Medya ve İletişim - Sosyal Medya Yöneticiliği

Ünite 1

Soru 1

Sınırlı anlamda iletişim, kimler arasındaki ilişkileri tanımlamaktadır?

Hayvanlar arasındaki ilişkileri

Teknik sistemler arasındaki ilişkileri

İnsanlar ile teknik araçlar arasındaki ilişkileri

Canlı varlıklar arasındaki ilişkileri

İnsanlararası ilişkileri

Açıklama:

İLETİŞİM KAVRAMI
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, sınırlı anlamda iletişim, insanlararası ilişkilere yönelik kullanılmaktadır. Kapsamlı anlamda iletişim ise çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Örneğin, iletişim kavramı hayvanlar asındaki ilişkileri (animal iletişim), canlı varlıklar arasındaki ilişkileri (bio iletişim), teknik sistemler arasındaki ilişkileri (teknik iletişim) ya da insanlar ile teknik araçlar arasındaki ilişkileri (insan- makine- iletişim) ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

I. Bir kaynağın bir iletiyi bir oluk üzerinden bir alıcıya iletmesi sürecidir.
II. Bireylerarasında anlamları farklı kılma sürecidir.
III. Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesi sürecidir.
IV. İletişim, insanlar arasında duygu ve fikirlerin tek yönlü akışıdır.
Yukarıdakilerden hangileri iletişim kavramını tanımlayan ifadelerdir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve IV

Açıklama:

İLETİŞİM KAVRAMI
İletişim kavramına ilişkin şu farklı tanımlamalar yapılmaktadır:

İletişim, insanların arasında duygu ve fikirlerin akışıdır.
Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesi sürecidir.
Bireylerarasında anlamları ortak kılma sürecidir.
Bir kaynağın bir iletiyi bir oluk üzerinden bir alıcıya iletmesi sürecidir.
Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesi sürecidir.

Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinin döngüsel bir işleyişte sürmesini sağlayan öğelerden biri değildir?

İletinin kodlanması

Kaynağın tek kodlayıcı olması

İletinin alıcıya gönderilmesi

Alıcının kodaçımını yapması

Alıcının yansımada bulunması

Açıklama:

İletişim Süreci
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, duygu ve düşünceleri ifade etmek için oluşturulan iletinin kodlanması, iletiyi en etkili iletecek oluğun/aracın seçilmesi ve bu yolla hedefe, eşdeyişle, alıcıya gönderilmesi; alıcının ise iletiyi aldıktan sonra kod açımını yapması ve iletiyi gönderen kişiye bir karşılık olarak (yansıma) yeni bir ileti oluşturması, kodlaması ve bir araç kullanarak göndermesi ile iletişim süreci döngüsel bir işleyişte devam etmektedir. Bu döngüsellikte, süreç devam ettiği sürece kaynak ve hedef sürekli yer değiştirmekte ve yeni iletiler üretilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

İletiyi gönderen, uyaran, çizen, yazan, beden ve yüz anlatımında bulunan, yayımlayan birey, kurum ya da kuruluş ……………….. olarak tanımlanır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Hedef

Kaynak

Alıcı

Yansıma

İleti

Açıklama:

Kaynak
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, kaynak, iletiyi gönderen, uyaran, çizen, yazan, beden ve yüz anlatımında bulunan, yayımlayan birey, kurum ya da kuruluştur.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi konferans veren bir kişinin dikkat etmesi gereken noktalardan biridir?

Abartılı bir söyleyişin benimsenmesi

Gerekli ve uygun sözcüklerin seçilişi

Anadil dışındaki sözcüklere başvurulması

Karmaşık ve uzun cümlelerin kullanılması

Bağlamsız ve devrik cümlelerin kullanılması

Açıklama:

İletişim Becerisi
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, iletişim sürecinde, kaynak kişi iletiyi hedefe gönderdiğinde ve bunu sözle (sözel) gerçekleştirdiğinde şu noktalara dikkat etmelidir:

İyi söyleyiş,
Sözcük zenginliği,
İyi tümce kuruluşu,
Uyumlu söz dizimi,
Gerekli ve uygun sözcüklerin seçilişi.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi hem kodlamada hem de kodaçmada etken olan becerilerden biridir?

Yazma

Dinleme

Okuma

Konuşma

Düşünme

Açıklama:

İletişim Becerisi
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, beş adet sözel iletişim becerisi söz konusudur. Bunların ikisi kodlama becerisi olarak adlandırılabilecek olan konuşma ve yazmadır. Diğer ikisi ise, kodaçma becerisi olarak nitelendirilen okuma ve dinlemedir. Beşinci beceri ise hem kodlamada hem de kodaçmada etken olan düşünme ve nedenselliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Bir öğretmenin öğrencilerin yorulduğunu ve ilgilerinin dağıldığını ölçerek ders arası vermesi iletişim sürenin temel öğelerinden hangisine karşılık gelir?

İleti

Kanal

Kodaçma

Kodlama

Gürültü

Açıklama:

Kodaçma
Kaynak tarafından iletiye yüklenen anlam kodlama olarak tanımlanırken, alıcı/hedef tarafından gönderilen iletiye yüklenen anlam ve yorumlama da kodaçma olarak tanımlanmaktadır. Burada öğretmen, öğrencilerin beden dilini ve yüz ifadelerindeki iletilerin kodaçımını gerçekleştirmiş ve derse ara vermiştir. Bu yüzden doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Geçmiş yıllara oranla alıcıyı çok daha aktif bir katılımcı olarak sürece dahil eden iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Gazete

Radyo

İnternet

Dergi

Televizyon

Açıklama:

Alıcı (Hedef)
Günümüzde teknolojinin sağlamış olduğu kolaylıklar geçmiş yıllara oranla alıcıyı çok daha aktif bir katılımcı olarak sürece dahil etmektedir. Özellikle internet yayıncılığının sunduğu sosyal paylaşım ortamları, alıcının dahil olduğu haberleşme gruplarına aynı anda katılımını mümkün kılmaktadır. Bu yüzden doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Kaynağın güncelleştirdiği anlamı alıcının algılayıp algılamadığı, algılamışsa tepkisinin ne olduğu hakkında bilgi temin ettiği süreç …………….. olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gürültü

İleti

Kodlama

Kodaçma

Yansıma

Açıklama:

Yansıma (Geribildirim, Feedback)
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, yansıma (feedback), kaynağın güncelleştirdiği anlamı alıcının algılayıp algılamadığı, algılamışsa tepkisinin ne olduğu hakkında bilgi temin ettiği süreçtir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Öğretmenin derse başladığı sırada geç kalan öğrencinin kapıyı vurarak dersliğe girmesi iletişim sürecinin hangi öğesine örnek oluşturur?

Yansıma

Gürültü

Kodlama

Doğrusal süreç

Kodaçma

Açıklama:

Gürültü
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, yüzyüze gerçekleşen iletişim sürecinde ise gürültü, dış etkenlerden kaynaklanan herhangi bir ses ya da kaynak ve alıcı arasında herhangi başka bir kişinin ya da aracın iletilere müdahalesi olarak ifade edilebilir. Burada, derse geç kalan öğrenci öğretmenin diğer öğrencilerle olan etkileşimini kırılmaya uğratmış ve gürültü öğesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 11

İletişim kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İletişim duygu ve düşüncelerin paylaşılmasını sağlar.

Kişinin beden dili, önemli bir iletişim aracıdır.

İletişim yalnızca insanlar arasında gerçekleşir.

Dil, iletişimde en önemli simge sistemlerinden biridir.

İletişim için farklı araç ve yöntemler kullanılabilir.

Açıklama:

İletişim, yalnızca insanlar arasındaki ilişkileri açıklayan bir kavram değildir. Geniş kapsamıyla ele alındığında iletişim kavramı insanların yanı sıra, hayvanlar, diğer canlı varlıklar, hatta makineler vb. teknik sistemler arasındaki ilişkileri de kapsar. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Kişinin duruşu, bakışı, kıyafetleri, jest ve mimikleri gibi unsurlarla mesaj iletmesi hangi iletişim biçimiyle doğrudan ilgilidir?

Sözsüz iletişim

Birey içi iletişim

Kitle iletişimi

Yazılı iletişim

Döngüsel iletişim

Açıklama:

Bireyler dil ve kelimeler dışında; duruş, bakış, kıyafetler, jest ve mimikler gibi unsurlarla da karşı tarafa mesaj iletebilir. Mesaj taşıyıcı bu unsurlar sözsüz iletişim kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Geçmişte sorun yaşadığınız biriyle tekrar görüşmeniz gerektiğini, fakat görüşme sırasında bu kişinin size güvenmeyerek, söylediklerinizi sürekli yanlış anladığını düşünelim. Bu durumda ortaya çıkan iletişim güçlüğü aşağıdaki unsurların hangisiyle açıklanabilir?

Çevresel etmenler

Bireyler arası ilişkiler

Özel iletişim biçimleri

Kullanılan ortam

İletişim aracının yapısı

Açıklama:

Çeşitli unsurlar, iletişim kuran bireyler arasında mesajı algılama ve buna bağlı olarak anlamlandırma biçimlerini farklılaştırabilir. Bazı unsurlar iletişim sürecini olumlu yönde etkilerken, bazıları bu süreci güçleştirebilir. Soruda verilen örnek durumda iletişim güçlüğünün bireyler arasındaki ilişkiden kaynaklandığı söylenebilir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

İletişim sürecinde kaynak ve alıcı sürekli yer değiştirerek yeni iletiler üretir. Bu ifadeden yola çıkarak, iletişim sürecinin özellikleriyle ilgili nasıl bir çıkarıma varılabilir?

İletişim insana özgü bir süreçtir.

İletişimin bir başı ve sonu vardır.

İletişimsizlik mümkün değildir.

İletişim döngüsel bir süreçtir.

İletişim bireyi değiştirir.

Açıklama:

İletişim süreci, kaynak tarafından mesajın oluşturulması ile başlar. Süreç devam ettiği sürece kaynak ve alıcı yer değiştirerek yeni iletiler üretir. Bu durumda kaynağın alıcı, alıcının ise kaynak rolünü üstlendiği döngüsel bir süreç gelişir. Buna göre iletişimin döngüsel bir süreç olduğu belirtilebilir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Sınıfta ders anlatan bir öğretmen, iletişim sürecinde hangi öğeye karşılık gelir?

Kaynak

Mesaj

Araç

Alıcı

Kanal

Açıklama:

İletişim sürecinde başka bir kimseye araç ve kanallar aracılığıyla bir şey iletmek isteyen ve böylece iletişimi başlatan kişi kaynak olarak adlandırılır. Sınıfta ders anlatan bir öğretmen de iletişim sürecinde kaynak olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Kişinin yaşamadığı bir olay, bilmediği bir konu hakkında doğru ve sağlıklı bir iletişim kurmasının güç olması, iletişim sürecini etkileyen unsurların hangisiyle açıklanabilir?

İletişim becerisi

Tutumlar

Deneyim ve bilgi

Toplumsal çevre

Kültürel durum

Açıklama:

İletişim sürecinde kaynak tarafından iletilen mesajın sağlıklı olabilmesi, alıcı tarafından anlaşılabilmesi ve inandırıcı olması için kaynağın konuyla ilgili bilgi birikimi ve deneyimi gerekir. Soruda verilen durum da deneyim ve bilgi unsuruyla ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

İletişim sürecinde kodlama, kim tarafından gerçekleştirilir?

Kanal

Hedef

Araç

Alıcı

Kaynak

Açıklama:

Kodlama kaynak tarafından iletiye yüklenen anlamdır. Buna göre kodlama kaynak tarafından gerçekleştirilir. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İletişim süreci içerisinde iletiler ancak ..................... yoluyla anlam kazanır. Bu cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğru olur?

Yansıma

Duygular

Kanal

Kodaçma

Semboller

Açıklama:

İletişim süreci içerisinde iletiler ancak kodaçma yoluyla, kağıt üzerindeki anlamsız işaretler ya da birtakım ses ve görüntü sinyalleri olmaktan çıkıp anlam kazanır. Buna göre, cümlede boş bırakılan yere “kodaçma” ifadesinin gelmesi doğru olur. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Sosyal medyada yaptığınız bir paylaşıma, başkaları tarafından yapılan yorumlar iletişim sürecinde hangi öğeye karşılık gelir?

Gürültü

Yansıma

Kanal

İleti

Kodaçma

Açıklama:

Kaynak tarafından oluşturulan iletiye alıcı tarafından verilen tepki iletişim sürecinde yansıma olarak adlandırılır. Soruda verilen örnekte, bir paylaşıma yapılan yorum da yansıma öğesine karşılık gelir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Sağlıklı ve etkili bir iletişim için gerekli olan ve kısaca bir insanın karşısındakinin ne hissettiğini anlaması olarak tanımlanan beceriye ne ad verilir?

Deneyim

Bilgelik

Tutum

Dikkat

Empati

Açıklama:

Bir insanın, karşısındakinin ne hissettiğini o anda yaşayabilme ve ona bu hususta hak verebilme yeteneğine sahip olması empati olarak adlandırılır ve bu beceri, sağlıklı ve etkili bir iletişim için son derece önemlidir. Dolayısıyla doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin tanımlamalarından değildir?

İnsanların arasında duygu ve fikirlerin akışıdır.

Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.

Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine kapalı olarak belirtmesi sürecidir.

Bir kaynağın bir iletiyi bir oluk üzerinden bir alıcıya iletmesi sürecidir.

Birbirlerini etkilemek amacında olan en az iki öğe arasında meydana gelen bir etkileme olgusudur.

Açıklama:

Genel anlamıyla iletişim kavramının, birbirlerini etkilemek amacında olan en az iki öğe arasında meydana gelen bir etkileme olgusunu ifade ettiğini belirten Yüksel, kavrama ilişkin şu farklı tanımlamaları da dile getirmektedir (2008: 10):
• İletişim, insanların arasında duygu ve fikirlerin akışıdır.
• Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesi sürecidir.
• Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
• Bir kaynağın bir iletiyi bir oluk üzerinden bir alıcıya iletmesi sürecidir.
• Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesi sürecidir.
Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine kapalı olarak belirtmesi sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi iletişim güçlülüğün yenilmesinde dikkat edilmesi gereken öğelerden değildir?

Çevresel etmenler

Duygusal normlar

Bireyler arası ilişkiler

Özel iletişim biçimleri

Kullanılan ortam

Açıklama:

Bu farklılıkların varlığı istenen düzey ve etkililikteki iletişimin ne kadar güç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu güçlülüğün yenilmesinde şu öğelere dikkat etmek gerekir:
• Çevresel etmenler,
• Bireyler arası ilişkiler,
• Özel iletişim biçimleri,
• Kullanılan ortam, kanal ya da oluklar.
Duygusal normlar

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel öğelerinden değildir?

Yansıma (Feedback)

Hedef (Alıcı)

Mesaj (İleti)

Kanal (Araç)

Konuşma (Talking)

Açıklama:

İletişim sürecinin en temel öğeleri kaynak, ileti (mesaj), araç (kanal/ oluk), hedef (alıcı) ve yansımadır (feedback).
Konuşma (Talking)

Doğru Cevap: E

Soru 24

İletişim sürecinde beş adet sözel iletişim becerisi söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi sözel iletişimin becerilerinden değildir?

Kaydetme

Konuşma

Dinleme

Düşünme

Yazma

Açıklama:

Beş adet sözel iletişim becerisi söz konusudur. Bunların ikisi kodlama becerisi olarak
adlandırılabilecek olan konuşma ve yazmadır. Diğer ikisi ise, kodaçma becerisi olarak nitelendirilen
okuma ve dinlemedir. Beşinci beceri ise hem kodlamada hem de kodaçmada etken olan düşünme ve nedenselliktir.
Beş adet sözel iletişim becerisi söz konusudur. Bunların ikisi kodlama becerisi olarak
adlandırılabilecek olan konuşma ve yazmadır. Diğer ikisi ise, kodaçma becerisi olarak nitelendirilen
okuma ve dinlemedir. Beşinci beceri ise hem kodlamada hem de kodaçmada etken olan düşünme ve nedenselliktir

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi “alıcı/hedef tarafından gönderilen iletiye yüklenen anlam ve yorumlama” tanımının adıdır?

Alıcı

Kanal

İleti

Kodaçma

Kodlama

Açıklama:

Kaynak tarafından iletiye yüklenen anlam kodlama olarak tanımlanırken, alıcı/hedef tarafından
gönderilen iletiye yüklenen anlam ve yorumlama da kodaçma olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

İletişim becerilerinin geliştirilmesinde bilinen en önemli yaklaşıma ne ad verilir?

Sempati

Güleryüz

Empati

Anlama

Algılama

Açıklama:

İletişim becerilerinin geliştirilmesinde bilinen en önemli yaklaşımlardan birisi empatidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

İletişim becerilerini doğrudan etkileyecek olan değişkenlerdir vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu değişkenlerden değildir?

Yazarkasa

Radyo-TV

Bilgisayar

Tablet

Cep telefonu

Açıklama:

...bilindiği gibi bir iletişim etkinliğinde kaynağın sahip olduğu tutum ve davranışlar, bilgi ve deneyimler onun iletişim becerilerini doğrudan etkileyecek olan değişkenlerdir. Bu değişkenler sözlü- sözsüz iletişim/beden dili, yazılı iletişim, radyo, televizyon, bilgisayar gibi görsel-işitsel özelliklere sahip elektronik araçlardır ve etkili iletişim ortam ve yöntemlerinin sağlanmasında dikkate alınmalıdır (Akt.: Künüçen, 2009: 58).
Yazarkasa

Doğru Cevap: A

Soru 28

Sağlıklı ve etkili iletişim kurmanın olmazsa olmaz doğruları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan değildir?

Doğru dil kullanma

Açıklık

Doğallık

Empati

Kişiliği sorgulama

Açıklama:

Sağlıklı iletişim kurmanın olmazsa olmaz doğruları vardır. Bunlardan başlıcaları ise doğal olmak, anlayışı elden bırakmamak, egolara yenik düşmemek, saygılı olmak, empati kurabilme yeteneğine sahip olmak, tutarlı olmak, güven telkin etmek, yargılamamak, açık olmak, yapıcı olmak, doğru
bir dil kullanmak, kişileri değil problemi tartışmak, ilgili ve farkında olabilmek sağlıklı ve etkili
iletişim kurabilmek için ilk yapılması gereken kurallardandır.
Kişiliği sorgulama

Doğru Cevap: E

Soru 29

İletişim kapsamlı anlamda çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu çeşitli alanlardan değildir?

Bio (canlı varlıklarla) iletişim

Animal (hayvanlarla) iletişim

Algısal iletişim

Teknik işletişim

Mekanik (makine araçlarla)iletişim

Açıklama:

Kapsamlı anlamda iletişim ise çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. Örneğin, iletişim kavramı hayvanlar asındaki ilişkileri (animal iletişim), canlı varlıklar arasındaki ilişkileri (bio iletişim), teknik sistemler arasındaki ilişkileri (teknik iletişim) ya da insanlar ile teknik araçlar arasındaki ilişkileri (insan- makine- iletişim) ifade etmek amacıyla kullanılmaktadır (Gökçe, 2002: 7, 8).
Algısal iletişim

Doğru Cevap: C

Soru 30

“İletişimsizlik mümkün değildir” sözü aşağıdakilerden hangi filozofa aittir?

Jürgen Habermas

Paul Watzlawick

İoanna Kuçuradi

Ulus Baker

Louise A. Hitchcock

Açıklama:

Watzlawick’e göre iletişimsizlik mümkün değildir: Bir kişinin başkasının nezaretinde ya da başkası ile
birlikte her davranışı bir ileti oluşturmakta ve bu nedenle iletişim olarak nitelendirilmesi gerekmektedir.
Paul Watzlawick

Doğru Cevap: B

Soru 31

İletişim döngüsel/dairesel bir süreçtir.
İletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
İletişim süreci devam ettiği sürece kaynak ve hedef sürekli yer değiştirmekte ve yeni iletiler üretilmektedir.

İletişim sürecine ilişkin verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İLETİŞİM SÜRECİNİN ÖZELLİKLERİ
İletişim sürecine ilişkin verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

İletişim sürecini başlatan, ilk iletiyi oluşturan ve
gönderen kişidir.
Algılama, seçme, düşünme,
yorumlama süreçlerinde ürettiği anlamlı iletileri
simgeler aracılığı ile gönderen kişi ya da kişilerdir.
Televizyon istasyonu, gazete, ajansın hazırladığı reklam, muhabir, editör, yayınevi, film kaynağa örnek olarak veilebilir.

İletişim öğelerinden "Kaynak" için verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İLETİŞİM SÜRECİNİN TEMEL ÖĞELERİ / Kaynak
Kaynak için verilen ifadelerin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

İyi söyleyiş
Sözcük zenginliği
İyi tümce kuruluşu
Uyumlu söz dizimi
Gerekli ve uygun sözcüklerin seçilişi

İletişim sürecinde, kaynak kişi iletiyi hedefe
gönderdiğinde ve bunu sözle gerçekleştirdiğinde
bazı noktalara dikkat etmelidir. Verilenlerden kaçı dikkat edilmesi gereken bu noktalardandır?

Açıklama:

İletişim Becerisi
İletişim sürecinde, kaynak kişi iletiyi hedefe gönderdiğinde ve bunu sözle (sözel) gerçekleştirdiğinde şu noktalara dikkat etmelidir:
• İyi söyleyiş,
• Sözcük zenginliği,
• İyi tümce kuruluşu,
• Uyumlu söz dizimi,
• Gerekli ve uygun sözcüklerin seçilişi
Dolayısıyla verilenlerin hepsine dikkat edilmelidir. Doğru cevap E dir

Doğru Cevap: E

Soru 34

İletişim sürecinde, sürecin başlangıç öğesi olan kaynağın iletişim kurmasında en önemli etkileyicisi aslında kaynağın kendi kişiliğidir.
Kaynağın bilgi birikiminin ve deneyiminin yoğun
olduğu konularda iletişimde bulunması daha yararlıdır.
Kişilerin iletişimleri ve iletişimi nasıl gerçekleştirdikleri
bir anlamda kendi çevresel, toplumsal ve kültürel durumlarını da yansıtan bir ölçüt olarak görülebilir.

İletişim ile ilgili verilen ifadelerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tutumlar, Deneyim ve Bilgi, Çevresel-Toplumsal ve Kültürel Öğeler
Verilen ifadelerrin hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

İletinin dili, iletinin ulaştırılmasında yararlanılan herhangi bir koddur.

İletinin dili sadece uluslararası bir dil ile sınırlıdır.

İletinin içeriği müzik, sanat ve hareketler (jestler ve mimikler) gibi konuşulan dil dışında da bazı kodları kapsamaktadır.

İletiye ilişkin verilen ifadelerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İleti (mesaj)
İleti iki bölümde incelenebilir. Bunlar iletinin dili ve iletinin içeriğidir. İletinin dili, iletinin ulaştırılmasında yararlanılan
herhangi bir koddur. Bu bağlamda iletinin dili, herhangi bir ulusal dil olabileceği gibi müzik, sanat ve hareketler (jestler ve mimikler) gibi konuşulan dil dışında da bazı kodlar olabilir. İletinin içeriğinde ise iki önemli nokta bulunmaktadır: İletişimde işlenecek düşünce, duygu ve bilgilerin
seçilmesi ve ikinci olarak da bunların nasıl işleneceği, başka bir deyişle, işlenme yöntemidir. Buna göre Verilen ifadelerden I. ve III. ifadeler doğrudur. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

İletişim sürecinde kaynak tarafından iletiye yüklenen
anlama ne ad verilmektedir?

İleti

Kodlama

Oluk (Kanal)

Kodaçma

Hedef (Alıcı)

Açıklama:

Kodlama kaynak tarafından iletiye yüklenen anlamdır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

İletişim sürecinde alıcı/hedef tarafından gönderilen iletiye yüklenen anlam ve yorumlamaya ne ad verilir?

İleti(Mesaj)

Kodlama

Kanal (Oluk)

Kodaçma

Kaynak

Açıklama:

Kaynak tarafından iletiye yüklenen anlam kodlama olarak tanımlanırken, alıcı/hedef tarafından gönderilen iletiye yüklenen anlam ve yorumlama da kodaçma olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Alıcı bir tek kişi olabildiği gibi bir grup, kalabalık bir kitle de olabilir.
Hedef kavramında, kaynağı şahsen tanıyanlar veya tanımayanlar arasında bir ayrım yapılmamaktadır.
Alıcının sahip olduğu bilgi düzeyi de iletişimin sağlıklı olarak gerçekleşmesinde önemli bir faktördür.

İletişim sürecindeki bileşenlerden alıcıya ilişkin verilen ifadelerden hangisi/leri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Alıcı (Hedef)
Alıcı bileşenine ilişkin verilen tüm ifadeler doğru olup, doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

İletişim sürecinde alıcının kaynağa verdiği tepkiye ne ad verilmektedir?

Kodlama

Kodaçma

Gürültü

İleti

Yansıma

Açıklama:

Yansıma (Geribildirim, Feedback)
Sürecin son adımlarından olan ve bu kez alıcının kaynağa verdiği tepki olarak adlandırılan öğe yansıma (geribildirim,
feedback) tir. Dolayısıyla doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İletilecek mesajın alıcının/hedefin dikkatini çekmesi
İletinin alıcı/hedefin gereksinimlerine seslenebilmesi
Alıcı/hedefe ulaşmada en uygun oluğun/kanalın ne olduğunun bilinmesi
İletilecek mesajın içeriği alıcı/hedef için yeni bir bilgi niteliği taşıyorsa, söz konusu mesajın hedefin alışkın olduğu yaşam deneyimlerine uygun tarzda aktarılması

Verilen ifadelerden hangileri etkin bir iletişim kurulması için gereklidir?

I ve II

II ve III

I, II, III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İletişimde Etkinlik
Verilen ifadelerin tümü etkin bir iletişim kurulmasında gereken durumlar olup, doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir iletişimin bireylerarası iletişim sayılabilmesi için gerekli olan faktörlerden biri değildir?

Çift yönlü bir iletişim olması

Karşılıklı mesaj alış-verişinin yapılması

Yüz yüze iletişimin yapılması

Sözlü ve sözsüz nitelikte mesajlar içermesi

Yazılı bir metninin olması

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin özelliklerinden biri değildir?

Aynı anda iletinin birden çok kişiye ulaştırılmasını sağlaması

Bilginin değişmeden aktarılmasını sağlaması

Uzun iletilerin aktarılmasında en ideal yol olması

Sözsüz iletişim öğelerinin aktarılmasını sağlaması

Bilginin kalıcı olmasını sağlaması

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sırala-
nabilir (Küçük, 2012):
• Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
• Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
• Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin
kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
• Uzun iletilerin aktarılması için en ideal
yoldur.
• İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik
riskini en aza indirir.
• Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim
kurmayı sağlar.
• Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştı-
rılmasını sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim araçlarına verilebilecek bir örnektir?

giyim

aksesuar

gazete

mülakatlar

beden dili

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Yüz yüze görüşmeler, mülakatlar, toplantılardaki konuşmalar, eğitim programlarındaki dersler, halka hitaplar, sözlü sunumlar, telefonla yapılan görüşmeler, konferanslar, resmi konuşmalar, resmi görüşmeler, komite toplantıları, oryantasyon eğitimleri, bir kurum içinde kullanılan sözlü iletişim araçlarına örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

İletişimin gelecekte kalıcı olmasını sağlayan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

yazılı iletişim

sözlü iletişim

sözsüz iletişim

grup iletişimi

bireylerarası iletişim

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
yazılı iletişim; Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 5

etkili olma, duyguları belirtme, belirsiz olma ve çift anlamlı olma özellikleri hangi iletişim türü için geçerlidir?

yazılı

sözlü

sözsüz

grup

bireylerarası

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sözsüz iletişim etkilidir, Sözsüz iletişim duyguları belirtir Sözsüz iletişim çift anlamlıdır Sözsüz iletişim belirsizdir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Farklı ülkelerde farklı anlamlara gelen hareketler sözsüz iletişimin hangi boyutuyla ilişikilidir

kültüre göre değişme

belirsiz olma

duyguları gösterme

dille bağlantılı olma

etkili olma

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sözsüz iletişim süreci ve süreçten çıkarılabilecek her anlam kültürden kültüre değişebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bilgi zenginliği "en yüksek", veri kapasitesi "en düşük" düzeyde olan bireylerarası iletişim ortamı aşağıdakilerden hangisidir.

elektronik posta

kişisel notlar

resmi raporlar

yüzyüze görüşme

özel mektuplar

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Tabloya bakıldığında bilgi zenginliği en yüksek ortam yüzyüze iletişimdir. Bilgi zenginliğinin yüksek olmasına karşın yüzyüze iletişimde başka bir araç ya da ortamdan yararlanılmadığı için veri kapasitesi en düşüktür.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel iletişimin işlevleri arasında yer almaz?

bilgi sağlama

ikna ve etkileme

emredici ve öğretici iletişim kurma

birleştirme

yönetme ve hükmetme

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Örgütsel iletişimin işlevleri; bilgi sağlama, ikna etme ve etkileme, emredici ve öğretici iletişim kurma ve birleştirme olmak üzere dört grupta toplanmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 9

Bir örgütün görünmeyen ancak çalışanlarca bilinen değerler, tutumlar, algılar, sözel ve sözel olmayan iletişim süreçleri gibi birçok öğeyi içinde barındıran yapı aşağıdakilerden hangisidir

örgüt dışı iletişim

biçimsel iletişim

resmi iletişim

biçimsel olmayan iletişim

resmi olmayan iletişim

Açıklama:

İletişim biçimlerinin neler olduğunu ve özelliklerini ifade edebileceksiniz.
görünmeyen ancak çalışanlarca bilinen değerler, tutumlar, algılar, sözel ve sözel olmayan iletişim süreçleri gibi birçok öğeyi içinde barındırmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 10

Sağlıklı bir sözlü iletişim aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?

Anlamda uzlaşmayı sağlamak.

Bilginin kalıcı olmasını sağlamak.

Bilginin aynen aktarılmasını sağlamak.

Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlamak.

Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlamak.

Açıklama:

Amaca uygun iletişim türünü belirleyebileceksiniz.
Sözlü iletişimde başarılı olmak, ne zaman ve nasıl konuşma sırasının size veya bir başkasına geldiğini anlamayı, ne zaman bir konuyu açıklamayı ve değiştirmeyi, konuşmaya bir başkasını davet etmeyi, konuşmayı nasıl sürdürülebileceğini veya sonlandırabileceğini bilmeyi içerir. Anlamda uzlaşıma varma her iki tarafın da birbirlerini doğru anladıklarından emin olmaları demektir. Sağlıklı bir sözlü iletişim aşağıdakileri kapsamaktadır: • Dilsel ögeleri doğru seslemek, • Vurgulamaya ve tonlamaya hâkim olabilmek, • Söz sırası alabilmeyi becermek, • Anlamda uzlaşmayı sağlamak, • Dinlemek ve dinlediğini anlayabilmek, • Sözlü iletişimi ve uzlaşı yollarını bilmek. Bu nedenle doğru cevap “a” seçeneği “Anlamda uzlaşmayı sağlamaktır.” Diğer seçenekler Yazılı iletişimin kendine has özellikleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin kendine has özelliklerinden biri değildir?

Bilginin kalıcı olmasını sağlar.

Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.

Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.

Anlamda uzlaşmayı sağlar.

Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Yazılı iletişimi diğer iletişim biçimlerinden ayıran bazı özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikleri yazılı iletişime bazı üstünlükler sağlarken aynı zamanda bazı sınırlılıkları da beraberinde getirir. Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir: • Bilginin kalıcı olmasını sağlar. • Bilginin aynen aktarılmasını sağlar. • Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar. • Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur. • İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir. • Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar. • Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeneği “Anlamda uzlaşmayı sağlardır.” Bu seçenek, sağlıklı bir sözlü iletişimin özelliklerinden birini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

“Konuşmacı, konu hakkında görüşlerini dinleyiciye aktarırken vurgulamak istediği noktaları destekler nitelikte görüşlere ya da istatistiklere yer vermelidir.” ifadesi iyi bir konuşmanın hangi özelliğinde yer almaktadır?

Bir amacı oluşu

Kullanılan dilin kurallarının ve yapısının doğru kullanılması

Bilgiye dayalı oluşu

Konuşmacının kişiliği ile bütünleşmesi

Hedef kitlenin özelliklerini dikkate alması

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
İyi bir konuşmanın özellikleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir: -Bilgiye Dayalı Oluşu -Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılması -Bir Amacı Oluşu -Konuşmacının Kişiliği ile Bütünleşmesi -Hedef Kitlenin Özelliklerini Dikkate Alması -Güçlü Bir Konuşma Yöntemine Sahip Olması Bilgiye Dayalı Oluşu Bir konuda fikir sahibi olabilmek için öncelikle konu hakkında yeterli bilgiye sahip olunmalıdır. Konuşmacı, konu hakkında görüşlerini dinleyiciye aktarırken vurgulamak istediği noktaları destekler nitelikte görüşlere ya da istatistiklere yer vermelidir. Bu nedenle doğru cevap “c” seçeneği “Bilgiye dayalı oluşudur.” Duygulardan çok somut verilerle ve kanıtlarla konuları açıklamak ve bilimsel verilerden yararlanmak konuşmayı güçlendirir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Tutar ve Yılmaz’a göre sözsüz iletişimin özelliklerinden biri değildir?

Sözsüz iletişim etkilidir.

Sözsüz iletişim duyguları belirtir.

Sözsüz iletişim çift anlamlıdır.

Sözsüz iletişim bilgiye dayalıdır.

Sözsüz iletişim belirsizdir.

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Tutar ve Yılmaz sözsüz iletişimin özelliklerini şu şekilde açıklamaktadırlar: • Sözsüz iletişim etkilidir. Bazı anlamlar, özellikle duygular, sözsüz iletişimle daha etkili ve dolaysız biçimde ifade edilebilir. Duygu ve ilişkiyle ilgili en etkili mesajlar sözsüz mesajlardır. • Sözsüz iletişim duyguları belirtir. Düşünceler sözlü iletişimle, duygular ise, sözsüz iletişimle daha iyi ifade edilir: Örneğin; yorgunluğu ve kızgınlığı sözsüz mesajlarla çok daha etkili ifade edebiliriz. • Sözsüz iletişim çift anlamlıdır. Çoğu kez, kişinin sözlü ve sözsüz mesajları, farklı anlamlar vurgular. Sinirli olan kişinin yüz ifadesi, ses tonu ve bedeni, kızgınlık dolu mesajlar gönderdiği halde, sözleri bu kızgınlığı saklamaya çalışabilir. • Sözsüz iletişim belirsizdir. Sözsüz iletişimde belirsizlik derecesi yüksektir. Bireyin gerçek duygularını daha iyi yansıtabilir. Örneğin; espriler yapıp gülüp eğlendiğiniz bir arkadaşınızın birdenbire derin bir sessizliğe gömülmesini nasıl yorumlarsınız? Bu sessizliğin bir tek anlamı mı vardır, yoksa bunu birkaç türlü yorumlamak mümkün müdür? İşte böyle bir durum sözsüz iletişimin belirsizliğini gözler önüne sermektedir. “Sözsüz iletişim bilgiye dayalıdır.” seçeneği bu özellikler arasında yer almamaktadır. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeneğidir. Diğer dört seçenek sözsüz iletişimin özelliklerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Selamlaşma aşağıdaki iletişim türlerinden hangisi için bir örnektir?

Sözlü iletişim

Sözsüz iletişim

Örgütsel iletişim

Bireysel iletişim

Bireylerarası iletişim

Açıklama:

İletişim türlerine örnekler verebileceksiniz.
Sözsüz iletişim süreci ve süreçten çıkarılabilecek her anlam kültürden kültüre değişebilmektedir. Bir kültürdeki olağan davranışlar, bir başka kültürün üyeleri tarafından tamamen yanlış anlaşılabilir. Farklı toplumlardaki selamlaşma biçimlerini ele almak gerekirse; Koper Eskimoları yabancıları kafalarına veya omuzlarına indirdikleri bir yumrukla karşılar, onlara bu şekilde “Hoş geldiniz” derler. Kuzeybatı Amazon bölgesinde ise, selamlaşırken kişilerin birbirlerinin sırtlarını tokatlama geleneği vardır. Polinezya'da selamlaşmak için kucaklaşılır. İspanyol kökenli Amerikalıların geleneksel selamlaşma tarzları da şöyledir: Baş karşı tarafın sağ omzuna gelecek şekilde kucaklaşılarak sırta üç şaplak vurulur; sonra baş karşısındakinin sol omzuna gelecek şekilde sırta üç şaplak daha vurulur. Selamlaşma bir sözsüz iletişim biçimidir. Bu nedenle doğru cevap “b” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

“İki ya da daha fazla kişi arasında meydana gelen mesaj alışverişidir.” ifadesi aşağıdaki iletişim türlerinden hangisini tanımlamak için kullanılır?

Grup iletişimi

Sözlü iletişim

Bireylerarası iletişim

Örgütsel iletişim

Bireysel olmayan iletişim

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Bireylerarası iletişim, “iki ya da daha fazla kişi arasında meydana gelen mesaj alışverişidir.” Genel bir tanımlamayla, kaynağı ve hedefi insanların oluşturduğu iletişime, “kişiler arası iletişim” denir. Karşılıklı iletişimde bulunan kişiler, bilgi/sembol üreterek, bunları birbirlerine aktararak ve yorumlayarak iletişimi sürdürürler. Bu nedenle doğru cevap “c” seçeneği olan “Bireylerarası iletişimdir.”

Doğru Cevap: C

Soru 16

Bireylerarası iletişimde kullanılan aşağıdaki ortamlardan hangisinin veri kapasitesi diğerlerine göre en düşüktür?

Yüz yüze görüşme

Telefonla görüşme

Kişisel notlar

Özel mektuplar

Resmi sayısal raporlar

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Bilgi zenginliği en yüksek ortam yüz yüze iletişimdir. Bilgi zenginliğinin yüksek olmasına karşın yüz yüze iletişimde başka bir araç ya da ortamdan yararlanılmadığı için veri kapasitesi en düşüktür. Bu nedenle doğru cevap “a” seçeneği olan “yüz yüze görüşmedir.”

Doğru Cevap: A

Soru 17

Grupların oluşması ve varlığını sürdürebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin mutlaka olması gerekmektedir?

Bireylerin tutumlarının gelişmiş olması

Bireylerin bir görüşünün olması

Bireylerin güdülerinin gelişmiş olması

Bireylerin birbirlerine karşı davranışlarının olumlu olması

Bireylerarasında bir iletişimin bulunması

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Grup; birbiriyle etkileşim içinde olan, psikolojik olarak birbirlerinin farkında olan, kendilerini grubun üyesi olarak algılayan, ortak bir amaç doğrultusunda birleşen iki veya daha fazla kişidir. Gruplar, insanların sosyal varlık olmasının doğal bir sonucudur. "Grup" ile "İletişim" olgusu adeta birbirinin ayrılmaz bir parçasıdır: Grupların oluşması ve varlığını sürdürebilmesi için mutlaka bireylerarasında bir iletişimin bulunması gerekir. Diğer yandan "grup" diye adlandırılan sosyal varlıklar; genel bir deyişle insanların "iletişim davranışını" etkilemektedir. Bu nedenle doğru cevap “e” seçeneği olan “Bireylerarasında bir iletişimin bulunmasıdır.”

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel iletişimin işlevlerinden biri değildir?

Bilgi sağlama

İkna etme ve etkileme

Emredici ve öğretici iletişim kurma

Yüz yüze ilişki halinde olma

Birleştirme

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Örgütsel iletişimin önemli işlevleri vardır. Bunlar örgüt için yaşamsal önem taşımaktadır. Örgütsel iletişimin işlevleri; bilgi sağlama, ikna etme ve etkileme, emredici ve öğretici iletişim kurma ve birleştirme olmak üzere dört grupta toplanmaktadır. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeneği “Yüz yüze ilişki halinde olmadır.” Örgütsel iletişimin işlevleri arasında bu seçenek yer almamaktadır. a. Bilgi Sağlama İşlevi Bilgi alışverişi, iletişimin en temel işlevi olarak kabul edilir. Bilgi, bireyin çevresi ile uyumlu bir ilişki kurması için gereklidir. Diğer yandan, örgütün hedeflerine ulaşmak amacıyla, etkinliklerin gerçekleştirilebilmesi için; çalışanların neyi, nasıl ve neden yapacaklarını bilmeleri, dolayısıyla da bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. b. İkna Etme ve Etkileme İşlevi İkna etme; insanın karşısındaki kişi ve kişilerin davranış, düşünce ve tutumlarını istenen biçimde etkileme ve değiştirme sürecidir. Etkileme ise, kişilerin tutum ve davranışlarını, onların istek ve amaçlarına ters düşmeyecek şekilde, daha uzun sürede değiştirme girişimidir. İkna etmeye ilişkin iletişimin amacı açıkça ortaya konmasına karşın, etkilemede daha gizli ve uzun dönemli iletişim stratejisi izlemek gerekir. c. Emredici ve Öğretici İşlevi Örgütlerde yöneticiler, astlarıyla yalnızca bilgi vermek için değil; neyi, nasıl yapacaklarını söylemek ve onlara yön vermek veya davranışlarını yönlendirmek amacıyla da iletişim kurarlar. Astların, örgütsel amaçlar doğrultusunda performans göstermeleri için, eğitim gereksinmelerinin karşılanması gerekir. Eğitimin başarılı olması için, eğitici ve eğitilenler arasında olumlu bir iletişim kurulması gerekir. d. Birleştirme ve Eşgüdüm Sağlama İşlevi İletişimin bir diğer işlevi de, birleştirme ve eşgüdüm sağlamadır. Kültürel olarak bir toplumsal sistem içerisinde yer alan kişilerin, karşılıklı ilişki ve bağlılığını sürdürebilmeleri iletişim ile mümkündür. Bireylerin örgütsel amaçlar etrafında toplanmalarını sağlayan iletişim, aynı zamanda bireylerin psikolojik bütünlüğünü ve dengesini korumada da önemli bir işleve sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

İletişim tek yönlü olduğu ve hedef kitlenin anında yanıt verme olanağının olmadığı iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Grup iletişimi

Kitle iletişimi

Örgütsel iletişim

Sözsüz iletişim

Bireylerarası iletişim

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Kitle iletişimi, iletinin, bir veya daha çok kitle iletişim araçları (gazete, dergi, kitap, radyo, televizyon, internet, sinema vb.) aracılığıyla geniş ve bilinmeyen bir kitleye (okuyucu, dinleyici, izleyici kitlesi) iletilmesidir. Kitle iletişiminde: • Kitle iletişiminin hedef kitlesi görece geniştir. • Hedef kitle çeşitli toplumsal kümelerden oluşur. • Hedef kitleyi oluşturan bireyler birbirlerini tanımazlar. • İletişimci de hedef kitleyi oluşturan bireyleri tanımaz. • Kitle iletişim araçları aracılığıyla kaynaktan uzakta, birbirinden ayrı mekânlarda bulunan çok sayıda insanla aynı anda iletişim kurulabilir. • Kitle iletişim araçlarının ürünlerinin bireye maliyetinin düşük olması nedeniyle halkın çoğunluğu için kolay elde edilebilir. • Kitle iletişimi, iletişimin örgütlü ve kurumsal bir yapıya dönüşmüş şeklidir. • İletişim tek yönlüdür. Hedef kitlenin anında yanıt verme olanağı yoktur. Bu nedenle doğru cevap “b” seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı bir sözlü iletişimin gerekleri arasında gösterilemez?

Dilsel öğeleri doğru seslemek

Vurgulamaya ve tonlamaya hakim olabilmek

Jest ve mimikleri kullanırken mümkün olduğunda abartmak

Söz sırası alabilmeyi becermek

Anlamda uzlaşmayı sağlamak

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sözlü iletişimin ses özellikleri arasındadır?

Akıcılık

Bilginin kalıcılığı

Bilgin aynen aktarılması

Uzun iletilerin aktarılması için ideal olması

Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılabilmesi

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Dinleyicinin yaş, eğitim, gelir düzeyi gibi demografik özellikleri ve sosyo-kültürel yapısı, konuşmanın içeriğinin belirlenmesinde, verilecek örneklerin ya da kullanılacak sözcüklerin seçilmesinde belirleyicidir." Yukarıdaki ifade iyi bir konuşmanın hangi özelliğine vurgu yapmaktadır?

Bilgiye dayalı oluşu

Hedef kitlenin özelliklerini dikkate alması

Kullanılan dilin kurallarının ve yapısının doğru kullanılması

Bir amacının olması

Konuşmacının kişiliği ile bütünleşmesi

Açıklama:

İletişim türlerine örnekler verebileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı, B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

........iletişim sözlü iletişimi tamamlayıcı ve destekleyici niteliktedir. Kelimelerin yetersiz kaldığı durumlarda ya da konuşmanın mümkün olmadığı durumlarda devreye girer.
Yukarıda "......"ile belirtilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sözlü iletişim

Yazılı iletişim

Kitle iletişimi

Örgütsel iletişim

Sözsüz iletişim

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bireylerarası iletişimin özelliklerinden biridir?

Mesajlar sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır

İletişim tek yönlüdür

Hedef kitle çeşitli toplumsal kümelerden oluşur

Hedef kitlesi görece geniştir

İletişimin örgütlü bir yapıya dönmüş şeklidir

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bilgi taşıma zenginliği açısından en yüksek, veri işleme kapasitesi açısından en düşük bireylerarası iletişim ortamıdır?

Telefon

Özel mektup

Yüzyüze görüşme

Kişisel notlar

Resmi raporlar

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun cevabı C şıkkıdır. Yüz yüze görüşme: Bilgi taşıma zenginliği en yüksek - Veri işleme kapasitesi en düşük (sayfa 28)

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Örgütün hedeflerine ulaşmak amacıyla, etkinliklerin gerçekleştirilebilmesi için; çalışanların neyi, nasıl ve neden yapacaklarını bilmeleri, dolayısıyla da bilgi sahibi olmaları gerekmektedir".
Yukarıdaki ifade örgütsel iletişimin hangi işlevine vurgu yapmaktadır?

İkna etme ve etkileme işlevi

Emredici işlevi

Öğretici işlevi

Birleştirme ve eşgüdüm işlevi

Bilgi sağlama işlevi

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.
a. Bilgi Sağlama İşlevi
Bilgi alışverişi, iletişimin en temel işlevi olarak kabul edilir. Bilgi, bireyin çevresi ile uyumlu bir ilişki kurması için gereklidir. Diğer yandan, örgütün hedeflerine ulaşmak amacıyla,etkinliklerin gerçekleştirilebilmesi için; çalışanların neyi, nasıl ve neden yapacaklarını bilmeleri, dolayısıyla da bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Sayfa:29

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişiminin özellikleri arasında gösterilemez?

İletişim çift yönlüdür

Hedef kitleyi oluşturan bireyler birbirlerini tanımazlar

Hedef kitle çeşitli toplumsal kümelerden oluşur

İletişimin kurumsal ve örgütlü bir yapıya dönüşmüş şeklidir

Halın çoğunluğu için kolay elde edilebilir

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır

Doğru Cevap: A

Soru 28

Dış dünyayı görmemizi sağlama hangi iletişim türünün işlevidir?

Bireylerarası iletişim

Örgütsel iletişim

Kitle iletişimi

Grup iletişimi

Yazılı iletişim

Açıklama:

İletişim türlerini ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

İnsanın ses organları ile alıcıya gönderdiği iletiler, dinleyicinin işitme organlarıyla alınarak beyinde ilgili merkezlerde anlamlandırılması, hangisiyle ifade edilir?

Sözlü iletişim

Yazılı iletişim

Sözsüz iletişim

Dalga ile iletişim

Kitle iletişimi

Açıklama:

Yanıt A. Sözlü iletişim, bireyler arasında iletişimi sağlayan en yaygın iletişim türlerinden biridir. Günlük yaşantıda ve birçok alanda insanlar arasındaki iletişim çoğunlukla sözel iletişim ile başka deyişle konuşma ile sağlanmaktadır. İnsanın ses organları ile alıcıya gönderdiği iletiler, dinleyicinin işitme organlarıyla alınarak beyinde ilgili merkezlerde anlamlandırılır ve böylece sözlü iletişim süreci gerçekleşmiş olur.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Verilenlerden hangileri iyi bir sözlü iletişimin özelliklerindendir?

Akıcılık

Açıklık

Bükümlülük

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerini de şöyle sıralamaktadır: • İşitilebilirlik • Akıcılık • Açıklık • Hoşagiderlik • Bükümlülük

Doğru Cevap: E

Soru 31

Verilenlerden hangileri yazılı iletişimin özelliklerindendir?

Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir:
• Bilginin kalıcı olmasını sağlar. • Bilginin aynen aktarılmasını sağlar. • Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar. • Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur. • İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir. • Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar. • Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar.
Yanıt E. Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir (Küçük, 2012): • Bilginin kalıcı olmasını sağlar. • Bilginin aynen aktarılmasını sağlar. • Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar. • Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur. • İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir. • Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar. • Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Verilenlerden hangileri sağlıklı yazılı iletişim kurabilmek için dikkat edilmesi gereken kurallardandırlar?

Mümkün olduğunca kısa cümleler yazmak.
Olumlu ifadeler kullanmak.
Özne-yüklem uyumuna dikkat etmek.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Hangisi sözsüz iletişime ait özelliklerdendir?

Duyguları belirtir.

Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.

Bilginin kalıcı olmasını sağlar.

Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.

Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.

Açıklama:

Yanıt A. Sözsüz iletişim duyguları belirtir. Düşünceler sözlü iletişimle, duygular ise, sözsüz iletişimle daha iyi ifade edilir: Örneğin; yorgunluğu ve kızgınlığı sözsüz mesajlarla çok daha etkili ifade edebiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 34

İngiltere ve İskoçya’da “seninle bir sırrı paylaşıyoruz” anlamına gelen hareket hangisidir?

Burna dokunmak

Çene sıvazlamak

Şakak göstermek

El sallama

Parmak sallamak

Açıklama:

Burna dokunmak: İngiltere ve İskoçya’da “seninle bir sırrı paylaşıyoruz” demektir. Galler’de “burnun şekilsiz” anlamındadır. Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bir iletişim etkinliğinin, bireylerarası iletişim sayılabilmesi için verilenlerden hangilerinin bulunması gerekir?

İletişime katılanlar, belli bir yakınlık içinde yüz-yüze ilişki halinde olmalıdırlar,
Katılımcılar arasında tek yönlü değil, karşılıklı mesaj alışverişi, dolayısıyla çift yönlü iletişim olmalıdır,
Söz konusu mesajlar, sözlü ve sözsüz nitelikte olmalıdır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E. dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bir örgütün çeşitli kısımları ve personeli arasındaki bilgi, veri, algı, anlayış, yaklaşım aktarmalarını içeren iletişim türü hangisidir?

Örgütsel iletişim

Kamusal iletişim

Grup iletişimi

Parti iletişimi

Bireylerarası iletişim

Açıklama:

Yanıt A. Örgütsel iletişim, bir örgütün çeşitli kısımları ve personeli arasındaki bilgi, veri, algı, anlayış, yaklaşım aktarmalarını içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Verilenlerden hangileri örgütsel iletişimin işlevlerindendirler?

