçülebilir iletişim ve ilişki hedeflerinin belirlenmesi
C
İletişim ve ilişki hedeflerine doğrudan katkıda bulunan içerik oluşturma, içerik iyileştirme, hikâye anlatımı ve kurumsal dinleme
D
İletişim ve ilişki kurmanın çıktılarının, kısa ve uzun dönemli sonuçlarının düzenli ölçümü
E
İletişim ve ilişki kurmanın değerlendirilmesi, neyin iyi çalıştığı ve neyin farklı yapılabileceği üzerine düşünmek
Açıklama:
Stratejik halkla ilişkiler planlaması sorun yönetimi açısından önemli olduğu kadar paydaş desteğini geliştirme açısından da önemlidir. Pazarlama amaçlı halkla ilişkiler kapsamında değerlendirilen ürün lansmanı süreci de stratejik halkla ilişkiler yaklaşımı ile yürütülmelidir. Halkla ilişkilerde stratejik yönetim yaklaşımı
aşağıdaki maddeler kapsamında değerlendirilebilir
• Mevcut paydaş algılarının ve ilişkilerin niteliğinin değerlendirilmesi de dahil olmak üzere bir kurumun mevcut durumunu anlamaya yönelik biçimlendirici araştırma,
• Kurumsal iş vizyonunu, kurum stratejisini ve amacını destekleyen ölçülebilir iletişim ve ilişki hedeflerinin belirlenmesi,
• İletişim ve ilişki hedeflerine doğrudan katkıda bulunan içerik oluşturma, içerik iyileştirme, hikâye anlatımı ve kurumsal dinleme,
• İletişim ve ilişki kurmanın çıktılarının, kısa ve uzun dönemli sonuçlarının düzenli ölçümü,
• İletişim ve ilişki kurmanın değerlendirilmesi, neyin iyi çalıştığı ve neyin farklı yapılabi
Dünya çapındaki yerel yöneticilerin ve danışmanların iletişim faaliyetlerinin koordine etmeye yönelik biçimlendirici araştırma
aşağıdaki maddeler kapsamında değerlendirilebilir
• Mevcut paydaş algılarının ve ilişkilerin niteliğinin değerlendirilmesi de dahil olmak üzere bir kurumun mevcut durumunu anlamaya yönelik biçimlendirici araştırma,
• Kurumsal iş vizyonunu, kurum stratejisini ve amacını destekleyen ölçülebilir iletişim ve ilişki hedeflerinin belirlenmesi,
• İletişim ve ilişki hedeflerine doğrudan katkıda bulunan içerik oluşturma, içerik iyileştirme, hikâye anlatımı ve kurumsal dinleme,
• İletişim ve ilişki kurmanın çıktılarının, kısa ve uzun dönemli sonuçlarının düzenli ölçümü,
• İletişim ve ilişki kurmanın değerlendirilmesi, neyin iyi çalıştığı ve neyin farklı yapılabi
Dünya çapındaki yerel yöneticilerin ve danışmanların iletişim faaliyetlerinin koordine etmeye yönelik biçimlendirici araştırma
Soru 10
Aşağıda sosyal medyada oluşturulabilecek içerik kategorilerinden hangisi hedef kitlenin kurum/marka ile kişisel bir bağ kurmasını sağlar ve ürün incelemeleri, seyahat fotoğrafları, yaşam tarzı ile etkinlikleri kapsar?
Seçenekler
A
Konuşma
B
İlham Veren
C
Eğitici
D
Bağlantı
E
Promosyonel
Açıklama:
Sosyal medya kampanyalarında muhtemelen en fazla öne çıkan kavram etkileşim kavramıdır. Paydaşlar ile etkileşim kurumsal gönderiler ve paydaşların gönderileri aracılığı ile sağlanır. Gönderiyi beğenme, paylaşma, gönderiye cevap
verme etkileşim değeri oluşturma adına önemlidir. Erişim/ görüntünlenme ise etkileşim ile bağlantılı olarak gönderinin ulaştığı paydaş sayısını artırmaktır. Kurumlar etkileşim oluşturmak adına sosyal medyada çeşitli içerikler oluşturur.
Bağlantı: Hedef kitlenin kurum/marka ile kişisel bir bağ kurmasını sağlar. Ürün incelemeleri, seyahat fotoğrafları, yaşam tarzı, etkinlikler, çalışma ekibi ve müşteriler bu kategoride yer alabilir.
verme etkileşim değeri oluşturma adına önemlidir. Erişim/ görüntünlenme ise etkileşim ile bağlantılı olarak gönderinin ulaştığı paydaş sayısını artırmaktır. Kurumlar etkileşim oluşturmak adına sosyal medyada çeşitli içerikler oluşturur.
Bağlantı: Hedef kitlenin kurum/marka ile kişisel bir bağ kurmasını sağlar. Ürün incelemeleri, seyahat fotoğrafları, yaşam tarzı, etkinlikler, çalışma ekibi ve müşteriler bu kategoride yer alabilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi halkla ilişkiler kavramını tanımlar?
Seçenekler
A
Yalnızca medya ilişkileri üzerine odaklanır
B
Kurum başarısını destekleyen karşılıklı yararlı ilişkiler kurar ve sürdürür
C
Sadece kriz iletişimi ile ilgilenir
D
Yalnızca kurumsal sosyal sorumluluk projelerini kapsar
E
Tek yönlü iletişim stratejilerini teşvik eder
Açıklama:
Halkla ilişkiler, bir kurum ile kurumun başarısının veya başarısızlığının bağlı olduğu paydaşlar arasında karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kuran ve sürdüren bir yönetim fonksiyonudur.
Soru 12
Aşağıdakilerin hangisinde halkla ilişkiler sürecinin ana aşamaları yer alır ?
Seçenekler
A
Araştırma, Planlama, Uygulama, Kontrol
B
Planlama, Uygulama, Değerlendirme, İzleme
C
Araştırma, Planlama, Uygulama, Değerlendirme
D
Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama
E
Keşif, Geliştirme, Uygulama, Gözlem
Açıklama:
Halkla ilişkiler süreci, genel olarak "araştırma," "planlama," "uygulama" ve "değerlendirme" aşamalarından hareketle yorumlanan yönetim sürecinin amacı, bir kampanyayı, programı ya da halkla ilişkiler uygulama alanını amaçlar ve hedefler doğrultusunda şekillendirmektir. Bu süreç, halkla ilişkiler araştırmalarına dayalı olarak, durum analizi, paydaş analizi yapılırken amaçlar, hedefler, stratejiler, taktikler, medya ve mesajlar belirlenirken araştırma verileri dikkate alınmalıdır. Planlama ve uygulama süreçlerinin doğru bir şekilde yürütülebilmesi, araştırmanın doğru bir şekilde yapılmasına bağlıdır
Soru 13
Halkla ilişkilerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurumun sunmuş olduğu ürün veya hizmetlerin satış hacmini yükseltmek
B
Kurumun reklam faaliyetlerinden elde ettiği gelirleri maksimize etmek
C
Kurum ve paydaşlar arasında karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kurmak ve sürdürmek
D
Kurumun hedef pazarlardaki payını genişletmek
E
Kurumun, sektöründeki teknolojik yenilikleri takip etmek
Açıklama:
Halkla ilişkilerin temel amacı, bir kurum ile kurumun başarısının veya başarısızlığının bağlı olduğu paydaşlar arasında karşılıklı yarar sağlayan ilişkiler kurmak ve sürdürmektir. Bu tanım, halkla ilişkileri; araştırma yürüten, sorunları tanımlayan ve toplumdaki birçok grup arasında iletişimi teşvik ederek anlam oluşturan bir kanal kolaylaştırıcı ve iletişim yöneticisi olarak konumlandırır
Soru 14
Halkla ilişkilerde kullanılan iletişim modellerinden hangisi, araştırma ve ikna teorilerini kullanarak kamuoyunu kurumların çıkarlarını desteklemeye ikna etmeye odaklanır?
Seçenekler
A
Basın Ajansı
B
Kamuyu Bilgilendirme
C
İki Yönlü Asimetrik
D
Tek yönlü Bilgi Yayma
E
İki Yönlü Simetrik
Açıklama:
İki Yönlü Asimetrik model, kamuoyunu kurumların çıkarlarını desteklemeye ikna etmeyi hedeflerken, araştırma ve ikna teorilerinden yararlanır, bu da onu diğer modellerden ayıran özel bir yaklaşım olarak konumlandırır.
Soru 15
Sosyal medya, halkla ilişkiler sürecinde hangi modeli daha etkili kılar?
Seçenekler
A
Basın Ajansı Modeli
B
Kamuyu Bilgilendirme Modeli
C
İki Yönlü Asimetrik Model
D
Doğrudan Pazarlama Modeli
E
İki Yönlü Simetrik Model
Açıklama:
Sosyal medya, halkla ilişkiler sürecinde "İki Yönlü Simetrik" modeli daha etkili kılar. Bu model, iki yönlü ve araştırmaya dayalı olup, karşılıklı anlayış oluşturulmaya çalışılır. Sosyal medya platformları, bu anlayışı mümkün kılan, kullanıcının içerik üretebilmesini, iletişimsel sürece doğrudan dahil olabilmesini, iki yönlü ve hızlı bir iletişimi sağlar.
Soru 16
Kriz iletişimi sürecinde sosyal medyanın rolü nedir?
Seçenekler
A
Kriz anında iletişimi kısıtlamak
B
Kriz bilgilerini yavaş yavaş yaymak
C
Kurumun kontrolü dışında haber yayılmasını sağlamak
D
Hızlı ve etkili bir şekilde kamuoyunu bilgilendirmek
E
Rakiplerin krizden faydalanmasını sağlamak
Açıklama:
Kriz iletişimi sürecinde sosyal medyanın rolü, hızlı ve etkili bir şekilde kamuoyunu bilgilendirmekten geçer. Sosyal medya, proaktif halkla ilişkilerin bir parçası olarak, olası krizleri yönetmeyi ve kurumun üst yönetimine danışmanlık yaparak kurumsal iletişim sürecinin amaçlar ve hedefler çerçevesinde yürütülmesine katkı sunar
Soru 17
Halkla ilişkiler uzmanlarının sosyal medyada başarılı olmak için ihtiyaç duyduğu temel beceri nedir?
Seçenekler
A
Veri madenciliği ve algoritmaların anlaşılması
B
İstatistiksel modelleme ve büyük veri analitiği
C
Görsel iletişim ve dijital tasarım ilkeleri
D
Stratejik iletişim planlaması ve hedef kitle analizi
E
Dijital medya hukuku ve etik standartları
Açıklama:
Halkla ilişkiler uzmanlarının sosyal medyada başarılı olabilmek için en önemli becerisi, "Stratejik iletişim planlaması ve hedef kitle analizi"dir. Bu beceri, hedef kitlelerle etkili bir şekilde iletişim kurabilme, ilgi çekici içerikler üretebilme ve sosyal medya dinamiklerini anlayıp bu platformlarda etkili stratejiler geliştirebilme yeteneğini kapsar. Bu, markanın sosyal medya üzerindeki varlığını optimize etmek, etkileşimi artırmak ve olumlu bir kurumsal imaj sürdürmek için gereklidir.