Bilgi Sağlama İşlevi
İkna Etme ve Etkileme İşlevi
Birleştirme ve Eşgüdüm Sağlama İşlevi

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Örgütsel iletişimin işlevleri:

Bilgi Sağlama İşlevi

İkna Etme ve Etkileme İşlevi

Birleştirme ve Eşgüdüm Sağlama İşlevi

Emredici ve Öğretici İşlevi

Yanıt E. Örgütsel iletişimin işlevleri:

Bilgi Sağlama İşlevi
İkna Etme ve Etkileme İşlevi
Birleştirme ve Eşgüdüm Sağlama İşlevi
Emredici ve Öğretici İşlevi

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal ilişkiler sistemi olarak iletişimin sınıflandırılmasında yer almaz?

Görsel iletişim

Bireyin kendisi ile iletişimi

Bireylerarası iletişim

Grup iletişimi

Örgütsel iletişim

Açıklama:

İletişim sınıflandırmasına göre ise iletişim, toplumsal ilişkiler sistemi olarak, bireyin tek başına kendinden başlayarak sırasıyla; bireyin kendisi ile iletişimi, bireylerarası iletişim, grup iletişimi, örgütsel iletişim ve kitle iletişimdir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

İnsanın ses organları ile alıcıya gönderdiği iletiler, dinleyicinin işitme organlarıyla alınarak beyinde ilgili merkezlerde anlamlandırılarak gerçekleşen iletişim süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Yazılı iletişim

Görsel iletişim

Sözlü iletişim

Sözsüz iletişimi

Bireyin kendisi ile iletişimi

Açıklama:

Sözlü iletişim, bireyler arasında iletişimi sağlayan en yaygın iletişim türlerinden biridir. İnsanın ses organları ile alıcıya gönderdiği iletiler, dinleyicinin işitme organlarıyla alınarak beyinde ilgili merkezlerde anlamlandırılır ve böylece sözlü iletişim süreci gerçekleşmiş olur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerinden biri değildir?

İşitilebilirlik

Akıcılık

Açıklık

Bükümlülük

Kalıcılık

Açıklama:

Hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir yere sahip olan sözlü iletişimin, hayatta başarı ya da başarısızlığı doğrudan etkilediğini ifade eden M. Özbay iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerini de şöyle sıralamaktadır:

İşitilebilirlik
Akıcılık
Açıklık
Hoşagiderlik
Bükümlülük

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Etkili dinlemenin temel noktalarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Nezaketen dinleme

Seçerek dinleme

Geribildirim vererek dinlemek

Görünüşte dinleme

Denetçi dinleme

Açıklama:

Etkili iletişim için etkili dinlemenin temel noktaları ise şunlardır:

Bütün bedeniyle dinlemek
Gerektiğinde soru sormak üzere dinlemek
Geri bildirim vererek dinlemek

Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi yazmanın gücünden yararlanmak ve sağlıklı yazılı iletişim kurabilmek için uyulması gereken kurallardan biri değildir?

Yazıda kullanacağınız sözcüklerin anlamını iyi bilinmeli ve yerinde kullanılmalıdır.

Okuyucuyu düşünerek yazılmalıdır.

Gereksiz tekrarlardan kaçınılmalıdır.

Mümkün olduğunca uzun cümleler yazılmaya çalışılmalıdır.

Özne-yüklem uyumuna dikkat edilmelidir.

Açıklama:

Yazıda kullanacağınız sözcüklerin anlamını iyi bilin ve yerinde kullanın.
Her cümlede bir düşünceyi, her paragrafa tek bir konuyu anlatmaya çalışın.
Mümkün olduğunca kısa cümleler yazmaya çalışın.
Olumlu ifadeler kullanın çünkü olumsuz ifadeler daha zor anlaşılmaktadır.
Özne-yüklem uyumuna dikkat edin.
Yazdıklarınızı tekrar okuyarak ifadelerinizin doğruluğundan ve açıklığından emin olun.
Dikkat edilmesini istediğiniz sözcük veya cümleleri belirginleştirin. (altını çizin, italik yazın, vb.)
Fazla abartılı ve gereksiz sözcüklerden kaçının.
Eski, az kullanılan, herkes tarafından bilinmeyen sözcükleri ve deyimleri kullanmayın.
Gereksiz tekrarlardan kaçının.
Okuyucuyu düşünerek yazın.

Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

I. Dilsel öğeleri doğru seslenmek,
II. Vurgulamaya ve tonlamaya hâkim olabilmek,
III. Söz sırası alabilmeyi becermek,
IV. Anlamda uzlaşmayı sağlamak,
V. Dinlemek ve dinlediğini anlayabilmek,
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sağlıklı bir sözlü iletişimin kapsadıkları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Sağlıklı bir sözlü iletişim aşağıdakileri kapsamaktadır:

Dilsel ögeleri doğru seslemek,
Vurgulamaya ve tonlamaya hâkim olabilmek,
Söz sırası alabilmeyi becermek,
Anlamda uzlaşmayı sağlamak,
Dinlemek ve dinlediğini anlayabilmek,
Sözlü iletişimi ve uzlaşı yollarını bilmek.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

I. Bilgiye dayalı olma
II. Bir amaç taşımama
III. İlgi çekici olma
IV. Hedef kitlenin özelliklerini dikkate almama
V. Doğru üslup gerektirme
Yukarıdaki ifadelerden hangileri iyi bir konuşmanın özellikleri arasında yer almaktadır?

III ve IV

I, III ve V

I, II, III ve IV

III, IV ve V

II ve III

Açıklama:

İyi bir konuşmanın özellikleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir:

Bilgiye dayalı oluşu
Kullanılan dilin kurallarının ve yapısının doğru kullanılması
Bir amacı oluşu
Konuşmacının kişiliği ile bütünleşmesi
Hedef kitlenin özelliklerini dikkate alması
Güçlü bir konuşma yöntemine sahip olması
İlgi çekici oluşu
Beden dilini doğru kullanmayı gerektirmesi
Doğru üslup gerektirmesi

Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

I. Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
II. Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
III. Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.
IV. Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.
V. Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri yazılı iletişimin kendine özgü özellikleri arasında yer almaktadır?

I ve V

IV ve V

III, IV ve V

I, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yazılı iletişimin kendine has özellikleri şöyle sıralanabilir:

Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.
İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir.
Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.
Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

I. İletişimin yokluğunu olanaksız kılma
II. Duygu ve coşkuları yetkin bir biçimde dile getirme
III. İnsanlar arasındaki ilişkileri tanımlama ve belirleme
IV. Sözel içerik hakkında bilgi verme
V. Güvenilir iletiler sağlama
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sözsüz iletişimin işlevleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Sözsüz iletişimin işlevleri şunlardır:

İletişimin yokluğunu olanaksız kılma
Duygu ve coşkuları yetkin bir biçimde dile getirme
İnsanlar arasındaki ilişkileri tanımlama ve belirleme
Sözel içerik hakkında bilgi verme
Güvenilir iletiler sağlama
Kültüre göre biçimlenme

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

I. Bilgilendirme, haber verme
II. Etkileme, kamuoyu oluşturma
III. Eğitme
IV. Eğlendirme, hoşca vakit geçirme
V. Dış dünyayı görmemizi sağlama
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kitle iletişim araçlarının işlevleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının işlevleri şunlardır:

Bilgilendirme, haber verme,
Etkileme, kamuoyu oluşturma,
Kişileri yaşadıkları toplumun bir parçası hâline getirme (toplumsallaştırma),
Kültürün nesilden nesile geçişine ve gelişmesine katkı sağlama,
Eğitme,
Eğlendirme, hoşça vakit geçirtme,
Dış dünyayı görmemizi sağlama,
Eşya ve hizmetlerin tanıtılmasına, satılmasına yardımcı olma.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerinden değildir?

İşitilebilirlik

Akıcılık

Açıklık

Hoşagiderlik

Özgünlük

Açıklama:

Hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir yere sahip olan sözlü iletişimin, hayatta başarı ya da başarısızlığı doğrudan etkilediğini ifade eden Özbay (2005:117) iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerini de şöyle sıralamaktadır:
• İşitilebilirlik
• Akıcılık
• Açıklık
• Hoşagiderlik
• Bükümlülük

Doğru Cevap: E

Soru 49

Karşımızdakilerin bize nasıl tepki gösterdiğini ve istediğimiz sonucu alıp almadığımızı ölçmek için dikkat kesilerek yapılan dinleme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tuzakçı Dinleme

Denetçi Dinleme

Nezaketen Dinleme

Seçerek Dinleme

Ürkek Dinleme

Açıklama:

Denetçi Dinleme: Karşımızdakilerin bize nasıl tepki gösterdiğini ve istediğimiz sonucu alıp almadığımızı ölçmek için dikkat kesilerek yapılan dinlemedir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin özelliklerinden birisidir?

Bilginin kalıcı olmasını sağlar
Bilginin dolaylı aktarılmasını sağlar.
Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişimin özelliklerinden birisidir?

Sözsüz iletişim duyguları gizlemeye yardımcı olur.

Sözsüz iletişim çift anlamlıdır.

Sözsüz iletişim belirsizdir.

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve II

I ve III

Açıklama:

sözsüz iletişimin özelliklerini şu şekilde açıklamaktadırlar:
• Sözsüz iletişim etkilidir. Bazı anlamlar, özellikle duygular, sözsüz iletişimle daha etkili ve dolaysız biçimde ifade edilebilir. Duygu ve ilişkiyle ilgili en etkili mesajlar sözsüz mesajlardır.
• Sözsüz iletişim duyguları belirtir. Düşünceler sözlü iletişimle, duygular ise, sözsüz iletişimle daha iyi ifade edilir: Örneğin; yorgunluğu ve kızgınlığı sözsüz mesajlarla çok daha etkili ifade edebiliriz.
• Sözsüz iletişim çift anlamlıdır. Çoğu kez, kişinin sözlü ve sözsüz mesajları, farklı anlamlar vurgular. Sinirli olan kişinin yüz ifadesi, ses tonu ve bedeni, kızgınlık dolu mesajlar gönderdiği halde, sözleri bu kızgınlığı saklamaya çalışabilir.
• Sözsüz iletişim belirsizdir. Sözsüz iletişimde belirsizlik derecesi yüksektir. Bireyin gerçek duygularını daha iyi yansıtabilir. Örneğin;
espriler yapıp gülüp eğlendiğiniz bir arkadaşınızın birdenbire derin bir sessizliğe gömülmesini nasıl yorumlarsınız? Bu sessizliğin bir tek anlamı mı vardır, yoksa bunu birkaç türlü yorumlamak mümkün müdür?
İşte böyle bir durum sözsüz iletişimin belirsizliğini gözler önüne sermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim örneğidir?

Yüz yüze görüşmek

E-posta ile mesaj göndermek

Toplumsal jest ve mimikler

Birisinin elini öpüp başına koymak

Sarılmak

Açıklama:

İletişimin temel bir yönünü sözsüz iletişim oluşturur. Başka deyişle, günlük yaşamda gerçekleştirilen ilişkilerde başvurulan simgesel kodlar içinde sözsüz olanlar, anlam yaratma ve paylaşmada çoğu kez bilincinde olmaksızın, ama kaçınılmaz olarak sürekli kullanılırlar. Bireylerarası yüz yüze iletişimde doğal olarak yer alan ses tonlaması, yüz ifadeleri, mimikler, beden hareketleri, jestler sözlü iletişimin çerçevesini ve anlamını belirlemede her zaman etkili olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının işlevlerinden değildir?

Dış dünyayı görmemizi sağlama

Kültürün nesilden nesle geçişine ve gelişmesine katkı sağlama

Kamuoyu oluşturma

Hedef kitlenin tanınmasını sağlama

Bilgilendirme

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının işlevleri aşağıda kısaca listelenmektedir:
• Bilgilendirme, haber verme,
• Etkileme, kamuoyu oluşturma,
• Kişileri yaşadıkları toplumun bir parçası hâline getirme (toplumsallaştırma),
• Kültürün nesilden nesile geçişine ve gelişmesine katkı sağlama,
• Eğitme,
• Eğlendirme, hoşça vakit geçirtme,
• Dış dünyayı görmemizi sağlama,
• Eşya ve hizmetlerin tanıtılmasına, satılmasına yardımcı olma.

Doğru Cevap: D

Soru 54

En yaygın kitle iletişim aracı hangisidir?

Telefon

Fotoğraf

Televizyon

Tiyatro

Sinema

Açıklama:

En yaygın kitle iletişim araçları televizyon, radyo ve gazetedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

İnsanın karşısındaki kişi ve kişilerin davranış, düşünce ve tutumlarını istenen biçimde etkileme ve değiştirme süreci olarak tanımlanan örgütsel iletişimin hangi işlevidir?

Bilgi Sağlama İşlevi

İkna Etme ve Etkileme İşlevi

Emredici ve Öğretici İşlevi

Birleştirme İşlevi

Eşgüdüm Sağlama

Açıklama:

İkna Etme ve Etkileme İşlevi: İkna etme; insanın karşısındaki kişi ve kişilerin davranış, düşünce ve tutumlarını istenen biçimde etkileme ve değiştirme sürecidir. Etkileme ise, kişilerin tutum ve davranışlarını, onların istek ve amaçlarına ters düşmeyecek şekilde, daha uzun sürede değiştirme girişimidir. İkna etmeye ilişkin iletişimin amacı açıkça ortaya konmasına karşın, etkilemede daha gizli ve uzun dönemli iletişim stratejisi izlemek gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel iletişimin ögelerinden biri değildir?

Yönetici

Personel

Bilgi

Veri

Algı

Açıklama:

Örgütsel iletişim, bir örgütün çeşitli kısımları ve personeli arasındaki bilgi, veri, algı, anlayış, yaklaşım aktarmalarını içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bireyler arası iletişimde kullanılan farklı ortamların bilgi taşıma zenginliği en düşük, veri işleme kapasitesi en yüksek olan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel notlar

Özel mektuplar

Resmi sayısal raporlar

El ilanı veya bülten

Resmi raporlar

Açıklama:

Resmi sayısal raporlar bilgi zenginliği en düşük, veri kapasitesi en yüksek olan türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 58

I. Yazılı iletişim
II. Medya iletişimi
III. Sözlü iletişim
IV. Araç iletişimi
Yukarıdakilerden hangileri iletişim türlerindendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

İletişim türleri genel olarak; sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve yazılı iletişim olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Karşıdaki kişiyi konuşturmamak
II. Vurgu ve tonlamaya dikkat etmemek
III. Anlamda uzlaşmayı sağlamak
IV. Dilsel ögeleri doğru seslemek
Yukarıdakilerden hangileri sağlıklı bir sözlü iletişim için gereklidir?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Sağlıklı bir sözlü iletişim aşağıdakileri kapsamaktadır (Nunan, 1989: 32):

Dilsel ögeleri doğru seslemek,
Vurgulamaya ve tonlamaya hâkim olabilmek,
Söz sırası alabilmeyi becermek,
Anlamda uzlaşmayı sağlamak,
Dinlemek ve dinlediğini anlayabilmek,
Sözlü iletişimi ve uzlaşı yollarını bilmek.

Doğru Cevap: B

Soru 60

I. İşitilebilirlik
II. Hızlı konuşabilme
III. Hoşagiderlik
IV. Harfleri yutma
Yukarıdakilerden hangileri iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerindendir?

I, II ve III

I ve III

II ve IV

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Başarılı bir sözlü iletişimin anahtarı güzel konuşma, anlaşılır olma ve sesi etkili kullanmaktır. Bunun için de birtakım bilgi ve eğitime ihtiyaç duyulabilir. Hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir yere sahip olan sözlü iletişimin, hayatta başarı ya da başarısızlığı doğrudan etkilediğini ifade eden Özbay (2005:117) iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerini de şöyle sıralamaktadır:

İşitilebilirlik
Akıcılık
Açıklık
Hoşagiderlik
Bükümlülük

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Sade ve gösterişten uzak olma
II. Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılma
III. Hedef kitleden çok kendi amacına odaklanma
IV. Güçlü Bir Konuşma Yöntemine Sahip Olma
Yukarıdakilerden hangileri iyi bir konuşamanın özelliklerindendir?

I ve II

II ve III

III ve IV

I ve III

II ve IV

Açıklama:

İyi bir konuşmanın özellikleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir:

Bilgiye Dayalı Oluşu
Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılması
Bir Amacı Oluşu
Konuşmacının Kişiliği ile Bütünleşmesi
Hedef Kitlenin Özelliklerini Dikkate Alması
Güçlü Bir Konuşma Yöntemine Sahip Olması
İlgi Çekici Oluşu
Beden Dilini Doğru Kullanmayı Gerektirmesi
Doğru Üslup Gerektirmesi

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi dinleme türlerinden biri değildir?

Görünüşte Dinleme

Nezaketen Dinleme

Ürkek Dinleme

Tuzakçı Dinleme

Kontrollü dinleme

Açıklama:

Çeşitli dinleme şekilleri vardır:

Görünüşte Dinleme
Savunmada Dinleme
Seçerek Dinleme
Tuzakçı Dinleme
Denetçi Dinleme
Nezaketen Dinleme
Ürkek Dinleme
Yaltaklanmacı Dinleme

Doğru Cevap: E

Soru 63

I. Bilginin kalıcı olmasını sağlar
II. Anlamda uzlaşmayı sağlar
III. Vurgulamaya ve tonlamaya hâkim olabilmeyi sağlar
IV. Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar
Yukarıdakilerden hangileri yazılı iletişimin özelliklerindendir?

I, II ve III

Yalnız II

I ve IV

III ve IV

I ve II

Açıklama:

Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir (Küçük, 2012):
• Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
• Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
• Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
• Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.
• İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir.
• Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.
• Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştı- rılmasını sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi sözsüz iletişimin özelliklerinden değildir?

Sözsüz iletişim etkilidir

Sözsüz iletişim en etkili iletişimdir

Sözsüz iletişim duyguları belirtir

Sözsüz iletişim çift anlamlıdır

Sözsüz iletişim belirsizdir

Açıklama:

Sözsüz iletişimin özelliklerini şu şekilde açıklamaktadırlar:
• Sözsüz iletişim etkilidir. Bazı anlamlar, özellikle duygular, sözsüz iletişimle daha etkili ve dolaysız biçimde ifade edilebilir. Duygu ve ilişkiyle ilgili en etkili mesajlar sözsüz mesajlardır.
• Sözsüz iletişim duyguları belirtir. Düşünceler sözlü iletişimle, duygular ise, sözsüz iletişimle daha iyi ifade edilir: Örneğin; yorgunluğu ve kızgınlığı sözsüz mesajlarla çok daha etkili ifade edebiliriz.
• Sözsüz iletişim çift anlamlıdır. Çoğu kez, kişinin sözlü ve sözsüz mesajları, farklı anlamlar vurgular. Sinirli olan kişinin yüz ifadesi, ses tonu ve bedeni, kızgınlık dolu mesajlar gönderdiği halde, sözleri bu kızgınlığı saklamaya çalışabilir.
• Sözsüz iletişim belirsizdir. Sözsüz iletişimde belirsizlik derecesi yüksektir. Bireyin gerçek duygularını daha iyi yansıtabilir. Örneğin; espriler yapıp gülüp eğlendiğiniz bir arkadaşınızın birdenbire derin bir sessizliğe gömülmesini nasıl yorumlarsınız? Bu sessizliğin bir tek anlamı mı vardır, yoksa bunu birkaç türlü yorumlamak mümkün müdür? İşte böyle bir durum sözsüz iletişimin belir- sizliğini gözler önüne sermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

I. İletişimin yokluğunu olanaksız kılma
II. Gereksiz tekrarlardan kaçınma
III. Geribildirim verme
IV. Kültüre göre biçimlenme
Yukarıdakilerden hangileri sözsüz iletişimin işlevlerindendir?

I ve IV

II ve III

II, III ve IV

Yalnız I

II ve IV

Açıklama:

Sözsüz iletişimin özelliklerinin yanısıra çeşitli işlevleri bulunmaktadır. Aşağıda bunlar yer almak- tadır (Cüceloğlu, 1997; Dökmen, 1996):

İletişimin yokluğunu olanaksız kılma
İnsanlar arasındaki ilişkileri tanımlama ve belirleme:
Sözel içerik hakkında bilgi verme
Güvenilir iletiler sağlama
Duygu ve coşkuları yetkin bir biçimde dile getirme
Kültüre göre biçimlenme

Doğru Cevap: A

Soru 66

"İki veya daha fazla insanın, ortak bir amaca ulaşabilmek için, davranışlarını biçimsel kurallara göre düzenlediği yapıya .......... denir."
Yukarıdaki boş bırakılan alana gelmesi gereken uygun kavram hangisidir?

Grup

Örgüt

Toplum

Kamu

Parti

Açıklama:

İnsanlar; okullar, dernekler, kulüpler, şirketler, çeşitli kamu kurumları, siyasi partiler, hastaneler gibi farklı örgütlerle iç içe yaşarlar. Genel olarak örgüt denildiğinde, iki veya daha fazla insanın, ortak bir amaca ulaşabilmek için, davranışlarını biçimsel kurallara göre düzenlediği yapı anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi iletişim biçimlerinden biri değildir?

Bireyin kendisiyle iletişimi

Bireylerarası iletişim

Nesnelerarası iletişim

Grup iletişimi

Kitle iletişimi

Açıklama:

İletişim Biçimleri:

Bireyin Kendisi ile İletişimi

Bireylerarası İletişim

Grup İletişimi

Örgütsel İletişim

Kitle İletişimi

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sözlü iletişimin özelliklerinden biri değildir?

Duygusallık

İşitilebilirlik

Akıcılık

Açıklık

Hoşagiderlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

Eğer "Konuşmacı, konu hakkında görüşlerini dinleyiciye aktarırken vurgulamak istediği noktaları destekler nitelikte görüşlere ya da istatistiklere yer vermelidir." deniliyorsa iyi bir konuşmanın hangi özelliği anlatılmaktadır?

Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılması

Bilgiye dayalı olmak

İlgi Çekici Oluşu

Bir Amacı Oluşu

Beden Dilini Doğru Kullanmayı Gerektirmesi

Açıklama:

• Bilgiye Dayalı Oluşu
Bir konuda fikir sahibi olabilmek için öncelikle konu hakkında yeterli bilgiye sahip olunmalıdır. Konuşmacı, konu hakkında görüşlerini dinleyiciye aktarırken vurgulamak istediği noktaları destekler nitelikte görüşlere ya da istatistiklere yer vermelidir. Duygulardan çok somut verilerle ve kanıtlarla konuları açıklamak ve bilimsel verilerden yararlanmak konuşmayı güçlendirir.
Bilgiye Dayalı Oluşu

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir konuşmanın özelliklerinden biri değildir?

Bilgiye Dayalı Oluşu

Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılması

Belirli bir amacının olmayışı

ilgi Çekici Oluşu

Beden Dilini Doğru Kullanmayı Gerektirmesi

Açıklama:

İyi bir konuşmanın özellikleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir (Birsen, 2012: 28-31):
• Bilgiye Dayalı Oluşu
• Kullanılan Dilin Kurallarının ve Yapısının Doğru Kullanılması
• Bir Amacı Oluşu
• Konuşmacının Kişiliği ile Bütünleşmesi
• Hedef Kitlenin Özelliklerini Dikkate Alması
• Güçlü Bir Konuşma Yöntemine Sahip Olması
• İlgi Çekici Oluşu
• Beden Dilini Doğru Kullanmayı Gerektirmesi
• Doğru Üslup Gerektirmesi
Belirli bir amacının olmayışı

Doğru Cevap: C

Soru 71

Dinlermiş gibi yapılan dinleme türüne ne ad verilir?

Nezaketen dinleme

Tuzakçı dinleme

Seçerek dinleme

Görünüşte dinleme

Savunmada dinleme

Açıklama:

Görünüşte Dinleme: Dinlermiş gibi yapılan bir dinleme türüdür. Bazen karşımızdaki bizi dinliyormuş gibi gözükür; fakat iç dünyası bambaşka bir yerdedir. Ya da kafasında bizim söylediklerimizden çok daha önemli sorunları vardır. Görünüşte dinlemek en yaygın karşılaşılan türlerinden birdir. Bir kişinin dinliyor görünmesine karşın aslında dinlemediği duygu ve düşüncelerinin başka bir yerde olduğu bir dinlemedir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Konuşanın sözlerine, bir açığını yakalayıp üzerine çullanmak amacıyla kulak vererek yapılan dinlemeye ne ad verilir?

Görünüşte dinleme

Savunmada dinleme

Seçerek dinleme

Denetçi dinleme

Tuzakçı dinleme

Açıklama:

Tuzakçı Dinleme: Konuşanın sözlerine, bir açığını yakalayıp üzerine çullanmak amacıyla kulak vererek dinlemedir. Bu kişiler siz konuşmaya başlayınca hiç seslerini çıkarmadan dinlerler. Ne zaman ki söylediğinizde bir açık bir eksik bulsunlar hemen sizi zor duruma sokacak konuşmayı başlatırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin özelliklerinden biri değildir?

İyi bir dinleyici olmayı gerektirir.

Bilginin kalıcı olmasını sağlar.

Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.

Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.

Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.

Açıklama:

Yazılı iletişimi diğer iletişim biçimlerinden ayıran bazı özellikleri bulunmaktadır. Bu özellikleri yazılı iletişime bazı üstünlükler sağlarken aynı zamanda bazı sınırlılıkları da beraberinde getirir. Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir:
• Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
• Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
• Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
• Uzun iletilerin aktarılması için en ideal yoldur.
• İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik riskini en aza indirir.
• Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim kurmayı sağlar.
• Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını sağlar.
İyi bir dinleyici olmayı gerektirir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi yazılı iletişimin etkili olmasını sağlayacak kurallardan biri değildir?

Yazıda kullanacağınız sözcüklerin anlamını iyi bilin ve yerinde kullanın.

Anlaşılmayan kısımları sözlü olarak ifade edin

Her cümlede bir düşünceyi, her paragrafa tek bir konuyu anlatmaya çalışın.

Mümkün olduğunca kısa cümleler yazmaya çalışın.

Özne-yüklem uyumuna dikkat edin.

Açıklama:

Yazmanın gücünden yararlanmak ve sağlıklı yazılı iletişim kurabilmek için uyulması gereken çeşitli kurallar vardır. Bunlar dikkate alındığında ortaya çıkan sonuç çok daha etkili olacaktır (Küçük, 2012):
• Yazıda kullanacağınız sözcüklerin anlamını iyi bilin ve yerinde kullanın.
• Her cümlede bir düşünceyi, her paragrafa tek bir konuyu anlatmaya çalışın.
• Mümkün olduğunca kısa cümleler yazmaya çalışın.
• Olumlu ifadeler kullanın çünkü olumsuz ifadeler daha zor anlaşılmaktadır.
• Özne-yüklem uyumuna dikkat edin.
• Yazdıklarınızı tekrar okuyarak ifadelerinizin doğruluğundan ve açıklığından emin olun.
• Dikkat edilmesini istediğiniz sözcük veya cümleleri belirginleştirin. (altını çizin, italik yazın, vb.)
• Fazla abartılı ve gereksiz sözcüklerden kaçının.
• Eski, az kullanılan, herkes tarafından bilinmeyen sözcükleri ve deyimleri kullanmay
Anlaşılmayan kısımları sözlü olarak ifade edin

Doğru Cevap: B

Soru 75

"İki kişinin belli ortamda birlikte bulunması, aralarında sözlü bir iletişim kurulmasa bile karşılıklı görsel iletilerin akışını sağlayabilir. Çünkü, kişilerin davranışları, oluşları, giyim kuşamları, birbirlerine en azından sevgi düzeyinde nasıl bir insan oldukları ya da ne türden duygular içinde bulundukları konularında ipuçları verirler." ifadesi sözsüz iletişimin hangi özelliğini tanımlar.

İnsanlar arasındaki ilişkileri tanımlama ve belirleme

Duygu ve coşkuları yetkin bir biçimde dile getirme:

İletişimin yokluğunu olanaksız kılma

Sözel içerik hakkında bilgi verme

Güvenilir iletiler sağlama

Açıklama:

İletişimin yokluğunu olanaksız kılma: İki kişinin belli ortamda birlikte bulunması, aralarında sözlü bir iletişim kurulmasa bile karşılıklı görsel iletilerin akışını sağlayabilir. Çünkü, kişilerin davranışları, oluşları, giyim kuşamları, birbirlerine en azından sevgi düzeyinde nasıl bir insan oldukları ya da ne türden duygular içinde bulundukları konularında ipuçları verirler.
İletişimin yokluğunu olanaksız kılma

Doğru Cevap: C

Soru 76

"Sözsüz iletişim biçimleri, konuşma ve yazı diline göre daha evrensel sayılırlar. Bununla birlikte, anlamları açısından benzerlikleri bulunsa da hepsi kültüre göredir. Başka bir deyişle, her toplumun kültüründe sözsüz iletişim öğeleri dağarcığı ve bu dağarcığını kullanım biçimi kendine özgüdür. Örneğin, gülme davranışı insanın sevgisini, bir şeyin komik bulunmasını yansıtma açısından evrensel bir davranış olmakla birlikte, kimin nerede ve nasıl güleceği kültürel olarak belirlenir. “Çok gülenin çok ağladığına” inanılan bizim gibi kültürlerde açıkça ve içten kahkaha atmak yakışık olmayan bir davranıştır; az ve elle saklayarak gülme en doğrusu sayılır."
Bu tnımlama sözsüz iletişimin hangi özelliğini tanımlamaktadır?

Duygu ve coşkuları yetkin bir biçimde dile getirme

İnsanlar arasındaki ilişkileri tanımlama ve belirleme:

Sözel içerik hakkında bilgi verme

Kültüre göre biçimlenme

Güvenilir iletiler sağlama

Açıklama:

Kültüre göre biçimlenme: Sözsüz iletişim biçimleri, konuşma ve yazı diline göre daha evrensel sayılırlar. Bununla birlikte, anlamları açısından benzerlikleri bulunsa da hepsi kültüre göredir. Başka bir deyişle, her toplumun kültüründe sözsüz iletişim öğeleri dağarcığı ve bu dağarcığını kullanım biçimi kendine özgüdür. Örneğin, gülme davranışı insanın sevgisini, bir şeyin komik bulunmasını yansıtma açısından evrensel bir davranış olmakla birlikte, kimin nerede ve nasıl güleceği kültürel olarak belirlenir. “Çok gülenin çok ağladığına” inanılan bizim gibi kültürlerde açıkça ve içten kahkaha atmak yakışık olmayan bir davranıştır; az ve elle saklayarak gülme en doğrusu sayılır.
Kültüre göre biçimleme

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel iletişimin özelliklerinden biri değildir?

Bilgi Sağlama

İkna etme ve etkileme işlevi

Emredici ve öğretici işlevi

Birleştirme ve Eşgüdüm Sağlama İşlevi

bireyin kurum politikalarına karşı tutum geliştirmesine aracılık etme işlevi

Açıklama:

Örgütsel iletişimin önemli işlevleri vardır. Bunlar örgüt için yaşamsal önem taşımaktadır. Örgütsel iletişimin işlevleri; bilgi sağlama, ikna etme ve etkileme, emredici ve öğretici iletişim kurma ve birleştirme olmak üzere dört grupta toplanmaktadır
bireyin kurum politikalarına karşı tutum geliştirmesine aracılık etme işlevi

Doğru Cevap: E

Soru 78

İletişim türleri genel olarak; sözlü iletişim, sözsüz iletişim ve yazılı iletişim olmak üzere üç gruba ayrılırken bir başka iletişim sınıflandırmasında letişim; toplumsal ilişkiler sistemi olarak, bireyin tek başına kendinden başlayarak sıralandığında aşağıdakilerden hangisi en son iletişim türü olarak karşımıza çıkmaktadır?

Kitle iletişimi

Bireyin kendisi ile iletişimi

Bireylerarası iletişim,

Grup iletişimi

Örgütsel iletişim

Açıklama:

İletişim türleri genel olarak; sözlü iletişim, sözsüz
iletişim ve yazılı iletişim olmak üzere üç gruba
ayrılmaktadır. Bir başka iletişim sınıflandırmasına
göre ise iletişim, toplumsal ilişkiler sistemi olarak,
bireyin tek başına kendinden başlayarak sırasıyla;
bireyin kendisi ile iletişimi, bireylerarası iletişim,
grup iletişimi, örgütsel iletişim ve kitle iletişimdir.
Kitle iletişimi

Doğru Cevap: A

Soru 79

Günlük yaşantıda ve birçok alanda insanlar arasındaki iletişim çoğunlukla sözel iletişim ile başka deyişle konuşma ile sağlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim sürecinin gerçekleşmesinde kullanılmaz?

Koklama organları

Ses organları

Gönderilen iletiler

Dinleyicinin işitme organları

Beyindeki algılama merkezleri

Açıklama:

Sözlü iletişim, bireyler arasında iletişimi sağlayan en yaygın iletişim türlerinden biridir. Günlük yaşantıda ve birçok alanda insanlar arasındaki iletişim çoğunlukla sözel iletişim ile başka deyişle konuşma ile sağlanmaktadır. İnsanın ses organları
ile alıcıya gönderdiği iletiler, dinleyicinin işitme organlarıyla alınarak beyinde ilgili merkezlerde anlamlandırılır ve böylece sözlü iletişim süreci gerçekleşmiş olur.
Koklama organları

Doğru Cevap: A

Soru 80

"İnsanlık tarihinin herhangi bir çağında, belli bir topluluğun veya toplulukların içinde, kamunun kullanmasıyla evrim geçirerek
değer kazanmış ve tanınabilir duruma gelmiş sistemlere göre düzenlenip seslendirilen, boğumlu seslerden oluşmuş bir anlatım ve anlaşma aracı olarak" tanımlanan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlü iletişim

Bireylerarası iletişim

Sessiz iletişim

Kitle iletişimi

Beden dili

Açıklama:

Sözlü iletişimde başarılı olmak, ne zaman ve nasıl konuşma sırasının size veya bir başkasına geldiğini anlamayı, ne zaman bir konuyu açıklamayı ve değiştirmeyi, konuşmaya bir başkasını davet etmeyi, konuşmayı nasıl sürdürülebileceğini veya sonlandırabileceğini bilmeyi içerir. Anlamda uzlaşıma varma her iki tarafın da birbirlerini doğru anladıklarından emin olmaları demektir.
Sözlü iletişim,

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sözlü iletişimin ses özelliklerinden değildir?

Dinlemek

İşitilebilirlik

Akıcılık

Açıklık

Bükümlülük

Açıklama:

Dinlemek sağlıklı bir sözlü iletişim kapsamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Sözlü iletişimde alınan iletinin zamanla ya tamamen ya da kısmen unutulması ya da değişikliğe uğramasını engelleyerek İletilerin kalıcılığının sağlanması aşağıdakilerden hangisi ile mümkün olacaktır?

Kurulan iletişimin yazılı iletişimle desteklenmesi

Güçlü bir konuşma yöntemine sahip olması

Dilin kurallarının ve yapısının doğru kullanılması

Doğru uslüp kullanılması

İlgi çekici olması

Açıklama:

Sözlü iletişimin çeşitli üstünlük ve sınırlılıkları bulunmaktadır. Üstünlüklerinden
başlamak gerekirse; sözlü iletişim sayesinde, iletilen mesajın anlaşılma derecesi denetlenebilir, verilen yanıtlar kontrol edilebilir ve anlaşılmayan bir konu varsa bu konuya açıklık getirilebilir. Eş zamanlı olarak geribildirimde bulunulur. Sözlü iletişimin zayıf yönü, mesajın çok sayıda insandan geçmesi
gerektiğinde ortaya çıkar. Buna benzer olarak kararlar, planlar, politikalar ve stratejiler gibi kalıcı ve uzun süreli iletişimler için sözlü iletişim uygun bir yöntem sayılmaz.
kurulan iletişimin yazılı iletişimle desteklenmesi

Doğru Cevap: A

Soru 83

Çoğu kimse karşısındaki kişinin ne söylemek istediği ile ilgilenmez, aksine kafasındaki fikir ve düşünceleri karşısındakine aktarmaya çalışır. Bu karşımızdakinin söylediklerinin yalnızca bir bölümünü işitmemize yol açar. Üstelik karşımızdaki kimse daha sözünü tamamlamadan hemen kendi fikir ve delillerimizi ortaya koymaya çalışırız. Bu hem karşımızdakinin mesajını eksik algılamamıza ve hem de duygularına daha az önem vermemize yol açar. Böylece bilmeyerek karşımızdakini incitmiş oluruz. İyi empatinin ön koşulu ise “önyargısız, eleştirmeden, müdahale etmeden .........................”tir.
Aşağıda boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Dinlemek

Konuşmak

İlgilenmek

Gülmek

Yazmak

Açıklama:

Dinleme sözlü iletişimin en temel konularından biridir. Karşımızdaki kişiyi işitmek yeterli olmaz. Onun söylediklerini anlamak, düşünmek, etkin bir dinleyici olmak gerekir. Hiç kuşkusuz dinleme edimin isağlıklı bir şekilde gerçekleştirmek kolay değildir. Etkili iletişim kurabilmek için birinci temel beceri karşımızdakini dinlemektir.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi geribildirim vererek dinleme hareketinin bir göstergesi değildir?

Konuşmaya bizim ilgi alanlarımızla ilgili detayları ekleyebilme.

Konuşmacının söylediğini kendi sözcükleriyle tekrarlayabilme.

Konuşanın söylediğini özetleyebilme.

Anlaşılmayan noktalarda daha fazla şey anlatmasını isteyebilme.

Söylenenleri hatırladığını gösterebilme.

Açıklama:

Dinlerken konuşmacıyla göz teması kurmak ve konuşmacıya beden diliyle geribildirim vermektir. Yani dikkat ettiğinizi ve olaya onun açısından bakmaya çalıştığınızı bilmesini sağlamalısınız.
Konuşmaya bizim ilgi alanlarımızla ilgili detayları ekleyebilme.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Yazılı iletişime has en önemli özellik ........olmasıdır. Yazılı iletişimin ...... olması ve bu iletişim biçiminde ileti üzerinde değişiklik yapma riskinin az olması nedeniyle, herhangi bir anlaşmazlık durumunda yasal kanıt olarak kullanılabilme üstünlüğünü de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle kişiler ve kurumlar arasında kurulan iletişimde yazı hem bağlayıcı hem de güvenilir bir araçtır.
Aşağıdakilerden hangisi boş bırakılan yere gelmelidir?

Kalıcı

Uzun

Değişik

Kesin

Kapsamlı

Açıklama:

Yazılı iletişimin kendine has özellikleri söyle sıralanabilir
• Bilginin kalıcı olmasını sağlar.
• Bilginin aynen aktarılmasını sağlar.
• Gelecekte başvurmak amacıyla iletişimin
kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar.
• Uzun iletilerin aktarılması için en ideal
yoldur.
• İletide izinsiz olarak yapılabilecek değişiklik
riskini en aza indirir.
• Kesin, açık ve kapsamlı bir şekilde iletişim
kurmayı sağlar.
• Aynı anda birden çok kişiye iletinin ulaştırılmasını
sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Günlük yaşamda gerçekleştirilen ilişkilerde başvurulan simgesel kodlar içinde anlam yaratma ve paylaşmada çoğu kez bilincinde olmaksızın, ama kaçınılmaz olarak sürekli kullanılırlar. Kelimelerin yetersiz kaldığı durumlarda ya da konuşmanın mümkün olmadığı durumda hangi iletişim türünden yararlanılmaktadır?

Sözsüz İletişim

Yüz yüze iletişim

Yazılı iletişim

Kitle iletişimi

Konuşarak iletişim

Açıklama:

İletişimin temel bir yönünü sözsüz iletişim oluşturur. Başka deyişle, günlük yaşamda gerçekleştirilen ilişkilerde başvurulan simgesel kodlar içinde sözsüz olanlar, anlam yaratma ve paylaşmada çoğu kez bilincinde olmaksızın, ama kaçınılmaz olarak
sürekli kullanılırlar. Bireylerarası yüz yüze iletişimde doğal olarak yer alan ses tonlaması, yüz ifadeleri, mimikler, beden hareketleri, jestler sözlü iletişimin çerçevesini ve anlamını belirlemede her zaman etkili olmuştur. Öte yandan, başkaları hakkındaki izlenimlerin ve kararların oluşmasında görsel kodlar sezgisel değerlendirme aracı olarak önemli bir işlev üstlenirler.
Sözsüz İletişim

Doğru Cevap: A

Soru 87

Bir örgütün çeşitli kısımları ve personeli arasındaki bilgi, veri, algı, anlayış, yaklaşım aktarmaları işinde kullanılan her türlü yöntem,
araç, gereç ve tekniği ile bu aktarmadaki çeşitli sistemleri (kanalları) ve yazılı, sözlü, sözsüz her türlü mesaj şeklini içeren iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütsel iletişim

Grup iletişim

Bireylerarası iletişim

Bireyin kendisi ile iletişim

Kitle iletişimi

Açıklama:

Çeşitli kamu kurumları, siyasi partiler, hastaneler gibi farklı örgütlerle iç içe yaşarlar. Genel olarak örgüt denildiğinde, iki veya daha fazla insanın, ortak bir amaca ulaşabilmek için, davranışlarını biçimsel kurallara göre düzenlediği yapı anlaşılmaktadır.
Örgütsel iletişim

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi en yaygın olarak bilinen, doğrusal iletişim modellerinden biri değildir?

Aristo modeli

Laswell modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Berlo Modeli

Riley Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Geri besleme kavramını, sadece alıcıdan kaynağa giden bir unsur olarak görmenin dışında iletiyle ilgili birikim, deneyim ve ön bilgilerinde eklendiği bir öğe olarak tanımlayan iletişim modeli hangisidir?

Aristo Modeli

Marksist Model

Shannon ve Weaver Modeli

Westley ve Maclean Modeli

Osgood ve Schramm

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Gürültü unsuruna, teknik ve fiziksel etkenler yanında DeFleur’un duygusal içerikli gürültü öğesini de ekleyen doğrusal iletişim modeli hangisidir?

Einstein Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Laswell Modeli

Berlo Modeli

ABS Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinde modelin yararlarından biri değildir?

Mesleğinin odağında iletişim konusu olanların amaçlarına ulaşmasına yardımcı olur.

Sinerji olmadığında etkileşimin dairesel bir döngüyle sağlandığını kanıtlar.

İletişim süreçlerinin iletilerini desenlemede eleştirel düşünme alışkanlığı yaratır.

Olayların karmaşık yapılarını açığa çıkarmada yardımcı olur.

İletişim süreçlerini anlama, anlatma ve çözümlemede yardımcı olur.

Açıklama:

İletişim sürecinde modelin ne işe yaradığını açıklayabileceksiniz.
Uğraş alanı insan davranışları ve bu davranışların temelinde yatanlar insan olduğu için, iletişimle
ilgili olarak geliştirilen modeller birbiri ile farklılıklar gösterebilmektedir. Ancak model oluşturulmasında, oluşturulmuş modellerin çözümlenmesinde,
modellerin derin okumasında ve değerlendirilmesinde doğruluk ile yararlılık ilkeleri yol gösterici
olmaktadır. Bu iki temel ilke, aynı zamanda modellerin etkin iletişim ortamlarındaki yararları ve
işlevselliği ile yakından ilişkilidir.
Öte yandan, iletişim süreçlerinin somut olmaması yanı sıra iletişim bilimde model oluşturmanın
önemli bir sınırlılığının ise iletişim süreçlerinin durağan değil dinamik bir yapıya sahip oluşudur. Bu
sınırlılık, etkili iletişim sürecini de kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

İki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği soran, uyum ve uyumsuzluk çalışmaları üzerine formüle edilmiş doğrusal olmayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Riley-Riley Modeli

Westley ve Maclean Modeli

Newcomb ABX Öncü Model

Gerbner Modeli

Berlo Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki gruplardan hangisi temel iletişim modelleridir?

Doğrusal-Doğrusal Olmayan Modeller

Yatay-Dikey Modeller

Karma-Matrix Modeller

Doğrulayıcı-Yanlışlayıcı Modeller

Matematiksel-Beşeri Modeller

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 7

farklı durum, olgu ve bireyler karşısında farklı biçim alındığını ifade eden model aşağıdakilerden hangisidir?

aristo

spıral

newcomb

ABX

osgood ve schramm

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
spiral; farklı durum, olgu ve bireyler karşısında farklı biçim alır

Doğru Cevap: B

Soru 8

Newcomb'un ABX modeline kitle iletişimi ve bireylerarası iletişimdeki farklılığı da dikkate alarak 2 aşama daha ekleyen model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Dance

Gerbner

Westley ve MacLean

Aristo

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Westley ve MacLean düşüncelerini, Newcomb’un modeline uyarlarken temelde iki aşama önerirler. Bu iki aşama kitle iletişimi ve bireyler arası iletişimdeki temel farklılığı dikkate almaktadırlar. Burada bu farkların kitle iletişiminde geri beslemenin en aza indirgendiği ya da gecikmeli olması ve bireyler arası iletişim sürecinde iletiye hedef olan alıcının çevresindeki birçok objeden hangisini seçeceğine yönlendirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

aşağıdakilerden hangisi iletişim modellerinin iletişim etkinliklerine sağladığı faydalardan değildir?

iletişim süreçlerini anlamaya yardımcı olur

iletişim süreçlerini anlatmaya yardımcı olur

iletişim süreçlerini çözümlemeye yardımcı olur

iletileri desenlemeye yardımcı olur

iletiyi hatırlamaya yardımcı olur

Açıklama:

İletişim sürecinde modelin ne işe yaradığını açıklayabileceksiniz.
iletişim modelleri; iletişim süreçlerini anlama, anlatma, çözümleme ve en önemlisi iletilerini desenlemelerinde eleştirel düşünme alışkanlığı yaratır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

İleti, kaynak ya da alıcıların toplumdan izole olmuş yaratıklar olmadığını ve bu bireylerin birinci dereceden kan bağı olan yakınları ile geleneksel, kalıtsal ve toplumsal bir bağ olduğunu belirten iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidr?

Garbner

Newcomb ABX

Westley

Riley Riley

Dance

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
İleti gönderen kaynak ya da iletiye maruz kalan alıcıların toplumdan izole olmuş yaratıklar olmadığını ve bu bireylerin birinci dereceden kan bağı olan yakınları ile geleneksel, kalıtsal ve toplumsal bir bağ olduğunu belirterek birincil gruplar olduğunu vurguladılar.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Berlo Modelinde etkileşim süreci ile ilgili hangisi söylenebilir?

Hareketlidir

Durağandır

Devingendir

dönüşümlüdür

değişkendir

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Berlo modelinde etkileşim süreci, devingen değil, durağan bir yapıdadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

iletişim sürecinde gürültü öğesini, teknik anlamda sinyal parazitleri olarak tanımlayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Berlo

riley riley

Shannon Weaver

Aristo

DAnce

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Shannon ve Weaver modelinin gerçek gürültü öğesini teknik anlamdaki sinyal parazitleri oluşturmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 13

konuşmacı ve dinleyici arasındaki basit iletişim biçimini alan ilk iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

aristo

platon

Eflatun

Dance

berlo

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal bir model değildir?

Riley ve Riley Modeli

Aristo Modeli

Laswell Modeli

Berlo Modeli

Shannon-Weaver Modeli

Açıklama:

Model kavramını tanımlayabileceksiniz.
En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal bir modeldir?

Osgood ve Schramm Modeli

Dance Spiral Modeli

Laswell Modeli

Newcomb ABX Modeli

Rilay ve Riley Modeli

Açıklama:

Model kavramını tanımlayabileceksiniz.
En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir. Doğrusal modeller basitçe kaynak-ileti-alıcı kavramlarını dikkate alan modeller olmakla birlikte, dairesel, spiral gibi doğrusal olmayan modeller ise; geri beslemeyi ve diğer iletişim süreci öğelerini de içeren modeller olmaktadır. Bunlar; Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner, Newcomb, ABX, Westley- MacLean ve Riley-Riley modelleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

"Kim, Neyi, Hangi Kanalla, Kime, Hangi Etki Düzeyiyle Söylüyor" şeklinde formule edilen iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Berlo Modeli

Laswell Modeli

Aristo Modeli

Westley- Maclean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
En temel doğrusal model, Laswell Modeli'dir. Bu modeldeki öğeler, iletişim alanındaki çalışma alanlarına da işaret eder.

Doğru Cevap: B

Soru 17

İletişim sürecinde fiziksel "gürültü" kavramı hangi modelle gündeme gelmiştir?

Osgood ve Schramm Modeli

Berlo Modeli

Laswell Modeli

Riley ve Riley Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
“Gürültü”, iletinin düzenine karşı çıkıp onu herhangi bir biçimde bozan, istenmeyen belirteçlerdir. teknik ve fiziksel etkenler yanında DeFleur, gürültü öğesinin kaynak ya da hedeflenen alıcı tarafından da kaynaklanabileceğini ileri sürerek gürültüye, bir de duyusal anlam yüklemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

İletişim sürecinde gönderenin hasta olmasından kaynaklı olarak, iletisini tam olarak vurgulayamaması, Shannon-Weaver modelinde hangi öğe ile açıklanabilir?

Geri bildirim

Enformasyon kaynağı

Gürültü

Alınan sinyal

Sinyal

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Gürültü unsuruna teknik ve fiziksel etkenler yanında DeFleur, gürültü öğesinin kaynak ya da hedeflenen alıcı tarafından da kaynaklanabileceğini ileri sürerek gürültüye, bir de duyusal anlam yüklemiştir. Bu tür gürültüye örnek olarak da, kaynağın hasta olması ve kendini iyi hissetmemesi, iletiyi tam vurgulayamaması, iletiyi iletirken kafasının başka şeylerle uğraşıyor olması ya da aynı şekilde alıcının iletiyi alırken kafasının başka noktalara odaklanmış olması, o iletiyi alacak ruh hali içersinde olmaması, kendisi için çok daha farklı iletilere eğilimli olması gibi durumlar verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bir öğretmenin sınav sonuçları açıklandıktan sonra, sınavda sorulan soruları ve öğrencilerin aldıkları notları değerlendirmesi, hangi iletişim modeli öğesi ile açıklanabilir?

Gürültü

Hedef

Taşıyıcı ortam

Kanal

Geri bildirim

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Shannon ve Weaver’in iletişim modelinde kaynak ve alıcı arasındaki iletişime ek olarak alıcıdankaynağa doğru bir geri bildirim mevcuttur. Geri bildirim, kaynağı, alıcıya iletiyi gönderdikten sonra alıcının kaynağa geri gönderdiği iletidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

İletişim sürecinde "suskunluk sarmalı"nı inceleyen model aşağıdakilerden hangisidir?

Dance'ın Spiral Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Newcomb ABX Modeli

Gerbner Modeli

Laswell Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Dance, iletişim sürecinin devingen bir yapıya sahip olduğunun altını çizmektedir. İletişim süreci, diğer tüm toplumsal süreçlerde olduğu gibi devamlı değişen öğeleri, ilişkileri ve çevresel etmenleri içerir. Spiral model, bu sürecin zamanla nasıl değiştiğini, boyutların nasıl farklılaştığını tanımlar.

Doğru Cevap: A

Soru 21

İletişim sürecinde "algılama boyutu"na özgün bir yer veren model aşağıdakilerden hangisidir?

Gerbner Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Laswell Modeli

Riley ve Riley Modeli

Newcomb ABX Modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

İletişim sürecinde birincil ve ikincil grupların etkisine önem veren model aşağıdakilerden hangisidir?

Newcomb ABX Modeli

Westley Maclean Modeli

Osgood ve Schram Modeli

Riley ve Riley Modeli

Laswell Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Öncül iletişim modelleri, iletişimin toplumsal bir boşlukta yer alıp, çevresel etmenlerden etkilenmediği gibi bir izlenim yarattılar. Ancak iletişim tartışmalarının ivme kazanmaya başlaması ile birlikte, iletişimde bulunan bireyin toplumsal yapının bir parçası olduğu görüşü ağırlık kazanmaya başladı. John W. Riley ve Mathilde W. Riley iletişim sürecinin açıklanmasında sosyolojik ağrlıklı açıklamalarda bulundular

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Doğrusal Modeller çerçevesinde ele alınabilecek kavramları içermektedir?

Kaynak-Geri besleme

Kaynak-İleti

İleti-Geri besleme

Alıcı-Geri besleme

Kaynak-Yorumlama

Açıklama:

Model kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sorumuzun cevabı B şıkkıdır. Kaynak ve ileti seçeneği doğrusal olan modeller içerisinde yer alan kavramlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Doğrusal Modeller arasında gösterilebilir?

Osgood ve Schramm Modeli

Dance'in Spiral Modeli

Aristo Modeli

Westley-MacLean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Açıklama:

Model kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır. Diğer şıklar doğrusal olmayan modeller arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

"kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle" söylediği konusunda "tek yönlü iletişim" sürecine vurgu yapan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Lasswell Modeli

Aristo Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Berlo Modeli

Gerbner Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğrucevabı A şıkkıdır. Kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle öğelerinin yer aldığı model Lassweel'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

İleti gönderimi ile ortaya çıkan sorunlar üzerine duran, özellikle iletişim sürecinde gürültü öğesini istenmeyen belirteç olarak vurgulayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Aristo Modeli

Lasswell Modeli

Berlo Modli

Dance'nin Spiral Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Ağırlıklı olarak hangi kanal en çok sinyali iletir, iletilen bu sinyallerin ne kadarı gürültü öğesi tarafından zarar görür konularına vurgu yapan, ileti gönderimi ile ilgili sorunlar üzerine duran model Shannon ve Weaver Modelidir. Doğru cevabımız E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdaki modellerden hangisi Doğrusal Olmayan Modeller arasında gösterilebilir?

Osgoog ve Schramm Modeli

Aristo Modeli

Lasswell Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Berlo Modeli

Açıklama:

Model kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır. Seçeneklerdeki diğer şıklarda yer alan modeller Doğrusal Modeller arasındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

".......Modeli" yorumlama ve geri besleme öğesi, gerek kaynağı, gerekse de hedef alıcının sosyal, eğitim ve bilgi birikimlerine koşut olarak iletinin yeniden düzenlenmesini kısaltmaktadır. Model bu özelliği ile bireylerarası iletişim sürecini tanımlama ve çözümlemede oldukça işlevseldir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Dance'nin Spiral Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Gerbner Modeli

Newcomb ABX Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Bireylerarası iletişim sürecini tanımlama ve çözümlemede oldukça işlevsel olan model, Osgood ve Schramm Modelidir. Doğru cevabımız B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

İki insanın ya da obje ile olan ilişkilerindeki uyum ya da uyumsuzluk çalışmaları üzerine formüle edilmiş olan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Westley ve McLean Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Gerbner Modeli

Riley-Riley Modeli

Newcomb ABX Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
İki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği vurgulayan, ilişkilerdeki uyum ve uyumsuzluk çalışmaları üzerine formüle edilen model Newcomb ABX Modelidir. Doğru cevabımız E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

"......... Modeli" kaynağında alıcının da aldıkları geri besleme ile o iletiye ilişkin önceden sahip olduğu deneyimi ve birikimini yeniden düzenleyerek gönderdiği vurgusunu yapar. Yukarıdaki boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Newcomb ABX Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Dance'nin Spiral Modeli

Gerbner Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Alınan geribildirimler doğrultusunda iletinin tekrar düzenlendiği vurgusunu yapan doğru cevabımız C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

İletişim sürecinin açıklanmasında sosyolojik bakış açısının ağırlık kazandığı açıklamalarında bulunan, kaynağın da alıcının da toplumdan izole olmuş kişiler olmadığını vurgulayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Riley-Riley Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Gerbner Modeli

Dance'nin Spiral Modeli

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
İletişimde bulunan bireylerin toplumsal yapının parçası olduğu görüşünü vurgulayan model, A şıkkı olan Riley-Riley Modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Riley-Riley Modeline göre aşağıdakilerden hangisi birincil grup içerisinde gösterilebilir?

Arkadaş çevresi

Okul çevresi

İş çevresi

Partiler

Kan bağı olan yakınlar

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Kan bağı olan yakınlar, geleneksel kalıtsal ve toplumsal bir bağ olan birincil grup içerisinde yer alır. Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi en bilinen doğrusal modellerden biridir?

Osgood ve Schramm

Dance

Lasswell

Westley- MacLean

Riley-Riley

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Genelde iletişim modelleri doğrusal ve doğrusal olmayan modeller olarak ikiye ayrılır. Doğrusal modeller geri besleme kavramını dikkate almayan modellerdir. En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir. Doğrusal modeller basitçe kaynak-ileti-alıcı kavramlarını dikkate alan modellerdir. “Lasswell” Modeli doğrusal modellerden biridir. Bu nedenle doğru cevap “c” seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi en bilinen doğrusal olmayan modellerden biridir?

Aristo

Lasswell

Shannon-Weaver

Berlo

Newcomb ABX

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Doğrusal olmayan modeller, geri beslemeyi ve diğer iletişim süreci öğelerini de içeren modeller olmaktadır. Bunlar; Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner, Newcomb ABX, Westley- MacLean ve Riley-Riley modelleridir. Doğrusal olmayan bu modellerin, iletişim sürecinin daha iyi anlaşılmasına kaynaklık ettiği ve iletişim biliminin açıklanmasına, gelişmesine katkıda bulunduğu söylenebilir. “Newcomb ABX” Modeli doğrusal olmayan modellerden biridir. Bu nedenle doğru cevap “e” seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

"Konuşmacı ve dinleyici arasında gerçekleşen iletişim basit iletişim sürecidir ve yüz yüze iletişimi temel olarak anlatmaktadır.” ifadesi hangi iletişim modelini tanımlamaktadır?

Aristo

Lasswell

Shannon-Weaver

Berlo

Newcomb ABX

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Milattan önce 4. yüzyıla dayanan bir görüş olarak Aristo’nun düşüncesi ilk iletişim modeli olarak bilinmektedir. Bu modelde aslolan konuşmacı ve dinleyici arasındaki basit iletişim sürecidir. Aristo’nun iletişim modeli, yüz yüze iletişimi temel olarak anlatmaktadır. Bu nedenle doğru cevap “a” seçeneği “Aristo” Modelidir. Örneğin bu modelde, geleneksel sınıf ortamında konuşan eğitimci ve dinleyen öğrenici arasında aktarılan bilgiler olarak ifade edilebilir. Ancak bu model günümüz iletişim süreci ve günümüz yüz yüze iletişim ortamlarında gerçekleşen iletişimi tümüyle açıklama açısından yetersiz kalmaktadır. Model, iletişimin model oluşturma çabalarının ne denli eskiye dayandırıldığını vurgulamak için önemli bir örnek olarak görülmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

“Kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüş olan aşağıdakilerden hangisidir?

Aristo

Lasswell

Westley- MacLean

Riley-Riley

Newcomb ABX

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell 1948 yılındaki bir çalışmasında, “kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüştür. Lasswell’in 1948 ABD başkanlık seçimlerinde propaganda amaçlı ileri sürdüğü ve savunduğu bu modelinde, geri besleme olmakla birlikte şekilsel anlatımda görülmemektedir. Bu nedenle doğru cevap “b” seçeneği “Lasswell” Modelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

“Ağırlıklı olarak “hangi kanal” en çok sinyal iletir, iletilen bu sinyallerin ne kadarı gürültü öğesi tarafından zarar görür” sorularını kapsayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Shannon-Weaver

Lasswell

Westley- MacLean

Riley-Riley

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Claude Shannon ve Warner Weaver, Bell telefon şirketi laboratuvarlarında görevli oldukları sırada bu iletişim modelini geliştirmişlerdir. 1949 yılında geliştirilen bu model, ileti gönderimi ile ortaya çıkan sorunlar üzerinde durmaktadır. Model ağırlıklı olarak “hangi kanal” en çok sinyal iletir, iletilen bu sinyallerin ne kadarı gürültü öğesi tarafından zarar görür, sorularını kapsar. Bu nedenle doğru cevap “b” seçeneği “Shannon-Weaver” Modelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

İletişim sürecinin kaynak, ileti, kanal ve alıcı olarak temel öğelere dayandığı, geri besleme öğesinin çok açık bir şekilde yer almadığı model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Dance

Lasswell

Berlo

Riley-Riley

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
David Berlo tarafından geliştirilen bu modelde, iletişim süreci, kaynak, ileti, kanal ve alıcı olarak temel öğelere dayanmaktadır. Geri besleme öğesi bu modelde çok açık bir şekilde yer almamaktadır. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeneği olan “Berlo” Modelidir. Kaynağın iletişim sürecindeki davranışlarını belirleyen; düşünme, konuşma, yazma, çizme görüntüleme gibi iletişim becerileri bir dizi etmenle, ileti olarak kodlanmaktadır. Bu iletişim becerileri kaynağın içinde bulunduğu sosyo-kültürel çevreye karşı olan tutum ve davranışlarından bağımsız değildir. Başka deyişle kaynağın iletişim konusundaki becerileri, tutumu ya da davranışı, bilgisi ve içerisinde bulunduğu toplumsal yapılanma, onun iletişim işlevini belirleyen başlıca etmenler olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

1954 yılında geliştirilen kaynak ve alıcıların eşit sorumluluk ve işlev yüklendiği, yorumlama ve geri besleme öğesinin belirgin olarak görüldüğü ve önemli işleve sahip olduğu model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Lasswell

Shannon-Weaver

Berlo

Newcomb ABX

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
C. E. Osgood ve Wilbur Schramm tarafından 1954 yılında geliştirilen bu modelde kaynak ve alıcılar eşit sorumluluk ve işlev yüklenmektedir. Kaynaktan alıcıya gönderilen ileti alıcıya ulaştıktan sonra bir kod açımı sürecine, oradan da yorumlanma süreci geçirdikten sonra yeniden kodlanarak kaynağa geri besleme olarak gönderilir. Kaynağa ulaşan alıcının bu iletisi, kaynak tarafından kod açımı sürecine tabi olduktan sonra yorumlanır ve tekrar alıcıya gönderilir. Bu iletişim süreci sürer gider. Bu modelde yorumlama ve geri besleme öğesi belirgin olarak görülür ve önemli işleve sahiptir. Bu nedenle doğru cevap “a” seçeneği “Osgood ve Schramm” Modelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Temeli iletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye yönelik olan, iletinin ne hakkında olduğunu göstermeyi amaçlayan ve bizim algı ve anlam ile ilgili sorular üzerinde durmamızı sağlayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Shannon-Weaver

Gerbner

Westley- MacLean

Riley-Riley

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
Amerikalı iletişimci George Gerbner, 1956 yılında kendi iletişim modelini ileri sürmüştür. Modelin temeli iletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye yöneliktir. İletinin ne hakkında olduğunu göstermeyi amaçlar ve bizim algı ve anlam ile ilgili sorular üzerinde durmamızı sağlar. Bu modelde “algı” kavramı özgün bir yere sahiptir. Modelin yatay boyutu algısal boyut ile ilişkilidir. Modeldeki dikey boyut ise iletişim sürecinin bir öğesi olan araçların, iletişim aracı ve kanal ile ilişkili boyuttur. Bu nedenle doğru cevap “c” seçeneği “Gerbner” Modelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

1957 tarihine dayanan, var olan araştırma modellerini düzenlemek ve kitle iletişim araştırmaları için yararlı olabilecek sistematik bir işleyiş biçimi bulmak üzere geliştirilmiş olan model aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Shannon-Weaver

Lasswell

Westley- MacLean

Berlo

Açıklama:

Temel iletişim modellerini açıklayabileceksiniz.
1957 tarihine dayanan bu model, var olan araştırma modellerini düzenlemek ve kitle iletişim araştırmaları için yararlı olabilecek sistematik bir işleyiş biçimi bulmak üzere geliştirilmiştir. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeği “Westley ve MacLean” Modelidir. Modelin kökenleri; sosyal psikoloji, Newcomb ABX modelindeki denge ve yeniden uyum düşüncesine uzanır. Westley ve MacLean, iki kişinin dış objelere karşı olan yeniden uyumlarındaki sistematik ve birbirleri ile ilişkili özelliğini de dikkate alarak, kitle iletişiminin son derece karmaşık konumlarını yansıtan bir model oluşturmaya çalışmışlardır. Westley ve MacLean düşüncelerini, Newcomb’un modeline uyarlarken temelde iki aşama önerirler. Bu iki aşama kitle iletişimi ve bireyler arası iletişimdeki temel farklılığı dikkate almaktadırlar. Burada bu farkların kitle iletişiminde geri beslemenin en aza indirgendiği ya da gecikmeli olması ve bireyler arası iletişim sürecinde iletiye hedef olan alıcının çevresindeki birçok objeden hangisini seçeceğine yönlendirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi iletişim modellerinin yararlarından biri değildir?

Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanların amaçlarına ulaşmasında yardımcı olur.

Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanların çözümleme ve açılımlarda bulunmasını kolaylaştırır.

Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanlara iletişim süreçlerini anlama, anlatma, çözümleme alışkanlığı kazandırır.

Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanlara iletilerini desenlemelerinde eleştirel düşünme alışkanlığı yaratır.

Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanların çalışmalarında aşırı basitleştirmeye gitmelerine neden olur.

Açıklama:

İletişim sürecinde modelin ne işe yaradığını açıklayabileceksiniz.
Kimi zaman çözümlemeye çalıştığımız iletişim sürecinde birden çok modelin işlevsel olduğunu görebilmekteyiz. İletişim modellerinin bir yararı; mesleğinin odağında iletişim hatta etkili iletişim konusu bulunanların amaçlarına ulaşmada onlara yardımcı olur, çözümleme ve açılımlarda bulunmasını kolaylaştırır. Daha da ötesi iletişim süreçlerini anlama, anlatma, çözümleme ve en önemlisi iletilerini desenlemelerinde eleştirel düşünme alışkanlığı yaratır. Bununla birlikte farklı toplum ve gruplar içerisinde oluşan farklı iletişim süreçleri için yeni ve hatta özgün modelleri oluşturmak da söz konusudur. Ancak, modellerin kullanımı ya da iletim süreçlerini açımlamada yararlandığımız ya da oluşturduğumuz model çalışmalarında aşırı basitleştirmeye, yanlışa düşmememiz gerekmektedir. Çünkü aşırı basitleştirme; süreç içerisinde bazı önemli işleve sahip öğeleri atlamamıza ya da göremememize neden olur. Bu nedenle “e” seçeneği doğru cevaptır. Bu seçenekte yer alan “Mesleğinin odağında iletişim konusu bulunanların çalışmalarında aşırı basitleştirmeye gitmelerine neden olur.” seçeneği iletişim modellerinin yararlarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal modellere örnek olarak verilebilir?

Osgood ve Schramm

Aristo

Gerbner

Westley- MacLean

Riley-Riley

Açıklama:

Doğrusal modeller geri besleme kavramını dikkate almayan modellerdir. En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir. Doğrusal modeller basitçe kaynak-ileti-alıcı kavramlarını dikkate alan modellerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

“Kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayan doğrusal model aşağıdakilerden hangisidir?

Aristo Modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Lasswell Modeli

Berlo Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Açıklama:

Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell 1948 yılındaki bir çalışmasında, “kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüştür. Bu modelin kullanımı, her ne kadar basit görülse de model, daha sonra başka araştırmacılar tarafından geliştirilmiş ve Braddock, Lasswell’in bu modeline, iletinin hangi koşullar altında gönderildiğinin önemi, ve hangi amaçla gönderildiği konularında eklemelerde bulunmuştur.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Doğrusal modeller ile doğrusal olmayan modellerin karşı karşıya getirildiği en net ve temel model aşağıdakilerden hangisidir?

Dance’in Spiral (Helical) Modeli

Gerbner Modeli

Newcomb ABX Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Riley-Riley Modeli

Açıklama:

Dance’in Spiral (Helical) Modeli Osgood ve Schramm modelinin gelişmiş bir sürümü olarak bilinen ve 1967 yılında gündeme getirilmiş bu model, doğrusal modeller ile doğrusal olmayan modellerin karşı karşıya getirildiği en net ve temel bir modeldir. Şimdiye kadar sözü edilen modeller açıklanmasında, iletişim sürecinin dondurularak açıklanmaya çalışılmışken, Dance, iletişim sürecinin devingen bir yapıya sahip olduğunun altını çizmektedir. İletişim süreci, diğer tüm toplumsal süreçlerde olduğu gibi devamlı değişen öğeleri, ilişkileri ve çevresel etmenleri içerir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Gerbner Modeli ile ilgilidir?

Kaynak ve alıcılar eşit sorumluluk ve işlev yüklenmektedir

Model temelde iki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği sunar

Varolan araştırma modellerini düzenlemek ve kitle iletişim araştırmaları için yararlı olabilecek sistematik bir işleyiş biçimi bulmak üzere geliştirilmiştir

Modelin temeli iletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye yöneliktir

Birincil ve ikincil grup kavramının dikkate alınmasının önemi bu modelin odak noktasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Newcomb ABX Modeli ile ilgili değildir?

İki insanın ya da obje ile olan ilişkilerindeki uyum ya da uyumsuzluk çalışmaları üzerine formüle edilmiştir

Model temelde, iki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği sunmaktadır.

Elitin medyayı kullanarak Halkın X konusuna olan negatif tutumunu pozitif yapabilme olasılığına değinir.

Halkın medyayı kullanarak, Elitin X konusuna olan pozitif tutum ya da düşüncesini negatif yapma olasılığının çok az olduğunu söyler.

Bu modelde kaynak ve alıcılar eşit sorumluluk ve işlev yüklenmektedir.

Açıklama:

E seçeneği Osgood ve Schramm Modeli ile ilgilidir. Diğer seçenekler Newcomb ABX Modeli ile ilgilidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Yeniden uyum olarak adlandırılan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Newcomb ABX Modeli

Gerbner Modeli

Dance’in Spiral (Helical) Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Açıklama:

Yeniden uyum olarak adlandırılan Newcomb ABX modelinde A=Elit, toplumu yönlendirici karar alanları, XXXXXXler ise gündemdeki konuları ve B=Kamuyu simgelemektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Bizim algı ve anlam ile ilgili sorular üzerinde durmamızı sağlayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Dance’in Spiral (Helical) Modeli

Gerbner Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Newcomb ABX Modeli

Riley-Riley Modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Berlo Modeli'nin zayıf noktası olarak görülmektedir?

Kaynak ve alıcılara eşit sorumluluk ve işlev yüklenmesi.

Kaynağın, alıcıya istediği etkiyi doğrudan yansıtamaması, aksine alıcının kendi istekleri doğrultusunda kaynağı manipüle edebilmesi.

“Gürültü”nün, iletinin düzenine karşı çıkıp onu herhangi bir biçimde bozması.

Günümüz yüzyüze iletişim ortamlarında gerçekleşen iletişimi tümüyle açıklamakta yetersiz kalması.

Modelde geri besleme öğesinin çok açık ve net bulunmaması, iletilerin ne kadarının algılandığını belirtmemesi.

Açıklama:

Gönderilen iletilere hedef olan alıcı öğesi de tıpkı kaynakta olduğu gibi iletişim becerileri, içinde bulunduğu toplumsal yapı ve sosyo-kültürel ortam açılarından önemli görülmelidir. Bu örtüşmeyi bize fark ettirecek öğe ise geri beslemedir. Ancak modelde geri besleme öğesinin çok açık ve net bulunmaması iletilerin ne kadarının algılandığını belirtmemektedir. Bu durum Berlo modelinin zayıf bir noktası olarak eleştirilmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Temelde iletişim modelleri ne işe yararlar?

İletişim süreci öğelerinin birbirleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesine

Bir olgunun karmaşıklığını görmezden gelmeye

Süreç içersinde bazı önemli işleve sahip öğeleri atlamamıza

Çözümlemeye çalıştığımız iletişim sürecini karmaşıklaştırmaya

İletişim sürecine bir bakış açısı getirmeye

Açıklama:

Temelde modeller, bizim olayların karmaşık yapılarını açıklığa kavuşturmamıza, bir iletişim süreci öğelerinin birbirleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yararlar.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Lasswell’in iletişim modeline, iletinin hangi koşullar altında ve hangi amaçla gönderildiği konularında eklemelerde bulunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Claude Shannon

David Berlo

Braddock

Wilbur Schramm

George Gerbner

Açıklama:

Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell 1948 yılındaki bir çalışmasında, “kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüştür. Bu modelin kullanımı, her ne kadar basit görülse de model, daha sonra başka araştırmacılar tarafından geliştirilmiş ve Braddock, Lasswell’in bu modeline, iletinin hangi koşullar altında gönderildiğinin önemi, ve hangi amaçla gönderildiği konularında eklemelerde bulunmuştur.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

................... gönderenin anlam çıkartmak üzere tekrar çevrilmesi demektir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Kodlama

Şifreleme

Açımlama

Geri besleme

Aktarma

Açıklama:

Kodlama; gönderenin hedeflenen alıcılara ya da iletinin yüklendiği araca uygun olarak bir dile ya da koda çevrilmesi, açımlama ise; gönderenin anlam çıkartmak üzere tekrar çevrilmesi demektir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal olmayan bir iletişim modelidir?

Aristo

Lasswell

Shannon-Weaver

Berlo

ABX

Açıklama:

ABX modeli doğrusal olmayan bir modeldir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Lasswell' in iletişim modelinde yer almaz?

İletişimci

İleti

Kanal

Alıcı

Geri besleme

Açıklama:

Geri besleme Lasswell' in iletişim modelinde yer almaz. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Shannon ve Weaver modelinde yer almazken DeFleur’ un modelinde yer alır?

Kaynak

Taşıyıcı Ortam

Alıcı

Hedef

Yansıma

Açıklama:

Yansıma Shannon ve Weaver modelinde yer almaz fakat DeFleur’ un modelinde yer alır. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

"Heider'in 1946’da geliştirdiği iki insanın ya da obje ile olan ilişkilerindeki uyum ya da uyumsuzluk çalışmaları üzerine formüle edilmiştir. Model temelde, iki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği sunmaktadır."
Yukarıda betimlenen iletişim modeli hangisidir?

ABX Modeli

Spiral Modeli

Gerbner Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Riley-Riley Öncü Modeli

Açıklama:

Tarif edilen model ABX modelidir. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Suskunluk sarmalı kavramını ortaya atan Spiral modeli kime aittir?

Lasswell

Gerbner

Dance

Westley

Riley

Açıklama:

Suskunluk sarmalı kavramını ortaya atan Spiral modeli Dance' e aittir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

İleti gönderen kaynak ya da iletiye maruz kalan alıcıların toplumdan izole olmuş yaratıklar olmadığı fikriyle hareket eden ve onları birinci ve ikincil gruplara ayıran iletişim modeli hangisidir?

Helical model

Gerbner modeli

Westley-MacLean modeli

Riley-Riley modeli

ABX modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 60

Algı kavramının ön planda olduğu iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Newcomb modeli

Gerbner modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Berlo Modeli

Açıklama:

Algı kavramının ön planda olduğu iletişim modeli Gerbner modelidir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal bir iletişim modelidir?

Osgood ve Schramm

Dance

Gerbner,

Newcomb AB

Aristo

Açıklama:

Aristo doğrusal bir iletişim modelidir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

ABX modelinde A=............, toplumu yönlendirici karar alanları, XXXXXXler ise ..................... ve B=.................. simgelemektedir.
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla hangi ifadeler gelmelidir?

Elit - Gündemdeki konular - Kamu

Kamu - Gündemdeki konular - Elit

Gündemdeki konular - Kamu - Elit

Gündemdeki konular - Elit - Kamu

Elit - Kamu- Gündemdeki Konular

Açıklama:

Yeniden uyum olarak adlandırılan Newcomb ABX modelinde A=Elit, toplumu yönlendirici ka- rar alanları, XXXXXXler ise gündemdeki konuları ve B=Kamuyu simgelemektedir. Doğru sıralama A şıkkında verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal iletişim modellerinden bir tanesidir?

Osgood ve Schramm

Laswell modeli

Dance'in spiral modeli

Riley-Riley modeli

Gerbner modeli

Açıklama:

Laswell modeli doğrusal iletişim modellerinden bir tanesi iken Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner ve Riley-Riley modelleri doğrusal olmayan iletişim modelleridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi doğrusal olmayan iletişim modellerinden bir tanesi değildir?

Laswell modeli

Osgood ve Schramm modeli

Dance'in spiral modeli

Riley-Riley modeli

Newcomb ABX modeli

Açıklama:

Laswell doğrusal iletişim modellerinden bir tanesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

İlk iletişim modeli olarak bilinen ve 4. yüzyıla dayanan model aşağıdakilerden hangisidir?

Shannon ve Weaver modeli

Laswell modeli

Aristo modeli

Berio modeli

Garbner modeli

Açıklama:

Milattan önce 4. yüzyıla dayanan bir görüş olarak Aristo’nun düşüncesi ilk iletişim modeli olarak bilinmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

“.........”, iletinin düzenine karşı çıkıp onu herhangi bir biçimde bozan, istenmeyen belirteçlerdir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Alıcı

Kaynak

Geri besleme

Sinyal

Gürültü

Açıklama:

“Gürültü”, iletinin düzenine karşı çıkıp onu herhangi bir biçimde bozan, istenmeyen belirteçlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Geri besleme öğesinin çok açık bir şekilde yer almadığı doğrusal iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Laswell modeli

Berlo modeli

Shannon ve Weaver Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Gerbner Modeli

Açıklama:

David Berlo tarafından geliştirilen bu model, iletişim sürecinin kaynak, ileti, kanal ve alıcı olarak temel öğelere dayanmaktadır. Geri besleme öğesi bu modelde çok açık bir şekilde yer almamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Hangi iletişim modelinde kaynak ve alıcılar eşit sorumluluk ve işleve sahiptirler?

Gerbner Modeli

Newcomb ABX Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Riley-Riley Modeli

Açıklama:

C. E. Osgood ve Wilbur Schramm tarafından 1954 yılında geliştirilen modelde kaynak ve alıcılara eşit sorumluluk ve işlev yüklenmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Sosyolojik ağırlıklı açıklamaların yer aldığı doğrusal olmayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Riley-Riley Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Gerbner Modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

Hangi iletişim modelinde “algı” kavramı özgün bir yere sahiptir?

Newcomb ABX Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Gerbner modeli

Riley-Riley Modeli

Osgood ve Schramm Modeli

Açıklama:

Gerbner modelinde “algı” kavramı özgün bir yere sahiptir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

İki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiğini ön plana alan doğrusal olmayan iletişim modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Gerbner Modeli

Dance’in Spiral Modeli

Riley-Riley Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Açıklama:

Newcomb ABX Modeli temelde, iki kişi arasındaki iletişim ilişkilerindeki dinamiği sunmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

"Herhangi bir yapının ya da sürecin temel öğelerini ve bu öğeler arasındaki ilişkiyi göstermeye, açıklamaya çalışmak" cümlesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Model

Şema

Tablo

İnfografik

Grafik

Açıklama:

Model, gerçekliğin ya da onun bir bölümünün grafiksel ya da şematik olarak basitleştirilmiş bir biçimidir. Model, herhangi bir yapının ya da sürecin temel öğelerini ve bu öğeler arasındaki ilişkiyi göstermeye, açıklamaya çalışır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

İletişim modelleri hangi iki süreç ile uğraşırlar?

Şifreleme-Şifre Çözme

Kodlama-Açımlama

Kodlama-Açıklama

Kapama-Açma

Açımlama-Tamlama

Açıklama:

Model, herhangi bir yapının ya da sürecin temel öğelerini ve bu öğeler arasındaki ilişkiyi göstermeye, açıklamaya çalışır.
Modellerle uğraşanlar iki sürece dikkat çekerler. Bunlar; “kodlama” (modelin gönderen ucunda) ve “açımlama”dır (modelin alıcı ucunda). Kodlama; gönderenin hedeflenen alıcılara ya da iletinin yüklendiği araca uygun olarak bir dile ya da koda çevrilmesi, açımlama ise; gönderenin anlam çıkartmak üzere tekrar çevrilmesi demektir.
Kodlama-Açımlama

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi geribesleme kavramını dikkate almayan iletişim modelleridir?

Dairesel Modeller

Doğrusal olmayan modeller

Doğrusal Modeller

Paralel Modeller

Çizgisel Modeller

Açıklama:

İletişim modelleri, doğrusal ve doğrusal olmayan modeller olarak ayrılır. Doğrusal modeller geri beslemeyi ön planda tutarken, doğrusal olmayan modeller geri besleme ve diğer iletişim süreci öğelerini birlikte ele almaktadır.
Doğrusal modeller geri besleme kavramını dikkate almayan modellerdir. En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Bu model aşağıdakilerden hangsidir?

Laswell

Shannon ve Weaver

De Fleur

Aristo

Berlo

Açıklama:

Aristo’nun iletişim modeli, yüzyüze iletişimi temel olarak anlatmaktadır. Örneğin bu modelde, geleneksel sınıf ortamında konuşan eğitimci ve dinleyen öğrenici arasında aktarılan bilgiler olarak ifade edilebilir. Ancak bu model günümüz iletişim süreci ve günümüz yüzyüze iletişim ortamlarında gerçekleşen iletişimi tümüyle açıklama açısından yetersiz kalmaktadır. Model, iletişimin model oluşturma çabalarının ne denli eskiye dayandırıldığını vurgulamak için önemli bir örnek olarak görülmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Eğer bir model "kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etki düzeyinde söylüyor sorularıyla bir iletişim sürecini tanımlıyorsa aşağıdakilerden hangisidir?

Ossgod ve Shram

Shannon Weaver

De Fleur

Aristo

Lasswel

Açıklama:

Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell 1948 yılındaki bir çalışmasında, “kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüştür. Lasswell’in 1948 ABD başkanlık seçimlerinde propaganda amaçlı ileri sürdüğü ve savunduğu bu modelinde, geri besleme olmakla birlikte şekilsel anlatımda görülmemektedir.
Lasswell’in modelinde örneğin; sınıf öğrenme ve öğretim ortamlarında zaman zaman bu modelin işlevsel olduğu görülmektedir. Eğitimcinin bazı konu ve kavramları anlatımında ya da herhangi bir bilgiyi, öğrencilere söz, yazı kanalı ile öğretmek amacı ile anlattığı, hatta öğrenicilerin bu aktarım karşısında soru sormadıkları durumları hatırlayınız. İşte bu durumlar Lasswell modeli ile açıklanabilecek durumlardır.
Laswell

Doğru Cevap: E

Soru 77

yukarıdaki iletişim modelinin adı nedir?

Berlo

Mario

Laswell

Shanon ve Weaver

De Fleur

Açıklama:

Berlo modeline göre iletişim öğelerinden biri durumundaki ileti, kaynak tarafından gönderilen uyarımlarla ilgilidir. Burada önemli kodlama öğesi, kullanılan Türkçe, Almanca ya da İngilizce gibi dildir. Alıcıya gönderilen ileti desenlenirken alıcının bildiği ya da kullandığı dil önem kazanmaktadır. Bununla birlikte el-kol hareketleri, mimikler gibi sözsüz öğeler ile müzik, resim ve sanat dallarının kullandığı semboller kullanılır. Yine bu modelde kanal öğesi olarak ön plana çıkan durum, beş duyular ya da iletinin üzerine yüklendiği araçtır. Burada iletinin yüklendiği duyu kanalları ve araçlar arttıkça iletişim sürecinin etkinliğinin artacağı ileri sürülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşşağıdakilerden hangisi doğrusal olmayan modellerden biri değildir?

Osgood ve Schramm

Laswell

Dance

Gerbner

Newcomb ABS

Açıklama:

İletişimde doğrusal olmayan modeller; Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner, Newcomb ABS, Westley-MacLean ve Riley-Riley modelleridir.
Laswell

Doğru Cevap: B

Soru 79

Suskunluk Sarmalı olarak da bilinen bu model kim tarafından geliştirilmiştir?

De Fleur

Laswell

Dance

Gebner

Shramm

Açıklama:

Dance, iletişim sürecinin devingen bir yapıya sahip olduğunun altını çizmektedir. İletişim süreci, diğer tüm toplumsal süreçlerde olduğu gibi devamlı değişen öğeleri, ilişkileri ve çevresel etmenleri içerir. Spiral model, bu sürecin zamanla nasıl değiştiğini, boyutların nasıl farklılaştığını tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 80

"İki kişinin dış objelere karşı olan yeniden uyumlarındaki sistematik ve birbirleri ile ilişkili özelliğini de dikkate alarak, kitle iletişiminin son derece karmaşık konumlarını yansıtan model"aşağıdakilerden hangisidir?

Osgood ve Schramm

Dance

Gerbner

Westley ve MacLean

Newcomb ABS

Açıklama:

Westley ve MacLean, iki kişinin dış objelere karşı olan yeniden uyumlarındaki sistematik ve birbirleri ile ilişkili özelliğini de dikkate alarak, kitle iletişiminin son derece karmaşık konumlarını yansıtan bir model oluşturmaya çalışmışlardır.
Westley ve MacLean düşüncelerini, Newcomb’un modeline uyarlarken temelde iki aşama önerirler. Bu iki aşama kitle iletişimi ve bireyler arası iletişimdeki temel farklılığı dikkate almaktadırlar. Burada bu farkların kitle iletişiminde geri beslemenin en aza indirgendiği ya da gecikmeli olması ve bireyler arası iletişim sürecinde iletiye hedef olan alıcının çevresindeki birçok objeden hangisini seçeceğine yönlendirilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

grafikteki modelin adı nedir?

Gerbner Modeli

Newcomb ABX Öncü Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Riley-Riley Modeli

Riley-Riley Öncü Modeli

Açıklama:

John W. Riley ve Mathilde W. Riley iletişim sürecinin açıklanmasında sosyolojik ağrlıklı açıklamalarda bulundular. İleti gönderen kaynak ya da iletiye maruz kalan alıcıların toplumdan izole olmuş yaratıklar olmadığını ve bu bireylerin birinci dereceden kan bağı olan yakınları ile geleneksel, kalıtsal ve toplumsal bir bağ olduğunu belirterek birincil gruplar olduğunu vurguladılar.
Öte yandan yine bu bireylerin kan bağı ilerisinde, içerisinde bulundukları toplumda sürekli ilişki ve etkileşimde bulundukları, arkadaş çevresi, okul çevresi, iş çevresi, partiler, sendikalar gibi ikincil grup olarak adlandırılan toplumsal örgütlerin bulunduğu gerçeğini dile getirdiler.
Bu anlamda, gönderilen ya da alınan iletilerin desenlenmesi ve işlevsel olması açısından bu birincil ve ikincil grup kavramının dikkate alınmasının önemi bu modelin odak noktası haline geldi.
Riley-Riley Öncü Modeli

Doğru Cevap: E

Soru 82

..................iletişim olmadıkça, sağlıklı ve etkili bir iletişimden söz edilemez. Çünkü herhangi bir ortamda kişinin herhangi birşeyi işitiyor olması, onun anlıyor olması anlamına gelmeyebilir ya da diğer bir deyişle, bir kişinin sadece anlatıyor olması onun anlatabildiği anlamına gelmeyebilir.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi ifade gelmelidir?

Çift yönlü

Üç kişi ile

Topluluk halinde

Tek taraflı

Bireysel

Açıklama:

İletişimin, bilginin karşılıklı değişimi olduğunu ve bu bilginin içeriğine bağımlı olarak etkili araçlarla anlaşma sağlaması olduğunu söyleyebiliriz. Bu söylediğimizin etkili olabilmesi için, iletişimin mutlaka karşılıklı bir anlaşmayı sağlamaya yönelik olması gerekir.
Çift yönlü

Doğru Cevap: A

Soru 83

Kişilerarası faaliyetin açıklanması veya en az iki nesne arasındaki iletişim vasıtasıyla, nesnelerin birbirlerini davranışsal ya da biçimsel olarak değişikliğe uğratması hangi kavramla açıklanabilir?

Etkileşim

İletişim

Kişiselleştirme

Yadsıma

Geri bildirim

Açıklama:

Yeni iletişim ortamlarında etkileşim kavramının egemen olduğu tanım, kullanıcının, ortamın içeriğini değiştirebilme özelliğine sahip olması durumu şeklindedir. Böylece
geleneksel ortamlardaki izleyici, aktif bir rol üstlenerek kullanıcı haline dönüşür.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Uğraş alanı insan davranışları ve bu davranışların temelinde yatanlar insan olduğu için, iletişimle ilgili olarak geliştirilen modeller birbiri ile farklılıklar gösterebilmektedir. Ancak model oluşturulmasında, oluşturulmuş modellerin çözümlenmesinde, modellerin derin okumasında ve değerlendirilmesinde ........... ile ............ ilkeleri yol gösterici olmaktadır. Bu iki temel ilke, aynı zamanda modellerin etkin iletişim ortamlarındaki yararları ve işlevselliği ile yakından ilişkilidir.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi kavramlar gelmelidir?

Doğruluk/yararlılık

Sabır/çekingenlik

Dürüstlük/sevivimlilik

Doğruluk/metanetlik

Hakkaniyet/ziyanlık

Açıklama:

Doğa bilimlerinde genellikle somut bir olgunun yine somut bir modeli oluşturulabilir. Bu anlamında geliştirilen modeller olgunun asıl cisminden daha büyük ya da daha küçük olabildiği gibi, yerini tuttuğu gerçek olgu ile aynı büyüklükte ve yapıda da olabilir. Bir toplum bilimi olan iletişim biliminde ise konu ve olgular elle tutulur, gözle görülür nesneler değildir.
Doğruluk/yararlılık

Doğru Cevap: A

Soru 85

Modellerle uğraşanlar iki sürece dikkat çekerler. Bunlardan "gönderenin hedeflenen alıcılara ya da iletinin yüklendiği araca uygun olarak bir dile çevrilmesi" aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?

Kodlama

Açımlama

Kod

Geri besleme

Alıcı

Açıklama:

Birçok iletişim modelinde geri besleme kavramına yer verilmiştir. Modelleme süreci ile ilişkili olarak geri besleme genelde, iletişimcinin hedeflenen alıcının iletiyi gerçekten istenilen gibi alıp alınmadığı hakkında bilgi edinilen herhangi bir sürece ilişkindir. Geri besleme bilgisi, süregiden ya da gelecekteki iletişim davranışını değiştirmeye yardımcı olabilir. Kodlama ve açımlama kavramları da geri beslemenin yapısının oluşma ve iletilme biçimlerini belirlemede işlevsel olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Doğrusal olmayan modellerin, iletişim sürecinin daha iyi anlaşılmasına kaynaklık ettiği ve iletişim biliminin açıklanmasına, gelişmesine katkıda bulunduğu söylenebilir. Aşağidakilerden hangisi dairesel, spiral gibi doğrusal olmayan modellerdendir?

Osgood ve Schramm

Aristo

Lasswell

Shannon-Weaver

Berlo

Açıklama:

Genelde iletişim modelleri doğrusal ve doğrusal olmayan modeller olarak ikiye ayrılır. Doğrusal modeller geri besleme kavramını dikkate almayan modellerdir. En bilinen doğrusal modeller; Aristo, Lasswell, Shannon-Weaver, Berlo modelleridir. Doğrusal modeller basitçe kaynak-ileti-alıcı kavramlarını dikkate alan modeller olmakla birlikte, dairesel, spiral gibi doğrusal olmayan modeller ise; geri beslemeyi ve diğer iletişim süreci öğelerini de içeren modeller olmaktadır. Bunlar; Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner, Newcomb, ABX, Westley- MacLean ve Riley-Riley modelleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Milattan önce 4. yüzyıla dayanan bir görüş olarak ..........’nun düşüncesi ilk iletişim modeli olarak bilinmektedir. Bu modelde aslolan konuşmacı ve dinleyici arasındaki basit iletişim sürecidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Aristo

C. E. Osgood

Wilbur Schramm

Dance’in Spiral

George Gerbner

Açıklama:

Burada sözünü edeceğimiz iletişim modelleri, genel ve anlaşılabilir düzeyde en temel iletişim modelleridir. Bu temel modeller değişik iletişim durumları karşıwsında nasıl ileti tasarlayıp, gönderme stratejisini belirleneceğiyle yakından ilgilidir. Öte yandan, bu modeller karşımızdakinin de bize gönderdiği geri besleme anlamındaki iletileri anlamamıza yardımcı olabilmektedir. Doğrusal olarak bilinen modeller; Aristo, Lasswell, Shannon ve Weaver modelleridir. İletişimde doğrusal olmayan modeller; Osgood ve Schramm, Dance, Gerbner, Newcomb ABS, Westley-MacLean ve Riley-Riley modelleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell’in 1948 ABD başkanlık seçimlerinde propaganda amaçlı ileri sürdüğü ve savunduğu bu “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayan doğrusal model süreci aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

Kim/Neyi/Hangi kanalla/Kime/Hangi etkide

Kim//Hangi kanalla/Neyi/Kime/Hangi etkide

Kim/Kime/Neyi/Hangi kanalla/Hangi etkide

Kim/Hangi kanalla/Kime/Neyi/Hangi etkide

Kim/Neyi/Kime/Hangi kanalla/Hangi etkide

Açıklama:

Amerikalı siyaset bilimci Harrold D. Lasswell 1948 yılındaki bir çalışmasında, “kim, neyi, hangi kanalla, kime, hangi etkiyle” söylediği konusunda “tek yönlü” iletişim sürecini vurgulayarak doğrusal bir model ileri sürmüştür. Lasswell’in 1948 ABD başkanlık seçimlerinde propaganda amaçlı ileri sürdüğü ve savunduğu bu modelinde, geri besleme olmakla birlikte şekilsel anlatımda görülmemektedir. Bu modelin kullanımı, her ne kadar basit görülse de model, daha sonra başka araştırmacılar tarafından
geliştirilmiş ve Braddock, Lasswell’in bu modeline, iletinin hangi koşullar altında gönderildiğinin önemi, ve hangi amaçla gönderildiği konularında eklemelerde bulunmuş, Lasswell’in modelini Şekil 3.3’deki şekilsel anlatıma dönüştürmüştür.
Kim/Neyi/Hangi kanalla/Kime/Hangi etkide

Doğru Cevap: A

Soru 89

Enformasyon kaynağı/Taşıyıcı ortam/Sinyal değiştirici/Alıcıve Gürültü/Hedef
Yukarıdaki iletişim modeli süreci aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir?

Shannon ve Weaver

Osgood ve Schramm

Berlo

Lasswell Modeli

Aristo

Açıklama:

Shannon ve Weaver’in iletişim modelinde kaynak ve alıcı arasındaki iletişime ek olarak alıcıdan kaynağa doğru bir geri
bildirim mevcuttur. Geri bildirim, kaynağı, alıcıya iletiyi gönderdikten sonra alıcının kaynağa geri gönderdiği iletidir. Ancak etkileşim, geri bildirimden farklıdır. Alıcı, kaynağın tasarladığı iletinin tamamını almadan duruma müdahale edebilme seçeneğine sahiptir. Böylece kaynak da etkileşim doğrultusunda
asıl iletiyi değiştirmeye yönelmektedir. Bu durumda kaynak, alıcıya istediği etkiyi doğrudan yansıtamamakta, aksine alıcı kendi istekleri doğrultusunda kaynağı manipüle edebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Amerikalı iletişimci George Gerbner, 1956 yılında kendi iletişim modelini ileri sürmüştür. Modelin temeli ..................................... yöneliktir. Bu durum bizim algı ve anlam ile ilgili sorular üzerinde durmamızı sağlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

İletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye

Algıyı yönlendirmeye

İleti çözümlemelerini yönlendirmeye

Haber ile gerçeklik arasındaki bağıntıyı kurmaya

Düşünce ya da tutumunu pozitif yapabilme gücüne

Açıklama:

Amerikalı iletişimci George Gerbner, 1956 yılında kendi iletişim modelini ileri sürmüştür. Modelin temeli iletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye yöneliktir. İletinin ne hakkında olduğunu göstermeyi
amaçlar ve bizim algı ve anlam ile ilgili sorular üzerinde durmamızı sağlar. Bu modelde “algı” kavramı özgün bir yere sahiptir. Modelin yatay boyutu algısal boyut ile ilişkilidir. Modeldeki dikey boyut ise iletişim sürecinin bir öğesi olan araçların, iletişim aracı ve kanal ile
ilişkili boyuttur.
İletiyi gerçeklik ile ilişkilendirmeye

Doğru Cevap: A

Soru 91

İletişim sürecinin açıklanmasında sosyolojik ağarlıklı açıklamalarda bulundular. İleti gönderen kaynak ya da iletiye maruz kalan alıcıların toplumdan izole olmuş yaratıklar olmadığını ve bu bireylerin birinci dereceden kan bağı olan yakınları ile geleneksel, kalıtsal ve toplumsal bir bağ olduğunu belirterek birincil gruplar olduğunu vurguladılar.
Bu görüşü benimseyenler aşağıdakilerden hangisidir?

Riley-Riley Modeli

Westley ve MacLean Modeli

Newcomb ABX Modeli

Dance’in Spiral (Helical) Modeli

Gerbner Modeli

Açıklama:

Öncül iletişim modelleri, iletişimin toplumsal bir boşlukta yer alıp, çevresel etmenlerden etkilenmediği gibi bir izlenim yarattılar. Ancak iletişim tartışmalarının ivme kazanmaya başlaması ile birlikte iletişimde bulunan bireyin toplumsal yapının bir parçası olduğu görüşü ağırlık kazanmaya başladı. John W. Riley ve Mathilde W. Riley iletişim sürecinin açıklanmasında sosyolojik ağrlıklı açıklamalarda bulundular.
Riley-Riley Modeli

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Sınırlı Etkiler Döneminin varsayımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsanların toplumsal konumlarından kaynaklanan tercihlerini gerçekleştirmek için teşvik eder.

İnsanların var olan tutumlarını pekiştirir.

İnsanların var olan fikirlerini güçlendirir.

İnsanlar kendi yönelimlerine uygun içerikleri seçerler.

İnsanların tutumlarını değiştirmek kolaydır.

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Hangi olayların haber yapılarak halka duyurulacağına karar veren kişilere ne ad verilir?

Kanı önderi

Grup lideri

Eşik bekçileri

Yaşam koçu

Yönetici sekreteri

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Yasal olarak engel olmasa da kadınların üst düzey yönetici olamayışı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?

Kanı önderliği

Cam tavan sendromu

Kötü dünya sendromu

Kültür endüstrileri

Göstergebilim

Açıklama:

Medya üzerine neden bilimsel çalışma yapılması gerektiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Yeniden Etkiler Dönemi içerisinde yer alan kuramlardan biri değildir?

Kullanımlar ve Doyumlar

Suskunluk Sarmalı

Gündem Belirleme

Frankfurt Okulu

Ekme/Yetiştirme Kuramı

Açıklama:

Günümüz medya kuramlarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi iletişim araştırmalarında Güçlü Etkiler Döneminin medyanın çok güçlü etkilere sahip olduğu düşüncesinin nedenlerinden biri değildir?

Medya ile bir kitle izleyicisinin yaratıldığı düşüncesi

Kentlere göçle insanların geleneksel bağlarından koptuğu ve savunmasız olduğunun düşünülmesi

İnsanların medyadan korkması

Savunmasız insanların medya etkilerine daha açık hale geldiğine inanılması

Propagandalarla insanların beyinlerinin yıkandığının düşünülmesi

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Siyasi gelişmeleri ve medyayı daha çok takip eden, yaşam deneyimi veya yüksek eğitimi ile toplumda saygınlığı olan kişilere ne ad verilir?

Takım lideri

Yaşam koçu

Grup başkanı

Grup lideri

Kanı önderi

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Suskunluk Sarmalı Kuramının ileri sürdüğü görüşlerden biri değildir?

Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları tehdit eder.

Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.

Dışlanma korkusuyla bireyler, sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip öğrenmeye çalışırlar.

İnsanlar görüşlerini ifade ederken toplumsal cinsiyet eşitliğini göz önüne alırlar.

İnsanlar gözlemleri doğrultusunda görüşlerini ifade ederler.

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi feminist çalışmalar kapsamında Türkiye’deki medyada kadınların sunumunda tespit edilen dört kategoriden biri değildir?

İş yaşamındaki güç figürü olarak kadın

Anne ve eş olarak kadın

Cinsel nesne olarak kadın

Şiddet eyleminin hedefi olarak kadınlar

Farklı kadınlık durumlarının “dişilik temelinde” toplanması ve kadınlara öğütler

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmalarını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 9

1960’lar ve daha sonraki zaman diliminde televizyonunda etkisiyle, iletişim araştırmalarının önemli oranda gelişme gösterdiği dönemin adı nedir?

Sınırsız etkiler dönemi

Güçlü etkiler dönemi

Yeniden etkiler dönemi

Kitlesel iletişim dönemi

Doğrusal bağlantı dönemi

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi yeniden etkiler döneminde ortaya çıkan temel iletişim kuramlarından biri değildir?

Kullanımlar ve Doyumlar

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Basitlik/Rassallık Kuramı

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Hangisi suskunluk sarmalı kuramının varsayımlarından biri değildir?

Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları tehdit eder.

Özellikle komik durumlara tepki vermek alçaltıcıdır.

Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.

Bireyler, sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip, öğrenmeye çalışır.

Gözlemler sonucunda edinilen izlenimler doğrultusunda bireyler ya fikirlerini açıkça dile getirir ya da suskun kalır.

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1940’lı yıllara kadar bilim insanlarının medyayı güçlü bulmasının nedenlerinden biri değildir?

İletişim alanında seri üretimin yapılması ve kitle izleyicisinin yaratılması.

Sanayi Devrimi sonrası kentleşmenin artması ve göçler sonucu köksüzleşmiş toplumların ortaya çıkışı.

İnsanların savunmasız duruma düşerek, medyanın etkilerine daha açık hale geldiğine inanılması.

Sağlık politikalarının, o dönemde toplumu tehdit eden birçok salgının önüne geçmesi.

II. Dünya Savaşı öncesinde Nazi propagandasında radyonun etkin kullanımı.

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Amerikalı psikolog Elihu Katz’ın, “Medya insanlara ne yapar? sorusuna alternatif olarak “İnsanlar medya ile ne yapar” sorusunu çıkış noktası alan çalışmalarını kapsayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme-Dağıtma

Ekme-Edindirme

Kullanımlar ve Doyumlar

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Lazarsfeld ve ekibinin medya etkileri konusunda yaptığı çalışmalar sonucunda tespit ettiği üçlü etki grubudur?

Aktifleme-Güçlendirme-Değiştirme

Yatay-Dikey-Çarpraz

Basit-Rassal-Doğrusal

İlk-Orta-Geç

İlişkisel-Edinimsel-Etkileşimci

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 15

iletişim araştırmaları hangi yüzyılda başlamıştır?