Soru 18
Sosyal medya stratejisi geliştirirken hedef kitleyle kurulmak istenen ilişki tipi ve onlardan beklenen tepki nasıl tanımlanır?
Seçenekler
A
Sadece kurumun zayıf yönlerini belirlemek için
B
Dış faktörleri belirlemek ve iç sorunları anlamak için
C
Ağırlıklı olarak rekabetçi avantajları ortaya çıkarmak için
D
Sadece teknolojik gelişmeleri takip etmek için
E
Kurumun sosyal medya performansını ölçmek için
Açıklama:
Durum analizi (SWOT analizi), kurumu etkileyebilecek dış faktörleri (siyasal, ekonomik, sosyal, teknolojik) tanımlamak ve iç güçlükleri anlamak için önemlidir. Bu analiz, halkla ilişkiler yönetim sürecinin amacının bir kampanyayı, programı ya da halkla ilişkiler uygulama alanını amaçlar ve hedefler doğrultusunda şekillendirmesine katkı sağlar
Soru 19
Halkla ilişkiler kampanyasının başarısı için mesajların hangi özellikleri taşıması gerekir?
Seçenekler
A
Güvenilir kaynaklardan gelmesi ve net olması
B
Yalnızca teknolojik kanallar üzerinden yayılması
C
Sürekli değişkenlik göstermesi
D
Karmaşık ve çok detaylı olması
E
Yalnızca yüksek bütçeli medya kanallarında yer alması
Açıklama:
Kampanya mesajlarının başarılı olabilmesi için, güvenilir kaynaklardan gelmesi ve net olması gerekir. Bu, halkla ilişkiler iletişiminin 7C'sinden biri olan güvenilirlikle (credibility) doğrudan ilişkilidir. Mesaj, alıcılar için bir anlam ifade etmeli ve onların değer sistemleriyle uyumlu olmalıdır
Soru 20
Halkla ilişkilerde PEST analizinin amacı nedir?
Seçenekler
A
İç iletişim stratejilerini geliştirmek
B
Medya ilişkilerini güçlendirmek
C
Makro-çevresel faktörleri analiz etmek ve takip etmek
D
Yalnızca ekonomik faktörleri analiz etmek
E
Teknolojik gelişmeleri göz ardı etmek
Açıklama:
PEST analizinin amacı, kurumu etkileyebilecek makro-çevresel faktörleri analiz etmek ve izlemektir. Bu analiz, halkla ilişkiler sürecinin yönetiminde dikkate alınması gereken, kurumu etkileyen çevresel faktörlerin neler olduğunu, bunlardan hangilerinin şu anda ve gelecekte önemli olacağını belirlemeye yardımcı olur.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kamu diplomasisinin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Devlet içi aktörler sürece dahil olur, devlet dışı aktörler süreç dışında kalır.
B
İletişimde stratejiden çok kurgulanmamış ileti yollarını sorgular.
C
Ülke diplomasisine dayalı ihtiyaca yönelik mesajlar kullanılır.
D
Ülke diplomasisinde tek boyut içeren bir paradigmadır.
E
Ülkelere ilişkin hikayelerin içe dönük olduğu bir yaklaşımdır.
Açıklama:
Kamu diplomasisi; ihtiyaca yönelik mesajların kullanıldığı, ülkelerle ilgili hikâyelerin paylaşıldığı,
devlet dışı aktörlerin sürece dâhil olduğu, ülkelere göre belirlenen strateji ve uygulamaların hayata geçirildiği ve stratejik iletişimden yararlanıldığı çok boyutlu bir paradigmadır.
Ülke diplomasisine dayalı ihtiyaca yönelik mesajlar kullanılır.
devlet dışı aktörlerin sürece dâhil olduğu, ülkelere göre belirlenen strateji ve uygulamaların hayata geçirildiği ve stratejik iletişimden yararlanıldığı çok boyutlu bir paradigmadır.
Ülke diplomasisine dayalı ihtiyaca yönelik mesajlar kullanılır.
Soru 2
- İnsan hakları
- Hukukun üstünlüğü
- Demokrasi
- Özgürlük
Yukarıdakilerden hangileri kamu diplomasisi algısını oluşturan evrensel değerler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ortamın hazırlanmasında, ilişkiler bağlamında kamu algısının ve kanaatinin şekillenmesinde ve iş birliğinde bulunulmasında özellikle evrensel değerler (insan hakları, hukukun üstünlüğü, demokrasi, özgürlük vb.) kamu diplomasisi algısını formüle etmektedir. Bu açıdan kamu diplomasisinde algılanan değerler önemlidir ve dinlemekle başlayan kamu diplomasisi insan hayatının değerini dönüştürmektedir.
I, II, III, IV
I, II, III, IV
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kamu ve diplomasi oryantasyonuna yönelik karşılaştırmada kamuya ilişkin özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
İki yönlü asimetrik iletişim
B
Dışişleri uzmanları
C
Gayri resmi
D
Pasif izler kitle
E
Diyalojik
Açıklama:

Gayri resmi
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kamu ve diplomasi oryantasyonuna yönelik karşılaştırmada diplomasiye ilişkin özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Gayri resmi
B
Hükümet dışı
C
Uygulayıcılar
D
İki yönlü asimetrik iletişim
E
Aktif kamu
Açıklama:

İki yönlü asimetrik iletişim
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu diplomasisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası imaj, kamu diplomasisinin yeni terminolojisidir
B
Yeni teknolojiler kamu diplomasisinde sık başvurulan bir yöntemdir
C
Yeni kamu diplomasisinin birincil görevi itibarı korumaktır
D
Yeni kamu diplomasisinin karşılıklı ilişkilerde dikey bir rolü vardır
E
İletişim kurmak için kullanılan yöntemlerin başında yazılı basın gelmektedir
Açıklama:

Yeni teknolojiler kamu diplomasisinde sık başvurulan bir yöntemdir
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunu bilgilendirme, etkileme ve kamuoyu nezdinde bir diplomatik gündem oluşturma maksadıyla sosyal medya araç ve uygulamalarının kullanılmasını ifade eder?
Seçenekler
A
Bilgi toplama
B
Varlık gösterme
C
Diyalog kurma
D
Varlık geliştirme
E
Gündem belirleme
Açıklama:
Gündem Belirleme: Kamuoyunu bilgilendirme, etkileme ve kamuoyu nezdinde bir
diplomatik gündem oluşturma maksadıyla sosyal medya araç ve uygulamalarının kullanılmasıdır. Birçok büyükelçi, devlet başkanı ve uluslararası kamuoyuyla ilişkili aktör, kamuoyu oluşturmada sosyal medyayı tercih edebilmektedir. Böylelikle hedef kitle konumundaki toplumların bilgilendirilmesi sosyal medya aracılığıyla hem kolay hem de etkin bir biçimde yapılabilmektedir.
diplomatik gündem oluşturma maksadıyla sosyal medya araç ve uygulamalarının kullanılmasıdır. Birçok büyükelçi, devlet başkanı ve uluslararası kamuoyuyla ilişkili aktör, kamuoyu oluşturmada sosyal medyayı tercih edebilmektedir. Böylelikle hedef kitle konumundaki toplumların bilgilendirilmesi sosyal medya aracılığıyla hem kolay hem de etkin bir biçimde yapılabilmektedir.
Soru 7
“Devletlerin hedeflerine ulaşabilmesi ve diğer devletlerin sınırları içerisindeki söz konusu ülkenin vatandaşlarını etkileyebilmesi sosyal medya platformlarıyla daha kolay bir hâle gelmiştir. Öyle ki liderler ve diplomatların yanı sıra uluslararası aktörler, sosyal medya araç ve uygulamalarından yoğun bir biçimde yararlanmaktadır.”
Yukarıdaki açıklamada sözü edilen sosyal medya araç ve uygulamalarının dijital diplomasiye dayalı işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki açıklamada sözü edilen sosyal medya araç ve uygulamalarının dijital diplomasiye dayalı işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık gösterme
B
Gündem belirleme
C
Diyalog kurma
D
Varlık geliştirme
E
Bilgi toplama
Açıklama:
Varlık Gösterme/Geliştirme: Devletlerin diğer devletler nezdinde varlık gösterebilmeleri, yumuşak güçlerini olumlu anlamda etkilemektedir. Sosyal medya platformları ise diplomatik mevcudiyetin kapsama alanını genişletmiştir. Özellikle devletlerin hedeflerine ulaşabilmesi ve diğer devletlerin
sınırları içerisinde varlık göstererek söz konusu ülkenin vatandaşlarını etkileyebilmesi sosyal medya platformlarıyla daha kolay bir hâle gelmiştir. Öyle ki liderler ve diplomatların yanı sıra uluslararası aktörler, sosyal medya araç ve uygulamalarından yoğun bir biçimde yararlanmaktadır.
sınırları içerisinde varlık göstererek söz konusu ülkenin vatandaşlarını etkileyebilmesi sosyal medya platformlarıyla daha kolay bir hâle gelmiştir. Öyle ki liderler ve diplomatların yanı sıra uluslararası aktörler, sosyal medya araç ve uygulamalarından yoğun bir biçimde yararlanmaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kasıtlı bir şekilde ve bilerek karşı tarafa zarar verme amacı taşıyan yanlış bilginin dolaşıma konulması durumunu ifade eden sosyal medya platformlarındaki mevcut bilgi düzensizliği türüdür?
Seçenekler
A
Enformasyon
B
Malinformasyon
C
Mis-informasyon
D
Dezenformasyon
E
Yönlü enformasyon
Açıklama:
Kasten Yanlış Bilgi Verme/Dezenformasyon (dis-information): Kasıtlı bir şekilde ve
bilerek karşı tarafa zarar verme amacı taşıyan yanlış bilginin dolaşıma konulması
bilerek karşı tarafa zarar verme amacı taşıyan yanlış bilginin dolaşıma konulması
Soru 9
- Yeni bir politika hakkında fikirlerin beyan edilmesi ve savunulmasını bir eyleme dönüştürür
- Bütünleştirici bir çerçeve sağlayan temsilleri ve yeni ilişkileri ortaya çıkarır.
- Kamu politikalarının toplumsal paydaşlığı için bir güç oluşturur.