15. yy. başlarına

17.yy.başlarında

20. yy. başlarında

21.yy. başlarında

18.yy başlarında

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
İletişim araştırmaları 20. yüzyılın başlarında ilk kez Amerika’da sosyoloji, sosyal psikoloji ve psikoloji gibi temel sosyal bilim disiplinleri içerisinden yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

İletişim araştırmaları ilk olarak hangi bilim dallarının içerisinde başlamıştır

Mühendislik

Tarih, eğitim

Psikoloji, sosyoloji

Edebiyat, felsefe

İşletme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 17

Bireylerin medya iletilerinden farklı ölçülerde etkilendiği görüşü iletişim araştırmalarının hangi döneminde savunulmuştur

Güçlü etkiler dönemi

Sınırlı etkiler dönemi

Yeniden etkiler dönemi

Teknolojik etkiler dönemi

İletişim araçları yaygınlaşma dönemi

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
Avrupa’dan Amerika’ya göç eden araştırmacı Paul Lazarsfeld ve ekibinin yaptığı seçim araştırmaları da ilk dönemin kuramlarının “medyanın güçlü etkilere sahip” varsayımını doğrulamaz. Bu çalışmalarda, seçim öncesi dönemde siyasi partiler tarafından yürütülen siyasi propaganda içerikli iletişim kampanyalarından farklı etkilendiği gözlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

"Medya insanların toplumsal konumlarından kaynaklanan tercihlerini gerçekleştirmeleri için teşvik eder" ifadesi medya etkilerine yönelik tespitlerden hangisine aittir?

Yöneltme

Tutundurma

Değiştirme

Güçlendirme

Aktifleme

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
Aktifleme: Siyasal kampayalar insanların var olan yönelimlerini aktifler. Çünkü insanlar zaten medyadan kendi yönelimlerine uygun içerikleri seçerek takip ederler. Medya insanların toplumsal konumlarından kaynaklanan tercihlerini gerçekleştirmeleri için teşvik eder.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yeniden etkiler dönemine ait kuramlardan değildir?

Kullanımlar ve doyumlar

Gündem belirleme

Aktifleme/değiştirme

Suskunluk sarmalı

Yetiştirme/ekme

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
Yeniden etkiler olarak adlandırılan üçüncü iletişim araştırmaları döneminde günümüzde de geçerliliğini koruyan şu temel kuramlar geliştirilmiştir: • Kullanımlar ve Doyumlar • Gündem Belirleme • Suskunluk Sarmalı • Yetiştirme/Ekme Kuramı

Doğru Cevap: C

Soru 20

"İnsanlar medya ile ne yapar?" sorusu hangi kuramın çıkış noktalarından biridir?

Yetiştirme/ekme

Suskunluk sarmalı

Yeniliklerin yayılması

Kullanımlar ve doyumlar

Gündem belirleme

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
Amerikalı bir psikolog olan Elihu Katz, o zamana kadarki iletişim araştırmalarının “Medya insanlara ne yapar?” sorusu doğrultusunda şekillendiğini oysa “İnsanlar medya ile ne yapar?” sorusu ekseninde çalışmak gerektiğini belirterek, bu sorudan temellenen Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı’nın gelişimine yol açan alan çalışmaları yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 21

"Medya insanların nasıl düşüneceklerini etkilemede önemli bir güce sahip değildir; ancak ne hakkında düşüneceklerini ve neyi önemli olarak algılayacaklarını belirlemede hayli güçlü/etkili bir araçtır" görüşü hangi kuramın varsayımıdır?

Kullanımlar ve doyumlar

Günden belirleme

Suskunluk sarmalı

Yetiştirme / ekme

Ekonomi-politik

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
medya insanların nasıl düşüneceklerini etkilemede önemli bir güce sahip değildir; ancak ne hakkında düşüneceklerini ve neyi önemli olarak algılayacaklarını belirlemede hayli güçlü/etkili bir araçtır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

"Tartışmalı konular gündeme geldiğinde kamuoyunun hükümeti ya da toplumun bir üyesini tehdit etme gücü medya aracılığıyla biçimlenmektedir." Aşağıdakilerden hangi iletişim kuramı bunu açıklar?

Kullanımlar ve doyumlar

Gündem belirleme

Yetiştirme/ekme

Suskunluk sarmalı

Kamuoyu oluşturma

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
Suskunluk Sarmalı Kuramı’na göre bir toplumda “tartışmalı konular gündeme geldiğinde, kamuoyunun hükümeti veya toplumun bir üyesini tehdit etme gücü kesinlikle medya aracılığıyla biçimlenmektedir”

Doğru Cevap: D

Soru 23

İletişim araştırmaları, 20. yüzyılın başlarında ilk kez hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

Fransa

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Türkiye

İtalya

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

İletişim çalışmalarının "Güçlü Etkiler Dönemi", aşağıdaki hangi tanımlama ile özdeşleştirilmiştir?

Hipodermik Şırınga

Altın İğne

Altın Mermi

Güçlü Mermi

Etkili Şırınga

Açıklama:

Öncü iletişim çalışmaları ve kuramlarını tanımlayabileceksiniz.
19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ki süreçte yapılan iletişim araştırmaları “Güçlü Etkiler Dönemi” olarak adlandırılmaktadır. Çünkü bu dönemde medyanın insanlar üzerinde çok güçlü etkilere sahip olduğu ön kabulü vardır. Bu nedenle de bu zaman diliminde geliştirilen kuramlara “Hipodermik Şırınga”, “Gümüş İğne” ve “Sihirli Mermi” gibi isimler verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, iletişim çalışmalarının, "Yeniden Etkiler Dönemi"ne ait bir yaklaşım değildir?

Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı

Gündem Belirleme Yaklaşımı

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Frankfurt Okulu Yaklaşımı

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Açıklama:

Günümüz medya kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Yeniden etkiler olarak adlandırılan üçüncü iletişim araştırmaları döneminde günümüzde de geçerliliğini koruyan şu temel kuramlar geliştirilmiştir: • Kullanımlar ve Doyumlar • Gündem Belirleme • Suskunluk Sarmalı • Yetiştirme/Ekme Kuramı

Doğru Cevap: D

Soru 26

"İnsanlar medya ile ne yapar?" sorusu, iletişim çalışmalarındaki, hangi yaklaşımı ifade eden bir sorudur?

Yetiştirme Kuramı

Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı

Ekme Kuramı

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Gündem Belirleme Yaklaşımı

Açıklama:

Günümüz medya kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Amerikalı bir psikolog olan Elihu Katz, o zamana kadarki iletişim araştırmalarının “Medya insanlara ne yapar?” sorusu doğrultusunda şekillendiğini oysa “İnsanlar medya ile ne yapar?” sorusu ekseninde çalışmak gerektiğini belirterek, bu sorudan temellenen Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı’nın gelişimine yol açan alan çalışmaları yapar.

Doğru Cevap: B

Soru 27

"Bir kişinin ya da grubun, kamuoyunda tartışılan bazı olay ve olgularla ilgili, toplumun çoğunluğunun savunduğu görüşlerden ayrı görüşe sahip olmaları nedeniyle; bu düşüncelerini dile getirmeyip, sessiz kalmaları, hangi iletişim çalışmaları yaklaşımını anlatır?

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Gündem Belirleme Yaklaşımı

Ekme Kuramı

Propaganda Yaklaşımı

Yetiştirme Kuramı

Açıklama:

Günümüz medya kuramlarını açıklayabileceksiniz.
"Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı" şu varsayımları kabul ederek araştırmalar yapmaktadır: • Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları tehdit eder. • Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar. • Bu korku nedeniyle bireyler, sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip, öğrenmeye çalışırlar. • Bu gözlemleri sonucunda edindiği izlenimler doğrultusunda fikirlerini açıkça dile getirir veya suskun kalmayı tercih eder.

Doğru Cevap: A

Soru 28

"Yetiştirme/Ekme Kuramı"nın kurucu ismi aşağıdakilerden hangisidir?

McCombs

Marcuse

Gerbner

Horkheimer

Shaw

Açıklama:

Günümüz medya kuramlarını açıklayabileceksiniz.
Yetiştirme/Ekme Kuramı’nın kurucu ismi George Gerbner'dir

Doğru Cevap: C

Soru 29

"Kültür endüstrisinin ürünleri bireyleri baştan çıkarmaya çalışır; çünkü onları rahatlatır, umut aşılar, düşler kurdurur. Medyanın kurgusal dünyasından izleyicilere sunduğu karakterlerle dünyanın karmaşası ve çatışmalarıyla başa çıkma yolunu anlatır. Ancak bu öğretilenler eleştirel bir akılla değil kapitalizme uyumlu bireyler olma üzerinden açıklanır". Medyayla ilgili olarak yapılan bu tespit, hangi iletişim çalışmaları yaklaşımına aittir?

Yetiştirme Kuramı Yaklaşımı

Frankfurt Okulu Yaklaşımı

Ekme Kuramı Yaklaşımı

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Sınırlı Etkiler Yaklaşımı

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmalarını ifade edebileceksiniz.
Frankfurt Okulu Yaklaşımı

Doğru Cevap: B

Soru 30

"Gazetede köşe yazarı tarafından kaleme alınan yorum/görüş teknik üretim süreçlerinin ardından pazara satışa sunulmaktadır. Böylelikle kültürel bir üretim, değişim değerine de kavuşmuş olmakta ve metalaşmaktadır". Bu görüş hangi iletişim çalışmaları yaklaşımını ifade eder?

Ekme Kuramı Yaklaşımı

Yapısalcılık Yaklaşımı

Göstergebilimsel Yaklaşım

Ekonomi-politik Yaklaşım"

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmalarını ifade edebileceksiniz.
Ekonomi politik yaklaşım medya kuruluşlarının ve medya ekonomilerinin politikaları eksenli çalışır. İktidar, zenginlik, mülkiyet ve denetim meseleleri ekonomi-politik çalışmaların temel odağıdır. Ekonomi politik yaklaşım doğrudan klasik Marksizm ile bağlantılıdır. Kültürel üretimin metalaşması da medyaya olan eleştirel ekonomi-politik yaklaşımın bir parçasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Medyada kadınların doğru temsil edilmesi için, aşağıdakilerden hangisi en etkin yol olabilir?

Kadın medya yöneticilerinin artması

Konuyla ilgili kanuni düzenlemeler

Kadınlarla ilgili haber sayısının artması

Medyanın kanallarının artması

Negatif ayrımcılık politikası

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmalarını ifade edebileceksiniz.
Medyada çalışan kadın sayısı erkeklerle kıyaslandığında çok azdır. Özellikle de kadın yönetici sayısı yok denecek kadar azdır. Seçenekler arasında, kadın medya yöneticilerin artması, kadınların doğru temsili için en doğru yoldur.

Doğru Cevap: A

Soru 32

2011 yılında Orta Doğu ülkelerinde yaşanan halk hareketlerinin medya tarafından, 'Arap Baharı' ya da 'halk ayaklanması' olarak adlandırılması, iletişim çalışmalarının hangi yaklaşımı ile açıklanabilir?

Frankfurt Okulu Yaklaşımı

Ekonomi-politik Yaklaşım

Gündem Belirleme Yaklaşımı

Suskunluk Sarmalı Yaklaşımı

Kültürel Çalışmalar Yaklaşımı

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmalarını ifade edebileceksiniz.
Medya tarafından yapılan bu durum tanımları, medyanın anlam üretmesiyle ilgilidir. Ve medya tarafından üretilen anlam ve anlamlandırmalar, Kültürel Çalışmalar Yaklaşımı tarafından sorunsallaştırılmış ve çalışılmıştır. Bu yaklaşımla, anlam ve anlamlandırma, ideoloji ve medyadaki ideolojik yeniden üretim kavramlarıyla ilişkili olarak ele alınır

Doğru Cevap: E

Soru 33

İletişim çalışmalarının 1890-1930 yılları arasındaki dönemine hangi isim verilmektedir?

Güçlü etkiler dönemi

Sınırlı etkiler dönemi

Yeniden güçlü etkiler dönemi

Başlangıç dönemi

Gelişme dönemi

Açıklama:

1890-1930 yılları arası iletişim çalışmalarının ilk dönemi olup bu döneme "Güçlü Etkiler Dönemi" denilmektedir. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Medya aracılığıyla insanların istenildiği gibi yönlendirilebileceği görüşünden hareketle geliştirilen kuramın adı nedir?

İki aşamalı akış

Sihirli mermi

Kullanımlar doyumlar

Gündem belirleme

Yetiştirme kuramı

Açıklama:

Medya aracılığıyla insanların istenildiği gibi yönlendirilebileceği görüşünden hareketle “sihirli mermi” kuramı geliştirilmiştir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Medya etkileri konusunda "aktifleme, güçlendirme ve değiştirme" olmak üzere üç farklı etki tespiti hangi iletişim araştırmacısı öncülüğünde yapılmıştır?

Noelle-Neumann

McCombs

Hovland

Elihu Katz

Lazarsfeld

Açıklama:

Medya etkileri konusunda "aktifleme, güçlendirme ve değiştirme" olmak üzere üç farklı etki tespiti Lazarsfeld öncülüğünde belirlenmiştir. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Grup dinamiği ve liderlik vasfına sahip insanların etkileme kapasitesine işaret eden iletişim kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Hipodermik iğne

Yetiştirme kuramı

İki aşamalı akış

Suskunluk sarmalı

Gündem belirleme

Açıklama:

Grup dinamiği ve liderlik vasfına sahip insanların etkileme kapasitesine işaret eden iletişim kuramı "İki aşamalı akış kuramı" olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

"İnsanlar medya ile ne yapar?" sorusu hangi kuramın temelini oluşturmaktadır?

Gümüş iğne

İki aşamalı akış

Yetiştirme

Kullanımlar doyumlar

Suskunluk sarmalı

Açıklama:

Kullanımlar ve doyumlar kuramı "İnsanlar medya ile ne yapar?" sorusu üzerine geliştirilmiş bir kuramdır. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

"Toplumda medyanın daha çok önem verdiği olaylar yani daha çok vakit ayrılan ve hakkında geniş tartışmalar yapılan konular veya meseleler insanlar tarafından da daha önemli olarak algılanma eğilimindedir."
Bu bilgiye göre, medyanın nasıl bir özelliği bulunmaktadır?

Medya, gündem belirleme gücüne sahiptir.

Medya, insanlara doğrudan etki etmektedir.

Medya, insanlar neyi görmek istiyorsa onu göstermektedir.

Medya, bütün konulara eşit süre ayırmaktadır.

Medya, insanların taleplerine yönelik yayın yapmaktadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

Yetiştirme kuramı hangi kuramcı tarafından geliştirilmiştir?

Noelle-Neumann

George Gerbner

Lazarsfeld

Elihu Katz

Hovland

Açıklama:

Yetiştirme kuramı Amerika’da George Gerbner tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

"Kitle insanının” temel özelliğini yalnızlaşma ve toplumsal ilişkilerin eksikliği veya zayıflığı olarak açıklayan kuramcı kimdir?

Adorno

Horkheimer

Spengler

Arendt

Le Bon

Açıklama:

Arendt'e göre, “kitle insanının” temel özelliği yalnızlaşma ve toplumsal ilişkilerin eksikliği veya zayıflığıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılmasına ne ad verilir?

Yabancılaşma

Kitleleşme

İdeoloji

Kültürleme

Hegemonya

Açıklama:

Hegemonya, toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve kültürel olarak egemen kılmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Feminist çalışmalar dönemsel olarak ele alındığında, hangi yıllarda sosyal bilimler alanında etkisini göstermeye başlamıştır?

1950'li yıllar

1960'lı yıllar

1970'li yıllar

1980'li yıllar

1990'lı yıllar

Açıklama:

1960’larda başlayan ikinci dalga kadın hareketi, 1970’li yıllarda sosyal bilimlerde etkisini göstermeye başlamıştır. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Yetiştirme kuramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Amerika’da George Gerbner tarafından 1970’li yıllarda geliştirmeye başlamıştır.

Bu kurama göre televizyonun etkileri insanların davranışlarından çok tutumlarına etki etmektedir.

Medyanın etkilerinin kısa vadede değil, uzun vadede açığa çıktığını öne sürer.

Medya etkilerinin doğrudan değil toplumdaki başka dinamiklerin de etkisi ile dolaylı şekilde oluştuğunu belirtilir.

Toplumun genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır.

Açıklama:

Yetiştirme (cultivation) kuramı Amerika’da George Gerbner tarafından 1970’li yıllarda geliştirmeye başlamış, düşünür tarafından 1980’li yıllarda daha da genişletilmiştir. Gerbner, medyanın etkilerinin kısa vadeli değil uzun vadede açığa çıktığını belirtir ve bu etkinin de doğrudan değil toplumdaki başka dinamiklerin de etkisi ile dolaylı şekilde oluştuğunu belirtir. Bu kurama göre televizyonun etkileri insanların davranışlarından çok tutumlarına etki etmektedir. Günümüz toplumlarında bireyler var olan bir medya ağı içinde doğmaktadır ve insanların toplumsallaşma yani içinde bulunduğu toplum ve kültürü tanıyıp, ona adapte olma sürecinde televizyon artık çok önemli bir etkendir. Yetiştirme kuramı medyanın toplumdaki rolünü sorgulayarak daha genel/makro bir analiz yapsa da özel olarak televizyondaki şiddetin etkilerini irdeler.
Toplumun genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır önermesi Suskunlu sarmalı kuramında yer alır.
Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı ile ilgili doğru bir açıklamadır?

Medyanın gündemine almadığı veya görmezden geldiği olaylar halkın da gündemine girememektedir.

Toplumun genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır.

Kuram, bireylerin sürekli olarak dışlanma korkusu duydukları varsayımını kabul eder.

İzleyiciler, ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda medyayı bilinçli olarak kullanan tüketiciler olarak değerlendirilir.

Toplumda medyanın daha çok önem verdiği olaylar insanlar tarafından da daha önemli olarak algılanma eğilimindedir.

Açıklama:

Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı’nda izleyiciler, medya içeriklerinin yönlendiriciliğinde pasif alıcılar değil; ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda medyayı bilinçli olarak kullanan tüketiciler olarak değerlendirilir. Yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik konum gibi pekçok değişken medyanın kültürel tüketiminde belirleyicidir. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi toplumun genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanılarak geliştirilen kuramın adıdır?

Kullanımlar ve Doyumlar

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme Kuramı

Ekme Kuramı

Açıklama:

Suskunluk Sarmalı Kuramı, yalnızca üyelerinin birbirlerini tanıdıkları grupların değil, toplumun da genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır. Bu tehdit ise şantaj, gözdağı verme, korkutma gibi somut eyleme dayanmaz; bireyler belki de genetik olarak belirlenen bilinçaltı bir dışlanma korkusu taşımaktadırlar. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi kapitalizm, kitle iletişim araçları ve modern toplumlarda kültürel/sanatsal üretim konularındaki eleştirel görüşleri içeren kuramın adıdır?

Suskunluk Sarmalı

Frankfurt Okulu

Yetiştirme Kuramı

Gündem Belirleme

Ekme Kuramı

Açıklama:

Frankfurt okulu, 1923 yılında Frankfurt’ta kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’ndeki düşünürlerin kapitalizm, kitle iletişim araçları ve modern toplumlarda kültürel/sanatsal üretim konularındaki eleştirel görüşlerini anlatmada kullanılır. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

İletişimde trafik işaretleri, flamalar ve bayraklar, reklam afişleri, ses ve müzik gibi çeşitli birimlerin anlamlı bir bütün oluşturduğu şeyleri inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Göstergebilim

Yapısalcılık

Kültürel Çalışmalar

Hegemonya

İdeoloji

Açıklama:

İnsan varlığı iletişim kurmak için gösterge üretir. En önemli ve gelişkin gösterge dizgesi dildir. Ayrıca sözsüz iletişimde kullanılan çeşitli jestler (el, kol, baş hareketleri), sağır-dilsiz alfabesi, trafik işaretleri, flamalar ve bayraklar, reklam afişleri, giyim-kuşam kodları, mimari düzenlemeleri, yazın, resim, müzik gibi çeşitli birimlerden oluşan ve ses, yazı, görüntü, hareket gibi gereçler vasıtasıyla oluşturulan dizgelerin tümü insan iletişiminin anlamlı bütünün birer parçasıdır. Dolayısıyla göstergebilim, sadece dilsel göstergeleri değil, temsilî olan ve anlamlı bir bütün oluşturan her şeyi inceler. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılması aşağıdakilerden hangisidir?

İdeoloji

Kültürel Çalışmalar

Yapısalcılık

Göstergebilim

Hegemonya

Açıklama:

Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılmasıdır. Hegemonya, zor veya baskı aracılığıyla değil ideoloji (yani bir dünya görüşü veya değerler silsilesine ikna) aracılığıyla gerçekleştirilir. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Medyada insan, kurum, ülke veya bir değere dair kurulan anlamlar aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

İdeoloji

Hegemonya

Kültürel Çalışmalar

Temsil

Yapısalcılık

Açıklama:

Medyada insan, kurum, ülke veya bir değere dair kurulan anlamlara temsil denir. Buradaki anlam sadece metin ya da yazılı unsurları içermez görsel öğeler, ses, müzik, ışık veya renk kullanımı gibi anlamın üretiminde etkili olan tüm öğeler temsil olgusuyla ilgilidir. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Medyanın etkilerinin kısa vadeli değil uzun vadede açığa çıktığını ve bu etkinin dolaylı olduğunu belirten kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme Kuramı

Frankfurt Okulu

Yapısalcılık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Suskunluk Sarmalı Kuramının kabul ettiği varsayımlardan değildir?

Gözlemleri sonucunda edindiği izlenimler doğrultusunda fikirlerini açıkça dile getirir veya suskun kalmayı tercih eder.

Medya insanları bir arada tutan değerleri yaymakta, benimsetmekte ve bu değerlerin sürdürülmesine katkı sağlamaktadır.

İnsanlar sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip, öğrenmeye çalışırlar.

Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.

Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları dışlamakla tehdit eder.

Açıklama:

Kuram şu varsayımları kabul ederek araştırmalar yapmaktadır:
• Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları dışlamakla tehdit eder.
• Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar
Bu korku nedeniyle, insanlar sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip, öğrenmeye çalışırlar.
• Bu gözlemleri sonucunda edindiği izlenimler doğrultusunda fikirlerini açıkça dile getirir veya suskun kalmayı tercih eder.
• Bu dört varsayım birbiriyle etkileşim halinde kamuoyunun oluşması, sürdürülmesi ve değişmesinde etki eder. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme Kuramı

Hegemonya

İdeoloji

Açıklama:

Toplumda medyanın daha çok önem verdiği olaylar yani daha çok vakit ayrılan ve hakkında geniş tartışmalar yapılan konular veya meseleler insanlar tarafından da daha önemli olarak algılanma eğilimindedir. Medyanın gündemine almadığı veya görmezden geldiği olaylar halkın da gündemine girememekte; önem atfedilmediği için konu veya olay üzerinde tartışılmadığı gibi çözüm önerileri için de kafa yorulmamaktadır. İşte Gündem Belirleme Kuramı’nın temeli, medyanın haber üretme ve sunuş tarzıyla halk veya kamu gündemini belirlediği düşüncesine dayanmaktadır. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Amerikan üniversitelerinde iletişime özgü bölümlerin veya araştırma merkezlerinin açılması ne zaman gerçekleşmiştir?

19. yüzyıl sonlarında

I.Dünya Savaşı öncesinde

I.Dünya Savaşı sonrasında

II.Dünya Savaşı öncesinde

II.Dünya Savaşı sonrasında

Açıklama:

Üniversitelerde iletişime özgü bölümlerin veya araştırma merkezlerinin açılması II. Dünya Savaşı sonrasıdır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Güçlü etkiler dönemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadarki süreci kapsar.

Medyanın insanlar üzerinde çok güçlü etkilere sahip olduğu ön kabulü vardır.

Bu zaman diliminde geliştirilen kuramlara “Hipodermik Şırınga”, “Gümüş İğne” ve “Sihirli Mermi” gibi isimler verilmiştir.

Lazarsfeld ve ekibi tarafından medya etkileri konusunda aktifleme, güçlendirme ve değiştirme olmak üzere üç farklı ve önemli etki tespiti yapılmıştır.

Medyanın insanların zihinlerine rahatlıkla nüfuz edebileceği ve bu kişilerin de rahatlıkla bu mesajların söylediğine uygun davranacağı kabul edilmektedir.

Açıklama:

Lazarsfeld ve ekibi tarafından medya etkileri konusunda aktifleme, güçlendirme ve değiştirme olmak üzere üç farklı ve önemli etki tespitinin yapıldığı dönem Sınırlı etkiler dönemidir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Yeniden etkiler dönemi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Medya etkisini ölçmek amacıyla askerlerle ve seçmenlerle deneyler yapılmıştır.

Medyanın, insanların tutumlarını değiştirmede ve ikna etmede sanıldığı kadar güçlü olmadığı ortaya konmuştur.

Lazarsfeld ve ekibi tarafından medya etkileri konusunda aktifleme, güçlendirme ve değiştirme olmak üzere üç farklı ve önemli etki tespiti yapılmıştır.

Bu dönemde televizyon, hem politikacıların hem de siyasal iktidarın kendi politikalarını anlatma, benimsetme ve yönlendirmede sıklıkla kullandığı propaganda aracı olarak gündelik yaşamda yerini almıştır.

Bu dönemin kuramlarında, araştırmalardaki bulgulardan hareketle medyanın sınırlı veya zayıf etkilere sahip olduğu öne sürülür.

Açıklama:

Televizyonun hem politikacıların hem de siyasal iktidarın kendi politikalarını anlatma, benimsetme ve yönlendirmede sıklıkla kullandığı propaganda aracı olarak gündelik yaşamda yerini alması yeniden etkiler döneminde gerçekleşmiştir. Diğer şıklar Sınırlı etkiler dönemi ile ilgilidir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Medyanın, insanların sahip oldukları tutum ve fikirlerin daha da kuvvetlenmesini sağlaması aşağıdaki etkilerden hangisi ile ilgilidir?

Aktifleme

Güçlendirme

Değiştirme

Güncelleme

Sınırlama

Açıklama:

Güçlendirme: Kararlı seçmenler için siyasal kampanyaların anlamı farklıdır. Medya, insanların sahip oldukları tutum ve fikirlerin daha güçlenmesini veya kuvvetlenmesini sağlar. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yeniden etkiler döneminde ortaya çıkmış kuramlar arasında yer almaz?

Kullanımlar ve Doyumlar

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Hipodermik Şırınga

Açıklama:

Hipodermik Şırınga kuramı güçlü etkiler döneminde ortaya çıkmış bir kuramdır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Medyanın insanlar üzerindeki ‘etki’sini ölçmekten ziyade medyanın toplumun gündemini şekillendirme ve insanları bilgilendirmedeki gücü ile ilgilenen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Gündem Belirleme

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Suskunluk Sarmalı

Kullanımlar ve Doyumlar

Gümüş İğne

Açıklama:

Medyanın insanlar üzerindeki ‘etki’sini ölçmekten ziyade medyanın toplumun gündemini şekillendirme ve insanları bilgilendirmedeki gücü ile ilgilenen kuram Gündem Belirlemedir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Bir toplumda “tartışmalı konular gündeme geldiğinde, kamuoyunun hükümeti veya toplumun bir üyesini tehdit etme gücü kesinlikle medya aracılığıyla biçimlenmektedir” görüşünü savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Kullanımlar ve Doyumlar

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Sihirli Mermi

Açıklama:

Suskunluk Sarmalı Kuramı’na göre bir toplumda “tartışmalı konular gündeme geldiğinde, kamuoyunun hükümeti veya toplumun bir üyesini tehdit etme gücü kesinlikle medya aracılığıyla biçimlenmektedir”. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

"Çok televizyon seyreden insanların gerçek yaşama dair algısı farklılaşır; televizyonda gördüğü şiddetin ve olumsuz haberlerin etkisiyle "Kötü dünya sendromu”na yakalanır." görüşünü savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Suskunluk Sarmalı

Gündem Belirleme

Kullanımlar ve Doyumlar

Gümüş İğne

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

1923 yılında kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’ndeki düşünürlerin kapitalizm, kitle iletişim araçları ve modern toplumlarda kültürel/sanatsal üretim konularındaki eleştirel görüşlerini anlatmada kullanılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Frankfurt Okulu

Ekonomi-Politik Yaklaşım

Yapısalcılık

Göstergebilim

Kültürel Çalışmalar

Açıklama:

Frankfurt okulu,1923 yılında Frankfurt’ta kurulan Toplumsal Araştırmalar Enstitüsü’ndeki düşünürlerin kapitalizm, kitle iletişim araçları ve modern toplumlarda kültürel/sanatsal üretim konularındaki eleştirel görüşlerini anlatmada kullanılır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Türkiye’deki medya ile ilgili yapılan bir araştırmaya göre aşağıdakilerden hangisi medyada kadınların sunumundaki temel kategoriler arasında yer almaz?

Anne olarak kadın

İş insanı olarak kadın

Eş olarak kadın

Cinsel nesne olarak kadın

Şiddete eyleminin hedefi olarak kadınlar

Açıklama:

Türkiye’deki medyada yapılan bir araştırmada medyada kadınların sunumunda dört temel kategori tespit edilmiştir:
Anne ve eş olarak kadın
Cinsel nesne olarak kadın
Şiddete eyleminin hedefi olarak kadınlar
Farklı kadınlık durumlarının “dişilik temelinde” toplanması ve kadınlara öğütler. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Hangi dönemde geliştirilen kuramlara “Hipodermik Şırınga”, “Gümüş İğne” ve “Sihirli Mermi” gibi isimler verilmiştir?

Sınırlı Etkiler Dönemi

Güçlü Etkiler Dönemi

Nötr dönemi

Geç Dönem

Yeniden Etkiler Dönemi

Açıklama:

19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ki süreçte yapılan iletişim araştırmaları “Güçlü Etkiler Dönemi” olarak adlandırılır. Bu dönemde medyanın insanlar üzerinde çok güçlü etkilere sahip olduğu ön kabulü vardır. Bu nedenle de bu zaman diliminde geliştirilen kuramlara “Hipodermik Şırınga”, “Gümüş İğne” ve “Sihirli Mermi” gibi isimler verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdaki varsayımlardan hangisi yalnızca üyelerinin birbirlerini tanıdıkları grupların değil, toplumun da genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır?

Yetiştirme Kuramı

Kullanımlar ve Doyumlar

Suskunluk Sarmalı

Gündem Belirleme

Ekme Kuramı

Açıklama:

Suskunluk Sarmalı Kuramı, yalnızca üyelerinin birbirlerini tanıdıkları grupların değil, toplumun da genel uzlaşıdan sapan bireyleri tehdit ettiği varsayımına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Amerika’da George Gerbner tarafından 1970’li yıllarda geliştirmeye başlanmış ve 1980’li yıllarda daha da genişletiletilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Suskunluk Sarmalı

Gündem Belirleme

Kullanımlar ve Doyumlar

Yetiştirme Kuramı

Geç Dönem

Açıklama:

Yetiştirme (cultivation) kuramı Amerika’da George Gerbner tarafından 1970’li yıllarda geliştirmeye başlamış, düşünür tarafından 1980’li yıllarda daha da genişletilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi başlıca Eleştirel medya çalışmaları arasında yer almaz?

Gümüş İğne

Frankfurt okulu

Ekonomi-politik yaklaşımı

Yapısalcılık

Kültürel çalışmalar

Açıklama:

Eleştirel medya çalışmaları da kendi içinde farklılıklara sahip olsa da başlıcaları: Frankfurt okulu, ekonomi-politik yaklaşımı, yapısalcılık ve kültürel çalışmalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Dilin işleyiş yasalarını temel alarak analiz yapan sosyoloji kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Frankfurt okulu

Yapısalcılık

Ekonomi-politik yaklaşımı

Kültürel çalışmalar

Sihirli Mermi

Açıklama:

Yapısalcılık da diğer sosyoloji kuranları gibi toplumu çözümlemeye çalışır; bu kuramın farklılığı toplumun işleyiş yasalarının üretim ilişkileri, sınıfsal analiz veya iş bölümü üzerinden değil dilin işleyiş yasalarını temek alarak analiz yapmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılması tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hegemonya

İdeoloji

Yapısalcılık

Göstergebilim

Ekme Kuramı

Açıklama:

Hegemonya Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılmasıdır. Hegemonya, zor veya baskı aracılığıyla değil ideoloji (yani bir dünya görüşü veya değerler silsilesine ikna) aracılığıyla gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

I.Medya kuruluşlarında çok az kadın gazeteci etkili pozisyonlardadır.
II.Medya içerikleri toplumsal yaşamda kadınların statülerini tahrip eder; rol modeli konumundaki kadınlara yer vermez.
III.Kadın başarılarıyla medyada yer almaz; seks nesnesi veya iyi anne, fedakâr eş gibi geleneksel roller ile temsil edilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Friedan'ın kadınların medyadaki temsili ait temel tespitlerindendir?

Yalnız I

I,II

II,III

I,III

I,II,III

Açıklama:

Friedan (1983) kadınların medyadaki temsiline değin üç temel tespitte bulunur:
Medya kuruluşlarında çok az kadın gazeteci etkili pozisyonlardadır.
Medya içerikleri toplumsal yaşamda kadınların statülerini tahrip eder; rol modeli konumundaki kadınlara yer vermez.
Kadın başarılarıyla medyada yer almaz; seks nesnesi veya iyi anne, fedakâr eş gibi geleneksel roller ile temsil edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Suskunluk Sarmalı'nın araştırma varsayımlarından birisi değildir?

Toplum, genel kabul görmüş değerler ve düşüncelerin dışında davrananları dışlamakla tehdit eder.

Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.

Korku nedeniyle, insanlar çevrelerindeki tutum ve düşünceleri umursamaz, öğrenmeye kapalıdırlar.

Gözlemleri sonucunda edindiği izlenimler doğrultusunda fikirlerini açıkça dile getirir veya suskun kalmayı tercih eder.

Dört varsayım birbiriyle etkileşim halinde kamuoyunun oluşması, sürdürülmesi ve değişmesinde etki eder.

Açıklama:

İnsanlar sürekli çevrelerindeki tutum ve düşünceleri gözlemleyip, öğrenmeye çalışırlar yani öğrenmeye kapalı değildirler.

Doğru Cevap: C

Soru 71

I.Kitle kültürü
II.Kitle insanı
III.Kitle toplumu
IV.Tüketim kültürü
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Frankfurt Okulu düşünürlerinin çalışma konuları arasında yer alır?

I,II

III,IV

I,II,III

II,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Frankfurt Okulu düşünürlerinin çalışma konuları;
-Kitle kültürü
-Kitle insanı
-Kitle toplumu
-Tüketim kültürü

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de medyada kadınların sunumundaki temel kategorinden birisi değildir?

Anne ve eş olarak kadın

Cinsel nesne olarak kadın

Şiddete eyleminin hedefi olarak kadınlar

Farklı kadınlık durumlarının “dişilik temelinde” toplanması ve kadınlara öğütler

Başarılarıyla tanınan kadınlar

Açıklama:

Medyada kadınların sunumunda dört temel kategori tespit edilmiştir.
Anne ve eş olarak kadın
Cinsel nesne olarak kadın
Şiddete eyleminin hedefi olarak kadınlar
Farklı kadınlık durumlarının “dişilik temelinde” toplanması ve kadınlara öğütlerdir.
Kadın başarılarıyla medyada yer almaz; seks nesnesi veya iyi anne, fedakâr eş gibi geleneksel roller ile temsil edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Eğer bir medya kuramı "çoğulcu demokrasinin sağlıklı işleyişi ve gelişimi için medyayı gerekli ve önemli bir kurum olarak" tanımlıyorsa bu kurumun medyaya yaklaşım aşağıdakilerde hangisi ile nitelendirilebilir?

Olumlu

Olumsuz

Tarafsız

Yanlı

Eksik

Açıklama:

iletişim alanındaki bu kuramlar da esas olarak iki temel ayrıma sahiptir: Birinci yaklaşım medyaya olumlu bir bakışa sahiptir: çoğulcu demokrasinin sağlıklı işleyişi ve gelişimi için medyayı gerekli ve önemli bir kurum olarak tanımlar çünkü medya halkın gerçekleri bilmesini sağlayan bir kurumdur. İkinci yaklaşım ise medyaya olumsuz bir bakışa sahiptir çünkü medya gerçeği çarpıtan, manipüle eden ve propaganda amaçlı kullanılan bir araçtır. İkinci yaklaşım medyaya daha eleştirel yaklaşır; medyanın ideolojik işleyişiyle daha fazla ilgilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

İletişimi "emsalsiz olarak araçsal ve emsalsiz olarak sonuldur" sözleriyle niteleyen bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir

McQuail

Dewey

Hardt

Comte

Pareto

Açıklama:

Dewey, 1925 basımlı kitabında iletişimi “emsalsiz olarak araçsal ve emsalsiz olarak sonuldur” şeklin de tanımlar. Ona göre iletişim, “bireyleri olayların bunaltıcı baskısından kurtarması ve anlamı olan bir şeyler dünyasında yaşamayı olanaklı kılması ne deniyle araçsal, bir topluluk açısından değerli olan nesneleri ve sanatları paylaşma olanağı sunması açısından ise sonuldur”. Dewey’e göre, demokrasi bir yönetim biçiminden daha fazlasıdır; gönüllü biraradalığa dayalı hayat tarzını ve ortak iletilmiş tecrübe tarzını temsil eder (Hardt, 1993: 4).

Doğru Cevap: B

Soru 75

19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ki süreçte yapılan iletişim araştırmaları hangi isimle adlandırılır?

Yeniden Etkiler dönemi

Sınırlı etkiler Dönemi

Güçlü Etkiler dönemi

Etkisiz dönem

Sınırsız Etkiler dönemi

Açıklama:

19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ki süreçte yapılan iletişim araştırmaları “Güçlü Etkiler Dönemi” olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

"Hipodermik Şırınga", "Gümüş iğne" ve "Sihirli Mermi" gibi kuram isimleri hangi dönemde kullanılmıştır?

Eleştirel Dönem

Belirli Etkiler Dönemi

Sınırlı Etkiler Dönemi

Güçlü Etkiler Dönemi

Yeniden Etkiler Dönemi

Açıklama:

19. yüzyılın sonu ile II. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ki süreçte yapılan iletişim araştırmaları “Güçlü Etkiler Dönemi” olarak adlandırılır. Bu dönemde medyanın insanlar üzerinde çok güçlü et kilere sahip olduğu ön kabulü vardır. Bu nedenle de bu zaman diliminde geliştirilen kuramlara “Hipodermik şırınga”, “Gümüş İğne” ve “Sihirli Mermi” gibi isimler verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Güçlü Etkiler döneminde bilim insanları medyanın hayli güçlü ve insanları istenildiği şekilde etkileme gücüne sahip olduğu düşüncesini dört temel nedene dayandırmaktaydı. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Radyo ve sinema geniş kalabalıklara seslenme kapasitesine sahip yeni iletişim teknolojileri sayesinde, iletişim alanında da seri üretimin yapılması ve bunun bir sonucu olarak da kitle izleyicisinin yaratılması.

Sanayi Devrimi sonrasında kentleşmenin artması ve kırsal alanlardan insanların kalabalıklar halinde kentlere göç etmesi. Dolayısıyla kentlerde değişken, katılımsız, cemaat bağlarından ve geleneksel değerlerinden koparak köksüzleşmiş, kendisine yabancılaşmış; doğal olarak da manipülasyona açık toplumların oluştuğuna olan inanç.

Böylesi bir toplumda yaşayan insanların hayli savunmasız duruma düşerek medyanın etkilerine daha açık hale geldiğine inanılması.

II. Dünya Savaşı öncesinde Nazi propagandasında radyonun etkin kullanımı sonucu medyanın, I. Dünya Savaşı’nda halkın beynini yıkadığı ve Avrupa’da faşizmin iktidara gelmesine yol açtığı düşüncesi.

Medya bireylerin var olan tutum, görüş veya davranışlarını tümüyle değiştirmede başarılı olamamaktadır. Örneğin, bireyler, kendi görüşleri ve yaşam tarzlarına uygun olmayan bir siyasal partinin seçim kampanyasından etkilenmemekte ve o partiye oy vermemektedir.

Açıklama:

1940’lı yıllara kadar bilim insanlarının medyanın hayli güçlü ve insanları istenildiği şekilde etkileme gücüne sahip olduğu inancı dört temel nedene dayanmaktadır.
• Radyo ve sinema geniş kalabalıklara seslenme kapasitesine sahip yeni iletişim teknolojileri sayesinde, iletişim alanında da seri üretimin yapılması ve bunun bir sonucu olarak da kitle izleyicisinin yaratılması.
• Sanayi Devrimi sonrasında kentleşmenin artması ve kırsal alanlardan insanların kalabalıklar halinde kentlere göç etmesi. Dolayısıyla kentlerde değişken, katılımsız, cemaat bağlarından ve geleneksel değerlerinden koparak k.ksüzleşmiş, kendisine yabancılaşmış; doğal olarak da manipülasyona açık toplumların oluştuğuna olan inanç.
• Böylesi bir toplumda yaşayan insanların hayli savunmasız duruma düşerek medyanın etkilerine daha açık hale geldiğine inanılması.
• II. Dünya Savaşı öncesinde Nazi propagan
"Medya bireylerin var olan tutum, görüş veya davranışlarını tümüyle değiştirmede başarılı olamamaktadır. Örneğin, bireyler, kendi görüşleri ve yaşam tarzlarına uygun olmayan bir siyasal partinin seçim kampanyasından etkilenmemekte ve o partiye oy vermemektedir." cevabı sınırlı etkiler dönemine ait bir özelliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

"Kararlı seçmenler için siyasal kampanyaların anlamı farklıdır. Medya, insanların sahip oldukları tutum ve fikirlerin daha güçlenmesini veya kuvvetlenmesini sağlar." ifadesi Lazarsfeld ve ekibinin çalışmaları sonucunda belirledikleri üç medya etkisinden hangisini tanımlamaktadır.

Güçlendirme

Aktileme

Değiştirme

İnancı Zayıflatma

Dönüştürme

Açıklama:

Gü.lendirme: Kararlı seçmenler için siyasal kampanyaların anlamı farklıdır. Medya, insanların sahip oldukları tutum ve fikirlerin daha güçlenmesini veya kuvvetlenmesini sağlar.
Güçlendirme

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Yeniden Etkiler Dönemi için ortaya çıkmış dört kuramdan biri değildir?

Kullanımlar ve Doyumlar

Gündem Belirleme

Suskunluk Sarmalı

Yetiştirme/Ekme Kuramı

Sihirli Mermi Kuramı

Açıklama:

• Kullanımlar ve Doyumlar
• Gündem Belirleme
• Suskunluk Sarmalı
• Yetiştirme/Ekme Kuramı
Sihirli Mermi Kuramı güçlü etkiler dönemine ait bir kuramdır.

Doğru Cevap: E

Soru 80

medya kuruluşlarının ve medya ekonomilerinin mülkiyet ilişkileri nedenli olarak üretilen medya üretim politikalarını analiz eden yaklaşıma ne ad verilir?

Ekonomi-Politik

Frankfurt Okulu

Yapısalcılık

Kültürel çalışmalar

Paris Okulu

Açıklama:

Ekonomi politik yaklaşım medya kuruluşlarının ve medya ekonomilerinin mülkiyet ilişkileri nedenli olarak üretilen medya üretim politikalarını analiz eder. Medya kuruluşlarının içinde bulunduğu iktidar ilişkileri dolayısıyla denetim meseleleri ekonomi-politik çalışmaların temel çalışma konularıdır. Ekonomi politik, doğrudan klasik marksizme yaslanır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

"Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılması" durumunu aşağıdaki kavramlardan hangisi anlatır?

Hegemonya

İdeoloji

Kuram

Otorite

Baskı

Açıklama:

Hegemonya
Toplumda egemen sınıfın, kendi değer ve normlarını kültürel olarak egemen kılmasıdır. Hegemonya, zor veya baskı aracılığıyla değil ideoloji(yani bir dünya görüşü veya değerler silsilesine ikna) aracılığıyla gerçekleştirilir. İdeoloji kavramının teorik çalışmalar içerisinde değişen dönüşen anlamları, hegemonya ile ilişkisi konularında daha fazla bilgilenmek için İdeolojinin Serüveni kitabını okuyabilirsiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Medyada insan, kurum, ülke veya bir değere dair kurulan anlamlara ne ad verilir?

Temsil

Sterotip

Kalıp

sembol

toplumsal cinsiyet

Açıklama:

Temsil: Medyada insan, kurum, ülke veya bir değere dair kurulan anlamlara temsil denir. Buradaki anlam sadece metin ya da yazılı unsurları içermez görsel öğeler, ses, müzik, ışık veya renk kullanımı gibi anlamın üretiminde etkili olan tüm öğeler temsil olgusuyla ilgilidir. Temsiller, medya çalışmalarında önemli bir yere sahiptir çünkü modern toplumlarda içinde yaşanılan sosyal hayata dair haber ve bilgiler önemli oranda medya dolayımıyla edinilir. Bu nedenle medyada “ne”yin “nasıl” sunulduğu önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Her ne kadar her yeni iletişim teknolojisi bir öncekini yerinden etse de bir süre geleneksel medya ile yeni medya bir süreliğine aynı anda insanların yaşamlarında yer alabilir. Günümüz toplumlarında da ........................, yeni medya ve geleneksel medya aynı anda kullanılmaktadır.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin gelmesi uygun olacaktır?

Sosyal medya

İnteraktif medya

Kitle medyası

Bireysel medya

İnternet medyası

Açıklama:

İletişim araçları yaygın kullanımıyla medya ile kuşatılmıştır. Televizyonsuz bir hane tasavvur edemediğimiz gibi cep telefonu kullanmayan insan da düşünemiyoruz. Her ne kadar her yeni iletişim teknolojisi bir öncekini yerinden etse de bir süre
geleneksel medya ile yeni medya bir süreliğine aynı anda insanların yaşamlarında yer alabilir. Günümüz toplumlarında da sosyal medya, yeni medya ve geleneksel medya aynı anda kullanılmaktadır. Kitle iletişimi uzak mesafelerle ve çok geniş insan topluluğu ile iletişim kurma anlamına gelir; medya içerikleri profesyonel bir kadro tarafından üretilir ve dağıtılır. Dolayısıyla medya veya kitle iletişimi yüz yüze iletişimde olduğu gibi etkileşim içermeyen, tek yönlü bir mesaj/anlam üretim ve yayımı ile kitlesel olarak medya içeriklerinin algılanması ve tüketimi süreci gibi görünür.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Kitle iletişim araçlarının ortaya çıkıp gelişmesi ve iletişimin önemli bir sektör haline gelmesi hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?

19. Yüzyıl

20. Yüzyıl

21. Yüzyıl

18. Yüzyıl

15. Yüzyıl

Açıklama:

insanın iletişimi veya yayıncılık kendisi ayrı bir sektördür; gazete yayımlama, televizyon kanalı kurma ve yayın yapma, film yapımı gibi iletişim etkinlikleri birer şirket faaliyetidir. Yakın tarihte Facebook sosyal ağı veya Google arama motoru en yaratıcı ve en karlı yatırım alanlarından
biri olarak tespit edildi. Kitle iletişim araçlarının ortaya çıkıp gelişim gösterdiği 19. Yüzyıldan bu yana iletişim önemli bir sektördür.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Kitle iletişimi veya medyayı anlama ve tanımaya yönelik sistemli düşünme kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Medya kuramı

Öğrenme kuramı

Bilişsel kuram

Davranışçı kuram

Gelişim kuramı

Açıklama:

Medya kuramları, kitle iletişimi veya medyayı anlama ve tanımaya yönelik sistemli düşünmedir. Kuram, uygulamanın yani medyanın yayın pratiğinin
tersi olarak düşünülebilir; bir medya profesyoneli olarak haber, film, reklam yapma ile bir medya araştırmacısı olarak teorik bilgi üretme farklı şeylerdir. Kuramın herhangi bir fikirden farklılığı kanıta dayalı olmasıdır. Bilimsel çalışmada kanıt pekçok farklı araştırma yöntemi ile toplanabilir; kanıtın nasıl ve ne şekilde olacağı değişebilir ve kanıt toplamanın tek bir kuralları yoktur.
Medya kuramı

Doğru Cevap: A

Soru 86

Üniversitelerde iletişime özgü bölümlerin veya araştırma merkezlerinin açılması II. Dünya Savaşı sonrasıdır. Yüzyılın başında .........üniversiteleri bünyelerinde açılan ilk gazetecilik okullarının alandaki bilimsel bilgi birikimine pek katkısı yoktur; çünkü bu okulların amacı basın kuruluşlarına nitelikli uzman yani iyi gazeteciler yetiştirmedir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Amerikan

Alman

İngiliz

Avusturya

Fransız

Açıklama:

İletişim araştırmaları 20. yüzyılın başlarında ilk kez Amerika’da sosyoloji, sosyal psikoloji ve psikoloji gibi temel sosyal bilim disiplinleri içerisinden
yapılmıştır. Üniversitelerde iletişime özgü bölümlerin veya araştırma merkezlerinin açılması II. Dünya Savaşı sonrasıdır. Yüzyılın başında Amerikan üniversiteleri bünyelerinde açılan ilk gazetecilik okullarının alandaki bilimsel bilgi birikimine pek katkısı yoktur; çünkü bu okulların amacı basın kuruluşlarına nitelikli uzman yani iyi gazeteciler yetiştirmedir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

İşlevselci kuramda, toplumun canlı bir organizma olarak varlığını nasıl sürdürdüğü kabul edilir ve bu canlı yapının varlığını sürdürebilmesi için tüm yapılarının çok önemli bir fonksiyonu vardır ve yapılar arasında da bir
bağımlılık vardır. Bütün içerisinde bir parçanın fonksiyonunu yerine getirmemesi bütünü olumsuz yönde etkiler.
Yukarıda açıklanan Modern işlevselcilik yaklaşımı, başka kuramcılar tarafından geliştirilmeden önce ilk kim tarafından sistemleştirilmiştir?

Durkheim

Comte

Spencer

Pareto

Parsons

Açıklama:

İşlevselci kuramda, toplumun canlı bir organizma olarak varlığını nasıl sürdürdüğü kabul edilir ve bu canlı yapının varlığını sürdürebilmesi için tüm yapılarının çok önemli bir fonksiyonu vardır ve yapılar arasında da bir
bağımlılık vardır. Bütün içerisinde bir parçanın fonksiyonunu yerine getirmemesi bütünü olumsuz yönde etkiler. Modern işlevselciliğin en önemli öncüleri Comte, Spencer, Pareto ve Durkheim’dır. İşlevselcilik yaklaşımı Durkheim tarafından sistemleştirilmiş ve daha sonra ise Parsons
ve Merton tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi 1940’lı yıllara kadar bilim insanlarının medyanın hayli güçlü ve insanları istenildiği şekilde etkileme gücüne sahip olduğu inancının dayandığı dört temel nedenden birisi değildir?

Kentleşmenin artmasıyla kırsaldan kentlere göç eden insanların savunma mekanizmalarını geliştirerek medyaya karşı koyma gibi bir güç oluşturmaları.

Radyo ve sinema geniş kalabalıklara seslenme kapasitesine sahip yeni iletişim teknolojileri sayesinde, iletişim alanında da seri üretimin yapılması ve bunun bir sonucu olarak da kitle izleyicisinin yaratılması.

Sanayi Devrimi sonrasında kentleşmenin artması ve kırsal alanlardan insanların kalabalıklar halinde kentlere göç etmesi. Dolayısıyla kentlerde değişken, katılımsız, cemaat bağlarından ve geleneksel değerlerinden koparak köksüzleşmiş, kendisine yabancılaşmış; doğal olarak da manipülasyona açık toplumların oluştuğuna olan inanç.

Böylesi bir toplumda yaşayan insanların hayli savunmasız duruma düşerek medyanın etkilerine daha açık hale geldiğine inanılması.

II. Dünya Savaşı öncesinde Nazi propagandasında radyonun etkin kullanımı sonucu
medyanın, I. Dünya Savaşı’nda halkın beynini yıkadığı ve Avrupa’da faşizmin iktidara gelmesine yol açtığı düşüncesi.

Açıklama:

Tepki modelinin kullanıldığı ilk dönemin iletişim çalışmalarında medya mesajlarının birer uyaran olduğu ve bu uyarana karşılık vermelerde tepki olarak kabul edilir; böylesi bir bakışla da iletişim araştırmaları, medyanın bireylerin davranışlarında yol açtığı ‘etki’yi ölçmeye çalışır. Medyanın insanların zihinlerine rahatlıkla nüfuz edebileceği ve bu kişilerin de rahatlıkla bu mesajların söylediğine uygun davranacağı kabul edilmektedir. Dolayısıyla, medyayı elinde bulunduranların veya medyaya sahip olma şansına sahip olanların, toplumu istediği gibi yönetebileceği bu dönem kuramlarının öne sürdüğü iddialardır.
Kentleşmenin artmasıyla kırsaldan kentlere göç eden insanların savunma mekanizmalarını geliştirerek medyaya karşı koyma gibi bir güç oluşturmaları.

Doğru Cevap: A

Soru 89

1940’lı yıllarda medyanın ilk yıllarda olduğu gibi tek başına çok güçlü bir etkileme potansiyeline sahip olmadığı; yüz yüze iletişimin de önemini koruduğu görülür. Dolayısıyla bu dönemin kuramlarında, araştırmalardaki bulgulardan hareketle medyanın sınırlı veya zayıf etkilere sahip olduğu öne sürülür. İletişim çalışmalarında 1950’li yıllara gelindiğinde propaganda ve ikna olgularının dışında başka toplumsal konular da ele alınmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu olgulardan birisi değildir?

Alışveriş alışkanlıkları

Boş zaman

Politik iknanın etkisi

Çocukların ve gençlerin ihtiyaçlarının karşılanması ve korunması,

Kitle kültürünün erdemi ve medya endüstrisi.

Açıklama:

İletişim çalışmalarında 1950’li yıllara gelindiğinde ise propaganda ve ikna olgularının dışında başka toplumsal konular da ele alınmıştır. Boş zaman, politik iknanın etkisi, çocukların ve gençlerin ihtiyaçlarının karşılanması ve korunması, kitle kültürünün erdemi ve medya endüstrisi bunların başlıcalarıdır.
Alışveriş alışkanlıkları

Doğru Cevap: A

Soru 90

Etki/ihiyaçlar

İleti/tepkiler

Geri bildirim/davranışlar

Tepki/alışkanlıklar

Veri/seçimler

Açıklama:

Kullanımlar ve doyumlar, Amerikalı bir psikolog olan Elihu Katz tarafından 1970’li yıllarda geliştirilen bir kuramdır. Katz, iletişim araştırmalarının o zamana kadar “Medya insanlara ne yapar?” sorusuna göre desenlendiğini oysa asıl araştırma sorusunun “İnsanlar medya ile ne yapar?” olması
gerektiğini belirtir. Kuramın temel meselesi medya ‘........’sinden, bireylerin ‘..............’ına (needs) kaymıştır. Araştırma sorusunun farklı sorulmasının nedeni aslında insanların medyayı kullanım amaçları ve nasıl bir doyuma ulaştıklarının analizidir. Katz, gerçekte medyanın bireyler tarafından ihtiyaçları doğrultusunda belirli bir seçicilikle kullanıldığını; iletişim çalışmaları literatüründe olduğu gibi medya tarafından belirli ideolojiler ve politik amaçlar doğrultusunda rahatlıkla manipüle edilebilen bilinçsiz kitleler olmadıklarını öne sürer. Dolayısıyla kullanımlar ve doyumlar yaklaşımında medyanın teknolojik, estetik, ideolojik ve ideolojik gibi elitist kavramlarla değerlendirilmesine karşı çıkar ve med
Etki/ihiyaçlar

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımının eleştiri alan yönlerinden biri değildir?

Ekonomik ve siyasi çıkarlar medyaya sahip olan sermaye ile politik aktör grubunun hizmetinde olmamasından medyanın toplum için yönlendirici bir güç sağlayamadığıdır.

Medya içeriklerinin her zaman insanların her çeşit ihtiyaçlarını karşılayacak kapasiteye sahip olmadığıdır.

Yayıncılık politikalarının ve dolayısıyla da medya içeriklerinin medya sahiplerinin istekleri ve ekonomik çıkarları doğrultusunda üretildiğidir.

Medya patronlarının bireysel olarak ekonomik ve hatta politik çıkarlarının korunmasının halkın taleplerinin karşılanmasından daha belirleyici olabilmesidir.

Medyaya sahip olan sermaye grupları çoğuna politik aktörlerle de ekonomik ve siyasi çıkar ilişkileri içerisinde olmakta ve bir dayanışma sergilemektedir.

Açıklama:

Bu kuramın en fazla eleştiri alan yönü, medya içeriklerinin her zaman insanların her çeşit ihtiyaçlarını karşılayacak kapasiteye sahip olmadığıdır. Yayıncılık politikalarının ve dolayısıyla da medya içeriklerinin medya sahiplerinin istekleri ve ekonomik çıkarları doğrultusunda üretildiğidir. Medya patronlarının bireysel olarak ekonomik ve hatta politik çıkarlarının korunmasının halkın taleplerinin karşılanmasından daha belirleyici olabilmektedir. Medyaya sahip olan sermaye grupları çoğuna politik aktörlerle de ekonomik ve siyasi çıkar ilişkileri içerisinde olmakta ve bir dayanışma sergilemektedir. Böylesi bir sermaye ile politik aktör grubunun
hizmetinde olsa bile medya toplum için yönlendirici bir güç olmaya devam etmektedir.
Ekonomik ve siyasi çıkarlar medyaya sahip olan sermaye ile politik aktör grubunun hizmetinde olmamasından medyanın toplum için yönlendirici bir güç sağlayamadığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Toplumda medyanın daha çok önem verdiği olaylar yani daha çok vakit ayrılan ve hakkında geniş tartışmalar yapılan konular veya meseleler insanlar tarafından da daha önemli olarak algılanma eğilimindedir.Temeli, medyanın haber üretme ve sunuş tarzıyla halk veya kamu gündemini belirlediği düşüncesine dayanan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Gündem Belirleme Kuramı

Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı

Suskunluk Sarmalı Kuramı

Yetiştirme Kuramı

İki Aşamalı Akış Kuramı

Açıklama:

Bu kuram medyanın insanlar üzerindeki ‘etki’sini ölçmekten ziyade medyanın toplumun gündemini şekillendirme ve insanları bilgilendirmedeki gücü ile ilgilenmektedir. Medyanın olaylara ve konulara verdiği öncelik, kamuoyunda da önem ve öncelik kazanmaktadır. Halkın ne hakkında ve ne tür bir önemle düşüneceğini belirlemek kamuoyunun oluşumu ve şekillenmesi açısından önemli bir noktadır.
Gündem Belirleme Kuramı

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Marshall McLuhan radyoyu neden sıcak iletişim aracı olarak tanımlamıştır?

Birden fazla kanal ile çok sayıda iletiyi aktarabildiği için

İletişimin sıcak bir ortamda olmasına izin verdiği için

Kolayca taşınabilir olup her yerde kullanılabildiği için

Dinlenilene yakın olma hissi verdiği için

Alıcısının tek bir duyusuna yüksek düzeyde hitap ettiği için

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarını ve işlevlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

El kol hareketleri, jest-mimikler ve beden dili kullanarak gerçekleştirilen iletişime ne ad verilir?

Kitle iletişimi

Yazılı iletişim

Bireylerarası iletişim

Mobil iletişim

Sözsüz iletişim

Açıklama:

Sanayi toplumunu, enformasyon toplumunu, kitle kavramını ve kitle iletişimini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kitle iletişimi ifadesi ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Teun Van Dijk

Horald D. Laswell

Marshall McLuhan

Alvin Toffler

Walter Lippman

Açıklama:

Sanayi toplumunu, enformasyon toplumunu, kitle kavramını ve kitle iletişimini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi medyanın kültürü geliştirme işleviyle ilgili değildir?

Toplumda var olan kültürün benimsenmesi

Yeni kültürel akımların toplumda bilinmesi

Kültürel mirasın korunması

Kültürel mirasın yeni nesillere aktarılması

Bireyi toplumla bütünleştirmesi

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Toplumdaki değerlerin, inançların, davranışların birey tarafından benimsenmesinin sağlanması medyanın hangi işlevidir?

Sınıflandırma

Eğlence

Yetiştirme

Toplumsallaştırma

Haber verme

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Bir kişi ya da kuruluşun bir araç ortam veya kanal kullanarak hızlı ve sürekli bir biçimde iletiler yayarak geniş kitlelere ulaşmasına ne ad verilir?

Sosyal medya ağı

Bilgi çağı

Kitle iletişimi

Etkileşimli iletişim

Bireylerarası iletişim

Açıklama:

Sanayi toplumunu, enformasyon toplumunu, kitle kavramını ve kitle iletişimini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Medyanın sunduğu haberlerle halkın konuştuğu konuları belirlemesine ne ad verilir?

Gündem oluşturma

Kamuoyu oluşturma

Kültürel ekme

Bilgi açığını giderme

Toplumsallaştırma

Açıklama:

Medya kavramını, medyanın gelişimini ve medya ile ilgili yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Kitle iletişim araçlarının halk üzerinde etkili olmasının olası yollarından birisi de gündem oluşturmadır. Gündem oluşturma medyanın haberleri sunuş yoluyla, halkın düşündüğü ve konuştuğu konuları belirlediği düşüncesine dayanmaktadır. Kamunun gündemine medya tarafından özellikle seçimlerden önce getirilen olumlu ya da olumsuz yayınlar kamunun kanaatlerini, düşüncelerini etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdaki kavramlardan hangisi medya alanında hizmet veren bir şirketin üretimden tüketime, ticari olarak her safhada yer almasını tanımlar?

Çapraz yoğunlaşma

Yatay yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Çok safhalı yoğunlaşma

Holding yoğunlaşması

Açıklama:

Medya kavramını, medyanın gelişimini ve medya ile ilgili yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Eğer bir şirket medya alanında üretimden tüketime ticari olarak her safhada yer alıyorsa medyada dikey yoğunlaşma söz konusu demektir. Bu durumu örneklendirmek gerekirse bir gazete sahibinin hem haber ajansına, hem yüksek baskı sayısına sahip matbaalara, hem de basın pazarlama ve dağıtım alanına hakim rekabeti ortadan kaldıran dağıtım şirketine sahip olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir şirketin hem gazete hem televizyon hem de radyo kanallarına sahip olmasını açıklar?

Dikey yoğunlaşma

Çapraz yoğunlaşma

Yatay yoğunlaşma

Çok safhalı yoğunlaşma

Holding yoğunlaşması

Açıklama:

Medya kavramını, medyanın gelişimini ve medya ile ilgili yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesi çapraz yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Bir şirketin hem gazete, televizyon ve radyo kanallarına, internet sağlayıcısına sahip olması hem de reklam veren başka ticari faaliyetleri ve yatırımları olması çapraz yoğunlaşmaya örnek oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi "Kitle" kavramına ait özellikler arasında gösterilemez?

Kitle içinde birey sürü psikolojisi içinde hareket edebilir

Tek bir düşünce altında birleşebilmeleri zordur

Kolayca yönlendirilebilir

Çoğunluğun istek ve düşüncelerine kapılabilir

Birbirinden farklı duygu ve düşünceleri önemsizleştirebilir

Açıklama:

Sanayi toplumunu, enformasyon toplumunu, kitle kavramını ve kitle iletişimini tanımlayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı B şıkkıdır. Kitle içinde bireyler farklı duyguları, düşünceleri önemsizleştirerek tek bir düşünce ve inanç anlayışı altında birleşebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıda matbaanın Osmanlıda kullanımıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlıya Matbaa 1493-1495 yılında gelmiştir.

İstanbul'da kurulan ilk matbaada Tevrat'ı ve dini kitapları basma izni verilmiştir.

Osmanlı'ya matbaa, İspanya'dan göç eden Hristiyanlar tarafından getirilmiştir.

İbrahim Müteferrika, 16 Aralık 1727 tarihinde Türkçe olarak ilk kitap dizgisine başlamıştır

İbrahim Müteferrika 31 Ocak 1729'da ilk kitaplarını basıp yayınlamayı başarmıştır.

Açıklama:

Medya kavramını, medyanın gelişimini ve medya ile ilgili yaklaşımları ifade edebileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır. Osmanlı'ya matbaa, İspanya'dan göç eden Yahudiler tarafından getirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, medyanın etkilerine yönelik yapılan araştırmalarda olumlu görüşü destekleyen düşüncelerden biri değildir?

Bireylerin toplumsallaşmasına katkısının olması

Medyanın dünyaya açılan bir pencere olarak kabul edilmesi

Yeni fikirlerin öğrenilmesine fırsat sunması

Küresel kültürün olumsuz yanlarının yaygınlaşması

Farklı kültürlere ulaşmanın aracı olması

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı D şıkkıdır. Bu ifade medyanın etkilerine olumsuz bakan görüşü desteklemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Desin McQuail'e göre medyanın işlevleri arasında gösterilemez?

Bilgilendirme

Kültürel devamlılık

Toplumsallaştırma

Kamuoyu yaratma

Ayrıştırma

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır. Medyanın görevlerinden biri de şıkta verilenin tersi bütünleştirmedir. Medya yaptığı yayınlarla toplumsal yaşamı bireylere yansıtır ve bireyin toplumla bütünleşmesini kolaylaştırır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

"Medya ne düşüneceğimizi söylemekte başarılı olmayabilir, fakat ne hakkında düşüneceğimizi söylemekte fevkalade başarılıdır" ifadesi hangi yaklaşımın temel düşüncesidir?

Kullanım ve Doyumlar

Suskunluk Sarmalı

Gündem Belirleme

Feminist Yaklaşım

Kültürel Çalışmalar

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Gündem belirleme.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Bir şirketin medya alanında üretimden tüketime ticari olarak her safhada yer alması medyada ne olarak adlandırılır?

Dikey Yoğunlaşma

Eşik Bekçiliği

Gündem Belirleme

Yatay Yoğunlaşma

Çapraz Yoğunlaşma

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

TRT-2 hangi yılda yayına başlamıştır?

1984

1985

1986

1988

1990

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Toplum içinde belirlenen amaçlar doğrultusunda bireyin özendirilmesini ve teşvik edilmesinin sağlanması medyanın hangi işlevini ifade etmektedir?

Toplumsallaştırma

Bütünleştirme

Kültürü Geliştirme

Eğitim

Güdüleme

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumzun doğru cevabı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Medyanın hangi işlevinde özellikle mal ve hizmetlerin tanıtımı ve pazarlanması önplana çıkmaktadır?

Toplumsallaştırma İşlevi

Güdüleme İşlevi

Bütünleştirme İşlevi

Ekonomik İşlevi

Eğitim İşlevi

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesine ne ad verilir?

Çapraz Yoğunlaşma

Eşikbekçiliği

Yatay Yoğunlaşma

Kanaat Önderi

Dikey Yoğunlaşma

Açıklama:

Medyanın toplumdaki rolü ve gücünü açıklayabileceksiniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha önce icat edilmiştir?

Radyo

Telefon

Fotoğraf

Telgraf

Plak

Açıklama:

Matbaanın yanı sıra, 1827 yılında fotoğrafın, sesin teller yardımıyla bir yerden bir yere iletilmesinin sağlayan telgrafın (1837), telefonun (1876) bulunması iletişimde çığır açan keşiflerdir. Sesin kaydedilmesiyle plağın (1894), hareketli görüntüler sağlayan filmin (1895), radyonun (1920), televizyonun (1936) bulunması kitlesel iletişime geçişi sağlamış ve yaygınlaştırmıştır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Küresel köy kavramını hangi düşünür ortaya atmıştır?

Alvin Toffler

Theodor Adorno

Jan Van Dijk

Marshall McLuhan

Neil Postman

Açıklama:

Elektronik iletişimin yaygınlaşması ile medyanın bu süreçte aldığı rol gereği Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüştüğünü ifade etmiştir. .Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdaki şehirlerden hangisine matbaa daha önce kurulmuştur?

Stockholm

Floransa

Bruge

Paris

Köln

Açıklama:

Matbaanın kurulduğu başlıca kentler şunlardır: Köln (1464), Basel (1466), Roma (1467), Venedik, (1469), Paris, Nurnberg, Utrecht (1470), Milano, Napoli, Floransa (1471), Augusta (1472), Lyon, Valencia, Budapeşte (1473), Krakov, Bruge (1474), Lüberk, Breslav (1475), Westminister, Rostrock (1476), Cenevre, Palermo, Messina (1478), Londra (1480), Anvers, Laypzig (1481), Odense (1482), Stockholm (1483) (Gönenç, 2004). Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bir kitle iletişim aracı değildir?

Gazete

Radyo

Televizyon

Dergi

Mektup

Açıklama:

Bir kişi ya da kuruluşun (iletişimcinin) bir araç, ortam veya kanal (gazete, dergi radyo, televizyon) kullanarak hızlı ve sürekli bir biçimde iletiler (mesajlar) yayarak geniş kitlelere ulaşmasına kitle iletişimi denir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

İletişim bilimlerinde "Sınırlı Etkiler" olarak adlandırılan dönem hangi yıllara denk gelmektedir?

1900-1920

1920-1940

1940-1960

1960-1970

1970-1980

Açıklama:

1940-1960 arası olan ikinci dönemde kitle iletişimi bir disiplin/bilim alanı olarak gelişme göstermiştir. Bu dönemdeki izleyiciler üzerinde alan araştırmaları yapılmış ve medyanın etkisinin sınırlı olduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Sınırlı etkiler dönemi olarak kabul edilen bu dönemde izleyiciler üzerinde alan araştırmaları yapılmıştır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Medyanın işlevlerini Denis McQuail beş temel kategoride toplamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Bilgilendirme

Yönlendirme

Toplumsallaştırma

Eğlendirme

Kamuoyu yaratma

Açıklama:

Medyanın işlevlerini Denis McQuail beş temel kategoride toplamıştır. Bu kategoriler bilgilendirme, kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirmedir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarında aranan özelliklerdendir?

Kendi sahiplerinin sesi olmaları

Taraflı yayın yapmaları

Reklam verenlerin etkisinde kalmaları

Toplumsal gelişmeye direnmeleri

Dördüncü kuvvet olmaları

Açıklama:

Çoğulcu demokrasilerde medya, periyodik olarak yapılan seçimlerde, partiler ve adaylar arasındaki rekabette, baskı gruplarının yanı sıra siyasal iktidarın kurumsal yapılanması (yasama-yürütme-yargı) dışında, denetleme ve etkin bir demokrasiyi garanti altına alma aracı olarak düşünülmektedir. Bu durum medyayı dördüncü kuvvet yerine koymaktadır. doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bernard Cohen' in “Medya ne düşüneceğimizi söylemekte başarılı olmayabilir, fakat ne hakkında düşüneceğimizi söylemekte fevkalade başarılıdır” şeklindeki ifadesi hangi kuram ile ilgilidir?

Suskunluk Sarmalı

Sihirli Mermi

Gündem Belirleme

Güçlü Etkiler

Sınırlı Etkiler

Açıklama:

Gündem belirleme ile ilgili olarak Bernard Cohen, “Medya ne düşüneceğimizi söylemekte başarılı olmayabilir, fakat ne hakkında düşüneceğimizi söylemekte fevkalade başarılıdır” şeklindeki ifadesiyle gündemi belirlemenin temel düşüncesini ortaya koymuştur. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdaki eylemlerden hangisi eşikbekçiliği kavramıyla bağdaşmaz?

Topluma ulaşacak bilgilerin önemliliklerini sıralamak

Hangi bilgilerin toplum için önemli olduğunu belirlemek

İstemediği konuları gündeminde tutmamak

Neyin ya da hangi konunun haber değeri taşıdığını topluma dikte ettirmek

Haberin içeriğinin kullanıcılar tarafından oluşturulmasına imkan sağlamak

Açıklama:

Medya eşikbekçiliği yaparak topluma ulaşacak bilgilerin önemliliklerini sıralamakta ve belirli bir düzen içerisinde filtre ederek sunulmasını ya da öğrenilmesini sağlamaktadır. Hangi bilgilerin toplum için önemli olduğunu belirlemekte; neyin ya da hangi konunun haber değeri taşıdığını topluma dikte ettirmektedir. Haberin içeriğinin kullanıcılar tarafından oluşturulmasına imkan sağlamak eşikbekçiliği kavramı ile bağdaşmaz. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesine ne ad verilir?

Yatay yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Çapraz yoğunlaşma

Paralel yoğunlaşma

Tekelleşme

Açıklama:

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesi çapraz yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Alvin Toffler "üçüncü dalga" kavramı ile hangi toplum tipini tanımlamaktadır?

Tarım toplumu

Avcı-toplayıcı toplum

Sanayi toplumu

Bilgi toplumu

Modern toplum

Açıklama:

Alvin Toffler, "üçüncü dalga" kavramını bilgi toplumunu tanımlamak amacıyla kullanmaktadır. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

"Küresel köy" kavramı aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Alvin Toffler

Marshall McLuhan

Zygmund Baumann

Neil Postman

Daniel Bell

Açıklama:

Elektronik iletişimin yaygınlaşması ile medyanın bu süreçte aldığı rol gereği Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüştüğünü ifade etmiştir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Medyanın etkilerine yönelik ilk örneklerden olan radyo oyunundaki olay hangi kitaptan uyarlanmıştır?

Dünyalar Savaşı

Uzaylı İstilası

Marslı İşgali

Yıldız Savaşları

Savaş Tanrısı

Açıklama:

Anındalık söz konusu olduğunda bir kitle iletişim aracı olarak ilk kez radyo ile
kitlelere ulaşan yayıncılar insanları nasıl etkileyebileceklerini radyonun ortaya çıktığı ilk yıllarda gördüler. 1938 Yılında H.G. Well’in ‘Dünyalar Sava-
şı’ isimli kitabından radyoya uyarlanan oyun, CBS
stüdyolarından radyoda yayınlandığında ABD’de
ciddi bir panik yaşanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi "soğuk iletişim aracı" grubuna girer?

Broşür

Gazete

Radyo

Dergi

Televizyon

Açıklama:

Televizyon birden fazla duyuya hitap ettiği için soğuk iletişim araçları grubuna dahildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Türkçede medya sözcüğü yerine hangi kelime grubu kullanılmaktadır?

Kamusal alan araçları

Medya iletişim ortamı

Kitle iletişim araçları

Kitle araçları medyası

İletişim medya araçları

Açıklama:

Türkçede medya sözcüğü yerine "kitle iletişim araçları" da denilmektedir. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Kitle iletişim araçlarının etkilerinin araştırıldığı üçüncü döneme ne ad verilmektedir?

Güçlü etkiler dönemi

Yeniden güçlü etkiler dönemi

Sınırlı etkiler dönemi

Yeniden sınırlı etkiler dönemi

Etkisizlik dönemi

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının etkilerinin araştırıldığı üçüncü döneme "yeniden güçlü etkiler" dönemi denilir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevlerini ifade eden 5 temel kategoriden biri değildir?

Yakınlaştırma

bilgilendirme

Kültürel devamlılık

Toplumsallaştırma

Kamuoyu yaratma

Açıklama:

Yakınlaştırma, medyanın işlevlerini ifade eden kavramlardan biri değildir. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

"Toplum içinde belirlenen amaçlar doğrultusunda bireyin özendirilmesini ve teşvik edilmesini sağlayarak bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen toplumsal yaşama katılmasını olanak verir."
Buna göre medyanın hangi temel işlevinden bahsedilebilir?

Haber verme ve bilgi sağlama

Toplumsallaştırma

Tartışma ortamı yaratma

Güdüleme

Bütünleştirme

Açıklama:

Medya, güdüleme işlevine göre toplum içinde belirlenen amaçlar doğrultusunda bireyin özendirilmesini ve teşvik edilmesini
sağlayarak bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen toplumsal yaşama katılmasını olanak verir. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Demokratik devlet yönetimini düzenleyen yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin yanında, medyanın bir dördüncü kuvvet olarak kabul edilmesi hangi tip devlet yapısında görülür?

Monarşi

Diktatöryal demokrasi

Sosyalist demokrasi

Yarı doğrudan demokrasi

Liberal çoğulcu demokrasi

Açıklama:

Liberal çoğulcu demokrasilerde medya 4. güç olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olmasına ne ad verilir?

Yatay yoğunlaşma

Dikey sahiplenme

Çapraz yoğunlaşma

Çapraz sahiplenme

Yatay ilerleme

Açıklama:

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olması medyada yatay yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İletişiminin teknik anlamda kitleselleşmesinde en önemli ilerleme aşağıdakilerden hangisidir?

Telgrafın bulunması ve iletişim için kullanılması

Baskı tekniğinin bulunması ve endüstriyel olarak kullanılması

Telefonun bulunması ve kitle iletişimi için kullanılması

Radyonun bulunması ve endüstriyel olarak kullanılması

Televizyonun bulunması ve iletişim teknolojisi olarak kullanılması

Açıklama:

Kitle iletişiminin yaygınlaşmasında teknolojik gelişmenin katkısı göz ardı edilemez. İletişimin teknik anlamda kitleselleşmesindeki en önemli ilerleme baskı tekniğinin bulunması ve endüstriyel olarak kullanılmasıyla başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Bilgiyi verme ve geniş kitlelere yayma bakımından kitle iletişimin öncüsü olarak kabul edilen, kitle iletişiminde kullanılan ilk kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Telgraf

Telefon

Gazete

Radyo

Televizyon

Açıklama:

Sanayi devrimi ile gelişen gazete, ilk kitlesel yayın yapılan araçtır. Bilgi verme ve geniş kitlelere yayma bakımından kitle iletişimin öncüsü olarak görülmekte, yapısı bakımından da yazılı basın olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Toplumlararası ilişkileri zenginleştiren, farklı toplumlardan insanları bir araya getiren, mal, hizmet ve fikir alışverişinde bulunmalarını sağlayan yeni dünya düzeni, hangi kavramla ifade edilmektedir?

Küreselleşme

Sosyalleşme

Liberalleşme

Ütopya

Disütopya

Açıklama:

Küreselleşme dünyanın geçirdiği enformasyon çağının yansımalarından biri olarak özünde paylaşma, değişme ve dönüştürme olmakla beraber aslında ekonomik bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. Toplumlararası ilişkileri zenginleştiren, farklı toplumların insanlarını bir araya getiren mal, hizmet ve fikir alışverişinde bulunmalarını sağlayan yeni dünya düzenidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Basının özgür olması gerekliliğinin ilk kez kabul görmesine ve bu özgürlüğün anayasaya eklenerek anayasal güvence altına alınmasına, aşağıdaki hangi iki siyasi olay etkili olmuştur?

Amerika kıtasının keşfi ve sömürgecilik

Feodalitenin yıkılması ve ulus devletlerinin kurulması

Sanayi devrimi ve kitle iletişimi

Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Fransız İhtilali

Rönesans ve Reform hareketleri

Açıklama:

Yüzyılda gazetenin ve gazeteciliğin gelişimini değiştiren, gazetecilik mesleğini günümüz gazeteciliğine yaklaştıran iki önemli olay olmuştur. Bunlar Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Fransız İhtilalidir. Bu olaylarla birlikte basının özgür olmasının gereği ilk kez kabul görmüş ve ABD anayasasına basın özgürlüğünün bir hak ve engellenemez olduğu yazılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, McLuhan’ın sıcak kitle iletişim aracı olarak nitelendirdiği kitle iletişim araçları kategorisinde yer almaz?

Telgraf

Gazete

Dergi

Radyo

Televizyon

Açıklama:

McLuhan kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk iletişim araçları olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak iletişim araçları, alıcının bir duyusuna yüksek düzeyde hitap eder ve alıcının tek duyusunun önemli bir işlev yüklediği iletişim şekli gerçekleşir. Bunlar: Radyo, gazete, telgraf vb. araçlar sıcak iletişim araçlarıdır. Soğuk iletişim araçları ise alıcı ile kurduğu iletişim şeklinde birden fazla duyuya hitap eder ve izleyicinin iletişim sürecine yüksek düzeyde katılımını gerektirir. Televizyon ve internet gibi.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Kaynak konumundaki iletişim kuruluşu tarafından, bir kanal aracılığıyla, gönderilen iletilerin, alıcının (izleyici/ dinleyici/okuyucu) isteğine ve seçimine bağlı olarak alınıp, yorumlanması hangi kavram ile ifade edilir?

Bireyler arası iletişim

Kitle iletişimi

Topluluk iletişimi

Sözsüz iletişim

Görsel iletişim

Açıklama:

Kitle iletişimi kaynak konumundaki profesyonel bir iletişim kuruluşu tarafından gazete, televizyon, radyo, internet gibi bir kanal aracılığıyla, gönderilen iletilerin (bilginin, haberin, filmin, reklamın) alıcının (izleyici/ dinleyici/okuyucu) isteğine ve seçimine bağlı olarak alınıp, yorumlanmasıyla gerçekleşen süreçtir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Bir kişi ya da kuruluşun (iletişimcinin) bir araç, ortam veya kanal (gazete, dergi radyo, televizyon) kullanarak hızlı ve sürekli bir biçimde iletiler (mesajlar) yayarak geniş kitlelere ulaşmasına ne ad verilir?

Kitle iletişimi

Toplum iletişimi

Medya iletişimi

Yaygın iletişim

Ortak iletişim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi işitsel iletişim araçlarına bir örnektir?

Televizyon

Radyo

Sinema

Gazete

Dergi

Açıklama:

Radyo için sözlü ya da işitsel televizyon için yaygın olarak görsel basın terimi kullanılmaktadır. Bazı kaynaklarda hem radyo hem televizyon hem de internet için elektronik basın terimleri kullanılabilmektedir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, liberal demokratik siyasal sistemlerde medyanın toplumsal işlevlerinden birisi değildir?

Bilgilendirme

Kültürel devamlılık

Tartışma ortamı yaratma

Ayrımlaştırma

Eğlendirme

Açıklama:

Medyanın toplumsal işlevleri:

Haber verme ve bilgi sağlama
Tartışma ortamı yaratma
Toplumsallaştırma
Güdüleme
Kültürü geliştirme
Bütünleştirme
Eğitim
Eğlence

Doğru Cevap: D

Soru 49

Enformasyon ya da bilgi çağı adı verilen dönemde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?

Bilgi, üretim için temel kaynak haline gelmiştir.

Bilgi üretimi ve iletimi yaygınlaşmıştır.

Bilgi üretimi ve dağıtımında çalışanlar azınlıkta kalmıştır.

Sürekli öğrenme ve bilgilenme yoluyla değişme ve gelişme kaçınılmaz hale gelmiştir.

Dünya küresel bir köy haline dönüşmüştür.

Açıklama:

Enformasyon ya da bilgi çağı, bilginin üretim için temel kaynak olduğu, bilgi üretimi ve iletiminin yaygınlaştığı, bilgi üretimi ve dağıtımında çalışanların çoğunlukta olduğu, sürekli öğrenme ve bilgilenme yoluyla değişme ve gelişmenin kaçınılmaz hale geldiği yeni toplumsal ve ekonomik örgütlenme dönemini işaret etmektedir. (Balay 2004) Elektronik iletişimin yaygınlaşması ile medyanın bu süreçte aldığı rol gereği Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüştüğünü ifade etmiştir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Toplumlararası ilişkileri zenginleştiren, farklı toplumların insanlarını bir araya getiren mal, hizmet ve fikir alışverişinde bulunmalarını sağlayan yeni dünya düzenine ne ad verilir?

İletişim çağı

Ortak pazar

Liberalizm

Küreselleşme

Demokratikleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 51

Osmanlı'ya matbaanın gelmesiyle 16 Aralık 1727 tarihinde Türkçe olarak ilk kitap dizgisine başlamış ve iki yıllık bir çalışmadan sonra 31 Ocak 1729’da ilk kitaplarını basıp yayınlamayı başarmış olan edebiyatçımız kimdir?

Katip Çelebi

Mustafa Naima

Mehmed Raşid

İsmail Asım

İbrahim Müteferrika

Açıklama:

İbrahim Müteferrika, 16 Aralık 1727 tarihinde Türkçe olarak ilk kitap dizgisine başlamış ve iki yıllık bir çalışmadan sonra 31 Ocak 1729’da ilk kitaplarını basıp yayınlamayı başarmıştır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Medyanın üniversite seçme ve yerleştirme sınavında öğrencilerin daha başarılı olmaları için yardımcı programlar yapması ve yayımlaması, hangi toplumsal işlevi ile bağdaşmaktadır?

Bütünleştirme

Güdüleme

Eğitim

Toplumsallaştırma

Eğlence

Açıklama:

Medya, bireylerin bilgi düzeylerinin artırılmasına, yetenek ve becerilerinin geliştirilmesine önemli katkılarda bulunan yayınlar yaparak, eğitim işlevini yerine getirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda gazetelerin yaygınlaşmasında etkili olan faktörlerden değildir?

Kağıdın bulunması

Basım teknolojisinin ilerlemesiyle gazetelerin sayfa sayısının artması

Telgraf ile bilgi iletiminin hızlanması

Demiryolları ile basılı materyallerin dağıtımının ucuzlaması

Endüstriyel ortamda gazetelerin çok ucuza satılabilmesi

Açıklama:

Buhar makinesinin lokomotiflere adaptasyonu ile demiryolu, yerel düzeyde basımı ve dağıtımı yapılan gazetelerin başka yerlere ulaştırılmasını kolaylaştırmıştır. Haber üretiminde telgraf ile bilgi iletimi, demiryolları ile basılı materyallerin dağıtımı ucuzlamıştır. Basım teknolojisindeki gelişme tek yaprak olarak çıkan gazetelerin sayfa sayısını arttırmış 1800’lü yılların sonlarında sayfa sayısı 4 ile 6 sayfayı bulan gazeteler satılmaya başlanmış, hatta İngiltere’de 20 sayfa olan gazeteler basılmıştır. Endüstriyel ortamda 1860’lı yıllarda gazeteler 1 Peniye (Kuruşa denk en küçük İngiliz parası) satılmış ve herkes tarafından alınabilir olmuştur. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi soğuk iletişim araçlarına bir örnektir?

Radyo

Televizyon

Dergi

Fotoğraf

Gazete

Açıklama:

McLuhan kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk iletişim araçları olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak iletişim araçları, alıcının bir duyusuna yüksek düzeyde hitap eder ve alıcının tek duyusunun önemli bir işlev yüklediği iletişim şekli gerçekleşir. Soğuk iletişim araçları ise alıcı ile kurduğu iletişim şeklinde birden fazla duyuya hitap eder ve izleyicinin iletişim sürecine yüksek düzeyde katılımını gerektirir. Bu nedenle sadece işitme duyusuna seslenen radyo ve yalnızca görme duyusuna hitap eden fotoğraf, sıcak iletişim araçları olarak adlandırılırken; hem göze hem de kulağa hitap eden televizyon, soğuk bir iletişim aracı olarak kabul edilmektedir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisinde, liberal çoğulcu demokrasilerde, medyanın "4. güç olarak" görülmesinin nedeni açıklanmıştır?

Seçim dönemlerinde siyasal iktidar partilerinin söylem ve söylevlerine yer vermesi

Halkı çeşitli edebi ve tarihi konularda bilgilendirmesi

Dünyada ve yerelde olan toplumsal, ekonomik, eğitimsel, vb. olayları araştırarak bunları insanlara iletmesi

Halkın boş zamanlarında izleyebileceği diziler, filmler, eğlence ve yarışma programları hazırlayarak bunları yayımlaması

Siyasal sistemi yürüten üç temel güç olan yasama, yürütme ve yargıyı halk adına gözetleyerek, ulaştığı bilgileri halka iletmesi

Açıklama:

Medya, liberal çoğulcu demokrasilerde, demokratik siyasal sistemi yürüten üç temel güç olan yasama, yürütme ve yargıyı halk adına gözetleyerek dördüncü bir güç olarak işlev görür.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Medyanın yaptığı yayınlarla, bireylerin yaşadıkları çevreyi, kültürü, kuralları, yasaları, gelenekleri tanımasını ve çevreyle bağ kurmasını sağlaması hangi işlevi ile ilgilidir?

Haber verme ve bilgi sağlama

Tartışma ortamı yaratma

Toplumsallaştırma

Bütünleştirme

Güdüleme

Açıklama:

Toplumsallaştırma: Toplumdaki değerlerin inançların, davranışların birey tarafından benimsenmesinde medyanın etkin rolü bulunmaktadır. Medya yaptığı yayınlarla, toplumun bir parçası haline gelmiş bireylerin yaşadıkları çevreyi, kültürü, kuralları, yasaları, gelenekleri tanımasını ve toplumla bağ kurmasını sağlar. Medya, toplum hakkında devamlı olarak bilgi sağlayarak bireyin yaşadığı toplumu anlamasını katkıda bulunur. Medya toplum kurallarını öğrenmesini, benimsemesini, onaylamasını ve toplumdaki rolleri dikkate almasını sağlar. Medya toplumun kuralları ve amaçları doğrultusunda bireylerin toplumda yer edinmesine katkıda bulunur. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Medyanın toplum içinde bireylerin birbirini tanımasını sağlayıp birbirlerini anlaması için ortam hazırlaması hangi işlevi ile ilgilidir?

Haber verme ve bilgi sağlama

Tartışma ortamı yaratma

Toplumsallaştırma

Bütünleştirme

Güdüleme

Açıklama:

Bütünleştirme: Medya yaptığı yayınlarla bir ayna görevi yaparak toplumsal yaşamın bireylere yansıtır ve bireyin toplumla bütünleşmesini kolaylaştırır. Toplum içinde bireylerin birbirini tanımasını sağlayıp birbirlerini anlaması için ortam hazırlar. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

İngiliz işçi sınıfının 18. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren çıkarmaya başladığı radikal gazeteler aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Ulusal Medya

Anaakım Medya

Görsel Medya

Magazin Medyası

Alternatif medya

Açıklama:

Toplumsal muhalefetin tarihi kadar eski olan alternatif medya, dar anlamıyla söylemek gerekirse alternatif basın, İngiliz işçi sınıfının 18. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren çıkarmaya başladığı radikal gazeteler esas alındığında iki yüzyıllık bir tarihi bulunmaktadır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Medyanın, topluma ulaşacak bilgileri önemlilik sırasına göre sıralaması ve belirli bir düzen içinde filtre ederek sunması ya da öğrenilmesini sağlamasına ne ad verilir?

Medya Eşikbekçiliği

Medya Ayrımlaştırması

Medya Düzenlemesi

Medya Sansürü

Medya Ayıklaması

Açıklama:

Medya eşikbekçiliği: medyanın topluma ulaşacak bilgilerin önemliliklerini sıralaması ve belirli bir düzen içerisinde filtre ederek sunulmasını ya da öğrenilmesini sağlamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bireylerarası iletişim

Kitle iletişimi

Halkla ilişkiler

Medya iletişimi

Elektronik iletişim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 61

Günümüz bilgi toplumu, Alvin Toffler tarafından hangi kavram üzerinden açıklanmıştır?

Birinci Dalga

İkinci Dalga

Üçüncü Dalga

Dördüncü Dalga

Beşinci Dalga

Açıklama:

Ünlü ABD’li düşünür ve fütürist (Gelecekçi) Alvin Toffler’in Üçüncü Dalga adını verdiği sanayi sonrası toplumun dönüşümü ardından ortaya çıkan toplum, günümüzde bilgi toplumu olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

"Küresel Köy" aşağıdaki düşünürlerden hangisine ait bir kavramdır?

Alvin Toffler

Michel Foucault

Neil Postman

Marshall McLuhan

Noam Chomsky

Açıklama:

Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüştüğünü ifade etmiştir. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Osmanlı'da ilk kurulan matbaada hangisinin basımına izin verilmiştir?

Arapça dini kitaplar

Türkçe kitaplar

Tevrat ve Yahudi dini kitapları

Farsça kitaplar

Çeviri eserler

Açıklama:

İstanbul’da kullanılan ilk matbaada Yahudilere Tevrat’ı ve dini kitapları basma izni verilmiştir. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Kitle araştırmalarında "sınırlı etkiler" dönemi hangi yıllar arasına denilmektedir?

1920 - 1940

1940 - 1960

1960 - 1980

1970 - 1990

1990 - Günümüz

Açıklama:

Kitle araştırmalarında "sınırlı etkiler" dönemi 1940 - 1960 arasına denk gelmektedir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Bilgilendirme, kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirme olarak medya işlevlerini gruplandıran iletişimci aşağıdakilerden hangisidir?

Denis McQuail

Swen Windahl

Jay Blumler

Wilbur Schramm

Harold Lasswell

Açıklama:

Denis McQuail, medya işlevlerini bilgilendirme, kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirme olarak gruplamıştır. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Medyanın, toplum içinde belirlenen amaçlar doğrultusunda bireyin özendirilmesini ve teşvik edilmesini sağlayarak bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen toplumsal yaşama katılmasını olanak vermesi hangi özelliğini göstermektedir?

Haber verme

Toplumsallaştırma

Tartışma ortamı yaratma

Güdüleme

Kültürü geliştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 67

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olması hangi kavramla ifade edilir?

Yatay yoğunlaşma

Çapraz yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Çevresel yoğunlaşma

Geriye yoğunlaşma

Açıklama:

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olması medyada yatay yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesine ne ad verilmektedir?

İleri yoğunlaşma

Geriye yoğunlaşma

Yatay yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Çaprazyoğunlaşma

Açıklama:

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesi çapraz yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları çağımızı ne olarak adlandırmaktadır?

Sanayi Sonrası Toplum

Eğlence Çağı

Bilgi Toplumu

Postmodern Toplum

Enformasyon Toplumu

Açıklama:

Hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları çağımızı “Eğlence Çağı” olarak adlandırmaktadırlar. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Kitle İletişim ifadesi ilk kez 1940 yılında kim tarafından kullanılmıştır?

Horald D. Lasswell

Theodor W. Adorno

Alvin Toffle

Marshall McLuhan

Denis McQuail

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Denis McQuail kategorilendirdiği medyanın işlevleri arasında yer almamaktadır?

Bilgilendirme

Kültürel devamlılık

Toplumsallaştırma

Kamuoyu yaratma

Liberalleştirme

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 72

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olması medyada ... olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa hangi ifade gelmelidir?

Dikey yoğunlaşma

Yatay yoğunlaşma

Çapraz yoğunlaşma

Karma yoğunlaşma

Dairesel yoğunlaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 73

Eğer bir şirket medya alanında üretimden tüketime ticari olarak her safhada yer alıyorsa medyada nasıl bir yoğunlaşma söz konusudur?

Yatay yoğunlaşma

Çapraz yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Karma yoğunlaşma

Dairesel yoğunlaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 74

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesi nasıl adlandırılmaktadır?

Çapraz yoğunlaşma

Yatay yoğunlaşma

Karma yoğunlaşma

Dikey yoğunlaşma

Sermaye yoğunlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

Serbest pazar ortamında kitle iletişim araçları aşağıdakilerden hangisi konusunda eleştirilmektedir?

Taraflı yayın yapmaları

Halkın sesi sesi olmaları

Reklam verenlerin etkisinde kalmamaları

Toplumsal gelişmeye uyum sağlamaları

Toplumsal sorunlara yönelmeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 76

Kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk iletişim araçları olarak ikiye ayıran düşünür hangisidir?

Alvin Toffler

John Keane

Stuart Hall

Theodor Adorno

Marshall McLuhan

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 77

Medyada dikey yoğunlaşma ne demektir?

Sermaye sahipleri dışında toplumda güç kazanmak isteyen her türlü grup, siyasal partiler ve iktidar medya üzerinde egemenlik kurma çabasıdır.

Bir şirketin medya alanında üretimden tüketime ticari olarak her safhada yer almasıdır.

Bir şirketin farklı medya alanlarında ve aynı zamanda başka ticaret kollarında rekabeti önleyecek şekilde varlık göstermesidir.

Bir şirketin hem gazete, televizyon ve radyo kanallarına, internet sağlayıcısına sahip olması hem de reklam veren başka ticari faaliyetleri ve yatırımları olmasıdır.

Büyük sermaye sahiplerinin medyadaki prodüksiyon (üretim) işinin yüksek getirisine sahip olmasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 78

Liberal çoğulcu demokrasilerde medya hangi konudaki öneminden dolayı 4. güç olarak kabul edilmektedir?

Bilgi

Demokrasi

Eğlence

Sanat

Din

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 79

Ana akım/yaygın ve kar amacı güden medyanın dışında kalan medya türü hangisidir?

Alternatif medya

Kamu televizyonu

Sarı basın

Tekelci medya

Ticari medya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 80

Bir insanın bir başka insanla iletişim kurma yoluna ne ad verilir?

bireylerarası iletişim,

sözsüz iletişim,

sözlü iletişim,

yazılı iletişim,

dönüşümlü iletişim,

Açıklama:

Düşüncelerimizi ve duygularımızı iletişim yoluyla aktarırız. Bir insanın bir başka insanla iletişim kurma yoluna bireylerarası iletişim adı verilir. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

" Bir kişi ya da kuruluşun (iletişimcinin) bir araç, ortam veya kanal (gazete, dergi radyo, televizyon) kullanarak hızlı ve sürekli bir biçimde iletiler (mesajlar) yayarak geniş kitlelere ulaşmasına ................... denir. "
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi cümledeki boşluğu doğru olarak tamamlar?

kitle toplumu,

kitle iletişimi,

kitlesel özellik,

kitle bilimi,

kitle kavramı,

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi görsel basın için kullanılır?

radyo,

internet,

televizyon,

elektronik,

medya,

Açıklama:

Haberler ve bilgiler diğer kitle iletişim araçlarına göre daha ayrıntılı ve derinliğine inerek sunulmaktadır. Radyo için sözlü ya da işitsel televizyon için yaygın olarak görsel basın terimi kullanılmaktadır. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

İlk kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Televizyon,

Radyo,

Internet,

Gazete,

Sosyal Medya,

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 84

" Dünya toplumlarında yaşanan dönüşüm ve değişim sonucu ortaya çıkan topluma " ne ad verilir?

Kitle toplumu,

İletişim toplumu,

Medya toplumu,

Değişim toplumu,

Enformasyon toplumu,

Açıklama:

Günümüz dünyasının bilgi düzeyini tanımlamada tam bir görüş birliğine varılmış olmamakla beraber bilim ve teknolojideki gelişmenin sonucu olarak son yıllarda dünya toplumlarında yaşanan dönüşüm ve değişim sonucu ortaya çıkan topluma bilgi toplumu ya da enformasyon toplumu adı verilmektedir. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi medya kavramı içinde tanımlanan kitle iletişim araçlarından biri değildir?

Alternatif,

Dergi,

Afiş,

Billboard,

Cep telefonu,

Açıklama:

Günümüzde medya kavramı içinde tanımlanan kitle iletişim araçları; televizyon, radyo, gazete, dergi, internet, cep telefonları, kitaplar, afişler ve billboardlar olarak sayılabilir. Her türlü sözlü, yazılı, görsel ve işitsel unsur medyanın bir parçası haline gelebilir. Medya sözcüğü çoğulu ifade etmesine rağmen medya aracı, alternatif medya, medyalar gibi tekili ifade eder şekilde de kullanılmakta-dır. Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 86

" Medyanın işlevlerini Denis McQuail beş temel kategoride toplamıştır. " Cümlesinde aşağıdakilerden hangisi bu beş temel kategoriden biri değildir?

Bilgilendirme,

Öngörme,

Kültürel devamlılık,

Toplumsallaştırma,

Kamuoyu yaratma,

Açıklama:

Medyanın işlevlerini Denis McQuail beş temel kategoride toplamıştır. Bu kategoriler bilgilendirme, kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirmedir. Bu bölümde medyanın işlevleri daha ayrıntılı şekilde anlatılmaya çalışılmıştır. (Kaya, 1985) Doğru cevap " B " dir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

" ................. dördüncü güç olma özelliği demokratik devlet yönetimini düzenleyen yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin yanında bir dördüncü kuvvet olarak kabul edilmesidir. " Cümlesinde boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Tarihin,

Bilimin,

Medyanın,

Sivil toplumun,

Devletin,

Açıklama:

Liberal çoğulcu demokrasilerde medya 4. güç olarak kabul edilmektedir. Medya-nın dördüncü güç olma özelliği demokratik devlet yönetimini düzenleyen yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin yanında bir dördüncü kuvvet olarak kabul edilmesidir. Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olmasına medyada ne ad verilir?

Dikey yoğunlaşma,

Çok seslilik,

Çapraz yoğunlaşma,

Yatay yoğunlaşma,

Kurumsal sorumluluk,

Açıklama:

Sermaye sahipleri dışında toplumda güç kazanmak isteyen her türlü grup, siyasal partiler ve iktidar medya üzerinde egemenlik kurmak üzere medyada yoğunlaş-ma çabaları içine girmektedirler. Bu hakimiyet medyada tekelleşme/yoğunlaşma olarak görülmektedir. Bir şirketin aynı alanda birden fazla yayın organına sahip olması medyada yatay yoğunlaşma olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları çağımıza ne ad vermişlerdir?

Teknoloji çağı,

İnternet çağı,

Medya çağı,

Kitle çağı,

Eğlence çağı,

Açıklama:

Günümüzde medya denildiği zaman hemen hemen herkesin aklına öncelikle televizyon gelmektedir. Hem televizyon programları hem de izleyici ilgisi bakımından son zamanlarda yapılan araştırmalar, daha çok eğlence içeriği izlendiğini ve eğlence arayan izleyici bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bir çok araştırmacı ve eleştirmen televizyonun varlık nedenini, insanları eğlendirmek ya da onlara hoş vakit geçirildiği duygusunu yaratmak, başka bir anlatımla oyalamak olarak göstermektedir. Sonuç olarak hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları çağımızı “Eğlence Çağı” olarak adlandırmaktadır-lar. Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Kitle iLetişimi kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?

Lasswel

Shram

McCombs

Shaw

Severin

Açıklama:

Kalabalıklaşarak büyüyen insan toplulukları kitlesel özellikler göstermekle beraber aralarındaki iletişimin boyutu da kitlesel özellik kazanmıştır. Bir kişi ya da kuruluşun (iletişimcinin) bir araç, ortam veya kanal (gazete, dergi radyo, televizyon) kullanarak hızlı ve sürekli bir biçimde iletiler (mesajlar) yayarak geniş kitlelere ulaşmasına kitle iletişimi denir. Kitle İletişim ifadesi ilk kez 1940 yılında Horald D. Lasswell tarafından kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Kitlesel iletişime geçiş sürecinin tarhsel dizilimi yapıldığında aşağıdaki sıralamada eksik yere ne gelmelidir?