- Toplumsal paydaşları harekete geçirmek ve değişimi zorlamak için de kullanılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dijital diplomasi bağlamında X (Twitter) diplomasisi denilen Twiplomacy’nin zemin hazırladığı durumlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
a X (Twitter) diplomasisi denilen Twiplomacy, dünyayı etkileyen bir olay veya yeni bir politika hakkında fikirlerin beyan edilmesi ve savunulmasını bir eyleme dönüştürmektedir. Açıklamalar
karşısında inşa edilen koalisyonlar dürtüsel olarak kullanıcıları harekete geçirmekte ve bütünleştirici
bir çerçeve sağlayan temsiller, yeni ilişkileri ortaya çıkarabilmektedir. Meydana gelen koalisyon temsillerinde X gibi platformlar kamu politikalarının toplumsal paydaşlığı için bir güçtür. Bu platformlar harekete geçirmek ve değişimi zorlamak için de kullanılmaktadır.
I, II, III, IV
karşısında inşa edilen koalisyonlar dürtüsel olarak kullanıcıları harekete geçirmekte ve bütünleştirici
bir çerçeve sağlayan temsiller, yeni ilişkileri ortaya çıkarabilmektedir. Meydana gelen koalisyon temsillerinde X gibi platformlar kamu politikalarının toplumsal paydaşlığı için bir güçtür. Bu platformlar harekete geçirmek ve değişimi zorlamak için de kullanılmaktadır.
I, II, III, IV
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın dijital diplomasideki rolüne dayalı işlevlerden biridir?
Seçenekler
A
Güncel durum ve olaylarla ilgili bilgi sağlanabilmesi
B
Paydaşlarla tek yönlü yönlü iletişim kurulması
C
Kişiselleştirilmiş iletişim yerine topluluk iletişiminin öne çıkması
D
Paylaşımların duyuşsal unsurları bulundurma özelliğinden arındırılması
E
Küçük ve sınırlı bir ağ içerisinde iletişimin yayılması
Açıklama:
Sosyal medyanın dijital diplomasideki rolü, şu işlevleri sağlamaktadır (Korkmaz ve Böyük, 2018, s. 41):
• Paydaşlarla etkileşimveiki yönlü iletişim kurma,
• Kişiselleştirilmiş iletişim,
• Paylaşımların duyuşsal unsurları bulundurma özelliği taşıması,
• Güncel durum ve olaylarla ilgili bilgi sağlama,
• Şeffaf iletişim,
• Büyük bir ağ içerisinde iletişim yayılması.
Güncel durum ve olaylarla ilgili bilgi sağlanabilmesi
• Paydaşlarla etkileşimveiki yönlü iletişim kurma,
• Kişiselleştirilmiş iletişim,
• Paylaşımların duyuşsal unsurları bulundurma özelliği taşıması,
• Güncel durum ve olaylarla ilgili bilgi sağlama,
• Şeffaf iletişim,
• Büyük bir ağ içerisinde iletişim yayılması.
Güncel durum ve olaylarla ilgili bilgi sağlanabilmesi
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu diplomasisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Teknik ortamı kısa dalga radyo ve yazılı basın gibi araçlardan oluşur
B
Yaklaşım kaynağı politik savunuculuk ve propaganda teorisine dayanmaktadır
C
Yukarıdan aşağıya, aktörden yabancı ülke halkına yönelik bir rol yapısı vardır
D
Uluslararası imaj ve itibar terminolojisine sahiptir
E
Yurtiçi ve uluslararası haber çevreleri arasında net bir çizgi yoktur
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkıdır
"Yurtiçi ve uluslararası haber çevreleri arasında net bir çizgi yoktur" yeni kamu diplomasisine aittir, diğer şıklar geleneksel kamu diplomasisine aittir.
"Yurtiçi ve uluslararası haber çevreleri arasında net bir çizgi yoktur" yeni kamu diplomasisine aittir, diğer şıklar geleneksel kamu diplomasisine aittir.
Soru 12
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelerin dijital iletişimi yaygınlaştıracağını ve böylelikle dünyanın global bir köy olarak küçük bir topluluk hâline geleceğini ileri
süren iletişim düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
süren iletişim düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marshall McLuhan
B
Harold Innis
C
Jürgen Habermas
D
Theodor W. Adorno
E
Max Horkheimer
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkıdır
Global köy kavramını ortaya atan McLuhan'dır
Global köy kavramını ortaya atan McLuhan'dır
Soru 13
Diplomasiyle ilişkili aktörlerin sosyal medya platformlarında mevcut bir konu ya da durumla ilgili bilgilerin hangi platformlarda kullanıcılar tarafından nasıl ele alındığıyla ilgili genel bir fikir sahibi olmaları ne ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Yayınlama
B
Dinleme
C
Etkileşime geçme
D
İçerik paylaşma
E
Gündem belirleme
Açıklama:
Doğru yanıt B şıkkıdır
Mevcut bir konu ya da durumla ilgili bilgilerin hangi platformlarda kullanıcılar tarafından nasıl ele alındığıyla ilgili genel bir fikir sahibi olunması dinlemedir
Mevcut bir konu ya da durumla ilgili bilgilerin hangi platformlarda kullanıcılar tarafından nasıl ele alındığıyla ilgili genel bir fikir sahibi olunması dinlemedir
Soru 14
Sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerde hedef kitle konumundaki kullanıcıların soru sorma, diğerleriyle içeriği paylaşma ya da içeriği doğrudan beğenme gibi davranışlara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Yayınlama
B
Dinleme
C
Etkileşime geçme
D
İçerik paylaşma
E
Gündem belirleme
Açıklama:
Doğru yanıt C şıkkıdır
Sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerde hedef kitle konumundaki kullanıcıların soru sorma, diğerleriyle içeriği paylaşma ya da içeriği doğrudan beğenme gibi davranışlar etkileşime geçmedir
Sosyal medya platformlarında paylaşılan içeriklerde hedef kitle konumundaki kullanıcıların soru sorma, diğerleriyle içeriği paylaşma ya da içeriği doğrudan beğenme gibi davranışlar etkileşime geçmedir
Soru 15
Dinleme yaklaşımlarında yer alan hedeflerden “yanlış anlamaları düzeltmek ve kısa vadeli alt hedefleri takip etmek” hangi dinleme türü kapsamındadır?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Dahili dinleme
C
Arka plan dinleme
D
Taktiksel dinleme
E
Gizli dinleme
Açıklama:
Doğru yanıt D şıkkıdır
Dinleme yaklaşımlarında yer alan hedeflerden “yanlış anlamaları düzeltmek ve kısa vadeli alt hedefleri takip etmek” taktiksel dinleme kapsamındadır
Dinleme yaklaşımlarında yer alan hedeflerden “yanlış anlamaları düzeltmek ve kısa vadeli alt hedefleri takip etmek” taktiksel dinleme kapsamındadır
Soru 16
Dinleme yaklaşımlardan “özel verilerin yasa dışı” edinimi hangi dinleme türüne aittir?
Seçenekler
A
Aktif dinleme
B
Dahili dinleme
C
Arka plan dinleme
D
Taktiksel dinleme
E
Gizli dinleme
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkıdır
Dinleme yaklaşımlardan “özel verilerin yasa dışı” edinimi gizli dinleme kapsamındadır
Dinleme yaklaşımlardan “özel verilerin yasa dışı” edinimi gizli dinleme kapsamındadır
Soru 17
Sosyal medya platformlarında dolaşıma konulan mesajların inandırıcılığı hususunda birçok tartışmaların da atıf yaptığı “post truth” kavramı neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Hakikat öncesi
B
Gerçek ötesi
C
Hakikat sonrası
D
Misinformasyon
E
Araç mesajdır
Açıklama:
Doğru yanıt C şıkkıdır
Post truth kavramı hakikat sonrası olarak ifade edilmektedir
Post truth kavramı hakikat sonrası olarak ifade edilmektedir
Soru 18
Bilişim dünyasında robot olarak tanımlanan ve kendilerine önceden tanımlanmış görevleri gerçekleştirmek için kullanılan yazılımlara ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Botlar
B
X
C
Post truth
D
Eşik bekçileri
E
Hashtag
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkıdır
Bilişim dünyasında robot olarak tanımlanan ve kendilerine önceden tanımlanmış görevleri gerçekleştirmek için kullanılan yazılımlar botlardır
Bilişim dünyasında robot olarak tanımlanan ve kendilerine önceden tanımlanmış görevleri gerçekleştirmek için kullanılan yazılımlar botlardır
Soru 19
Bir iletişim mesajının bulundurduğu içerik yerine mesajı iletmede kullanılan iletişim aracının iletişim sürecinde ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Bu sava göre iletişim mesajının içeriği, söz konusu içeriğin hangi araç vasıtasıyla alıcıya gönderileceği durumuna göre değişiklik gösterebilmektedir. Metinde tanımlanan araç mesajdır savıdır. Bu savı ortaya atan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Max Horkheimer
B
Marshall McLuhan
C
Harold Innis
D
Jürgen Habermas
E
Theodor W. Adorno
Açıklama:
Doğru yanıt B şıkkıdır
Araç mesajdır savını ortaya atan Marshall McLuhan'dır.
Araç mesajdır savını ortaya atan Marshall McLuhan'dır.
Soru 20
Oluşturdukları “Diplohack” isimli toplulukla vatandaşlarını, sivil organizasyonlarını ve diplomatlarını bir araya getiren bir uygulama geliştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Almanya
C
İsveç
D
Fransa
E
Belçika
Açıklama:
Doğru yanıt C şıkkıdır
Diplohack topluluğu İsveç'tedir
Diplohack topluluğu İsveç'tedir
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medyanın siyasal iletişim modelinde yarattığı en önemli değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Tek yönlü iletişimi teşvik etmesi
B
Geleneksel medyanın rolünü azaltması
C
Çok yönlü iletişimi desteklemesi
D
Siyasal katılımı engellemesi
E
Siyasi liderlerin önemini azaltması
Açıklama:
Sosyal medya, siyasal iletişimin liderden halka doğru tek yönlü bir iletişim faaliyeti olmaktan çıkıp, halkın da süreçte aktif olduğu çok yönlü ve yatay bir iletişim şekline dönüşmesini sağlamıştır. Bu, kullanıcıların içerik üretmesini destekler ve etkileşimli olma gibi özellikleri nedeniyle önemli bir fark yaratmıştır.
Soru 2
Birey-siyaset ilişkisi açısından sosyal medyanın kullanıcılar tarafından güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak siyasi düşüncelerini yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılması aşağıdakilerin hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Siyasal Gelişim
B
Siyasal Duyurum
C
Siyasal Etkileşim
D
Siyasal Gündem Takibi
E
Sosyal ve Siyasal İletişim
Açıklama:
Sosyal medya, kullanıcılarına siyasal konularda düşüncelerini açıklayıp yayabilecekleri bir alan sunar.
Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır
Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu adına gözetleme ve denetleme iddiasında olan ve bu yönüyle demokrasilerde dördüncü kuvvet olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Yasama
B
Yürütme
C
Yargı
D
Medya
E
Siyaset
Açıklama:
Medya, toplumu bilgilendirmekle birlikte halk adına hükûmet başta olmak üzere tüm demokratik kurum ve yapıları denetlemekte, varsa eksik ve aksak yönlerini ortaya koymakta ve yapıcı eleştirileriyle sistemin sağlıklı çalışmasına katkıda bulunmaktadır (Aziz, 2012, s.43).
İletişim araç ve teknolojilerindeki her ilerleme iletişim alanını daha geniş kitleler açısından popüler hâle getirirken yeni nesil kitle iletişim araç ve uygulamalarının da etki alanını genişletmiştir. Kurumsallaşmaya başlamasıyla birlikte siyasal sistemin üç temel kurumu olan yasama, yürütme ve yargı erkini kamuoyu adına gözetleme ve denetleme iddiasında olan medya, bu yönüyle demokrasilerde dördüncü kuvvet olarak da kabul edilmektedir.
İletişim araç ve teknolojilerindeki her ilerleme iletişim alanını daha geniş kitleler açısından popüler hâle getirirken yeni nesil kitle iletişim araç ve uygulamalarının da etki alanını genişletmiştir. Kurumsallaşmaya başlamasıyla birlikte siyasal sistemin üç temel kurumu olan yasama, yürütme ve yargı erkini kamuoyu adına gözetleme ve denetleme iddiasında olan medya, bu yönüyle demokrasilerde dördüncü kuvvet olarak da kabul edilmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının demokrasilerde oynadığı rol ve işlevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Medya, siyasal ve toplumsal alanda yaşananları gözlemleyip refahı etkilemesi muhtemel olay ve gelişmeler hakkında halkı bilgilendirir.
B
Parti, lider vb. siyasal aktörler ile baskı ve çıkar gruplarının olay, süreç meselelere yönelik yaklaşım ve kanaatlerini topluma ulaştırmalarını sağlar.
C
İktidar ve iktidara talip olanlar ile bunların kitleleri başta olmak üzere, farklı toplumsal ve siyasal grupların seslerini duyurarak karşılıklı fikir alışverişini mümkün kılar.
D
İdareci durumunda bulunanların kamu gücünü nasıl kullandıklarına ilişkin halka hesap vermelerini sağlayacak mekanizmalar tesis eder.
E
Sistem içerisinde çeşitli güç unsurlarının medya üzerindeki bağımlılığını destekler ve toplumu yönetme yeteneğini pekiştirir.
Açıklama:
Çözüm açıklamasına göre E seçeneği hatalıdır, olması gereken "Sistem içerisinde çeşitli güç unsurlarının medyanın bağımsızlığı, dürüstlüğü ve toplumsal hizmet yeteneğini aşındırma çabalarına karşı durur."
Birey-toplum-siyaset ilişkisinde medya kavramsallaştırmasıyla genellediğimiz kitle iletişim araçlarının özellikle de demokrasilerde oynadığı merkezi rol ve işlevlerine dair şu hususların altı çizilmektedir (Gurevitch ve Blumler, 2002, s. 263-265):
Birey-toplum-siyaset ilişkisinde medya kavramsallaştırmasıyla genellediğimiz kitle iletişim araçlarının özellikle de demokrasilerde oynadığı merkezi rol ve işlevlerine dair şu hususların altı çizilmektedir (Gurevitch ve Blumler, 2002, s. 263-265):
- Medya, siyasal ve toplumsal alanda yaşananları gözlemleyip refahı etkilemesi muhtemel olay ve gelişmeler hakkında halkı bilgilendirir.
- Konu, kişi, olay ve problemlerin önceliklerine karar vermek ve öne çıkarmak suretiyle gündemi belirler ve çözüm önerileri de içeren değerlendirmelerde bulunur.
- Parti, lider vb. siyasal aktörler ile baskı ve çıkar gruplarının olay, süreç meselelere yönelik yaklaşım ve kanaatlerini topluma ulaştırmalarını sağlar.
- İktidar ve iktidara talip olanlar ile bunların kitleleri başta olmak üzere, farklı toplumsal ve siyasal grupların seslerini duyurarak karşılıklı fikir alışverişini mümkün kılar.
- İdareci durumunda bulunanların kamu gücünü nasıl kullandıklarına ilişkin halka hesap vermelerini sağlayacak mekanizmalar tesis eder.
- Halkın siyasal olay ve süreçlere ilişkin bilgi sahip olması ve bunları yorumlamasını sağlarken aynı zamanda siyasal süreçlere katılmaları ve tercihte bulunmalarını teşvik eder.
- Sistem içerisinde çeşitli güç unsurlarının medyanın bağımsızlığı, dürüstlüğü ve toplumsal hizmet yeteneğini aşındırma çabalarına karşı durur.
- İzleyicilerin siyasal alanda olup bitenleri anlamlandırma yeteneğine sahip aynı zamanda duyarlı kişiler olduklarını kabul ederek onlara saygı gösterir.
Soru 5
Bireysel siyasal eylemin siyasal süreç üzerinde bir etkisi olduğu veya olabileceği, bireyin vatandaşlık görevlerini yerine getirmenin zaman ayırmaya değer olduğu inancına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyasal etkinlik
B
Kitle iletişimi
C
Siyasal ilgi
D
Basın yayın
E
Siyasal duyurum
Açıklama:
İç siyasal etkinlik (internal political efficacy) ve dış siyasal etkinlik (external political efficacy) olmak üzere iki boyutu olan siyasal etkinlik (political efficacy) kavramıyla açıklanan bu durum kişinin siyasal alan ile onun kurum ve aktörleriyle olan ilişkisinde oldukça etkilidir. Buna göre siyasal olay, süreç ve kurumlar karşısında kendini güçlü ve etkin hisseden, bir şeyleri değiştirebileceğine ilişkin yüksek bir inanca sahip olanlar tam tersi durumda olanlara nazaran siyasal süreçlerle daha ilgili olmakta ve katılım düzeyi açısından da daha yüksek bir görüntü sergilemektedir (Yaşar, 2020).
Siyasal etkinlik, bireysel siyasal eylemin siyasal süreç üzerinde bir etkisi olduğu veya olabileceği; bireyin vatandaşlık görevlerini yerine getirmenin zaman ayırmaya değer olduğu inancıdır (Campbell, vd., 1954, s. 187).
Siyasal etkinlik, bireysel siyasal eylemin siyasal süreç üzerinde bir etkisi olduğu veya olabileceği; bireyin vatandaşlık görevlerini yerine getirmenin zaman ayırmaya değer olduğu inancıdır (Campbell, vd., 1954, s. 187).
Soru 6
Günümüzde gelişen iletişim teknolojileri ile birlikte değişip dönüşen -------- çift yönlü ve etkileşimli yapısı ile iletişimi çok sayıda kaynaktan çok sayıda hedefe aynı anda mümkün kılarak birey-toplum-siyaset ilişkisine farklı bir boyut kazandırmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Medya
C
Kurum
D
Toplum
E
Bilgi
Açıklama:
Günümüzde gelişen bilgi iletişim teknolojileri ile birlikte değişip dönüşen medya, çift yönlü ve etkileşimli yapısı ile iletişimi çok sayıda kaynaktan çok sayıda hedefe aynı anda mümkün kılarak birey-toplum-siyaset ilişkisine farklı bir boyut kazandırmıştır.
Cevabın anlamlı bir bütün oluşturması için bırakılan boşluğa medya sözcüğü getirilmelidir. Doğru cevap B' şıkkıdır.
Cevabın anlamlı bir bütün oluşturması için bırakılan boşluğa medya sözcüğü getirilmelidir. Doğru cevap B' şıkkıdır.
Soru 7
I. Siyasal ilgi
II. Bilinç
III. Bilgi
Geleneksel veya yeni medya platformu olması fark etmeksizin bireyin medyayı takip etme sıklığının artmasının yukarıdakilerden hangisini/hangilerini yükseltmesi beklenebilir?
II. Bilinç
III. Bilgi
Geleneksel veya yeni medya platformu olması fark etmeksizin bireyin medyayı takip etme sıklığının artmasının yukarıdakilerden hangisini/hangilerini yükseltmesi beklenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
KİA’ları tüketme oranı ile siyasal ilgi, bilinç ve bilgi düzeyi arasında doğrusal bir ilişki olduğunu söylemek mümkündür. Diğer bir ifadeyle geleneksel veya yeni medya platformu olması fark etmeksizin bireyin medyayı takip etme sıklığı arttıkça siyasal ilgi, bilinç ve bilgi ile buna bağlı olarak katılım düzeyinin yükselmesi beklenir. Doğru cevap E' şıkkıdır.
Soru 8
İnternet ve sosyal medya araçlarının etkilediği siyasal iletişime ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Siyasal iletişim günümüz toplumlarına ve teknolojilerine özgü bir faaliyettir.
B
Siyasal iletişim süreklilik arzetmeksizin seçim dönemlerinde yoğunlaşmaktadır.
C
Siyasal iletişim küreselleşmeyle birlikte uluslararası düzeyde anlam ve rol yüklenmiştir.
D
Siyasal iletişim sosyal medya aracılığıyla liderden halka doğru tek yönlüdür.
E
Siyasal iletişim sadece siyasi parti, lider ve adayların yeraldığı iletişim etkinliğidir.
Açıklama:
Siyasal iletişim günümüz toplumlarına ve teknolojilerine özgü bir faaliyet olmayıp siyasetin kendisi kadar eski bir faaliyet alanıdır.
Siyasal iletişim ilk olarak seçim dönemleri gelse de demokrasilerde gerek yasama gerekse yürütme yetkisinin seçmen tarafından geçici süreliğine verilmiş olması sadece seçim dönemleri değil, iki seçim arasında geçen süre de dâhil olmak üzere siyasal iletişimi sürekli bir faaliyet hâline getirmektedir.
Artan küreselleşme etkisi ile birlikte toplumların küresel boyutta birbirine
yaklaşması siyasal iletişim çabalarına uluslararası düzeyde yeni anlam ve roller yüklemiştir.
Sosyal medyayla birlikte siyasal iletişim liderden halka doğru tek yönlü bir iletişim faaliyet olmaktançıkarak halkın/seçmenin de süreçte aktif
olduğu çok yönlü ve yatay iletişim şeklinde yeniden biçimlenmeye başlamıştır.
Siyasal iletişimin sadece seçmen/halk, siyasi parti, aday ve liderlerin yer aldığı ulusal nitelikli bir iletişim faaliyetinden ibaret olmadığı, bunun ötesinde diğer ülke kamuoyları, devletler ve diğer uluslararası aktörleri de kapsayan çok boyutlu bir iletişim etkinliği olduğunu söylemek mümkündür.