1827 Fotoğraf
1837 Telgraf
1876 telefon
1894 Plak
1895 film
1920 ???
1936 Televizyon

kaset çalar

radyo

internet

mp3 player

uydu yayını

Açıklama:

Matbaanın yanı sıra, 1827 yılında fotoğrafın, sesin teller yardımıyla bir yerden bir yere iletilmesinin sağlayan telgrafın (1837), telefonun (1876) bulunması iletişimde çığır açan keşiflerdir. Sesin kaydedilmesiyle plağın (1894), hareketli görüntüler sağlayan filmin (1895), radyonun (1920), televizyonun (1936) bulunması kitlesel iletişime geçişi sağlamış ve yaygınlaştırmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Süreli yayın olarak gazetenin ilk kez nerede ve ne zaman çıktığı konusunda bir kesinlik olmamakla birlikte aşağıdakilerden hangisi ilk gazete olarak yaygın kabul görmektedir?

Avis Relation Oder Zeitung

Relation

Niuewe Tijdingen

The News Fran İtaly and Germany

La Gazette

Açıklama:

Süreli yayın olarak gazetenin ilk kez nerede ve ne zaman çıktığı konusunda bir kesinlik olmamakla birlikte Hollanda’da 1605’te ticari bültenden doğduğu kabul edilen “Niuewe Tijdingen” adlı yayının ilk gazete olduğu düşünülmektedir. 1609’da Bremen yakınlarında Augusburg’da yayınlanan “Avis Relation Oder Zeitung”u ilk gazete olarak kabul edenler olduğu gibi aynı yıl, Strasburg’da “Relation” adlı bir başka gazetenin de yayınlandığı bilinmektedir. 14 Mayıs 1622’de Londra’da ilk İngiliz gazetesi “The News Fran İtaly and Germany” ve 1631’de Paris’te ilk Fransız gazetesi “La Gazette” adıyla haftalık yayınlanmış, bunları 1640’da Roma’da yayınlanan ilk İtalyan gazetesi “Gazetta Pulica” izlemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

İlk endüstüriyel kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

İnternet

Televizyon

Telgraf

Gazete

Radyo

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 94

Günümüzde Kitle İletişim Araçları kavramı hangi sözcüğün yerine kullanılmaktadır?

İnternet

Gazete

Televizyon

Radyo

Medya

Açıklama:

Medya sözcüğü dilimize İngilizce’den geçmiştir. İngilizce’de “media” sözcüğü araç, ortam, ortam aracı anlamına gelen “medium” sözcüğünün çoğuludur. Bununla birlikte dilimizde medya sözcüğünün yerine “kitle iletişim araçları” ifadesi de kullanılmaktadır. Günümüzde medya kavramı içinde tanımlanan kitle iletişim araçları; televizyon, radyo, gazete, dergi, internet, cep telefonları, kitaplar, afişler ve billboardlar olarak sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hagisi Denis McQuail'ın tanımladığı medyanın işlevlerinden biri değildir?

Toplumu yönlendirme

Bilgilendirme

Kültürel devamlılık

Toplumsallaştırma

eğlendirme

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının işleyişi toplumda sürekli ve işlevsel bir bağ kurmasıyla gerçekleşir. Liberal demokratik siyasal sistemlerde medya için öngörülen işlevlerin sınıflandırılması altında toplanmıştır. Medyanın işlevlerini Denis McQuail beş temel kategoride toplamıştır. Bu kategoriler bilgilendirme, kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirmedir. Bu bölümde medyanın işlevleri daha ayrıntılı şekilde anlatılmaya çalışılmıştır. (
Toplumu Yönlendirme

Doğru Cevap: A

Soru 96

Ulusal ve uluslararası konular hakkında bilgi almamızı ve haberdar olmamızı sağlayan medyanın hangi işlevidir?

Kültürel devamlılık

Haber ve bilgi sağlama

Toplumsallaştırma

Kamuoyu yaratma

Eğlendirme

Açıklama:

Medyanın en önemli görevi haber ve bilgi verme işlevidir. Medya olaylar ve durumlar hakkında haber ve bilgi vererek ulusal ve uluslararası konulardan haberdar olmamızı sağlar. Medya içinde yaşadığımız dünyayı coğrafyasıyla, kültürüyle, insanıyla tanımamızı sağlar.
Haber verme ve bilgi sağlama

Doğru Cevap: B

Soru 97

Demokratik devlet yönetimini düzenleyen yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin yanına medyanın eklenmesi hangi kavram ile anlatılmaktadır

Haberin Gücü

Yumşak Güç

Dördüncü Güç

Birinci Güç

Denetleme Mekanizması

Açıklama:

Liberal çoğulcu demokrasilerde medya 4. güç olarak kabul edilmektedir. Medyanın dördüncü güç olma özelliği demokratik devlet yönetimini düzenleyen yasama, yürütme ve yargı kuvvetlerinin yanında bir dördüncü kuvvet olarak kabul edilmesidir. Medyaya atfedilen bu sıfat demokrasinin devletin kurumları dışındaki genel toplum yaşantısının içinde yer alan sivil toplum örgütleri, cemaat örgütlenmeleri, genel ahlak, din, kültürel nitelikler vb. gibi denetim ve denge unsurları içinde basına verilen önemi göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Olaylar hakkında haber vermenin yanı sıra insanların siyasal olaylar hakkında bilgi edinmeleri ve kanaat oluşturabilmeleri için en çok kullanılan kaynak aşağıdakilerden hangisi değildir?

Radyo

Televizyon

İnternet

Ev telefonu

Gazete

Açıklama:

Olaylar hakkında haber vermenin yanı sıra insanların siyasal olaylar hakkında bilgi edinmeleri ve kanaat oluşturabilmeleri için en çok kullanılan kaynak medyadır. Ev telefonu bireysel kullanımda olup, kitle iletişim aracı değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 99

"Medya içeriklerine ve izleyicilerin bu içerikleri kullanma şekillerine bakıldığında da, çoğu insanın çeşitli eğlence biçimlerini her şeyden daha çok aradığı görülmektedir. Şüphesiz haber ve benzeri enformasyon ağırlıklı programlarda da artan bir şekilde çeşitlenme olmaktadır. Ancak eğlenceye yönelik etkileyici artış hâlâ büyük öneme sahiptir."
Yukarıdaki paragrafta anlatılan durum göz önüne alınarak yaşadığımız dönem pazar analistleri ve iletişim araştırmacıları tarafından hangi kavramla tanımlanmaktadır?

Teknoloji Çağı

İnternet Çağı

Bilgi Çağı

Enformasyon Çağı

Eğlence Çağı

Açıklama:

Modern toplumun ve medyanın son zamanlardaki gelişimine bakıldığında da hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları her şeyin eğlence olduğu görüşünde birleşmektedirler. Medya içeriklerine ve izleyicilerin bu içerikleri kullanma şekillerine bakıldığında da, çoğu insanın çeşitli eğlence biçimlerini her şeyden daha çok aradığı görülmektedir. Şüphesiz haber ve benzeri enformasyon ağırlıklı programlarda da artan bir şekilde çeşitlenme olmaktadır. Ancak eğlenceye yönelik etkileyici artış hâlâ büyük öneme sahiptir. Sonuç olarak hem pazar analistleri hem de medya araştırmacıları çağımızı “Eğlence Çağı” olarak adlandırmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 100

İnsanın çevresiyle kurduğu ilişkiler ve bu ilişkilerin içindeki ............ ile toplumda yer bulur. Başka bir deyişle toplumsal bir varlık olan insan, toplum içindeki ilişkilerini ............ yoluyla gerçekleştirir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İletişim

Konuşma

Tartışma

Alışveriş

Jest/mimikler

Açıklama:

İnsan, yaşayan bir varlık olarak birlikte yaşadığı toplumdan, toplum içindeki diğer grup ve kurumlardan ayrı tutularak var olamaz. İnsanın çevresiyle kurduğu ilişkiler ve bu ilişkilerin içindeki iletişim ile toplumda yer bulur. Başka bir deyişle toplumsal bir varlık olan insan, toplum içindeki ilişkilerini iletişim yoluyla gerçekleştirir. Bütün bu ilişkiler sistemi, insanın hem yaşamını kolaylaştırır hem de insanı sosyal yapının bir parçası haline getirir. Düşüncelerimizi ve duygularımızı iletişim yoluyla aktarırız.
İletişim

Doğru Cevap: A

Soru 101

Sanayi devrimi ile gelişen, ilk kitlesel yayın yapan, bilgi verme ve geniş kitlelere yayma bakımından kitle iletişimin öncüsü olmuş olan kitle iletişim aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Gazete

Televizyon

Radyo

İnternet

Bilgisayar

Açıklama:

Sanayi devrimi ile gelişen gazete, ilk kitlesel yayın yapan araçtır. Bilgi verme ve geniş kitlelere yayma bakımından kitle iletişimin öncüsü olmuş olan gazete, yapısı bakımından yazılı basın olarak kabul edilmektedir. Gazete ve dergiler yalnız göze hitap eden kitle iletişim araçlarıdır. Okuma yazma bilmeyenler, yazılı basının yazdıklarını okuyamazlar
ve elbette etkisi sınırlı kitlelere ulaşabilmektedir. Gazetenin ortaya çıktığı yıllar göz önüne alındığında belirli bir gruba ve onların çevresinde gelişen olaylara yer vermesi bakımından gazete başlangıçta belirli konulara odaklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Enformasyon toplumu

Tüketim toplumu

Sanayi toplumu

Dijital toplum

Ticaret toplumu

Açıklama:

Değişim sonucu ortaya çıkan topluma bilgi toplumu ya da enformasyon toplumu adı verilmektedir. Elbette bu dönüşüm ve değişimde medyanın yeri tartışılamaz. Ünlü ABD’li düşünür ve fütürist (Gelecekçi) Alvin Toffler’in Üçüncü Dalga adını verdiği sanayi sonrası toplumun dönüşümü ardından ortaya çıkan toplum, günümüzde bilgi toplumu olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Toffler’in bilgi çağı olarak tanımladığı İkinci Dünya Savaşı sonrası 1950’li yıllardan itibaren başlayan uzaya yolculuk, bilgisayar teknolojisi ve daha sonra internet gibi gelişmeler bu dönemi uzay çağı, teknolojik çağı, bilgi çağı olarak da tanımlanmasına neden olmuştur. Elektronik iletişimin yaygınlaşması ile medyanın bu süreçte aldığı rol gereği Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüşerek iletişim olanaklarının kolaylaşmasından dolayı dünyanın küresel anlamda küçüldüğünü ekonomik, toplumsal, siyasal, kültürel değerlerin değişerek medya vasıtasıyla tüm dünyaya yayıldığını işaret etmiştir.
Bu çerçevede bilgi çağı, aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?

Teknolojinin üretim için temel kaynak olduğu

Bilgi üretimi ve iletiminin yaygınlaştığı

Bilgi üretimi ve dağıtımında çalışanların çoğunlukta olduğu

Sürekli öğrenme ve bilgilenme yoluyla değişme ve gelişmenin kaçınılmaz hale geldiği

Yeni toplumsal ve ekonomik örgütlenme dönemini işaret ettiği.

Açıklama:

Toffler’in bilgi çağı olarak tanımladığı ve özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası 1950’li yıllardan itibaren başlayan uzaya yolculuk, bilgisayar teknolojisi ve daha sonra internet gibi gelişmeler bu dönemi uzay çağı, teknolojik çağı, bilgi çağı gibi ifadeyle tanımlamalara neden olmuştur. Elektronik iletişimin yaygınlaşması ile medyanın bu süreçte aldığı rol gereği Marshall McLuhan dünyanın küresel bir köy haline dönüştüğünü ifade etmiştir. McLuhan, teknolojik gelişmenin sonucu iletişim olanaklarının kolaylaşmasından dolayı dünyanın küresel anlamda küçüldüğünü başta ekonomik olmak üzere, toplumsal, siyasal, kültürel değerlerin değişerek medya vasıtasıyla tüm dünyaya yayıldığını işaret etmektedir. Enformasyon ya da bilgi çağı, bilginin üretim için temel kaynak olduğu, bilgi üretimi ve iletiminin yaygınlaştığı,
bilgi üretimi ve dağıtımında çalışanların çoğunlukta olduğu, sürekli öğrenme ve bilgilenme yoluyla değişme ve gelişmenin kaçınılmaz hale geldiği yeni toplumsal ve ekonomik örgütlenme dönemini işar
Teknolojinin üretim için temel kaynak olduğu

Doğru Cevap: A

Soru 104

15. Yüzyıla kadar farklı ulusların baskı yoluyla eser çoğaltmaya ilişkin çeşitli icadları ve alet kullanımları olmakla beraber Gutenberg’in icad edip kullanmaya başladığı, başlarda Almanlar tarafından yoğun olarak kullanılan sonradan Avrupa’nın diğer kentlerine yayılan, Avrupa’da aydınlanma çağının başlamasında önemli katkı sağlayan buluş aşağıdakilerden hangisidir?

Mekanik matbaa teknolojisi

İnternet teknolojisi

Karasal yayıncılık teknolojisi

Elektrik enerjisi teknolojisi

Radro frekansları teknolojisi

Açıklama:

15. Yüzyıla kadar farklı ulusların baskı yoluyla eser çoğaltmaya ilişkin çeşitli icadları ve alet kullanımları olmakla beraber Gutenberg’in icad edip kullanmaya başladığı mekanik matbaa yazılı eser çoğaltmada bir devrim yaratmıştır. Başlarda Almanlar tarafından yoğun olarak kullanılan sonradan Avrupa’nın diğer kentlerine yayılan matbaacılık, kitapları ve diğer basılı ürünleri geniş kitlelere ulaştırarak Avrupa’da aydınlanma çağının başlamasında önemli katkı
sağlamıştır.
Mekanik matbaa teknolojisi

Doğru Cevap: A

Soru 105

Osmanlı’da 1493-1495 yılında matbaa ilk kimler tarafından getirilmiştir?

İspanya’dan göç eden Yahudiler tarafından

İtalya'dan gelen göçmenler tarafından

Yunanistan'dan göç eden ermeniler tarafından

İtalyadan göç eden katolikler tarafından

Fransa'dan göç eden din adamları tarafından

Açıklama:

İstanbul’da kullanılan ilk matbaada Yahudilere Tevrat’ı ve dini kitapları basma izni verilmiştir. İbrahim Müteferrika, 16 Aralık 1727 tarihinde Türkçe olarak ilk kitap dizgisine başlamış ve iki yıllık bir çalışmadan sonra 31 Ocak 1729’da ilk kitaplarını basıp yayınlamayı başarmıştır. Başlarda Almanlar tarafından yoğun olarak kullanılan sonradan Avrupa’nın diğer kentlerine yayılan matbaacılık, kitapları ve diğer basılı ürünleri geniş kitlelere ulaştırarak Avrupa’da aydınlanma çağının başlamasında önemli katkı sağlamıştır. Matbaanın kurulduğu başlıca kentlerden olan Stockholm (1483) den sonra Osmanlıda Yahudiler tarafından kurulmuştur.
İspanya’dan göç eden Yahudiler tarafından

Doğru Cevap: A

Soru 106

Basının özgür olmasının gereği

Basının kar amacı gütme talebi

Basında çok sesliğin gereği

Basında teknoloji kullanımı ihtiyacı

Gazetelerin sınırlı seçkinlere ulaşması gereği

Açıklama:

Avrupa’da ve dünyada gazetelerin sayısı giderek artmış ve önemli bir kitle iletişim aracı haline gelmiştir. 18. Yüzyılda gazetenin ve gazeteciliğin gelişimini değiştiren, gazetecilik mesleğini günümüz gazeteciliğine yaklaştıran iki önemli olay olmuştur. Bunlar Amerikan Bağımsızlık Savaşı ve Fransız İhtilalidir. Bu olaylarla birlikte basının özgür olmasının gereği ilk kez kabul görmüş ve ABD anayasasına basın özgürlüğünün bir hak ve engellenemez olduğu yazılmıştır (Tokgöz, 1995). Sanayi devrimi ile birlikte 19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren kentleşme giderek yaygınlaşmış ve burjuva sınıfı Avrupa toplumlarına hakim olmaya başlamıştır. İletişimin giderek hızlandığı bu dönemde gazete ancak sınırlı bir seçkinler topluluğuna ulaşmakta, vergi vererek oy hakkına sahip olanlar gazete okuyabilmekteydiler.

Doğru Cevap: A

Soru 107

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren kentleşme giderek yaygınlaşmış ve burjuva sınıfı Avrupa toplumlarına hakim olmaya başlamıştır. İletişimin giderek hızlandığı bu dönemde gazete ancak sınırlı bir seçkinler topluluğuna ulaşmakta, vergi vererek oy hakkına sahip olanlar gazete okuyabilmekteydiler. En bilindik gazeteler bile en fazla 1000 adet baskı yapmaktadır çünkü bu yıllarda gazete pahalı bir üründür. Bu dönemde icat edilen ........, haber niteliğinde bilgilerin bir yerden bir yere iletilmesini hızlandırmış, Amerikan gazetelerinde ...........editörü (wire editor), muhabir kavramından sonra mesleki bir unvan olarak yer almıştır.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Telgraf

Telsiz

Telefon

Elektrik

Teleks

Açıklama:

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren kentleşme giderek yaygınlaşmış ve burjuva sınıfı Avrupa toplumlarına hakim olmaya başlamıştır. İletişimin giderek hızlandığı bu dönemde gazete ancak sınırlı bir seçkinler topluluğuna ulaşmakta, vergi vererek oy hakkına sahip olanlar gazete okuyabilmekteydiler. En bilindik gazeteler bile en fazla 1000 adet baskı yapmaktadır çünkü bu yıllarda gazete pahalı bir üründür. Bu dönemde icat edilen telgraf, haber niteliğinde bilgilerin bir yerden bir yere iletilmesini hızlandırmış, Amerikan gazetelerinde telgraf editörü (wire editor), muhabir kavramından sonra mesleki bir unvan olarak yer almıştır

Doğru Cevap: A

Soru 108

Gündelik bir bilgi, katma bir değerle yeni bir ürün haline getirilerek alınıp satılabilir olmaktadır. İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle geleneksel habercilikten endüstriyel basına bir geçiş olmuştur. Gazete ilk kitle iletişim aracı olmakla birlikte aynı zamanda endüstriyel bir üründür. Endüstriyel ortamda bilgi, habere dönüşerek bir meta haline gelmektedir.
Aşağıdakilerden hangi özellik gazeteyi endüstriyel bir ürün yapmaz?

Basın sektöründe, sadece teknolojinin sunduğu olanaklarla üretim yapılması gereği

Toplanan bilginin bireyler tarafından kullanılacağının kabul edilmesi gerekir

Toplanan bilginin haber haline dönüşmesi düşünsel bir katkıyı gerektirir.

Toplumda gerçekleşen olaylar, fikirler habere dönüştürülürken görsel unsurlarla desteklemek düşünsel anlamda bir üretim süreci gerektirir.

Düşünsel dönüşümün yazıya aktarılarak kağıtlara basılması ve bir çıktı olarak dağıtılması gereği

Açıklama:

İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle geleneksel habercilikten endüstriyel basına bir geçiş olmuştur. Gazete ilk kitle iletişim aracı olmakla birlikte aynı zamanda endüstriyel bir üründür. Bireyler tarafından kullanılacağı kabul edilerek toplanan bilginin haber haline dönüşmesi düşünsel bir katkıyı gerektirmektedir. Toplumda gerçekleşen olayların, durumların, fikirlerin habere dönüştürülmesi görsel unsurlarla (fotoğraflar, resimler, grafikler, tablolar vb. gibi) desteklenmesi, düşünsel anlamda bir üretim sürecinin parçasıdır. Bununla birlikte bu düşünsel dönüşümün yazıya aktarılarak kağıtlara basılması ve bir çıktı olarak dağıtılması gazeteyi endüstriyel bir ürün yapar.
Basın sektöründe, sadece teknolojinin sunduğu olanaklarla üretim yapılması gereği

Doğru Cevap: A

Soru 109

Kitle iletişim araçları, toplumsal statüsüne göre farklı bir yaklaşım oluşturmaksızın aynı iletiyi aynı anda çok sayıda insana iletebilir. Uzağı yakın ederek farklı kesimlere ulaşılmasını sağlar. İzleyici kitle homojendir, bünyesinde farklı düşüncedeki, farklı özelliklerde insanları, grupları barındırır. Kendi içinde organize karmaşık kurumları ve kuruluşlar içerir.Tek yönlü iletişim şekliyle okuyucu, dinleyici ve izleyici konumundaki kitlelere anında ulaşır. Geleneksel iletişim ile kitle iletişimini birbirinden ayıran temel özellikler bulunmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden birisi değildir?

Kitle iletişim araçları bireysel çalışma ortamları prensiplerinden dolayı eğlendirme yükümlülüğünü de üstlenir.

Kitle iletişim araçları zamandan kazandırır

Kitle iletişim araçlarının kapsama alanını geniştir

Kitle iletişim araçları enformasyonu taşınabilir ve saklanabilir hale getirir

Kitle iletişim araçları işleyişi bakımından bir örgütlenme gereksinimi taşır

Açıklama:

Kitle iletişimi kamusaldır, herkese açıktır, belirli bir süreklilik ve düzenlilik vardır. Kitle iletişim araçları izler kitlenin doğrudan geri bildirim vermesine izin vermez. Bu tek yönlü iletişimde ancak internet teknolojisi ile izinli/koşullu bir geri bildirim vermek mümkün olabilmektedir. Kitle iletişimi kaynak konumundaki profesyonel bir iletişim kuruluşu tarafından gazete, televizyon, radyo, internet gibi bir kanal aracılığıyla, gönderilen iletilerin (bilginin, haberin, filmin, reklamın) alıcının (izleyici/ dinleyici/okuyucu) isteğine ve seçimine bağlı olarak alınıp, yorumlanmasıyla gerçekleşir. Kitle iletişim araçlarının ürünleri hem fiziksel anlamda hem de bireye maliyetinin oldukça az olması nedeniyle maddi anlamda halkın çoğunluğu için kolayca elde edilebilirdir. Geleneksel iletişim ile kitle iletişimini birbirinden ayıran iki temel özellik bulunmaktadır. İlki kitle iletişim araçları, zamandan kazanarak kapsama alanını genişleterek, enformasyonu taşınabilir ve saklanabilir hale getirmişlerdir. Gü
Kitle iletişim araçları bireysel çalışma ortamları prensiplerinden dolayı eğlendirme yükümlülüğünü de üstlenir.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Kamuoyu görüşlerinin anket çalışmalarıyla anlaşılabileceğini ileri süren model aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik Model

Yığın Modeli

Bilimsel Model

Araştırma Modeli

İletişim Modeli

Açıklama:

Kamuoyu olgusunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Kamuoyu görüşlerinin anket çalışmalarıyla anlaşılabileceğini ileri süren model aşağıdakilerden hangisidir?

Yığın Modeli

Sosyolojik Model

Bilimsel Model

Araştırma Modeli

İletişim Modeli

Açıklama:

Kamuoyu olgusunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Ortak çıkarlar etrafında birleşen ve bunları gerçekleştirmek için siyasal otoriteler üzerinde etki yapmaya çalışan örgütlenmiş gruplara ne ad verilir?

Çıkar grubu

Baskı grubu

Yığın grup

Açık grup

Sınırlı grup

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Kamuoyunu daha çok “bireysel düşüncelerin bir yığını” veya “kamuoyu araştırmacılarının ölçmeye çalıştığı şey” olarak algılayan modelin adı nedir?

Sosyolojik model

Baskın model

Yetiştirme modeli

Yığın model

Haber modeli

Açıklama:

Kamuoyu olgusunu açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bir kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için gerekli koşullardan biri değildir?

Grubu ilgilendiren bir sorunun var olması

Gruptaki kişilerin iletişim içinde olması, sorun hakkında düşünüp tartışmaları

Tek tek kişilerin değil grubun ortaklaşa sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi

Düşüncenin bir karar mekanizmasını veya değişik toplumsal kesimleri harekete geçirme arzusu olması

Bireysel çıkarlarını gözetecek insanların birbirleriyle en az bir kere iletişim kurması

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal iletişim süreçlerinde kitle iletişim araçlarıyla yenilenip yaygınlaşan üçüncü aşamaya örnek olarak gösterilemez?

Eğitim televizyonu

Mitingler

Aile içi ilişkiler

Protesto yürüyüşü

Grevler

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi kamu kavramını grup olgusundan ayıran özelliktir?

Kamuyu oluşturan bireylerin birbirlerini tanımaları gerekmez

Kamuyu oluşturan bireyler birbirleriyle ilişki içerisindedir bulunmalıdır

Kamuyu oluşturan bireyler tesadüfen bir araya gelmişlerdir

Kamuyu oluşturan bireyler gelişigüzel toplamışlardır

Kamuyu oluşturan bireyler bir sorun etrafında birleşmezler

Açıklama:

Kamuoyu olgusunu açıklayabileceksiniz.
Kamuyu oluşturacak grup üyelerinin birbirlerini tanımaları ve ilişkide bulunmaları da gerekmemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi "kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için gerekli olan koşullar arasında yer alır?

Grubu ilgilendiren bir sorunun olmaması

Bu gruptaki kişilerin iletişim içinde olmaması

Tek tek kişilerin sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi.

Dile getirilen düşüncenin bir karar mekanizmasını, harekete geçirme arzusu olması

ortak düşünce etrafında tartışılmaması

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.
Bir kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için şu koşulların bulunması gerekir: 1. Grubu ilgilendiren bir sorunun var olması. 2. Bu gruptaki kişilerin iletişim içinde olması, sorun hakkında düşünüp tartışmaları. 3. Tek tek kişilerin değil grubun ortaklaşa sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi. 4. Dile getirilen düşüncenin bir karar mekanizmasını, bir kuruluşu veya değişik toplumsal kesimleri harekete geçirme arzusu olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Belirli bir zamanda, belirli bir tartışmalı sorun karşısında, bu sorunla ilgilenen kişiler grubuna veya gruplarına hakim olan kanaat aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Sivil toplum örgütleri

Grup

Örgüt

Propaganda

Kamuoyu

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.
Kamuoyu, belirli bir zamanda, belirli bir tartışmalı sorun karşısında, bu sorunla ilgilenen kişiler grubuna veya gruplarına hakim olan kanaattir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun sağlıklı bir şekilde oluşabilmesi için gerekli olan toplumsal unsurlar arasında yer almaz?

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır.

İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır.

insanların sosyal, kültürel ve ekonomik seviyelerinin herhangi bir önemi yoktur

İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır.

Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.

Açıklama:

Kamuoyu kavramını tanımlayabileceksiniz.
kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın şu unsurları içermesi gerektiğini belirtmiştir: 1. Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür. 2. İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun oluşmasını beklemek imkansızdır. 3. İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar. 4. İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır. 5. Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır. 6. İnsanların yaşayış biçimleri ve örgütlenme yapıları serbest etkileşime müsait olmalıdır. Aşiret, dini cemaatler gibi kapalı grupların güçlü olması, buna karşılık sosyal gruplaşmaların ve sivil örgütlenmelerin zayıf olması, kamuoyunun serbestçe oluşmasını engeller.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Güçlü olmayan bir kamuoyunun nedeni aşağıdakilerden hangisi değildir?

Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi
noksanlığı

Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması ya da kolayca elde edilememesi

Medya kuruluşlarının çalışabilecekleri devlet destekli ekonomi-politik bir ortamın varlığı önemlidir

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması

Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması

Açıklama:

Kamuoyu ve siyasal sistemler arasındaki ili!kiyi tanımlayabileceksiniz.
Kamuoyunun yeterince güçlü olamamasının nedenleri şöyle sıralanabilir:
1. Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi noksanlığı.
2. Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması ya da kolayca elde edilememesi.
3. İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması.
4. Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması
C şıkkındaki : Medya kuruluşlarının çalışabilecekleri devlet destekli ekonomi-politik bir ortamın varlığı önemlidir, yanıtı yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi, kamuoyunun görüşlerinin özgürce oluşabilmesi ve ifade edilebilmesi bakımından en uygun rejimdir?

Oligarşik

Yarı-Başkanlık

Başkanlık

Demokratik

Monarşik

Açıklama:

Kamuoyu ve siyasal sistemler arasındaki ili!kiyi tanımlayabileceksiniz.
Kamuoyunun görüşlerinin özgürce oluşabilmesi ve ifade edilebilmesi bakımından en uygun rejimler demokratik rejimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Kamuoyu etkinliğinde aşağıdakilerden hangi özgürlük önemlidir?

Düşünce ve ifade özgürlüğü

Kültürel özgürlük

Bilgi erişim özgürlüğü

Ekonomik özgürlük

Siyasal özgürlük

Açıklama:

Kamuoyu ve siyasal sistemler arasındaki ili!kiyi tanımlayabileceksiniz.
Kamuoyu, iletişim ve ifade özgürlüğüne bağlı olduğundan, bu özgürlük en fazla nerede ise kamuoyunun etkinliği de orada daha büyüktür.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kamuoyunu oluşturan bireyler toplumsal ve siyasal konularda fikir yürütürken ve tercihlerde bulunurken büyük ölçüde aşağıdakilerden hangisinin etkisi altındadır?

Toplum

Eğitim

Medya

Kültür

sosyal çevre

Açıklama:

Kamuoyu ve medya ili!kisini açıklayabileceksiniz.
Kamuoyunu oluşturan bireyler toplumsal ve siyasal konularda fikir yürütürken ve tercihlerde bulunurken büyük ölçüde medyanın etkisi altındadırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 15

"Tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur" ifadesi hangi modeli tanımlamaktadır ?

Çevresel model

Yığın modeli

Kitle modeli

Psikolojik model

Sosyolojik model

Açıklama:

Kamuoyu olgusunu açıklayabileceksiniz.
Sosyolojik model: Kamuoyu akışkan ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kamuoyu bir sorun etrafında ve zaman içinde oluşur. Bu görüşe göre, tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu araştırma sonuçlarının okuyucu üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Gözde taraf etkisi

Yenilmişlik etkisi

Bumerang etkisi

Toparlanma etkisi

Güdüleme etkisi

Açıklama:

Kamuoyu ara!tırmalarının etkilerini açıklayabileceksiniz.
Seçim öncesi yayınlanan kamuoyu araştırması sonuçlarının okuyucu üzerine beş tür etkiye sahip olduğu ileri sürülmektedir: Gözde Taraf Etkisi (Bandwagon Etkisi) Yenilmişlik (Kamçılanma) Etkisi Bumerang Etkisi Toparlanma Etkisi Tedbirli Oy Kullanma Etkisi

Doğru Cevap: E

Soru 17

Kamu kavramı ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sosyal bilimciler tarafından grup ile eşanlamlı olarak kullanılması

Grup içindeki bireylerin karşılıklı iletişimi ve sürekliliğinin olması

Az sayıda katılımla da oluşabilmesi

Her sorunun kendi kamusunu yaratması

Grup üyelerinin birbirlerini tanımalarının gerekmesi

Açıklama:

Kamuyu oluşturacak grup üyelerinin birbirlerini tanımaları ve ilişkide bulunmaları da gerekmemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bir kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için gerekli olan koşullardan biri değildir?

Grubu ilgilendiren bir sorunun olması

Gruptaki kişilerin iletişim içinde olması

Bireysel amaç ve faydalara yönelik olması

Grubun ortaklaşa sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi

Dile getirilen düşüncenin bir karar mekanizmasını harekete geçirme arzusunun olması

Açıklama:

Kamuoyunda; bireysel amaç ve faydadan toplumsal amaç ve faydaya geçiş vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

I. Kamuoyunun akışkan ve karmaşık bir yapıya sahip olması
II. Kamuoyu kavramının geçirdiği değişikliklerin incelenmesi
III. Kamuoyunun bireysel düşüncelerin bir yığını olarak tanımlanması
IV. Kamuoyu araştırmalarının ölçüm teknikleri üzerinde yoğunlaşması
Sosyolojik model yaklaşımına göre kamuoyu ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız III

Yalnız IV

I ve II

III ve IV

I, II, IV

Açıklama:

Kamuoyunun bireysel düşüncelerin bir yığını olarak tanımlanması ve kamuoyu araştırmalarının ölçüm teknikleri üzerinde yoğunlaşması ifadeleri sosyolojik model değil yığın modeli ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I. Farkına varma
II. Tutum belirleme
III. Davranış değiştirme
IV. Bilgi edinme
Kitle iletişim araçlarının izleyiciler ya da medyayı izleyen kamuoyu üzerinde yol açtığı etkiler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

I-II-III-IV

I-II-IV-III

II-IV-I-III

II-I-III-IV

I-IV-II-III

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının izleyiciler ya da medyayı izleyen kamuoyu üzerinde sırasıyla şu etkilere yol açtığı bilinmektedir: 1. Farkına varma 2. Bilgi edinme 3. Tutum belirleme 4. Davranış değiştirme

Doğru Cevap: E

Soru 21

İzleyicilerin içinde bulundukları resmi olmayan ilişkilerin, kitle iletişim araçlarından gelen iletilerin etkisini (özellikle iki aşamalı akış kuramında sözü edilen kanaat önderlerinin de etkisiyle) farklılaştırabileceğini vurgulayan kitle iletişim kuramına ne ad verilir?

Bireysel farklılıklar kuramı

Kültürel normlar kuramı

Sosyal kategoriler kuramı

Sosyal ilişkiler kuramı

Sessizlik sarmalı kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 22

“Kamuoyu araştırmalarından kendi desteklediği partinin veya adayın büyük bir üstünlükle kazanacağını gören seçmen, seçimi kaybetmekte olan tarafın durumuna üzülüp onu destekleyebilir, mücadeleyi bırakabilir veya seçimde oy kullanma zahmetine girmek istemeyebilir”
Yukarıda verilen açıklama seçim öncesi yayınlanan kamuoyu araştırması sonuçlarının okuyucu üzerindeki hangi etkisi ile ilgilidir?

Gözde taraf etkisi

Bumerang etkisi

Toparlanma etkisi

Yenilmişlik etkisi

Tedbirli oy kullanma etkisi

Açıklama:

Bumerang etkisi: Kamuoyu araştırmalarından kendi desteklediği partinin veya adayın büyük bir üstünlükle kazanacağını gören seçmen, seçimi kaybetmekte olan tarafın durumuna üzülüp onu destekleyebilir, mücadeleyi bırakabilir veya seçimde oy kullanma zahmetine girmek istemeyebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu araştırmalarında yer verilmesi gereken bilgilerden biri değildir?

Anketi cevaplayanların isimleri

Anketi finansal olarak üstlenen kuruluşun ismi

Örneklem büyüklüğü

Soruların tam listesi

Araştırma yöntemi

Açıklama:

Araştırma dernekleri medyanın yaptırdığı veya sonuçlarını yayımladığı kamuoyu araştırmalarıyla ilgili olarak sorumluluğun bir gereği olarak en azından şu bilgilere yer vermesini önermektedirler:Araştırma dernekleri medyanın yaptırdığı veya sonuçlarını yayımladığı kamuoyu araştırmalarıyla ilgili olarak sorumluluğun bir gereği olarak en azından şu bilgilere yer vermesini önermektedirler:• Anketi finansal olarak üstlenen kuruluşun ismi• Soruların tam listesi• Örneklem alınan kitlenin tanımı• Örneklem büyüklüğü• Örneklem hatasının belirtilmesi• Hangi sonuçların tüm örneklemden daha çok örneklemin bazı kesimlerine dayandığı• Araştırma yöntemi• İlgili olaylara ilişkin araştırmanın zamanlaması

Doğru Cevap: A

Soru 24

“Teknolojik ve toplumsal gelişmelere bağlı olarak gelişmiş batılı ülkelerde ……. yayıncılığı 1920’li yıllarla birlikte, …….. yayıncılığı ise ancak İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaygınlık kazanmıştır.” ifadesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi kitle iletişim araçları getirilmelidir?

Radyo/televizyon

Gazete/televizyon

Televizyon/radyo

Gazete/dergi

Dergi/radyo

Açıklama:

Teknolojik ve toplumsal gelişmelere bağlı olarak bu ülkelerde radyo yayıncılığı 1920’li yıllarla birlikte, televizyon yayıncılığı ise ancak İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Otoriter rejimlerde açıktan açığa ifade edilen, iktidarı elinde bulunduranların görüşleri doğrultusunda oluşturulan kamuoyuna ne ad verilmektedir?

Liberal kamuoyu

Siyasal kamuoyu

Resmi kamuoyu

Örtük kamuoyu

Özel kamuoyu

Açıklama:

Otoriter rejimlerde gerçekte resmi ve örtülü olmak üzere iki tür kamuoyunun varlığından söz edilir. Resmi kamuoyu, açıktan açığa ifade edilen, iktidarı elinde bulunduranların görüşleri doğrultusunda oluşturulan kamuoyudur.

Doğru Cevap: C

Soru 26

I. Eleman tasarrufu
II. Mekan tasarrufu
III. Araç tasarrufu
IV. Zaman tasarrufu
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamuoyu araştırmalarında örneklem üzerinde çalışmanın yararlarından biridir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlar şöyle sıralanabilir: 1. Zamandan tasarruf, 2. Maliyet azalması, 3. Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin elde edilmesi, 4. Eleman ve araç tasarrufu.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Kamuoyu, Avrupa'da bugünkü anlamıyla kaçıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır?

17. yy

18. yy

19. yy

20. yy

21. yy

Açıklama:

Bugünkü anlamda kamuoyu Avrupa’da ilk kez 18. yüzyılda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması aşağıdakilerden hangisine neden olmaktadır?

Kamuoyunun güçlenmesine

Kamuoyunun ortadan kalkmasına

Kamuoyunun yeterince güçlü olamamasına

Kamusal alanın oluşumuna

Kamusal alanın her yerde aynı şekilde oluşmasına

Açıklama:

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması kamuoyunun yeterince güçlü olamamasına neden olmaktadır. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Demokrasinin olmazsa olmaz koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Kamuoyunu kendi oluşturan iktidar

Mutlak gücü tek elde toplayan yönetici

Otoriteye daima boyun eğen halk

Kamuoyu tarafından sisteme gösterilen rıza

Eşitliğin yer yer bozulduğu sistem

Açıklama:

Demokrasinin olmazsa olmaz koşulu, kamuoyu tarafından sisteme gösterilen rızadır. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlerin bir özelliğidir?

Rızanın baskıya başvurulmadan kazanılması

Sivil toplum örgütleri ve kamuoyu aracılığıyla da siyasal iktidarlar üzerinde sürekli bir denetim söz konusudur

Toplumsal rızanın dile getirilmesini sağlayan serbest seçimleri kendisine temel alır

Yönetenler ve yönetilenler arasındaki iletişim kanalları açıktır

Medya, tamamen siyasal iktidarın tekeli veya kontrolü altındadır

Açıklama:

Totaliter rejimlerde medya, tamamen siyasal iktidarın tekeli veya kontrolü altında bulunur. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi demokratik rejimlerde medyanın temel işlevlerinden biridir?

Kamu adına gözetim

Siyasi gücü sağlama

Yönetenlerin korunması

İktidarın sarsılmaz gücü olmak

Tek yönlü haberler sunma

Açıklama:

Demokratik rejimlerde medyanın temel işlevlerinden biri kamu adına gözetim yapmaktır. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

ABD’de ilk kamuoyu araştırmaları hangi amaçla yapılmıştır?

Okulların eğitim kalitesini belirlemek adına

Hastaların doktorlar hakkındaki düşüncelerini öğrenmek adına

Trafik kazalarının sebeplerini öğrenmeye yönelik olarak

Seçim sonuçlarını tahmin etmeye yönelik olarak

Hazır gıdalara olan güveni öğrenmeye yönelik olarak

Açıklama:

ABD’de ilk kamuoyu araştırmaları yerel gazeteler tarafından seçim sonuçlarını tahmin etmeye yönelik olarak yapılmıştır. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

"Kamuoyu araştırmalarından kendi desteklediği partinin veya adayın büyük bir üstünlükle kazanacağını gören seçmen, seçimi kaybetmekte olan tarafın durumuna üzülüp onu destekleyebilir, mücadeleyi bırakabilir veya seçimde oy kullanma zahmetine girmek istemeyebilir"
Yukarıda tanımı verilen duruma ne ad verilmektedir?

Gözde Taraf Etkisi

Yenilmişlik (Kamçılanma) Etkisi

Bumerang Etkisi

Toparlanma Etkisi

Tedbirli Oy Kullanma Etkisi

Açıklama:

Kamuoyu araştırmalarından kendi desteklediği partinin veya adayın büyük bir üstünlükle kazanacağını gören seçmen, seçimi kaybetmekte olan tarafın durumuna üzülüp onu destekleyebilir, mücadeleyi bırakabilir veya seçimde oy kullanma zahmetine girmek istemeyebilir, buna "Bumerang Etkisi" adı verilmektedir. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Erie araştırması sonucunda aşağıdaki kuramlardan hangisi geliştirilmiştir?

Gündem belirleme kuramı

İki aşamalı akış kuramı

Matematiksel iletişim kuramı

Yetiştirme kuramı

Çerçeveleme kuramı

Açıklama:

Erie araştırması sonucunda "iki aşamalı akış" kuramı geliştirilmiştir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

İzleyicilerin içinde bulundukları resmi olmayan ilişkilerin, kitle iletişim araçlarından gelen iletilerin etkisini farklılaştırabileceğini vurgulayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel Farklılıklar Kuramı

Sosyal İlişkiler Kuramı

Kültürel Normlar Kuramı

Sosyal Kategoriler Kuramı

Bağımlılık Kuramı

Açıklama:

"Sosyal İlişkiler Kuramı", izleyicilerin içinde bulundukları resmi olmayan ilişkilerin, kitle iletişim araçlarından gelen iletilerin etkisini farklılaştırabileceğini vurgulamaktadır. Doğru cevap,

Doğru Cevap: B

Soru 36

Sessizlik sarmalı kuramını hangi araştırmacı ortaya koymuştur?

Maxwel E. McCombs

Donald L. Shaw

Paul Lazarsfeld

Bernard R. Berelson

Elizabeth Noelle-Neuman

Açıklama:

Sessizlik sarmalı, Elizabeth Noelle-Neuman tarafından ortaya koyulmuştur. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Latince’deki publicus ve opinion sözcüklerinden türetilerek batı dillerine girmiş olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Toplum yaşamı

Medya

Kamu

Demokrasi

Kamuoyu

Açıklama:

Kamuoyu kavramı Latince’deki publicus ve opinion sözcüklerinden türetilerek batı dillerine girmiş bir kavramdır ve İngilizcede public opinion sözcükleri ile ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun özelliklerinden biri değildir?

Doğal olarak değil toplumsal ve
kültürel yapılara kök salmış olarak varolabilir.

'halkın isteği’ olarak kısaltılabilir

Kamu kavramına bağlı olmasına
rağmen onunla aynı anlama gelmez

Kamuoyu, karar merkezlerinde özel yetenek ve
bilgilerinden ötrü kararlar üretmek üzere
bulundurulan kişilerin dışında kalanlar
tarafından belirlenen bir olgudur.

Öğrenilmemesi veya bir bütün olarak saygın
bir otorite tarafından empoze edilmemesi
bakımındkan ideolojiden ayrılır

Açıklama:

Kamuoyu doğal olarak değil, toplumsal ve
kültürel yapılara kök salmış olarak varolabilir. Kamuoyu ‘halkın isteği’ olarak kısaltılamaz ve kamu kavramına bağlı olmasına
rağmen onunla aynı anlama gelmez. Öğrenilmemesi veya bir bütün olarak saygın
bir otorite tarafından empoze edilmemesi
bakımınan ideolojiden ayrılır… Kamuoyu, karar merkezlerinde özel yetenek ve
bilgilerinden ötrü kararlar üretmek üzere
bulundurulan kişilerin dışında kalanlar
tarafından belirlenen bir olgudur.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Küçük gruplar içindeki bireyler arasındaki
iletişim aşamasıdır

Bireysel iletişimlerin zamanda ve mekanda birbirine eklendiği, gruplar ve örgütler
arası iletişimin belirlendiği aşamadır

İkinci aşamadaki iletişimin toplumsal iletişim aracılığıyla, özellikle de kitle iletişim
araçlarıyla, yenilenip yaygınlaştığı aşamadır.

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği aşamadır

İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış oldukları aşamadır

Açıklama:

Kamuoyu olgusu, toplumsal yaşam ve toplum
içinde gerçekleşen iletişim süreçlerinden ayrı düşünülemez. Söz konusu iletişim süreçlerini izlediğimizde üç aşamadan söz etmek mümkündür (Zıllıoğlu, 1996:88):
1. Küçük gruplar içindeki bireyler arasındaki
iletişim aşamasıdır. Bu iletişimin toplumsal boyutu, toplumda geçerli kurallara göre
gerçekleştirilmesinden ve toplum yaşamının temel etkinlikleriyle ilgili olmasından
kaynaklanır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın içermesi gereken unsurlardan biri değildir?

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.

İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana
zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun
oluşmasını beklemek imkansızdır.

İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta
zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.

Dışarıdan gelen etkilere kapalı olmakla beraber, rasyonel olmayan fikirler etrafında da toplanacak
bir insan topluluğu olmalıdır.

İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım
yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır.

Açıklama:

Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak
bir insan topluluğu olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun yeterince güçlü olamamasının nedenlerinden biri olamaz?

Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak
bir insan topluluğu olmalıdır

Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal
olayları ve sorunları genellikle birinci elden
değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması.

Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer
alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi
noksanlığı.

Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin
doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması
ya da kolayca elde edilememesi.

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde
ulaşamaması.

Açıklama:

Bazı düşünürler demokratik rejimlerde kamuoyunun sanıldığı gibi güçlü olmadığını ileri sürerken bazı bilim adamları da kamuoyunun önemli
bir güce sahip olduğunun altını çizmektedirler.
Kamuoyunun en etkin olduğu demokratik rejimlerde dahi kamuoyunun herhangi bir etkileme gücünün olup olmadığı tartışma konusudur.
1. Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.
2. İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana
zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun
oluşmasını beklemek imkansızdır.
3. İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta
zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.
4. İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım
yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır.
5. Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak
bir insan topluluğu olmalıdır.
6. İnsanların yaşayış biçimleri ve örgütlenme
yapıları serbest etkileşime müsait olmalıdır.
Aşiret, dini cemaatler gibi kapalı grupların
güçlü olması, buna karşılık sosyal gruplaşmaların ve sivil örgütlenmelerin zayıf
olması, kamuoyunun serbestçe oluşmasını
engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 42

''Kamuoyu akışkan ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kamuoyu bir sorun etrafında
ve zaman içinde oluşur. Bu görüşe göre, tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla
ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur. ''
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sosyolojik model

Yığın modeli

Kamuoyu modeli

Medya modeli

Maliyet modeli

Açıklama:

Günümüzde kamuoyunun ne olduğu ve nasıl öğrenilebileceği hakkında iki hakim görüş bulunmaktadır:
1. Sosyolojik Model,
2. Yığın Modeli.
Sosyolojik model: Kamuoyu akışkan ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kamuoyu bir sorun etrafında
ve zaman içinde oluşur. Bu görüşe göre, tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla
ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur.

Doğru Cevap: A

Soru 43

ABD’de ilk kamuoyu araştırmalarının ilki hangi yılda Harrisburg Pennsylvanian’da yayınlanmıştır?

1886

1923

1824

1765

1984

Açıklama:

ABD’de ilk kamuoyu araştırmaları yerel gazeteler tarafından seçim sonuçlarını tahmin etmeye
yönelik olarak yapılmıştır. Bu kamuoyu araştırmalarında ilki 1824’de Harrisburg Pennsylvanian’da
yayınlanmıştır.19. yüzyıl boyunca zaman zaman
basında gözüken seçimlere ilişkin bu tür yerel kamuoyu araştırmaları 20. Yüzyıla gelindiğinde büyük bir yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlardan biri değildir?

Zamandan tasarruf

Maliyet azalması

Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin
elde edilmesi

Eleman ve araç tasarrufu

hata payının olmaması

Açıklama:

Örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlar
şöyle sıralanabilir:
1. Zamandan tasarruf
2. Maliyet azalması
3. Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin
elde edilmesi
4. Eleman ve araç tasarrufu

Doğru Cevap: E

Soru 45

''Bazı seçmenler, seçim öncesi açıklanan kamuoyu araştırmalarının sonuçlarına göre zayıf durumda gözüken
adayı veya partiyi destekleme eğiliminde olabilirler. Seçmenler seçileceği anlaşılan adaya sırt çevirip,
şansı az olan adaya destek verirler.''
Yukarıda verilen etki,seçim öncesi yayınlanan kamuoyu araştırması sonuçlarının okuyucu üzerindeki hangi tür etkisine dahil edilebilir?

Gözde Taraf Etkisi (Bandwagon Etkisi)

Tedbirli Oy Kullanma Etkisi

Toparlanma Etkisi

Yenilmişlik (Kamçılanma) Etkisi

Bumerang Etkisi

Açıklama:

Yenilmişlik (Kamçılanma) Etkisi: Bazı seçmenler, seçim öncesi açıklanan kamuoyu araştırmalarının sonuçlarına göre zayıf durumda gözüken
adayı veya partiyi destekleme eğiliminde olabilirler. Seçmenler seçileceği anlaşılan adaya sırt çevirip,
şansı az olan adaya destek verirler. Bunun nedeni,
insanlar bazen sonucu açıkça belli olan seçimde bir
tarafın ezici bir çoğunlukla kazanmasını istemezler.

Doğru Cevap: D

Soru 46

''İzleyicilerin yaşı, eğitimi, dini inancı, gelir düzeyi vb. bakımdan farklı sosyal kategorilere ayrıldığını ve kitle iletişim araçlarından gelecek bir ileti karşısında bu kategorilerde yer alan izleyicilerin az çok benzer tepkiler göstereceğini savunur.''
Yukarıda verilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal kategoriler kuramı

Bireysel farklılıklar kuramı

sosyal ilişkiler kuramı

Kültürel normlar kuramı

İletişim kuramları

Açıklama:

2. Sosyal Kategoriler Kuramı: İzleyicilerin
yaşı, eğitimi, dini inancı, gelir düzeyi vb.
bakımdan farklı sosyal kategorilere ayrıldığını ve kitle iletişim araçlarından gelecek
bir ileti karşısında bu kategorilerde yer alan
izleyicilerin az çok benzer tepkiler göstereceğini savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Latince’deki publicus ve opinion sözcüklerinden türetilerek batı dillerine giren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrasi

Medya

Kamuoyu

Rejim

İletişim

Açıklama:

Kamuoyu kavramı, Latince’deki publicus ve opinion sözcüklerinden türetilerek batı dillerine girmiş bir kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Belirli bir sorun ile karşılaşmış, bu sorun etrafında toplanmış bireylerden oluşan gruba ne ad verilir?

Devlet

Kamu

Şirket

İş insanları

Bilim insanları

Açıklama:

Kamu, belirli bir sorun ile karşılaşmış, bu sorun etrafında toplanmış bireylerden oluşan bir gruptur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın içermesi gereken unsurlardan biri değildir?