Buna göre doğru cevap C'şıkkıdır.
Siyasal iletişim ilk olarak seçim dönemleri gelse de demokrasilerde gerek yasama gerekse yürütme yetkisinin seçmen tarafından geçici süreliğine verilmiş olması sadece seçim dönemleri değil, iki seçim arasında geçen süre de dâhil olmak üzere siyasal iletişimi sürekli bir faaliyet hâline getirmektedir.
Artan küreselleşme etkisi ile birlikte toplumların küresel boyutta birbirine
yaklaşması siyasal iletişim çabalarına uluslararası düzeyde yeni anlam ve roller yüklemiştir.
Sosyal medyayla birlikte siyasal iletişim liderden halka doğru tek yönlü bir iletişim faaliyet olmaktançıkarak halkın/seçmenin de süreçte aktif
olduğu çok yönlü ve yatay iletişim şeklinde yeniden biçimlenmeye başlamıştır.
Siyasal iletişimin sadece seçmen/halk, siyasi parti, aday ve liderlerin yer aldığı ulusal nitelikli bir iletişim faaliyetinden ibaret olmadığı, bunun ötesinde diğer ülke kamuoyları, devletler ve diğer uluslararası aktörleri de kapsayan çok boyutlu bir iletişim etkinliği olduğunu söylemek mümkündür.
Buna göre doğru cevap C'şıkkıdır.
Soru 9
Siyasal iletişim aracı olarak sosyal medyanın diğer iletişim araçlarına göre aşağıdaki özelliklerden hangisi önemli bir fark oluşturmamaktadır?
Seçenekler
A
Toplumsal etkileşim
B
Hipermetinsellik
C
Çift yönlü yapısı
D
Kullanıcılara içerik üretim desteği
E
Multimedya biçimselliği
Açıklama:
İletişim tarihi boyunca ortaya çıkan her yeni iletişim aracı siyasal iletişimi etkilemiş olmakla beraber sosyal medya çift yönlü yapısı, kullanıcıların içerik üretmesini desteklemesi, multimedya biçimselliği, hipermetinsellik ve etkileşimli olma gibi özellikleri nedeniyle diğerlerinden ayrılırken önemli farklar oluşturmayı başarmıştır (Altincik, 2020).
Toplumsal etkileşim ise tüm kitle iletişim araçlarının benzer özelliği olduğu için doğru cevap A'şıkkıdır.
Toplumsal etkileşim ise tüm kitle iletişim araçlarının benzer özelliği olduğu için doğru cevap A'şıkkıdır.
Soru 10
Kişinin bütün olarak sosyal medyayı daha özel de ise farklı sosyal medya platformlarını kullanma amaç ve motivasyonları onun siyasal -------- üzerinde ne oranda etkili olacağını belirler.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
İlgileri
B
Tutumları
C
Algıları
D
Etkinlikleri
E
İletişimleri
Açıklama:
Kişinin bütün olarak sosyal medyayı daha özel de ise farklı sosyal medya platformlarını kullanma amaç ve motivasyonları onun siyasal tutumları üzerinde ne oranda etkili olacağını belirler. Örneğin kişi sosyal medyayı siyasal amaçlarla değil de eğlenme ve boş zaman geçirme gibi amaç ve motivasyonlarla kullanıyorsa bu tür bir kullanımın siyasal tutumlar üzerindeki etkisi diğer kullanım amacına göre sınırlı olacaktır.
Doğru cevap B'şıkkıdır.
Doğru cevap B'şıkkıdır.
Soru 11
Sosyal medyanın etkileşimli ve çift yönlü yapısı insanların siyasal süreç, konu ve kişiler hakkında bilgi edinmesi ve tartışmaya girmesini kolaylaştırarak onları ------------------------.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
bireyselleştirmektedir.
B
toplumsallaştırmaktadır.
C
özelleştirmektedir.
D
siyasallaştırmaktadır.
E
eğitmektedir.
Açıklama:
Sosyal medyanın etkileşimli ve çift yönlü yapısı insanların siyasal süreç, konu ve kişiler hakkında bilgi edinmesi ve tartışmaya girmesini
kolaylaştırarak onları siyasallaştırmaktadır.
Doğru cevap D'şıkkıdır.
kolaylaştırarak onları siyasallaştırmaktadır.
Doğru cevap D'şıkkıdır.
Soru 12
Sosyal medyanın bireyler üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I.Kitle yayıncısına dönüştürme
II.Bilgiye erişimi kolaylaştırma
III.Siyasal konuları anlama
IV.Tüketim alışkanlıklarını azaltma
I.Kitle yayıncısına dönüştürme
II.Bilgiye erişimi kolaylaştırma
III.Siyasal konuları anlama
IV.Tüketim alışkanlıklarını azaltma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I,II ve III
E
I,III ve IV
Açıklama:
Kullanıcılarını bireysel birer kitle yayıncısına dönüştüren sosyal medya, onlara her konuda olduğu gibi siyasi konularda da düşüncelerini açıklayıp yayabilecekleri bir alan sunar.
Sosyal medyayla birlikte bireylerin bilgiye erişimi kolaylaşıp çeşitlenirken bilgiyi üreten/yayan ve tüketenlerin etkileşimi de artmıştır.
Çalışmalar aktüel meseleler ile siyasal alanda olup bitenler söz konusu olduğunda internet ve sosyal medyagibi alternatif kanallardan da yararlanmanın siyasal konuları anlama yeteneğini geliştirdiğine işaret etmektedir (Kaid vd., 2007).
I,II ve III maddeleri sosyal medyanın bireyler üzerindeki etkisinı göstermektedir. Doğru cevap D'şıkkıdır.
Sosyal medyayla birlikte bireylerin bilgiye erişimi kolaylaşıp çeşitlenirken bilgiyi üreten/yayan ve tüketenlerin etkileşimi de artmıştır.
Çalışmalar aktüel meseleler ile siyasal alanda olup bitenler söz konusu olduğunda internet ve sosyal medyagibi alternatif kanallardan da yararlanmanın siyasal konuları anlama yeteneğini geliştirdiğine işaret etmektedir (Kaid vd., 2007).
I,II ve III maddeleri sosyal medyanın bireyler üzerindeki etkisinı göstermektedir. Doğru cevap D'şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıda siyasal iletişim ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Seçmenin siyasal davranışları üzerinde çeşitli aktörlerin iknaya ve yönlendirmeye dayalı iletişim faaliyetlerini kapsar.
B
Odağında siyasi parti, lider ve adayların kendilerini mümkün olan en etkili biçimde seçmene anlatma çabaları yer alır.
C
Seçim dönemlerinde yoğunlaşan ancak iki seçim arasında devam eden siyasal iletişim süreci demokrasilerin sağlıklı çalışması adına önemlidir.
D
Sadece seçmen, siyasi parti adaylarının yer aldığı ulusal nitelikli bir iletişim faaliyetinden ibaret değildir.
E
Sosyal medyayla birlikte siyasal iletişim liderden halka doğru tek yönlü bir iletişim faaliyeti olmuştur.
Açıklama:
Çözüm açıklamasına göre E seçeneğinde verilen bilgi hatalıdır. Tam tersine sosyal medyayla birlikte siyasal iletişim liderden halka doğru tek yönlü bir iletişim faaliyet olmaktan çıkarak halkın/seçmenin de süreçte aktif olduğu çok yönlü ve yatay iletişim şeklinde yeniden biçimlenmeye başlamıştır.
Soru 14
Aşağıdaki sosyal medya platformlarından hangisi kendini "şu anda dünyada olup bitenler ve insanların bunlar hakkındaki konuşmalarıdır” şeklinde tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
X
B
Instagram
C
Youtube
D
Facebook
E
Tiktok
Açıklama:
Güncel konu ve tartışmalar ile toplumsal hareketler açısından ele alındığında X platformunun tüm bunların merkezinde yer aldığı görülmektedir. Elbette diğer platformlar da son derece etkin ve önemlidir. Ancak X ile kıyaslandıklarında siyasal konuların anlık temsili ve anlık tartışma açısından bir adım geride olduklarını kabul etmek gerekir.
Siyasal iletişim açısından üzerinde durulması gereken ve yakın zamanda ismi “X” olarak güncellenen platform Twitter’dır. Zira bu platform tüm diğer platformlara nazaran çok daha siyasallaşmış bir alandır. X’in siyasallaşmış bir alan olması onun kendini konumlandırdığı yer ve karakteriyle uyumlu bir durumdur. Öyle ki, kendi tanımlamasına göre X tam olarak “şu anda dünyada olup bitenler ve insanların bunlar hakkındaki konuşmalarıdır”.
Siyasal iletişim açısından üzerinde durulması gereken ve yakın zamanda ismi “X” olarak güncellenen platform Twitter’dır. Zira bu platform tüm diğer platformlara nazaran çok daha siyasallaşmış bir alandır. X’in siyasallaşmış bir alan olması onun kendini konumlandırdığı yer ve karakteriyle uyumlu bir durumdur. Öyle ki, kendi tanımlamasına göre X tam olarak “şu anda dünyada olup bitenler ve insanların bunlar hakkındaki konuşmalarıdır”.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi siyasal duyurumun temel amacıdır?
Seçenekler
A
Siyasi düşüncelerini yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek.
B
Ulusal/uluslararası düzeyde vuku bulan siyasal gündem ile buna ilişkin analizler ve liderlerin takibi.
C
Güncel siyasi meselelerle ilgili diğerlerinin haberdar edilmesi.
D
Çeşitli siyasal düşünce ve ideolojiler konusunda bilgi edinmek
E
Benzer ve/veya farklı siyasal düşünceye sahip olan diğerleriyle iletişim ve etkileşime girmek.
Açıklama:
Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır.
Soru 16
Aşağıdaki ifadelerden hangisi genç nüfus tarafından sosyal medya platformlarının siyasal gelişim ve etkileşim açısından kullanımına işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak
B
Siyasi düşünceleri yaymak ve güncel siyasi meselelerleri değerlendirmek
C
Karşı düşünce ve ideolojilere ilişkin propaganda yürütmek
D
Siyasal gündem ilişkin analizler yapmak ve liderlerin takibi
E
Çeşitli siyasal düşünce ve ideolojiler konusunda bilgi edinmek
Açıklama:
Her seçim döneminde milyonlarla ifade edilen yeni seçmenin denkleme katılması seçim sonuçları üzerinde oyun değiştirici bir potansiyele sahiptir. Bu genç seçmenlerin aynı zamanda aktif sosyal medya kullanıcıları olması siyasal parti ve adaylar açısından sosyal medya platformlarında yürütülen siyasal iletişim çabalarını da daha anlamlı kılmaktadır. Zira gençler siyaset de dâhil olmak üzere güncel konuları takip etme, bilgi edinme ve düşüncelerini açıklamak amacıyla geleneksel medyadan daha çok sosyal medyadan yararlanmaktadır. Sonuç olarak, gençler başta olmak üzere seçmenin siyasal alana ilişkin ilgi ve katılımlarını artırma noktasında sosyal medyanın bir tür “katalizör” vazifesi icra ettiği söylenebilmektedir (Balcı ve Sarıtaş, 2014, s. 515).
E seçeneğindeki bilgi ise genel bir sosyal medya özelliğidir ve genç nüfusun daha aktif ve etkin şekilde yer almasının sosyal medya platformlarını siyasal iletişim açısından daha önemli kılmasını destekleyen bir ifade değildir.
• Siyasal Gelişim ve Etkileşim: Sosyal medya kullanıcılar tarafından çeşitli siyasal düşünce ve ideolojiler konusunda bilgi edinmek; kendini siyasal anlamda geliştirmek; yasama ve yürütmenin faaliyetlerini anlamlandırmak; mevcut düşüncelerini pekiştirmek; siyasal toplumsallaşma; benzer ve/veya farklı siyasal düşünceye sahip olan diğerleriyle iletişim ve etkileşime girmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır. • Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır. • Siyasal Gündem Takibi: Sosyal medya kullanıcılar tarafından ulusal/uluslararası düzeyde vuku bulan siyasal gündem ile buna ilişkin analizler ve liderlerin takibi; ayrıca güncel siyasi meselelerle ilgili diğerlerinin haberdar edilmesi gibi amaçlarla kullanılmaktadır.
E seçeneğindeki bilgi ise genel bir sosyal medya özelliğidir ve genç nüfusun daha aktif ve etkin şekilde yer almasının sosyal medya platformlarını siyasal iletişim açısından daha önemli kılmasını destekleyen bir ifade değildir.
• Siyasal Gelişim ve Etkileşim: Sosyal medya kullanıcılar tarafından çeşitli siyasal düşünce ve ideolojiler konusunda bilgi edinmek; kendini siyasal anlamda geliştirmek; yasama ve yürütmenin faaliyetlerini anlamlandırmak; mevcut düşüncelerini pekiştirmek; siyasal toplumsallaşma; benzer ve/veya farklı siyasal düşünceye sahip olan diğerleriyle iletişim ve etkileşime girmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır. • Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır. • Siyasal Gündem Takibi: Sosyal medya kullanıcılar tarafından ulusal/uluslararası düzeyde vuku bulan siyasal gündem ile buna ilişkin analizler ve liderlerin takibi; ayrıca güncel siyasi meselelerle ilgili diğerlerinin haberdar edilmesi gibi amaçlarla kullanılmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bireyin siyaset kurumu ve aktörlerini de içeren siyasal sistemin vatandaş taleplerine ne oranda cevap verdiğine ve/veya vereceğine ilişkin algısını ve inancını ifade eder?
Seçenekler
A
Dış Siyasal Etkinlik
B
İç Siyasal Etkinlik
C
Siyasal İletişim
D
Siyasal İlgi
E
Medya
Açıklama:
Çözüm açıklamasına göre dış siyasal etkinlik bireyin, siyaset kurumu ve aktörlerini de içeren siyasal sistemin vatandaş taleplerine ne oranda cevap verdiğine ve/veya vereceğine ilişkin algısını ve inancını ifade eder.
Siyasal etkinlik, bireysel siyasal eylemin siyasal süreç üzerinde bir etkisi olduğu veya olabileceği; bireyin vatandaşlık görevlerini yerine getirmenin zaman ayırmaya değer olduğu inancıdır (Campbell, vd., 1954, s. 187).
İç Siyasal Etkinlik (Internal Political Efficacy): bireyin siyaset kurumu, aktörleri ve karar alma süreçlerine yönelik kendiyle ilgili öz yeterlilik algısını ifade eder.
Dış Siyasal Etkinlik (External Political Efficacy): bireyin, siyaset kurumu ve aktörlerini de içeren siyasal sistemin vatandaş taleplerine ne oranda cevap verdiğine ve/veya vereceğine ilişkin algısını ve inancını ifade eder.
Siyasal etkinlik, bireysel siyasal eylemin siyasal süreç üzerinde bir etkisi olduğu veya olabileceği; bireyin vatandaşlık görevlerini yerine getirmenin zaman ayırmaya değer olduğu inancıdır (Campbell, vd., 1954, s. 187).
İç Siyasal Etkinlik (Internal Political Efficacy): bireyin siyaset kurumu, aktörleri ve karar alma süreçlerine yönelik kendiyle ilgili öz yeterlilik algısını ifade eder.
Dış Siyasal Etkinlik (External Political Efficacy): bireyin, siyaset kurumu ve aktörlerini de içeren siyasal sistemin vatandaş taleplerine ne oranda cevap verdiğine ve/veya vereceğine ilişkin algısını ve inancını ifade eder.
Soru 18
Sosyal medyanın geniş kitlelerce benimsenmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Alt yapısı ile kolay erişimi
B
Tek yönlü iletişim
C
Yazılım alanındaki ilerleme
D
Maliyetlerde azalma
E
Farklı formatlarda paylaşımı
Açıklama:
Geleneksel medya bireyi büyük oranda edilgen kabul ederken tek yönlü bir iletişim sistemini dayatır. Web 2.0 altyapısı ve mantığına dayanan sosyal
medya ise etkileşimli ve çift yönlü yapısıyla kullanıcılarını aktif ve katılımcı bireylere dönüştürerek geleneksel medyadan ayrılır. Bununla birlikte akıllı
cihaz teknolojisi ve gelişen internet altyapısı sayesinde zamana ve mekâna bağlı kalmadan ağa erişilebilmesi, kullanıcıların farklı formatlarda (görsel,
metin, video vb.) içerik oluşturup paylaşabilmeleri ve yazılım alanındaki ilerlemelere bağlı olarak artan kullanım kolaylığı ile azalan maliyetler sosyal medyanın geniş kitlelerce kısa sürede benimsenmesini sağlayan etkenlerdir.
Sosyal medya çift yönlü yapısıyla kullanıcıları aktif ve katılımcı bireylere dönüştürdüğü için doğru cevap B'şıkkıdır.
medya ise etkileşimli ve çift yönlü yapısıyla kullanıcılarını aktif ve katılımcı bireylere dönüştürerek geleneksel medyadan ayrılır. Bununla birlikte akıllı
cihaz teknolojisi ve gelişen internet altyapısı sayesinde zamana ve mekâna bağlı kalmadan ağa erişilebilmesi, kullanıcıların farklı formatlarda (görsel,
metin, video vb.) içerik oluşturup paylaşabilmeleri ve yazılım alanındaki ilerlemelere bağlı olarak artan kullanım kolaylığı ile azalan maliyetler sosyal medyanın geniş kitlelerce kısa sürede benimsenmesini sağlayan etkenlerdir.
Sosyal medya çift yönlü yapısıyla kullanıcıları aktif ve katılımcı bireylere dönüştürdüğü için doğru cevap B'şıkkıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bireyin sosyal medyayı siyasal duyurum amacıyla kullanımına yönelik bir örnektir?
Seçenekler
A
Siyasal düşüncelerini yayma
B
Siyasal toplumsallaşma
C
Siyasal bilgi edinme
D
Liderleri takip etme
E
Siyasal gündemi analiz etme
Açıklama:
Siyasal Duyurum: Sosyal medya kullanıcılarca güncel ve siyasi meselelerle ilgili siyasal farkındalık oluşturmak, siyasi düşüncelerini (ideolojilerini) yaymak ve taraftar toplamak ile zıt düşünce ve ideolojilere ilişkin karşı propaganda yürütmek gibi amaçlarla kullanılmaktadır.
Doğru cevap A'şıkkıdır.
Doğru cevap A'şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kullanıcıların sosyal medyayı siyasal anlamda düşüncelerini pekiştirmek için kullanmasına ilişkin bir örnektir?
Seçenekler
A
Siyasal gündem takibi
B
Siyasal duyurum
C
Siyasal gelişim ve etkileşim
D
Sosyal etkileşim faaliyeti
E
Sosyal medya katılımı
Açıklama:
Siyasal Gelişim ve Etkileşim: Sosyal medya kullanıcılar tarafından çeşitli siyasal düşünce ve ideolojiler konusunda bilgi edinmek;kendini siyasal geliştirmek; yasama ve yürütmenin faaliyetlerini anlamlandırmak;
mevcut düşüncelerini pekiştirmek; siyasal toplumsallaşma; benzer ve/veya farklı siyasal düşünceye sahip olan diğerleriyleiletişim ve etkileşime girmek gibi am açlarla kullanılmaktadır.
Doğru cevap C'şıkkıdır.
mevcut düşüncelerini pekiştirmek; siyasal toplumsallaşma; benzer ve/veya farklı siyasal düşünceye sahip olan diğerleriyleiletişim ve etkileşime girmek gibi am açlarla kullanılmaktadır.
Doğru cevap C'şıkkıdır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdaki kavramlardan hangisi devlet ve aile için ortak olan servet edinme bilimini tanımlamak için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Ekonomi-politik
B
Politik
C
Ekonomi-yönetim
D
Yönetim
E
Toplumbilim
Açıklama:
Kavram ilk kez 1615 yılında Fransız yazar Monchretien de Watteville tarafından “devlet ve aile
için ortak olan servet edinme bilimini” tanımlamak için kullanılmıştır. Ancak toplumu ve yönetimi anlamaya yönelik ekonomi-politik yaklaşımı on sekizinci yüzyılın sonunda resmen kurulmuştur.
Ekonomi-Politik (political economy, siyasal ekonomi) kavramının oldukça eski bir geçmişi vardır.
Kavram ilk kez 1615 yılında Fransız yazar Monchretien de Watteville tarafından “devlet ve aile
için ortak olan servet edinme bilimini” tanımlamak için kullanılmıştır.
için ortak olan servet edinme bilimini” tanımlamak için kullanılmıştır. Ancak toplumu ve yönetimi anlamaya yönelik ekonomi-politik yaklaşımı on sekizinci yüzyılın sonunda resmen kurulmuştur.
Ekonomi-Politik (political economy, siyasal ekonomi) kavramının oldukça eski bir geçmişi vardır.
Kavram ilk kez 1615 yılında Fransız yazar Monchretien de Watteville tarafından “devlet ve aile
için ortak olan servet edinme bilimini” tanımlamak için kullanılmıştır.
Soru 2
Aşağıdaki filozoflardan hangisi piyasayı bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren “gizli el” olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Monchretien de Watteville
C
David Ricardo
D
Stanley Baldwin
E
Karl Marx
Açıklama:
Piyasa, Adam Smith tarafından, bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren “gizli el” olarak tanımlanır.