İnsanlar azami müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır.

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır.

İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir.

İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır.

Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.

Açıklama:

Kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortam şu unsurları içermelidir:
1. Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.
2. İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun oluşmasını beklemek imkansızdır.
3. İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.
4. İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır.
5. Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.
6. İnsanların yaşayış biçimleri ve örgütlenme yapıları serbest etkileşime müsait olmalıdır. Aşiret, dini cemaatler gibi kapalı grupların güçlü olması, buna karşılık sosyal gruplaşmaların ve sivil örgütlenmelerin zayıf olması, kamuoyunun serbestçe oluşmasını engeller.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Kamuoyunun en etkin olduğu rejimler aşağıdakilerden hangisidir?

Totaliter

Monarşik

Oligarşik

Demokratik

Teokratik

Açıklama:

Kamuoyunun en etkin olduğu rejimler, demokratik rejimlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Araştırmacılar için anket yöntemi kullanarak örneklemde yer alan bireylerden bireysel düzeyde veriler toplayarak çeşitli sorunlar hakkındaki kamuoyu görüşünün öğrenilmesini mümkün kılan model aşağıdakilerden hangisidir?

Kamuoyu modeli

Birikim modeli

Psikolojik model

Sosyolojik model

Yığın modeli

Açıklama:

Yığın modeli sayesinde araştırmacılar örneklem üzerinde çalışarak çeşitli konularda kamuoyu araştırmaları yapabilmişlerdir. Başka bir deyişle, bu görüşü paylaşan araştırmacılar için anket yöntemi kullanarak örneklemde yer alan bireylerden bireysel düzeyde veriler toplayarak çeşitli sorunlar hakkındaki kamuoyu görüşünün öğrenilmesi mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Seçimlere ilişkin kamuoyu araştırmaları hangi yüzyılda büyük bir yaygınlık kazanmıştır?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

Seçimlere ilişkin kamuoyu araştırmaları 20. Yüzyıla gelindiğinde büyük bir yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Dünyada düzenli ve kuramsal bir temele dayalı olarak bugünkü anlamda ilk kamuoyu araştırması Fortune Dergisi’nde hangi yıl yayımlanmıştır?

1934

1935

1936

1937

1938

Açıklama:

Dünyada düzenli ve kuramsal bir temele dayalı olarak bugünkü anlamda ilk kamuoyu araştırması ABD’de Elmo Poper ve arkadaşları tarafından Fortune Poll adı ile Temmuz 1935’de Fortune Dergisi’nde yayımlandı.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlardan biri değildir?

Zamandan tasarruf

Maliyet azalması

Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin elde edilmesi

Her örneklemden aynı sonuçların elde edilmesi

Eleman ve araç tasarrufu

Açıklama:

Örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlar şöyle sıralanabilir:
1. Zamandan tasarruf
2. Maliyet azalması
3. Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin
elde edilmesi
4. Eleman ve araç tasarrufu

Doğru Cevap: D

Soru 55

"Kamuoyu araştırmaları seçime katılan küçük partilerden birinin oy oranının giderek arttığını gösteriyorsa, bu partinin seçim kazanamayacağı düşüncesiyle diğer partilere yönelen seçmenler tekrar eski partileri lehine oy kullanmaya karar verebilirler." ifadesi aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?

Hale etkisi

Toparlanma etkisi

Yenilmişlik etkisi

Bumerang etkisi

Tedbirli oy kullanma etkisi

Açıklama:

Toparlanma Etkisi: Kamuoyu araştırmaları seçime katılan küçük partilerden birinin oy oranının giderek arttığını gösteriyorsa, bu partinin seçim kazanamayacağı düşüncesiyle diğer partilere yönelen seçmenler tekrar eski partileri lehine oy kullanmaya karar verebilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının izleyiciler üzerine etkilerini incelerken göz önünde bulundurulması gereken kuramsal yaklaşımlardan biri değildir?

Benzerlikler kuramı

Bireysel farklılıklar kuramı

Sosyal kategoriler kuramı

Sosyal ilişkiler kuramı

Kültürel normlar kuramı

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının izleyiciler üzerine etkilerini incelerken göz önünde bulundurulması gereken kuramsal yaklaşımlar şu şekildedir:
1. Bireysel Farklılıklar Kuramı
2. Sosyal Kategoriler Kuramı
3. Sosyal İlişkiler Kuramı
4. Kültürel Normlar Kuramı

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyu kavramı le ilgili doğrudur?

Kamuoyu doğal olarak varolur.

"Halkın isteği" olarak açıklanabilir.

İdeoloji ile aynı anlama gelir.

Kamuoyu öğrenilmez.

Kamu kavramı ile aynıdır.

Açıklama:

Kamuoyu doğal olarak değil, toplumsal ve kültürel yapılara kök salmış olarak varola- bilir. Kamuoyu ‘halkın isteği’ olarak kısaltılamaz ve kamu kavramına bağlı olmasına rağmen onunla aynı anlama gelmez. Öğrenilmemesi veya bir bütün olarak saygın bir otorite tarafından empoze edilmemesi bakımınan ideolojiden ayrılır. Kamuoyu, karar merkezlerinde özel yetenek ve bilgilerinden ötürü kararlar üretmek üzere bulundurulan kişilerin dışında kalanlar tarafından belirlenen bir olgudur.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın unsurlarından biri değildir?

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği bir ortam

Asgari müşterekler etrafından birleşmiş insanlar

Haberleşme özgürlüğünün mevcut olması

Yaşayışları etkileşime müsait olan insanlar

Dışarıdan gelen etkilere kapalı bir topluluk

Açıklama:

Kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın şu unsurları içermesi gerekir:
1. Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.
2. İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun oluşmasını beklemek imkansızdır.
3. İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.
4. İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır.
5. Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.
6. İnsanların yaşayış biçimleri ve örgütlenme yapıları serbest etkileşime müsait olmalıdır. Aşiret, dini cemaatler gibi kapalı grupların güçlü olması, buna karşılık sosyal gruplaşmaların ve sivil örgütlenmelerin zayıf olması, kamuoyunun serbestçe oluşmasını engeller.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Baskı gruplarının, kamuoyu oluşturmak istemesindeki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Farkındalık yaratmak

Yasama organını etkilemek

Halkı ikna etmek

Medyayı kullanabilmek

Otorite kurmak

Açıklama:

Baskı gruplarının nihai amacı yasama organını etkilemektir. Bunu için de önce kendi görüşleri doğrultusunda bir kamuoyu oluşturma gereği duyarlar. Bu yüzden baskı grupları ikili bir strateji izleyerek medya aracılığıyla hem kamuoyunu hem de siyasal iktidarı aynı anda etkilemeye çalışırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıda verilen rejim türlerinin hangisinde kamuoyunun rolünün önemli olduğu söylenebilir?

Teokrasi

Aristokrasi

Demokrasi

Monarşi

Oligarşi

Açıklama:

Bugünkü anlamda kamuoyunun Avrupa’da ilk kez ortaya çıktığı 18. yüzyıldan beri bu olgunun hükümetlerin aldığı siyasi kararları etkilemede ve öncelikleri belirlemede herhangi bir güce sahip olup olmadığı tartışma konusu olmuştur. Genel olarak demokratik rejimlerde kamuoyunun büyük bir gücü olduğu ve kamuoyunun karşı çıkmasına rağmen hükümetlerin çeşitli sorunlara ilişkin politikalarını uygulamaya koymalarının güç olduğu dile getirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Kamuoyunun demokrasideki önemi aşağıdaki unsurlardan hangisine dayanır?

Toplumsal rıza

Hükümetle iletişim

İdeoloji aktarımı

Baskı kullanılması

Rasyonel karar

Açıklama:

Demokrasinin olmazsa olmaz koşulu, kamuoyu tarafından sisteme gösterilen rızadır. Demokratik rejimlerde rızanın baskıya başvurulmadan kazanılması ancak yönetenler ve yönetilenler arasındaki iletişim kanallarının açık olması ile mümkündür. Demokrasi, toplumsal rızanın dile getirilmesini sağlayan serbest seçimleri kendisine temel alır. Bu sayede yurttaşlar seçimler aracılığıyla kendilerini yönetecek olanları seçerek yönetime katılmış olurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Demokratik rejimlerde medyanın kamuoyu ile bir araya gelerek yerine getirmesi gereken görev aşağıdakilerden hangisidir?

İktidarı teşvik etme

İktidar propagandası yapma

İktidarı denetleme

İktiradın görüşünü sunma

İktidarı destekleme

Açıklama:

Demokratik rejimlerde kuramsal olarak medya ve kamuoyu bir araya gelerek siyasal iktidarın vatandaşlarına karşı sorumluluklarını yerine getirip getirmediklerini denetlerler.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Kamuoyunu çoğunluk görüşü şeklinde gören ve popülist demokratik ideallerle uyumlu olan kamuoyu araştırma modeli hangisidir?

Sosyolojik model

Yığın modeli

Ekonomi modeli

Psikolojik model

Siyasal model

Açıklama:

Yığın modeli bakış açısı, kamuoyunun çoğunluk görüşü olduğu şeklindeki görüşle ve popülist demokratik ideallerle tutarlıdır. Kamuoyu araştırmalarında yığın modeline dayanmak büyük kolaylıklar sağlar. Bu model sayesinde araştırmacılar örneklem üzerinde çalışarak çeşitli konularda kamuoyu araştırmaları yapabilmişlerdir. Kamuoyu daha çok “bireysel düşüncelerin bir yığını” veya “kamuoyu araştırmacılarının ölçmeye çalıştığı şey” olarak algılanmaktadır. Bu modele göre “bir kişi bir oy” demektir ve bu yaklaşımı temel alan kamuoyu araştırmaları sayesinde toplumda çeşitli sorunlara ilişkin kamuoyu görüşleri ortaya çıkarılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Seçimde A partisine oy vermeyi planlayan bir vatandaş, seçim anketlerinin sonuçlarında, A partisi büyük bir üstünlükle kazanacağını görüp, oy vermekten vazgeçerse, bu durum hangi etki ile açıklanabilir?

Gözde taraf etkisi

Tedbirli oy etkisi

Toparlanma etkisi

Yenilmişlik etkisi

Bumerang etkisi

Açıklama:

Kamuoyu araştırmalarından kendi desteklediği partinin veya adayın büyük bir üstünlükle kazanacağını gören seçmen, seçimi kaybetmekte olan tarafın durumuna üzülüp onu destekleyebilir, mücadeleyi bırakabilir veya seçimde oy kullanma zahmetine girmek istemeyebilir. Bu durum bumerang etkisi olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisinin sessizlik sarmalı kuramının temelinde yatan unsur olduğu söylenebilir?

Dışlanma korkusu

İdeoloji baskısı

Ekonomik kaygı

Psikolojik travma

Farklılık arayışı

Açıklama:

Sessizlik sarmalı kuramının dayandığı en önem- li varsayım, bir toplumda egemen değerlere bağlılığın ve temel sorunlar karşısında sağlanan fikir birliğinin yaşamsal öneme sahip olduğu şeklinde- dir. Sessizlik sarmalı kuramı dört varsayım üzerine kuruludur (Noelle-Neuman, 1998):
1. Toplum sapkın bireyleri dışlamakla tehdit eder.
2. Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.
3. Bu dışlanma korkusu, bireylerin her an fikir iklimini değerlendirmeye çabalamalarına neden olur.
4. Bu değerlendirmelerin sonuçları, kamu önündeki davranışları ve özellikle de fikirlerin açıkça ifade edilmesini ya da gizlenmesini etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Tutum belirleme
Bilgi edinme
Davranış değiştirme
Farkına varma

Gündem belirleme kuramı çerçevesinde, kitle iletişim araçlarının etkileri hangi seçenekte doğru sırada verilmiştir?

I-III-IV-II

II-III-I-IV

III-I-II-IV

IV-II-I-III

I-III-II-IV

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının izleyiciler ya da medya- yı izleyen kamuoyu üzerinde sırasıyla şu etkilere yol açtığı bilinmektedir (Shaw ve McCombs, 1977):

Farkına varma
Bilgi edinme
Tutum belirleme
Davranış değiştirme

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi "Bir kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için bulunması gereken koşullardan" biri değildir?

Grubu ilgilendiren bir sorunun var olması.

Tek tek kişilerin değil grubun ortaklaşa sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi.

Bu gruptaki kişilerin iletişim içinde olması, sorun hakkında düşünüp tartışmaları.

Dile getirilen düşüncenin bir karar mekanizmasını, bir kuruluşu veya değişik toplumsal kesimleri harekete geçirme arzusu olmalıdır.

Baskı altında olduğu bilinen bir toplum adına birinin o topluluğun görüşü olarak açıklama yapması.

Açıklama:

Bir kanaatin kamuoyu görüşü olarak ifade edilebilmesi için şu koşulların bulunması gerekir:
1. Grubu ilgilendiren bir sorunun var olması.
2. Bu gruptaki kişilerin iletişim içinde olması, sorun hakkında düşünüp tartışmaları.
3. Tek tek kişilerin değil grubun ortaklaşa sahip olduğu düşüncenin ifade edilmesi.
4. Dile getirilen düşüncenin bir karar mekanizmasını, bir kuruluşu veya değişik toplumsal kesimleri harekete geçirme arzusu olmalıdır.
Baskı altında olduğu bilinen bir toplum adına birinin o topluluğun görüşü olarak açıklama yapması.

Doğru Cevap: E

Soru 68

............. bir grup insanın ortaklaşa ilgisini çeken sorunlar hakkında belirli karar mekanizmalarını veya çeşitli toplumsal kesimleri harekete geçirmek amacıyla ifade edilen görüşleridir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Fikir

Kanaat

Kamuoyu

Kamu

Açıklama:

Kamuoyu, bir grup insanın ortaklaşa ilgisini çeken sorunlar hakkında belirli karar mekanizma larını veya çeşitli toplumsal kesimleri harekete geçirmek amacıyla ifade edilen görü.leridir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın unsurlarından biri değildir?

Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.

İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun oluşmasını beklemek imkansızdır.

İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmamalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü denetime tabi olmalıdır.

Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.

İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.

Açıklama:

Ergin (2010:219) kamuoyunun sağlıklı bir biçimde oluşabilmesi için gerekli toplumsal ortamın şu unsurları içermesi gerektiğini belirtmiştir:
1. Fikirlerin özgürce tartışılabildiği, ifade edilebildiği bir ortam olmalıdır. Bu ancak demokratik yönetimlerde mümkündür.
2. İnsanlar asgari müşterekler etrafında birleşmiş olmalıdır. Birbirlerine taban tabana zıt ve çatışan gruplar arasında kamuoyunun oluşmasını beklemek imkansızdır.
3. İnsanların belli bir sosyal, kültürel ve ekonomik seviyeye ulaşmış olmaları gerekmektedir. Temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan insanlar, sorunlar hakkında bağımsız fikirlere sahip olamazlar.
4. İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü mevcut olmalıdır.
5. Dışarıdan gelen etkilere açık olmakla beraber, rasyonel fikirler etrafında toplanacak bir insan topluluğu olmalıdır.
6. İnsanların yaşayış biç
İletişim araçlarına erişim ve onları kullanım yaygın ve sınırsız olmamalıdır. Kısaca haberleşme özgürlüğü denetime tabi olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

................ kavramı ise ortak çıkarlar etrafında birleşen ve bunları gerçekleştirmek için siyasal otoriteler üzerinde etki yapmaya çalışan örgütlenmiş gruplar için kullanılır.
Yukarıdaki boşluk aşağıdaki kavramlardan hangisi ile doldurulmalıdır?

Çıkar grubu

Baskı grubu

Lobi

Faydacılar

İşini bilenler

Açıklama:

Baskı grubu kavramı ise ortak çıkarlar etrafında birleşen ve bunları gerçekleştirmek için siyasal otoriteler üzerinde etki yapmaya çalışan örgütlenmiş gruplar için kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Bazı düşünürler demokratik rejimlerde kamu oyunun sanıldığı gibi güçlü olmadığını ileri sürerken bazı biliminsanları da kamuoyunun önemli bir güce sahip olduğunun altını çizmektedirler. Kamuoyunun en etkin olduğu demokratik rejimlerde dahi kamuoyunun herhangi bir etkileme gücünün olup olmadığı tartışma konusudur. Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunun yeterince güçlü olamamasının nedenleri arasında yer almaz?

Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden öğreniyor olması

Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi noksanlığı

Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması ya da kolayca elde edilememesi.

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması.

Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması.

Açıklama:

Bazı düşünürler demokratik rejimlerde kamuoyunun sanıldığı gibi güçlü olmadığını ileri sürerken bazı bilim adamları da kamuoyunun önemli bir güce sahip olduğunun altını çizmektedirler. Kamuoyunun en etkin olduğu demokratik rejimlerde dahi kamuoyunun herhangi bir etkileme gücünün olup olmadığı tartışma konusudur. Kamuoyunun yeterince güçlü olamamasının nedenleri şöyle sıralanabilir:
1. Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi noksanlığı.
2. Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması ya da kolayca elde edilememesi.
3. İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması.
4. Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması.
Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden öğreniyor olması

Doğru Cevap: A

Soru 72

Demokrasinin olmazsa olmaz koşulu, kamuoyu tarafından sisteme gösterilen ...........dır/dir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Fikir

Görüş

Onay

Kabul

Rıza

Açıklama:

Demokrasinin olmazsa olmaz ko.ulu, kamuoyu tarafından sisteme gösterilen rızadır. Demokratik rejimlerde rızanın baskıya ba.vurulmadan kazanıl ması ancak yönetenler ve yönetilenler arasındaki ileti.im kanallarının açık olması ile mümkündür. Demokrasi, toplumsal rızanın dile getirilmesini sa.layan serbest seçimleri kendisine temel alır. Bu sayede yurtta.lar seçimler aracılı.ıyla kendilerini yönetecek olanları seçerek yönetime katılmı. olur lar.

Doğru Cevap: E

Soru 73

............. fısıltı halinde gelişen, siyasal iktidara muhalif olarak oluşan kamuoyudur.

İllegal Kamuoyu

Muhalif kamuoyu

Gayrı resmi kamuoyu

Örtülü kamuoyu

Resmi Kamuoyu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 74

"Kamuoyu akışkan ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kamuoyu bir sorun etrafında ve zaman içinde oluşur. Bu görüşe göre, tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur".
Bu tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Toplum Model

Ekonomik Model

Sosyolojik Model

Yığın Modeli

Psikolojik Model

Açıklama:

Sosyolojik model: Kamuoyu akışkan ve karmaşık bir yapıya sahiptir. Kamuoyu bir sorun etrafında ve zaman içinde oluşur. Bu görüşe göre, tartışma ile birlikte sorun değişik boyutlar kazandıkça, sorunla ilgilenen kamuoyunu oluşturan kişilerin sayısında da değişiklikler olur.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Bir kamuoyu araştırmasına başlarken yapılacak ilk iş neyin öğrenilmek istendiğinin net bir şekilde belirlenmesidir. Daha sonra üzerinde araştırma yapılacak olan örneklem biriminin tespit edilmesi gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlardan biri değildir?

Zamandan tasarruf

Samimi olması

Maliyet azalması

Koşullar değişmeden araştırılan bilgilerin elde edilmesi

Eleman ve araç tasarrufu

Açıklama:

Örneklem üzerinde çalışmanın sağladığı başlıca yararlar şöyle sıralanabilir:
1. Zamandan tasarruf
2. Maliyet azalması
3. Ko.ullar değişmeden araştırılan bilgilerin elde edilmesi
4. Eleman ve araç tasarrufu
Samimi olması

Doğru Cevap: B

Soru 76

Toplumda sevilen ve saygı duyulan bireyler yaratılır

Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.

Bu dışlanma korkusu, bireylerin her an fikir iklimini değerlendirmeye çabalamalarına neden olur.

Bu değerlendirmelerin sonuçları, kamu önündeki davranışları ve özellikle de fikirlerin açıkça ifade edilmesini ya da gizlenmesini etkiler.

Toplum sapkın bireyleri dışlamakla tehdit eder.

Açıklama:

Sessizlik sarmalı kuramının dayandığı en önemli varsayım, bir toplumda egemen değerlere bağlılığın ve temel sorunlar karşısında sağlanan fikir birliğinin yaşamsal öneme sahip olduğu şeklindedir. Sessizlik sarmalı kuramı dört varsayım üzerine kuruludur (Noelle-Neuman, 1998):
1. Toplum sapkın bireyleri dışlamakla tehdit eder.
2. Bireyler sürekli olarak dışlanma korkusu duyarlar.
3. Bu dışlanma korkusu, bireylerin her an fikir iklimini değerlendirmeye çabalamalarına neden olur.
4. Bu değerlendirmelerin sonuçları, kamu önündeki davranışları ve özellikle de fikirlerin açıkça ifade edilmesini ya da gizlenmesini etkiler.
a
Toplumda sevilen ve saygı duyulan bireyler yaratılır

Doğru Cevap: A

Soru 77

..........., belirli bir sorun ile karşılaşmış, bu sorun etrafında toplanmış bireylerden oluşan bir gruptur. ........, az sayıda katılımla ve özel konularda oluşabileceği gibi bazen de toplumun genelini ilgilendiren konularda geniş katılımla oluşabilir.
Yukarıdaki cümlelerde konu ile ilgili olarak hangi ifade boşluğa gelmelidir?

Kamu

Okul

İşyeri

Hastahane

Market

Açıklama:

Kamuyu oluşturacak grup üyelerinin birbirlerini tanımaları ve ilişkide bulunmaları da gerekmemektedir. Toplumsal yaşamda sorunlar daima değiştiği ve çok çeşitli olduğu için bunlara tepki olarak oluşacak kamular da o kadar çeşitli olacaktır. Başka bir deyişle her sorun 112 Medya ve Kamuoyu kendi kamusunu da yaratır. Belli bir sorun karşısında oluşan kamunun üyelerinden bazıları başka bir sorun karşısında oluşan kamunun üyeleri arasında da yer alabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Bir sorunla karşılaşan insanların bu sorunla ilgili verileri tartarak, bilinçli ve rasyonel bir değerlendirmeye tabi tuttuktan sonra bir sonuca vardıkları; bu yolla ulaşılan kanaatlerin de kamuoyunu oluşturduğu düşünülüyordu. Ancak yapılan araştırmalar kamuoyunun oluşumunun öncelikle aşağıdakilerden hangisiyle başladığını ortaya çıkarmıştır?

Bireyin, bir kısmının da kalıtımla edinilen, kişilik özelliklerinin başlamasıyla.

Bireyin içinde yer aldığı sosyal çevrenin belirleyici olmasıyla

Kırsal ve kentsel yaşam tercihleriyle.

Birincil ve ikincil grupların etkileriyle.

Yasal ve siyasal kurumlarla kitle iletişim araçları, kültür, din ve ideolojiyle.

Açıklama:

Toplum bilincimiz başkalarıyla yaşadığımız ilişkilerde, geçmişten gelip geleceğe uzanan paylaştığımız değerlerde ve uymak gereği duyduğumuz davranış kurallarında somutlaşır. Tüm bunlar iletişim sayesinde öğrenilir, yine iletişim ile öğretilir ve değiştirilir. Ancak toplum yaşamı ve buna bağlı olarak toplum bilinci yalnız doğrudan ilişkilerle ve iletişimle sınırlı olsaydı, hiçbir toplum herkesin
birbirini tanıdığı ve bireysel ilişkiler kurduğu küçük toplumlardan öteye geçemezdi. Bu durumda kamuoyunun önemi, etkinliği ve gücü de çok sınırlı olurdu. Öyleyse, bütün bu ilişkileri kapsayan ve aşan toplumsal boyuttaki bir iletişimden söz etmek gerekir. Toplumsal iletişimi, bir toplumun üyelerinin ortak maddi ve manevi etkinlikleri dolayısıyla aralarında oluşan bağlantıları doğrudan ya da dolaylı yollarla göreceli olarak toplumun bütününde gerçekleştiren süreçlerin tümü olarak tanımlayabiliriz.
Bireyin, bir kısmının da kalıtımla edinilen, kişilik özellikleriyle başlaması

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Kamuoyunun yeterince güçlü olamamasının nedenlerinden birisi değildir?

Kamuoyunu oluşturan bireylerin, siyasal iktidarlar hem de toplumda iyi bir imaj edinmek isteyen çeşitli kuruluşlar ve örgütlerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden öğrenmek istemesi.

Kamuoyunu oluşturan gruplar içinde yer alan bireylerin siyasal olaylara ilişkin ilgi noksanlığı.

Sosyal ve siyasal gelişmelere ilişkin bilgilerin doğru, güncel ve tam olarak hazır olmaması ya da kolayca elde edilememesi.

İletişim ve haberleşme olanaklarının coğrafi, teknolojik ve ekonomik nedenlerden dolayı toplumun tüm kesimlerine aynı ölçüde ulaşamaması.

Kamuoyunu oluşturan bireylerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden değil de daha çok medya aracılığıyla öğreniyor olması.

Açıklama:

Bazı düşünürler demokratik rejimlerde kamuoyunun sanıldığı gibi güçlü olmadığını ileri sürerken bazı bilim adamları da kamuoyunun önemli bir güce sahip olduğunun altını çizmektedirler. Kamuoyunun en etkin olduğu demokratik rejimlerde dahi kamuoyunun herhangi bir etkileme gücünün olup olmadığı tartışma konusudur. Kamuoyunun önemli bir güç olduğunu savunan görüşler de vardır. Demokratik rejimlere sahip toplumlarda oluşan toplumsal ve siyasal koşullar iktidarların ülke sorunlarını çözmeye yönelik politikalarını izleyen güçlü bir kamuoyunun ortaya 115 Medya ve İletişim çıkmasını mümkün kılar. Kamuoyunun hem siyasal iktidarlar hem de toplumda iyi bir imaj edinmek isteyen çeşitli kuruluşlar ve örgütler tarafından dikkate alınması, onun önemli bir güce sahip olduğu yönündeki görüşlerin temelini oluşturur.
Kamuoyunu oluşturan bireylerin, siyasal iktidarlar hem de toplumda iyi bir imaj edinmek isteyen çeşitli kuruluşlar ve örgütlerin toplumsal olayları ve sorunları genellikle birinci elden öğrenmek istemesi.

Doğru Cevap: A

Soru 80

ABD’de ilk kamuoyu araştırmaları yerel gazeteler tarafından seçim sonuçlarını tahmin etmeye yönelik olarak yapılmıştır. Bu kamuoyu araştırmalarında ilki 1824’de Harrisburg Pennsylvanian’da yayınlanmıştır.19. yüzyıl boyunca zaman zaman basında gözüken seçimlere ilişkin bu tür yerel kamuoyu araştırmaları 20. Yüzyıla gelindiğinde büyük bir yaygınlık kazanmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi yerel kamuoyu araştırmalarının yaygınlaşmanın nedenlerinden birisi değildir?

Toplumsal gelişmeyle birlikte insanların bireysel iletişimlerinin artması.

Kamuoyu araştırmalarının haber değeri taşıması.

Kamuoyu araştırmalarının yüksek sayıda okur kitlesi çekmesi.

Siyasal olaylara karşı halkın ilgisini çekmesi.

Kamuoyu araştırmaları ile seçim sonuçlarına dikkat çekiciliğ.

Açıklama:

ABD’de ilk kamuoyu araştırmaları yerel gazeteler tarafından seçim sonuçlarını tahmin etmeye yönelik olarak yapılmıştır. Bu kamuoyu araştırmalarında ilki 1824’de Harrisburg Pennsylvanian’da yayınlanmıştır.19. yüzyıl boyunca zaman zaman basında gözüken seçimlere ilişkin bu tür yerel kamuoyu araştırmaları 20. Yüzyıla gelindiğinde büyük bir yaygınlık kazanmıştır.
Toplumsal gelişmeyle birlikte insanların bireysel iletişimlerinin artması.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Kamuoyu doğal olarak değil, ....... yapılara kök salmış olarak varolabilir.
Yukarıdaki boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?

toplumsal ve kültürel

ekonomi-politik

maddi ve manevi

karma

yatay ve dikey

Açıklama:

Kamuoyu kavramı ve tanımına bakınız.
Kamuoyu doğal olarak değil, toplumsal ve kültürel yapılara kök salmış olarak varolabilir

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi medya düzenlemesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Fırsat eşitliği

Hakkaniyet

Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkı

Hakkın kötüye kullanmasının engellenmesi

Şirket ortaklarının kardan büyük pay alması

Açıklama:

Medyada sermaye yoğunlaşmasının nedenlerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Kitlelere verilmek istenen mesajların, seslenilen gruptaki en düşük anlama seviyesindeki kişilerin anlayacağı hale getirilerek, akılda kolay kalacak sözcük gruplarıyla verilmesi hangi propaganda kuralıdır?

Tekrar kuralı

Kabaca genel ifadelerle anlatma kuralı

Sevileni kullanma kuralı

Oy birliği ve bulaşma kuralı

Basitleştirme ve tek düşman kuralı

Açıklama:

Propaganda tekniklerini listeleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi siyasal iletişimin üç temel unsurudur?

Alıcı çevre - Yansıtıcı - Ayrıştırıcı örgütler

Kamuoyu - Sınıflandırıcılar - Kod açıcılar

Siyasal aktörler - Alıcı hedef kitle - Medya

Sosyal medya - Hükümet - Sivil toplum kuruluşları

Meclis - Denetleyici Kurumlar - Halk

Açıklama:

Siyaset ve medya ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Türkiye’de yayıncılık alanını denetleme yetkisi aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

Basın İşletmeleri Derneği

Açıklama:

Siyaset ve medya ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdaki şirketlerden hangisi dünyanın en büyük medya gruplarından biri değildir?

Time Warner

Wal-Mart

Walt Disney

News Corporation

CBS Corporation

Açıklama:

Siyaset ve medya ilişkisini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Peter Golding ve Graham Murdock'un 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak belirledikleri ana eğilimlerden biri değildir?

Birleşme

Yoğunlaşma

Çeşitlendirme

Uluslararasılaşma

Küreselleşme

Açıklama:

Peter Golding ve Graham Murdock 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak şu ana eğilimleri belirlemişlerdir:
1. Birleşme
2. Yoğunlaşma
3. Çeşitlendirme
4. Uluslararasılaşma

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Cees J. Hamelink ve Peter Golding ve Graham Murdock tarafından medya ve iletişimle ilgili ortaya konulan ortak ögelerdendir?

Dijitalleşme

Yoğunlaşma

Kuralların kaldırılması

Birleşme

Küreselleşme

Açıklama:

Cees J. Hamelink 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitapta küresel ölçekte iletişim sektöründe dört ana eğilim bulunduğunu saptamıştır:
1. Dijitalleşme
2. Birleşme
3. Kuralların kaldırılması
4. Küreselleşme
Peter Golding ve Graham Murdock 1973’de
yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı
çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak şu ana eğilimleri
belirlemişlerdir:
1. Birleşme
2. Yoğunlaşma
3. Çeşitlendirme
4. Uluslararasılaşma

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bir şirketin sadece televizyon kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması veya sadece gazete kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması hangi tür tekelleşmeye örnek olarak verilebilir?

Dikey tekelleşme

Çapraz tekelleşme

Yatay tekelleşme

Birleşik tekelleşme

Toplumsal tekelleşme

Açıklama:

Bir şirketin sadece televizyon kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması veya sadece gazete kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması yatay tekelleşmeye örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Haber medyasında içeriğe ilişkin karar alma süreçlerinde söz sahibi olan editoryal kadronun her gün yinelenen standart işlemleri aşağıdaki düzeylerden hangisi ile ilgilidir?

Tahsilatla ilgili olan kontrol düzeyi

Operasyonel kontrol düzeyi

Dışsal kontrol düzeyi

İçsel kontrol düzeyi

Düzenleyici kontrol

Açıklama:

Operasyonel kontrol düzeyi, gündelik üretime ilişkin rutin kontroldür. Örneğin, haber medyasında içeriğe ilişkin karar alma süreçlerinde söz sahibi olan editoryal kadronun her gün yinelenen standart işlemleri bu düzeyle ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Güdümlü iletişim modeli

Serbest iletişim modeli

Kurumsal iletişim modeli

Resmi iletişim modeli

Düzenleyici iletişim modeli

Açıklama:

Siyasal sistem, kendi iktidarına hizmet edecek mesajların kitle iletişim araçlarından duyurulmasını ve bu yolla halkın desteğini sağlayarak rejimin güçlenmesini hedefler. Siyasal iktidar, iletişimi yukarıdan yönetmekte, denetim altında tutmakta, yaptığı uygulamanın kamu yararının bir gereği olarak yapıldığını savunmaktadır. Bu modelde iletişim özgürlüğü “güdümlü” dür. Bunun nedeni, siyasal iktidarın kitle iletişim araçları ve içerikleri üzerinde sıkı bir denetim kurması ve bu araçları kendi resmi görüşlerinin yayılmasını sağlamak için kullanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi siyasal iletişimin temel unsurlarından biridir?

Alıcı hedef kitle

Sosyal kontrol

Operasyonel kontrol

Toplumsal gelişmeler

Teknolojik gelişmeler

Açıklama:

Siyasal iletişimin üç temel unsurundan söz etmek mümkündür:
1. Siyasal aktörler/örgütler: Siyasal iletişim sürecini başlatan taraftır. Siyasal mesajın hedef kitle olarak belirlenen alıcıya gönderilmesini sağlar.
2. Alıcı hedef kitle: Siyasal iletişim sürecinde kaynağın gönderdiği iletilere hedef olan, gönderilen iletileri alması ve etkilenmesi beklenen alıcılardır. Bunlar okuyucu, izleyici, halk, vatandaş, kamuoyu gibi çeşitli şekillerde tanımlanabilir.
3. Medya/kitle iletişim araçları: Siyasal iletişim sürecinde iletilerin siyasal aktörlerden alıcı heder kitleye iletilmesini sağlayan kitle iletişim kanallarının tümüdür. Medya, günümüzde siyasal nitelikli iletilerin kitlelere ulaşmasının en etkili yolu olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi medya düzenlemesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Fırsat eşitliği

Hakkaniyet

Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması

Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi

İzleyici kitle

Açıklama:

Medya düzenlemesinin temel ilkeleri şöyle sıralanabilir;
1. Fırsat eşitliği
2. Hakkaniyet
3. Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması
4. Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi propaganda tekniklerinden biri değildir?

Ad takma

Tekrar kuralı

Aktarma

Tanıklık

Sade vatandaş

Açıklama:

Propaganda teknikleri genellikle siyasetçiler ve reklamcılar tarafından kullanılır ve yedi başlık altında ele alınabilir : Ad takma, gösterişli genelleme, aktarma, tanıklık, sade vatandaş (içimizden biri), kağıt derme ve herkes yapıyor.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi konuşmacının, dinleyicisinin halktan biri olması nedeniyle kendisinin ve düşüncelerinin iyi olduğuna ikna etmeye çalıştığı propaganda tekniğidir?

Ad takma

Tanıklık

Herkes yapıyor

Sade vatandaş

Aktarma

Açıklama:

Sade Vatandaş: Konuşmacının, dinleyicisinin halktan bir olması nedeniyle kendisinin ve düşüncelerinin iyi olduğuna ikna etmeye çalıştığı bir tekniktir. İzleyicilerin zihninde “işte içimizden biri” düşüncesi uyanır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kitlelere verilmek istenen mesajların, seslenilen gruptaki en düşük anlama seviyesindeki kişilerin anlayacağı hale getirilmesi hangi propaganda kuralıdır?

Basitleştirme ve tek düşman kuralı

Tekrar kuralı

Kabaca genel ifadelerle anlatma kuralı

Sevileni kullanma kuralı

Oybirliği ve bulaşma kuralı

Açıklama:

Kabaca Genel İfadelerle Anlatma Kuralı: Kitlelere verilmek istenen mesajların, seslenilen gruptaki en düşük anlama seviyesindeki kişilerin anlayacağı hale getirilmesidir. Propagandacı, detaylı anlatımlardan kaçınır, genel ifadelerle mesajlarını iletir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Günümüzün çağdaş toplumları iletişim sektöründe yaşanan büyük gelişmeler sonucunda aşağıdaki toplum türlerinden hangisiyle adlandırılmaktadır?

Enformasyon toplumu

Sanayi toplumu

Üçüncü dünya toplumu

Sanayi ötesi toplumu

Avcı toplayıcı toplum

Açıklama:

Günümüzün çağdaş toplumları iletişim sektöründe yaşanan büyük gelişmeler sonucu bilgi toplumu veya enformasyon toplumu olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Medyanın demokratik siyasal sistemi yürüten üç temel gücün yanında dördüncü güç olarak gördüğü işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Uyarma

Yürütme

Yargı

Gözetim

Denetim

Açıklama:

Medya, demokratik siyasal sistemi yürüten üç temel güç olan yasama, yürütme ve yargıyı halk adına gözetleyerek dördüncü bir güç olarak işlev görür.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının temel nedenlerinden biridir?

Medya sektöründeki yoğunlaşma

Ekonomik bunalımlar

Küreselleşme

İletişim teknolojilerindeki durağanlık

Kültürel emperyalizm

Açıklama:

Deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının iki temel nedeni vardır:

Teknolojik gelişmeler
Medya sektöründeki yoğunlaşma

Doğru Cevap: A

Soru 19

Medya ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Günümüzde toplumsal yaşamımızda sahip olduğu yer göz önünde bulundurulduğunda medya, toplumsal değişmenin ve gelişmenin bir aracı olduğu kadar toplumsal denetimin sağlanmasında da başlıca araçlardan biridir.

Tüm çağdaş toplumlarda medya, bireyleri kendi günlük yaşam pratikleri dışında kalan olay ve gelişmelerden haberdar eder.

Günümüzde insanlar kendi deneyimleri dışında kalan dünyayı, bu dünyanın olay ve olgularını çok büyük ölçüde medyanın yansıttığı biçimde kavrarlar.

Bireyler yakın çevrelerinde cereyan etmeyen toplumsal, siyasal, ekonomik vb. gelişmeleri tarafsız tanımlamalara göre, tarafsız bir bakış açısıyla öğrenirler.

Medya da toplumun diğer kurumları gibi içinde yaşadığı ortam, siyasal sistem, hukuki düzenlemeler, sosyal ve ekonomik koşullar tarafından etkilenir ve onları etkiler.

Açıklama:

Bireyler yakın çevrelerinde cereyan etmeyen toplumsal, siyasal, ekonomik vb. gelişmeleri medyanın yaptığı tanımlamalara göre, medyanın gösterdiği kadarıyla ve medyanın bakış açısıyla öğrenirler. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Cees J. Hamelink 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitaba göre küresel ölçekte iletişim sektöründeki dört ana eğilim arasında yer almaz?

Dijitalleşme

Birleşme

Kuralların kaldırılması

Küreselleşme

Yoğunlaşma

Açıklama:

Cees J. Hamelink 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitapta küresel ölçekte iletişim sektöründe dört ana eğilim bulunduğunu saptamıştır: 1. Dijitalleşme 2. Birleşme 3. Kuralların kaldırılması 4. Küreselleşme. Yoğunlaşma, Peter Golding ve Graham Murdock 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili ana eğilimler arasında yer alır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir şirketin sadece televizyon kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması veya sadece gazete kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Çapraz tekelleşme

Dikey tekelleşme

Yatay tekelleşme

Sıralı tekelleşme

Küresel tekelleşme

Açıklama:

Yatay Tekelleşme: Değişik basın kuruluşlarının birleşme ya da satın alma yoluyla tek çatı altında bir araya gelmesi demektir. Örneğin, bir şirketin sadece televizyon kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması veya sadece gazete kuruluşlarını kendi bünyesinde toplaması yatay tekelleşmeye örnek olarak verilebilir. Diğer bir deyişle, bu tür tekelleşme yazı işleri kadrolarının tek bir çatı içinde birleşmesi sonucunu doğurmaktadır. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Üretimden dağıtıma kadar bütün aşamaların tek bir medya kuruluşunun denetiminde gerçekleşmesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Çapraz tekelleşme

Dikey tekelleşme

Sıralı tekelleşme

Yatay tekelleşme

Küresel tekelleşme

Açıklama:

Dikey Tekelleşme: Medya sektöründeki ayrı etkinlik dallarının tek bir yapı içinde bütünleşmesi demektir. Örneğin, üretimden dağıtıma kadar bütün aşamaların tek bir medya kuruluşunun denetiminde gerçekleşmesi, dikey tekelleşme tanımına girmektedir. Başka bir deyişle, bir medya kuruluşu hem kağıt üreten bir kağıt işletmesine hem de gazete ve dergilerin dağıtımını gerçekleştiren bir dağıtım işletmesine sahip olabilmektedir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyinde alınan kararlar arasında yer almaz?

Gündelik üretime ilişkin rutin kontrollerin yapılması

Temel politikanın oluşturulması

Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması

Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi

Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak

Açıklama:

Tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyi ise bir bütün olarak medya şirketinin yapısı ve gelişimi; eylemlerinin ölçeği ve kapsamı; kaynakların kullanımı ve tahsisiyle ilgilidir. Bu düzeyde alının kararlar şunları kapsar: 1. Temel politikanın oluşturulması 2. Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması 3. Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi 4. Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak.
Gündelik üretime ilişkin rutin kontrollerin yapılması, Operasyonel kontrol düzeyinde gerçekleşir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Telefon, televizyon ve kişisel bilgisayarların çeşitli fonksiyonlara sahip ve farklı hizmetler sunabilen yeni ev içi cihazlar yaratmak için bir araya gelmesine ne ad verilir?

Teknolojik Yakınsama

Ekonomik Yakınsama

Düzenleyici Yakınsama

Sınırlayıcı yakınsama

Toplumsal yakınsama

Açıklama:

Teknolojik Yakınsama: Teknolojik bir olgu olarak iletişim şebekelerinin aynı tür servisleri taşıyabilme yeteneğidir. Örneğin, internet üzerinden mesaj gönderebilme, film ve video izleyebilme, müzik dinleyebilme, radyo ve televizyon yayınlarını takip edebilme olanaklarının olmasıdır. Ayrıca, telefon, televizyon ve kişisel bilgisayarların çeşitli fonksiyonlara sahip ve farklı hizmetler sunabilen yeni ev içi cihazlar yaratmak için bir araya gelmesi şeklinde de tanımlanmaktadır. Örneğin, cep telefonlarından görüşme yapabilme, mesaj gönderebilme, internete girebilme, müzik dinleyebilme, video izleyebilme, fotoğraf çekebilme olanaklarının sağlanmasıdır. Yine aynı şekilde müzik setlerinde hem müzik dinleyebilme hem de radyo dinleyebilme özelliklerinin bulunmasıdır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Okuyucu, izleyici, halk, vatandaş, kamuoyu gibi çeşitli şekillerde tanımlanan siyasal iletişim unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Siyasal aktörler/örgütler

Alıcı hedef kitle

Medya/kitle iletişim araçları

Siyasi mesaj

Geribildirim

Açıklama:

Alıcı hedef kitle: Siyasal iletişim sürecinde kaynağın gönderdiği iletilere hedef olan, gönderilen iletileri alması ve etkilenmesi beklenen alıcılardır. Bunlar okuyucu, izleyici, halk, vatandaş, kamuoyu gibi çeşitli şekillerde tanımlanabilir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi medya düzenlemesinin nedenleri arasında yer almaz?

Ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal yaşamında eşit rekabet koşullarını korumak

Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımamak

Yayıncılık alanında girişimciler bakımından fırsat eşitliğini sağlayarak çok sesli bir medya ortamı ortaya çıkarmak

Milli servet olarak kabul gören frekans dağılımında; eş deyişle, yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak

Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda medyanın da yardımıyla kamu yararını gözetmek ve geliştirmek

Açıklama:

Medya düzenlemesinin nedenleri şöyle özetlenebilir:
1. Ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal yaşamında eşit rekabet koşullarını korumak
2. Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımamak
3. Milli servet olarak kabul gören frekans dağılımında; eş deyişle, yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak
4. Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda medyanın da yardımıyla kamu yararını gözetmek ve geliştirmek
5. Yayıncılık alanında süreklilik ve tutarlılık sağlamak
6. Yayınlarda halka korku ve panik yaşatacak ve şiddeti özendirecek, ırkçı ve milliyetçi söylemleri güçlendirecek içerikleri denetlemek.
Yayıncılık alanında girişimciler bakımından fırsat eşitliğini sağlayarak çok sesli bir medya ortamı ortaya çıkarmak, medya düzenlemesinin amaçlarından değildir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Bir otomobil reklamının sevilen bir müzik eşliğinde yapılması ile bu otomobile sahip olanların müzikle gelen güzel duygulara da sahip olacağı düşüncesi aşağıdaki propaganda türlerinden hangisine örnektir?

Gösterişli Genelleme

Herkes Yapıyor

Sevileni Kullanma Kuralı

Oybirliği ve Bulaşma Kuralı

Aktarma

Açıklama:

Aktarma: Bir şeyi daha fazla kabul edilebilir hale getirmek amacıyla saygı duyulan ve değer verilen başka bir şeyin otoritesini, onayını ve prestijini bu şey üzerine taşımaktır. Aktarma, çağrışım yaparak işleyen bir propaganda tekniğidir. Örneğin, bir otomobil reklamının sevilen bir müzik eşliğinde yapılması ile bu otomobile sahip olanların müzikle gelen güzel duygulara da sahip olacağı. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Bir doğal afet ya da savaş durumunda yardım toplanması söz konusu olduğunda en zenginden en yoksula kadar her kesimden insanların kendi ekonomik güçleri ölçüsünde yaptıkları yardımların kamuoyuna duyurulması aşağıdaki propaganda türlerinden hangisine bir örnektir?

Ad Takma

Gösterişli Genelleme

Kağıt Derme

Herkes Yapıyor

Aktarma

Açıklama:

Herkes Yapıyor: Bir şeyi herkesin yaptığını ifade eden propaganda tekniğidir. Bununla propagandacı, yaptırmak istediği şeyin herkes tarafından kabul edildiğini, bu nedenle bizi de bu kişileri izlemeye ve herkesin yaptığını yapmak zorunda olduğumuza ikna etmeye çalışır. Örneğin, bir doğal afet ya da savaş durumunda yardım toplanması söz konusu olduğunda en zenginden en yoksula kadar her kesimden insanların kendi ekonomik güçleri ölçüsünde yaptıkları yardımları kamuoyuna duyurulur. Böylece, insanların yardımda bulunma konusunda duyarlı hale getirilmesi sağlanır. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, demokratik toplumlarda medyanın "4. güç olarak" olarak görülmesinin nedenidir?

Seçim dönemlerinde siyasal iktidar partilerinin söylem ve söylevlerine yer vermesi

Halkı çeşitli edebi ve tarihi konularda bilgilendirmesi

Her gün dünya ve ülkede olan toplumsal, ekonomik, eğitimsel, vb. olayları insanlara iletmesi

Siyasal sistemi yürüten üç temel güç olan yasama, yürütme ve yargıyı halk adına gözetlemesi ve halkı bilgilendirmesi

Halkın boş zamanlarında izleyebileceği diziler, filmler, eğlence ve yarışma programları hazırlaması ve yayımlaması

Açıklama:

Medya, demokratik toplumlarda, demokratik siyasal sistemi yürüten üç temel güç olan yasama, yürütme ve yargıyı halk adına gözetleyerek dördüncü bir güç olarak işlev görür

Doğru Cevap: D

Soru 30

İletişim teknolojileri ve diğer teknolojilerdeki hızlı değişim ve gelişim sonucunda ülkelerin gerek ekonomik gerekse siyasal ve sosyo-kültürel açıdan birbirlerine yakınlaşmalarına ne ad verilir?

Küreselleşme

Kutuplaşma

Çok uluslaşma

Birlikleşme

Ayrımlaşma

Açıklama:

Küreselleşme: uluslararası ticaretin yaygınlaşması, emek ve sermaye hareketlerinin artması, ülkeler arasındaki ideolojik kutuplaşmaların sona ermesi, teknolojideki hızlı değişim sonucunda ülkelerin gerek ekonomik, gerekse siyasal ve sosyo-kültürel açıdan birbirlerine yakınlaşmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdaki şıklardan hangisinde “deregülasyon” uygulamalarının iki temel nedeni doğru olarak verilmiştir?

Teknolojik gelişmeler- toplumsal ilerlemeler

Teknolojik gelişmeler- medya sektöründe yoğunlaşma

Teknolojik gelişmeler- ekonomideki değişimler ve gelişmeler

Medya sektöründe yoğunlaşma- ekonomideki gelişmeler

Kültürel ve toplumsal ilerleme- Ticari kaygılar

Açıklama:

İletişim ve medya endüstrisinde “kuralların kaldırılması ve özelleştirme deregülasyon olarak adlandırılmaktadır. Deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının iki temel nedeni vardır:

Teknolojik gelişmeler
Medya sektöründe yoğunlaşma

Doğru Cevap: B

Soru 32

Medya sektöründeki ayrı etkinlik dallarının -üretimden dağıtıma kadar bütün aşamalar- tek bir medya kuruluşu bünyesinde ve denetiminde olması, hangi tür tekelleşmeye örnek olarak gösterilebilir?

Çapraz tekelleşme

Yatay tekelleşme

Dikey tekelleşme

Kurumsal tekelleşme

Küresel tekelleşme

Açıklama:

Dikey Tekelleşme: Medya sektöründeki ayrı etkinlik dallarının tek bir yapı içinde bütünleşmesi demektir. Örneğin, üretimden dağıtıma kadar bütün aşamaların tek bir medya kuruluşunun denetiminde gerçekleşmesi, dikey tekelleşme tanımına girmektedir. Başka bir deyişle, bir medya kuruluşu hem kağıt üreten bir kağıt işletmesine hem de gazete ve dergilerin dağıtımını gerçekleştiren bir dağıtım işletmesine sahip olabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında gösterilemez?

Medyanın dördüncü güç olarak görülmesi ve bunun kullanılması

Medyanın kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfüz sağlaması

Medyanın reklam gücünü kullanarak harcamalardan kısma

Medya aracılığıyla siyasal çevrelerde itibar kazanma ve bunu kullanma

Medya aracılığıyla kültürel ve eğitsel programlar hazırlama ve yayımlama

Açıklama:

Medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

Medyanın dördüncü güç olduğu düşüncesi
Siyasal çevrelerde itibar kazanmak, gerektiğinde medyayı kullanarak baskı oluşturmak
Toplumsal denetim
Diğer sektörlerdeki riskli kapitalin riskinin azaltılması
Kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfuz
Reklam harcaması yapmak yerine gazete çıkarmak, radyo ve televizyon kurmak
Pazarlama
Para ticareti

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, siyasal iktidarın kitle iletişim araçları ve içerikleri üzerinde sıkı bir denetim kurduğu ve bu araçları kendi resmi görüşlerini yaymak için kullandığı, sınırlı iletişim özgürlüğünün olduğu modelin adıdır?