Piyasa, Smith tarafından, bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren “gizli el” olarak tanımlanır
Piyasa, Smith tarafından, bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren “gizli el” olarak tanımlanır
Soru 3
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ekonomi-politik kapsamındaki medya yapılanması özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Medya ekonomik kaygılar ve bunlara eşlik eden siyasi boyutlar tarafından şekillendirilir.
B
Her türlü medya ürünlerinin üretiminin yapısal olarak ekonomik ve politik faktörlerle genişletilir.
C
Medya ürünlerinin içeriğini, tarzını ve biçimini medyanın yapısal özelliklerine göre şekillendirmez.
D
Medyanın işletme olarak faaliyet göstermesi üretimin kâr elde etmeye yönelik olmamasıdır.
E
Gazete haberleri, bilgisayar oyunları gibi medya ürünleri medya içeriğinin yapısal harcamalarına yansımaz.
Açıklama:
Ekonomi-politik, her türlü medya ürünlerinin üretiminin yapısal olarak ekonomik ve politik faktörlerle, özellikle de medya endüstrilerinin özel mülkiyetiyle kısıtlandığını öne sürer. Ekonomi-politik, gazete haberleri veya bilgisayar oyunları gibi medya ürünlerinin içeriğini, tarzını ve biçimini sahiplik, reklam ve izleyici harcamaları gibi yapısal özelliklerle şekillendirir. Medyayı endüstri ve işletme olarak vurgulayan bu yaklaşıma göre medyanın nasıl örgütlendiği, nasıl çalıştığı ve ne(ler) ürettiği ekonomik kaygılar ve bunlara eşlik eden siyasi boyutlar tarafından şekillendirilir ve belirlenir. 1970’li yıllarda ekonomi-politiğin temeline, iletişim ve medyanın da kapitalist endüstriler tarafından üretilen birer meta oldukları gerçeğini yerleştiren Peter Golding ve Graham Murdock’un (1997) yazdığı gibi, “Kitle iletişim araçları her şeyden önce meta üreten ve dağıtan endüstriyel ve ticari kuruluşlardır”. Medyanın işletme olarak faaliyet göstermesinin en önemli yönü, üretimin kâr elde etmeye yönelik olmasıd
Medya ekonomik kaygılar ve bunlara eşlik eden siyasi boyutlar tarafından şekillendirilir.
Medya ekonomik kaygılar ve bunlara eşlik eden siyasi boyutlar tarafından şekillendirilir.
Soru 4
Aşağıdaki kavramlardan hangisi az sayıda büyük şirketin medya üretiminin önemli bir yüzdesine sahip olduğunu ifade eder?
Seçenekler
A
Konglomerat
B
Dikey entegrasyon
C
Yatay entegrasyon
D
Pazar endüstrisi
E
Regülasyon
Açıklama:
Yoğunlaşmış medya sahipliği, az sayıda büyük şirketin medya üretiminin önemli bir yüzdesine sahip olduğu anlamına gelir. Bu büyük şirketler konglomerat olarak tanımlanmakta ve hepsi, aynı ana şirkete ait olan çok sayıda farklı şirketten oluşmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi tek bir medya ürününün üretim ve dağıtımının tüm yönlerinin bir şirket tarafından satın alınması sürecini ifade eder?
Seçenekler
A
Dikey entegrasyon
B
Konglomerat
C
Yatay entegrasyon
D
Pazar endüstrisi
E
Regülasyon
Açıklama:
Medya sektöründe dikey entegrasyon, tek bir medya ürününün üretim ve dağıtımının tüm yönlerinin bir şirket tarafından satın alınması sürecini ifade eder. Örneğin, bir film şirketi yetenek ajanslarını,
filmleri oluşturmak için yapım stüdyolarını ve sinema zincirleri, ayrıcalıklı kablo kanalları, televizyon yayın ağları ve internet tabanlı yayın hizmetleri gibi filmleri göstermek için çeşitli mekânları
satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve pazarda üstünlük sağlayabilir.
filmleri oluşturmak için yapım stüdyolarını ve sinema zincirleri, ayrıcalıklı kablo kanalları, televizyon yayın ağları ve internet tabanlı yayın hizmetleri gibi filmleri göstermek için çeşitli mekânları
satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve pazarda üstünlük sağlayabilir.
Soru 6
Bir film şirketi; film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilmeye yönelik satın almalar yaparak pazarda üstünlük sağlamaktadır. Bu süreç aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Dikey entegrasyon
B
Yatay entegrasyon
C
Regülasyon
D
Pazar payı
E
Deregülayon
Açıklama:
Bir film şirketi yetenek ajanslarını, filmleri oluşturmak için yapım stüdyolarını ve sinema zincirleri, ayrıcalıklı kablo kanalları, televizyon yayın ağları ve internet tabanlı yayın hizmetleri gibi
filmleri göstermek için çeşitli mekânları satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve
pazarda üstünlük sağlayabilir.
Örneğin, bir film şirketi yetenek ajanslarını, filmleri oluşturmak için yapım stüdyolarını ve sinema zincirleri, ayrıcalıklı kablo kanalları, televizyon yayın ağları ve internet tabanlı yayın hizmetleri gibi filmleri göstermek için çeşitli mekânları satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve pazarda üstünlük sağlayabilir.
filmleri göstermek için çeşitli mekânları satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve
pazarda üstünlük sağlayabilir.
Örneğin, bir film şirketi yetenek ajanslarını, filmleri oluşturmak için yapım stüdyolarını ve sinema zincirleri, ayrıcalıklı kablo kanalları, televizyon yayın ağları ve internet tabanlı yayın hizmetleri gibi filmleri göstermek için çeşitli mekânları satın alarak dikey olarak entegre olabilir. Böylece şirket film oluşturma, üretme, pazarlama ve dağıtma süreçlerinin tamamını daha iyi kontrol edebilir ve pazarda üstünlük sağlayabilir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bir şirketin farklı medya türlerini satın alarak mülkiyeti tek bir sektörde farklı medya türleri arasında yoğunlaştırdığı süreci ifade eder?
Seçenekler
A
Yatay entegrasyon
B
Dikey entegrasyon
C
Konglomerat
D
Holistik yaklaşım
E
Pazar endüstrisi
Açıklama:
Yatay entegrasyon bir şirketin farklı medya türlerini satın alarak mülkiyeti tek bir sektörde yukarıdan aşağıya doğru değil, farklı medya türleri arasında yoğunlaştırdığı süreci ifade eder. Yatay entegrasyonda, bir medya holdingi, birbirlerinin faaliyetlerini desteklemek için film, televizyon, kitap, plak şirketleri, video oyunları ve benzerlerini kapsayan bir portföy oluşturabilir.
Soru 8
Aşağıda yer alan piyasalaştırma politikalarına ilişkin eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Liberalizasyon-Daha önce kısıtlı olan piyasaların yeni girişlere açılması
B
Şirketleşme-Kamu varlıklarının özel yatırımcılara satılması
C
Özelleştirme-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşun piyasa değerlerini en üst düzeye çıkarmaya zorlanması
D
Şirketleşme-Kamu yararının savunulmasından adil rekabetin teşvik edilmesi
E
Düzenlemenin yeniden yönlendirilmesi-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşların ek gelir kaynakları aramaya teşvik edilmesi
Açıklama:
Özelleştirme-Kamu varlıklarının özel yatırımcılara satılması
Liberalizasyon-Daha önce kısıtlı olan piyasaların yeni girişlere açılması
Düzenlemenin yeniden yönlendirilmesi-Kamu yararının savunulmasından adil rekabetin teşvik edilmesi
Şirketleşme-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşların ek gelir kaynakları aramaya teşvik edilmesi
Şirketleşme-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşun piyasa değerlerini en üst düzeye çıkarmaya zorlanması
Liberalizasyon-Daha önce kısıtlı olan piyasaların yeni girişlere açılması
Düzenlemenin yeniden yönlendirilmesi-Kamu yararının savunulmasından adil rekabetin teşvik edilmesi
Şirketleşme-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşların ek gelir kaynakları aramaya teşvik edilmesi
Şirketleşme-Kamu tarafından finanse edilen kuruluşun piyasa değerlerini en üst düzeye çıkarmaya zorlanması
Soru 9
- Kültür emperyalizmi genel başlığı altında yer alan bir kategoridir.
- Büyük medya şirketleri tarafından azgelişmiş ülkelere empoze edilen unsurlardır.
- Az gelişmiş ülkelerin kültürlerinin şekillenmesine zemin hazırlayan yapıdır.
- Az gelişmiş ülkelerin medya mecralarının şekillenmesine zemin hazırlayan yapıdır.
Yukarıda medya emperyalizmine ilişkin yer alan ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
I, II, III
E
II, III, IV
Açıklama:
Medya emperyalizmi, kültür emperyalizmi genel başlığı altındaki bir alt kategoridir. Belli bir
süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi. Dolayısıyla, önceleri, ABD’de yapılan televizyon programları, Hollywood filmleri Amerikalı yazarların kitapları ve ABD’de basılan kitaplar, Fox ve Time Warner gibi büyük medya şirketleri ve benzerleri, azgelişmiş ülkelere empoze edilen unsurlar olarak değerlendiriliyordu. Bunlar, azgelişmiş ülkelerin sadece medya mecralarını değil, aynı zamanda kültürlerinin şekillenmesinde de önemli bir yer tutuyordu (Ritzer, 2011, s. 302-304).
I, II, III, IV
süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi. Dolayısıyla, önceleri, ABD’de yapılan televizyon programları, Hollywood filmleri Amerikalı yazarların kitapları ve ABD’de basılan kitaplar, Fox ve Time Warner gibi büyük medya şirketleri ve benzerleri, azgelişmiş ülkelere empoze edilen unsurlar olarak değerlendiriliyordu. Bunlar, azgelişmiş ülkelerin sadece medya mecralarını değil, aynı zamanda kültürlerinin şekillenmesinde de önemli bir yer tutuyordu (Ritzer, 2011, s. 302-304).
I, II, III, IV
Soru 10
Aşağıdaki medya mecralarından hangisi üretüketici tanımlaması içinde yer alır?
Seçenekler
A
Sosyal medya
B
Gazete
C
Dergi
D
Televizyon
E
İnternet
Açıklama:
Sosyal medya kullanıcıları aslında hizmet için ödeme yapmadıklarından, kendileri bir metadır ve
çevrimiçi sosyal platformların var olma nedenlerinden biri, kendilerine katılan ve bilgi ile veri paylaşmak için bunları kullanan insanları ticari olarak sömürmeleridir (Iosifidis ve Wheeler, 2016, s. 41). Çalışmalarıyla iletişimin ekonomi politiğine yön vermiş olan, adı son yıllarda sosyal medya ve emek çalışmalarında da sıklıkla geçen Dallas Smythe’in izleyici metası kavramı, sosyal medya kullanıcılarını tanımlamak için de sık başvurulan kavramlardan biri olmuştur.
Fuchs (2020), Facebook’ta sömürünün izini sürerken yine Smythe’in izleyici metası kavramından
yararlanır. Buna göre, Facebook kullanıcıları birer üreten tüketici, yani üretüketici olarak enformasyon üretmekte ve paylaşmaktadır. Ticari işletmeler faaliyetleri izleyip kaydederken Facebook da devamlı bir biçimde verileri reklam müşterilerine satmaktadır. Özetle Facebook’taki sömürü mekanizması, üretüketici olarak kullanıcıların ürettik
çevrimiçi sosyal platformların var olma nedenlerinden biri, kendilerine katılan ve bilgi ile veri paylaşmak için bunları kullanan insanları ticari olarak sömürmeleridir (Iosifidis ve Wheeler, 2016, s. 41). Çalışmalarıyla iletişimin ekonomi politiğine yön vermiş olan, adı son yıllarda sosyal medya ve emek çalışmalarında da sıklıkla geçen Dallas Smythe’in izleyici metası kavramı, sosyal medya kullanıcılarını tanımlamak için de sık başvurulan kavramlardan biri olmuştur.
Fuchs (2020), Facebook’ta sömürünün izini sürerken yine Smythe’in izleyici metası kavramından
yararlanır. Buna göre, Facebook kullanıcıları birer üreten tüketici, yani üretüketici olarak enformasyon üretmekte ve paylaşmaktadır. Ticari işletmeler faaliyetleri izleyip kaydederken Facebook da devamlı bir biçimde verileri reklam müşterilerine satmaktadır. Özetle Facebook’taki sömürü mekanizması, üretüketici olarak kullanıcıların ürettik
Soru 11
Adam Smith, bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren "gizli el" ifadesiyle aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Para
B
Borsa
C
Değer
D
Piyasa
E
Ekonomi
Açıklama:
Piyasa, Smith tarafından, bir bütün olarak toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için mal ve hizmetlerin üretiminde yer alan sayısız bireysel eylemi bir araya getiren “gizli el” olarak tanımlanır.
Soru 12
Basının sanayileşmesi yaklaşık olarak hangi yıllarda başlamıştır?
Seçenekler
A
1750'ler
B
1800'ler
C
1850'ler
D
1900'ler
E
1950'ler
Açıklama:
Yaklaşık 1850’lerde başlayan basının sanayileşmesi, gazete üretim maliyetlerinin kademeli olarak
artmasına neden oldu ve sonrasında bu durum çoğu müteşebbisin basın sektörüne girmesini engelledi.
Yaklaşık 1850’lerde başlayan basının sanayileşmesi, gazete üretim maliyetlerinin kademeli olarak artmasına neden oldu ve sonrasında bu durum çoğu müteşebbisin basın sektörüne girmesini engelledi.
artmasına neden oldu ve sonrasında bu durum çoğu müteşebbisin basın sektörüne girmesini engelledi.
Yaklaşık 1850’lerde başlayan basının sanayileşmesi, gazete üretim maliyetlerinin kademeli olarak artmasına neden oldu ve sonrasında bu durum çoğu müteşebbisin basın sektörüne girmesini engelledi.
Soru 13
1970'li yıllarda ekonomi-politiğin temeline, iletişim ve medyanın da kapitalist endüstriler tarafından üretilen birer meta oldukları gerçeğini yerleştiren bilim insanları aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Peter Golding ve Graham Murdock
B
Adam Smith ve Armand Mattelart
C
Vincent Mosco ve Manuel Castells
D
Adam Curtis ve Tom Smith
E
Rupert Murdoch ve Evgeny Morozov
Açıklama:
1970’li yıllarda ekonomi-politiğin temeline, iletişim ve medyanın da kapitalist endüstriler tarafından üretilen birer meta oldukları gerçeğini yerleştiren Peter Golding ve Graham Murdock’un (1997) yazdığı gibi, “Kitle iletişim araçları her şeyden önce meta üreten ve dağıtan endüstriyel ve ticari kuruluşlardır”.
Soru 14
İletişimin Ekonomi-Politiği adlı kitabında ekonomi-politiğin biri geniş biri dar olmak üzere iki tanımını yapan kuramcı aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Nicholas Garnham
B
Vincent Mosco
C
Dallas Smythe
D
Herbert Schiller
E
David Ricardo
Açıklama:
Önemli bir ekonomi-politik kuramcı olan Vincent Mosco 1996 yılında ilk kez yayımlanan ve
2009 yılında yeni baskısını gerçekleştirdiği İletişimin Ekonomi-Politiği (2009, s. 25) kitabında ekonomi-politiğin biri geniş biri dar olmak üzere iki tanımının söz konusu olduğunu belirtir.
2009 yılında yeni baskısını gerçekleştirdiği İletişimin Ekonomi-Politiği (2009, s. 25) kitabında ekonomi-politiğin biri geniş biri dar olmak üzere iki tanımının söz konusu olduğunu belirtir.
Soru 15
Neo-liberal iktisadi politikaların küresel düzeyde hakim olmaya başladığı 1980’li yıllarda yaşama geçen ve giderek ivme kazanan __________ uygulamaları sonucunda medya kurumlarının büyük çoğunluğu finans ve endüstriyel sermaye alanındaki büyük holdingler tarafından satın alınmış ve medyanın sahiplik/mülkiyet yapısı topyekûn değişmiştir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Regülasyon
B
Deregülasyon
C
Tekelleşme
D
Kamulaştırma
E
Özelleştirme
Açıklama:
Neo-liberal iktisadi politikaların küresel düzeyde hakim olmaya başladığı 1980’li yıllarda yaşama geçen ve giderek ivme kazanan özelleştirme uygulamaları sonucunda medya kurumlarının büyük çoğunluğu finans ve endüstriyel sermaye alanındaki büyük holdingler tarafından satın alınmış ve medyanın sahiplik/mülkiyet yapısı topyekûn değişmiştir.
Soru 16
Medya sektöründe tek bir medya ürününün üretim ve dağıtımının tüm yönlerinin bir şirket tarafından satın alınması sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sermaye yoğunlaşması
B
Teknolojik yakınsama
C
Çapraz entegrasyon
D
Dikey entegrasyon
E
Yatay entegrasyon
Açıklama:
Medya sektöründe dikey entegrasyon, tek bir medya ürününün üretim ve dağıtımının tüm yönlerinin bir şirket tarafından satın alınması sürecini ifade eder.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Edward S. Herman ve Noam Chomsky tarafından geliştirilen ve medyanın kendisini finanse eden ve denetleyen güçlü toplumsal grupların çıkarlarına hizmet ettiğini ve onların lehine propaganda yaptığını vurgulayan yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Yeni medya
B
Kültür endüstrisi
C
Propaganda modeli
D
Ekonomi-politik yaklaşım
E
İletişimin ekonomi-politiği
Açıklama:
Edward S. Herman ve Noam Chomsky (2002) Rızanın İmalatı. Kitle Medyasının Ekonomi-Politiği adlı çalışmalarında geliştirerek “propaganda modeli” adını verdikleri yaklaşımlarında, medyanın “kendisini finanse eden ve denetleyen güçlü toplumsal grupların çıkarlarına hizmet ettiğini ve onların lehine propaganda yaptığını” vurgular.
Soru 18
Çevrimiçi (online) reklamcılık, hangi yıl itibariyle dünyanın en büyük reklam mecrası olarak bilinen televizyonu geride bırakmıştır?
Seçenekler
A
2006
B
2010
C
2012
D
2016
E
2020
Açıklama:
Öyle ki, 2016 yılı itibarıyla, çevrimiçi (online) reklamcılık, dünyanın en büyük reklam mecrası olarak televizyonu geride bıraktı.
Soru 19
Aşağıdaki anlayışlardan hangisi batı medyasının ve buna bağlı teknolojilerin, az gelişmiş ülkelerin kültürlerinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadıkları tezi ileri sürer?
Seçenekler
A
Medya emperyalizmi
B
Medya bağımlılığı
C
Kültürel çalışmalar
D
Kültür endüstrisi
E
Yeni medya
Açıklama:
Medya emperyalizmi, kültür emperyalizmi genel başlığı altındaki bir alt kategoridir. Belli bir
süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi. Dolayısıyla, önceleri, ABD’de yapılan televizyon programları, Hollywood filmleri Amerikalı yazarların kitapları ve ABD’de basılan kitaplar, Fox ve Time Warner gibi büyük medya şirketleri ve benzerleri, azgelişmiş ülkelere empoze edilen unsurlar olarak değerlendiriliyordu. Bunlar, azgelişmiş ülkelerin sadece medya mecralarını değil, aynı zamanda kültürlerinin şekillenmesinde de önemli bir yer tutuyordu (Ritzer, 2011, s. 302-304).
Medya emperyalizmi, kültür emperyalizmi genel başlığı altındaki bir alt kategoridir. Belli bir süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi.
süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi. Dolayısıyla, önceleri, ABD’de yapılan televizyon programları, Hollywood filmleri Amerikalı yazarların kitapları ve ABD’de basılan kitaplar, Fox ve Time Warner gibi büyük medya şirketleri ve benzerleri, azgelişmiş ülkelere empoze edilen unsurlar olarak değerlendiriliyordu. Bunlar, azgelişmiş ülkelerin sadece medya mecralarını değil, aynı zamanda kültürlerinin şekillenmesinde de önemli bir yer tutuyordu (Ritzer, 2011, s. 302-304).
Medya emperyalizmi, kültür emperyalizmi genel başlığı altındaki bir alt kategoridir. Belli bir süre için geçerli olan görüşte, Batı (özellikle ABD) medyasının ve buna bağlı teknolojilerin emperyalist nitelikte olduğu ve azgelişmiş ülkelerde onların kültürlerine tahakküm ettiği ileri sürülmekteydi.
Soru 20
Çalışmalarıyla iletişimin ekonomi-politiğine yön vermiş olan Dallas Smythe'in sosyal medya kullanıcılarını tanımlamak için kullandığı kavram aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Üretüketici
B
İzleyici metası
C
Hedef kitle
D
Dikkat ekonomisi
E
Gözetim kapitalizmi
Açıklama:
Çalışmalarıyla iletişimin ekonomi politiğine yön vermiş olan, adı son yıllarda sosyal medya ve emek çalışmalarında da sıklıkla geçen Dallas Smythe’in izleyici metası kavramı, sosyal medya kullanıcılarını tanımlamak için de sık başvurulan kavramlardan biri olmuştur.
İzleyici metası
İzleyici metası