Kontrollü iletişim modeli

Güdümlü iletişim modeli

Serbest iletişim modeli

İktidar iletişim modeli

Baskı düzeni iletişim modeli

Açıklama:

Güdümlü İletişim Modeli: Siyasal sistemin, kendi iktidarına hizmet edecek mesajların kitle iletişim araçlarından duyurulmasını ve bu yolla halkın desteğini sağlayarak rejimin güçlenmesini hedeflediği iletişim modelidir. Siyasal iktidar, iletişimi yukarıdan yönetmekte, denetim altında tutmakta, yaptığı uygulamanın kamu yararının bir gereği olarak yapıldığını savunmaktadır. Bu modelde iletişim özgürlüğü “güdümlü” dür. Bunun nedeni, siyasal iktidarın kitle iletişim araçları ve içerikleri üzerinde sıkı bir denetim kurması ve bu araçları kendi resmi görüşlerinin yayılmasını sağlamak için kullanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, siyasal iktidar ve toplumdaki çıkar guruplarının, medyayı kendi amaçları doğrultusunda kullanmasını ve medyaya sahip olmasını engellemek amacıyla yapılan medya düzenlemesinin nedenlerinden birisi değildir?

Ekonomik, politik ve toplumsal yaşamda eşit rekabet koşullarını korumak

Herhangi bir kişi, gurup, kurum ya da kuruluşlara ayrıcalık tanımamak

Milli servet olan yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak

Basın kuruluşlarını kontrol etmek ve onları devlet kontrolüne almak

Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda kamu yararını gözetmek ve geliştirmek

Açıklama:

Ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal yaşamında eşit rekabet koşullarını korumak
Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımamak
Milli servet olarak kabul gören frekans dağılımında; eş deyişle, yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak
Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda medyanın da yardımıyla kamu yararını gözetmek ve geliştirmek
Yayıncılık alanında süreklilik ve tutarlılık sağlamak

6. Yayınlarda halka korku ve panik yaşatacak ve şiddeti özendirecek, ırkçı ve milliyetçi söylemleri güçlendirecek içerikleri denetlemek

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, siyasal iktidarlar tarafından medya düzenlemesi ve yayıncılık politikalarıyla ilgili yapılan düzenlemelerin temel ilkelerinden birisi değildir?

Fırsat eşitliği

Hakkaniyet

Medyada Eşit kullanma hakkı

Hakkın kötüye kullanımının engellenmesi

Medyanın kamulaştırılması

Açıklama:

Fırsat eşitliği
Hakkaniyet
Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması
Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi

Doğru Cevap: E

Soru 37

Türkiye’ de yayıncılık ve bütün medya alanını denetleme yetkisi hangi kurum veya kuruluşa aittir?

Cumhur Başkanlığı İletişim Merkezi

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Açıklama:

Türkiye’de yayıncılık alanını denetleme yetkisi Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’na (RTÜK) aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerin hangisinde, başarılı bir propagandanın en temel özelliği doğru olarak verilmiştir?

Hem bireyi hem de kitleyi hedef alması

Hem yeni teknolojileri hem de eski teknolojileri kullanması

İkna yöntemlerinin baskı ve zorlama ile kullanılması

Sürekli ve uzun süreli olması

Belirli bir organizasyon yapısına sahip olması

Açıklama:

Başarılı propagandanın en temel özelliği, hem bireyi hem de kitleyi hedef alması gerekliliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Peter Golding ve Graham Murdock'ın 1973'de yazdıkları Kitle İletişimin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970'li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak belirledikleri ana eğilimlerden biridir?

Dijitalleşme

Kuralların kaldırılması

Küreselleşme

Pazarlama

Çeşitlendirme

Açıklama:

Peter Golding ve Graham Murdock, 1973'de yazdıkları Kitle İletişimin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970'li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak şu ana eğilimleri belirlemişlerdir:

Birleşme
Yoğunlaşma
Çeşitlendirme
Uluslararasılaşma

Doğru Cevap: E

Soru 40

Değişik basın kuruluşlarının birleşme ya da satın alma yoluyla tek çatı altında bir araya gelmesini ifade eden tekelleşme düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Çapraz tekelleşme

Yatay tekelleşme

Dikey tekelleşme

Çapraz promosyon

Küreselleşme

Açıklama:

Değişik basın kuruluşlarının birleşme ya da satın alma yoluyla tek çatı altında bir araya gelmesi yatay tekelleşme kavramıyla ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında değildir?

Medyanın dördüncü güç olduğu düşüncesi

Pazarlama

Para ticareti

Kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfuz

Dijitalleşme

Açıklama:

Tuncel'e (1994) göre medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında şunlar sayılabilir:

Medyanın dördüncü güç olduğu düşüncesi
Siyasal çevrelerde itibar kazanmak, gerektiğinde medyayı kullanarak baskı oluşturmak
Toplumsal denetim
Diğer sektörlerdeki riskli kapitalin riskinin azaltılması
Kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfuz
Reklam harcaması yapmak yerine gazete çıkarmak, radyo ve televizyon kurmak
Pazarlama
Para ticareti

Doğru Cevap: E

Soru 42

47 milyar dolar ile gelir bakımından dünyanın en büyük medya grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Time Warner

Walt Disney

News Corporation

Viacom

Bertelsmann

Açıklama:

Dünyanın en büyük medya grupları içerisinde Time Warner, 47 milyar dolarlık gelirle ilk sırada yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyinde alınan kararlar kapsamında değildir?

Temel politikaların oluşturulması

Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması

Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi

Manşete girecek haberlerin seçimi

Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak

Açıklama:

Tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyi, bir bütün olarak medya şirketinin yapısı ve gelişmi; eylemlerinin ölçeği ve kapsamı; kaynakların kullanımı ve tahsisiyle ilgilidir. Bu düzeyde alınan kararlar şunları kapsar:

Temel politikanın oluşturulması
Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması
Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi
Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi siyasal iletişim sürecini başlatan tarafta gösterilmektedir?

İzleyici

Halk

Kamuoyu

Önderler

Medya

Açıklama:

Siyasal aktörler/örgütler, siyasal iletişim sürecini başlatan taraftır. Siyasal mesajın hedef kitle olarak belirlenen alıcıya gönderilmesini sağlar. Siyasal aktörler, siyasal iletişimde bulunan kurum, kuruluş, örgüt, grup, kurumsallaşmış kimliği bulunan kişiler, liderler, önderler, başkanlar ve yöneticilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yayıncılık politikalarının konularından biri değildir?

Yayın kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi

Pazarlama

Finansman

Teknoloji

İçerik

Açıklama:

Yayın kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi
Finansman
Teknoloji
İçerik
İzleyici kitle

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının temel nedenlerinden birisidir?

Teknolojik gelişmeler

Coğrafi nedenler

Politik gelişmeler

Ekonomik bağamsızlık

Enformasyon

Açıklama:

Medya alanındaki yoğunlaşma 20. yüzyıl boyunca hep gözlenmiş bir eğilimdir. Ancak yeni olan bunun, kuralların kaldırılması (deregülasyon) ve özelleştirmelerden sonra yepyeni bir ivme ve boyut kazanmasıdır. Deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının iki temel nedeni vardır:
1. Teknolojik gelişmeler
2. Medya sektöründe yoğunlaşma

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Peter Golding ve Graham Murdock 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak belirttiği ana eğilimlerden birisi değildir?

Birleşme

Tekelleşme

Yoğunlaşma

Çeşitlendirme

Uluslararasılaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Cees J. Hamelink 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitabındaki küresel ölçekte iletişim sektöründe dört ana eğilimden biri değildir?

Dijitalleşme

Birleşme

Kuralların kaldırılması

Yatay tekelleşme

Küreselleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Medyadaki tekelleşme kaç düzeyde meydana gelmektedir?

Açıklama:

Medyadaki tekelleşme üç düzeyde meydana gelmektedir (Özsever, 2004:115):
1. Yatay Temelleşme
2. Dikey Tekelleşme
3. Çapraz Tekelleşme

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi "Dünya İletişiminde Eğilimler" adlı kitabın yazarıdır?

Peter Golding

Graham Murdock

Cees J. Hamelink

Jowett Gus

RobinsWebster

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 51

Medya sektöründe üç ayrı kontrol düzeyinden söz edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyinde alınan kararlardan biri değildir?

Lisans anlaşmaları yoluyla medya pazarına girişin sınırlandırılması

Temel politikanın oluşturulması

Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması

Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi

Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak

Açıklama:

Medya sektöründe üç ayrı kontrol düzeyinden söz edilmektedir (Adaklı, 2006:72-75): Tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyi ise bir bütün olarak medya şirketinin yapısı ve gelişimi; eylemlerinin ölçeği ve kapsamı; kaynakların kullanımı ve tahsisiyle ilgilidir. Bu düzeyde alının kararlar şunları kapsar:
1. Temel politikanın oluşturulması
2. Anahtar personelin işe alınması ve işten çıkarılması
3. Şirketin genişleme ve daralma momentlerinin seçimi
4. Şirketi, eğer gerekiyorsa elden çıkarmak ya da bütünüyle kapatmak

Doğru Cevap: A

Soru 52

Yayın kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi

Finansman ve Teknoloji

İçerik

İzleyici kitle

Siyasi düşünce

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Medya düzenlemesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Fırsat eşitliği

Kamusal alana hizmet

Hakkaniyet

Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması

Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi

Açıklama:

Medya aracılığıyla yayınlanacak içeriklerin hangi kuralları gözeterek oluşturulacağı ve bu içerikleri hangi izleyici gruplarının izleyebileceği yine ülkede uygulanan yayın politikalarıyla yakından ilgilidir.
Medya düzenlemesinin temel ilkeleri şöyle sıralanabilir (Cangöz, 2009: 196):
1. Fırsat eşitliği
2. Hakkaniyet
3. Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması
4. Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi
Medya düzenlemesinin amacı, bireylere iletişim özgürlüğü sağlamak ve bu ortamı yasal düzenlemelerle güvence altına almaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

"Kamuoyunu ve toplumun güdümüne etkileme amacıyla yapılan eylemlerin bütünüdür". İfadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Siyaset

İfade

İletişim

Propaganda

Reklam

Açıklama:

Propaganda, en basit tanımı ile kamuoyunu ve toplumun güdümüne etkileme amacıyla yapılan eylemlerin bütünüdür (Daver, 1976: 282). Propagandanın amacı ise bir konuda toplumu belli bir doktrine inandırma, ya da kısaca kamuoyu oluşturma olarak tanımlanabilir…

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi ileri kapitalist toplumlarda bilgi yönetim ve kontrol sistemini ayakta tutan birbiriyle yakından ilişkili dört unsurdan birisi olamaz?

Propaganda, halkla ilişkiler ve reklamcılık gibi aktif ikna kuruluşları

Bazı bilgilere toplumun geniş kesimlerinin ulaşmasını sınırlamak isteyen çeşitli gizlilik, güvenlik ve sansür mekanizmaları

Bilgiyi metalaşmaya ve ticarileşmeye doğru götüren piyasa güçleri, patent ve kopyalama hakları gibi nedenlerle enformasyon akışını iş çevrelerinin değerlerine ve önceliklerine bağımlı kılan giderek hızlanan gelişmeler

Siyasal ve sosyal kamuoyu araştırmaları, pazar araştırmaları gibi ticari ve siyasi çıkarlara hizmet eden bilginin toplanmasındaki artış

Kamu çıkarının ve ulusal kültürün korumacılığını üstlenen devletin yayıncılıktaki rolü

Açıklama:

Günümüzdeki ileri kapitalist toplumlarda propaganda ve bilginin kontrolü giderek artan bir şekilde yaygınlaşmakta ve tüm sistemi biçimlendirmektedir. İleri kapitalist toplumlarda bilgi yönetim ve kontrol sistemini ayakta tutan birbiriyle yakından ilişkili dört unsurdan söz edilmektedir (Robins, Webster ve Pickering 1987:12-13):
1. Propaganda, halkla ilişkiler ve reklamcılık gibi aktif ikna kuruluşları
2. Bazı bilgilere toplumun geniş kesimlerinin ulaşmasını sınırlamak isteyen çeşitli gizlilik, güvenlik ve sansür mekanizmaları
3. Bilgiyi metalaşmaya ve ticarileşmeye doğru götüren piyasa güçleri, patent ve kopyalama hakları gibi nedenlerle enformasyon akışını iş çevrelerinin değerlerine ve önceliklerine bağımlı kılan giderek hızlanan gelişmeler
4. Siyasal ve sosyal kamuoyu araştırmaları, pazar araştırmaları gibi ticari ve siyasi çıkarlara hizmet eden bilginin toplanmasındaki artış

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi, Peter Golding ve Graham Murdock' ın 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişmelerle ilgili olarak şu ana eğilimlerden biri değildir?

Özelleşme,

Birleşme,

Yoğunlaşma,

Çeşitlendirme,

Uluslararasılaşma,

Açıklama:

Peter Golding ve Graham Murdock 1973’de yazdıkları Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği adlı çalışmada 1970’li yılların ilk yarısında medya sektöründeki gelişme-lerle ilgili olarak şu ana eğilimleri belirlemişlerdir:
1. Birleşme
2. Yoğunlaşma
3. Çeşitlendirme
4. Uluslararasılaşma
Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi, Cees J. Hamelink' in 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitapta küresel ölçekte iletişim sektöründeki ana eğilimlerden biri değildir?

Dijitalleşme,

Modernleşme,

Birleşme,

Kuralların kaldırılması,

Küreselleşme,

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi medyadaki tekelleşmelerden biridir?

Yoğun telkelleşme,

Teknik tekelleşme,

Çapraz tekelleşme,

Birleşik tekelleşme,

Ulusal tekelleşme,

Açıklama:

Medyada sektöründe tekelleşme deyince, belli bir alanda sermayenin yoğunlaş-ması, aynı işletme, kuruluş ya da kuruluşlar içerisinde daha büyük bir birikimin sağlanması ve buna bağlı olarak üretimden dağıtıma, hatta tüketime kadar pazarda egemenlik ve denetim sağlanması anlamına gelmektedir. Medyadaki
tekelleşme üç düzeyde meydana gelmektedir (Özsever, 2004:115):
1. Yatay Tekelleşme: 2. Dikey Tekelleşme: 3. Çapraz Tekelleşme:
Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi, Tuncel’e (1994) göre medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında değildir?

Medyanın dördüncü güç olduğu düşüncesi,

Toplumsal denetim,

Kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfuz,

Kapitalleşme,

Pazarlama,

Açıklama:

Tuncel’e (1994) göre medya dışı sermayenin medyaya doğru akışının nedenleri arasında şunlar sayılabilir:
1. Medyanın dördüncü güç olduğu düşüncesi
2. Siyasal çevrelerde itibar kazanmak, gerektiğinde medyayı kullanarak baskı oluşturmak
3. Toplumsal denetim
4. Diğer sektörlerdeki riskli kapitalin riskinin azaltılması
5. Kredi alımında ve devlet ihalelerinde nüfuz
6. Reklam harcaması yapmak yerine gazete çıkarmak, radyo ve televizyon kurmak
7. Pazarlama
8. Para ticareti
Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Medya sektöründe kaç tane ayrı kontrol düzeyinden söz edilmektedir?

Açıklama:

Medya endüstrisindeki yönetsel devrimin, mülkiyet ve kontrolü birbirinden ayırdığı ve sermayenin iletişim araçları üzerindeki kontrolünü yitirdiği tezi, bugün özellikle liberal “editoryal bağımsızlık” savunucularının kabul ettiği bir tezdir. Medya sektöründe üç ayrı kontrol düzeyinden söz edilmektedir (Adaklı, 2006:72-75): Doğru cevap " A " dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi " Teknolojik bir olgu olarak iletişim şebekelerinin aynı tür servisleri taşıyabilme yeteneğidir. " cümlesini tanımlayan doğru kavramdır?

İletişimsel yakınsama,

Gelişimsel yakınsama,

Medya yakınsaması,

Teknolojik Yakınsama,

Enformasyonel yakınsama,

Açıklama:

Yakınsama olgusu iletişim sektöründeki tekelleşme eğiliminin motorlarından biri olarak görülmektedir. Yakınsama olgusu üç düzeyde ele alınmaktadır (Adaklı, 2006:58-60):
Teknolojik Yakınsama:
Ekonomik Yakınsama:
Düzenleyici Yakınsama:
Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

" ................. siyasal otorite ile ilgili kurumların ve bu kurumların oluşmasında ve işlemesinde rol oynayan davranışların bilimi olarak tanımlanabilir. " cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Devlet bilimi,

Ekonomi bilimi,

Toplum bilimi,

Teknoloji bilimi,

Siyaset bilimi,

Açıklama:

Siyaset bilimi, siyasal iktidarın oluşumu, paylaşılması, işleyişi ve kullanılması ile ilgili süreçleri konu alır. Siyaset bilimi, siyasal otorite ile ilgili kurumların ve bu kurumların oluşmasında ve işlemesinde rol oynayan davranışların bilimi olarak tanımlanabilir (Kışlalı, 1999: 17-18). Doğru cevap " E " dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi, yayıncılık politikalarının konularından biridir?

Kitle,

İçerik,

İletişim,

Yayıncılık,

Medya,

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi medya düzenlemesinin temel ilkelerinden biri değildir?

Fırsat eşitliği,

Hakkaniyet,

Erişimde evrensellik,

Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının sağlanması,

Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi,

Açıklama:

Medya düzenlemesinin amacı, bireylere iletişim özgürlüğü sağlamak ve bu ortamı yasal düzenlemelerle güvence altına almaktır. Medya düzenlemesinin temel ilkeleri şöyle sıralanabilir (Cangöz, 2009: 196):
1. Fırsat eşitliği
2. Hakkaniyet
3. Bireylerin medyayı eşit kullanma hakkının
sağlanması
4. Hakkın kötüye kullanılmasının engellenmesi
Doğru cevap " C " dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi propoganda ve ikna tekniklerinden biridir?

Kamuoyu,

Kabalaşma,

Bireyselleşme,

Gösterişli genelleme,

Anlayış gösterme,

Açıklama:

Propaganda teknikleri genellikle siyasetçiler ve reklamcılar tarafından kullanılır ve yedi başlık altında ele alınabilir (Severin ve Tankard,1994:158-180): Ad takma, gösterişli genelleme, aktarma, tanıklık, sade vatandaş (içimizden biri), kağıt derme ve herkes yapıyor. Doğru cevap " D " dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilersen hangisi Medya dünyasında deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasını sağlayan iki temel nedenden biridir?

Teknolojik gelişmeler

Medya içeriğinin çeşitlenmesi

İşgücü maliyetlerinin artması

Kürüselleşmenin medyayı yaygınlaştırması

Beğenilerin benzeşmesi

Açıklama:

Medya alanındaki yoğunlaşma 20. yüzyıl boyunca hep gözlenmiş bir eğilimdir. Ancak yeni olan bunun, kuralların kaldırılması (deregülasyon) ve özelleştirmelerden sonra yepyeni bir ivme ve boyut kazanmasıdır. İletişim ve medya endüstrisinde “kuralların kaldırılması eğilimi 1970’lerden itibaren özellikle Batı Avrupa ülkelerindeki kamu yayıncılığı tekellerinin ortadan kalkması ve özel radyo ve televizyon yayıncılığının yaygınlaşmaya başlaması sürecini anlatmak için kullanılmaktadır (Adaklı, 2006: 39). Deregülasyon uygulamalarının ortaya çıkmasının iki temel nedeni vardır: 1. Teknolojik gelişmeler 2. Medya sektöründe yoğunlaşma

Doğru Cevap: A

Soru 67

Birleşme

Bölünme

Yoğunlaşma

Çeşitlendirme

Uluslararasılaşma

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 68

Cees J. Hamelink 1994’de yazdığı Dünya İletişiminde Eğilimler adlı kitapta küresel ölçekte iletişim sektöründe dört ana eğilim bulunduğunu saptamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Dijitalleşme

Birleşme

Yoğunlaşma

Kuralların kaldırılması

Küreselleşme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

Medya endüstrisindeki yönetsel devrimin, mülkiyet ve kontrolü birbirinden ayırdığı ve sermayenin iletişim araçları üzerindeki kontrolünü yitirdiği tezi, bugün özellikle liberal “editoryal bağımsızlık” savunucularının kabul ettiği bir tezdir. Medya sektöründe üç ayrı kontrol düzeyinden söz edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi "gündelik üretime ilişkin rutin kontrolü anlatmaktadır?

Tahsisatla ilgili olan kontrol düzeyi

Dışsal Kontrol

İç Kontrol

Operasyonel kontrol düzeyi

Özdenetim

Açıklama:

1. Operasyonel kontrol düzeyi, gündelik üretime ilişkin rutin kontroldür. Örneğin, haber medyasında içeriğe ilişkin karar alma süreçlerinde söz sahibi olan editoryal kadronun her gün yinelenen standart işlemleri bu düzeyle ilgilidir. Genel yayın yönetmenleri, editörler, program müdürleri vb. manşete girecek haberlerin seçiminden hangi habere hangi muhabirin gönderileceğine kadar pek çok konuda karar alma yetkisine sahiptir. Medya içeriğinin gerek tematik gerekse biçimsel özelliklerinin belirlenmesinde söz sahibi olan editoryal kadro, operasyonel kontrolün esas öznesi olarak konumlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Teknolojik bir olgu olarak iletişim şebekelerinin aynı tür servisleri taşıyabilme yeteneğine ne ad verilir?

Kopyalama

Ekonomik Yakınsama

Düzenleyici Yakınsama

Benzeşme

Teknolojik Yakınsama

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 71

"Siyasal sistem, kendi iktidarına hizmet edecek mesajların kitle iletişim araçlarından duyurulmasını ve bu yolla halkın desteğini sağlayarak rejimin güçlenmesini hedefler" cümlesi aşağıdaki iletişim modellerinden hangisini tanımlamaktadır?

Güdümlü İletişim Modeli

Serbest İletişim Modeli

Yönlendirici İletişim Modeli

Doğrusal İletişim Modeli

Suskunluk Sarmalı İletişim MOdeli

Açıklama:

1. Güdümlü İletişim Modeli: Siyasal sistem, kendi iktidarına hizmet edecek mesajların kitle iletişim araçlarından duyurulmasını ve bu yolla halkın desteğini sağlayarak rejimin güçlenmesini hedefler. Siyasal iktidar, iletişimi yukarıdan yönetmekte, denetim altında tutmakta, yaptığı uygulamanın kamu yararının bir gereği olarak yapıldığını savunmaktadır. Bu modelde iletişim özgürlüğü “güdümlü” dür. Bunun nedeni, siyasal iktidarın kitle iletişim araçları ve içerikleri üzerinde sıkı bir denetim kurması ve bu araçları kendi resmi görüşlerinin yayılmasını sağlamak için kullanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Siyasal iletişimin üç temel unsuru bulunmaktadır. Siyasal iletişim sürecini başlatan bu unsurlardan hangisidir?

Alıcı hedef kitle

Siyasal aktörler/örgütler

Medya/kitle iletişim araçları

Üreticiler

İzlerkitle

Açıklama:

Siyasal iletişimin üç temel unsurundan söz etmek mümkündür (Aziz, 2011:7-8): 1. Siyasal aktörler/örgütler: Siyasal iletişim sürecini başlatan taraftır. Siyasal mesajın hedef kitle olarak belirlenen alıcıya gönderilmesini sağlar. Siyasal aktörler/örgütler bu iletişim sürecinde gönderen/kaynak olarak tanımlanır. Siyasal aktörler, siyasal iletişimde bulunan kurum, kuruluş, örgüt, grup, kurumsallaşmış kimliği bulunan kişiler; liderler, önderler, başkanlar ve yöneticilerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Medya düzenlemesi, yasalar aracılığıyla medya kuruluşlarının mülk sahipliğinin, frekans tahsisinin ve yayın içeriklerinin biçimlendirilmesidir. Aşağıdakilerden hangisi bu düzenlemelerin nedenlerinden biri değildir?

Ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal yaşamında eşit rekabet koşullarını korumak

Milli servet olarak kabul gören frekans dağılımında; eş deyişle, yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak

Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımak

Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda medyanın da yardımıyla kamu yararını gözetmek ve geliştirmek

Yayınlarda halka korku ve panik yaşatacak ve şiddeti özendirecek, ırkçı ve milliyetçi söylemleri güçlendirecek içerikleri denetlemek.

Açıklama:

Medya düzenlemesi, yasalar aracılığıyla medya kuruluşlarının mülk sahipliğinin, frekans tahsisinin ve yayın içeriklerinin biçimlendirilmesidir. Medya düzenlemesinin nedenleri şöyle özetlenebilir (Cangöz, 2009: 176):
1. Ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal yaşamında eşit rekabet koşullarını korumak
2. Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımamak
3. Milli servet olarak kabul gören frekans dağılımında; eş deyişle, yayın kanallarının dağıtımında adaleti sağlamak
4. Eğitim, sağlık, güvenlik gibi alanlarda medyanın da yardımıyla kamu yararını gözetmek ve geliştirmek
5. Yayıncılık alanında süreklilik ve tutarlılık sağlamak
6. Yayınlarda halka korku ve panik yaşatacak ve şiddeti özendirecek, ırkçı ve milliyetçi söylemleri güçlendirecek içerikleri denetlemek.
Belirli sınıf, çıkar grubu, sermaye, siyasi parti gibi herhangi bir kişi, grup ya da örgütlenmeye ayrıcalık tanımak

Doğru Cevap: C

Soru 74

Finansman

Teknoloji

İçerik

Dağıtım örgütü

İzleyici kitle

Açıklama:

Siyasal iktidarlar tarafından medya düzenlemesiyle veya yayıncılık politikalarıyla ilgili olarak tarih boyunca askeri, ekonomik, siyasal ve ideolojik gerekçelerle bir takım düzenlemeler yapılmıştır. Yayıncılık politikalarının konuları şunlar olmuştur (Mutlu, 2001:10):
1. Yayın kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi
2. Finansman
3. Teknoloji
4. İçerik
5. İzleyici kitle
Siyasal iktidarlar tarafından medya düzenlemesiyle veya yayıncılık politikalarıyla ilgili olarak tarih boyunca askeri, ekonomik, siyasal ve ideolojik gerekçelerle bir takım düzenlemeler yapılmıştır. Yayıncılık politikalarının konuları şunlar olmuştur:
1. Yayın kurumlarının yapısı ve örgütlenmesi
2. Finansman
3. Teknoloji
4. İçerik
5. İzleyici kitle

Doğru Cevap: D

Soru 75

Propaganda teknikleri genellikle siyasetçiler ve reklamcılar tarafından kullanılır ve yedi başlık altında ele alınabilir. Aşağıdakilerden hangisi "Bir düşünceye kötü bir niteleyici isim vererek söz konusu düşüncenin ileri sürdüğü iddiaları veya kanıtları gözden geçirmeksizin reddetmemiz için kullanılır" biçimde tanımlanan propaganda tekniğidir?

Tanıklık

Sade Vatandaş

Kağıt Derme

Herkes Yapıyor

Ad Takma

Açıklama:

Ad Takma: Bir düşünceye kötü bir niteleyici isim vererek söz konusu düşüncenin ileri sürdüğü iddiaları veya kanıtları gözden geçirmeksizin reddetmemiz için kullanılır. Ad takma siyasi tartışmalarda sıkça başvurulan bir propaganda tekniğidir. Örneğin, Bir siyasi parti liderinin isminin uğursuz, beceriksiz gibi olumsuz ya da kararlı, başarılı, çalışkan gibi olumlu nitelemeler ile birlikte anılması.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

“Haberleri ve fikirleri toplama, değerlendirme, işleme ve bunları başkalarına ileterek kamuoyu oluşturma sanatını olası hale getiren kitle haberleşme araçları” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Reklam

Hedef kitle

Medya

Pazarlama

Haber

Açıklama:

Tanımlanan kavram "medya" dır

Doğru Cevap: C

Soru 2

Dünyada ve Türkiye’de yasama, yargı ve yürütmeye ek olarak dördüncü kuvvet olarak kabul gören oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Reklam

Hedef kitle

Pazarlama

İletişim

Medya

Açıklama:

Medya'dır

Doğru Cevap: E

Soru 3

İstanbulda ilk Türk basımevinin ürünlerini vermeye başladığı yıllar aşağıdakilerden hangisidir?

1720'li yıllar

1730'lu yıllar

1740'lı yıllar

1750'li yıllar

1760'lı yıllar

Açıklama:

1730'lu yıllar

Doğru Cevap: B

Soru 4

Vekayi-i Mısriye kaç yılında yayınlanmıştır?

1825

1826

1827

1828

1829

Açıklama:

1828

Doğru Cevap: D

Soru 5

Osmanlı döneminde yayınlanan ilk özel gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Takvim-i Vekayi

Takvimhane-i Amire

Ceride-i Havadis

Tercüman-ı Ahval

Ruzname-i Ceride-i Havadis

Açıklama:

Tercüman-ı Ahval'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Şinasi tarafından 27 Haziran 1862’de yayınlanmaya başlayan gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Tercüman-ı Ahval

Tasvir-i Efkâr

Muhbir

Basiret

Ayine-i Vatan

Açıklama:

Tasvir-i Efkâr'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

11 Mayıs 1876’daki bir kararname ile gazetelere ilk resmi sansür kimin tarafından uygulanmıştır?

Rüştü Paşa

Mehmed Arif

Ziya Paşa

Mahmut Nedim Paşa

Ahmet Rıza

Açıklama:

Mahmut Nedim Paşa

Doğru Cevap: D

Soru 8

I. İleri
II. Yenigün
III. Akşam
IV. İstanbul
Yukarıdaki gazetelerden hangisi/hangileri milli mücadeleyi desteklemiştir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

I, II, III milli mücadeleyi destekleyen gazetelerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Anadolu Ajansı kaç yılında kurulmuştur?

1924

1923

1922

1921

1920

Açıklama:

1920

Doğru Cevap: E

Soru 10

TRT (Türkiye Radyo Televizyon Kurumu) kamu yayıncılığı yapmak üzere kaç yılında çıkan TRT Yasası ile kuruldu?

1961

1962

1963

1964

1965

Açıklama:

1964

Doğru Cevap: D

Soru 11

"Haberleri ve fikirleri toplama, değerlendirme, işleme ve bunları başkalarına ileterek kamuoyu oluşturma sanatını olası hâle getiren haberleşme araçları" olarak tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Kitle iletişim araçları

Televizyon

Medya

Süreli yayınlar

Çevrim içi iletişim araçları

Açıklama:

Medya "haberleri ve fikirleri toplama, değerlendirme, işleme ve bunları başkalarına ileterek kamuoyu oluşturma sanatını olası hâle getiren kitle haberleşme araçları" olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

20 Kasım 1828'de Kahire'de çıkarılan ilk yerli gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Vekayi-i Giridiye

Vekayi-i Mısriye

Takvim-i Vekayi

Ceride-i Havadis

Tasvir-i Efkâr

Açıklama:

20 Kasım 18288'de Kahire'de yarısı Arapça, yarısı Türkçe ilk yerli gazete olan Vekayi-i Mısriye yayına başladı.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi 1857'de Matbaa Nizamnamesi'nin yayınlanmasının sebeplerinden biri olarak gösterilmektedir?

İzinsiz litograf matbaalarının artışı

Türkçe gazetelerin sayıca az olması

Yabancı gazetelerin vergilendirilmesi

Dile bağlı ulusçuluk dolayısıyla dilde sadeleşmenin gerçekleştirilmek istenmesi

Gazete basımının öncelenmesiyle kitap basımının oldukça kısıtlı sayıda kalması

Açıklama:

İzinsiz litograf matbaalarının artışı 1857'de Matbaa Nizamnamesi'nin yayınlanmasını gerektirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Osmanlı Devleti'nde basım ve basımevi işlerini düzenleyen ilk nizamname aşağıdakilerden hangisidir?

Maârif-i Umûmiye Nizamnâmesi

Dilâver Paşa Nizamnamesi

Usûl-i Muhâkeme Nizamnamesi

Telif Nizamnamesi

Matbuat Nizamnamesi

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nde basım ve basımevi işlerini düzenleyen ilk nizamname Matbuat Nizamnamesi'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Vekayi-i Mısriye'de yer alan ilk Türk gazeteciler arasında gösterilmektedir?

Hoca Nasri

Vekayihane Nazırı Mehmet Esat Efendi

Numan Mahir

Akif Bey

Esat Saffet Efendi

Açıklama:

İlk Türk gazetecileri olarak Vekayi-i Mısriyye'de, Vakayi Muharriri Aziz, Sami, Hoca Nasri, Kâşif, Derviş Ahmet Efendiler ve düzeltmen Sait Efendi sayılabilir. Takvim-i Vekayi'de ise Vekayihane Nazırı Mehmet Esat Efendi ve ardından Numan Mahir, Akif Beyler, Recai, Ahmet Nazif, Esat Saffet Efendiler, düzeltmen olarak Karesizade Cemalettin Efendi sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Yayınlanması yolunda II Mahmud'un çaba harcadığı, bir tarih belgesi, bir eğitim aracı ve de Osmanlı devlet düzeninin savunucusu olarak rol üstelenen gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Takvim-i Vekayi

Vakayi-i Mısriyye

Ceride-i Havadis

Tercüman-ı Ahval

Tasvir-i Efkâr

Açıklama:

İlk Türkçe gazete Takvim-i Vekayi'nin yayınlanması ve devlet yönetiminde yenilik ve düzeltimlere gidilmesi yolunda büyük çaba harcayan ve önemli adımları gerçekleştiren kişi II. Mahmud'dur. Takvim-i Vekayi, bir tarih belgesi, bir eğitim aracı ve de Osmanlı devlet füzeninin savunucusu olarak rol üstlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Agah Efendi'nin kurucusu olduğu ve Osmanlı Dönemi'ndeki ilk özel gazete olarak tarihe geçen gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Ceride-i Havadis

Terakki

Basiret

Muhbir

Tercüman-ı Ahval

Açıklama:

İlk özel gazete Tercüman-ı Ahval, 21 Ekim 1860'da yayınlanmıştır. Kurucusu Agâh Efendi'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Şinasi tarafından kurulan ancak daha sonra yönetimi Namık Kemal'e devredilen gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Tasvir-i Efkâr

İstikbal

İbret

Diyojen

Terakki

Açıklama:

Tasvir-i Efkar gazetesi, Şinasi tarafından 27 Haziran 1862'de yayımlanmaya başladı ve Şinasi iki buçuk yıl kadar gazeteyi yönetti. Daha sonra gazetenin yönetimini Namık Kemal'e bıraktı.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Millî mücadeleyi destekleyen gazeteler arasında yer almaktadır?

Akşam

Hürriyet

Milliyet

Sabah

Tercüman-ı Hakikat

Açıklama:

Millî mücadeleyi destekleyen gazetelerin başlıcaları; İleri, Yenigün, Akşam ve Vakit gazeteleri idi. Bu gazetelerde Anadolu kurtuluş cephesi ile ilgili haberler ve Mustafa Kemal'in halka duyurulmasını istediği haberler yayınlanıyordu. Ses, İzmir'e Doğru, Doğru Söz, Yeni Adana, Açıksöz, Babalık gibi gazeteler Anadolu illerinde millî mücadeleye destek veren gazetelerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Türkiye'de televizyon yayınları girişimi ilk kez aşağıdaki üniversitelerden hangisinde gerçekleştirilmiştir?

Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Ege Üniversitesi

Anadolu Üniversitesi

İstanbul Teknik Üniversitesi

Ankara Üniversitesi

Açıklama:

Türkiye'de televizyon yayınları girişimi ilk kez İStanbul Teknik Üniversitesi tarafından 9 Temmuz 1952 günü başlatıldı ancak TRT'nin kurulmasıyla izlenme gücünü yitirdi.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Osmanlı toplumunda gazete kültürünün kitap kültürünün önüne geçmesinin bir sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Kitap yayımcılığının tamamen ortadan kalkması

Kitap olarak basılması gereken birçok konunun gazetelerde dizi hâlinde yayımlanması

Gazetelerin yalnızca resmî duyurular için kullanılması

Matbaanın Mısır’da kapanmasına yol açması

Okuryazarlığın hızlı biçimde düşmesi

Açıklama:

İstanbulda ilk Türk basımevinin ürünlerini vermeye başladığı 1730’lu yıllara gelinceye kadar geçen üç yüzyıl içinde, Batıda 1,5 milyon kitaptan 1,4 milyar nüsha basılmıştı. Londra’da 1711’de 6500 olan gazete tirajı 1753 yılnda 20 bine ulaşmıştı. Basımevleri ve basın, bu üç yüzyıl boyunca etkilediği Avrupa toplumlarında birçok değişim ve dinanizmi harekete geçirmişti. Gelişme, o kadar hızlı ve köklü olmuştu ki, ünlü Fransız yazar Rabelais 1530’da şöyle diyordu: “Artık okumayan kalmadı. Hırsızlar, cellatlar, meyhaneciler, seyisler ve halkın aşağı tabakası bile eskinin doktor ve alimlerinden daha bilgili. Kadın ve çocuklar bile okuyor” (Koloğlu, 2006:16). Osmanlı topraklarında basımevi ve basın açısından ilk canlanmalar 1820’li yıllarda hissedildi. İlk olarak 1820’de Mısır’da Vali Mehmet Ali Paşa’nın girişimiyle Bulak Matbaası kuruldu ve 1822’de ürünlerini vermeye başladı. Bu ürünlerin yarısından fazlası Türkçe kalanı da Arapça idi. 20 Kasım 1828’de Kahire’de yarısı Arapça yarısı Türkçe ilk yerli gazete olan Vekayi-i Mısriye yayına başladı. Bundan üç yıl sonra 1831’de II. Mahmut İstanbul’da kendi resmî gazetesi olan Takvim-i Vekayi’yi yayınlattı. İlk dönemlerde gazete yayımcılığı kitap yayımcılığının önüne geçti. Bu nedenle Osmanlı toplumunda, Avrupadaki 400 yılın bilgi birikimini oluşturan kitap yayınlarına ya da kitap kültürüne ulaşılamadan gazete kültürü ağır bastı. Gazetelerin, kitabın önüne geçmiş olması kitap olarak yayınlanacak nitelikteki birçok konunun gazetelerde tefrika edilmesi (yazı dizileri) ve bu tefrikaların dağıtılmayarak ayrıca kitap olarak basılması alışkanlığını ortaya çıkardı. Bu uygulamalar 20. Yüzyıl başlarında da devam etti. Bu durum kitap yayınlarını izleme olasılığını da ortadan kaldırdığı gibi aynı zamanda gazeteciliğin önemini de artırdı. Önceliğin gazeteye geçmesi, yeni kültürlerin belirlenmesinde bir olayın öncesiyle ve sonrasıyla ilişkilendirilerek değerlendirilmesi yaklaşımının gazetelerde sıklıkla kullanılmasına yol açtı. Türk ve İslam toplumlarında basın, geçmişin bilimsel çözümlerine dayanmadan, doğrudan yaşanan güncel gerçekliğe ve geleceğe ağırlığını koydu.

Doğru Cevap: B

Soru 22

1864’te çıkarılan Matbuat Nizamnamesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yalnızca kitap yayıncılığına ruhsat zorunluluğu getirmiştir.

Basın suçlarına yalnızca para cezası öngörülmüştür.

Fransız basın yasasından çevrilmiş olup siyasal gazete çıkarmak için ruhsat şartı getirmiştir.

Matbuat Müdürlüğü’nün yetkilerini tamamen kaldırmıştır.

Gazete yayınlarını yalnızca devlet matbaasına bağlamıştır.

Açıklama:

İlk Yasal Düzenlemeler
Osmanlı Devleti’nde basım ve basımevi işlerini düzenleyen ilk nizamname Matbuat
Nizamnamesi’dir. 1857 yılında çıkarılan nizamnamede şu kurallar mevcuttu: İstanbul’da matbaa
açmak isteyenler sadrazamlık ve Maarif Meclisi tarafından sakıncalı görülmez ise bunu yapabileceklerdi. Yabancı uyruklular ise Hariciye Nezareti’nden
izin ve ruhsat almak durumunda idi.
1858’de kabul edilen ilk ceza yasasında ise basın
ve basım suçlarına da yer verildi. Yine aynı yıl çıkarılan nizamnamede isteyen istediği gibi kitap bastırabilecekti ve aynı zamanda yazarların hakları güvence altına alınmaktaydı. 1862 yılında da Eğitim
Bakanlığı’na bağlı Matbuat Müdürlüğü kuruldu ve
devlet matbaasının düzenli çalışmasını sağlamak ve
Takvim-i Vekayi’nin müsveddelerini incelemek bu
müdürlüğün görevi oldu.
1864’de ilk basın yasası diyebileceğimiz Matbuat Nizamnamesi çıkarıldı. Fransız basın yasasından
çevrilen bu yasa siyasal gazete çıkarmak için ruhsat zorunluluğu getiriyor, basın suçları ve bunlara
verilecek cezaları belirliyor hapis, para cezası hatta
kapatma cezalarını içeriyordu.
Basının denetim altına alınmasına karşı gazete
ve dergi sayısı hızla arttı. 1729-1875 arasında matbaa sayısı 151 olarak belirlendi (Akbayar, 1986).
Basılan Türkçe kitap sayısı ise 1729-1839 arasında
436 iken 1840-1875 arasında 2469 oldu. İlk Türkçe alfabenin 1857’de yayınlanmış olduğu bilinmektedir. Önceden kimin ortaya çıkardığı bilinmeyen
Elifba Cüzü Türkçe eğitimi için yeterli değildi ve p,
ç, j gibi harfleri içermiyordu ve Türkçe sözcükler de
yoktu. (Kabacalı, 2000:79)
Bu dönemde kitapların çoğu taşbasma yöntemi
kullanılarak basılmaktaydı. Genellikle halk hikayeleri ve dini menkıbeleri konu alan kitaplar birçok
defa litografya tezgahlarında basılmıştı. Genelde
bunları satanlar, sahaflar yerine tömbeki ve tütün
satan İranlılardı.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Osmanlı basın-yayın hayatı ve matbaa gelişimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1729-1875 arasında matbaa sayısının az olması, gazete üretimini tamamen sınırlamıştır.

Basın üzerindeki devlet denetimi gazete ve dergi sayısını ciddi biçimde azaltmıştır.

1857 öncesinde Türkçe eğitim materyalleri yeterli olduğundan alfabe yenilemesine gerek duyulmamıştır.

Taşbasma yöntemi halk arasında yaygın olup çoğunlukla dini ve halk hikâyeleri basımında kullanılmıştır.

1840-1875 arasında basılan Türkçe kitap sayısındaki düşüş, gazete yayımcılığının etkisini azaltmıştır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 24

Sansür kararının uygulanmasının ardından gazetelerin bazı sayfalarını boş bırakmalarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yazı işleri maliyetini azaltmak

Hükümete sansürlenen yazıların boyutunu göstermek

Gazetenin tirajını artırmak

Okuyuculara gazete sayfa düzenini göstermek

Gazetenin satır sayısını dengelemek

Açıklama:

Basında İlk Sansür Denemesi
Mahmut Nedim Paşa tarafından 11 Mayıs
1876’da çıkarılan bir kararname ile gazetelere ilk
resmi sansür uygulaması başlatıldı (Sansür Hakkında
Âli Kararname). V. Murat tahta geçtiğinde, Bulgaristan ve özellikle Selanik’de cereyan eden olaylar
nedeniyle Müslümanlar arasında dedikoduların
artması iktidarı güç duruma düşürdü. Hükümetin
eleştiriye tahammülü kalmadığı için bu uygulama
hayata geçirildi. Kararnamede özetle hükümetin çıkan yazılara gerekli hassasiyeti göstermesine, çoğu
zamanda süreli ya da süresiz kapatmasına rağmen
basını disiplin altına alamadığı ve bu nedenle de
inceleme altına alacağı bildirildi. Bu kararnamenin
ilk günlerinde gazeteler tepki olarak bazı sayfalarını boş bırakarak yayınladılar. Sabah gazetesi baş
yazarı Şemseddin Sami’de ilk gün sansürlenen yazıların yerini boş bırakarak yayınladı ve Sabah gazetesi sansür edilen yazıların yerini beyaz bırakarak,
bu yayınlama usülünü ilk kez bularak uygulayan
gazete oldu. Basının bu tepkisi kararnamenin uygulanmasını zorlaştırdı. Bu durumun ardından Nedim Paşa’nın yerine geçen Rüştü Paşa kararnameyi
yürürlükten kaldırdı.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Osmanlı Döneminde sansür kararının uygulanmasının zorlaşmasının ve kaldırılmasının altında yatan temel neden aşağıdakilerden hangisidir?

Gazetelerin sansürlenen bölümleri boş bırakarak kamuoyunda farkındalık yaratması

Gazetecilerin sansüre karşı örgütlenmesi

Basına uygulanan para cezalarının çok yüksek olması

Gazetelerin tamamen kapatılması

Okuyucu sayısının hızla düşmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

1960-64 yılları arasındaki radyo yayınlarının içeriğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eğlence programları diğer tüm türlerin önüne geçmiştir.

Haber ve siyasal içerikli programlar en büyük ağırlığa sahip yayınlardır.

Radyolar ekonomik nedenlerle yalnızca kamu duyuruları yayımlamıştır.

Yalnızca kültürel programlar öne çıkmıştır.

Radyo yayınları büyük ölçüde sansürlenmiştir.

Açıklama:

27 Mayıs 1960 Hareketi, radyoları kendine çeki düzen vermeye yöneltti. Bu çeki düzen verme eylemi, genel yayın politikasının belirlenmesi ve kimi yayın birimlerinin çalışma ilkelerinin saptanması biçiminde somutlaştı. Yayın politikalarının ve çalışma ilkelerinin belirlenmesi, Türk radyoculuk tarihinde ilk kez bu dönemde ortaya çıktı. Radyonun toplum yaşamında önemi arttı devletin bu alanı daha iyi örgütlemesini kaçınılmaz yaptı (Kocabaşoğlu, 2010:457). 1960-64 yılları en büyük ağırlığa sahip radyo programları arasında haberler ve siyasal niteliği ağır basan yayınlar bulunmaktadır. 1940’larda radyonun “milletin kulağı, hükümetin ağzı” olması gerekliliği dolayısıyla sınıf bilincinin körleştirilmesi fikirleri 1960’lı yıllarda önemini yitirdi. 1961 anayasasının haberleşme, örgütlenme, düşünce ve ifade özgürlüğü alanlarında getirdiği ileriye dönük açılımlar radyonun haber hizmeti üzerinde etkili oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 27

1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesi radyonun hangi işlevi üzerinde özellikle etkili olmuştur?

Radyonun teknik kapasitesini artırması

Radyoların yalnızca devlet tarafından yönetilmesini zorunlu kılması

Haberleşme, örgütlenme ve ifade özgürlüklerindeki açılımlar sayesinde haber hizmetinin gelişmesi

Radyoların siyasi partiler tarafından kontrol edilmesi

Radyonun sadece eğitici yayınlar yapmasını zorunlu hâle getirmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 28

1980 sonrasında basın kurumlarının mesleki yan kuruluşlardan ticari yapılara dönüşmesi aşağıdaki süreçlerden hangisiyle en yakından ilişkilidir?

Devletin haberleşme alanındaki yatırımlarının artması

Basın dışı sermaye gruplarının sektöre girmesi ve tekelleşme süreci

Gazetecilik eğitiminin yaygınlaşması

Kâğıt üretiminin tamamen yerli hâle gelmesi

Gazetelerin tirajlarının hızla düşmesi

Açıklama:

1980 yılından itibaren Türkiye kapitalizmin yeni stratejik tercihleri ile paralel olarak basın endüstrisi, radyo, televizyon ve internet gibi iletişim araçlarıyla ve basın dışı sektörlerle bütünleşerek yapısal bir dönüşüm sürecine girdi. Bu dönüşümün sonucunda basın geleneksel işlevlerini neredeyse yitirerek devlet ve sermaye bağıntılı özerkliğini de kaybetti. Piyasayı paylaşan medya grupları, bağlı bulundukları sermaye gruplarının kısa ve uzun vadeli çıkarları doğrultusunda içerik üreten, yatay ve dikey olarak bütünleşen kurumlar durumuna geldiler. 24 Ocak 1980’de devletin kâğıda sağladığı sübvansiyonu kaldırması (kâğıda %300 oranında zam yapıldı), basının özel sektörün reklamlarına bağlı olarak ayakta kalmasını sonucunu doğurdu. Dolayısıyla basın işlevi, tüketimi teşvik ve ticari beğendiriciliği ön planda tutan bir anlayışa yöneldi. Kamu kurumlarının tanıtımı ve özelleştirme ihaleleri için yapılan reklam harcamaları medya sektörüne kaynak sağladı. Basın kurumları 1980 öncesinde haber ajansı gibi mesleki yan kuruluşlara doğru yayılma gösterirken 80 sonrasında ticari nitelikli yapıların yan kuruluşları haline dönüştü (Koloğlu,1999:75). 1980 sonrasında yeniden demokratik hayata dönülmesi, öncesinde başlayan ve sonrasında hızlanan basın dışı sermayenin sektöre girmesi ve tekelleşme Türk basınındaki en önemli değişmelerdir (Tokgöz 1991-1992:100). 1831’den 1983’e kadar yazılı yayın organlarının büyük bölümü devlet desteğinde, işitsel ve görsel iletişim organları da devletin tekelinde işlevini sürdürmekte iken 1983 yılından sonra gelişen serbest pazar ekonomisi ve liberal politikaların etkisi ile basın ve yayın organlarının büyük bölümü tekelci sermayenin eline geçti ve böylece basında patron imajı büyük değişime uğradı (Yiğenoğlu 1996:50). Hürriyet, Sabah ve Milliyet basın alanındaki diğer yayınları ile tekel haline geldiler

Doğru Cevap: B

Soru 29

1980 sonrası basın endüstrisinin yapısal dönüşümünün temel sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Basının devlet ve sermayeden tamamen bağımsız hâle gelmesi

Medya gruplarının yalnızca haber üretimine odaklanarak küçülmesi

Medyanın yatay ve dikey bütünleşme ile sermaye çıkarlarına göre içerik üreten yapılara dönüşmesi

Basının ekonomik baskılardan arınarak geleneksel işlevlerini güçlendirmesi

Tekelleşmenin azalması ve küçük ölçekli medya kuruluşlarının güçlenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 30

Türkiye’de 2000’li yılların ortasına doğru medya alanında yaşanan mülkiyet değişimleri, küresel medya eğilimleri ve içerik dönüşümleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki durumlardan hangisi bu dönemin medya düzenine ilişkin en kapsamlı yapısal sonucu ifade eder?

Uluslararası haber kuruluşlarının etkisinin azalmasıyla medya içeriklerinin daha yerel ve toplumsal ihtiyaçlara yönelik bir nitelik kazanması

Medya örgütlenmesinin siyasi ve ekonomik güç merkezlerinden bağımsızlaşarak çoğulcu yayıncılığı güçlendirmesi

Rekabet ve teknolojik çeşitliliğin artmasıyla habercilik standartlarının yükselmesi ve kamu yararının yayıncılık politikalarının merkezine yerleşmesi

Ekonomik ve siyasi güç odaklarıyla bütünleşen medya yapılarının, içerik üretiminde ticarileşme, sansasyonellik ve ideolojik yönlendirmeyi belirleyici hâle getirmesi

Özel televizyonların çoğalmasıyla izleyicinin bilgi edinme özgürlüğünün genişlemesi ve medyanın özgürlük sıralamalarında üst sıralara yükselmesi

Açıklama:

Bu dönem medya yapısında:

büyük sermaye gruplarının hâkimiyeti,
ticarileşen içerik,
ideolojik yönlendirme,
eğlence odaklı programlaşma,
siyasi atmosferin habercilik dilini şekillendirmesi,
basın özgürlüğünün gerilemesi

gibi eğilimler belirgindir. (sf. 171-176)

Doğru Cevap: D

Medya ve İletişim - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler