Yaşlı ve Hasta Bakım Hizmetleri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
I. 65-74 yaş grubu genç yaşlı
II. 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı
III. 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı
Dünya Sağlık Örgütüne göre yukarıdaki verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğru olarak sınıflandırılmıştır?
II. 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı
III. 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı
Dünya Sağlık Örgütüne göre yukarıdaki verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğru olarak sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Yaşlılar kendi içinde gruplanarak değerlendirilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Aslında seksenli yaşlardan itibaren bağımlılık belirgin olarak artmakta; bakım gereksinimi ön plana çıkmaktadır.
tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Aslında seksenli yaşlardan itibaren bağımlılık belirgin olarak artmakta; bakım gereksinimi ön plana çıkmaktadır.
Soru 2
Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bazı önyargılar, yanlış bilinen inanışlar ele alındığında aşağıdakilerden hangisi bu anlayışa terstir?
Seçenekler
A
Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme kaçınılmazdır
B
Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemez
C
Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür
D
Çoğu yaşlı sakin ve sessiz bir yaşam istemektedir
E
Yaşlılara sunulan hizmetler gençlere ayrılan kaynakları azaltmaktadır
Açıklama:
Yaşlılık yaşam döngüsünde bebeklik, çocukluk, ergenlik ve erişkinlikten sonra yer alan doğal bir süreçtir. Bu döngüde, özellikle de azalma, yavaşlama ya da yitirilme yönünde, bazı biyolojik ya da psikolojik değişiklikler olmaktadır. Bu kayıplar sosyoekonomik alanda da görülmektedir. Çeşitli alanlardaki kayıplar nedeniyle yaşlılık dönemi toplumda genellikle olumsuz özelliklerle ifade edilmektedir. Bu olumsuzluklar yanı sıra yaşlılıkla ilgili bazı yanlış inanışlar da toplum tarafından benimsenmektedir. Bu ön yargılar, kimi zaman yaşlının soyutlanmasına, damgalanmasına hatta yaşa bağlı ayrımcılığa uğramasına yol açmaktadır. Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bazı önyargılar, yanlış bilinen inanışlar şöyle sıralanabilir:
• Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme kaçınılmazdır. Kısmen doğru olmakla birlikte sağlıklı beslenme ve yeterli fiziksel aktivite ile pek çok sorun engellenebilir ya da geciktirilebilir. Sigara içilmemesi, sigara dumanı ile pasif temasın olmaması, sosyal ilişkilerin sürdürülmesi, sağlık hizmetlerine ulaşabilme, akılcı ilaç kullanımı gibi pek çok etmen kaçınılmaz olduğu düşünülen gerilemeleri önleyebilir ya da geciktirebilir.
• Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Yaşlılar homojen bir grup değildir; farklıözellikleri ve farklı gereksinimleri vardır. Cinsiyet, kültür, sosyo-ekonomik durum, eğitim, sağlık davranışları, sağlık hizmeti kullanımı gibi özellikler açısından gereksinimlerideğişmektedir. Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşamaktadır; ancak hastalık ve yetersizlik kadınyaşlılarda daha sık görülmektedir. Yaşlı kadınlar daha eğitimsiz ve ekonomik açıdan dahayoksundur.
• Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme kaçınılmazdır. Kısmen doğru olmakla birlikte sağlıklı beslenme ve yeterli fiziksel aktivite ile pek çok sorun engellenebilir ya da geciktirilebilir. Sigara içilmemesi, sigara dumanı ile pasif temasın olmaması, sosyal ilişkilerin sürdürülmesi, sağlık hizmetlerine ulaşabilme, akılcı ilaç kullanımı gibi pek çok etmen kaçınılmaz olduğu düşünülen gerilemeleri önleyebilir ya da geciktirebilir.
• Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Yaşlılar homojen bir grup değildir; farklıözellikleri ve farklı gereksinimleri vardır. Cinsiyet, kültür, sosyo-ekonomik durum, eğitim, sağlık davranışları, sağlık hizmeti kullanımı gibi özellikler açısından gereksinimlerideğişmektedir. Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşamaktadır; ancak hastalık ve yetersizlik kadınyaşlılarda daha sık görülmektedir. Yaşlı kadınlar daha eğitimsiz ve ekonomik açıdan dahayoksundur.
Soru 3
Bir toplumda yaşlı nüfusun tüm nüfus içindeki oranı toplum yaşlanması göstergelerinden birisidir. Toplumlar yaşlandıkça yaşlı nüfus oranı artmaktadır. 65 ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Genç toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4’ünden az)
B
Olgun toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun % 20 si)
C
Yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %7-10’u)
D
Çok yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %10’undan çok)
E
Toplumlar yaşlandıkça yaşlı nüfus oranı artmaktadır
Açıklama:
Bir toplumda yaşlı nüfusun tüm nüfus içindeki oranı toplum yaşlanması göstergelerinden birisidir.
Toplumlar yaşlandıkça ya!lı nüfus oranı artmaktadır. 65 ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre toplumlar şöyle gruplandırılmaktadır:
• Genç toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4’ünden az)
• Olgun toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4-6.9’u)
• Yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %7-10’u)
• Çok yaşlı toplum (65 ya! ve üzeri grup nüfusun %10’undan çok)
Toplumlar yaşlandıkça ya!lı nüfus oranı artmaktadır. 65 ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre toplumlar şöyle gruplandırılmaktadır:
• Genç toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4’ünden az)
• Olgun toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4-6.9’u)
• Yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %7-10’u)
• Çok yaşlı toplum (65 ya! ve üzeri grup nüfusun %10’undan çok)
Soru 4
0-14 yaş grubu 100 çocuk başına 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısını gösteren ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme indeksi
B
Yaş oranı
C
Yaşlanma hızı
D
Ortanca yaş
E
Yaşlanma indeksi
Açıklama:
Yaşlanma indeksi: Bu indeks 0-14 yaş grubu 100 çocuk başına 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısını gösterir. 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısının çocuk sayısına bölünmesi ve 100 katsayısı ile çarpılması ile hesaplanır.
Soru 5
Toplumun yaşlanması ve bunun devletlere yansıması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Doğurganlıktaki azalma gelişmiş ülkelerde daha erken başlamıştır
B
Az gelişmiş ülkelerde yaşlanma sürecine daha geç girmişlerdir
C
Bin dokuz yüz ellilerden beri dünya genelinde beklenen yaşam süresi azalmaktadır
D
Yirminci yüzyılın ikinci yarısında doğuşta beklenen yaşam süresi 46.5 yıldan 66.0 yıla uzamıştır
E
Doğurganlık ve ölümlerdeki azalma ve beklenen ya!am süresinin uzaması ile birlikte yaşlı nüfus sayısal ve oransal olarak artmaktadır
Açıklama:
Bin dokuz yüz ellilerden beri dünya genelinde beklenen yaşam süresi de uzamaktadır
Soru 6
Yaşlılarda ölüm sebepleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer alır?
Seçenekler
A
Kalp damar hastalıkları
B
Kanser
C
Sinir sistemi hastalıkları
D
Solunum Sistemi hastalıkları
E
Boşaltım Sistemi hastalıkları
Açıklama:
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir
Soru 7
Erken tanı amacıyla kullanılabilecek bir tarama testi bulunması hangi tip koruma sınıfına girer?
Seçenekler
A
İkinci koruma
B
Birinci koruma
C
Dördüncü koruma
D
Üçüncü koruma
E
Beşinci koruma
Açıklama:
İkincil koruma, henüz hastanın yakınmaları ortaya çıkmadan, hastalık belirginleşmeden öncehastalıklara erken tanı konulmasıdır. Hastalıklara erken tanı konulması düzenli ve sistematik olarak planlanan taramalarla yapılabilir. Taramada amaç hastalara kesin tanı koymak değil, hastalık olasılığı yüksek olan bireyleri belirlemektir. Bu bireylere daha sonra yapılacak ileri testlerle kesin tanı konulacaktır. Bu nedenle öncelikle hangi hastalıklar tarama programına alınmalı ve kimlerde bu program yürütülmeli buna karar verilmelidir. Bu kararı vermeden önce tarama programına alınacak olan hastalıkların ve tarama amacıyla kullanılacak testlerinin bazı özelliklerinin olduğunun bilinmesi gerekir.
Bu özellikler şöyle sıralanabilir:
• Hastalığın sıklığı, öldürücülüğü, yol açacağı ikincil sorunlar (sakatlık, bağımlılık gibi) açısından yaşlının yaşamını önemli düzeyde etkileyen bir hastalık olmalı,
• Hastalık erken dönemde belirlendikten sonra tedavi edilebilmeli, yani, uygun bir tedavi yöntemi bulunmalı,<
İkincil koruma, henüz hastanın yakınmaları ortaya çıkmadan, hastalık belirginleşmeden öncehastalıklara erken tanı konulmasıdır. Hastalıklara erken tanı konulması düzenli ve sistematik olarak planlanan taramalarla yapılabilir. Taramada amaç hastalara kesin tanı koymak değil, hastalık olasılığı yüksek olan bireyleri belirlemektir. Bu bireylere daha sonra yapılacak ileri testlerle kesin tanı konulacaktır. Bu nedenle öncelikle hangi hastalıklar tarama programına alınmalı ve kimlerde bu program yürütülmeli buna karar verilmelidir. Bu kararı vermeden önce tarama programına alınacak olan hastalıkların ve tarama amacıyla kullanılacak testlerinin bazı özelliklerinin olduğunun bilinmesi gerekir.
Bu özellikler şöyle sıralanabilir:
• Hastalığın sıklığı, öldürücülüğü, yol açacağı ikincil sorunlar (sakatlık, bağımlılık gibi) açısından yaşlının yaşamını önemli düzeyde etkileyen bir hastalık olmalı,
• Hastalık erken dönemde belirlendikten sonra tedavi edilebilmeli, yani, uygun bir tedavi yöntemi bulunmalı,
• Erken tanı konularak hemen tedaviye başlanması, gecikmeye göre daha iyi, daha etkin bir sonuçvermeli,
• Hastalığın henüz bulgu vermeyen ama erken tanı konulabilecek bir dönemi olmalı,
• Erken tanı amacıyla kullanılabilecek bir tarama testi bulunmalı,
• Tarama testinin hastaları belirleme ve sağlamları ayırt etme özelliği iyi olmalıdır,
• Tarama testi yaşlılar tarafında kabul edilebilecek, basit bir test olmalı,
• Tarama testi maliyet açısından da uygun olmalı,
Bu özellikler şöyle sıralanabilir:
• Hastalığın sıklığı, öldürücülüğü, yol açacağı ikincil sorunlar (sakatlık, bağımlılık gibi) açısından yaşlının yaşamını önemli düzeyde etkileyen bir hastalık olmalı,
• Hastalık erken dönemde belirlendikten sonra tedavi edilebilmeli, yani, uygun bir tedavi yöntemi bulunmalı,<
İkincil koruma, henüz hastanın yakınmaları ortaya çıkmadan, hastalık belirginleşmeden öncehastalıklara erken tanı konulmasıdır. Hastalıklara erken tanı konulması düzenli ve sistematik olarak planlanan taramalarla yapılabilir. Taramada amaç hastalara kesin tanı koymak değil, hastalık olasılığı yüksek olan bireyleri belirlemektir. Bu bireylere daha sonra yapılacak ileri testlerle kesin tanı konulacaktır. Bu nedenle öncelikle hangi hastalıklar tarama programına alınmalı ve kimlerde bu program yürütülmeli buna karar verilmelidir. Bu kararı vermeden önce tarama programına alınacak olan hastalıkların ve tarama amacıyla kullanılacak testlerinin bazı özelliklerinin olduğunun bilinmesi gerekir.
Bu özellikler şöyle sıralanabilir:
• Hastalığın sıklığı, öldürücülüğü, yol açacağı ikincil sorunlar (sakatlık, bağımlılık gibi) açısından yaşlının yaşamını önemli düzeyde etkileyen bir hastalık olmalı,
• Hastalık erken dönemde belirlendikten sonra tedavi edilebilmeli, yani, uygun bir tedavi yöntemi bulunmalı,
• Erken tanı konularak hemen tedaviye başlanması, gecikmeye göre daha iyi, daha etkin bir sonuçvermeli,
• Hastalığın henüz bulgu vermeyen ama erken tanı konulabilecek bir dönemi olmalı,
• Erken tanı amacıyla kullanılabilecek bir tarama testi bulunmalı,
• Tarama testinin hastaları belirleme ve sağlamları ayırt etme özelliği iyi olmalıdır,
• Tarama testi yaşlılar tarafında kabul edilebilecek, basit bir test olmalı,
• Tarama testi maliyet açısından da uygun olmalı,
Soru 8
Yaşlılarda koruyucu hizmetler değerlendirildiğinde, hastalık ortaya çıktıktan sonra hastaların hem tıbbi hem de sosyal rehabilitasyonunun sağlanması ve toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi kaçıncı tip korumadır?
Seçenekler
A
Birinci tip koruyucu hizmet
B
İkinci tip koruyucu hizmet
C
Üçüncü tip koruyucu hizmet
D
Dördüncü tip koruyucu hizmet
E
Beşinci tip koruyucu hizmet
Açıklama:
Kontrol ile hastalık seyri ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesi, oluşabilecek ikincil sorunların önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması üçüncül koruma olarak değerlendirilir. Yaşlılarda en sık karşılaşılan sağlık sorunları genellikle hipertansiyon, şeker, kalp hastalığı gibi uzun süreli hastalıklarıdır. Bu nedenle bu hastalıklarda düzenli izlem, kontrol ve tedavi önerilerine uyum da son derece önemlidir. Bu şekilde, yüksek tansiyon sonucu hastanın inme geçirmesi ve ömür boyu bağımlı bir yaşam sürdürmesi
önlenebilir. Bu tür sorun gelişen hastaların hem tıbbi hem de sosyal rehabilitasyonunun sağlanması ve toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi de üçüncül korumadır
Koruyucu sağlık hizmetleri, sağlıklı olma durumunun sürdürülmesi, hastalıklara yol açan etmenlerin ortadan kaldırılarak hastalıkların önlenmesi, hastalıkların başlangıç döneminde belirlenmesi, hastalıklar ortaya çıktığı zaman iyileştirilmesi ve olumsuz sonuçlarının önlenmesi amacıyla yürütülen hizmetleri kapsamaktadır. Kontrol ile hastalık seyri ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesi, oluşabilecek ikincil sorunların önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması üçüncül koruma olarak değerlendirilir. Yaşlılarda en sık karşılaşılan sağlık sorunları genellikle hipertansiyon, şeker, kalp hastalığı gibi uzun süreli hastalıklarıdır. Bu nedenle bu hastalıklarda düzenli izlem, kontrol ve tedavi önerilerine uyum da son derece önemlidir. Bu şekilde, yüksek tansiyon sonucu hastanın inme geçirmesi ve ömür boyu bağımlı bir yaşam sürdürmesi önlenebilir. Bu tür sorun gelişen hastaların hem tıbbi hem de sosyal rehabilitasyonunun sağlanması ve toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi de üçüncül korumadır.
önlenebilir. Bu tür sorun gelişen hastaların hem tıbbi hem de sosyal rehabilitasyonunun sağlanması ve toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi de üçüncül korumadır
Koruyucu sağlık hizmetleri, sağlıklı olma durumunun sürdürülmesi, hastalıklara yol açan etmenlerin ortadan kaldırılarak hastalıkların önlenmesi, hastalıkların başlangıç döneminde belirlenmesi, hastalıklar ortaya çıktığı zaman iyileştirilmesi ve olumsuz sonuçlarının önlenmesi amacıyla yürütülen hizmetleri kapsamaktadır. Kontrol ile hastalık seyri ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesi, oluşabilecek ikincil sorunların önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması üçüncül koruma olarak değerlendirilir. Yaşlılarda en sık karşılaşılan sağlık sorunları genellikle hipertansiyon, şeker, kalp hastalığı gibi uzun süreli hastalıklarıdır. Bu nedenle bu hastalıklarda düzenli izlem, kontrol ve tedavi önerilerine uyum da son derece önemlidir. Bu şekilde, yüksek tansiyon sonucu hastanın inme geçirmesi ve ömür boyu bağımlı bir yaşam sürdürmesi önlenebilir. Bu tür sorun gelişen hastaların hem tıbbi hem de sosyal rehabilitasyonunun sağlanması ve toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi de üçüncül korumadır.
Soru 9
• Ekonomik yeterlilik
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yukarıda belirtilen fadelerden kaç tanesi yaşlıların temel gereksinimlerindendir?
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yukarıda belirtilen fadelerden kaç tanesi yaşlıların temel gereksinimlerindendir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yaşlıların temel gereksinimlerinin şu başlıklarda toplandığısöylenebilir:
• Ekonomik yeterlilik
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
• Toplum içinde kendi ortamında yaşam
• Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
• Güvenli barınma koşulları
• Sosyal destek sağlanması
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yaşlıların temel gereksinimlerinin şu başlıklarda toplandığı söylenebilir:
• Ekonomik yeterlilik
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
• Toplum içinde kendi ortamında yaşam
• Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
• Güvenli barınma koşulları
• Sosyal destek sağlanması
• Ekonomik yeterlilik
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
• Toplum içinde kendi ortamında yaşam
• Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
• Güvenli barınma koşulları
• Sosyal destek sağlanması
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yaşlıların temel gereksinimlerinin şu başlıklarda toplandığı söylenebilir:
• Ekonomik yeterlilik
• Sosyal güvence varlığı
• Toplum tarafında kabul görme, saygınlık
• Toplumsal yaşama katılım
• Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
• Toplum içinde kendi ortamında yaşam
• Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
• Güvenli barınma koşulları
• Sosyal destek sağlanması
Soru 10
Bir vücut parçası/organının kaybı ya da işlevinin azalması aşağıdaki kavramlardan hangisini karşılamaktadır?
Seçenekler
A
Yetersizlik
B
Engel
C
Zedelenme
D
Özür
E
Risk
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 11
Bir toplumun çok yaşlı olması için yaşlı nüfusun oranı ne olmalıdır?
Seçenekler
A
%8 (yüzde sekiz)
B
%7 (yüzde yedi)
C
%10’nun üzerinde (yüzde onun üzerinde)
D
%6 (yüzde altı)
E
%5 (yüzde beş)
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
%10’nun üzerinde (yüzde onun üzerinde)
%10’nun üzerinde (yüzde onun üzerinde)
Soru 12
Kafa kemiklerinin çizgi şeklinde birbirinden ayrılmasıyla oluşan travma çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çökme fraktürü
B
Beyin kanaması
C
Subdural hematom
D
Epidural kanama
E
Lineer fraktür
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 13
65 yaş ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre toplumu gruplandırmada aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çok Yaşlı Toplum
B
Genç Toplum
C
Olgun Toplum
D
Yaşlı Toplum
E
Az Yaşlı Toplum
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 14
Hangi yaş grubu kronolojik olarak yaşlı olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
65 yaş ve üzeri
B
50 yaş ve üzeri
C
55 yaş ve üzeri
D
59 yaş ve üzeri
E
75 yaş ve üzeri
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşın ilerlemesiyle birlikte vücutta oluşan değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Damar duvarında kalınlaşma
B
Kemiklerin güçlenmesi
C
Kalp atımında azalma
D
Deride incelme
E
Boyun kısalması
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 16
Yaşlılarda en sık görülen demans nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Parkinson
C
Vasküler
D
KOAH
E
Alzheimer
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 17
Yaşlanmanın en çok görüldüğü organ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dişler
B
Dil
C
Kulak
D
Göz
E
Burun
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara hizmet vermek amaçlı toplum temelli bakım hizmeti ekibinde yer almaz?
Seçenekler
A
Diyetisyen
B
Öğretmen
C
Psikolog
D
Sosyal Hizmet Uzmanı
E
Fizyoterapist
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik yeterlilik
B
Sosyal güvence varlığı
C
Toplumsal yaşama katılım
D
Saygınlık
E
Kültürel faaliyetler
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yardımcı günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Giyinmek
B
Yemek yapmak
C
Yemek yemek
D
Tuvalete gitmek
E
Banyo yapmak
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yanığın ciddiyetini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastanın yaşı
B
Yanığın taşıdığı enfeksiyon riski
C
Yanığın bölgesi
D
Hastanın cinsiyeti
E
Hastanın önceden var olan hastalıkları
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 22
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ikinci sırada yer alan sağlık problemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp damar hastalıkları
B
Hipertansiyon
C
Kanserler
D
Diyabet
E
Demans
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katılım
B
Bağımsızlık
C
Ayrımcılık
D
İtibar, saygınlık
E
Bakım
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
65 yaş ve üzeri nüfus sayısının, 0-14 yaş grubu nüfus sayısına bölünmesinin 100 ile çarpımına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortanca yaş
B
Bağımlılık oranı
C
Yaşlı bağımlılık oranı
D
Potansiyel destek oranı
E
Yaşlanma indeksi
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki en çok görülen sağlık sorunlarına örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
Otizm
B
Şeker Hastalığı
C
Yüksek Tansiyon
D
Kalp Hastalığı
E
Kemik- Eklem Hastalıkları
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 26
Yaşlanmayla birlikte en dikkat çekici fizyolojik değişikliklerin görüldüğü sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sindirim sistemi
B
Kalp damar sistemi
C
Sinir sistemi
D
Ürogenital sistem
E
Bağışıklık sistemi
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi aktif yaşlanmanın belirleyicileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal belirleyiciler
B
Ticari belirleyiciler
C
Davranışsal belirleyiciler
D
Bireysel belirleyiciler
E
Ekonomik belirleyiciler
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 28
Yaşlanmayla birlikte ilk önce azalan tatlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tatlardaki azalma hepsinde aynı düzeydedir.
B
Ekşi -Acı
C
Tatlı-Acı
D
Tatlı- Tuzlu
E
Ekşi- tatlı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ev içi kaza riskinin azaltılması için yapılması gerekenler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Telefonun yanında acil numaralar yazılı olmamalı
B
Kapı girişlerinde ayak takılıp düşmeye neden olabilecek eşikler bulunmamalı
C
Merdivenler ayak sığamayacak kadar dar olmamalı
D
Ayağın takılmasın yol açacak kenarı kıvrılmış halı, kilim vb. bulunmamalı
E
Banyo, tuvalette uygun yerlerde tutunmak için tutamak olmalı
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma hızını etkileyen etmenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşam biçimi
B
Ekonomik durum
C
Kültür düzeyi
D
Yaşanılan çevre
E
Beslenme özellikleri
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi kronolojik olarak yaşlı diye tanımlanan yaş aralığıdır?
Seçenekler
A
55 Yaş Ve Üzeri
B
65 Yaş Ve Üzeri
C
70 Yaş Ve Üzeri
D
80 Yaş Ve Üzeri
E
85 Yaş Ve Üzeri
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 32
Dünya sağlık örgütüne göre yaşlıların gruplandırılmasında aşağıdakilerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
65-74 Yaş Arası Birinci Düzey Yaşlı
B
65-74 Yaş Arası Yeni Yaşlı
C
75-84 Yaş Arası Yaşlı Yaşlı
D
75-84 Yaş Arası İkinci Düzey Yaşlı
E
85 Ve Üzeri İleri Yaşlı
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 33
Yaşlılarla ilgili kurumsal bakım hizmetleri hakkında yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sağlık sorunlarına yönelik olarak hizmet sunan kurumlar, yataklı tedavi kurumları yani hastanelerdir.
B
Bakımevlerinde evde bakım imkanı olmayan ve hastane ihtiyacı olmayan kişiler kalabilir.
C
Ülkemizde yaşlılar, huzurevlerinden daha çok bakımevlerinden kurumsal hizmet almaktadır.
D
Ülkemizde yaşlılara hizmet veren sosyal hizmet kurumları, huzurevleri ya da bakımevleridir.
E
Huzurevleri, bakım gereksinimi olmayan ve tıbbi tedavi gerektirmeyen yaşlıların günlük yaşamlarını sürdürdükleri yerlerdir.
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 34
2008 yılında yapılan araştırmaya göre ülkemizdeki yaşlıların yerine getirmekte en çok zorlandığı günlük temel yaşam aktiviteleri nelerdir?
Seçenekler
A
Alışveriş Yapma
B
Banyo Yapma ve Yatağa Yatma/Kalkma
C
Maaş Çekme
D
İlaç İçme
E
Yemek Pişirme
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 35
Aşağıda sıralanan koruyucu sağlık hizmetlerinden hangisi üçüncül koruma hizmetleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sağlıklı olma durumunun sürdürülmesi için gerekli çalışmaları yapma
B
Hastalığa yol açan durumların önlenmesi
C
Hastalıkların başlangıç döneminde belirlenmesi
D
Hastalık ortaya çıkmadan gerekli kontrollerin yapılması
E
Hastalıkları uygun yöntemlerle tedavi etme
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in kabul ettiği yaşlılık ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Kendine Gerçekleştirme
C
İtibar ve Saygınlık
D
Koşulsuz Sevgi
E
Bakım
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik Yeterlilik
B
Sosyal Bakım Hizmetlerine Evde Ve Kurumda Erişim
C
Teknik Destek Hizmetleri
D
Sosyal Güvence Varlığı
E
Toplum Tarafında Kabul Görme, Saygınlık
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığı tanımlayan doğru ifadedir
Seçenekler
A
Yaşlılık Kişinin Daha Önce Yapabildiklerini Yapamaz Duruma Gelmesidir.
B
Yaşlanma Sadece Biyolojik Bir Olaydır.
C
Yaşlılık Bireyin Çevresel Faktörlere Uyum Sağlama Yeteneğindeki Azalmadır.
D
Yaşlılıkta Görülen Denge, Görme, İşitme Sorunları Sadece Strese Bağlı Olarak Ortaya Çıkar.
E
Bireyin Genetik Özellikleri Yaşlanmasında Etkili Değildir.
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 39
Yaşlılar ve yaşlılık göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bütün Yaşlıların Gereksinimleri Birbirine Benzer.
B
Yaşlılıkta Öğrenme Olmaz, Üretkenlik Ve Yaratıcılık Gençler Özgü Bir Durumdur.
C
Çoğu Yaşlı Sakin, Rahat Bir Hayat İstemektedir.
D
Yaşlılarda Pek Çok Sorun Kendiliğinden Çözülür.
E
Sağlıklı Beslenme Ve Fiziksel Aktivite İle Birçok Sorun Engellenebilir.
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 40
Yetersizlik kavramını en iyi ifade eden seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir bacağın olmaması
B
Retinada yırtılma olması
C
Tek ya da iki kulakta işitme kaybı
D
Nörolojik bozukluk
E
Yürüyememe
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi “özel eğitimi” uygun bir şekilde tanımlamaz?
Seçenekler
A
Öğretimi planlamada öğrencinin öğrenme özelliklerini dikkate alma
B
Öğretimi sistematik olarak uygulama ve değerlendirme
C
Aile öğretmen ilişkilerini dikkate alma
D
Destek hizmet sunan diğer meslek elemanları ile işbirliği yapma
E
Genel eğitim programlarına öncelikli olarak yer verme
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 42
“Kaynaştırma eğitimi” aşağıdaki kavramlardan hangisiyle daha yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Psikolojik danışma
B
Bireyselleştirilmiş eğitim
C
Erken eğitim
D
İlişkili hizmetler
E
En çok sınırlayıcı ortam
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 43
Erken dönemdeki bakım hizmetleri aşağıdaki kavramlardan hangisiyle daha yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Gündüz bakımı
B
Toplum temelli bakım
C
Aile desteği
D
Kurumsal bakım
E
Sosyal bakım
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 44
Aşağıda verilen tanımlardan hangisi/hangileri yaşlılık dönemi ile ilgilidir? I. 60-65 yaş üzeri kişiler yaşlı sınıfına girer.II. Çevresel faktörlere uyum yeteneğinde azalma görülür.III. Bütün yeteneklerde azalma görülür.IV. Bir hastalık dönemidir.V. Herkes bu dönemi aynı biçimde geçirir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 45
Kişinin kendini toplumdan soyutlaması hangi tür yaşlanmaya örnektir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Sosyal yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Fiziksel yaşlanma
E
Biyolojik yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 46
70 yaşındaki bir birey hangi kategoriye girer?
Seçenekler
A
genç
B
orta yaşlı
C
genç yaşlı
D
yaşlı yaşlı
E
çok yaşlı
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 47
Yaşlıların yetersiz oldukları gerekçesiyle çalışma yaşamının dışına atılmasının temelinde yatan ön yargı hangisidir?
Seçenekler
A
yaşlıların sakin bir yaşam arayışı içinde olmaları
B
yaşlıların hastanede tedavi edilme ihtiyacı
C
üretkenliğin gençlere özgü bir yetenek olarak görülmesi
D
yaşlı bakımı için gerekli harcamalar
E
yaşlıların deneyimlerinin önemsizliği
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 48
Toplum yaşlanmasını etkileyen birincil etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
doğurganlıktaki azalma
B
ölümlülükteki azalma
C
beklenen yaşam süresinin uzaması
D
bebek ölümlerinin azalması
E
genç nüfusun artması
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 49
Toplum yaşlandıkça hangisinin azalması beklenir?
Seçenekler
A
Potansiyel destek oranı
B
Doğuşta beklenen yaşam süresi
C
Çok yaşlı nüfus oranı
D
Yaşlı bağımlılık oranı
E
yaşlanma indeksi
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi birincil korumaya örnektir?
Seçenekler
A
Hastalıkların tedavisi
B
Düzenli takip
C
Sağlık taraması
D
Aşılama
E
İlaçlı tedavi
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Soru 51
Aktif yaşlanma, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1990’ların sonlarında benimsenen,yaşam kalitesinin artırılmasını ve sağlıklı yaşam beklentisinin uzamasını amaçlayan bir kavramdır. Yaşlının sigara kullanması, aktif yaşlanma belirleyicilerinden hangisinin kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
ekonomik belirleyici
B
bireysel belirleyici
C
sağlık ve sosyal hizmetler
D
davranışsal belirleyici
E
sosyal belirleyici
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Soru 52
Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nın hangi başlığında "yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının ve karar verme süreçlerinin tüm aşamalarına katılımlarının sağlanmasına"öncelik verilmiştir?
Seçenekler
A
sosyal güvence varlığı
B
toplum içinde kendi ortamında yaşam
C
yaşlılar ve kalkınma
D
yaşlılıkta sağlık ve refah
E
destekleyici ortamların sağlanması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 53
Yaşlanma fiziksel, psikolojik, sosyal ve ekonomik boyutları ile değerlendirilmesi gereken bir boyuttur. "Kendisinde huzursuzluk, sinirlilik, içe çekilme hali görülen bir bireyde ilgi ve zevk alma kabiliyetlerini yitirdiği de görülmektedir."Bu yaşlı bireyin davranışlarının altında yatan en baskın neden hangi boyutlar ile ele alınabilir?
Seçenekler
A
Psikolojik ve sosyal
B
Ekonomik ve psikolojik
C
Fiziksel ve ekonomik
D
Sosyal ve fiziksel
E
Ekonomik ve sosyal
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Yaşlı bireyde görülen bu belirtiler, yaşlılığın psikolojik boyutları ile açıklanabilir. Aynı zamanda bu özellikler kişinin sosyal boyutlarını da etkilediği için bu sorunun cevabı bu iki boyutla açıklanabilir.
Yaşlı bireyde görülen bu belirtiler, yaşlılığın psikolojik boyutları ile açıklanabilir. Aynı zamanda bu özellikler kişinin sosyal boyutlarını da etkilediği için bu sorunun cevabı bu iki boyutla açıklanabilir.
Soru 54
"Bir iş yerinde oluşan bir problemi yaşlı bir çalışan genç bir çalışana göre daha rahat ve pratik bir şekilde çözebilmiştir."Bu durum göz önüne alındığında yaşlıların özellikleri ile ilgili söylenebilecek ön yargı niteliği taşımayan en doğru şık hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılar modern çalışma için uygun değildir.
B
Modern toplumlarda yaşlıların deneyimlerinin pek önemi yoktur.
C
Yaşlıların bilgi ve deneyimleri ile sorunları çözebilme becerileri daha da çok gelişmektedir.
D
Yaşlılarda bilinenin aksine fiziksel ve zihinsel gerileme engellenebilir ya da geciktirilebilinir.
E
Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür.
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
"C " şıkkı dışındaki tüm şıklar yaşlılara yönelik önyargı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle doğru yanıt bu seçenekdir.
"C " şıkkı dışındaki tüm şıklar yaşlılara yönelik önyargı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle doğru yanıt bu seçenekdir.
Soru 55
Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen hangisidir?
Seçenekler
A
Doğurganlıktaki azalma
B
Yaşlı oranının artması
C
Erişkin ölümlerinde azalma
D
Bebek ölümlerinde azalma
E
Yaşam süresinin uzaması
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Şıkların hepsi toplum yaşlanmasında rol oynayan etmenlerdir ancak soru birincil etmeni sorduğu için doğru şık "A" seçeneğidir.
Şıkların hepsi toplum yaşlanmasında rol oynayan etmenlerdir ancak soru birincil etmeni sorduğu için doğru şık "A" seçeneğidir.
Soru 56
Yaşlı bir hasta sağlık sorunlarını gidermek için evinden alınıp hastaneye götürülmektedir. Sürekli hastane ortamında kalmasını engellemek için de sağlık hizmeti mümkün olduğunca ev ortamında verilmeye çalışılmaktadır. Hastalığı ile başa çıkması için yapması gerekenler anlatılmakta ve uygulamalı bir şekilde gösterilmektedir.Bu hastanın hangi güvencesinin yoksunluğu giderilmeye çalışılmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal destek güvencesi
B
Gelir ve sağlık güvencesi
C
Eğitim ve sağlık güvencesi
D
Fiziksel ve ruhsal güvence
E
Sosyo- ekonomik güvence
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Doğru seçenek "C" şıkkıdır çünkü hastanın sağlık sorunlarının yanında, sağlığını sürdürülebilmesi için eğitimi de ihmal edilmemektedir.
Doğru seçenek "C" şıkkıdır çünkü hastanın sağlık sorunlarının yanında, sağlığını sürdürülebilmesi için eğitimi de ihmal edilmemektedir.
Soru 57
Aile öyküsünde meme kanseri ve kalp rahatsızlığı olan yaşlı bir bireyin yapması gereken en doğru seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma önlemleri alınmalı
B
Üçüncül koruma önlemleri alınmalı
C
Birincil ve ikincil koruma önlemleri alınmalı
D
İkincil koruma önlemleri alınmalı
E
İkincil ve üçüncül koruma önlemleri alınmalı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Hastanın aile öyküsünde bu hastalıklar olduğuna göre bu kişi hastalıklar ortaya çıkmadan önce (birincil koruma ile ) alınması gereken önlemler alınmalı ancak yaş ve aile öyküsü göz önünde bulundurulduğunda, henüz hastanın yakınmaları çıkmadan, hastalık belirginleşmeden varsa herhangi bir belirti erken tanı (ikincil koruma) konulmalıdır.
Hastanın aile öyküsünde bu hastalıklar olduğuna göre bu kişi hastalıklar ortaya çıkmadan önce (birincil koruma ile ) alınması gereken önlemler alınmalı ancak yaş ve aile öyküsü göz önünde bulundurulduğunda, henüz hastanın yakınmaları çıkmadan, hastalık belirginleşmeden varsa herhangi bir belirti erken tanı (ikincil koruma) konulmalıdır.
Soru 58
Aşağıdaki açıklama Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkelerinin hangisini ifade etmektedir?"Yaşlılıkta bireylerin gelir durumları belirleyici olmamalı, gelir düzeyinden bağımsız olarak gereksinimleri karşılanacak şekilde uygun hizmetlerden yararlanmalıdır. Bu hizmetlerden yararlanırken cinsiyet, etnik köken, ırk, yaş, özür durumları ya da diğer konumları dolayısıyla bir ayırım görmemelidirler. Sömürüden, fiziksel ya da zihinsel istismardan uzak tutulmalıdırlar."
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Katılım
C
İtibar, saygınlık
D
Kendini gerçekleştirme
E
Bakım
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Açıklama itibar ve saygınlığı tanımladığı için " C" şıkkı doğru yanıttır.
Açıklama itibar ve saygınlığı tanımladığı için " C" şıkkı doğru yanıttır.
Soru 59
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedeflerine göre yaşlıların temel gereksinimlerinin hangisi bir bakıma diğerlerinin de gerçekleşmesine etkendir?
Seçenekler
A
Toplumsal yaşama katılım
B
Toplum içinde kendi ortamında yaşam
C
Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
D
Güvenli barınma koşulları
E
Ekonomik yeterliliğin olması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Bir bireyin ekonomik yeterliliğinin olması bir bakıma diğer seçenekleri de yapabilmesi anlamına geldiği için en doğru olan ve tüm seçenekleri kapsayan "E" seçeneği doğru yanıttır.
Bir bireyin ekonomik yeterliliğinin olması bir bakıma diğer seçenekleri de yapabilmesi anlamına geldiği için en doğru olan ve tüm seçenekleri kapsayan "E" seçeneği doğru yanıttır.
Soru 60
Aşağıdaki durumda aktif yaşlanmanın belirleyicilerinden hangisi ihmal edilmiştir?"Yaşlı bakımında kişinin yaşam kalitesinin arttırılması ve sağlıklı yaşam beklentisinin uzaması için şiddet ve istismara uğrayıp uğramadığı, tedaviye uyum sağlayıp sağlamadığı, gelirinin yeterli olup olmadığı, hava kirliliği kontrollerinin yapıldığı ve önlemlerinin alındığı bir yaşam düzeneği oluşturulmaya çalışılmaktadır."
Seçenekler
A
Davranışsal belirleyiciler
B
Sosyal belirleyiciler
C
Ekonomik belirleyiciler
D
Fiziksel çevre
E
Bireysel belirleyiciler
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Doğru yanıt " E şıkkıdır çünkü bireysel belirleyiciler: biyolojik, genetik, ve psikolojik faktörleri içermektedir. Bunlar bu örnekte gözardı edilmiştir.
Doğru yanıt " E şıkkıdır çünkü bireysel belirleyiciler: biyolojik, genetik, ve psikolojik faktörleri içermektedir. Bunlar bu örnekte gözardı edilmiştir.
Soru 61
"70 yaşında olan ve yalnız yaşayan engelli bir bayanın banyo yapma, yemek yapma, ev işi yapma, alış veriş yapma, tuvalet kullanma, giyinme, maaş çekme, fatura ödeme gibi günlük işlerde zorlanmaktadır. "Bu durumda toplum temelli bakım yaklaşımına göre bu örnekte verilen yaşlının hangi durumu ya da durumları sorgulanarak yardım edilmelidir?
Seçenekler
A
Sosyal durumu
B
Sağlık ve sosyal durumları
C
Fonksiyonel durumu
D
Sağlık ve fonksiyonel durumu
E
Sağlık durumu
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Doğru yanıt "C " şıkkıdır çünkü fonksiyonel durum yaşlının günlük yaşamını kendi başına sürdürmedeki yeterliliği ve destek gereksinimidir. Yukarıdaki örnekte de yaşlının günlük yaşamındaki olağan durumlarındaki yeterliliğinden bahsedilmektedir.
Doğru yanıt "C " şıkkıdır çünkü fonksiyonel durum yaşlının günlük yaşamını kendi başına sürdürmedeki yeterliliği ve destek gereksinimidir. Yukarıdaki örnekte de yaşlının günlük yaşamındaki olağan durumlarındaki yeterliliğinden bahsedilmektedir.
Soru 62
Yaşlanma türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyopsikolojik - Ekonomik - Biyolojik
B
Fizyolojik - Sosyal - Ekonomik
C
Biyolojik - Psikolojik - Sosyal - Ekonomik
D
Biyolojik - Mental - Sosyal - Ekonomik
E
Mental - Sosyal - Bedensel - Sezgisel
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Yaşlanma türleri biyolojik, psikolojik, sosyal ve ekonomik olmak üzeri dört başlık altında toplanır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Yaşlanma türleri biyolojik, psikolojik, sosyal ve ekonomik olmak üzeri dört başlık altında toplanır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yaşlanmaya bir örnek olabilir?
Seçenekler
A
Çocuk sahibi olma
B
Emeklilik
C
Adres değişikliği
D
Torun sahibi olma
E
Kahvehanede vakit geçirme
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Sosyal yaşlanama, "sosyal konum ve sosyal rollerde değişimler yaşanması, sosyal ilişkilerin azalması, sosyal çevrenin daralması, yeni ilişkiler kurmanın güçleşmesi" olarak tanımlanır. Bu durumda doğru seçenek B şıkkıdır.
Sosyal yaşlanama, "sosyal konum ve sosyal rollerde değişimler yaşanması, sosyal ilişkilerin azalması, sosyal çevrenin daralması, yeni ilişkiler kurmanın güçleşmesi" olarak tanımlanır. Bu durumda doğru seçenek B şıkkıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlıların toplum içindeki eşitsizlik daha fazla etkilenme sebeblerindendir?
Seçenekler
A
Erken yaşta evlenme
B
Ev işlerinin yıpratıcı olması
C
Çok çocuk sahibi olma
D
Hareketsizlik
E
Daha az eğitimli olma
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Kadın yaşlılar erkek yaşlılara göre daha az eğitimli olmaları, gelir ve sosyal güvence açısından yoksunluk içinde olmaları nedeniyle daha fazla etkilenirler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Kadın yaşlılar erkek yaşlılara göre daha az eğitimli olmaları, gelir ve sosyal güvence açısından yoksunluk içinde olmaları nedeniyle daha fazla etkilenirler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisinde yaşlılıkta ilk üç sırayı alan ölüm nedenleri doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kanserler - Kalp damar hastalıkları - Sindirim sistemi hastalıkları
B
Kanserler - Diyabet - Kalp damar hastalıkları
C
Kalp damar hastalıkları - Solunum sistemi hastalıkları - Kanserler
D
Kalp damar hastalıkları - Kanserler - Solunum sistemi hastalıkları
E
Solanum sistemi hastalıkları - Kalp damar hastalıkları - Kanserler
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Yaşlılıkta il üç sırayı alan ölüm nedenleri sırasıyla kalp damar hastalıkları, kanserler ve solunum sistemi hastalıklarıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Yaşlılıkta il üç sırayı alan ölüm nedenleri sırasıyla kalp damar hastalıkları, kanserler ve solunum sistemi hastalıklarıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 66
Az gelişmiş ülkelerde doğurganlık hızının gelişmiş ülkelere göre daha yüksek olmasının genel nedeni nedir?
Seçenekler
A
Daha geç yaşlanma sürecine girilmiş olması
B
Doğum kontrol yöntemlerinin uygulanmaması
C
Devlet politikaları
D
Dini hassasiyetler
E
Ekonomik yetersizlik
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Doğurganlık hızı bi kadının doğurganlık dönemi boyunca kaç çocuğa sahip olacağı ile ilgilidir. Az gelişmiş ülkelerde daha geç yaşlanma sürecine girildiği için doğuganlık hızı daha yüksektir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğurganlık hızı bi kadının doğurganlık dönemi boyunca kaç çocuğa sahip olacağı ile ilgilidir. Az gelişmiş ülkelerde daha geç yaşlanma sürecine girildiği için doğuganlık hızı daha yüksektir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 67
65 yaş ve üzeri nüfusu 1,000,000 ve toplam nüfusu 20,000,000 olan bir ülke aşağıdaki gruplardan hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Genç toplum
B
Olgun toplum
C
Yaşlı toplum
D
Çok yaşlı toplum
E
-
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
65 yaş ve üzeri nüfusun genel nüfusa oranı %4-6,9 aralığında olması durumunda olgun toplum olarak adlandırılır. Soruda verilen sayılara göre bu oran %5 olacağından; Doğru cevap B seçeneğidir.
65 yaş ve üzeri nüfusun genel nüfusa oranı %4-6,9 aralığında olması durumunda olgun toplum olarak adlandırılır. Soruda verilen sayılara göre bu oran %5 olacağından; Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Katılım
B
Bakım
C
Bağımsızlık
D
Hayalleri gerçekleştirme
E
İtibar/Saygınlık
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şu şekildedir? • Bağımsızlık • Katılım • Bakım • Kendini gerçekleştirme • İtibar, saygınlık Doğru cevap D seçeneğidir.
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şu şekildedir? • Bağımsızlık • Katılım • Bakım • Kendini gerçekleştirme • İtibar, saygınlık Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 69
Toplum temelli bakım yaklaşımında yaşlı bireylerin hangi özellikleri değerlendirilir?
Seçenekler
A
Ekonomik durum - Sağlık durumu - Psikolojik durum
B
Sosyal durum- Sağlık durumu - Fonksiyonel durum
C
Psikolojik durum - Biyolojik durum - Ekonomik durum
D
Sağlık durumu - Medeni durum - Ekonomik durum
E
Sosyal durum - Bedensel durum - Psikolojik durum
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Toplum temelli bakım yaklaşımında yaşlı bireylerin sosyal durumu, sağlık durumu ve fonksiyonel durum değerlendirilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Toplum temelli bakım yaklaşımında yaşlı bireylerin sosyal durumu, sağlık durumu ve fonksiyonel durum değerlendirilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi biyolojik açıdan yaşlanmaya örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Komşularla iyi ilişki kuramama
B
Gelir kaybı yaşama
C
İdrar tutamama
D
Depresyona girme
E
Kas oranında artma
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Komşularla iyi ilişki kuramama sosyal yönden, gelir kaybı yaşama ekonomik yönden, depresyona girme psikolojik yönden yaşlanmaya işaret eder. Kas oranında artma biyolojik bir durum olsa da yaşlanma ile ilgisi yoktur. İdrar tutamama ise biyolojik açıdan yaşlanmaya örnektir.
Komşularla iyi ilişki kuramama sosyal yönden, gelir kaybı yaşama ekonomik yönden, depresyona girme psikolojik yönden yaşlanmaya işaret eder. Kas oranında artma biyolojik bir durum olsa da yaşlanma ile ilgisi yoktur. İdrar tutamama ise biyolojik açıdan yaşlanmaya örnektir.
Soru 71
Nüfusu büyüklüğü, dağılımı ve bileşimi açısından inceleyen ve bu özelliklerdeki değişimi etkileyen etmenleri değerlendiren çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demografi
B
Kaligrafi
C
Biyografi
D
Otobiyografi
E
Topografi
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Nüfusu büyüklüğü, dağılımı ve bileşimi açısından inceleyen ve bu özelliklerdeki değişimi etkileyen etmenleri değerlendiren çalışma alanı nüfus bilimdir (demografi).
Nüfusu büyüklüğü, dağılımı ve bileşimi açısından inceleyen ve bu özelliklerdeki değişimi etkileyen etmenleri değerlendiren çalışma alanı nüfus bilimdir (demografi).
Soru 72
(65 yaş ve üzeri nüfus sayısı / 0-14 yaş grubu nüfus sayısı) X 100 formülü neyi hesaplamak için kullanılır?
Seçenekler
A
Yaşlanma indeksi
B
Yaşlı bağımlılık oranı
C
Bağımlılık oranı
D
Potansiyel destek oranı
E
Doğumda beklenen yaşam süresi
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
(65 yaş ve üzeri nüfus sayısı / 0-14 yaş grubu nüfus sayısı) X 100 formülü yaşlanma indeksini verir.
(65 yaş ve üzeri nüfus sayısı / 0-14 yaş grubu nüfus sayısı) X 100 formülü yaşlanma indeksini verir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta sık görülen hastalıklardan değildir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Demans
C
Kalp damar hastalıkları
D
Depresyon
E
Migren
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
E şıkkı yaşlılıkta sık görülen bir hastalık değildir.
E şıkkı yaşlılıkta sık görülen bir hastalık değildir.
Soru 74
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zatürre aşısı - ikincil koruma
B
Kanser tarama testi- ikincil koruma
C
Şeker hastasının takibi - üçüncül koruma
D
sakat bireyin rehabilitasyonu- üçüncül koruma
E
hastayı topluma kazandırma - üçüncül koruma
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Aşı, birincil koruma örneğidir.
Aşı, birincil koruma örneğidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Bakım
C
Kendini gerçekleştime
D
Saygınlık
E
Emeklilik
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
E şıkkı Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında gösterilemez.
E şıkkı Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında gösterilemez.
Soru 76
Aktif yaşlanmayı gerçekleştirebilen bir bireyin aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?
Seçenekler
A
Sigara içmesi
B
Dikkatsiz beslenmesi
C
Spor yapması
D
Şiddet görmesi
E
Çevreden izole olması
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
C şıkkı dışındaki seçenekler aktif yaşlanmayı çağrıştırmamaktadır.
C şıkkı dışındaki seçenekler aktif yaşlanmayı çağrıştırmamaktadır.
Soru 77
Hangisi aynı yaşta olup da farklı düzeyde yaşlanan bireylerin yaşlanma hızını etkileyen etmenlerden değildir?
Seçenekler
A
Genetik özellikler
B
Yaşanılan çevre ve yaşam biçimi
C
Ekonomik durum
D
Beslenme özellikleri
E
Torun sahibi olma
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Biyolojik yaşlanma hızı herkeste aynı değildir. Pek çok etmen yaşlanma hızını etkilemektedir. Genetik özellikler, yaşanılan çevre, yaşam biçimi, ekonomik durum, beslenme özellikleri, sigara, alkol gibi alışkanlıklar, yaşanılan çevrenin kirliliği, var olan hastalıklar, geçirilen kazalar gibi faktörler yaşlanmada rol oynayabilen etmenlerdir.
Biyolojik yaşlanma hızı herkeste aynı değildir. Pek çok etmen yaşlanma hızını etkilemektedir. Genetik özellikler, yaşanılan çevre, yaşam biçimi, ekonomik durum, beslenme özellikleri, sigara, alkol gibi alışkanlıklar, yaşanılan çevrenin kirliliği, var olan hastalıklar, geçirilen kazalar gibi faktörler yaşlanmada rol oynayabilen etmenlerdir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangileri yaşlılık dönemi ile ilgili yanlış inanışlardandır?
I. Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerilime kaçınılmazdır.
II. Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemez.
III. Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür.
IV. Yaşlıları toplumsal yaşamdan uzaklaştırmamak gerekir.
V. Yaşlılar modern çalışma alanları için uygun değildir.
I. Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerilime kaçınılmazdır.
II. Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemez.
III. Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür.
IV. Yaşlıları toplumsal yaşamdan uzaklaştırmamak gerekir.
V. Yaşlılar modern çalışma alanları için uygun değildir.
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, IV, V
C
I, IV, V
D
I, II, III
E
I, II, V
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bazı ön yargılar, yanlış bilinen inanışlar şöyle sıralanabilir: Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme kaçınılmazdır. Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür. Modern toplumlarda yaşlıların deneyimlerinin pek önemi yoktur. Çoğu yaşlı sakin ve sessiz bir yaşam istemektedir. Yaşlıların temel gereksinimleri hastaneler ve hemşirelerdir. Yaşlılara sunulan hizmetler gençlere ayrılan kaynakları azaltmaktadır. Yaşlı bakımı için yapılan harcamalar kaynakların yok edilmesine yol açar. Yaşlılar modern çalışma alanları için uygun değildir. Yaşlılar yeni şeyleri öğrenemez. Yaşlılar her şeyden çekilmelidir. Yaşlılarla ilgili pek çok sorun kendiliğinden çözülür.
Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bazı ön yargılar, yanlış bilinen inanışlar şöyle sıralanabilir: Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme kaçınılmazdır. Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Üretkenlik ve yaratıcılık genç bireylere özgüdür. Modern toplumlarda yaşlıların deneyimlerinin pek önemi yoktur. Çoğu yaşlı sakin ve sessiz bir yaşam istemektedir. Yaşlıların temel gereksinimleri hastaneler ve hemşirelerdir. Yaşlılara sunulan hizmetler gençlere ayrılan kaynakları azaltmaktadır. Yaşlı bakımı için yapılan harcamalar kaynakların yok edilmesine yol açar. Yaşlılar modern çalışma alanları için uygun değildir. Yaşlılar yeni şeyleri öğrenemez. Yaşlılar her şeyden çekilmelidir. Yaşlılarla ilgili pek çok sorun kendiliğinden çözülür.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi toplumun yaşlanması sebeplerinden değildir?
Seçenekler
A
Toplumda ortanca yaşın artması
B
Doğurganlıktaki azalma
C
Bebek ve erişkin ölümlerinin artması
D
Genç nüfusun azalıp yaşlı nüfusun artması
E
Bebek ölümlerinin azalması
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Bir toplumda çocuk ve genç nüfus azalıp erişkin ve yaşlı nüfus artıyorsa bu toplumun yaşlandığı ifade edilebilir. Toplum yaşlandıkça, yaşlı nüfus sayısal ve oransal olarak artarken, toplumda ortanca yaş da artar. Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen doğurganlıktaki azalmadır. Toplumda bebek ölümlerindeki azalma ile erişkin yaşa ulaşan kişi sayısı artmaktadır.
Bir toplumda çocuk ve genç nüfus azalıp erişkin ve yaşlı nüfus artıyorsa bu toplumun yaşlandığı ifade edilebilir. Toplum yaşlandıkça, yaşlı nüfus sayısal ve oransal olarak artarken, toplumda ortanca yaş da artar. Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen doğurganlıktaki azalmadır. Toplumda bebek ölümlerindeki azalma ile erişkin yaşa ulaşan kişi sayısı artmaktadır.
Soru 80
Düzenli ve sistematik olarak yapılan taramalarla hastalıklara erken tanı konulması nasıl bir koruma türüdür?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül koruma
D
Birincil ve ikincil koruma
E
Yaşlılıkta sağlığı koruma hizmetleri
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
İkincil koruma, henüz hastanın yakınmaları ortaya çıkmadan, hastalık belirginleşmeden önce hastalıklara erken tanı konulmasıdır. Hastalıklara erken tanı konulması düzenli ve sistematik olarak planlanan taramalarla yapılabilir. Taramada amaç hastalara kesin tanı koymak değil, hastalık olasılığı yüksek olan bireyleri belirlemektir. Bu bireylere daha sonra yapılacak ileri testlerle kesin tanı konulacaktır. Bu nedenle öncelikle hangi hastalıklar tarama programına alınmalı ve kimlerde bu program yürütülmeli buna karar verilmelidir.
İkincil koruma, henüz hastanın yakınmaları ortaya çıkmadan, hastalık belirginleşmeden önce hastalıklara erken tanı konulmasıdır. Hastalıklara erken tanı konulması düzenli ve sistematik olarak planlanan taramalarla yapılabilir. Taramada amaç hastalara kesin tanı koymak değil, hastalık olasılığı yüksek olan bireyleri belirlemektir. Bu bireylere daha sonra yapılacak ileri testlerle kesin tanı konulacaktır. Bu nedenle öncelikle hangi hastalıklar tarama programına alınmalı ve kimlerde bu program yürütülmeli buna karar verilmelidir.
Soru 81
Türkiye'de yaşlıların ölüm nedenleri arasında ilk sırada hangi hastalık vardır?
Seçenekler
A
Kalp-damar hastalıkları
B
Yüksek tansiyon
C
Kanser hastalıkları
D
Kas- iskelet sistemi hastalıkları
E
Solunum sistemi hastalıkları
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Soru 82
Devlet Planlama Teşkilatı Türkiye'de yaşlanma ve yaşlıların mevcut durumu hakkında bir eylem planı hazırlamıştır. Buna göre yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının sağlanması hangi başlık altında ele alınır?
Seçenekler
A
Yaşlılar ve kalkınma
B
Yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması
C
Olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması
D
Fırsat eşitliğinin sağlanması
E
Sosyo-ekonomik bileşenler
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) “Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nı hazırlamıştır. Bu planda Türkiye’de yaşlanma ve yaşlıların mevcut durumu çerçevesinde gerçekleştirilmesi gereken eylemler belirlenmiştir. Bu eylemler üç başlık altında toplanmıştır; ‘’yaşlılar ve kalkınma’’, ‘’yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması’’ ve ‘’olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması’dır. Yaşlılar ve kalkınma başlığı altında yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının ve karar verme süreçlerinin tüm aşamalarına katılımlarının sağlanması öncelenmiştir.
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) “Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nı hazırlamıştır. Bu planda Türkiye’de yaşlanma ve yaşlıların mevcut durumu çerçevesinde gerçekleştirilmesi gereken eylemler belirlenmiştir. Bu eylemler üç başlık altında toplanmıştır; ‘’yaşlılar ve kalkınma’’, ‘’yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması’’ ve ‘’olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması’dır. Yaşlılar ve kalkınma başlığı altında yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının ve karar verme süreçlerinin tüm aşamalarına katılımlarının sağlanması öncelenmiştir.
Soru 83
Aktif yaşlanmanın çeşitli belirleyicileri vardır. Eğitim, sosyal destek, şiddet ve istismar hangi belirleyicilerindendir?
Seçenekler
A
Ekonomik belirleyiciler
B
Davranışsal belirleyiciler
C
Bireysel belirleyiciler
D
Sosyal belirleyiciler
E
Fiziksel çevre
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Aktif yaşlanma, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1990’ların sonlarında benimsenen, yaşam kalitesinin artırılmasını ve sağlıklı yaşam beklentisinin uzamasını amaçlayan bir kavramdır.Aktif yaşlanmanın belirleyicileri olarak sosyal belirleyiciler sosyal destek, şiddet ve istismar ve eğitimdir.
Aktif yaşlanma, Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1990’ların sonlarında benimsenen, yaşam kalitesinin artırılmasını ve sağlıklı yaşam beklentisinin uzamasını amaçlayan bir kavramdır.Aktif yaşlanmanın belirleyicileri olarak sosyal belirleyiciler sosyal destek, şiddet ve istismar ve eğitimdir.
Soru 84
Temel günlük yaşam aktiviteleri içinde yaşlıların en fazla zorlandıkları aktivite hangisidir?
Seçenekler
A
Giyinmek / soyunmak
B
Banyo yapmak ve yatağa yatıp kalkmak
C
Yemek yemek
D
Tuvalete gitmek
E
Televizyon seyretmek
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması-2008 sonuçlarına göre ülkemizde yaşlıların her iki cinsiyette de yapmakta en fazla zorlandıkları temel GYA banyo yapma ve yatağa yatma/ kalkmadır.
Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması-2008 sonuçlarına göre ülkemizde yaşlıların her iki cinsiyette de yapmakta en fazla zorlandıkları temel GYA banyo yapma ve yatağa yatma/ kalkmadır.
Soru 85
Dünya Sağlık Örgütü'nün kabul ettiği "genç yaşlı" kitlesi aşağıdaki hangi yaş grubunu içerir?
Seçenekler
A
60-65
B
65-70
C
65-74
D
74-80
E
80-85
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 86
Toplumda yaşlı nüfus oranına bakıldığında aşağıdakilerden hangisi "çok yaşlı toplum" u içine alır?
Seçenekler
A
% 3-5 (yüzde üç- yüzde beş)
B
% 5-7 (yüzde beş- yüzde yedi)
C
% 7-9 (yüzde yedi- yüzde dokuz)
D
% 9-10 (yüzde dokuz -yüzde on)
E
%12 (yüzde on iki)
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Altmış beş yaş ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre toplumlar şöyle gruplandırılmaktadır:
• genç toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4 (yüzde dört)’ünden az)
• olgun toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4-6.9 (yüzde dört- yüzde dokuz’u)
• yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %7-10 (yüzde yedi- yüzde on’u)
• çok yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %10 (yüzde on’undan çok)
E şıkkı % 10 (yüzde on'undan çok olduğu için doğru seçenektir.
Altmış beş yaş ve üzeri yaşlı nüfusun genel nüfus içindeki oranına göre toplumlar şöyle gruplandırılmaktadır:
• genç toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4 (yüzde dört)’ünden az)
• olgun toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %4-6.9 (yüzde dört- yüzde dokuz’u)
• yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %7-10 (yüzde yedi- yüzde on’u)
• çok yaşlı toplum (65 yaş ve üzeri grup nüfusun %10 (yüzde on’undan çok)
E şıkkı % 10 (yüzde on'undan çok olduğu için doğru seçenektir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bilinen bazı önyargılardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme
B
Çoğu yaşlı sakin ve sessiz bir yaşam ister
C
Yaşlılar modern çalışma alanları için uygun değildir
D
Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemez
E
Yaşlılar her şeyden çekilmelidir
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bilinen bazı önyargılardan birisi de yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemesidir. Bu ihtiyaçların benzemediğini söyleyen D şıkkı doğru seçenektir.
Toplumda yaşlılık dönemi ile ilgili bilinen bazı önyargılardan birisi de yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemesidir. Bu ihtiyaçların benzemediğini söyleyen D şıkkı doğru seçenektir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi 65 yaş ve üzeri nüfus oranı dışında toplum yaşlanması hakkında fikir veren bir unsur değildir?
Seçenekler
A
Ortanca yaş
B
Yaşlanma indeksi
C
Doğuşta beklenen yaşam süresi
D
Bağlılık oranı
E
Potansiyel destek oranı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Bağımlılık oranı 15-64 yaş grubundaki 100 kişi başına bağımlı nüfus sayısını gösterir. Diğerleri 65 yaş ve üzeri nüfus oranı dışında toplum yaşlanması hakkında fikir veren bir unsurdur?
Bağımlılık oranı 15-64 yaş grubundaki 100 kişi başına bağımlı nüfus sayısını gösterir. Diğerleri 65 yaş ve üzeri nüfus oranı dışında toplum yaşlanması hakkında fikir veren bir unsurdur?
Soru 89
0-14 yaş grubu 100 çocuk başına 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısını gösteren indeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortanca yaş
B
Yaşlanma indeksi
C
Yaşlı bağımlılık oranı
D
Doğuşta beklenen yaşam süresi
E
Potansiyel destek oranı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Yaşlanma indeksi: Bu indeks 0-14 yaş grubu 100 çocuk başına 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısını gösterir. 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısının çocuk sayısına bölünmesi ve 100 katsayısı ile çarpılması ile hesaplanır.
Yaşlanma indeksi: Bu indeks 0-14 yaş grubu 100 çocuk başına 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısını gösterir. 65 yaş ve üzeri yaşlı sayısının çocuk sayısına bölünmesi ve 100 katsayısı ile çarpılması ile hesaplanır.
Soru 90
Dünyada yaşlanma sürecine en geç hangi ülke girmiştir?
Seçenekler
A
Kuzey Avrupa
B
Güney Avrupa
C
Afrika
D
Batı Asya
E
Doğu Asya
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Zaman ve süreç olarak toplum yaşlanması ülkelere göre farklılıklar göstermektedir. Yaşlanma süreci en erken Kuzey Avrupa ülkelerinde başlamıştır; en geç ise Afrika ülkeleri bu süreci yaşamaya başlamışlardır. Yaşlanmada birincil rol oynayan etmen doğurganlıktaki azalmadır.
Zaman ve süreç olarak toplum yaşlanması ülkelere göre farklılıklar göstermektedir. Yaşlanma süreci en erken Kuzey Avrupa ülkelerinde başlamıştır; en geç ise Afrika ülkeleri bu süreci yaşamaya başlamışlardır. Yaşlanmada birincil rol oynayan etmen doğurganlıktaki azalmadır.
Soru 91
Devlet Planlama Teşkilatının araştırma sonuçlarına göre 2050 yılında toplumdaki beş kişiden kaçı erişkin olacaktır.
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yayınlanan bir kaynaktan alınan aşağıdaki şekilde (Şekil 1) çocuk (0-14), erişkin (15-64) ve yaşlı (65 yaş ve üzeri) nüfus oranlarının 1935-2050 yılları arasındaki değişimi görülmektedir. Yapılan projeksiyonlara göre 2050 yılında toplumdaki beş kişiden biri çocuk, biri yaşlı, üçü erişkin olacaktır.
Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yayınlanan bir kaynaktan alınan aşağıdaki şekilde (Şekil 1) çocuk (0-14), erişkin (15-64) ve yaşlı (65 yaş ve üzeri) nüfus oranlarının 1935-2050 yılları arasındaki değişimi görülmektedir. Yapılan projeksiyonlara göre 2050 yılında toplumdaki beş kişiden biri çocuk, biri yaşlı, üçü erişkin olacaktır.
Soru 92
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada hangi hastalık yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kanser
B
Solunum sistemi hastalıkları
C
Sindirim sistemi hastalıkları
D
Kalp-damar hastalıkları
E
Diyabet
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Soru 93
Ülkemizde 2003 yılında yapılan bir araştırmanın verilerine göre; yaşlıların yaklaşık yüzde kaçı hiç fiziksel aktivite yapmamaktadır?
Seçenekler
A
%10 (Yüzde on)
B
%20 (Yüzde yirmi)
C
%30 (yüzde 30)
D
%39.8 (otuzdokuz nokta sekiz)
E
%50 (Yüzde elli)
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Ülkemizde 2003 yılında yapılan Ulusal Hane Halkı Araştırması verilerine göre; yaşlıların %11.3’ü her gün sigara içmektedir; tüketilen günlük sebze-meyve sayısı 2.8’dir; %39.8’i hiç fizik aktivite yapmamaktadır; %56.6’sı hafif şişman-şişmandır.
Ülkemizde 2003 yılında yapılan Ulusal Hane Halkı Araştırması verilerine göre; yaşlıların %11.3’ü her gün sigara içmektedir; tüketilen günlük sebze-meyve sayısı 2.8’dir; %39.8’i hiç fizik aktivite yapmamaktadır; %56.6’sı hafif şişman-şişmandır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi aktif yaşlanmanın belirleyicilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
ekonomik belirleyiciler
B
sosyal belirleyiciler
C
davranışsal belirleyiciler
D
toplumsal belirleyiciler
E
fiziksel çevre
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Aktif yaşlanmanın belirleyicileri olarak şunlar vurgulanmaktadır: • ekonomik belirleyiciler (gelir, sosyal güvenlik, iş) • sosyal belirleyiciler (sosyal destek, şiddet ve istismar, eğitim) • davranışsal belirleyiciler (sigara, fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, alkol, ağız sağlığı, ilaç kullanımı, tedaviye uyum) • bireysel belirleyiciler (biyolojik ve genetik, psikolojik faktörler) • fiziksel çevre (güvenli konutlar, temiz su, temiz hava, güvenli besin) • sağlık ve sosyal hizmetler (sağlığın geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesi, tedavi edici hizmetler, uzun süreli bakım, ruh sağlığı hizmetleri) Toplumsal belirleyiciler aktif yaşlanmanın belirtilerinden biri değildir.
Aktif yaşlanmanın belirleyicileri olarak şunlar vurgulanmaktadır: • ekonomik belirleyiciler (gelir, sosyal güvenlik, iş) • sosyal belirleyiciler (sosyal destek, şiddet ve istismar, eğitim) • davranışsal belirleyiciler (sigara, fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, alkol, ağız sağlığı, ilaç kullanımı, tedaviye uyum) • bireysel belirleyiciler (biyolojik ve genetik, psikolojik faktörler) • fiziksel çevre (güvenli konutlar, temiz su, temiz hava, güvenli besin) • sağlık ve sosyal hizmetler (sağlığın geliştirilmesi ve hastalıkların önlenmesi, tedavi edici hizmetler, uzun süreli bakım, ruh sağlığı hizmetleri) Toplumsal belirleyiciler aktif yaşlanmanın belirtilerinden biri değildir.
Soru 95
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Dünya Sağlık Örgütü' nün (DSÖ) yaşlılar ile ilgili gruplaması doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
65-74- genç yaşlı, 75-84- yaşlı yaşlı, 85 ve üzeri- çok yaşlı
B
60-69- genç yaşlı, 70-79- yaşlı yaşlı, 80 ve üzeri- çok yaşlı
C
65-70- genç yaşlı, 71-76- yaşlı yaşlı, 77 ve üzeri- çok yaşlı
D
60-65 genç yaşlı, 66-70- yaşlı yaşlı, 71 ve üzeri- çok yaşlı
E
65-72 genç yaşlı, 73-80- yaşlı yaşlı, 81 ve üzeri- çok yaşlı
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yaşlılar şöyle gruplanmaktadır: 65-74 yaş grubu genç yaşlı; 75-84 yaş grubu yaşlı yaşlı; 85 yaş ve üzeri grup ise çok yaşlı. Bazı kaynaklarda ise 80 yaş ve üzeri çok yaşlı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 96
Aşağıdaki ifadelerden hangisi toplumda yaşlılık dönemiyle ilgili olarak belirtilen ön yargılardan biridir?
Seçenekler
A
Yaşlılarda fiziksel ve zihinsel gerileme olmak zorunda değildir.
B
Yaşlıların gereksinimleri birbirlerine benzer.
C
Yaşlılar yeni şeyleri öğrenebilir.
D
Bütün yaşlılar sakin ve sessiz bir yaşam istemeyebilir.
E
yaşlıların deneyimleri çocuklarla paylaşılmalıdır.
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Yaşlılar homojen bir grup değildir; farklı özellikleri ve farklı gereksinimleri vardır. Cinsiyet, kültür, sosyo-ekonomik durum, eğitim, sağlık davranışları, sağlık hizmeti kullanımı gibi özellikler açısından gereksinimleri değişmektedir. Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşamaktadır; ancak hastalık ve yetersizlik kadın yaşlılarda daha sık görülmektedir. Yaşlı kadınlar daha eğitimsiz ve ekonomik açıdan daha yoksundur.
Yaşlıların gereksinimleri birbirine benzemektedir. Yaşlılar homojen bir grup değildir; farklı özellikleri ve farklı gereksinimleri vardır. Cinsiyet, kültür, sosyo-ekonomik durum, eğitim, sağlık davranışları, sağlık hizmeti kullanımı gibi özellikler açısından gereksinimleri değişmektedir. Kadınlar erkeklerden daha uzun yaşamaktadır; ancak hastalık ve yetersizlik kadın yaşlılarda daha sık görülmektedir. Yaşlı kadınlar daha eğitimsiz ve ekonomik açıdan daha yoksundur.
Soru 97
Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölüm oranındaki azalma
B
Beklenen yaşam süresinin uzaması
C
Bebek ölümlerinin azalması
D
Doğurganlıktaki azalma
E
Erişkin ölümlerindeki azalma
Açıklama:
Yaşlanma ve yaşlılık ile ilgili kavramları tanımlayabileceksiniz.
Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen doğurganlıktaki azalmadır. Doğurganlıktaki azalma çocuk sayısının azalmasına ve yaşlı oranının artmasına yol açar.
Toplum yaşlanmasında rol oynayan birincil etmen doğurganlıktaki azalmadır. Doğurganlıktaki azalma çocuk sayısının azalmasına ve yaşlı oranının artmasına yol açar.
Soru 98
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
Kanser
B
Kemik-eklem hastalıkları
C
Şeker hastalığı
D
Yüksek tansiyon
E
Kalp-damar hastalıkları
Açıklama:
Yaşlılık dönemi özelliklerini sıralayabileceksiniz.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Yaşlılarda ölüm nedenleri incelendiğinde ilk sırada kalp-damar hastalıklarının, ikinci sırada kanserlerin yer aldığı görülmektedir. Bunları solunum sistemi hastalıklarına bağlı ölümler izlemektedir.
Soru 99
1991’de Birleşmiş Milletler genel kurulu yaşlılar için ilkeleri belirlemiş ve bu ilkeleri ülkelerin ulusal programlarına adapte etmelerini önermiştir.
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme, itibar, saygınlık
B
Özgürlük, katılım, denetim, kendini gerçekleştirme, itibar, saygınlık
C
Mutluluk, toplumsallaşma, bakım, kendini gerçekleştirme, itibar, saygınlık
D
Bağımsızlık, katılım, bakım, üretkenlik, huzur
E
Mutluluk, toplumsallaşma, bakım, üretkenlik, huzur
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
1991’de Birleşmiş Milletler genel kurulu yaşlılar için ilkeleri belirlemiş ve bu ilkeleri ülkelerin ulusal programlarına adapte etmelerini önermiştir. Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır: Bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme, itibar, saygınlık
1991’de Birleşmiş Milletler genel kurulu yaşlılar için ilkeleri belirlemiş ve bu ilkeleri ülkelerin ulusal programlarına adapte etmelerini önermiştir. Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır: Bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme, itibar, saygınlık
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkla ilgili temel gereksinimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik yeterlilik
B
Sosyal güvence varlığı
C
Toplumsal yaşama katılım
D
Toplum tarafından rahat bırakılma
E
Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılma
Açıklama:
Yaşlı bireylerin temel gereksinimlerini açıklayabileceksiniz.
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yaşlıların temel gereksinimlerinin şu başlıklarda toplandığı söylenebilir: • Ekonomik yeterlilik • Sosyal güvence varlığı • Toplum tarafında kabul görme, saygınlık • Toplumsal yaşama katılım • Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım • Toplum içinde kendi ortamında yaşam • Bağımsız yaşamın sürdürülmesi • Güvenli barınma koşulları • Sosyal destek sağlanması • Sosyal bakım hizmetlerine evde ve kurumda erişim • Sağlık hizmetlerine evde ve kurumda erişim Bu durumda D şıkkında yazılı olan gerekçe temel gereksinimle ilgili değildir.
Birleşmiş Milletler yaşlı ilkeleri, DSÖ uluslararası yaşlı yılı gerekçeleri, uluslararası eylem planı ve ulusal eylem planı hedefleri incelendiğinde yaşlıların temel gereksinimlerinin şu başlıklarda toplandığı söylenebilir: • Ekonomik yeterlilik • Sosyal güvence varlığı • Toplum tarafında kabul görme, saygınlık • Toplumsal yaşama katılım • Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım • Toplum içinde kendi ortamında yaşam • Bağımsız yaşamın sürdürülmesi • Güvenli barınma koşulları • Sosyal destek sağlanması • Sosyal bakım hizmetlerine evde ve kurumda erişim • Sağlık hizmetlerine evde ve kurumda erişim Bu durumda D şıkkında yazılı olan gerekçe temel gereksinimle ilgili değildir.
Soru 101
Toplumsal temelli yaşlı bakımında temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlıların sosyalleştirilmesi
B
Yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanması
C
Yaşlıların kendi ortamlarında daha aktif olamalarının sağlanması
D
Yaşlıların psikolojik ve sosyal olarak kendilerini iyi hissetmesi
E
Yaşlıların toplumla kaynaştırılması
Açıklama:
Yaşlı bakımında temel uygulamaları ifade edebileceksiniz.
Toplum temelli bakım ise sağlığın sürdürülmesi, geliştirilmesi, hastalık ve yetersizliklerin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yaşlı bireylere ve ailelerine, kendi yerleşim yerlerinde sağlık ve sosyal hizmetlerin harmanlanarak birlikte sunulmasıdır. Bu bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır.
Toplum temelli bakım ise sağlığın sürdürülmesi, geliştirilmesi, hastalık ve yetersizliklerin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yaşlı bireylere ve ailelerine, kendi yerleşim yerlerinde sağlık ve sosyal hizmetlerin harmanlanarak birlikte sunulmasıdır. Bu bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır.
Soru 102
Ahmet Bey, 73 yaşındadır ve bir yıl önce eşini kaybetmiştir. Bakım hizmeti almak üzere bulunduğu ildeki Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğü’ne başvurmuştur. Evde bakım hizmetlerinin uygun olup olmadığıyla ilgili yapılan değerlendirmede, Ahmet Bey’in banyo yapma, giyinme, tuvalet kullanma, yemek yeme, kişisel temizlik yapma gibi temel günlük yaşam aktiviteleri değerlendirilmiştir. Ayrıca yemek yapma, alış veriş yapma gibi diğer aktiviteleri tek başına yapıp yapmadığıyla ilgili sorulara da cevap aranmıştır. Bu durumda yapılan değerlendirmede Ahmet Bey’in hangi özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal durum
B
Sağlık durumu
C
Geriatrik durum
D
Mental durum
E
Fonksiyonel durum
Açıklama:
İptal edilen 10. soru yerine yazılmıştır.
Toplum temelli/ evde bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır. Toplum temelli bakım yaklaşımıyla, yaşlı pek çok açıdan değerlendirilmeli ve düzenli izlemlerle değişimler gözlenmelidir. Bu izlemlerde yaşlının şu özellikleri değerlendirilmelidir: Sosyal durum, Sağlık durumu ve fonksiyonel durumdur. Fonksiyonel durum, günlük yaşam aktiviteleri temel aktiviteler (TGYA) ve yardımcı aktiviteler (YGYA) olarak iki grupta değerlendirilir. TGYA genel olarak şu işlevleri değerlendirir; banyo yapma, giyinme, tuvalet kullanma, yemek yeme, yatak ya da sandalyeye oturup kalkma, yürüme, kişisel temizlik yapma, idrar ya da dışkı kaçırma. YGYA olarak yemek yapma, ev işi yapma, telefon kullanma, alışveriş yapma, parasal işleri (maaş çekme, bankaya para yatırma, fatura ödeme gibi) yapma, toplu taşım araçlarını kullanma, ilaçlarını içme değerlendirilir.
Toplum temelli/ evde bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır. Toplum temelli bakım yaklaşımıyla, yaşlı pek çok açıdan değerlendirilmeli ve düzenli izlemlerle değişimler gözlenmelidir. Bu izlemlerde yaşlının şu özellikleri değerlendirilmelidir: Sosyal durum, Sağlık durumu ve fonksiyonel durumdur. Fonksiyonel durum, günlük yaşam aktiviteleri temel aktiviteler (TGYA) ve yardımcı aktiviteler (YGYA) olarak iki grupta değerlendirilir. TGYA genel olarak şu işlevleri değerlendirir; banyo yapma, giyinme, tuvalet kullanma, yemek yeme, yatak ya da sandalyeye oturup kalkma, yürüme, kişisel temizlik yapma, idrar ya da dışkı kaçırma. YGYA olarak yemek yapma, ev işi yapma, telefon kullanma, alışveriş yapma, parasal işleri (maaş çekme, bankaya para yatırma, fatura ödeme gibi) yapma, toplu taşım araçlarını kullanma, ilaçlarını içme değerlendirilir.
Soru 103
- Yaşlıların yaşam boyu öğrenme ve toplum içinde yer alma olanaklarına erişim gibi fırsatların yaşamın ileri yıllarında da sağlanarak yaşam boyunca bireysel gelişme, kişisel tatmin ve iyi olma durumunun sürdürülmesi
- Yaşlıların insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak tanınması ve gerçekleştirilmesi
- Cinsiyete dayalı ayrımcılığın ortadan kaldırılması yoluyla yaşlılarda cinsiyet eşitliğinin sağlanması
- Sosyal kalkınma için ailenin önemi, kuşaklar arası bağlılık, dayanışma ve karşılıklı ilişkilerin öneminin kavranması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Soru analiz düzeyinde bir soru olduğundan 5 ve 6. sayfaları da kapsamaktadır.
"Yaşlıların yaşam boyu öğrenme ve toplum içinde yer alma olanaklarına erişim gibi fırsatların yaşamın ileri yıllarında da sağlanarak yaşam boyunca bireysel gelişme, kişisel tatmin ve iyi olma durumunun sürdürülmesi" ve "Yaşlıların insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak tanınması ve gerçekleştirilmesi" amaç ve taahhütlerinin yerine getirilmesi, yaşlıların yeni şeyler öğrenebilmelerini ve modern çalışma yaşamında yer alabilmelerini sağlayacaktır.
"Yaşlıların yaşam boyu öğrenme ve toplum içinde yer alma olanaklarına erişim gibi fırsatların yaşamın ileri yıllarında da sağlanarak yaşam boyunca bireysel gelişme, kişisel tatmin ve iyi olma durumunun sürdürülmesi" ve "Yaşlıların insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak tanınması ve gerçekleştirilmesi" amaç ve taahhütlerinin yerine getirilmesi, yaşlıların yeni şeyler öğrenebilmelerini ve modern çalışma yaşamında yer alabilmelerini sağlayacaktır.
Soru 104
2002 yılı Uluslararası Yaşlanma Eylem Planının ardından, Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) “Türkiye’de Yaşlıların
Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nında yer alan "olanaklar
sunan, destekleyici ortamların sağlanması" şeklindeki eylem yaşlılara yönelik hangi düzenlemeleri doğrudan ilgilendirmektedir?
Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nında yer alan "olanaklar
sunan, destekleyici ortamların sağlanması" şeklindeki eylem yaşlılara yönelik hangi düzenlemeleri doğrudan ilgilendirmektedir?
Seçenekler
A
Politik katılımlarının sağlanması
B
Karar verme süreçlerine katılımlarının sağlanması
C
Sosyal güvenliklerinin sağlanması
D
Kendi ortamında yaşlanması için olanakların sağlanması
E
Sağlık hizmetlerine erişimlerinin sağlanması
Açıklama:
Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) “Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı”nı hazırlamıştır. Bu planda Türkiye’de yaşlanma ve yaşlıların
mevcut durumu çerçevesinde gerçekleştirilmesi gereken eylemler belirlenmiştir. Bu eylemler üç başlık altında toplanmıştır; ‘’yaşlılar ve kalkınma’’, ‘’yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması’’ ve ‘’olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması’dır. Yaşlılar ve kalkınma başlığı altında yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının ve karar verme süreçlerinin tüm aşamalarına katılımlarının sağlanması öncelenmiştir. Ayrıca yaşlılarda dışlanmanın önlenmesi, fırsat eşitliğinin sağlanması, sosyal güvenlik ve gelir açısından yetersizliklerin olmaması gibi sağlığın sosyo-ekonomik bileşenleri ele alınmıştır. Yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması başlığında hastalıkların önlenmesi, sağlık ve sosyal
hizmetlere erişimin sağlanması, yaşlıya yönelik hizmet sunumunda rol alan resmi ve resmi olmayan çalışanlara eğitim olanaklarının artırılması ele alınmıştır. Yaşlının kendi ortamında yaşlanması temelinde olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması hedefleri de son başlıkta sunulmuştur.
mevcut durumu çerçevesinde gerçekleştirilmesi gereken eylemler belirlenmiştir. Bu eylemler üç başlık altında toplanmıştır; ‘’yaşlılar ve kalkınma’’, ‘’yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması’’ ve ‘’olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması’dır. Yaşlılar ve kalkınma başlığı altında yaşlıların sosyal, kültürel, ekonomik ve politik katılımlarının ve karar verme süreçlerinin tüm aşamalarına katılımlarının sağlanması öncelenmiştir. Ayrıca yaşlılarda dışlanmanın önlenmesi, fırsat eşitliğinin sağlanması, sosyal güvenlik ve gelir açısından yetersizliklerin olmaması gibi sağlığın sosyo-ekonomik bileşenleri ele alınmıştır. Yaşlılıkta sağlık ve refahın artırılması başlığında hastalıkların önlenmesi, sağlık ve sosyal
hizmetlere erişimin sağlanması, yaşlıya yönelik hizmet sunumunda rol alan resmi ve resmi olmayan çalışanlara eğitim olanaklarının artırılması ele alınmıştır. Yaşlının kendi ortamında yaşlanması temelinde olanaklar sunan, destekleyici ortamların sağlanması hedefleri de son başlıkta sunulmuştur.
Soru 105
I. Ekonomik
II. Sosyal
III. Psikolojik
Yaşlılıkta hangileriyle ilgili değişimler gerçekleşir?
II. Sosyal
III. Psikolojik
Yaşlılıkta hangileriyle ilgili değişimler gerçekleşir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlılık dönemi biyolojik, psikolojik, ekonomik ve sosyal değişimlerin olduğu bir dönemdir.
Soru 106
Yaşlının zorla beslenmesi, isteği dışında zorla yatakta tutulması gibi eylemler hangi istismara örnektir?
Seçenekler
A
Psikolojik
B
Sosyal
C
Fiziksel
D
Finansal
E
Manevi
Açıklama:
Yaşlıya zarar verme olarak tanımlanabilecek istismar ya da örselenme fiziksel, psikolojik, finansal ya da cinsel olabilir. Yaşlının bakımında sorumlu kişi/kişiler ya da kurumlar tarafından yaşlı örselenebilir. Fiziksel örselenmede güç kullanarak vücuda zarar verme söz konusudur. Bu zarar verme sadece vurma, dövme gibi şiddet uygulamanın dışında daha geniş bir kavramdır. Yaşlının zorla beslenmesi, isteği dışında zorla yatakta tutulması gibi pek çok eylem fiziksel örselenmedir.
Soru 107
"Sağlığın sürdürülmesi, geliştirilmesi, hastalık ve yetersizliklerin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yaşlı bireylere ve ailelerine, kendi yerleşim yerlerinde sağlık ve sosyal hizmetlerin harmanlanarak birlikte sunulmasıdır." Bu tanım hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Toplum temelli bakım
B
Sosyal güvence
C
Güvenli barınma
D
Sosyal devlet
E
Kurumsal bakım
Açıklama:
Yaşlı bakımı toplum temelli bakım ve kurum temelli bakım olarak iki grupta ele alınabilir. Kurum bakımı hastane ya da huzurevi/bakımevi gibi birimlerde sunulan, yataklı tedavi ve bakım hizmetlerini kapsamaktadır. Toplum temelli bakım ise sağlığın sürdürülmesi, geliştirilmesi, hastalık ve yetersizliklerin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla yaşlı bireylere ve ailelerine, kendi
yerleşim yerlerinde sağlık ve sosyal hizmetlerin harmanlanarak birlikte sunulmasıdır. Bu bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır.
yerleşim yerlerinde sağlık ve sosyal hizmetlerin harmanlanarak birlikte sunulmasıdır. Bu bakımda amaç yaşlıların kendi evlerinde olabildiğince bağımsız kalmalarının sağlanmasıdır.
Ünite 2
Soru 1
Dünya Sağlık Örgütü yaşlılık dönemi olarak kaç yaş ve üzeri dönemi almaktadır?
Seçenekler
A
65
B
60
C
55
D
50
E
75
Açıklama:
Tarihte yaşlıkla ilgili değişik tanımlar söz konusudur. Aristoteles ‘e göre “yaşlılık doğal bir
hastalık, hastalıkta zamansız gelen bir yaşlılıktır”. Dünya Sağlık Örgütü yaşlılık dönemi olarak 65 yaş ve üzeri dönemi almaktadır. Kendi içinde genç, ileri ve çok ileri yaşlılık gibi sınıflamalar da yapmaktadır.
hastalık, hastalıkta zamansız gelen bir yaşlılıktır”. Dünya Sağlık Örgütü yaşlılık dönemi olarak 65 yaş ve üzeri dönemi almaktadır. Kendi içinde genç, ileri ve çok ileri yaşlılık gibi sınıflamalar da yapmaktadır.
Soru 2
Yaşlılık ve yaşlanma süreci ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlanmayla ortaya çıkan organ sistemlerindeki değişimler normal şartlar altında vücut fonksiyonlarını çok etkilemez
B
Yaşlanma birden bire ortaya çıkar.
C
Genetik faktörler, çevresel zarar vericiler ve birikimi, bağışıklık sistemi ve değişiklikler yaşlanma sürecini etkiler.
D
Fizyolojik değişiklikler sadece yaşlanma sürecini yansıtmazlar
E
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir.
Açıklama:
Yaşlanma birden bire olmaz, bu süreç gittikçe ilerleyen, birirkimli ve ağırlığı artan tüm yaşam boyunca
devam eden bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşlanmayla ortaya çıkan organ sistemlerindeki
değişimler normal şartlar altında vücut fonksiyonlarını çok etkilemez, daha çok beklenen etki o
sistemlerin yedek kapasitelerinin azalması şeklindedir. Ancak stress gibi önemli bir olay yaşandığında
yaşlı organizma fonksiyonel kapasiteyi arttıramayabilir
devam eden bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşlanmayla ortaya çıkan organ sistemlerindeki
değişimler normal şartlar altında vücut fonksiyonlarını çok etkilemez, daha çok beklenen etki o
sistemlerin yedek kapasitelerinin azalması şeklindedir. Ancak stress gibi önemli bir olay yaşandığında
yaşlı organizma fonksiyonel kapasiteyi arttıramayabilir
Soru 3
I) Yaşlı bireylerde kardiyovasküler (kalp-damar ) hastalıklar en önemli hastalık ve ölüm nedenidir.
II) Aortadaki sertleşmenin sonucu olarak sistolik kan basıncındaki (büyük tansiyon) artış diyastolik (küçük tansiyon) kan basıncındaki artıştan daha belirgindir.
III) Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir.
Yaşlanma süreci ile ilgili olarak yukarıdaki madde/maddelerin hangileri doğrudur?
II) Aortadaki sertleşmenin sonucu olarak sistolik kan basıncındaki (büyük tansiyon) artış diyastolik (küçük tansiyon) kan basıncındaki artıştan daha belirgindir.
III) Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir.
Yaşlanma süreci ile ilgili olarak yukarıdaki madde/maddelerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Kardiyovasküler Sistem Değişiklikleri
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir. Bunun sebebide kalp kası
hücrelerinin boyutlarının büyümesi nedeniyle sol ventrikülün (sol karıncık) duvarının kalınlaşması ve
ventriküller arası (karıncıklar arası) bölmenin hafif büyümesidir. Kalp kitlesinin artışı tansiyon
yüksekliği olanlarda , kalp hastalığı bulunanlarda ve sporla aktif olarak uğraşanlarda daha fazladır.
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir. Bunun sebebide kalp kası
hücrelerinin boyutlarının büyümesi nedeniyle sol ventrikülün (sol karıncık) duvarının kalınlaşması ve
ventriküller arası (karıncıklar arası) bölmenin hafif büyümesidir. Kalp kitlesinin artışı tansiyon
yüksekliği olanlarda , kalp hastalığı bulunanlarda ve sporla aktif olarak uğraşanlarda daha fazladır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte sindirim sisteminde ortaya çıkan değişikliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sindirim siteminin hareket kapasitesi azalır.
B
Sindirim sisteminin salgı içeriği ve emilim düzeyi azalır.
C
Tat, koku, görme, işitme ve dokunma duyularında artış gözlenir.
D
Midenin mukozal tabakasında incelme ve midenin boşalımında hafif geçikmeler gözlenebilir.
E
Mide asiditesi azalır
Açıklama:
Genel olarak yaşlanma ile birlikte sindirim siteminin haraket kapasitesi, salgı içeriği ve emilim düzeyi
azalmaktadır. Fakat yedek kapasiteleri yeterince güçlü olduğu için bu azalmalar organların gerçek
işlevlerinde bozulmalara neden olmaz.
Yaşın artamasıyla birlikte tat, koku, görme, işitme ve dokunma duyularında azalma olmaktadır. Dil
üzerindeki tat cisimciklerinin azalması 50’li yaşlarda başlamaktadır. bu nedenlede ilk önce tatlı ve tuzlu
daha sonrada ekşi ve acı tatlara karşı duyarlılık azalır
azalmaktadır. Fakat yedek kapasiteleri yeterince güçlü olduğu için bu azalmalar organların gerçek
işlevlerinde bozulmalara neden olmaz.
Yaşın artamasıyla birlikte tat, koku, görme, işitme ve dokunma duyularında azalma olmaktadır. Dil
üzerindeki tat cisimciklerinin azalması 50’li yaşlarda başlamaktadır. bu nedenlede ilk önce tatlı ve tuzlu
daha sonrada ekşi ve acı tatlara karşı duyarlılık azalır
Soru 5
I) Yaşla birlikte nefron (böbreğin yapısal olarak en küçük birimine verilen ad) sayısında azalma dikkat çeker
II) Böbrek kitlesi ve fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle böbrek yetmezliğine gidiş yaşlılarda daha kolay hale gelmektedir
III) Mesane kapasitesi artar.
Boşaltım sistemi ile ilgili olarak yaşlandıkça yukardaki seçeneklerden hangisi/hangileri ortaya çıkar?
II) Böbrek kitlesi ve fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle böbrek yetmezliğine gidiş yaşlılarda daha kolay hale gelmektedir
III) Mesane kapasitesi artar.
Boşaltım sistemi ile ilgili olarak yaşlandıkça yukardaki seçeneklerden hangisi/hangileri ortaya çıkar?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız I
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşla birlikte nefron (böbreğin yapısal olarak en küçük birimine verilen ad) sayısında azalma dikkat
çeker. Böbrek kitlesi ve fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle böbrek yetmezliğine gidiş yaşlılarda daha
kolay hale gelmektedir. Böbreğin idrar süzme yeteneğide 35-40’lı yaşlardan sonra azalmaya
başlamaktadır. Mesane kapasitesi azalır hatta 65 yaşında %50’lere kadar gerileyebilir. Kapasitenin
azalması tam boşalamamaya ve idrar akımı için gereken gücün sağlanamamasına neden olur. Bazen 100
ml ye kadar ulaşabilen idrar retansiyonu (idrarın mesanede birkip kalması, yapamama) görülür. İşime
sıklığı artar. Kas yapısındaki zayıflık nedeniyle de idrar tutamama şikayeti yaşlılarda daha sık görülür
çeker. Böbrek kitlesi ve fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle böbrek yetmezliğine gidiş yaşlılarda daha
kolay hale gelmektedir. Böbreğin idrar süzme yeteneğide 35-40’lı yaşlardan sonra azalmaya
başlamaktadır. Mesane kapasitesi azalır hatta 65 yaşında %50’lere kadar gerileyebilir. Kapasitenin
azalması tam boşalamamaya ve idrar akımı için gereken gücün sağlanamamasına neden olur. Bazen 100
ml ye kadar ulaşabilen idrar retansiyonu (idrarın mesanede birkip kalması, yapamama) görülür. İşime
sıklığı artar. Kas yapısındaki zayıflık nedeniyle de idrar tutamama şikayeti yaşlılarda daha sık görülür
Soru 6
I) Genital organlardaki gerileme kadınlarda çok daha dikkat çekicidir
II) Kadınlarda östrojen artışı gözlenir.
III) Erkeklerde yaş artışı ile birlikte prostat bezi büyüme eğilimindedir
Yaşlanma ile birlikte genital Sistem Değişiklikleri ile ilgili olarak hangisi/hangileri gözlenir?
II) Kadınlarda östrojen artışı gözlenir.
III) Erkeklerde yaş artışı ile birlikte prostat bezi büyüme eğilimindedir
Yaşlanma ile birlikte genital Sistem Değişiklikleri ile ilgili olarak hangisi/hangileri gözlenir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
I, II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Genital Sistem Değişiklikleri
Genital organlardaki gerileme kadınlarda çok daha dikkat çekicidir. Kadınlarda östrojen azalmasına bağlı
olarak vajen mukozasında kuruluk, tüplerde büzülme, rahim hacminin azalması ve memede küçülme
dikkat çeker. Erkeklerdeki genital sistem değişiklikleri daha az dramatiktir. Erkeklerde yaş artışı ile
birlikte prostat bezi büyüme eğilimindedir ve hatta idrar akımına engel olacak boyuta kadar büyüyebilir.
Testisler küçülür. Ancak erkeklerin büyük bir kısmı ölene kadar fertildir.
Genital organlardaki gerileme kadınlarda çok daha dikkat çekicidir. Kadınlarda östrojen azalmasına bağlı
olarak vajen mukozasında kuruluk, tüplerde büzülme, rahim hacminin azalması ve memede küçülme
dikkat çeker. Erkeklerdeki genital sistem değişiklikleri daha az dramatiktir. Erkeklerde yaş artışı ile
birlikte prostat bezi büyüme eğilimindedir ve hatta idrar akımına engel olacak boyuta kadar büyüyebilir.
Testisler küçülür. Ancak erkeklerin büyük bir kısmı ölene kadar fertildir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte iskelet ve kas sisteminde meydana gelen değişikliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
İlerleyen yaşla birlikte kemik dokusunun miktarı azalır ve yapı olarak da zayıflar
B
Yapısal azalma nedeniyle kemikler daha kırılgan hale gelirler.
C
Kadınlardaki kemik kaybı özellikle menopoz sonrası çok belirgindir
D
Kemiklerin altında bulunan eklemin kıkırdak dokusunun azalması nedeniyle eklem eskisi gibi rahat hareket edemez
E
Yaşlanmaya bağlı olarak çift adım uzunluğu ve dakikadaki adım sayısı artar.
Açıklama:
Kemikler kasları destekleyen bir yapıya sahiptir. Hayati organları koruma görevini üstlenmişlerdir ve
hücrelerin çalışması için çok önemli olan kalsiyumu depolamaktadırlar. İlerleyen yaşla birlikte kemik
dokusunun miktarı azalır ve yapı olarak da zayıflar. Bu azalma 30’ lu yaşlar civarında başlamaktadır.
Kemiklerde ki bu yapısal azalma nedeniyle kemikler daha kırılgan hale gelirler. Kadınlardaki kemik
kaybı özellikle menopoz sonrası çok belirgindir. En çok kayıpta uyluk kemiğinin boynunda, ön kol ve
dirsek kemiğinin bilek eklemiyle temas yaptığı uç nokta ve omurgalardadır. Bu özellikle kemikteki
kalsiyumun kaybına bağlıdır ve kalsiyum kaybının nedeni de Vit D’ nin azalması ve kalsiyum emilimini
azaltması nedeniyle olmaktadır. Kemiklerin altında bulunan eklemin kıkırdak dokusunun azalması
nedeniyle eklem eskisi gibi rahat hareket edemez eklemde kısıtlılık oluşur ve bu kıkırdak dokunun
azalması nedeniyle eklem travmalara daha açık hale gelir. Bu bölgenin sık travmaya maruz kalması
yaşlıların en sık rastlanan şikayeti olan osteoartrite (kireçlenmeye) neden olur. Ayrıca yaşlı bireylerde
omurların arasındaki mesafelerde azaldığı için boylarının kısalması beklenen bir bulgudur. Kişiler yaşlandıkça
fiziksel aktiviteleri azalmaya başlar bu aktivite ne kadar çok azalırsa eklemlerin vücuda doğru hareketini sağlayan fleksör kaslar kısalır, başın vücudun ve gövdenin yerçekimine karşı duruşunu sağlayan kas yapıları güçsüzleşir , kişiler kamburlaşır. Bel kasları zayıflar. Kişilerdeki kamburlaşma zamanla göğüs kafesinde değişikliklere yol açarak solunum kapasitesinin azalmasına neden
olur.
Boyun bölgesindeki kireçlenmeler, şekil bozuklukları, boyna giden damarların kanlanmasının
bozulmasına neden olacaktır. Kişilerin damarsal yapısındaki değişim nedeniyle vücuda pompalanan
kanın azaldığı da düşünülecek olursa beyne kan gitmesi ve beynin oksijenlenmesi de azalacak ve
karşımıza özellikle pozisyon değişikliğiyle oluşan baş dönmesi olarak çıkacaktır. Eklem kısıtlılığı
nedeniyele zaten zor hareket eden yaşlı bir de başı döndüğü için hareketini daha da kısıtlayacaktır.
Normal bireylerde kemik yıkımı ve yapımı bir döngü şeklinde denge içerisinde devam etmektedir.
İlerleyen yaşla birlikte kemik yıkımı daha da aratmaktadır yapımda bu yıkımı karşılayamadığı için
kemiklerin içleri delikli bir hal almkat ve boşalmaktadır. İşte yaşlanmaya bağlı bu kemik kayıplarına senil
osteoporoz (kemik erimesi) adı verilir ve her iki cinstede gözlenmektedir.
Yaşlanmaya bağlı olark çift adım uzunluğu ve dakikadaki adım sayısı azalmakta, adımların genişliği
artmaktadır. Bu durum nedeniyle denge kurmak ve dengeli yürümek aktivitesinde kısıtlılıklar ortaya
çıkmaktadır.
hücrelerin çalışması için çok önemli olan kalsiyumu depolamaktadırlar. İlerleyen yaşla birlikte kemik
dokusunun miktarı azalır ve yapı olarak da zayıflar. Bu azalma 30’ lu yaşlar civarında başlamaktadır.
Kemiklerde ki bu yapısal azalma nedeniyle kemikler daha kırılgan hale gelirler. Kadınlardaki kemik
kaybı özellikle menopoz sonrası çok belirgindir. En çok kayıpta uyluk kemiğinin boynunda, ön kol ve
dirsek kemiğinin bilek eklemiyle temas yaptığı uç nokta ve omurgalardadır. Bu özellikle kemikteki
kalsiyumun kaybına bağlıdır ve kalsiyum kaybının nedeni de Vit D’ nin azalması ve kalsiyum emilimini
azaltması nedeniyle olmaktadır. Kemiklerin altında bulunan eklemin kıkırdak dokusunun azalması
nedeniyle eklem eskisi gibi rahat hareket edemez eklemde kısıtlılık oluşur ve bu kıkırdak dokunun
azalması nedeniyle eklem travmalara daha açık hale gelir. Bu bölgenin sık travmaya maruz kalması
yaşlıların en sık rastlanan şikayeti olan osteoartrite (kireçlenmeye) neden olur. Ayrıca yaşlı bireylerde
omurların arasındaki mesafelerde azaldığı için boylarının kısalması beklenen bir bulgudur. Kişiler yaşlandıkça
fiziksel aktiviteleri azalmaya başlar bu aktivite ne kadar çok azalırsa eklemlerin vücuda doğru hareketini sağlayan fleksör kaslar kısalır, başın vücudun ve gövdenin yerçekimine karşı duruşunu sağlayan kas yapıları güçsüzleşir , kişiler kamburlaşır. Bel kasları zayıflar. Kişilerdeki kamburlaşma zamanla göğüs kafesinde değişikliklere yol açarak solunum kapasitesinin azalmasına neden
olur.
Boyun bölgesindeki kireçlenmeler, şekil bozuklukları, boyna giden damarların kanlanmasının
bozulmasına neden olacaktır. Kişilerin damarsal yapısındaki değişim nedeniyle vücuda pompalanan
kanın azaldığı da düşünülecek olursa beyne kan gitmesi ve beynin oksijenlenmesi de azalacak ve
karşımıza özellikle pozisyon değişikliğiyle oluşan baş dönmesi olarak çıkacaktır. Eklem kısıtlılığı
nedeniyele zaten zor hareket eden yaşlı bir de başı döndüğü için hareketini daha da kısıtlayacaktır.
Normal bireylerde kemik yıkımı ve yapımı bir döngü şeklinde denge içerisinde devam etmektedir.
İlerleyen yaşla birlikte kemik yıkımı daha da aratmaktadır yapımda bu yıkımı karşılayamadığı için
kemiklerin içleri delikli bir hal almkat ve boşalmaktadır. İşte yaşlanmaya bağlı bu kemik kayıplarına senil
osteoporoz (kemik erimesi) adı verilir ve her iki cinstede gözlenmektedir.
Yaşlanmaya bağlı olark çift adım uzunluğu ve dakikadaki adım sayısı azalmakta, adımların genişliği
artmaktadır. Bu durum nedeniyle denge kurmak ve dengeli yürümek aktivitesinde kısıtlılıklar ortaya
çıkmaktadır.
Soru 8
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Yukarıda verilen maddelerin kaç tanesi derinin görevlerindendir?
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Yukarıda verilen maddelerin kaç tanesi derinin görevlerindendir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
Hiçbiri
Açıklama:
Derimiz sadece görüntü olarak önemli de"ildir onun bir çok işlevi düzenleme görevi vardır:
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Derimiz sadece görüntü olarak önemli de"ildir onun bir çok işlevi düzenleme görevi vardır:
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon
etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Derimiz sadece görüntü olarak önemli de"ildir onun bir çok işlevi düzenleme görevi vardır:
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon
etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte bağışıklık sisteminde ortaya çıkan bağışıklık sistemi ile ilişkili bir değişiklik değildir?
Seçenekler
A
Yaşlanmayla birlikte bağışıklık siteminin fonksiyonlarında yavaşlama dikkat çeker
B
Doğal bağışıklıkla ilgili fonksiyonlar sonradan kazanılan bağışıklıkla ilgili fonksiyonlara göre daha az etkilenir
C
Spesifik bağışıklıkta rol alan hücrelerinin yapıları normaldir fakat çok az spesifik antikor üretilmektedir
D
Bağışıklık hücrelerinin, kanser hücresi, enfeksiyona yol açan bakteri hücrelerini ve bazı yabancı cisimleri temizleme ve yok etme hızı azalmıştır.
E
Yaşlı bireylerde bağışıklık sistemindeki değişikliklerin sonucu sonucu allerjik sikayetlerin sıklığı ve ciddiyetinde artış görülmesi sevindirici bir bulgudur
Açıklama:
Yaşlı bireylerde bağışıklık sistemindeki değişikliklerin sonucu sonucu allerjik sikayetlerin sıklığı ve ciddiyetinde artış görülmesi sevindirici bir bulgudur yerine" Yaşlı bireylerde bağışıklık sistemindeki değişikliklerin sonucu sonucu allerjik sikayetlerin sıklığı ve ciddiyetinde azalma görülmesi sevindirici bir bulgudur olmalıdır.
Soru 10
"Yaşlı bireyler kaybettikleri sosyal rollerin yerine geçebilecek başka roller kazanmaktadırlar. Hatta bu rolleri genç yaşlarda olgulaştırmaktadırlar ve yaşlılığa ne kadar uyarlayabilirlerse o kadar mutlu olmaktadırlar. "
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Buna göre yukarıda verilen ifade aşağıdaki teorilerden hangisinin temelini oluşturur?
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Buna göre yukarıda verilen ifade aşağıdaki teorilerden hangisinin temelini oluşturur?
Seçenekler
A
Yaşamdan geri çekilme teorisi
B
Aktivite teorisi
C
Devamlılık teorisi:
D
Alt kültür teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili
olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bunlar:
1. Yaşamdan geri çekilme teorisi
2. Aktivite teorisi
3. Devamlılık teorisi
4. Eksiklik teorisi
5. Alt kültür teorisi
6. Yaşa bağlı tabakala!ma teorisi
7. Modernle!me teorisi
8. Etiket teorisi
olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bunlar:
1. Yaşamdan geri çekilme teorisi
2. Aktivite teorisi
3. Devamlılık teorisi
4. Eksiklik teorisi
5. Alt kültür teorisi
6. Yaşa bağlı tabakala!ma teorisi
7. Modernle!me teorisi
8. Etiket teorisi
Soru 11
Araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bu teorilerden birine göre, yaşlı bireyler kaybettikleri sosyal rollerin yerine geçebilecek başkaroller kazanmaktadırlar. Hatta bu rolleri genç yaşlarda olgulaştırmaktadırlar ve yaşlılığa ne kadar uyarlayabilirlerse o kadar mutlu olmaktadırlar. Açıklanan bu teoriaşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alt kültür teorisi
B
Devamlılık teorisi
C
Etiket teorisi
D
Aktivite teorisi
E
Modernleşme teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Bir toplumu çok yaşlı toplum olarak tanımlayan yaşlı nüfus oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%1-2
B
%3-4
C
%5-6
D
%7-10
E
% 10 üzeri
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 13
Beynin hacmindeki azalmaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Atrofi
B
Hipertrofi
C
Dentrit
D
Nöron
E
Akson
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi toplum yaşlanmasıyla birlikte geliştirilen teorilerden değildir?
Seçenekler
A
Devamsızlık teorisi
B
Aktivite teorisi
C
Yaşamdan geri çekilme teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Etiket teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basınca verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Ateroskleroz
C
Hiperkolesterolomi
D
KOAH
E
Anjina
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 16
Kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basıncın normalden yüksek olmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hipervolemi
B
Hiperkolesterolomi
C
Hipertansiyon
D
Hipovolemi
E
Hipotansiyon
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık sınıflandırmalarından değildir?
Seçenekler
A
Kültürel
B
Fizyolojik
C
Sosyal
D
Ekonomik
E
Kronolojik
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismarının gözlendiği alanlardan değildir?
Seçenekler
A
Kültürel
B
Fiziksel
C
Ekonomik
D
Duygusal
E
Terk etme
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte genital sistemde görülen değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınlarda vajen mukozasında yoğun sulanma
B
Kadınlarda östrojen azalması
C
Kadınlarda rahim hacminin azalması
D
Erkeklerde prostat bezinin büyümesi
E
Erkeklerde testislerin küçülmesi
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetleri içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kurum bakımı
B
Evde yardım
C
Evde tıbbi bakım
D
Süreli bakım
E
Eve yemek servisi
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Soru 21
Vücutta bulunan sinir hücrelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Gland
C
Nörit
D
Aksolemma
E
Plazma
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 22
Zor, doğal olmayan veya rahatsız edici solunum hissine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortopne
B
Trakeostomi
C
Dispne
D
Resüsitasyon
E
Şok
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi derinin işlevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Vücuda enerji sağlamak
B
Vücut ısısını düzenlemek
C
Terlemeye yardımcı olmak
D
Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
E
Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 24
Yaşlılıkla ilgili olarak aşağıdakilerden söylenemez?
Seçenekler
A
Yaşlılık sürecinin belirginleşmesiyle birlikte vücuttaki kemikler daha da sertleşir ve kalınlaşır
B
Yaşlanma fizyolojik olarak kaçınılmaz bir durumdur
C
İnsanlardaki yaşlanma süreci döllenme ile başlar ve bu süreç gittikçe hızlanarak 50-60’lı yaşlar civarında dış görünüşteki değişim ile belirginleşir
D
Yaşlanma birdenbire olmaz, bu süreç gittikçe ilerleyene, birikimli ve ağırlığı artan tüm yaşam boyunca devam eden bir süreçtir
E
Yaşlanma sürecini etkileyen birçok faktör söz konusudur. Bunların içinde genetik faktörler, çevresel zarar vericiler ve birikimi, bağışıklık sistemi ve değişiklikler yer almaktadır.
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 25
Aşağıda yazılan kuramlardan hangisi ‘Sosyal Yaşlanma Kuramları’ arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Devamlılık Teorisi
B
Alt Kültür Teorisi
C
Etiket Teorisi
D
Öğrenme Teorisi
E
Modernleşme Teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 26
Aşağıda yazılanlardan hangisi ‘Sosyal Yalnızlaşmaya’ neden olmaz?
Seçenekler
A
Eş kaybı
B
Çocukların evden ayrılması
C
Torun sahibi olma
D
İşten ayrılma
E
Sağlık sorunları yaşama
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki kadın yaşlılarda görülen ekonomik sorunların nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kadınların erkeklere göre daha fazla sağlık problemi yaşaması
B
Eşi ölen kadınların aldığı dul maaşlarının yetersiz olması
C
Sosyal güvencede yaşanan sorunlar
D
Yaşlı kadınların çocuklarıyla birlikte yaşaması
E
Emeklilikle birlikte bazı sağlık sigortalarının karşılanmaması
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 28
Aşağıda sıralanan hizmetlerden hangisi evde bakım hizmetlerini içermez?
Seçenekler
A
Evde takip hizmeti
B
Evde bilgisayar hizmetleri
C
Eve yemek servisi
D
Evde bakım onarım tamirat işleri
E
Telefonla yardım hizmeti
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen işitme kayıplarının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kulağa giden damarların özelliklerinin bozulması
B
İşitme sinirlerinin yaşlanması
C
Beyindeki işitme merkezinde meydana gelen problemler
D
Kulak kirinin artması
E
Kulakta meydana gelen kıllanmalar
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi bir yaşlının yaşam kalitesini düşüren durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Gelir düzeyinin ortalama olması
B
Kronik hastalığı dolayısıyla yatağa bağımlı olması
C
Devamlı kullanmak zorunda olduğu ilaçların olması
D
Akrabalarından ve çocuklarından uzakta olması
E
Çok az sayıda arkadaşının olması
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 31
Yaşlanma sürecinde görme sorunları ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlanmanın belirtileri gözde ortaya çıkmayabilir.
B
Yaşlanma ile birlikte bireylerin renkleri ayırt etme gücü zayıflar.
C
Yaşlanma ile birlikte bireylerin gözyaşı miktarında azalma görülür.
D
Yaşlanma ile birlikte bireylerin önce yakın daha sonra uzak gözlük ihtiyacı ortaya çıkar.
E
Yaşlanma ile birlikte görme keskinliğinde belirgin azalma görülür.
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 32
Yaşlanma sürecinde görülen biyolojik değişikliklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Vücuttaki organların yaşlanma hızı birbirinden farklıdır.
B
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığı azalır.
C
Yaşlanma sürecinde görme, işitme gibi çeşitli duyularda azalma söz konusudur.
D
Yaşlanma sürecinde en dikkat çekici fizyolojik değişiklikler kalp-damar sistemi ve solunum sistemi ile ilgili alanlardadır.
E
Yaşlanma sürecinde böbreklerin idrar süzme yeteneklerinde azalma görülür.
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 33
Yaşlı bireylerde en sık görülen ve en çok ölümle sonuçlanan hastalıklar vücudun hangi sistemi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Solunum sistemi
B
Kardiyovasküler sistem
C
Sindirim sistem
D
Boşaltım sistemi hastalıkları
E
Kas iskelet sistemi
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 34
"Ayağa kalktığımızda özellikle sistolik tansiyonumuzdaki belirgin düşüklük nedeniyle ortaya çıkan _______ problemi yaşlı bireylerde daha sık olarak karşımıza çıkmaktadır." İfadesinde boş bırakılan yere gelmesi gereken problem çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
sistol
B
diastol
C
ortostatik hipotansiyon
D
hipertansiyon
E
hipotansiyon
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 35
Ahmet Bey 55 yaşındadır ve tat alma duyusunda bir takım değişiklikler farketmiştir. Ahmet Bey'in ilk olarak aşağıdakilerden hangisinin tadını almakta zorlanması beklenir?
Seçenekler
A
Limon
B
Pul biber
C
Zeytinyağı
D
Baklava
E
Greyfurt
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 36
1.Kulağa giden ve kanlanmayı sağlayan damarların özelliklerinin bozulması eskisi gibi kantaşıma görevini yerine tam getirememesi2. İşitmede çok önemli görevi olan işitme sinirinin de yaşlanması ve özelliğini kaybetmesi3. Beyindeki işitme merkezinde problem olması, onun da yaşla birlikte işlevinde azalma olmasıYukarıda belirtilen maddeler aşağıdaki hastalıklardan hangisinin temel nedenleridir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Katarakt
C
Glokom
D
Prebiakuzi
E
Osteoartrite
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 37
I.Kadınların erkek popülasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşamasıII. Sosyal güvence sıkıntısıIII. Dul maaşının düşüklüğü IV. Beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıYukarıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülme nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Toplumlarda yaşlılara belirli roller çizilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi toplum tarafından yaşlılara atfedilen ifadelerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istemedikleri
B
Hoşgörülü ve anlayışlı olmadıkları
C
Yaşlılığın sabit bir dönem olduğu
D
Yaşlıların sağlıklı olamayacağı
E
Yaşlıların üretken olamayacağı
Açıklama:
Kaybolan sosyal rol ve statüleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 39
Yaşlı insanların bireysel haklarının kabul edilmesini, bağımsızlık, katılım, özen, bakımve kendine yetme prensiplerini temel alan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emeklilik
B
Yaşlanma
C
Aktif yaşlanma
D
Yaşlı ayrımcılığı
E
Evde bakım
Açıklama:
Kaybolan sosyal rol ve statüleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 40
Özürlü, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya nekahat dönemindeki bireyleri bulunduklarıortamda destekleyerek, sosyal yaşama ayak uydurabilmelerini sağlamak, yaşamlarını mutlu ve huzurlu bir biçimde sürdürerek toplumsal entegrasyonlarını gerçekleştirmek, bakıma gereksinim duyan bireyin aile üyeleri ve özellikle de ailedeki kadın üzerindeki yükünü hafifletmek için birey ve aileye sunulan psikososyal, fizyolojik ve tıbbi destek hizmetleri ile sosyal hizmetleri içeren bakım modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağaltım
B
Sosyal bakım
C
Sosyal tedavi
D
Sosyal rehabilitasyon
E
Evde bakım
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Soru 41
75 yaşında olan Hatice Hanım yalnız yaşamakta ve fizyolojik problemlerinin yanısıra psikolojik olarak da kendini yalnız ve çaresiz hissetmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Hatice Hanımla ilgilenen sosyal hizmet uzamanının uygulaması gereken en kapsamlı yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Yaşlının temel gereksinimlerini ( yeme , içme, barınma gibi) karşılar.
B
Yaşlıya toplum tabanlı yaşlı bakım çerçevesinde hizmet sunar
C
Yaşlıyı ilgili huzurevine yönlendirir
D
Yaşlının sosyalleşmesini sağlar
E
Yaşlıya yeni uğraşlar sunar
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Toplum yaşlanmasıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Toplum yaşlanması bütün dünyayı ilgilendiren bir olgudur.II. Eski Roma Dönemiyle kıyaslandığında günümüzde insan yaşamı üç katından fazla kısalmıştır.III. Yaklaşık elli yıl içinde insan yaşam süresinin kısalacağı ön görülmektedir.IV. Toplum yaşlanması beklenen yaşam süresinin kısalması demektir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Tüm Dünya’da hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde artık toplum yaşlanmaya başlamıştır. Örnek verilecek olursa Eski Roma döneminde ortalama yaşam 22 yıl iken günümüzde tüm Dünya’da nerdeyse 73 yıla ulaşmaktadır. Yapılan tahminler doğrultusunda bu rakamların 2050 yıllarında 81’e ulaşması beklenmektedir. Toplumların yaşlanması en önemli toplum sağlığı değişimlerinden birini oluşturmaktadır. Bu değişim sonrasında bakıma ihtiyacı olan yaşlı sayısı her geçen gün artmaktadır. Toplum yaşlanmasıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur? Toplum yaşlanması bütün dünyayı ilgilendiren bir olgudur. Eski Roma Dönemiyle kıyaslandığında günümüzde insan yaşamı üç katından fazla uzamıştır. Yaklaşık elli yıl içinde insan yaşam süresinin uzayacağı ön görülmektedir. Toplum yaşlanması beklenen yaşam süresinin kısalması değil, uzaması demektir.
Tüm Dünya’da hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde artık toplum yaşlanmaya başlamıştır. Örnek verilecek olursa Eski Roma döneminde ortalama yaşam 22 yıl iken günümüzde tüm Dünya’da nerdeyse 73 yıla ulaşmaktadır. Yapılan tahminler doğrultusunda bu rakamların 2050 yıllarında 81’e ulaşması beklenmektedir. Toplumların yaşlanması en önemli toplum sağlığı değişimlerinden birini oluşturmaktadır. Bu değişim sonrasında bakıma ihtiyacı olan yaşlı sayısı her geçen gün artmaktadır. Toplum yaşlanmasıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur? Toplum yaşlanması bütün dünyayı ilgilendiren bir olgudur. Eski Roma Dönemiyle kıyaslandığında günümüzde insan yaşamı üç katından fazla uzamıştır. Yaklaşık elli yıl içinde insan yaşam süresinin uzayacağı ön görülmektedir. Toplum yaşlanması beklenen yaşam süresinin kısalması değil, uzaması demektir.
Soru 43
Yaşlılık döneminde görülen biyolojik, sosyal ve psikolojik değişiklikler göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki belirtilerden hangisi ilk önce görülür?
Seçenekler
A
Yaşamdan kendini soyutlama
B
Saçlarının beyazlaşması
C
Yalnızlık
D
Sosyal güvence sıkıntısı
E
Ekonomik sıkıntılar
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Biyolojik değişiklikler ve yaşlanma sosyal ve psikolojik değişiklikler ve yeteneklerin azalmasından çok daha önce başlamaktadır. Bu nedenle saçlarının beyazlaşması en önce başlayan değişimlerdendir.
Biyolojik değişiklikler ve yaşlanma sosyal ve psikolojik değişiklikler ve yeteneklerin azalmasından çok daha önce başlamaktadır. Bu nedenle saçlarının beyazlaşması en önce başlayan değişimlerdendir.
Soru 44
Hangisi yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan solunum sistemi değişiklikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Akciğer elastikiyetinin azalması
B
Soluk alıp verme sayısının artması
C
Nefes darlığı
D
Akciğerlerdeki silier kapasitenin azalması
E
Pnömoni
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Akciğer elastikiyeti azalır, soluk alıp verme sayısının azalır, nefes almada zorluk yaşanır, akciğerlerdeki silier kapasite azalır ve Pnömoni olasılığı artar.
Akciğer elastikiyeti azalır, soluk alıp verme sayısının azalır, nefes almada zorluk yaşanır, akciğerlerdeki silier kapasite azalır ve Pnömoni olasılığı artar.
Soru 45
Hangisi yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan sindirim sistemi değişikliklerine bir örnektir?
Seçenekler
A
Hızlı yemek yeme
B
Çayına daha fazla şeker atması
C
Acı ve ekşiden kaçınma
D
Susamada artış
E
Hızlı sindirim
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yutkunmada zorluk nedeniyle yavaş yemek yeme, tat alma yetisinde azalma, susamada azalma ve yavaş sindirim yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan sindirim sistemi değişikliklerindendir.
Yutkunmada zorluk nedeniyle yavaş yemek yeme, tat alma yetisinde azalma, susamada azalma ve yavaş sindirim yaşlanmaya bağlı ortaya çıkan sindirim sistemi değişikliklerindendir.
Soru 46
Hangisi yaşlılıkta görülen sinir sistemi değişiklikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Unutkanlık
B
Konuşma becerisini yitirme
C
Reflekslerde yavaşlama
D
Denge problemi
E
Hareketlerin yavaşlaması
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Unutkanlık, reflekslerde yavaşlama, denge problemi, hareketlerin yavaşlaması görülür fakat konuşma becerisi büyük ölçüde etkilenmez.
Unutkanlık, reflekslerde yavaşlama, denge problemi, hareketlerin yavaşlaması görülür fakat konuşma becerisi büyük ölçüde etkilenmez.
Soru 47
Cisimleri eğri ve kırık görme sorunu yaşayan bir yaşlı için hangisi söz konusudur?
Seçenekler
A
Göz kuruluğu
B
Katarakt
C
Hipermetrop
D
Miyop
E
Makula dejenerasyonu
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Cisimleri eğri ve kırık görme sorunu yaşayan bir yaşlıda makula dejenerasyonu söz konusu olabilir.
Cisimleri eğri ve kırık görme sorunu yaşayan bir yaşlıda makula dejenerasyonu söz konusu olabilir.
Soru 48
Aktivite teorisine göre emeklilik dönemindeki bir yaşlı hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
Sessiz ve sakin bir yaşam sürmesi
B
Yaşının gerektirdiği gibi davranması
C
Hobiler edinmesi
D
Yaşamdan kendini soyutlaması
E
Yoğun iş hayatına dahil olması
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Aktivite teorisine göre emeklilik dönemindeki bir yaşlı hobiler edinmelidir.
Aktivite teorisine göre emeklilik dönemindeki bir yaşlı hobiler edinmelidir.
Soru 49
Yaşlının sosyal yalnızlığıyla ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlı sakin bir yaşama özlem duyar.
B
Yaşlı kendini toplumda gereksiz olarak algılar.
C
Çekirdek aile, sosyal yalnızlık problemine çözümdür.
D
Çoğunlukla ekonomik yönden bağımsız yaşlılarda görülür.
E
Cinsiyetten cinsiyete farklılık görülmez.
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
8. Yaşlının sosyal yalnızlığı demek, onun kendini toplumda gereksiz olarak algılaması demektir. Çekirdek ailelerin ortaya çıkışı yaşlının sosyal yalnızlığa sürüklenmesine yol açmıştır. Sosyal yalnızlık sıklıkla ekonomik yönden bağımlı yaşlılarda görülmektedir ve kadınlar erkeklere oranla daha fazla risk altındadır.
8. Yaşlının sosyal yalnızlığı demek, onun kendini toplumda gereksiz olarak algılaması demektir. Çekirdek ailelerin ortaya çıkışı yaşlının sosyal yalnızlığa sürüklenmesine yol açmıştır. Sosyal yalnızlık sıklıkla ekonomik yönden bağımlı yaşlılarda görülmektedir ve kadınlar erkeklere oranla daha fazla risk altındadır.
Soru 50
Hangisi yaşlı ayrımcılığını ortadan kaldırmaya yönelik eylemlerdendir?
Seçenekler
A
Yaşlıların zihinsel yetersizliklerinden dolayı iş yükünden muaf tutulması
B
Huzurevi merkezli araştırmaların yaygınlaştırılması
C
Yaşlıların bakıma muhtaç oldukları algısının yaratılması
D
Yaşlıların etiketlendirilmesinden uzak durulması
E
Yaşlıların edilgenliklerine yönelik algı oluşturulması
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Hangisi yaşlı ayrımcılığını ortadan kaldırmaya yönelik eylemlerdendir? Yaşlıların zihinsel yetersizliklerinden dolayı iş yükünden muaf tutulması, huzurevi merkezli araştırmaların yaygınlaştırılması, yaşlıların bakıma muhtaç oldukları algısının yaratılması ve yaşlıların edilgenliklerine yönelik algı oluşturulması yaşlı ayrımcılığına yol açarken, yaşlıların etiketlendirilmesinden uzak durulması bunu önler.
Hangisi yaşlı ayrımcılığını ortadan kaldırmaya yönelik eylemlerdendir? Yaşlıların zihinsel yetersizliklerinden dolayı iş yükünden muaf tutulması, huzurevi merkezli araştırmaların yaygınlaştırılması, yaşlıların bakıma muhtaç oldukları algısının yaratılması ve yaşlıların edilgenliklerine yönelik algı oluşturulması yaşlı ayrımcılığına yol açarken, yaşlıların etiketlendirilmesinden uzak durulması bunu önler.
Soru 51
Toplum temelli yaklaşımla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylere yöneliktir.
B
Kişinin toplumla bütünleşmesini sağlar.
C
Kişinin aile üyelerinin desteğini gerekli kılar.
D
Kişiyi kendi yaşamında etkin kılar.
E
Düşük maliyetlidir.
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Toplum temelli yaklaşım; kişinin toplumla bütünleşmesini sağlar, kişinin aile üyelerinin desteğini gerekli kılar, kişiyi kendi yaşamında etkin kılar, düşük maliyetlidir ve sadece yaşlılara değil aynı zamanda özürlü ve kronik hastalığı olan bireylere de yöneliktir.
Toplum temelli yaklaşım; kişinin toplumla bütünleşmesini sağlar, kişinin aile üyelerinin desteğini gerekli kılar, kişiyi kendi yaşamında etkin kılar, düşük maliyetlidir ve sadece yaşlılara değil aynı zamanda özürlü ve kronik hastalığı olan bireylere de yöneliktir.
Soru 52
Aşadakilerden hangisi evde bakım modelini kapsayan hizmetlerden biridir?
Seçenekler
A
Evde tıbbi bakım
B
Evde yemek yapma
C
Evde sohbet ortamı
D
Evde eğitim servisi
E
Eve maddi destek
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
A seçeneği doğrudur çünkü diğer şıklar evde bakım modelini içermemektedir.
A seçeneği doğrudur çünkü diğer şıklar evde bakım modelini içermemektedir.
Soru 53
“Toplum tabanlı bakım yaklaşımı” çerçevesinde sunulması gereken hizmet aşağıdakilerden hangisisdir?
Seçenekler
A
Geriatride koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sosyal hizmetler
B
Sosyal tedavi ya da sağaltımla ilgili hizmetler
C
Sosyal hayatı canlı tutmak için verilen hizmetler
D
Çocukluktan itibaren sağlığını korumak için sunulan hizmetler
E
Bilişsel fonksiyonlarını destekleme ile ilgili sunulan hizmetler
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Doğru seçenek A şıkkıdır çünkü geriatri alanında verilecek olan koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sosyal hizmetlerin “Toplum tabanlı bakım yaklaşımı” çerçevesinde sunulması gerekmektedir.
Doğru seçenek A şıkkıdır çünkü geriatri alanında verilecek olan koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sosyal hizmetlerin “Toplum tabanlı bakım yaklaşımı” çerçevesinde sunulması gerekmektedir.
Soru 54
65 yaş ve üzeri bir kişide görme, işitme ve iskelet sisteminde problemler başlamışken, hala arkadaşları ile görüşmek için vakit yaratması ve onlarla birlikte olmaktan zevk alması hangi seçenekte en doğru bir biçimde açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Biyolojik değişiklikler yaşlılık döneminin kaçınılmaz bir sonucudur.
B
Yaşlılık döneminde sosyal değişiklikler daha az gözlenmektedir.
C
Biyolojik değişiklikler ve yaşlanma sosyal ve psikolojik değişikliklerden çok daha önce başlar.
D
Yaşlılık döneminde yeteneklerin azalması çık daha sonra başlar.
E
Yaşlılar sosyalleştikçe psikolojik sorunlardan daha uzak bir hayat sürerler.
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Soruda biyolojik, sosyalve psikolojik değişikliklerden bahsedilmektedir. Bunların hepsini ele alan seçenek C şıkkıdır.
Soruda biyolojik, sosyalve psikolojik değişikliklerden bahsedilmektedir. Bunların hepsini ele alan seçenek C şıkkıdır.
Soru 55
Yaşlılarda sık sık duyduğumuz " nerede o eski bayramlar" sözü şıklardaki hangi teori ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Alt kültür teorisi
B
Yaşa bağlı tabakalaşma
C
Etiket teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Devamlılık teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt A şıkkıdır çünkü bu teoriye göre yaşlılar çok daha farklı bir yaşamın özlemini çekmektedirler.
Doğru yanıt A şıkkıdır çünkü bu teoriye göre yaşlılar çok daha farklı bir yaşamın özlemini çekmektedirler.
Soru 56
"Bir organizmada tüm organlar aynı hızla yaşlanmaz" ifadesinden çıkarılabilecek sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılığın farklı evrelerinde farklı sorunlar gözlemlenir.
B
Her yaşlı bireyde aynı dönemlerde aynı sorunlar gözlemlenir.
C
Bir organın yaşlanması diğerlerinin yaşlanmasını hızlandırır.
D
Bir organizmadaki bazı organlar hiç yaşlanmaz.
E
Herhangi bir organın yaşlanması genetik faktörlere bağlıdır.
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Organların farklı hızda yaşlanması ifadesi farklı dönemlerde faklı sorunların gözlemleneceği anlamına geldiği için Doğru cevap A seçeneğidir.
Organların farklı hızda yaşlanması ifadesi farklı dönemlerde faklı sorunların gözlemleneceği anlamına geldiği için Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 57
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlında artış meydana gelir. Bu durum hangi bireylerde daha fazladır?
Seçenekler
A
Şeker hastalığı olanlarda
B
Düşük tansiyonu olanlarda
C
Sporla uğraşanlarda
D
Böbrek rahatsızlığı olanlarda
E
Hareket kısıtlılığı olanlarda
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Kalp ağırlığındaki artış kalp kası hücrelerinin boyutlarının büyümesi ile ile ilgilidir. Sporla uğraşanlarda da görülen bir durumdur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Kalp ağırlığındaki artış kalp kası hücrelerinin boyutlarının büyümesi ile ile ilgilidir. Sporla uğraşanlarda da görülen bir durumdur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 58
Bir yemek sırasında masadaki sivri biberden yemek istediğinizde "Biber acı mı?" sorusuna en doğru cevabı (diğer bütün koşulların eşit olduğu düşünülürse) aşağıdakilerden hangisinden alabilirsiniz?
Seçenekler
A
65 yaş üstü bireylerden
B
Bir ergenden
C
Kendi yaşıtınız olan birisinden
D
85 yaş üstü bireylerden
E
Bir çocuktan
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşın artmasıyla birlikte tat alma duyusunda azalma meydana gelmekte ve tatlı, tuzlu, ekşi ve acı tatlara karşı duyarlık azalmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Yaşın artmasıyla birlikte tat alma duyusunda azalma meydana gelmekte ve tatlı, tuzlu, ekşi ve acı tatlara karşı duyarlık azalmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 59
Glokom nedir?
Seçenekler
A
Göz içi basıncının yüksekliği
B
Gözden beyine giden damarların zayıflaması
C
Renkleri ayırt etme güçlüğü
D
Göz merceğinin bulanıklaşması
E
Gözün gören noktasının dejenerasyonu
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Glokom göz içi basıncının yüksekliğidir ve yaşın ilerlemesiyle birlikte artmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Glokom göz içi basıncının yüksekliğidir ve yaşın ilerlemesiyle birlikte artmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 60
Yaşlılıkta gerçekleşen bilinç ve akıl fonksiyonlarıyla ilgili biyolojik değişiklikleri temel alan sosyal yaşlanma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
B
Devamlılık teorisi
C
Yaşamdan geri çekilme teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Aktivite teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Bireylerin zihinsel yeteneklerinin azalmasının nedenini yaşlılık olarak gösteren teoridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Bireylerin zihinsel yeteneklerinin azalmasının nedenini yaşlılık olarak gösteren teoridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 61
Kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülme nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik durum
B
Beklenen yaşam ümidi
C
Sağlık problemleri
D
Sosyal güvence sıkıntısı
E
Kırsal kesimde yaşıyor olma
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Yalnızlık ve yoksulluğun bedenleri arasında kırsal kesimde yaşıyor olma verilmemiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Yalnızlık ve yoksulluğun bedenleri arasında kırsal kesimde yaşıyor olma verilmemiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara evde bakım hizmetleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Evde tıbbi bakım
B
Eve yemek servisi
C
Evde bakım onarım tamirat işleri
D
Evde kuaför hizmeti
E
Telefonla yardım servisi
Açıklama:
Yaşlılıkta toplumla bütünleşme kavramını açıklayabileceksiniz.
Kuaför hizmeti evde bakım hizmetleri içersinde verilmemiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kuaför hizmeti evde bakım hizmetleri içersinde verilmemiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 63
"Yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı, bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır."
Yukarıda açıklaması verilen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşamdan geri çekilme teorisi
B
Eksiklik teorisi
C
Devamlılık teorisi
D
Alt kültür teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Yaşamdan geri çekilme teorisi: İlk teorilerden birisidir. Burada tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Bu teoriye göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Çok kabul gören bir teori değildir.
Yaşamdan geri çekilme teorisi: İlk teorilerden birisidir. Burada tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Bu teoriye göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Çok kabul gören bir teori değildir.
Soru 64
Aşağıdaki alanlardan hangisi yaşlı istismarının görüldüğü alanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Ekonomik
C
Duygusal
D
İhmal
E
Emeklilik
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Yaşlı istismarı ve ihmali de bir şiddet türüdür ve en çok şu alanlarda yaşlı istismarı gözlenmektedir. • fiziksel • ekonomik • duygusal • ihmal • terk etme Bu durumda E şıkkında belirtilen "Emeklilik" yaşlı istismarı türlerinden değildir.
Yaşlı istismarı ve ihmali de bir şiddet türüdür ve en çok şu alanlarda yaşlı istismarı gözlenmektedir. • fiziksel • ekonomik • duygusal • ihmal • terk etme Bu durumda E şıkkında belirtilen "Emeklilik" yaşlı istismarı türlerinden değildir.
Soru 65
"İhtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma, korunma vb.) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bulunmayı içine alan hizmettir."
Yukarıda verilen açıklama hangi sosyal hizmet türünü tanımlar?
Yukarıda verilen açıklama hangi sosyal hizmet türünü tanımlar?
Seçenekler
A
Sosyal bakım
B
Sosyal tedavi
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Sağaltım
E
Bütünleşme
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir. Yaşlı bakımı buna çok güzel bir örnektir.
Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir. Yaşlı bakımı buna çok güzel bir örnektir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülmesinin sebeplerinden değildir?
Seçenekler
A
Kronik hastalıklar
B
Sosyal güvence sıkıntısı
C
Dul maaşının düşük olması
D
Erkeklerden daha kısa yaşamaları
E
Emeklilikle birlikte gelirin azalması
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Kadınlarda beklenen yaşam ümidi erkeklere oranla daha yüksektir.
Kadınlarda beklenen yaşam ümidi erkeklere oranla daha yüksektir.
Soru 67
Aşağıda verilen dönemlerden hangisi Dünya Sağlık Örgütünün yaşlılık dönemi olarak kabul ettiği dönemdir?
Seçenekler
A
60 yaş ve üzeri
B
62 yaş ve üzeri
C
63 yaş ve üzeri
D
64 yaş ve üzeri
E
65 yaş ve üzeri
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü yaşlılık dönemi olarak 65 yaş ve üzeri dönemi almaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü yaşlılık dönemi olarak 65 yaş ve üzeri dönemi almaktadır.
Soru 68
Biyolojik değişikliklerle ilgili olarak, yaşlanma dönemindeki dış görünüşteki değişim hangi yaşlar da belirginleşir?
Seçenekler
A
30-40
B
35-45
C
45-50
D
50-60
E
55-65
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlanma süreci döllenme ile başlar ve bu süreç gittikçe hızlanarak 50-60’lı yaşlar civarında dış görünüşteki değişim (saçların beyazlaşması, derinin kırışması, ve kaslardaki güçsüzlük gibi) ile belirginleşir.
Yaşlanma süreci döllenme ile başlar ve bu süreç gittikçe hızlanarak 50-60’lı yaşlar civarında dış görünüşteki değişim (saçların beyazlaşması, derinin kırışması, ve kaslardaki güçsüzlük gibi) ile belirginleşir.
Soru 69
Kanı kalpten akciğerlere taşıyan damar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arter
B
Ven
C
Aort
D
Pulmoner arter
E
Karotid arter
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Genç ve sağlıklı atardamarlar esnek, güçlü ve elastik bir yapıdadır. Aorta (insan vücudundaki en büyük arter), pulmoner arter (kanı kalpten akciğerlere taşıyan damar) ve karotid arter (şah damarı) gibi büyük arterlerde ki damar basıncı yaşla birlikte giderek azalır ve damar sertliği giderek artar. Bu sertliğin artışı damar duvarında meydana gelen değişikliklerle bire bir ilişkilidir.
Genç ve sağlıklı atardamarlar esnek, güçlü ve elastik bir yapıdadır. Aorta (insan vücudundaki en büyük arter), pulmoner arter (kanı kalpten akciğerlere taşıyan damar) ve karotid arter (şah damarı) gibi büyük arterlerde ki damar basıncı yaşla birlikte giderek azalır ve damar sertliği giderek artar. Bu sertliğin artışı damar duvarında meydana gelen değişikliklerle bire bir ilişkilidir.
Soru 70
Yaşlı bireylerin ölümüne sebep olan en önemli hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Felç
B
Alzhimer
C
Kalp-damar hastalığı
D
Solunum sistemi hastalığı
E
Sindirim sistemi hastalığı
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlı bireylerde kardiyovasküler (kalp-damar ) hastalıklar en önemli hastalık ve ölüm nedenidir.
Yaşlı bireylerde kardiyovasküler (kalp-damar ) hastalıklar en önemli hastalık ve ölüm nedenidir.
Soru 71
Enfeksiyonlarla mücadelede ve bağışıklık sistemini güçlendirmede yaşlı beslenmesinde olması gereken mineral ve vitaminler hagi seçenekte doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
A, B6 vit. - Demir
B
A, E, vit. - Bakır
C
C, B6 vit. Fosfor
D
A, E, C, B6 vit- Çinko
E
A, E, C, B6 vit- Kalsiyum
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Bağışıklık Sistemindeki Değişiklikler, 2. paragraf
Bağışıklık Sistemindeki Değişiklikler, 2. paragraf
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmada görülen fizyolojik değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Görmede ve işitmede azalma
B
Ekonomik problemlerin artması
C
Yalnızlaşmaları
D
Bakım ihtiyacı hissetmeleri
E
Sosyal problemler yaşamaları
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlanma fizyolojik olarak kaçınılmaz bir durumdur. Bu süreçte görülen görmede, işitmede azalma, iskelet sistemi ve beyinde oluşan değişiklikler fizyolojiktir. Daha önceki sağlık durumu, geçirdiği hastalıklar, kazalar ve cerrahi müdahaleler, sağlıkla ilgili alışkanlık ve davranışları, genetik faktörler bu fizyolojik değişim üzerinde etki göstermektedir.
Yaşlanma fizyolojik olarak kaçınılmaz bir durumdur. Bu süreçte görülen görmede, işitmede azalma, iskelet sistemi ve beyinde oluşan değişiklikler fizyolojiktir. Daha önceki sağlık durumu, geçirdiği hastalıklar, kazalar ve cerrahi müdahaleler, sağlıkla ilgili alışkanlık ve davranışları, genetik faktörler bu fizyolojik değişim üzerinde etki göstermektedir.
Soru 73
Yaşlanma ile birlikte en dikkat çekici fizyolojik değişikliklerden birisi nedir?
Seçenekler
A
Kalp-damar ve solunum sistemindeki değişiklikler
B
Sindirim sistemindeki değişiklikler
C
Boşaltım sistemindeki değişiklikler
D
Kas iskelet sistemindeki değişiklikler
E
Genital sistemdeki değişiklikler
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan en dikkat çekici fizyolojik değişiklikler kalp damar sistemi ve solunum sitemi ile ilgili olanlardır. Yaşlı bireylerde kardiyovasküler (kalp-damar ) hastalıklar en önemli hastalık ve ölüm nedenidir. Yaşlı bir bireyin kalbinde sistol işlevi (kalbin kasılması) istirahat halinde değişiklik göstermezken (kalbin gevşemesi) işlevi bozulur. Kalp hızı genellikle değişmez ya da çok az azalabilir. Kalbin dakikada pompaladığı kan miktarında belirgin azalma gözlenir. Bunun nedeni de kalp kasının kasılma gücünün azalmasıdır. Aynı zamanda genç erişkinlerde oldukça fazla olan solunum yüzey alanı yaşla birlikte giderek azalmaktadır. Solunum sistemi enfeksiyonları önemli ölüm nedenidir.
Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan en dikkat çekici fizyolojik değişiklikler kalp damar sistemi ve solunum sitemi ile ilgili olanlardır. Yaşlı bireylerde kardiyovasküler (kalp-damar ) hastalıklar en önemli hastalık ve ölüm nedenidir. Yaşlı bir bireyin kalbinde sistol işlevi (kalbin kasılması) istirahat halinde değişiklik göstermezken (kalbin gevşemesi) işlevi bozulur. Kalp hızı genellikle değişmez ya da çok az azalabilir. Kalbin dakikada pompaladığı kan miktarında belirgin azalma gözlenir. Bunun nedeni de kalp kasının kasılma gücünün azalmasıdır. Aynı zamanda genç erişkinlerde oldukça fazla olan solunum yüzey alanı yaşla birlikte giderek azalmaktadır. Solunum sistemi enfeksiyonları önemli ölüm nedenidir.
Soru 74
Hangisi yaşlılıkta solunum sistemi değişikliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Silier kapasitenin azalması
B
Diyafram kasının zayıflaması
C
Akciğer elastikiyetinin çoğalması
D
Soluk alıp verme sayısının azalması
E
Nefes darlığı çekilmesi
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlanma ile birlikte akciğer elastikiyeti de azalmakta ve soluk alırken elastikiyet azaldığı için daha çok çaba sarf etmek gerekmektedir. Soluk alıp verme sayısı azalır, diyafram gibi solunum kasları zayıflar. İskelet sistemindeki kamburluk gibi değişiklikler de solunum kapasitesini etkiler. Solunum kapasitesi iyi çalışamayacağı için nefes darlığı problemi karşımıza çıkabilir. İlerleyen yaşla birlikte akciğerlerde silier kapasite azalır, savunma mekanizması zayıflar ve yaşlı bireyler akciğer enfeksiyonuna daha yatkın hale gelirler.
Yaşlanma ile birlikte akciğer elastikiyeti de azalmakta ve soluk alırken elastikiyet azaldığı için daha çok çaba sarf etmek gerekmektedir. Soluk alıp verme sayısı azalır, diyafram gibi solunum kasları zayıflar. İskelet sistemindeki kamburluk gibi değişiklikler de solunum kapasitesini etkiler. Solunum kapasitesi iyi çalışamayacağı için nefes darlığı problemi karşımıza çıkabilir. İlerleyen yaşla birlikte akciğerlerde silier kapasite azalır, savunma mekanizması zayıflar ve yaşlı bireyler akciğer enfeksiyonuna daha yatkın hale gelirler.
Soru 75
Hangisi kas iskelet sistemindeki şikayetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kireçlenme
B
Boy kısalması
C
Kemiklerin kırılgan hale gelmesi
D
Kemikte kalsiyum depolanmasının artması
E
Eklem travmalarının çok yaşanması
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
İlerleyen yaşla birlikte kemik dokusunun miktarı azalır ve yapı olarak da zayıflar. Kemiklerde ki bu yapısal azalma nedeniyle kemikler daha kırılgan hale gelirler. Bu özellikle kemikteki kalsiyumun kaybına bağlıdır ve kalsiyum kaybının nedeni de Vit D’ nin azalması ve kalsiyum emilimini azaltması nedeniyle olmaktadır. Kemiklerin altında bulunan eklemin kıkırdak dokusunun azalması nedeniyle eklem eskisi gibi rahat hareket edemez eklemde kısıtlılık oluşur ve bu kıkırdak dokunun azalması nedeniyle eklem travmalara daha açık hale gelir. Bu bölgenin sık travmaya maruz kalması yaşlıların en sık rastlanan şikayeti olan osteoartrite (kireçlenmeye) neden olur. Ayrıca yaşlı bireylerde omurların arasındaki mesafelerde azaldığı için boylarının kısalması beklenen bir bulgudur.
İlerleyen yaşla birlikte kemik dokusunun miktarı azalır ve yapı olarak da zayıflar. Kemiklerde ki bu yapısal azalma nedeniyle kemikler daha kırılgan hale gelirler. Bu özellikle kemikteki kalsiyumun kaybına bağlıdır ve kalsiyum kaybının nedeni de Vit D’ nin azalması ve kalsiyum emilimini azaltması nedeniyle olmaktadır. Kemiklerin altında bulunan eklemin kıkırdak dokusunun azalması nedeniyle eklem eskisi gibi rahat hareket edemez eklemde kısıtlılık oluşur ve bu kıkırdak dokunun azalması nedeniyle eklem travmalara daha açık hale gelir. Bu bölgenin sık travmaya maruz kalması yaşlıların en sık rastlanan şikayeti olan osteoartrite (kireçlenmeye) neden olur. Ayrıca yaşlı bireylerde omurların arasındaki mesafelerde azaldığı için boylarının kısalması beklenen bir bulgudur.
Soru 76
Araştırmacıların sosyal yaşlanmayla ilişkili geliştirdikleri teorilerden biri yaşlıların üstlerine düşen görevlerden yaşlanmaları sebebiyle ayrılarak yerlerini gençlere bırakmalarıdır. Bu teorinin adı nedir?
Seçenekler
A
Devamlılık teorisi
B
Eksiklik teorisi
C
Yaşamdan geri çekilme teorisi
D
Alt kültür teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Yaşamdan geri çekilme teorisinde tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Bu teoriye göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Çok kabul gören bir teori değildir.
Yaşamdan geri çekilme teorisinde tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Bu teoriye göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Çok kabul gören bir teori değildir.
Soru 77
Yaşlılar ne kadar faal olarak hayatın içinde olurlarsa, o kadar mutlu olurlar tezini savunan teori nedir?
Seçenekler
A
Devamlılık teorisi
B
Modernleşme teorisi
C
Etiket teorisi
D
Alt kültür teorisi
E
Aktivite teorisi
Açıklama:
Yaşlılıkla birlikte olan biyolojik değişiklikleri tanımlayabileceksiniz.
Aktivite teorisi, geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Ve kişiler arasındaki ayrımda yaş değil onların hayatta gerçekleştirdikleri etkinlikler, ortaya çıkardıkları eserler daha önemlidir. Pasiflik son derece negatif bir duygulanım olup kişileri bulundukları ortamdan soyutlamaktadır. Emeklilik aslında pasif bir dönemin başlangıcıdır. Bu pasifliğe engel olmak için aktivite teorisine göre kişi emeklilik sonrası dönemde de kendisine göre aktifliğini ortaya koyacak meşguliyetler bulmalıdır.
Aktivite teorisi, geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Ve kişiler arasındaki ayrımda yaş değil onların hayatta gerçekleştirdikleri etkinlikler, ortaya çıkardıkları eserler daha önemlidir. Pasiflik son derece negatif bir duygulanım olup kişileri bulundukları ortamdan soyutlamaktadır. Emeklilik aslında pasif bir dönemin başlangıcıdır. Bu pasifliğe engel olmak için aktivite teorisine göre kişi emeklilik sonrası dönemde de kendisine göre aktifliğini ortaya koyacak meşguliyetler bulmalıdır.
Soru 78
Kişiler yaşlandığında onların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici görünmelerinde toplumların yaşlılara çizdiği rol etkindir. Aşağıdakilerden hangileri bu roller içerisindedir?
I- Yaşlıların hoşgörülü, anlayışlı olmadıkları
II- İnsanların sağlıklı yaşlanabilecekleri
III- Yaşlıların gençlerle vakit geçirmek istedikleri
IV- Yaşlıların üretken olmayacakları
V- Yaşlılığın sabit bir dönem olduğu
I- Yaşlıların hoşgörülü, anlayışlı olmadıkları
II- İnsanların sağlıklı yaşlanabilecekleri
III- Yaşlıların gençlerle vakit geçirmek istedikleri
IV- Yaşlıların üretken olmayacakları
V- Yaşlılığın sabit bir dönem olduğu
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, IV, V
C
I, III, V
D
II, III, V
E
II, III, IV
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Toplumlarda bu statülerin oluşturulmasında oldukça etkilidir, kişiler yaşlandığında onların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici gibi görünmelerinde toplumların yaşlılara çizdiği rol etkin olmaktadır. Bu çizilen roller içerisinde • yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri • hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları • yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu • yaşlıların sağlıklı olamayacakları • üretken olamayacakları gibi ifadeler vardır.
Toplumlarda bu statülerin oluşturulmasında oldukça etkilidir, kişiler yaşlandığında onların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici gibi görünmelerinde toplumların yaşlılara çizdiği rol etkin olmaktadır. Bu çizilen roller içerisinde • yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri • hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları • yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu • yaşlıların sağlıklı olamayacakları • üretken olamayacakları gibi ifadeler vardır.
Soru 79
Yaşlıların temel gereksinimlerini karşılayacak yardımları kapsayan hizmetler sosyal çalışmanın hangi aşamasındadır?
Seçenekler
A
Sosyal bakım
B
Sosyal tedavi
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Sosyal çözüm
E
Sosyal etkileşim
Açıklama:
Yaşlılıktaki temel sosyal değişikliği açıklayabileceksiniz.
Sosyal çalışma üç aşamadan oluşur 1. sosyal bakım 2. sosyal tedavi ya da sağaltım 3. sosyal rehabilitasyon Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir.
Sosyal çalışma üç aşamadan oluşur 1. sosyal bakım 2. sosyal tedavi ya da sağaltım 3. sosyal rehabilitasyon Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde dış görünüşteki değişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Derinin kırışması
B
İç organlarda oluşan değişiklikler
C
Görme duyusunun azalması
D
İşitme duyusunun azalması
E
Beyinde değişiklikler oluşması
Açıklama:
Yaşlanma fizyolojik olarak kaçınılmaz bir durumdur. Bu süreçte görülen görmede, işitmede azalma, iskelet sistemi ve beyinde oluşan değişiklikler fizyolojiktir. Dış görünüşteki değişim saçların beyazlaşması, derinin kırışması ve kaslardaki güçsüzlük gibi durumları içerir.
Soru 81
Kanı kalpten akciğerlere taşıyan damar hangisidir?
Seçenekler
A
Aorta
B
Pulmoner arter
C
Karotid arter
D
Sol ventrikül
E
İntima
Açıklama:
Aorta, insan vücudundaki en büyük arter; pulmoner arter, kanı kalpten akciğerlere taşıyan damar; karotid arter, şah damarı; sol ventrikül, sol karıncık ve intima, damarın en iç tabakasıdır.
Soru 82
Pnömoni hangi fizyolojik sistem hastalığıdır?
Seçenekler
A
Kardiyovasküler Sistem
B
Solunum Sistemi
C
Sindirim Sistemi
D
Boşaltım Sistemi
E
Genital Sistem
Açıklama:
İlerleyen yaşla birlikte akciğerlerde silier kapasite azalır, savunma
mekanizması zayıflar ve yaşlı bireyler akciğer enfeksiyonuna daha yatkın hale gelirler. Solunum sistemi enfeksiyonlarından biri olan pnömoni (zatürre) yaşlılarda önemli bir ölüm nedenidir.
mekanizması zayıflar ve yaşlı bireyler akciğer enfeksiyonuna daha yatkın hale gelirler. Solunum sistemi enfeksiyonlarından biri olan pnömoni (zatürre) yaşlılarda önemli bir ölüm nedenidir.
Soru 83
Yaşlılarda idrar tutamama şikayetinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
Böbreğin idrar süzme yeteneğinin azalması
B
Mesane kapasitesinin azalması
C
İdrar retansiyonu
D
Kas yapısındaki zayıflık
E
Böbrek kitlesindeki azalma
Açıklama:
Kas yapısındaki zayıflık nedeniyle idrar tutamama şikayeti yaşlılarda sık görülür. Böbrek kitlesi ve fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle böbrek yetmezliğine gidiş başlar. Mesane kapasitesinin azalması tam boşalamamaya ve idrar akımı için gereken gücün sağlanamamasına neden olur. İdrar retansiyonu (idrarın mesanede birkip kalması, yapamama) ile işeme sıklığı artar.
Soru 84
I. Vücut ısısını düzenlemek II. Terlemeye yardımcı olmak III. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak Yukarıdaki işlevler hangi organımız tarafından sağlanır?
Seçenekler
A
Gözler
B
Kulaklar
C
Deri
D
Böbrekler
E
Dil
Açıklama:
Derimiz sadece görüntü olarak önemli değildir onun bir çok işlevi düzenleme görevi vardır:
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
1. Vücut ısısını düzenlemek
2. Terlemeye yardımcı olmak
3. Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
4. Altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi.
Soru 85
Yaşlılıkta gerçekleşen bilinç ve akıl fonksiyonlarıyla ilgili biyolojik
değişiklikleri temel alarak kişilerde zihinsel yeteneğin azalmasının nedenini yaşlılık olarak gösteren teori hangisidir?
değişiklikleri temel alarak kişilerde zihinsel yeteneğin azalmasının nedenini yaşlılık olarak gösteren teori hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşamdan geri çekilme teorisi
B
Aktivite teorisi
C
Devamlılık teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Alt kültür teorisi
Açıklama:
Yaşamdan geri çekilme teorisine göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aktivite teorisi geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Devamlılık teorisine göre yaşlı bireyler kaybettikleri sosyal rollerin yerine geçebilecek başka roller kazanmaktadırlar. Alt kültür teorisi yaşlıların ortak özellikleri oldukları ve bu ortak özelliklerin birleşerek bir alt kültür oluşturduğu varsayımından yola çıkan bir teoridir. Eksiklik teorisi yaşlılıkta gerçekleşen bilinç ve akıl fonksiyonlarıyla ilgili biyolojik değişiklikleri temel alarak kişilerde zihinsel yeteneğin azalmasının nedenini yaşlılık olarak göstermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması
B
Sosyal güvence sıkıntısı
C
Dul maaşının düşüklüğü
D
Kronik hastalıkların daha sık olması
E
Aileleriyle birlikte yaşamaları
Açıklama:
Kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluk daha sık görülmektedir. Bunun nedenleri:
1. Kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması,
2. Sosyal güvence sıkıntısı,
3. Dul maaşının düşüklüğü ve
4. Beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıdır.
Aileleriyle birlikte yaşamaları nedenlerden biri değildir.
1. Kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması,
2. Sosyal güvence sıkıntısı,
3. Dul maaşının düşüklüğü ve
4. Beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıdır.
Aileleriyle birlikte yaşamaları nedenlerden biri değildir.
Soru 87
Hangisi toplumların yaşlılara çizdiği rollerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları
B
Yaşlıların üretken olabilecekleri
C
Yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu
D
Yaşlıların sağlıklı olamayacakları
E
Yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri
Açıklama:
Kişiler yaşlandığında onların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici gibi görünmelerinde toplumların yaşlılara çizdiği rol etkin olmaktadır. Bu çizilen roller içerisinde:
• yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri
• hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları
• yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu
• yaşlıların sağlıklı olamayacakları
• üretken olamayacakları gibi ifadeler vardır.
Doğru cevap B'dir.
• yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri
• hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları
• yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu
• yaşlıların sağlıklı olamayacakları
• üretken olamayacakları gibi ifadeler vardır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 88
Kişi ya da ailelerin davranışsal problemlerinin belirlenmesi ve çözümü için gerekli tekniklerden yaralanılması esasına dayanan sosyal çalışmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal çözüm
B
Sosyal bakım
C
Sosyal tedavi
D
Sosyal rehabilitasyon
E
Sosyal gereksinim
Açıklama:
Sosyal çalışma üç aşamadan oluşur:
1. sosyal bakım
2. sosyal tedavi ya da sağaltım
3. sosyal rehabilitasyon
Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir.
Sosyal tedavi: kişi ya da ailelerin davranışsal problemlerinin belirlenmesi ve çözümü için gerekli tekniklerde yaralanılması esasına dayanır. Bu işlem içersinde eğitim, danışmanlık ve yerine göre terapi
seansları bile mevcuttur.
Sosyal rehabilitasyon: topluma katılımı hedefleyen bir çalışmadır. Ana hedefi yaşam kalitesini arttırmaktır.
1. sosyal bakım
2. sosyal tedavi ya da sağaltım
3. sosyal rehabilitasyon
Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir.
Sosyal tedavi: kişi ya da ailelerin davranışsal problemlerinin belirlenmesi ve çözümü için gerekli tekniklerde yaralanılması esasına dayanır. Bu işlem içersinde eğitim, danışmanlık ve yerine göre terapi
seansları bile mevcuttur.
Sosyal rehabilitasyon: topluma katılımı hedefleyen bir çalışmadır. Ana hedefi yaşam kalitesini arttırmaktır.
Soru 89
Yaşlıya evinde hizmet vermek amacıyla bakacak kimsesi olmayan yaşlılara evlerinde eğitimli yardımcılarla bakma olanağı sağlayan bir projeyi SHÇEK hangi yılda yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
1994
B
2000
C
2003
D
2008
E
2010
Açıklama:
Yaşlılara sunulan bir diğer sosyal hizmet kavramı da evde bakım hizmetleridir. Yaşlıya evinde hizmet vermek amacıyla SHÇEK 1994 yılında bakacak kimsesi olmayan yaşlılara evlerinde eğitimli yardımcılarla bakma olanağı sağlayan bir projeyi yürürlüğe koymuştur.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki biyolojik değişiklikler ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Herhangi bir organın yaşlanması her bireyde aynıdır.
B
Dış görünüşteki ilk değişim saçların beyazlaşmasıdır.
C
Bireydeki fizyolojik değişikler sadece yaşlanma sürecini yansıtır.
D
Yaşlanma birden bire olmaz birikimli bir süreçtir.
E
Bir organizmada tüm organlar aynı hızla yavaşlar.
Açıklama:
Bir organizmada tüm organlar aynı hızla yavaşlamaz, herhangi bir organın yaşlanması bireylerde farklı özelliklerde olabilir, yaşlanmayla birlikte bireylerin dış görünüşlerindeki değişimler farklılık gösterir, bireydeki fizyolojik değişimler sadece yaşlanma süreciyle açıklanamaz ve yaşlanma birden bire olmaz birikimli bir süreçtir ifadeleri yaşlılıktaki biyolojik değişikleri anlatan ifadelerdir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla doğrudan ilişkili kardiyovasküler sistem değişikliği değildir?
Seçenekler
A
Tansiyon yüksekliği
B
Kalp kitlesinin artışı
C
Damar sertliğinde artış
D
Kalp kasının kasılma gücünün azalması
E
Damar basıncının azalması
Açıklama:
Bu soru hazırlanırken 28 ve 29. sayfadaki bölümden faydalanılmıştır.
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında (kalp kitlesi) bir miktar artış, damar basıncında yaşla birlikte azalma, damar sertliğinde artış ve kalp kasının kasılma gücünde azalma gözlenir. Bununla birlikte yaşlı bireylerin neredeyse %30-50 sinde görülen hipertansiyon (tansiyon yüksekliği) yaşlanmaya bağlı normal bir süreçmiş gibi algılanmamalıdır. Dolayısıyla doğru cevap A'dir.
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında (kalp kitlesi) bir miktar artış, damar basıncında yaşla birlikte azalma, damar sertliğinde artış ve kalp kasının kasılma gücünde azalma gözlenir. Bununla birlikte yaşlı bireylerin neredeyse %30-50 sinde görülen hipertansiyon (tansiyon yüksekliği) yaşlanmaya bağlı normal bir süreçmiş gibi algılanmamalıdır. Dolayısıyla doğru cevap A'dir.
Soru 92
Yaşlılıktaki biyolojik değişiklikler kapsamında yaşlanmanın en net görüldüğü biyolojik sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşitme sistemi
B
Sinir sistemi
C
Görme sistemi
D
Kas iskelet sistemi
E
Solunum sistemi
Açıklama:
Yukarıdaki biyolojik sistemlerin her biriyle ilgili yaşlanmaya bağlı değişiklikler bireysel farklılıklar olmakla birlikte yaş alan her bireyde gözlenmektedir. Bununla birlikte yaşlanmanın en net görüldüğü organ gözdür. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmayla birlikte doğal ve kaçınılmaz olarak kişinin yaşamdan ayrılması gerektiğine vurgu yapan, bireyin sosyal yaşlanmasıyla ilgili geliştirilen ilk teorilerden biridir?
Seçenekler
A
Eksiklik teorisi
B
Alt kültür teorisi
C
Etiket teorisi
D
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
E
Yaşamdan geri çekilme teorisi
Açıklama:
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bunlar yaşamdan geri çekilme teorisi, aktivite teorisi, devamlılık teorisi, eksiklik teorisi, alt kültür teorisi, yaşa bağlı tabakalaşma teorisi, modernleşme teorisi ve etiket teorisidir. Bununla birlikte Yaşamdan geri çekilme teorisibu alanda geliştirilen ilk teorilerden birisidir. Burada tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin sosyal yalnızlık yaşamasına örnektir?
Seçenekler
A
Sıkıntısı olduğunda yakınlarının kendisine yardım edeceğine inanmaması
B
Kendisine destek çıkacak arkadaşlarının olmadığına inanması
C
Toplum içerisinde bir yerinin olmadığını düşünmesi
D
Kendini güven içinde hissetmemesi
E
Akrabalarının kendisine yardım sunmak istemediğini düşünmesi
Açıklama:
Yaşlı bireylerdeki yalnızlık hissinin duygusal yalnızlık ve sosyal yalnızlık olmak üzere iki boyutu bulunmaktadır. Kişinin akrabalarının ve arkadaşlarının var olduğunu bilmesi , bir sıkıntısı olduğunda onların koşulsuz yardıma koşacaklarına inanması , kendini güven içerisinde hissetmesi duyusal yalnızlı sorunu yaşanmasına engel olur. Bununla birlikte sosyal yalnızlık ise kişinin toplum içerisinde bir yeri olmadığını düşünmesi, etkinliklerde aktif rol almaması, kendi yaşıtları ile etkin bir iletişim kuramaması gibi algılanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınların sosyal çevresinin daha sınırlı olması
B
Kadınların daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması
C
Dul maaşının düşük olması
D
Kronik hastalıkların kadınlarda daha sık görülmesi
E
Sosyal güvence sıkıntısının olması
Açıklama:
Kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluk daha sık görülmektedir. Bunun nedenleri arasında kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması, sosyal güvence sıkıntısı, dul maaşının düşüklüğü ve beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olması gibi nedenler yer almaktadır. Sosyal çevrenin sınırlı olması her iki cinsi de etkileyebilen bir durumdur, sadece kadına özgü bir durum olarak değerlendirilemez. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici gibi görünmelerinde etkin olan toplumun yaşlılara mal ettiği rollerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların hoşgörülü ve anlayışı olmadıkları inancı
B
Yaşlıların kendine yetebilen bireyler olabileceği inancı
C
Yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri inancı
D
Yaşlıların sağlıklı ve üretken olamayacakları inancı
E
Yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu inancı
Açıklama:
Yaşlıların aktif üretimden uzak, tamamen bağımlı ve tüketici gibi görünmelerinde etkin olan toplumun yaşlılara mal ettiği roller arasında yaşlıların kendi yaşıtlarıyla vakit geçirmek istedikleri, hoşgörülü , anlayışlı olmadıkları, yaşlılığın son derece sabit bir dönem olduğu, yaşlıların sağlıklı olamayacakları ve üretken olamayacakları gibi inançlar yer almaktadır. Bununla birlikte aktif yaşlanma yaşlı insanların bireysel haklarının kabul edilmesini, bağımsızlık, katılım, özen, bakım ve kendine yetme prensiplerini temel alan bir görüştür. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 97
Yaşlıların toplumla bütünleşmesi aşamasında ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımı da kapsayan hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağaltım
B
Sosyal rehabilitasyon
C
Sosyal Bakım
D
Sosyal destek
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Yaşlı bireyin sorun alanı belirlendikten sonra sosyal bakım, sosyal tedavi ya da sağaltım ve sosyal rehabilitasyon aşamalarından hangisinin yaşlı bireye uygun olduğuna karar verilir. Sosyal bakım ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 98
70 yaşında olan Veli Bey oğlunun evinde yaşamaktadır. Son dönemlerde Veli Bey'in durgunlaştığı, odasına kapandığı, kimseyle konuşmak istemediği ailesi tarafından gözlemlenmekte ve bu durum özellikle Veli Bey'in oğlunu tedirgin etmektedir.
Yukarıdaki bilgi dikkate alındığında Veli Bey ve yakınlarına sunulabilecek yardım hizmetinin türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki bilgi dikkate alındığında Veli Bey ve yakınlarına sunulabilecek yardım hizmetinin türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal bakım
B
Sosyal rehabilitasyon
C
Sosyal tedavi
D
Sosyal ilgi
E
Sosyal sağlık
Açıklama:
Sosyal tedavi kişi ya da ailelerin davranışsal problemlerinin belirlenmesi ve çözümü için gerekli tekniklerden yaralanılması esasına dayanır. Bu işlem içerisinde eğitim, danışmanlık ve yerine göre terapi seansları bile mevcuttur. Bu bağlamda düşünüldüğünde Veli Bey'in bir takım davranış problemleri gösterdiği ve uzman yardımı almasının öncelikli olduğu ifade edilebilir.
Soru 99
Esra Hanım 75 yaşındadır. Son beş yıldır kronik kalp rahatsızlığı vardır. Son iki yıldır da görme kaybı yaşamasına karşın kendi işlerini kısmen görebilmektedir. İki evladı yurt dışında olan Esra Hanım doğup büyüdüğü Tokat'ın Turhal ilçesinde kendi evinde yaşamını sürdürmeye devam etmekte, komşuluk ve akrabalık ilişkilerini sürdürebilmektedir. Öteyandan ağır ev işleri, tamir işlerini yapma ve alış veriş yapabilmesi mümkün görünmemektedir. Yukarıda bilgileri paylaşılan Esra Hanım'a aşağıdaki hizmetlerden hangisinin sunulması daha uygun olur?
Seçenekler
A
Yaşlı hizmet merkezinde gündüzlü bakım
B
Huzurevinde tam zamanlı bakım
C
Evde bakım
D
Özel huzurevinde tamzamanlı bakım
E
Akraba yanına yerleştirme
Açıklama:
Evde bakım; özürlü, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya nekahat dönemindeki bireyleri bulundukları ortamda destekleyerek, sosyal yaşama ayak uydurabilmelerini sağlamak, yaşamlarını mutlu ve huzurlu bir biçimde sürdürerek toplumsal entegrasyonlarını gerçekleştirmek amacıyla sunulan bir hizmettir. Sorudaki örnek dikkate alındığında Esra Hanım'ın kronik rahatsızlıkları bulunmasına ve evlatlarının yurtdışında olmalarına karşın, ilişkilerini sürdürebildiği, bazı işlerini yapabildiği gözlenmiştir. Bu bireyin huzurlu ve mutlu bir şekilde yaşadığı sosyal ortama uyumunu sağlayabilmek amacıyla evde bakım hizmetinin sunulması daha uygun görülmektedir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 100
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında artış olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sol karıncık duvarının kalınlaşması ve karıncıklar arası bölmenin büyümesi
B
Soluk alıp verirken elastikiyetin azalması
C
Mukozal tabakasındaki incelme
D
Kemik dokusunun miktarının azalması
E
Merkezi sinir sistemi hücrelerinde azalma olması
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir. Bunun sebebide kalp kası hücrelerinin boyutlarının büyümesi nedeniyle sol ventrikülün (sol karıncık) duvarının kalınlaşması ve ventriküller arası (karıncıklar arası) bölmenin hafif büyümesidir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi solunum kapasitesini etkileyen etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Akciğer elastikiyetinde azalma
B
Sigara içimi
C
Kamburluk
D
Şiddetli egzersiz
E
Diyet yapma
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte akciğer elastikiyeti de azalmakta ve soluk alırken elastikiyet azaldığı için daha çok çaba sarf etmek gerekmektedir. Bu değişiklikleri sigara içimi daha çok da arttırmaktadır. Soluk alıp verme sayısı azalır, diyafram gibi solunum kasları zayıflar. İskelet sistemindeki kamburluk gibi değişiklikler de solunum kapasitesini etkiler. Sigara içmeyen yaşlı bireylerde solunum kapasitesi günlük yaşam aktivitelerini karşılayacak düzeydedir. Ancak çok şiddetli egsersiz, sigara içimi, enfeksiyon gibi durumlarda solunum kapasitesi iyi çalışamayacağı için nefes darlığı problemi karşımıza çıkabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte sindirim sisteminde görülen rahatsızlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Diş minesinde aşınmalar gözlenmesi
B
İdrar retansiyonu
C
Kemik dokusu miktarında azalma
D
Merkezi sinir sistemi hücrelerinde azalma
E
Damar sertliği
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte sindirim sisteminin hareket kapasitesi, salgı içeriği ve emilim düzeyi azalmaktadır. Yaşlılarda dişlerde de hem içerik hem de görüntü açısından değişiklikler yaşanır. Dişin mine tabakasında aşınmalar gözlenir bu çok basit aşınmalardan dişin tamamen kaybına kadar ilerleyebilir. İdrar retansiyonu boşaltım sistemi ile, kemik dokusu miktarında azalma kas iskelet sistemi ile, merkezi sinir sistemindeki hücrelerde azalma sinir sistemi ile damar sertliği ise kardiyovasküler sistemle ilgilidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 103
Kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basıncın istenen düzeyden fazla olması hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Pnömoni
B
Hipertansiyon
C
Kalp retansiyonu
D
Osteoartrite
E
Osteoporoz
Açıklama:
Hipertansiyon: kalbin kanı pompalarken damar duvarında oluşturduğu basınçtır, ve mm-Hg (milimetre-civa ) cinsinden ölçülür. Bu basıncın normal beklenen, istenenden yüksek değerlerde olmasına hipertansiyon adı verilir. Osteoartrite kireçlenme, nöron sinir hücresidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
I. Çocukluk
II. Bebeklik
III. Evlilik
IV. Ergenlik
V. Yaşlılık
VI. Gençlik
VII. Yetişkinlik
Hangi seçenekte insan yaşamındaki beş temel dönem doğru olarak verilmiştir?
II. Bebeklik
III. Evlilik
IV. Ergenlik
V. Yaşlılık
VI. Gençlik
VII. Yetişkinlik
Hangi seçenekte insan yaşamındaki beş temel dönem doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
II-I-VI-VII-V
C
I-II-IV-V-VII
D
II-III-IV-V-VI
E
III-IV-VII-V-I
Açıklama:
Bir insan yaşamının beş temel dönemi vardır. Bunlar; Bebeklik, Çocukluk, Gençlik, Yetişkinlik ve Yaşlılıktır.
Soru 105
Yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Çalışma hayatında yorulan yaşlılar artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Bu tanım, sosyal yaşlanmayla ilgili hangi teoriyle örtüşür?
Seçenekler
A
Yaşamdan geri çekilme teorisi
B
Aktivite teorisi
C
Devamlılık teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Etiket teorisi
Açıklama:
Yaşamdan geri çekilme teorisi: İlk teorilerden birisidir. Burada tıpkı emeklilik olayında olduğu gibi kişinin yaşamdan ayrılması kavramı ön plandadır. Ve bu süreç son derece doğal ve kaçınılmazdır. Bu teoriye göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aslında çalışma hayatında yorulan yaşlı bu teoriye göre artık emeklilikle birlikte dinlenmeye başlamalıdır. Çok kabul gören bir teori değildir. Aktivite teorisi: Bu teori, geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Devamlılık teorisi: buna göre yaşlı bireyler kaybettikleri sosyal rollerin yerine geçebilecek başka roller kazanmaktadırlar. Hatta bu rolleri genç yaşlarda olgulaştırmaktadırlar ve yaşlılığa ne kadar uyarlayabilirlerse o kadar mutlu olmaktadırlar. Eksiklik teorisi: bu teori yaşlılıkta gerçekleşen bilinç ve akıl fonksiyonlarıyla ilgili biyolojik değişiklikleri temel alarak kişilerde zihinsel yeteneğin azalmasının nedenini yaşlılık olarak göstermektedir. Etiket teorisi: stigma (işaretleme) esasına dayanan bir teoridir. Sosyolojide davranış sapmaları gösteren grupların (Örneğin engelliler gibi) farklılığını belirtmek için kullanılan bir terminolojidir. Bedensel engeli olan ya da kronik hastalığı nedeniyle bağımlı hale gelen yaşlıya etiket yapıştırılmakta ve ve o hem yaşlı, hem de engelli denerek sosyal hayattan ve bir çok rolden soyutlanmaya çalışılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 106
Kişinin toplum içerisinde bir yeri olmadığını düşünmesi, etkinliklerde aktif rol almaması, kendi yaşıtları ile etkin bir iletişim kuramamasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Duygusal yalnızlık
B
Yaşlılık
C
Sosyal yalnızlık
D
Yaşamdan geri çekilme
E
Emeklilik
Açıklama:
Sosyal yalnızlık ise kişinin toplum içerisinde bir yeri olmadığını düşünmesi, etkinliklerde aktif rol almaması, kendi yaşıtları ile etkin bir iletişim kuramaması gibi algılanmaktadır. Daha genç ve orta yaşlı grup olarak tariflediğimiz grupta sosyal yalnızlık problemi pek yaşanmazken , ileri yaş yaşlılarda helede bağımlılık düzeyi sağlık problemlerinin varlığı nedeniyle arttmışsa bunlarda sosyal yalnızlık olgusuna daha sık rastlanır. İleri yaş grupta yaşıtlarının kaybı daha sık olarak karşımıza çıkmaktadır. Kaybolan kişilerin yerine konacak kişilerde ister sitemez daha genç yaş grubunda olacağı için onlarla ortak bir nokta bulmak için çok çaba harcamak gerekmektedir. Bu da sosyal yalnızlık problemini daha da dikkat çekici hale getirmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluğun daha sık görülmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınların daha fazla ve ciddi sağlık sorunları yaşamaları
B
Sosyal güvence sıkıntısı
C
Dul maaşının düşüklüğü
D
Kronik hastalıkların kadınlarda daha fazla görülmesi
E
Kadınların iletişim kurmada daha fazla zorlanması
Açıklama:
Ülkemizde kadın populasyonda çalışan düzenli işi olan kişi sayısı oldukça azdır. Ülkemiz genelinde yaşlıların yaklaşık dörtte birinin emeklilik güvencesi yoktur ve bunlar içinde ağırlıklı olarak kadınlar daha fazladır. Kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluk daha sık görülmektedir. Bunun nedenleri;
Kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması, sosyal güvence sıkıntısı, dul maaşının düşüklüğü ve beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıdır. Kadınların iletişim kurmada daha fazla zorlanması bu sebepler arasında yer almaz.
Kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması, sosyal güvence sıkıntısı, dul maaşının düşüklüğü ve beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıdır. Kadınların iletişim kurmada daha fazla zorlanması bu sebepler arasında yer almaz.
Soru 108
Topluma katılımı hedefleyen ve ana hedefi yaşam kalitesini artırmak olan sosyal çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal rol
B
Sosyal rehabilitasyon
C
Sosyal bakım
D
Sosyal sağaltım
E
Sosyal sağlık
Açıklama:
Sosyal bakım: ihtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir. Yaşlı bakımı buna çok güzel bir örnektir. Sosyal tedavi ya da sağaltım: kişi ya da ailelerin davranışsal problemlerinin belirlenmesi ve çözümü için gerekş tekniklerde yaralanılması esasına dayanır. Bu işlem içersinde eğitim, danışmanlık ve yerine göre terapi seansları bile mevcuttur. Sosyal rehabilitasyon: topluma katılımı hedefleyen bir çalışmadır. Ana hedefi yaşam kalitesini arttırmaktır. Sosyal sağlık kişinin kendini sosyal hayatta iyi hissetmesi demektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Normal kan basıncı değeri her yaş grubunda kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
80-30 mm-Hg
B
100-50 mm-Hg
C
120-80 mm-Hg
D
140-100 mm-Hg
E
140-140 mm-Hg
Açıklama:
Normal kan basıncı değeri her yaş grubunda sistolik (büyük tansiyon): 120 diastolik (küçük tansiyon) :80 mm-Hg’dır.
Soru 110
Yaşlanma ile birlikte akciğer elastikiyetininin azalmasına neden olan en önemli etkenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düzenli egzersiz
B
Sigara içmek
C
Yetersiz beslenme
D
Uyku süresinin azalması
E
Kamburluk
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte akciğer elastikiyeti de azalmakta ve soluk alırken elastikiyet azaldığı için daha çok çaba sarf etmek gerekmektedir. Bu değişiklikleri sigara içimi daha çok da arttırmaktadır. Soluk alıp verme sayısı azalır, diyafram gibi solunum kasları zayıflar.
Soru 111
Yaşlanmaya bağlı kemik kayıplarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sakaroz
B
Skleroz
C
Osteoporoz
D
Siroz
E
Pnömoni
Açıklama:
Normal bireylerde kemik yıkımı ve yapımı bir döngü şeklinde denge içerisinde devam etmektedir. İlerleyen yaşla birlikte kemik yıkımı daha da artmaktadır yapımda bu yıkımı karşılayamadığı için kemiklerin içleri delikli bir hal almakta ve boşalmaktadır. İşte yaşlanmaya bağlı bu kemik kayıplarına senil osteoporoz (kemik erimesi) adı verilir ve her iki cinste de gözlenmektedir.
Soru 112
Yetişkinlerde beyin ağırlığı kaç yaşlarından itibaren azalmaya başlar?
Seçenekler
A
30’lu yaşlar
B
40’lı yaşlar
C
50’li yaşlar
D
60’lı yaşlar
E
70’li yaşlar
Açıklama:
Yaşlılar da beyin ağırlığı 50’li yaşlardan itibaren azalır. Bu azalma her 10 yılda %2-3 civarındadır. Merkezi sinir sitemi hücrelerinde sayıca kayıp gözlenmektedir. Nöron (sinir hücresi) kaybı en çok serebral (beyin) korteksde gözlemlenir.
Soru 113
Yaşın ilerlemesiyle birlikte yakın gözlük ihtiyacının ortaya çıktığı yaş yaklaşık kaç yaş civarıdır?
Seçenekler
A
20 yaş
B
25 yaş
C
30 yaş
D
35 yaş
E
40 yaş
Açıklama:
Yaşın ilerlemesiyle birlikte önce yakın daha sonra da uzak gözlük ihtiyacı hissedilir. Yakın gözlük ihtiyacının ortaya çıktığı yaş yaklaşık olarak 40 yaş civarındadır. Her yıl biraz daha bu ihtiyaç artabilir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili geliştirilen teoriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Teknolojikleşme teorisi
B
Aktivite teorisi
C
Eksiklik teorisi
D
Modernleşme teorisi
E
Etiket teorisi
Açıklama:
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bunlar: Yaşamdan geri çekilme, aktivite, devamlılık, eksiklik, alt kültür, yaşa bağlı tabakalaşma, modernleşme ve etiket teorileridir.
Soru 115
Yaşlıların ortak özellikleri oldukları ve bu ortak özelliklerin birleşerek bir alt kültür oluşturduğu varsayımı hangi yaşlanma teorisine aittir?
Seçenekler
A
Yaşamdan geri çekilme teorisi
B
Alt kültür teorisi
C
Devamlılık teorisi
D
Eksiklik teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Alt kültür teorisi: yaşlıların ortak özellikleri oldukları ve bu ortak özelliklerin birleşerek bir alt kültür oluşturduğu varsayımından yola çıkan bir teoridir. Bu teoriye göre de yaşlılar çok daha farklı bir yaşamın özlemini çekmektedirler.
Soru 116
Yaşlı bir bireyin yeme, barınma ve korunma gibi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir hizmet sunulması hangi türdeki bir sosyal hizmettir?
Seçenekler
A
Fizik tedavi
B
Sosyal tedavi
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Sosyal sağaltım
E
Sosyal bakım
Açıklama:
Sosyal bakım: İhtiyacı olan bireylerin temel gereksinimlerini (yeme, barınma korunma gibi) karşılayacak şekilde yerine göre psikolojik yardımda bile bulunmayı içine alan hizmettir. Yaşlı bakımı buna çok güzel bir örnektir.
Soru 117
Evde bakım hizmetlerinin içerisinde aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Evde eğlence
B
Evde yardım
C
Evde tıbbi bakım
D
Evde bakım onarım tamirat işleri
E
Telefonla yardım servisi
Açıklama:
Evde bakım; özürlü, yaşlı, süreğen hastalığı olan veya nekahat dönemindeki bireyleri bulundukları ortamda destekleyerek, birey ve aileye sunulan psiko-sosyal, fizyolojik ve tıbbi destek hizmetleri ile sosyal hizmetleri içeren bir bakım modelidir. Evde bakım hizmetleri içerisinde, evde yardım, evde takip hizmetleri, evde tıbbi bakım, süreli bakım, eve yemek servisi, evde bakım onarım tamirat işleri, telefonda yardım servisi yer almaktadır.
Soru 118
Kişinin akrabalarının ve arkadaşlarının var olduğunu bilmesi, kendini güven içinde hissetmesi hangi tür yalnızlık duygusunu yaşamasına engel olur?
Seçenekler
A
Gizli yalnızlık
B
Triad yalnızlık
C
Ekonomik yalnızlık
D
Sosyal yalnızlık
E
Duygusal yalnızlık
Açıklama:
Kişinin akrabalarının ve arkadaşlarının var olduğunu bilmesi, bir sıkıntısı olduğunda onların koşulsuz yardıma koşacaklarına inanması, kendini güven içerisinde hissetmesi duyusal yalnızlık sorunu yaşanmasına engel olur.
Soru 119
Yaşlanma ne zaman başlar?
Seçenekler
A
65 yaş ve üzeri
B
18 yaş ve üzeri
C
55 yaş ve üzeri
D
25 yaş ve üzeri
E
Döllenmeden hemen sonra
Açıklama:
Yaşlanma aslında döllenmeden hemen sonra başlayan, zamanla birlikte gelişen ve kişinin görüntü olarak da yaşlandığı bir süreç olup ölüme kadar devam eder.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki biyolojik değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Akciğer elastikiyetinde azalma
B
Dil üstündeki tat cisimciklerinde azalma
C
Kalp ağırlığında azalma
D
B12 vitaminin emiliminde azalma
E
Mesane kapasitesinde azalma
Açıklama:
Yaşlılıkta akciğer kapasitesinde, dil ütündeki tat cisimciklerinde, mideden intrinsik faktör adı verilen faktörün salnımı azaldığı için B12 vitaminin emiliminde, mesane kapasitesinde azalma görülür. Ancak kalp kası hücrelerinin boyutlarının büyümesi nedeniyle sol ventrikülün (sol karıncık) duvarının kalınlaşması ve ventriküller arası (karıncıklar arası) bölmenin hafif büyümesi sonucu kalp ağırlığı azalmak yerinde bir miktar artış gösterir. Doğru cevap C'dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi derinin görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vücut ısısını düzenlemek
B
Terlemeye yardımcı olmak
C
Enfeksiyon girişine engel olmak
D
Hücre yenilenme hızını artırmak
E
Vücut sıvılarının korunmasını sağlamak
Açıklama:
Derimizin vücut ısısını düzenlemek, terlemeye yardımcı olmak, vücut sıvılarının korunmasını sağlamak, altında bulunan organları, zararlı olabilecek dış etkenlerden korumak ve enfeksiyon etkenlerinin girişine engel olmak gibi görevleri vardır. Hücre yenilenme hızını arttırmak bunlardan biri değildir. Doüru cevap D'dir.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi araştırmacıların sosyal yaşlanmayla ilişkili teorileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eksiklik teorisi
B
Alt kültür teorisi
C
Sosyal yalnızlaşma teorisi
D
Aktivite teorisi
E
Yaşamdan geri çekilme teorisi
Açıklama:
Toplumların yaşlanmasının hızlanmasıyla birlikte araştırmacılar kişilerin sosyal yaşlanmasıyla ilişkili olarak pek çok teori geliştirmişlerdir. Bunlar:
- Yaşamdan geri çekilme teorisi
- Aktivite teorisi
- Devamlılık teorisi
- Eksiklik teorisi
- Alt kültür teorisi
- Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
- Modernleşme teorisidir. Sosyal yalnızlaşma, sosyal hayattan kopma ile kendini gösteren bir sorundur. Doğru cevap C'dir.
Soru 123
Kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devamlılık teorisi
B
Modernleşme teorisidir
C
Aktivite teorisi
D
Alt kültür teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Aktivite teorisi geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Bu teoriye göre kişiler arasındaki ayrımda yaş değil onların hayatta gerçekleştirdikleri etkinlikler, ortaya çıkardıkları eserler daha önemlidir. doğru cevap C'dir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluk nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kadın populasyonunun ciddi sağlık problemi yaşaması
B
Sosyal güvence sıkıntısı
C
Dul maaşının düşüklüğü
D
Kronik hastalıkların sıklığı
E
Yerleşim yerinin yoğunlukta kırsal bölge olması
Açıklama:
Kadın yaşlılarda yalnızlık ve yoksulluk daha sık görülmektedir. Bunun nedenleri 1. Kadınların erkek populasyonuna göre daha fazla ve ciddi sağlık problemi yaşaması, 2. Sosyal güvence sıkıntısı, 3. Dul maaşının düşüklüğü ve 4. Beklenen yaşam ümidinin kadın bireylerde daha fazla olması nedeniyle kronik hastalıkların kadınlarda daha sık olmasıdır. Yerleşim yerinin kırsal bölge olması bunlardan biri değildir.
Soru 125
Kalp kitlesinin artışı;
I- Tansiyon yüksekliği olanlarda
II- Kalp hastalığı bulunanlarda
III- Sporla aktif uğraşanlarda
IV- Düzenli yemek yiyenlerde
Yukarıda verilenlerden hangilerine bağlıdır?
I- Tansiyon yüksekliği olanlarda
II- Kalp hastalığı bulunanlarda
III- Sporla aktif uğraşanlarda
IV- Düzenli yemek yiyenlerde
Yukarıda verilenlerden hangilerine bağlıdır?
Seçenekler
A
I, II
B
II, IV
C
II, III, IV
D
I, II, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte kalp ağırlığında bir miktar artış meydana gelir. Kalp kitlesinin artışı tansiyon yüksekliği olanlarda, kalp hastalığı bulunanlarda ve sporla aktif olarak uğraşanlarda daha fazladır.
Soru 126
Yaşa bağlı olarak solunum yüzey alanı azalmaktadır. Bu azalma her on yılda yaklaşık ne kadar olarak ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
3 m3
B
4 m3
C
5 m3
D
6 m3
E
7 m3
Açıklama:
Bir Genç erişkinlerde oldukça fazla olan solunum yüzey alanı yaşla birlikte giderek azalmaktadır. Her on yılda bu azalış yaklaşık 3 m3 civarındadır.
Soru 127
Yaşlılıkta sindirim sistemi değişiklikleri ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yemek borusunun hareketleri yavaşlar.
B
Yutma refleksi azalır.
C
Yaşlı bir mide olduğu için bütün besinlerin en faydalı biçimde sindirilmesi mümkün olur.
D
Mide boşaltımı yavaşlar.
E
Midede oluşan incelme nedeniyle besinlerden kalsiyumun serbestleştirilmesi azalır.
Açıklama:
Yemek borusunun hareketleri yavaşlar, yutma refleksi azalır. Mide boşaltımı yavaşlar. Midede oluşan incelme nedeniyle besinlerden kalsiyumun serbestleştirilmesi ve yararlılığı azalır.
Soru 128
I. Vajen mukozasında kuruluk
II. Tüplerde büzülme
III. Rahim hacminin azalması
IV. Memede küçülme
Yukarıda verilenlerden hangileri kadın yaşlılığında genital sistem değişiklikleri başlığı altındadır?
II. Tüplerde büzülme
III. Rahim hacminin azalması
IV. Memede küçülme
Yukarıda verilenlerden hangileri kadın yaşlılığında genital sistem değişiklikleri başlığı altındadır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, IV
C
I, III, IV
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Genital organlardaki gerileme kadınlarda çok daha dikkat çekicidir. Kadınlarda östrojen azalmasına bağlı olarak vajen mukozasında kuruluk, tüplerde büzülme, rahim hacminin azalması ve memede küçülme dikkat çeker.
Soru 129
I. Dernek etkinlikleri
II. Süreli bakım
III. Telefonla yardım servisi
Hangisi evde bakım hizmetleri içerisinde yer alır?
II. Süreli bakım
III. Telefonla yardım servisi
Hangisi evde bakım hizmetleri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri içerisinde,
• evde yardım,
• evde takip hizmeti,
• evde tıbbi bakım,
• süreli bakım,
• eve yemek servisi,
• evde bakım onarım tamirat işleri,
• telefonla yardım servisi yer almaktadır.
• evde yardım,
• evde takip hizmeti,
• evde tıbbi bakım,
• süreli bakım,
• eve yemek servisi,
• evde bakım onarım tamirat işleri,
• telefonla yardım servisi yer almaktadır.
Soru 130
Yaşlı bir bireyin kalbinde ................... istirahat halinde değişiklik göstermezken ................... işlevi bozulur. Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kalbin gevşemesi - kalbin kasılması
B
Kalbin kasılması - kalbin gevşemesi
C
Kalp hızı - pompalanan kan miktarı
D
İntima kalınlaşması - tansiyon
E
Pompalanan kan miktarı - aorta sertleşmesi
Açıklama:
Yaşlı bir bireyin kalbinde sistol işlevi (kalbin kasılması) istirahat halinde değişiklik göstermezken diastol (kalbin gevşemesi) işlevi bozulur. Kalp hızı genellikle değişmez ya da çok az azalabilir. Kalbin dakikada pompaladığı kan miktarında belirgin azalma gözlenir. Bu azalma her yıl %1 gibidir. Bunun nedeni de kalp kasının kasılma gücünün azalmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 131
Bireylerin bulundukları yaş grupları onların sosyal konumlarını belirler. Bu sosyal konumlarda onlara biçilen rolleri belirlemektedir.
Yukarıda yer alan tanım aşağıdaki sosyal yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Yukarıda yer alan tanım aşağıdaki sosyal yaşlanma teorilerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Aktivite teorisi
B
Devamlılık teorisi
C
Etiket teorisi
D
Yaşamdan geri çekilme teorisi
E
Yaşa bağlı tabakalaşma teorisi
Açıklama:
Yaşamdan geri çekilme teorisine göre yaşlılar üstlerine düşen görevlerden yaşlandıkları gerekçesiyle el çekerken onların yerini daha genç elemanlar doldurur. Aktivite teorisi, geri çekilme teorisinin tam zıttı olarak kişiler ne kadar aktif bir şekilde hayatın içinde olurlarsa o ölçüde mutlu olurlar tezini savunmaktadır. Kişiler arasındaki ayrımda yaş değil onların hayatta gerçekleştirdikleri etkinlikler, ortaya çıkardıkları eserler daha önemlidir. Devamlılık teorisine göre yaşlı bireyler kaybettikleri sosyal rollerin yerine geçebilecek başka roller kazanmaktadırlar. Etiket teorisi ise stigma (işaretleme) esasına dayanan bir teoridir. Sosyolojide davranış sapmaları gösteren grupların (Örneğin engelliler gibi) farklılığını belirtmek için kullanılan bir terminolojidir. Yaşa bağlı tabakalaşma teorisinde bireylerin bulundukları yaş grupları onların sosyal konumlarını belirleyerek tabakalara ayırmış olmaktadır. Bu sosyal konumlarda onlara biçilen rolleri belirlemektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görme sisteminde gerçekleşen değişimlerle ilgili doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Lens giderek daha elastik hale gelir.
B
Loş ışıkta görmek yaşlılar için daha rahattır.
C
Göz içi basıncında azalma olur.
D
Göz yaşı salgılanması belirgin biçimde artar.
E
Kornea duyarlılığı azalır.
Açıklama:
Yaşlanmanın en net görüldüğü organ gözdür.Retinanın damarsal yapısında değişiklikler olması kaçınılmazdır ve en büyük değişiklikte lenste gerçekleşmektedir. Lensin sertliği artar, nesenlere odaklanması azalır ve görme kalitesi önemli ölçüde etkilenir. Zamanla yaş arttıkça görmek için gereken ışığın miktarıda artacak ve kişiler genç erişkinlere göre daha fazla ışıklı ortama ihtiyaç duyacaklardır. Lensin kalınlığının artması ayrıca loş ışığın fark edilmesini geciktirecektir. Kornea duyarlılığı da zamanla azaldığı için kişiler yaşlandıkça göze olabilecek travmalara bağlı hasarı ve iltihabi durumları daha geç fark edebilirler. Bir diğer görme keskinliğini azaltan neden de göz içi basıncının yüksekliğidir ki bu hastalığa glokom adı verilmektedir. Yaşın artması ile birlikte glokom sıklığıda artmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Ünite 3
Soru 1
Nöronlar arası bağlantı kuran yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sinaps
B
Glia
C
Golgi
D
Miyelin
E
Akson
Açıklama:
Bunların hepsi sınırsız karışık bir kimyasal yapıyı oluşturmaktadır. Bu yapı içerisinde hücreler arası
bağlantılar yani sinapslar bulunur.
bağlantılar yani sinapslar bulunur.
Soru 2
Bellek bölgesinin hücrelerinin ölmesi, asetilkolin eksikliğine yol açar bu ise .................. (demans) yapar. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Parkinson
C
Hungtinton
D
Hipertansiyon
E
Epilepsi
Açıklama:
Alzheimer bunaması (demans)
Soru 3
Yaşlanma ile birlikte en sık görülen nörolojik bulgulardan olmayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
göz bebeklerinde büyüme
B
Koku duysunda azalma
C
Öğrenme yeteneğinde azalma
D
Reflekslerde azalma
E
Kas gücü azalma
Açıklama:
Yaşlandıkça göz uyum sorunları, göz bebeklerinde küçülme,- gözlenir.
Soru 4
Sinir sisteminde damarların tıkanması sonucu oluşan inmeye ne denir?
Seçenekler
A
Beyin infarktusu
B
Şok
C
Beyin kanaması
D
Epilepsi
E
Parkinson
Açıklama:
Sinir sisteminde damarların tıkanması sonucu oluşan inmeye beyin infarkrusu denir.
Soru 5
Kişinin günlük işlevlerini, zihinsel işlevlerini ve davranışlarını bozan ilerleyici beyin hastalıklarına verilen genel isim nedir?
Seçenekler
A
Demans
B
Alzheimer
C
Parkinson
D
Epilepsi
E
Chron
Açıklama:
Yanıt genel anlamda sorulduğu için demansdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Alzhemimer hastalığı için bir belirti sayılamaz?
Seçenekler
A
Kelime bulmada kolaylık
B
Sorumluluktan kaçınma
C
Yargı ve karara varmada güçlük
D
Zaman ve mekan karma!ası
E
Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
Açıklama:
Alzheimer için belirtiler;
1. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
2. Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük
3. Kelime bulmada güçlük
4. Zaman ve mekan karma!ası
5. Yargı ve karara varmada güçlük
7. Sık kullanılan e!yaların yerlerini değiştime
8. Ruh hali yada davranışlarda değişim
1. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
2. Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük
3. Kelime bulmada güçlük
4. Zaman ve mekan karma!ası
5. Yargı ve karara varmada güçlük
7. Sık kullanılan e!yaların yerlerini değiştime
8. Ruh hali yada davranışlarda değişim
Soru 7
I. sıklıkla 50 yaşın üzerinde görülür.
II. Hastalık hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu
III. Başlangıçta bulgular çok hafif olabilir ancak zamanla ilerler
Yukarıda özellikleri verilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
II. Hastalık hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu
III. Başlangıçta bulgular çok hafif olabilir ancak zamanla ilerler
Yukarıda özellikleri verilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Hungtington
C
Alzheimer
D
Chron
E
Miyopati
Açıklama:
Özellikleri verilen bulgular Parkinson hastalığını işaret eder.
Soru 8
Yaşlılık dönemi bazı ruhsal değişimleri beraberinde getirir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişimlerden değildir?
Seçenekler
A
Aşırı kilo alma
B
Uyuyamama
C
Gerginlik
D
Mutsuz olma
E
Yorgun olma
Açıklama:
Yaşılıkta iştahta değişiklik ve kilo kaybetme gözlenir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi ileri yaşta görülen Bunaltı (Anksiete) Bozuklukları belirtilerinden değildir?
Seçenekler
A
Enerji yüksekliği
B
Huzursuzluk
C
Başağrısı
D
Karın ağrısı
E
Göğüs ağrısı
Açıklama:
Bunaltı sonucunda enerji yüksekliği değil enerji düşüklüğü görülür.
Soru 10
I. Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır
II. Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir
III. Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir
Yukardakilerden hangisi psikiyatrik hastalıklara ilgili yanlış inanışlardandır?
II. Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir
III. Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir
Yukardakilerden hangisi psikiyatrik hastalıklara ilgili yanlış inanışlardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Hepsi yanlış inanışlardandır.
Soru 11
Dil ve konuşma bozukluğu olan bireylerde alıcı dil becerilerinde sorun yaşanması durumunda öğrencilerde aşağıdaki davranışlardan hangisi gözlenmez?
Seçenekler
A
Sesleri doğru olarak çıkaramaz
B
Sorulara uygun cevaplar veremez
C
Sözlü olarak sunulan bilgiyi kullanamaz
D
Sözlü yönergeleri takip edemez
E
Nitelik, sıralama, karşılaştırma bildiren kavramları anlamada zorlanır
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi ifade eder?
Seçenekler
A
Bunama
B
Unutkanlık
C
İnme
D
Parkinson
E
Miyopati
Açıklama:
Halk arasında kullanılan şekliyle “inme” veya İngilizce’de “strok” sözcüğü beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi ifade eder. İnme, Dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni iken sakatlık nedenleri arasında ilk sıradadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Aşağıda yaşlılığa bağlı nörolojik değişikliklerle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Beyin ağırlığı ve hacmi her 10 yılda bir % 2-3 oranında azalır.
B
Yaşlanma sürecinde nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ise artış olur.
C
Yaşlanma sürecinde nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde azalma olur.
D
Beyin kan miktarı azalır.
E
Bellek bölgesinin hücrelerinin ölmesi, asetilkolin eksikliğine yol açar bu ise Alzheimer bunamasına (demans) yol açar.
Açıklama:
Beynin temel hücreleri olan nöronlar yenilenme özelliğine sahip değildir, hasar gördükleri veya öldüklerinde yerlerine yenisi yapılamaz. Beynin ağırlığı; 50 yaşından sonra, yaşlanmaya bağlı nöron ölümünün belli bir seviyeye ulaşması sonucu, beyin ağırlığı ve hacmi her 10 yılda bir % 2-3 oranında azalır.
Yaşlanma süreci sadece nöron miktarında azalmaya değil, aynı zamanda nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ve nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde de azalmaya yol açar. Bu kimyasal maddelere “nörotransmitter” (mesajcılar) denir. Serotonin, dopamin, asetilkolin, adrenalin, nöradrenalin bu mesajcılardan bazılarıdır.
Beyin kan miktarı azalır. 80 yaşındaki sağlıklı bir kişinin beynine gelen kan miktarı gençlere göre % 20 daha azdır.
B şıkkıdır.
Yaşlanma süreci sadece nöron miktarında azalmaya değil, aynı zamanda nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ve nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde de azalmaya yol açar.
Yaşlanma süreci sadece nöron miktarında azalmaya değil, aynı zamanda nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ve nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde de azalmaya yol açar. Bu kimyasal maddelere “nörotransmitter” (mesajcılar) denir. Serotonin, dopamin, asetilkolin, adrenalin, nöradrenalin bu mesajcılardan bazılarıdır.
Beyin kan miktarı azalır. 80 yaşındaki sağlıklı bir kişinin beynine gelen kan miktarı gençlere göre % 20 daha azdır.
B şıkkıdır.
Yaşlanma süreci sadece nöron miktarında azalmaya değil, aynı zamanda nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ve nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde de azalmaya yol açar.
Soru 14
Genç yaşlı olarak tanımlanan yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
65-69
B
65-74
C
65-79
D
70-74
E
70-79
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi depresyonla birlikte olan hastalıklar arasında değildir?
Seçenekler
A
Akut Tonsilit
B
Endokrin ve metabolik bozukluklar
C
Kanser
D
Hepatit
E
Parkinson hastalığı
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen demans nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Böbrek Demansı
B
Alzheimer Hastalığı
C
Damarsal Demans
D
Frontotemporal Demans
E
Parkinson Hastalığı Demansı
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görülen ruhsal değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Belirgin uyku sorunları
B
Kendini mutlu hissetmek
C
Günlük aktivitelere karşı istek artması
D
Yer, kişi ve zamanla ilgili farkındalığın yüksek olması
E
Kişisel hijyene çok önem verme
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yürüme sırasında yaşlanmayla görülen değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Dirsek fleksiyonunda azalma
B
Yürüme destek alanında azalma
C
Kalça ekleminde fleksiyon ve ekstansiyonda artma
D
Kol salınımlarında azalma
E
Basma sonunda plantar fleksiyonda artma
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 19
Vücut ısısı 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hipertermi
B
Ateş
C
Terleme
D
Hipotermi
E
Şok
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Demans ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
İlerleyici beyin hastalığıdır.
B
Kişinin günlük işlerini yapmasını etkilemez.
C
Yaşlılarda çok azdır.
D
Davranış değişikliğine yol açmaz.
E
En sık demans nedeni vitamin eksikliğidir.
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ilkyardımın amaçlarından ve önceliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İyileşmeyi kolaylaştırmak
B
Teşhis koymak ve tedavi etmek
C
Durumun kötüleşmesini önlemek
D
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
E
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığı için eğilim yaratan nedenler yer almaz?
Seçenekler
A
Kalp hastalığı
B
Yaş
C
Ailede Alzheimer hastalığı varlığı
D
Alzheimer hastalığı ile ilişkili yüksek kolesterol seviyesi
E
Hastanın ekonomik düzeyi
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Yaşlı bireylerdeki en önemli ölüm nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanserler
B
Kazalar
C
Solunum sistemi hastalıkları
D
Diabetes mellitus
E
Kalp-damar hastalıkları
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemi ruhsal değişimleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kas hastalıklarının baş göstermesi
B
Günlük aktivitelerle ilgili aşırı endişe
C
Duruş, postur ve denge değişiklikleri
D
İşitme kaybı
E
Derinin elastikiyetini kaybetmesi
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Nöronlar arasında haberleşmede kullanılan kimyasal maddelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinaps
B
Akson
C
Nörotransmitter
D
Dentrit
E
Atrofi
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 26
Aşağıda sıralanan nedenlerden hangisi yaşlılıkta görülen uyku bozukluklarının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uyku Apnesi
B
Depresyon
C
Huzursuz Bacak Sendromu
D
Çoklu İlaç Kullanımı
E
Metabolizmanın yavaşlaması
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 27
Beyin, beyincik ve omuriliğin fonksiyonlarını damarsal hastalıklar sonucunda yitirmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
Kas hastalığı
D
Kalp hastalığı
E
İnme
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 28
MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde (2009) “görme gücünün kısmen ya da tamamen kaybından dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan birey” şeklinde tanımlanan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görme yetersizliği
B
İşitme yetersizliği
C
Öğrenme güçlüğü
D
Ortopedik yetersizlik
E
Duygusal ve davranışsal bozukluk
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi SHÇEK tarafından yetersizliği olan bireylere sağlanan hizmetlerden değildir?
Seçenekler
A
Bakım ve rehabilitasyon hizmetleri
B
Aile danışmanlığı ve eğitim hizmetleri
C
Mesleki eğitim ve rehabilitasyon hizmetleri
D
Sosyal rehabilitasyon hizmetleri
E
Aileye maddi destek bularak refahını sağlama
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 30
MEB Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nde (2009) “sürekli ya da uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyler” olarak tanımlanan yetersizlik türü aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
İşitme yetersizliği olan bireyler
B
Ortopedik yetersizliği olan bireyler
C
Görme yetersizliği olan bireyler
D
Süreğen hastalığı olan bireyler
E
Dil ve konuşma bozukluğu olan bireyler
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi öğrenme güçlüğü olan bireylerin gösterdikleri özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Görsel ve işitsel algılamada bozukluklar gösterme
B
Çalışma becerilerini kullanmada yetersizlik gösterme
C
Okumada, yazmada, matematikle ilgili becerilerde sorun yaşama
D
Sonu gelmeyen sorular sorma
E
Algısal-motor becerilerde geç gelişme
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 32
İşitme duyusunu çeşitli cihazlar yardımıyla en üst düzeyde kullanarak konuşulanları ve diğer sesleri anlayan ve kendisi de aldığı eğitime bağlı olarak konuşabilen bireyler hangi düzeyde yetersizlikten etkilenmiş bireylerdir?
Seçenekler
A
İşitme yetersizliği
B
Orta derecede işitme yetersizliği
C
İleri derecede işitme yetersizliği
D
Ağır derecede işitme yetersizliği
E
Hafif derecede işitme yetersizliği
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 33
Dil ve konuşma güçlüğünün okul yaşındaki çocuklar arasında görülme sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2.50%
B
5%
C
6%
D
%3-%7
E
%0.15
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 34
Duygusal ve davranışsal bozuklukların okul yaşındaki çocuklar arasında görülme sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%3-%7
B
2.50%
C
6%
D
5%
E
%0.15
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 35
Kişi, beyin faaliyetleri açısından en verimli dönemlerini hangi yaş aralığında yaşar?
Seçenekler
A
15-20 yaşları arasında
B
20-25 yaşları arasında
C
20-30 yaşları arasında
D
30-35 yaşları arasında
E
35-40 yaşları arasında
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi beyin hücreleri arasındaki bağlantılara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Nörozit
C
Miyopati
D
Sinaps
E
Epitel
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmadan daha kolay etkilenir?
Seçenekler
A
Mantık yürütme
B
Kelime hazinesi
C
Genel bilgiler
D
Okuduğunu anlama
E
Konuşma
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta birlikte yaşlılarda ortaya çıkan başlıca bilişsel değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tepki zamanlarının yavaşlaması
B
Öğrenmede bozulma
C
Hafızada bozulma
D
Problem çözmede bozulma
E
İşitmede azalma
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi beyincik ve omuriliğin hastalıkları sonucu ortaya çıkan fonksiyonel yitime neden olan hastalıktır?
Seçenekler
A
Anksiete bozuklukları
B
Miyopati
C
Miyozit
D
Depresyon
E
İnme
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen demans nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Miyozit
C
Damarsal demans
D
Frontotemporal demans
E
Parkinson hastalığı
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 41
Bulguları, beynin dopamin maddesini içeren sinir hücrelerinin ölümünden dolayı ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parkinson hastalığı
B
Alzheimer hastalığı
C
Demans
D
Damarsal demans
E
Frontotemporal demans
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kas hastalıklarına tanı koymada kullanılan metotlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bilgisayarlı beyin tomografisi
B
Magnetik rezonans görüntüleme yöntemiyle
C
Damarsal ultrasound
D
Biyopsi
E
Anjiyografi
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 43
Aşağıdaki organlardan hangisi diğerlerinin aksine, birey 15-20 yaşına gelene kadar gelişim göstermektedir?
Seçenekler
A
Karaciğer
B
Kalp
C
Beyin
D
Böbrek
E
Akciğer
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Beyin, doğumdan sonrada belli bir değişim süreci gösterir ve zihinsel yetenek ve beceriler açısından gelişim ancak uzun yıllar sonra, yani 15-20 yaşlarında tamamlanır.
Beyin, doğumdan sonrada belli bir değişim süreci gösterir ve zihinsel yetenek ve beceriler açısından gelişim ancak uzun yıllar sonra, yani 15-20 yaşlarında tamamlanır.
Soru 44
50 yaşına gelmiş bir bireyin beyin ağırlığındaki değişim 60 yaşına geldiğinde yüzde kaç oranında olmaktadır?
Seçenekler
A
%1-2 artar
B
%1-2 azalır
C
%2-3 azalır
D
%2-3 artar
E
değişmez
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
50 yaşından sonra, yaşlanmaya bağlı nöron ölümünün belli bir seviyeye ulaşması sonucu, beyin ağırlığı ve hacmi her 10 yılda bir % 2-3 oranında azalır.
50 yaşından sonra, yaşlanmaya bağlı nöron ölümünün belli bir seviyeye ulaşması sonucu, beyin ağırlığı ve hacmi her 10 yılda bir % 2-3 oranında azalır.
Soru 45
Beyin ağırlığı : %10-15Beyin kan akımı: %20Sinirdeki lif sayısı : %37Sinir iletim hızı: %10Tat cisimciklerinin sayısı: %64Yukarıda yaşlanmanın sebep olduğu nörolojik ve fizyolojik değişim yüzdeleri verilmiştir. Bu bilgiler ışında aşağıdakilerden hangisinde değişimin en çok olması beklenir?
Seçenekler
A
Koku ve tat duyusunda azalma
B
Duruş, postür ve denge bozukluğu
C
Bilişsel ve öğrenme yeteneğinde azalma
D
Kulak ve işitme problemleri
E
Beyin göz bulgularında değişiklikler
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Soru kökünde verilen bilgide tat cisimciklerinin oranı %64 azalmaktadır, dolayısıyla cevap a seçeneğidir.
Soru kökünde verilen bilgide tat cisimciklerinin oranı %64 azalmaktadır, dolayısıyla cevap a seçeneğidir.
Soru 46
Yapılan araştırmalara göre aşağıdakilerden hangisi dünyada sakatlık sebepleri arasında ilk sıradadır?
Seçenekler
A
Demans
B
Kalp krizi
C
Parkinson
D
İnme
E
Kas hastalığı
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
İnme, Dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni iken sakatlık nedenleri arasında ilk sıradadır
İnme, Dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni iken sakatlık nedenleri arasında ilk sıradadır
Soru 47
1. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı 2. Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük 3. Kelime bulmada güçlük 4. Zaman ve mekan karmaşası 5. Yargı ve karara varmada güçlük 6. Sık kullanılan eşyaların yerlerini değiştirme 7. Ruh hali ya da davranışlarda değişim 8. Kişilik değişimleri 9. Sorumluluktan kaçınma Yukarıda sıralanan belirtiler gözlemlenen yaşlı bir bireyde hangi hastalıktan şüphelenilebilir?
Seçenekler
A
Kalp damar tıkanıklığı
B
Alzheimer
C
İnme
D
Duyma bozukluğu
E
Görme bozukluğu
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Sıralanan belirtiler Alzheimer belirtileridir.
Sıralanan belirtiler Alzheimer belirtileridir.
Soru 48
Ayşe Hanım 65 yaşındadır ve hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu şikayetleri vardır. Ayşe Hanım'ın hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Miyotopi
B
İnme
C
Alzheimer
D
Damar tıkanıklığı
E
Parkinson
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Ayşe Hanım'ın belirtileri Parkinson hastalığında gözlemlenen belirtilerdir.
Ayşe Hanım'ın belirtileri Parkinson hastalığında gözlemlenen belirtilerdir.
Soru 49
I. Yeme alışkanlıklarında değişiklikII. Uyku düzeninde değişiklik III. Ümitsizlik ve karamsarlıkIV. Aşırı ağlamalarYukarıdaki belirtilerden hangisi ya da hangileri ileri yaş depresyon belirtileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Sıralanan belirtilerin hepsi ileri yaş depresyonunda gözlemlenir.
Sıralanan belirtilerin hepsi ileri yaş depresyonunda gözlemlenir.
Soru 50
I. Kafein kullanımının kısıtlanmasıII. Hafif müzik III. Gündüz uykusunun engellenmesiIV. Uykuyu kolaylaştırıcı ilaçlar almaUyku düzeni bozulan yaşlılarda yukarıdaki tedavilerin hangisi ya da hangileri uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
Yalnız IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Uyku bozukluğu tedavisinde gündüz uykusunun engellenmesi, hafif müzik, kafein alımını kısıtlama, nokturiyi azaltmak, uyku için kolaylaştırıcı ilaçlar alma yöntemleri kullanılır.
Uyku bozukluğu tedavisinde gündüz uykusunun engellenmesi, hafif müzik, kafein alımını kısıtlama, nokturiyi azaltmak, uyku için kolaylaştırıcı ilaçlar alma yöntemleri kullanılır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Kas Hastalığı (Miyopati) ile ilgili tanı yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastanın muayene edilmesi
B
Kan Testleri
C
EMG
D
Biyopsi
E
Fizik Tedavi
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Kas hastalıkları tanısı hastanın muayene edilmesi, kan testleri, EMG denen elektro-fizyolojik tetkikler ve biyopsi ile konur.
Kas hastalıkları tanısı hastanın muayene edilmesi, kan testleri, EMG denen elektro-fizyolojik tetkikler ve biyopsi ile konur.
Soru 52
KOLAY ETKİLENİR ZOR ETKİLENİRI) İnce El Becerileri Okuduğunu AnlamaII) Mantık Yürütme Genel Bilgiler III) Genel Bilgiler Kelime HazinesiIV) Mantık Yürütme İnce El BecerileriYaşlanmaya bağlı olarak bazı beceriler kolay etkilenirken bazıları ise daha zor etkilenmektedir. Yukarıdaki eşleşmelerden hangisi ya da hangileri kolay ve zor etkilenen değişimleri doğru olarak gruplamıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Mantık yürütme ve ince el becerisi isteyen yetenekler (marangozluk, dikişi dikme) yaşlanmadan daha kolay etkilenirler. Kelime hazinesi, genel bilgiler, söyleneni ve okuduğunu anlama gibi sözel yetenekler yaşlanmanın etkilerine karşı daha dayanıklıdırlar.
Mantık yürütme ve ince el becerisi isteyen yetenekler (marangozluk, dikişi dikme) yaşlanmadan daha kolay etkilenirler. Kelime hazinesi, genel bilgiler, söyleneni ve okuduğunu anlama gibi sözel yetenekler yaşlanmanın etkilerine karşı daha dayanıklıdırlar.
Soru 53
Hangisi yaşlanmayla birlikte sinapslarda meydana gelen daralmanın doğurduğu sonuçlardandır?
Seçenekler
A
Hırıltılı solunum
B
Uyurgezerlik
C
Hormonal dengesizlik
D
Tepki vermede yavaşlama
E
Depresyon
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlanmayla birlikte sinapslarda meydana gelen daralma sonucu, tepki vermede yavaşlama görülebilir.
Yaşlanmayla birlikte sinapslarda meydana gelen daralma sonucu, tepki vermede yavaşlama görülebilir.
Soru 54
Beyin hacmindeki azalmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akson
B
Atrofi
C
Dentrit
D
Demans
E
Sinaps
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Beyin hacmindeki azalma "Atrofi" olarak adlandırılmaktadır.
Beyin hacmindeki azalma "Atrofi" olarak adlandırılmaktadır.
Soru 55
Yaşlanan bir bireyin hangi becerisinde kayıplar söz konusudur?
Seçenekler
A
Problem çözme hızı
B
Genel kültür
C
Yabancı dil bilgisi
D
Konuşma becerisi
E
Kelime dağarcığı
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma, bireyin muhakeme becerisini olumsuz etkilemektedir.
Yaşlanma, bireyin muhakeme becerisini olumsuz etkilemektedir.
Soru 56
Damar tıkanması durumunda hangisinden kaçınılmalıdır?
Seçenekler
A
Warfarin
B
Egzersiz
C
Pıhtı ertici tedavi
D
Yürüyüş
E
Sedanter yaşam tarzı
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Damar tıkanması durumunda sedanter yaşam tarzı terkedilerek, Warfarin ve pıhtı eritici tedavi uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra yürüyüş ve egzersiz de önerilmektedir.
Damar tıkanması durumunda sedanter yaşam tarzı terkedilerek, Warfarin ve pıhtı eritici tedavi uygulanmaktadır. Bunun yanı sıra yürüyüş ve egzersiz de önerilmektedir.
Soru 57
Eskiye dair bilgileri hatırlamasına karşın yeni edindiği bilgileri unutan 65 yaş üstündeki bir yaşlı için hangi hastalık riski söz konusu olabilir?
Seçenekler
A
Beyin infarktusu
B
Frontotemporal Demans
C
Alzheimer hastalığı
D
Parkinson Hastalığı,
E
Felç
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Alzheimer hastalığında, birey eskiye dair bilgileri hatırlamasına karşın yeni edindiği bilgileri unutmaktadır.
Alzheimer hastalığında, birey eskiye dair bilgileri hatırlamasına karşın yeni edindiği bilgileri unutmaktadır.
Soru 58
Hangisi yaşlılıkta görülen uyku bozukluklarının belirtilerine örnektir?
Seçenekler
A
Derin uyku döneminin uzaması
B
Gündüz uykusunu bırakma
C
Az uyuma ihtiyacı
D
Uykunun rüya evresinin kısalması
E
Geceleri derin uyuma
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda uyku genç erişkinlerden farklıdır. Geceleri daha sık uyanırlar, gündüz uyuklamaları ve kestirmeleri daha sıktır. Daha az uyurlar. Derin uyku dönemi azalmıştır. Uykunun rüya dönemi korunur. Yatağa erken gitme ve sabahları erken uyanma sık görülür. Bu normal değişiklikler dikkatli bir değerlendirme yapılmazsa uyku bozukluğu olarak yorumlanıp gereksiz tedaviye ve ilaç kullanımına yol açabilir. Uyku ile ilgili sorunlar kişinin günlük işlevlerini ve yaşam kalitesini bozuyorsa, uyku bozukluğu olarak kabul edilmeli ve müdahale edilmelidir.
Yaşlılarda uyku genç erişkinlerden farklıdır. Geceleri daha sık uyanırlar, gündüz uyuklamaları ve kestirmeleri daha sıktır. Daha az uyurlar. Derin uyku dönemi azalmıştır. Uykunun rüya dönemi korunur. Yatağa erken gitme ve sabahları erken uyanma sık görülür. Bu normal değişiklikler dikkatli bir değerlendirme yapılmazsa uyku bozukluğu olarak yorumlanıp gereksiz tedaviye ve ilaç kullanımına yol açabilir. Uyku ile ilgili sorunlar kişinin günlük işlevlerini ve yaşam kalitesini bozuyorsa, uyku bozukluğu olarak kabul edilmeli ve müdahale edilmelidir.
Soru 59
75 yaşında olan bir bilim adamının hala bilime önemli katkılarda bulunması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Bilişsel yetilerinde kayıp olmasının normal bir süreç olduğuna
B
Bilişsel yetilerindeki kaybın normal bir süreç olmadığına
C
Bu kişinin bilişsel yetilerinin araştırılması gerektiğine
D
Yaşlılarda bilişsel fonksiyon değişikliğinin 75 yaş sonrasında başladığına
E
75 yaş ve sonrası yaşlılarda görülen zihinsel yeteneklerin üstün olduğuna
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Bilişsel yetilerde kayıp olması yaşlanmanın normal ve doğal bir sonucu değildir. Bu nedenle doğru yanıt B şıkkıdır.
Bilişsel yetilerde kayıp olması yaşlanmanın normal ve doğal bir sonucu değildir. Bu nedenle doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 60
Yaşlanan bir bireyin göz uyum sorunlarının olması, işitme kaybının görülmesi, koku ve tat duyusunda azalmaya maruz kalmasının açıklamasını en doğru ifade eden seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyin göz bulgularında değişiklikler olur.
B
Harekete dair (motor) bulgular değişir.
C
Bilişsel ve öğrenme yeteneğinde azalma olur.
D
Göz, kulak, tat, koku yaşlanma ile beraber ilk azalan duyulardır.
E
Kas tendon reflekslerinde değişiklikler saptanır.
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Sorunun tamamını içeren şık sadece D şıkkında görülmektedir. Diğer şıklar bu özellikleri ya ayrı ayrı almakta ya da yaşlılık dönemindeki diğer problemleri tarif etmektedirler.
Sorunun tamamını içeren şık sadece D şıkkında görülmektedir. Diğer şıklar bu özellikleri ya ayrı ayrı almakta ya da yaşlılık dönemindeki diğer problemleri tarif etmektedirler.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma hızını ve biçimini belirleyen en önemli faktörler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Kültür
C
Kalıtım
D
Toplum
E
Hormonlar
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Hormonal sisteme bağlı değişiklikler beyin hücrelerinin kaybı ya da fonksiyonlarındaki değişikliklere bağlı olarak beynin çalışmasında görülen değişikliklerdir.
Hormonal sisteme bağlı değişiklikler beyin hücrelerinin kaybı ya da fonksiyonlarındaki değişikliklere bağlı olarak beynin çalışmasında görülen değişikliklerdir.
Soru 62
60 yaşındaki Ali Bey normal yaşlanma sürecinde ilk karşılaşabileceği nörolojik bulguları araştırmaktadır. Araştırmanın sonucunda ulaşacağı bilgiyi "yaşlanma ile birlikte en sık görülen nörolojik bulguları" göz önünde bulundurarak aşağıdaki şıklardan en doğru seçeneği işaretleyiniz.
Seçenekler
A
Duruş, postur, ve denge değişiklikleri olur.
B
Bilişsel ve öğrenme yeteneğinde azalma olur.
C
Göz, kulak, tat, koku ilk azalan duyulardır.
D
Kulak ve işitme problemleri ortaya çıkar.
E
Kas tendon reflekslerinde değişiklikler saptanır.
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Göz, kulak, tat, koku yaşlanma ile beraber ilk azalan duyulardır. Bu nedenle doğru yanıt "C" dir.
Göz, kulak, tat, koku yaşlanma ile beraber ilk azalan duyulardır. Bu nedenle doğru yanıt "C" dir.
Soru 63
Yaşlı bir hastayı muayene eden doktor hastadan kan testleri, EMG tetkikleri ve daha sonra da biyopsiye gerek duyabileceğini belirtir. Bu tetkikleri isteyen doktorun hastada hangi hastalığın varlığından şüphe duyduğunu gösterir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Kas hastalıkları
C
Demans
D
Alzheimer
E
İnme
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Bu tetkikler kas hastalığının teşhisini koyabilmek için verilmiştir.
Bu tetkikler kas hastalığının teşhisini koyabilmek için verilmiştir.
Soru 64
Yaşlılık döneminde daha az uyuyan, gündüz uyuklamaları ve kestirmeleri daha sık olan, geceleri daha sık uyanan ve yatağa erken gidip erken uyanma görülen bir yaşlı için en doğru açıklamayı yapan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Doktora gidip gerekli ilaçlarla tedavi edilmeli.
B
Bu hastanın uyku bozukluğu vardır.
C
Kişinin günlük işleri ve yaşam kalitesi bozulmuştur.
D
Bu durum tıbbi hastalıkların başladığının göstergesidir.
E
Bunlar yaşlılık döneminde görülen normal değişikliklerdir.
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Bunlar yaşlılık döneminde görülen normal değişikliklerdir. Dikkatli bir değerlendirme yapılmazsa uyku bozukluğu olarak yorumlanabilir ve gereksiz yere ilaç verilebilir.
Bunlar yaşlılık döneminde görülen normal değişikliklerdir. Dikkatli bir değerlendirme yapılmazsa uyku bozukluğu olarak yorumlanabilir ve gereksiz yere ilaç verilebilir.
Soru 65
"Beyin hücreleri arasındaki bağlantıları yaş ne olursa olsun arttırmak mümkündür" sözü aşağıdaki hangi ruhsal hastalıklar ile ilgili yanlış inanışları direkt olarak etkilemektedir?
Seçenekler
A
Yaşlanma ile yeni şeyler öğrenme yetisi bozulur
B
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir.
C
Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır.
D
Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur.
E
Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür.
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
A şıkkı çünkü beyin hücreleri arasındaki bağlantı zihinsel yeti ile ilgilidir.
A şıkkı çünkü beyin hücreleri arasındaki bağlantı zihinsel yeti ile ilgilidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma hızını ve şeklini belirleyen en önemli ana faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Kalıtım
B
Eğitim düzeyi
C
Yeme-içme
D
Kültür
E
İçinde yaşanılan toplum
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Kalıtım, eğitim düzeyi, kültür ve içinde yaşanılan toplum yaşlanma hızını belirleyen ana faktörlerdir.
Kalıtım, eğitim düzeyi, kültür ve içinde yaşanılan toplum yaşlanma hızını belirleyen ana faktörlerdir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisinde verilen terimlerin tamamı nöronların bir parçasıdır?
Seçenekler
A
Çekirdek-demans-akson-sinaps
B
Akson-sinaps-dentrit-tendon
C
Sinaps-dentrit-tendon-demans
D
Plak-çekirdek-gövde-akson
E
Çekirdek-dentrit-akson-sinaps
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Çekirdek, gövde, dentrit, akson ve sinaps bir nöronun parçalarıdır.
Çekirdek, gövde, dentrit, akson ve sinaps bir nöronun parçalarıdır.
Soru 68
El, kol, bacak ve yüzde felç, his kaybı, dengesizlik, görme/konuşma/yürüme bozuklukları gibi bulguları olan rahatsızlık aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
İnme
C
Kas hastalığı
D
Demans
E
Unutkanlık
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Diğer seçeneklerde verilen rahatsızlıklarda da benzer bulgular oluşsa da soru kökünde bulgular inme rahatsızlığını işaret etmektedir.
Diğer seçeneklerde verilen rahatsızlıklarda da benzer bulgular oluşsa da soru kökünde bulgular inme rahatsızlığını işaret etmektedir.
Soru 69
Beyin kanaması ve buna bağlı beyin dokusunun kaybı sonucu oluşan bunamalara verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Frontotemporal demans
B
Alzheimer hastalığı
C
Damarsal demans
D
Parkinson hastalığı demansı
E
Miyopati
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Damarsal demans beyin kanaması ve buna bağlı beyin dokusunun kaybı sonucu oluşmaktadır.
Damarsal demans beyin kanaması ve buna bağlı beyin dokusunun kaybı sonucu oluşmaktadır.
Soru 70
Bulguları huzursuzluk, uyku bozukluğu, baş ağrıları, karın ağrıları, ishal, terleme, üşüme, ateş basması, konsantrasyon güçlüğü, enerjisiz hissetme, göğüs ağrısı, korku hissi olan rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uyku bozuklukları
B
İleri yaş depresyonu
C
İleri yaşta görülen bunaltı bozuklukları
D
Alzheimer hastalığı
E
Parkinson hastalığı
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Soru kökünde verilen bulgular ileri yaşta görülen bunaltı bozuklukları ile ilgili bulgulardır.
Soru kökünde verilen bulgular ileri yaşta görülen bunaltı bozuklukları ile ilgili bulgulardır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığındaki en belirgin bulgulardan değildir?
Seçenekler
A
Unutkanlık
B
Lisan bozuklukları
C
Davranış değişiklikleri
D
Kol ve bacaklarda sertlik
E
Yol ve yön bulma bozuklukları
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Kol ve bacaklarda sertlik Alzheimer hastalığındaki belirgin bulgulardan değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kol ve bacaklarda sertlik Alzheimer hastalığındaki belirgin bulgulardan değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 72
Nöronların diğer hücrelerle bağlantı yerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akson
B
Dentrit
C
Sinaps
D
Çekirdek
E
Gövde
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Sinaps, nöronların diğer hücrelerle bağlantı yerine verilen isimdir.
Sinaps, nöronların diğer hücrelerle bağlantı yerine verilen isimdir.
Soru 73
Beynin hacminde nöron kaybına bağlı olarak meydana gelen azalmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bazal ganglia
B
Asetilkolin
C
Bellek kaybı
D
Akson
E
Atrofi
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Atrofi beynin hacminde nöron kaybına bağlı olarak meydana gelen azalmayı ifade etmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Atrofi beynin hacminde nöron kaybına bağlı olarak meydana gelen azalmayı ifade etmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 74
Kişinin beyin faaliyetleri açısından en gelişmiş ve verimli dönemi hangi yaşlar arasındadır?
Seçenekler
A
15-18
B
18-20
C
20-30
D
30-35
E
35-40
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Kişi, beyin faaliyetleri açısından en gelişmiş ve verimli dönemini 20-30 yaşları arasında yaşar ve daha sonra beyinde yaşlanma ile ilgili değişiklikler başlar.
Kişi, beyin faaliyetleri açısından en gelişmiş ve verimli dönemini 20-30 yaşları arasında yaşar ve daha sonra beyinde yaşlanma ile ilgili değişiklikler başlar.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisinde "Atrofi" nin tanımı verilmiştir?
Seçenekler
A
Zihinsel faaliyetlerden sorumlu olan hücre
B
Beynin hacmindeki nöron kaybına bağlı azalma
C
Beynin temel hücresi
D
Hücreleri birbirine bağlayan geçiş yolları
E
Sinir sıkışması
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Beynin hacmindeki, nöron kaybına bağlı azalmaya atrofi adı verilir.
Beynin hacmindeki, nöron kaybına bağlı azalmaya atrofi adı verilir.
Soru 76
Beyin hücrelerindeki küçük uzantılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Akson
B
Dentrit
C
Nöron
D
Sinaps
E
Çekirdek
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Şekil 3.1 e bakınız
Şekil 3.1 e bakınız
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi bir "nörotransmitter” madde değildir?
Seçenekler
A
Serotonin
B
Dopamin
C
Asetilkolin
D
Adrenalin
E
Melatonin
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Melatonin; vucudun biyolojik saatini duzenleyen bir hormondur. Diğerleri ise nöronlar arasında haberleşmeden sorumlu kimyasal maddelerdir
Melatonin; vucudun biyolojik saatini duzenleyen bir hormondur. Diğerleri ise nöronlar arasında haberleşmeden sorumlu kimyasal maddelerdir
Soru 78
Beyin damarlarının tıkanması sonrasında aşağıdaki hangi tedavi şekli önerilmez?
Seçenekler
A
Pıhtı eriticilerin kullanılması
B
Sigarayı ve alkolü bırakmaları
C
Yağlı -Tuzlu yemeleri
D
Tansiyon, şeker ve kolesterol yüksekliğinin kontrol edilmesi
E
Düzenli egzersiz yapılması
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Az yağlı ve az tuzlu yemeleri olmalıdır.
Az yağlı ve az tuzlu yemeleri olmalıdır.
Soru 79
Bir kişide "hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, ve denge bozukluğu" gibi belirtiler varsa, aşağıdaki hangi hastalıktan bahsedilebilir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Strok
C
Miyopati
D
Parkinson
E
Demans
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Parkinson Hastalığı sıklıkla 50 yaşın üzerinde görülür. Hastalık hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu bulgularının hepsi ya da bir kısmının varlığıdır.
Parkinson Hastalığı sıklıkla 50 yaşın üzerinde görülür. Hastalık hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu bulgularının hepsi ya da bir kısmının varlığıdır.
Soru 80
I-Depresyon II-Çoklu ilaç kullanımı III-Tıbbi Hastalık IV- Enerjisiz hissetme
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri uyku bozukluğu nedenlerinden birisi değildir?
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri uyku bozukluğu nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
I-II
B
III
C
IV
D
II-IV
E
I
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Enerjisiz hissetme, ileri yaşlarda görülen bir bunaltı hissidir.
Enerjisiz hissetme, ileri yaşlarda görülen bir bunaltı hissidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi psikiyatrik bozuklukla ilgili yanlış inanışlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir
B
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir
C
Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur
D
Ruhsal hastalığı olan kişi garip davranışlar sergilerler
E
Ruh sağlığı sorunları her dönemde çok sık görülür
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür
Ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemi bazı ruhsal değişimlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Belirgin uyku sorunları
B
Günlük aktivitelerle ilgili aşırı rahatlık
C
İştahta değişiklikler ya da kilo kaybetme
D
Kendini mutsuz ya da ümitsiz hissetmek
E
Dikkat ve konsantrasyon güçlükleri
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Günlük aktivitelerle ilgili aşırı endişe olmalıdır.
Günlük aktivitelerle ilgili aşırı endişe olmalıdır.
Soru 83
Bazal ganglia hücrelerinin ölmesi aşağıdaki hangi hastalığa neden olur?
Seçenekler
A
Myozit
B
İnme
C
Parkinson
D
Demans
E
Miyopati
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Bazal ganglia denen ve motor aktiviteyi sağlayan hücrelerin ölmesi ve dopamin maddesinin eksikliği Parkinson hastalığına yol açar.
Bazal ganglia denen ve motor aktiviteyi sağlayan hücrelerin ölmesi ve dopamin maddesinin eksikliği Parkinson hastalığına yol açar.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisinde yaşlanma ile birlikte artış görülür?
Seçenekler
A
Bilişsel yetenekler ve öğrenme yeteneği
B
Kas tendon refleksleri
C
Ayak parmakları ve bilekte titreşim duyusu
D
Beyin dokusu ve ağırlığı
E
Kulak ve işitme problemleri
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı nörolojik değişiklikleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma ile birlikte, kulak ve işitme problemleri ortaya çıkar. Özellikle yüksek tonlardaki seslerde ilerleyici işitme kaybı görülür.
Yaşlanma ile birlikte, kulak ve işitme problemleri ortaya çıkar. Özellikle yüksek tonlardaki seslerde ilerleyici işitme kaybı görülür.
Soru 85
Yaşlılarda görülen bilişsel değişikliklerle ilgili hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Söyleneni ve okuduğunu anlama gibi sözel yeteneklerde büyük azalma görülür.
B
Tepki hızında düşüş gözlenir.
C
Mevcut kişilik özelliklerinin biraz daha belirgin hale gelir.
D
Mantık yürütme ve ince el becerisi isteyen yeteneklerde azalma görülür.
E
Zihinsel çalışma hızının yavaşlaması ve zihinsel esnekliğin azalması
Açıklama:
Yaşlılığa bağlı bilişsel fonksiyon değişikliklerini açıklayabileceksiniz.
Kelime hazinesi, genel bilgiler, söyleneni ve okuduğunu anlama gibi sözel yetenekler yaşlanmanın etkilerine karşı daha dayanıklıdırlar.
Kelime hazinesi, genel bilgiler, söyleneni ve okuduğunu anlama gibi sözel yetenekler yaşlanmanın etkilerine karşı daha dayanıklıdırlar.
Soru 86
İnme ile aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Dünyadaki en önemli üçüncü ölüm nedenidir.
B
"Beyin infarktusu", sinir sisteminde damarların tıkanması sonucu oluşur.
C
"Beyin kanaması", damar yırtılması sonucu oluşan inme türüdür.
D
Beyin kanamasının en sık nedeni kontrolsüz hipertansiyondur.
E
Beyin infarktusu geçirenler aspirinden uzak durmalıdır.
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Damar tıkandıktan sonra uygulanacak pıhtı eritici tedavilerin yanısıra inme hastalarında inmenin tekrar etmesini önlemek için çeşitli önlemlar alınmalı ve koruyucu tedavi başlanmalıdır. Pıhtı eritici en önemli ilaç aspirindir.
Damar tıkandıktan sonra uygulanacak pıhtı eritici tedavilerin yanısıra inme hastalarında inmenin tekrar etmesini önlemek için çeşitli önlemlar alınmalı ve koruyucu tedavi başlanmalıdır. Pıhtı eritici en önemli ilaç aspirindir.
Soru 87
Demans ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Vasküler demans, beyin kanaması ya da beyin damar tıkanıkları sonucu görülür.
B
Alzheimer hastalığı, yaşlılarda demansın en sık nedenidir.
C
Frontotemporal demans ile hastada konuşma, anlama, davranış bozuklukları görülür.
D
Parkinson hastalığı demansa yol açan nedenler arasındadır.
E
Demans, kişinin günlük , zihinsel ve davranış işlevlerini etkilemez.
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Demans (bunama) kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım), zihinsel işlevlerini ve davranış işlevlerini bozan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.
Demans (bunama) kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım), zihinsel işlevlerini ve davranış işlevlerini bozan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.
Soru 88
Yaşlılıkta birlikte hangisinde artış görülür?
Seçenekler
A
İştah ve kilo
B
Kişisel hijyen
C
Dikkat ve konsantrasyon
D
Ümitsizlik ve endişe hisleri
E
Günlük aktivitelere karşı ilgi ve istek
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşılıkla birlikte ümitsizlik ve endişe hisleri haricindeki şıklarda azalma görülür.
Yaşılıkla birlikte ümitsizlik ve endişe hisleri haricindeki şıklarda azalma görülür.
Soru 89
Miyopati ile ilgili hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kalıtsal olarak bireyden bireye taşınabilen hastalıklardır.
B
Bireyin çömelince kalkmada, merdiven çıkmada zorluk yaşamasına sebep olabilir.
C
Kas hastalıkları çoğunlukla yaşlılıkta ve çok yaşlılıkta yaşanan bir problemdir.
D
Tiroid bezinin az ya da fazla hormon üretmesine bağlı gelişebilir.
E
Kaslarda güçsüzlük, ağrı, kramplara neden olabilen bir hastalıktır.
Açıklama:
İnme, Bunama (demans), Parkinson, Kas hastalıklarını tanımlayabileceksiniz.
Kas hastalıklarının büyük bölümünü kalıtsal kas hastalıkları oluşturur ve genellikle erken yaşlarda başlarlar.
Kas hastalıklarının büyük bölümünü kalıtsal kas hastalıkları oluşturur ve genellikle erken yaşlarda başlarlar.
Soru 90
Uyku bozukluğu yaşayan yaşlı bir birey, aşağıdakilerden hangisini sebep olarak göstermez?
Seçenekler
A
Egzersiz yapma
B
Huzursuz bacak sendromu
C
Çoklu ilaç kullanımı
D
Sevdiği bir insan kaybı
E
Yer değişikliği
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşlıda Uykusuzlığun Nedenleri 1. Primer uyku bozuklukları (uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu,) 2. Psikiyatrik hastalıklar (depresyon, anksiyete bozuklukları,) 3. Çoklu ilaç kullanımı (kortizon, kalp, tansiyon ilaçlarından bazıları, Parkinson ilaçları, bazı depresyon ilaçları). 4. Psikososyal faktörler; Yer değişikliği, sevdiği bir insan kaybı gibi… 5. Tıbbi hastalıklar
Yaşlıda Uykusuzlığun Nedenleri 1. Primer uyku bozuklukları (uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu,) 2. Psikiyatrik hastalıklar (depresyon, anksiyete bozuklukları,) 3. Çoklu ilaç kullanımı (kortizon, kalp, tansiyon ilaçlarından bazıları, Parkinson ilaçları, bazı depresyon ilaçları). 4. Psikososyal faktörler; Yer değişikliği, sevdiği bir insan kaybı gibi… 5. Tıbbi hastalıklar
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklar ile ilgili yanlış inanışlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır.
B
Ruhsal sorunları olan birey çevresinden yardım almalıdır.
C
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir.
D
Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur .
E
Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur.
Açıklama:
Yaşlılıkta en sık görülen psikolojik değişiklikler ve psikiyatrik hastalıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklar ile ilgili bazı yanlış inanışlar vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir. Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur ya da garip davranışlar sergilerler Yaşlı bireylerde psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar iyi tedavi edilemez Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür
Yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklar ile ilgili bazı yanlış inanışlar vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir. Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur ya da garip davranışlar sergilerler Yaşlı bireylerde psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar iyi tedavi edilemez Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi molekül, hücre, doku, organ ve sistemler düzeyinde yapısal ve fonksiyonel değişiklikleri tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Yaşlanma
C
Parkinson
D
Miyopati
E
İnme
Açıklama:
Organizmanın molekül, hücre, doku, organ ve sistemler düzeyinde, zamanın ilerlemesi ile ortaya çıkan, geriye dönüşü olmayan yapısal ve fonksiyonel değişikliklerin tümüne yaşlanma denir.
Soru 93
Bellek bölgesinin hücrelerinin ölmesi, asetilkolin eksikliğine yol açarak aşağıdakilerden hangi hastalığın oluşmasına neden olur?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Yaşlanma
C
Alzheimer
D
İnme
E
Miyopati
Açıklama:
Bellek bölgesinin hücrelerinin ölmesi, asetilkolin eksikliğine yol açar bu ise Alzheimer bunaması (demans) yapar.
Soru 94
Bazal ganglia denen ve motor aktiviteyi sağlayan hücrelerin ölmesi ve dopamin maddesinin eksikliği aşağıdakilerden hangi hastalığın oluşmasına neden olur?
Seçenekler
A
Miyopati
B
Yaşlanma
C
İnme
D
Alzheimer
E
Parkinson
Açıklama:
Bazal ganglia denen ve motor aktiviteyi sağlayan hücrelerin ölmesi ve dopamin maddesinin eksikliği Parkinson hastalığına yol açar.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma ile birlikte görülen nörolojik bulgular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Koku ve tad duyusunda azalma olmaz
B
Kas tendon refleksleri değişir
C
İşitme problemleri olur
D
Ayak parmakları ve bilekte titreşim görülür
E
Göz uyum sorunları olur
Açıklama:
Koku ve tad duyusunda azalma gerçekleşir.
Soru 96
Beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi aşağıdakilerden hangi hastalığın belirtisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
İnme
C
Parkinson
D
Yaşlanma
E
Miyopati
Açıklama:
Halk arasında kullanılan şekliyle "inme" veya İngilizce’de “strok” sözcüğü beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi ifade eder.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kelime bulmada güçlük
B
Zaman ve mekan karmaşası
C
Sorumluluk sahibi olma
D
Yargı ve karara varmada güçlük
E
Kişilik değişimleri
Açıklama:
Alzheimer için belirtiler;
- Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
- Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük
- Kelime bulmada güçlük
- Zaman ve mekan karmaşası
- Yargı ve karara varmada güçlük
- Sık kullanılan eşyaların yerlerini değiştirme
- Ruh hali yada davranışlarda değişim
- Kişilik değişimleri
- Sorumluluktan kaçınma.
Soru 98
Kaslarda güçsüzlük, ağrı, kramplara neden olabilen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnme
B
Parkinson
C
Alzheimer
D
Miyopati
E
Yaşlanma
Açıklama:
Kas hastalıkları kas liflerinin hastalığına bağlı olan kaslarda güçsüzlük, ağrı, kramplara neden olabilen hastalıklardır. Kas hastalıkları çömelince kalkmada, merdiven çıkmada, kolları yukarı kaldırıp yüksek yerlere uzanmada zorluk yaratırlar.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi öncelikli olarak depresyonla birlikte yaşanan hastalıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Endokrin ve metabolik bozukluklar
B
Addison veya Cushing hastalığı
C
Diyabet veya hipoglisemi
D
Romatoid Artrit
E
Grip
Açıklama:
Depresyonla Birlikte Olan Hastalıklar
- Endokrin ve metabolik bozukluklar
- Kanser
- Hipertiroidizm ve hipotiroidizm
- Addison veya Cushing hastalığı
- Parkinson hastalığı veya demans
- Diyabet veya hipoglisemi
- Normal basınçlı hidrosefali
- Viral Enfeksiyonlar, influenza veya hepatit
- Beyin kanaması
- Ağır Maden Zehirlenmeleri, civa veya talyum zehirlenmesi
- Romatizmal Hastalıklar veya Romatoid Artrit
- Sistemik Lupus Eritamatozus gibi nadir hastalıklar
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi depresyon tedavisinde kullanılan etkin ilaçlardandır?
Seçenekler
A
Ağrı kesiciler
B
Antidepresan
C
Tansiyon ilaçları
D
Kalp ilaçları
E
Romatizma ilaçları
Açıklama:
Depresyonun tedavisinde antidepresan denilen ilaçlar oldukça etkindir.
Soru 101
Vücudumuzdaki hangi hücre hasar gördüğünde ya da öldüğünde kendini yenileyemez ya da yenisini yapamaz?
Seçenekler
A
Mezenkimallar
B
Atipikler
C
Nöronlar
D
Diploitler
E
Karın mukozası
Açıklama:
Nöronlar, diğer organlardaki hücrelerden önemli bir farka sahiptirler. Diğer organ hücreleri hasar gördüklerinde veya öldüklerinde, vücut bunların yerine yenilerini yapar. Ama beynin temel hücreleri olan nöronlar yenilenme özelliğine sahip değildir, hasar gördükleri veya öldüklerinde yerlerine yenisi yapılamaz.
Soru 102
Doğumdan sonra önemli bir değişim süreci gerçekleştiren organımız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp
B
Beyin
C
Böbrek
D
Karaciğer
E
Dalak
Açıklama:
Doğum sırasında pek çok organ gelişimini tamamlar ve doğumdan sonra önemli bir değişiklik göstermez. Kalp, böbrek, karaciğer böyle organlardır. Buna karşın beyin, doğumdan sonrada belli bir değişim süreci gösterir ve zihinsel yetenek ve beceriler açısından gelişim ancak uzun yıllar sonra, yani 15-20 yaşlarında tamamlanır. Kişi, beyin faaliyetleri açısından en gelişmiş̧ ve verimli dönemini 20-30 yaşları arasında yaşar ve daha sonra beyinde yaşlanma ile ilgili değişiklikler başlar.
Soru 103
Beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan işlev yitimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Miyopati
B
Myozit
C
İnme
D
Sifiliz
E
Zatürre
Açıklama:
Halk arasında kullanılan şekliyle "inme" veya İngilizce’de “strok” sözcüğü beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi ifade eder. İnme, dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni iken sakatlık nedenleri arasında ilk sıradadır.
Soru 104
İnme hastalarında inmenin tekrar etmesini önlemek ve koruyucu tedavi için ne yapılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Ağrı kesici ilaçlar kullanılmalı
B
Kas gevşetici ilaçlar kullanılmalı
C
Kan sulandırıcı ilaçlar kullanılmalı
D
Mide ilaçları kullanılmalı
E
Hormon ilaçları kullanılmalı
Açıklama:
Damar tıkandıktan sonra uygulanacak pıhtı eritici tedavilerin yanı sıra inme hastalarında inmenin tekrar etmesini önlemek için çeşitli önlemler alınmalı ve koruyucu tedavi başlanmalıdır. Pıhtı eritici en önemli ilaç aspirindir. Doktorun verdiği dozda tedaviye başlanmalıdır. Bunun dışında kanı sulandıran warfarin, heparin gibi başka tedavilerde duruma göre uygulanır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi beyin kanaması geçiren bireylerde sıklıkla görülen durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Şiddetli baş ağrısı
B
Bulantı
C
Kuvvet ve his kaybı
D
Sara nöbeti
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Beyni besleyen damarların bir veya birkaçından sızıntı olması sonucu oluşan duruma beyin kanaması denir. Şiddetli baş ağrısı, bulantı, sara nöbeti, kuvvet ve his kayıpları sıklıkla görülür.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi demans hastalığının en sık görülen nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Böbrek yetmezliği
C
Kalp yetmezliği
D
Akciğer kanseri
E
Mide kanseri
Açıklama:
En sık görülen demans nedenleri arasında şunlar bulunmaktadır: Alzheimer, Damarsal demans, frontotemporal demans, parkinson hastalığı demansı.
Soru 107
Parkinson hastalığı sıklıkla hangi yaş üzerindeki bireylerde görülür?
Seçenekler
A
20
B
50
C
35
D
40
E
30
Açıklama:
Parkinson Hastalığı sıklıkla 50 yaşın üzerinde görülür.
Soru 108
Hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, bacaklarda titreme, denge bozukluğu gibi belirtiler hangi hastalığın göstergeleridir?
Seçenekler
A
Miyopati
B
Vasküler demans
C
Anksiyete
D
Kalp yetmezliği
E
Parkinson
Açıklama:
Parkinson Hastalığı, hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu bulgularının hepsi ya da bir kısmının varlığı ile görülmektedir. Bu bulgular hastanın yürümesi, konuşması, yazması gibi hareketlerinde zorluğa yol açar.
Soru 109
Korku, gerginlik, çok kötü bir şey olacağına ilişkin giderek artan bir dehşet hissi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Miyopati
C
Alzheimer
D
Vasküler demans
E
Beyin kanaması
Açıklama:
Bunaltı (anksiyete) korku, gerginlik, çok kötü bir şey olacağına ilişkin giderek artan bir dehşet hissi olarak tanımlanabilir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklarla ilgili var olan bazı yanlış inanışlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır.
B
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir.
C
Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur.
D
Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür.
E
Yaşlı bireylerde görülen psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar çok iyi tedavi edilebilir.
Açıklama:
Yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklar ile ilgili bazı yanlış̧ inanışlar vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir. a) Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır. b) Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir. c)
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir. d) Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur. e) Yaşlı bireylerde psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar iyi tedavi edilemez. f) Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur. g) Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür.
Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir. d) Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur. e) Yaşlı bireylerde psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar iyi tedavi edilemez. f) Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur. g) Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür.
Soru 111
“Organizmanın molekül, hücre, doku, organ ve sistemler düzeyinde, zamanın ilerlemesi ile ortaya çıkan, geriye dönüşü olmayan yapısal ve fonksiyonel değişikliklerin tümüne verilen addır”.Yukarıda verilmiş olan tanım insan yaşamına yönelik hangi özelliği ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sinaps
B
Akson
C
Büyüme
D
Yaşlanma
E
Değişme
Açıklama:
Organizmanın molekül, hücre, doku, organ ve sistemler düzeyinde, zamanın ilerlemesi ile ortaya çıkan, geriye dönüşü olmayan yapısal ve fonksiyonel değişikliklerin tümüne yaşlanma denir.
Soru 112
En erken yaşlanma insanın hangi bölgesinde ve kaç yaşlarında başlar?
Seçenekler
A
Beyin - 30’lu yaşlar
B
Gözler - 20’li yaşlar
C
Kulaklar - 40’lı yaşlar
D
Ses telleri - 30’lu yaşlar
E
Solunum sistemi - 40’lı yaşlar
Açıklama:
En erken yaşlanma beyinde başlar. Genel olarak bilinenin aksine beynin yaşlanması 30’lu yaşlarda başlar ve yavaş yavaş ilerler.
Soru 113
Dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
İnme
D
KOAH
E
Kas hastalığı
Açıklama:
Dünyada kalp hastalığı ve kanserden sonra en önemli üçüncü ölüm nedeni “İnme” olarak belirlenmiştir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer belirtileri arasında değildir?
Seçenekler
A
Günlük yaşam aktivitilerini etkileyen bellek kayıpları
B
Kelime bulmada zorluk çekme
C
Zaman ve mekan karmaşası
D
Sık kullanılan eşyaları hep aynı yerde tutma
E
Kişilik değişimleri
Açıklama:
Alzheimer için belirtiler şunlardır;
1. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
2. Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük
3. Kelime bulmada güçlük
4. Zaman ve mekan karmaşası
5. Yargı ve karara varmada güçlük
7. Sık kullanılan eşyaların yerlerini değiştirme
8. Ruh hali yada davranışlarda değişim
9. Kişilik değişimleri
10. Sorumluluktan kaçınma.
1. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyen bellek kaybı
2. Günlük yaşam aktivitelerini yapmada güçlük
3. Kelime bulmada güçlük
4. Zaman ve mekan karmaşası
5. Yargı ve karara varmada güçlük
7. Sık kullanılan eşyaların yerlerini değiştirme
8. Ruh hali yada davranışlarda değişim
9. Kişilik değişimleri
10. Sorumluluktan kaçınma.
Soru 115
- Düşük gelir durumu
- Yaş
- Yüksek kolesterol seviyesi
- Kalp ve şeker hastalıkları
- Sosyal olarak çok etkin olmak
Yukarıda verilenlerden hangileri Alzheimer hastalığına eğilim yaratan nedenler arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III
C
II, III, IV
D
III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Yaş, kalp ve şeker hastalıkları ve yüksek kolesterol seviyesi; Alzheimer hastalığına eğilim yaratan nedenler arasındadır. Gelir durumu ve sosyal olarak çok etkin olmak bu hastalığı tetikleyen nedenler arasında değildir.
Soru 116
“Ruhsal olarak sağlıklı olmanın tanımını yapmak kolay değildir. Ancak iyi şekilde yaşlanan kişinin ruh sağlığının da iyi olması beklenir. Yaşlılık dönemi bazı ruhsal değişimleri beraberinde getirir.” Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemiyle birlikte gelen ruhsal değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Belirgin uyku sorunları
B
Kilo kaybetme
C
Günlük aktivitelerle ilgili aşırı endişe
D
Aşırı gergin ve sinirli hissetmek
E
Dikkat ve konsantrasyonda artış
Açıklama:
Yaşlılık dönemiyle birlikte gelen ruhsal değişimler; belirgin uyku sorunları, kilo kaybetme, günlük aktivitelerle ilgili aşırı endişe ve aşırı gergin ve sinirli hissetme vardır. Dikkat ve konsantrasyonda ise artış yerine azalma söz konusudur.
Soru 117
- Kalp çarpıntısı
- Uyku bozukluğu
- Baş ağrıları
- Enerjik hissetme
- Hızlı soluk alıp verme
Yukarıda verilenlerden hangilerinin bunaltı bozukluğu (anksiete) hastalarında görülmesi beklenir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, III ve V
C
I, II, III ve V
D
III, IV, V
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Bunaltı bozukluğu hastalarında, huzursuzluk, kalp çarpıntısı, gerginlik, uyku bozukluğu, baş ağrıları, hızlı soluk alıp verme sorunlarıyla karşılaşılır. Hastalar, kendilerini enerjik değil, enerjisiz hisseder.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi psikiyatrik hastalıklarla ilgili yaygın yanlış inanışlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ruhsal hastalığı olan kişi zararsızdır.
B
Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır.
C
Ruhsal sorunları olan birey bunu yalnız başına yenmelidir.
D
Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur.
E
Ciddi ruh hastalığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür.
Açıklama:
Toplumda yaygın inanışa göre ruhsal hastalığı olan kişiler tehlikelidir. Bu bilgiye göre, A şıkkında verilen “zararsızdır” görüşü yanlıştır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi doğum sırasında gelişimini tamamlayan ve doğumdan sonra değişiklik göstermeyen organlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kalp
B
Böbrek
C
Karaciğer
D
Beyin
E
Akciğer
Açıklama:
Doğum sırasında pek çok organ gelişimini tamamlar ve doğumdan sonra önemli bir değişiklik göstermez. Kalp, böbrek, karaciğer böyle organlardır. Buna karşın beyin, doğumdan sonrada belli bir değişim süreci gösterir ve zihinsel yetenek ve beceriler açısından gelişim ancak uzun yıllar sonra, yani 15-20 yaşlarında tamamlanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 120
Beynin temel hücresi olan ve tüm zihinsel faaliyetlerden sorumlu olan hücrelere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Akson
B
Dentrit
C
Nöron
D
Sinaps
E
Çekirdek
Açıklama:
Beynin temel hücresi olan ve tüm zihinsel faaliyetlerden sorumlu olan hücrelere Nöron adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi normal yaşlanma sürecinde beyinde meydana gelen değişikliklerden biri olan beyin hacmindeki nöron kaybına verilen addır?
Seçenekler
A
Serotonin
B
Atrofi
C
Asetilkonin
D
Nörotransmitter
E
Vibrasyon
Açıklama:
50 yaşından sonra, yaşlanmaya bağlı nöron ölümünün belli bir seviyeye ulaşması sonucu, beyin ağırlığı ve hacmi her 10 yılda bir % 2-3 oranında azalır. 30’lu yaşlarda ortalama bir erkek beyninin ağırlığı 1400 gr kadarken, 100 yaşındaki sağlıklı erkeklerde ortalama beyin ağırlığı 1150 gr kadardır, yaklaşık 250 gr kadar beyin dokusu azalması söz konusudur. Beynin hacmindeki, nöron kaybına bağlı bu azalmaya atrofi adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi nörotransmitter türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Serotonin
B
Dopamin
C
Adrenalin
D
Asetilkonin
E
Sinaps
Açıklama:
Yaşlanma süreci sadece nöron miktarında azalmaya değil, aynı zamanda nöronlar arasındaki bağlantılarda (sinaps) ve nöronlar arasındaki haberleşmede kullanılan kimyasal maddelerde de azalmaya yol açar. Bu kimyasal maddelere “nörotransmitter” (mesajcılar) denir. Serotonin, dopamin, asetilkolin, adrenalin, nöradrenalin bu mesajcılardan bazılarıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 123
Zihinsel esnekliği azalan bireyler toplumda nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Bunamış
B
İnme
C
Parkinson
D
Sabit fikirli
E
Unutkanlık (Demans)
Açıklama:
Zihinsel esnekliği azalan yaşlılar toplumda yanlışlıkla “sabit fikirli” olarak adlandırılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 124
Beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi sonucu oluşan hastalığın adı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
İnme
B
Parkinson
C
Demans
D
Bunama
E
Miyopati
Açıklama:
Halk arasında kullanılan şekliyle "inme" veya İngilizce’de “strok” sözcüğü beyin, beyincik ve omuriliğin damarsal hastalıkları sonucu oluşan fonksiyonel yitimi ifade eder. Doğru cevap A'dır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi kas hastalıkları tanısının konması için yapılan tetkiklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Röntgen
B
EMG
C
Biyopsi
D
Kan testi
E
Muayene
Açıklama:
Yaşlılarda kas hastalığı enfeksiyonlar, ilaçlar, romatizma benzeri bazı hastalıklar, bağışıklık sisteminin hastalıkları, tiroid bezinin az ya da fazla hormon üretmesine bağlı gelişebilir. Tanı hastanın muayene edilmesi, kan testleri, EMG denen elektrofizyolojik tetkikler ve biyopsi ile konur. Doğru cevap A'dır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi ileri yaşlarda görülen anksiyetenin belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Uyku bozukluğu
B
Kemik erimesi
C
Damar tıkanıklığı
D
Nöronlarda azalma
E
Beyin kanaması
Açıklama:
Bunaltı bozukluğu tanısı konulması için önce bu belirtilerin fizik bir hastalıkla ilişkili olmadığının gösterilmesi için çeşitli tetkikler yapılması gerekir. Hastalarda; Huzursuzluk, kalp çarpıntısı, gerginlik, tahammülsüzlük,uyku bozukluğu, başağrıları, karın ağrısı ya da ishal, terleme, titreme, üşüme ya da ateş basması, konsantrasyon güçlüğü, enerjisiz hissetme, hızlı soluk alıp verme, göğüs ağrısı, nedeni belli olmayan korku hissi görülür. Doğru cevap A'dır.
Soru 127
I. Depresyon yaşlanmanın bir parçasıdır.
II. Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir.
III. Yaşlılar geceleri daha sık uyanırlar ve daha az uyurlar.
IV. Depresyon tedavisinde antidepresanlar etkilidir.
V. İntihar düşünceleri ruhsal değişimleri beraberinde getirmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğru ifadelerdir?
II. Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir.
III. Yaşlılar geceleri daha sık uyanırlar ve daha az uyurlar.
IV. Depresyon tedavisinde antidepresanlar etkilidir.
V. İntihar düşünceleri ruhsal değişimleri beraberinde getirmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-IV-V
C
II-III-IV
D
II-III-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Yaşlılık döneminde görülen ruhsal hastalıklar ile ilgili bazı yanlış inanışlar vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir. Depresyon yaşlanmanın doğal bir parçasıdır. Ruhsal sorunları olan birey bunu kendi başına yenmelidir. Ruhsal hastalığı olan kişi tehlikelidir. Ruhsal hastalığı olan kişinin gerçekle bağlantısı kopmuştur ya da garip davranışlar sergilerler. Yaşlı bireylerde psikiyatrik hastalıklar gençlerdeki kadar iyi tedavi edilemez. Yaşlanmayla yeni şeyleri öğrenebilme yetisi bozulur.
Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür. Diğer maddeler doğru ifadelerdir. Doğru cevap E'dir.
Ciddi ruh sağlığı sorunları yaşlılık döneminde çok sık görülür. Diğer maddeler doğru ifadelerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 128
I. Tat alma duyusunda artış olur.
II. Normal refleksler zayıflar.
III. Öğrenme yeteneğinde artış olur.
IV. Duruş, postur ve denge değişiklikleri olur.
Hangisi yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan nörolojik bulgulardandır?
II. Normal refleksler zayıflar.
III. Öğrenme yeteneğinde artış olur.
IV. Duruş, postur ve denge değişiklikleri olur.
Hangisi yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan nörolojik bulgulardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte en sık görülen nörolojik bulgular şunlardır:
1. Beyin göz bulgularında değişikliklikler olur. Göz uyum sorunları, göz bebeklerinde küçülme,
gözün ışığa karşı verdiği tepkilerde azalma, karanlığa uyumun azalması, aydınlıkta duyarlılığın
artışı
2. Kulak ve işitme problemleri ortaya çıkar. Özellikle yüksek tonlardaki seslerde ilerleyici işitme
kaybı
3. Koku ve tad duyusunda azalma olur.
4. Harekete dair (Motor) bulgular değişir. Hareketlerin hızında, koordinasyonunda ve kas gücünde
azalma görülür.
5. Kas tendon reflekslerinde değişiklikler saptanır. Normal reflekslerde azalma, normal olmayan reflekslerin ortaya çıkışı görülür.
6. Ayak parmakları ve bilekte titreşim (vibrasyon) duyusunun azalması ya da kaybı ortaya çıkar.
7. Duruş, postur ve denge değişiklikleri olur.
8. Bilişsel ve öğrenme yeteneğinde azalma olur.
1. Beyin göz bulgularında değişikliklikler olur. Göz uyum sorunları, göz bebeklerinde küçülme,
gözün ışığa karşı verdiği tepkilerde azalma, karanlığa uyumun azalması, aydınlıkta duyarlılığın
artışı
2. Kulak ve işitme problemleri ortaya çıkar. Özellikle yüksek tonlardaki seslerde ilerleyici işitme
kaybı
3. Koku ve tad duyusunda azalma olur.
4. Harekete dair (Motor) bulgular değişir. Hareketlerin hızında, koordinasyonunda ve kas gücünde
azalma görülür.
5. Kas tendon reflekslerinde değişiklikler saptanır. Normal reflekslerde azalma, normal olmayan reflekslerin ortaya çıkışı görülür.
6. Ayak parmakları ve bilekte titreşim (vibrasyon) duyusunun azalması ya da kaybı ortaya çıkar.
7. Duruş, postur ve denge değişiklikleri olur.
8. Bilişsel ve öğrenme yeteneğinde azalma olur.
Soru 129
I. Hareketlerde yavaşlık
II. Yazıda büyüme
III. Vücut duruşunda arkaya doğru eğiklik
IV. Kol ve bacaklarda sertlik
Hangisi Parkinson hastalığının bulguları arasında yer alır?
II. Yazıda büyüme
III. Vücut duruşunda arkaya doğru eğiklik
IV. Kol ve bacaklarda sertlik
Hangisi Parkinson hastalığının bulguları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Parkinson Hastalığı sıklıkla 50 yaşın üzerinde görülür. Hastalık hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda küçülme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu bulgularının hepsi ya da bir kısmının varlığı ile gider.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bakıma öncelikli yaşlılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ailesi ile yaşayanlar
B
İdrar kaçırması olanlar
C
Birden fazla rahatsızlığı olanlar
D
Depresyonda olanlar
E
Bunaması olanlar
Açıklama:
Bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar
• Yalnız yaşayanlar
• İnkontinansı (idrar kaçırması) olanlar
• Sosyal izolasyonda olanlar
• Yakınında akrabaları olmayanlar
• Birden fazla tibbi sorunu olanlar
• Fiziksel olarak hareketsiz olanlar
• Bunamasi olanlar
• Yalnız yaşayanlar
• İnkontinansı (idrar kaçırması) olanlar
• Sosyal izolasyonda olanlar
• Yakınında akrabaları olmayanlar
• Birden fazla tibbi sorunu olanlar
• Fiziksel olarak hareketsiz olanlar
• Bunamasi olanlar
Soru 2
Yaşlılar için güvenli çevre ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Elektrik düğmelerinin oda girişine uzak olması sağlanmalı,
B
Odalar ve holü aydınlık olmalı
C
Ortamdaki kablolar yürüme alanlarının dışına yerleştirilmeli
D
Odaların girişinde zeminden yüksek eşikler olmamalı,
E
Islak zeminde ve küvet içinde kaymayı önleyen örtüler bulunmalı
Açıklama:
Güvenli Çevre
• Koridorların başlangıç ve sonunda lambaların açılıp kapatılmasına olanak veren mekanizmalar
oluşturulmalı,
• Elektrik düğmelerinin oda girişinde olması sağlanmalı,
• Odalar ve holü aydınlık olmalı,
• 100-200 voltluk ampuller kullanmak aydınlığı sağlayabilir
• Geceleri mutlaka gece lambası kullanılmalı,
• Ortamdaki kablolar yürüme alanlarının dışına yerleştirilmeli,
• Mümkün olduğunca uzatma kabloları kullanmamak şayet kullanmak zorunlu ise, zemin yerine
duvara monte ettirilmeli,
• Yaşlı bireylerin kazalardan korunması için karanlıktan korunması gerekir günün her saatinde
yeterince ışık olmalı, elektirik tesisatı control ettirilerek arıza olması önlenmeli,
• Elektrik fişleri ve prizlerinin gece kolayca görünebilir, ışıklı olmasını sağlanmalı ve elektrik
düğmelerini kolayca açıp kapatabilmek için düğmelerin tahterevalli biçiminde olmasını sağlanmalı,
• Eşyaları yürüme alanlarını darlatmamalı, tuvalete, banyoya ve mutfağa ulaşım yollarında fazla eşya
olmamalı,
• Kaygan zemine kaymayan halı ya da kilim bulunmalı,
• Kayan kilim ya da halılar değiştirilemiyorsa, bunların altına kaymayı önleyen bantlardan
koyulabilir ya da astar eklettirilebilir,
• Halıların ve kilimlerin üzerinde yürürken takılmalara neden olabilecek kalkmış, kıvrılmış bölüm
bulunmamalı,
• Odaların girişinde zeminden yüksek eşikler olmamalı,
• Islak zeminde ve küvet içinde kaymayı önleyen örtüler bulunmalı,
• Koridorların başlangıç ve sonunda lambaların açılıp kapatılmasına olanak veren mekanizmalar
oluşturulmalı,
• Elektrik düğmelerinin oda girişinde olması sağlanmalı,
• Odalar ve holü aydınlık olmalı,
• 100-200 voltluk ampuller kullanmak aydınlığı sağlayabilir
• Geceleri mutlaka gece lambası kullanılmalı,
• Ortamdaki kablolar yürüme alanlarının dışına yerleştirilmeli,
• Mümkün olduğunca uzatma kabloları kullanmamak şayet kullanmak zorunlu ise, zemin yerine
duvara monte ettirilmeli,
• Yaşlı bireylerin kazalardan korunması için karanlıktan korunması gerekir günün her saatinde
yeterince ışık olmalı, elektirik tesisatı control ettirilerek arıza olması önlenmeli,
• Elektrik fişleri ve prizlerinin gece kolayca görünebilir, ışıklı olmasını sağlanmalı ve elektrik
düğmelerini kolayca açıp kapatabilmek için düğmelerin tahterevalli biçiminde olmasını sağlanmalı,
• Eşyaları yürüme alanlarını darlatmamalı, tuvalete, banyoya ve mutfağa ulaşım yollarında fazla eşya
olmamalı,
• Kaygan zemine kaymayan halı ya da kilim bulunmalı,
• Kayan kilim ya da halılar değiştirilemiyorsa, bunların altına kaymayı önleyen bantlardan
koyulabilir ya da astar eklettirilebilir,
• Halıların ve kilimlerin üzerinde yürürken takılmalara neden olabilecek kalkmış, kıvrılmış bölüm
bulunmamalı,
• Odaların girişinde zeminden yüksek eşikler olmamalı,
• Islak zeminde ve küvet içinde kaymayı önleyen örtüler bulunmalı,
Soru 3
Yaşlılarda diş temizliği ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Diş fırçasının sertlik düzeyi en sert fırça seçilmelidir.
B
Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
C
Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi tarafından kontrol altında olmalı eksik diş varsa tamamlanmalıdır.
D
Dokulardaki kan akımının normale dönmesi için, protezler günde 8 saat kullanılmalıdır.
E
Ağız kuruluğu aşırı düzeyde ise yapay salya kullanılabilir.
Açıklama:
Ağız ve Diş Bakımı
Yaşlılık döneminde ağız bakımı beslenmeyi de etkilediği için özen gerektiren bir konudur. Kullanılan diş
fırçası seçilirken sertlik düzeyi en yumuşak ve kolay tutulabilecek ergonomik olanı seçmeye dikkat
edilmelidir. Diş fırçalaması sağlanmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
Protezler için; fırça kullanılabilir ancak son yıllarda temizleme tabletleri ve solüsyonlarının kullanım
kolaylığı ve etkinlik açısından daha uygun olduğu bilinmektedir. Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi
tarafından kontrol altında olmalı eksik diş varsa tamamlanmalıdır. Çürükler tedavi edilmeli kırık diş
olmamalı ve protez kullanmak zorunda ise de ağzına en uygun olan protez özenle yapılmalıdır. Ağıza
oturmayan protezler beslenmeyi ve konuşmayı etkiler aynı zamanda enfeksiyon oluşmasına da neden
olabilir. Protezlerin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla renk
değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve
Ağız ve Diş Bakımı
Yaşlılık döneminde ağız bakımı beslenmeyi de etkilediği için özen gerektiren bir konudur. Kullanılan diş fırçası seçilirken sertlik düzeyi en yumuşak ve kolay tutulabilecek ergonomik olanı seçmeye dikkat
edilmelidir. Diş fırçalaması sağlanmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
Protezler için; fırça kullanılabilir ancak son yıllarda temizleme tabletleri ve solüsyonlarının kullanım kolaylığı ve etkinlik açısından daha uygun olduğu bilinmektedir. Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi tarafından kontrol altında olmalı eksik diş varsa tamamlanmalıdır. Çürükler tedavi edilmeli kırık diş olmamalı ve protez kullanmak zorunda ise de ağzına en uygun olan protez özenle yapılmalıdır. Ağıza oturmayan protezler beslenmeyi ve konuşmayı etkiler aynı zamanda enfeksiyon oluşmasına da neden
olabilir. Protezlerin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla renk değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve koku meydana gelir. Her yemekten sonra protezler yıkanmalı ve ağız çalkalamak alışkanlık haline gelmelidir. Günde iki kez de protezler fırça ve sabunla temizlenir. Protez dişler gece uyurken mutlaka çıkarılmalı ve tuzlu su içinde veya hazır antiseptik solüsyonda bekletilmelidir. Uyku sırasında protezler içi su dolu kapalı bir kapta saklanmalı ve sabah
kalkar kalkmaz protezler takılmalıdır. Temizlik sırasında, protezin eller arasından kayıp düşmesi ve kırılması tehlikesine karşı, temizlik işleminin plastik bir kap içinde yapılmasında fayda vardır.
Dokulardaki kan akımının normale dönmesi için, protezler günde 8 saat kullanılmalıdır. Çok sıcak ve çok soğuk içecekler proteze zarar verebilir. Protezlerde bolluk hissedilirse veya acıtan kısımları varsa,
dişhekiminize başvurulur. Protezde acıtan kısımların bulunması, ağız dokularında bazı istenmeyen değişikliklere yol açabilir. Fırçalama işleminden sonra protezleri temizlemek için üretilmiş suda eriyen
tabletleri kullanabilir, bu amaçla üretilmiş toz şeklindeki ürünler ise, aşınmaya neden olacağı için kullanılmamalıdır . Temizlik sonrası protezler iyice durulanmalı, protezler ılık suyla yıkanmalıdır, aşırı sıcak su kullanılmamalı ve yine ılık su içinde bırakılmalıdır. Ağız kuruluğu aşırı düzeyde ise yapay salya kullanılabilir. Ayrıca sıvıların özelliklede su tüketimi engel bir durum yok ise (bazı hastalıklarda sıvı alımı kısıtlanabilr) dehidratasyonu ve kuruluğu azaltmada etkili olabilir.
Yaşlılık döneminde ağız bakımı beslenmeyi de etkilediği için özen gerektiren bir konudur. Kullanılan diş
fırçası seçilirken sertlik düzeyi en yumuşak ve kolay tutulabilecek ergonomik olanı seçmeye dikkat
edilmelidir. Diş fırçalaması sağlanmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
Protezler için; fırça kullanılabilir ancak son yıllarda temizleme tabletleri ve solüsyonlarının kullanım
kolaylığı ve etkinlik açısından daha uygun olduğu bilinmektedir. Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi
tarafından kontrol altında olmalı eksik diş varsa tamamlanmalıdır. Çürükler tedavi edilmeli kırık diş
olmamalı ve protez kullanmak zorunda ise de ağzına en uygun olan protez özenle yapılmalıdır. Ağıza
oturmayan protezler beslenmeyi ve konuşmayı etkiler aynı zamanda enfeksiyon oluşmasına da neden
olabilir. Protezlerin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla renk
değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve
Ağız ve Diş Bakımı
Yaşlılık döneminde ağız bakımı beslenmeyi de etkilediği için özen gerektiren bir konudur. Kullanılan diş fırçası seçilirken sertlik düzeyi en yumuşak ve kolay tutulabilecek ergonomik olanı seçmeye dikkat
edilmelidir. Diş fırçalaması sağlanmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
Protezler için; fırça kullanılabilir ancak son yıllarda temizleme tabletleri ve solüsyonlarının kullanım kolaylığı ve etkinlik açısından daha uygun olduğu bilinmektedir. Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi tarafından kontrol altında olmalı eksik diş varsa tamamlanmalıdır. Çürükler tedavi edilmeli kırık diş olmamalı ve protez kullanmak zorunda ise de ağzına en uygun olan protez özenle yapılmalıdır. Ağıza oturmayan protezler beslenmeyi ve konuşmayı etkiler aynı zamanda enfeksiyon oluşmasına da neden
olabilir. Protezlerin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla renk değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve koku meydana gelir. Her yemekten sonra protezler yıkanmalı ve ağız çalkalamak alışkanlık haline gelmelidir. Günde iki kez de protezler fırça ve sabunla temizlenir. Protez dişler gece uyurken mutlaka çıkarılmalı ve tuzlu su içinde veya hazır antiseptik solüsyonda bekletilmelidir. Uyku sırasında protezler içi su dolu kapalı bir kapta saklanmalı ve sabah
kalkar kalkmaz protezler takılmalıdır. Temizlik sırasında, protezin eller arasından kayıp düşmesi ve kırılması tehlikesine karşı, temizlik işleminin plastik bir kap içinde yapılmasında fayda vardır.
Dokulardaki kan akımının normale dönmesi için, protezler günde 8 saat kullanılmalıdır. Çok sıcak ve çok soğuk içecekler proteze zarar verebilir. Protezlerde bolluk hissedilirse veya acıtan kısımları varsa,
dişhekiminize başvurulur. Protezde acıtan kısımların bulunması, ağız dokularında bazı istenmeyen değişikliklere yol açabilir. Fırçalama işleminden sonra protezleri temizlemek için üretilmiş suda eriyen
tabletleri kullanabilir, bu amaçla üretilmiş toz şeklindeki ürünler ise, aşınmaya neden olacağı için kullanılmamalıdır . Temizlik sonrası protezler iyice durulanmalı, protezler ılık suyla yıkanmalıdır, aşırı sıcak su kullanılmamalı ve yine ılık su içinde bırakılmalıdır. Ağız kuruluğu aşırı düzeyde ise yapay salya kullanılabilir. Ayrıca sıvıların özelliklede su tüketimi engel bir durum yok ise (bazı hastalıklarda sıvı alımı kısıtlanabilr) dehidratasyonu ve kuruluğu azaltmada etkili olabilir.
Soru 4
Yağ, günlük kalori miktarının en fazla yüzde .............'ini oluşturmalı ve besinler 6 öğüne bölünerek tüketilmelidir.
Yaşlı beslenmesi ile ilgili olarak yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yaşlı beslenmesi ile ilgili olarak yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
%25
B
%45
C
%65
D
%75
E
% 85
Açıklama:
Yaşlı bireyin diyeti; karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineralleri kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Yağ, günlük kalori miktarının en fazla %25'ini oluşturmalı ve besinler 6 öğüne bölünerek tüketilmelidir.
Yaşlı bireyin diyeti; karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineralleri kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Yağ, günlük kalori miktarının en fazla %25'ini (yüzde yirmibeş) oluşturmalı ve besinler 6 öğüne bölünerek tüketilmelidir.
Yaşlı bireyin diyeti; karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineralleri kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Yağ, günlük kalori miktarının en fazla %25'ini (yüzde yirmibeş) oluşturmalı ve besinler 6 öğüne bölünerek tüketilmelidir.
Soru 5
Yaşlılarda düzenli uyku olabilmesi için aşağıdakilerden hangisi önerilmez?
Seçenekler
A
Gündüz uyuma
B
Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
C
Işık, gece lambası
D
Güvenli uyku ilacı kullanımı
E
Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanması
Açıklama:
Düzenli uyku için öneriler.
• Gündüz kısa uykulardan kaçınma
• Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
• Işık, gece lambası
• Güvenli uyku ilacı kullanımı
• Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanması
• Gündüz kısa uykulardan kaçınma
• Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
• Işık, gece lambası
• Güvenli uyku ilacı kullanımı
• Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanması
Soru 6
70 yaşında bir bireyin haftada ............. saat spor yapması sağlığı için yeterlidir. Ayrıca yapılan sporun zihin aktivitesine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
3
B
7
C
10
D
14
E
24
Açıklama:
70 yaşında bir bireyin haftada 3 saat spor yapması sağlığı için yeterlidir. Ayrıca yapılan sporun zihin
aktivitesine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır.
aktivitesine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır.
Soru 7
- Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
- Egzersiz yüksek yoğunluk olacak şekilde planlanmalı,
- Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
- Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
- Egzersiz kolaylıkla ve zevkle yapılabilir olmalı
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-III-V
E
II-IV-V
Açıklama:
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
Yaşlı bireyin mevcut kronik hastalıkları, düzenli hareket, uyku ve dinlenme programlarının olmaması
gibi nedenlerle, yorgunluk sık rastlanan bir sorundur. Yorgunluğu azaltmak için öneriler aşağıda yer
almaktadır.
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
Yaşlı bireyin mevcut kronik hastalıkları, düzenli hareket, uyku ve dinlenme programlarının olmaması
gibi nedenlerle, yorgunluk sık rastlanan bir sorundur. Yorgunluğu azaltmak için öneriler aşağıda yer
almaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta diyabet belirtileri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Aşırı susama
B
Kaşıntılı kuru deri
C
İyileşmeyen yaralar
D
İdrar yaparken yanma
E
Bulanık görme
Açıklama:
Aşağıdaki belirtilerde diyabet düşünülmelidir.
• Aşırı susama ve açıkma
• Çok sık idrara çıkma
• Kilo kaybı
• Performansta azalma
• Kaşıntı ile birlikte kuru deri
• Bulanık görme
• İyileşmeyen yaralar
• Aşırı susama ve açıkma
• Çok sık idrara çıkma
• Kilo kaybı
• Performansta azalma
• Kaşıntı ile birlikte kuru deri
• Bulanık görme
• İyileşmeyen yaralar
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Kalp-Damar Hastalıkları riskini arttırmaz?
Seçenekler
A
Egzersiz
B
Hipertansiyon
C
Sigara
D
Alkol
E
Stres
Açıklama:
Yaşlılıkta Kalp-Damar Hastalıkları
Kalp-Damar Hastalıkları Yaşlı nüfusta sıklıkla görülmekte ve ölüm nedenlerinin başında gelmektedir.
Kalp krizi, felçler, yüksek kan asıncı, kan dolaşımı bozuklukları, ritim bozuklukları vb. hastalıklar bu
kapsamda değerlendirilmektedir. Genetik yatkınlık bir risk faktörü olmakla birlikte diğer önemli risk
faktörleri;
• Sigara kullanımı
• Kan basıncının yüksek olması (140/90 mmHg’nin üzeri)
• Kan yağlarının yüksek olması-toplam kolesterol ve düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (kötü
kolesterol) düzeyinin yüksek olması,
• Yüksek dansiteli lipoprotein kolesterolünün (iyi kolesterol) düşük olması
• Fiziksel aktivite yetersizliği
• Şişmanlık
• Şeker hastalığının olması
• Alkol tüketimi
• Yanlış beslenme alışkanlıklarıdır.
Besin seçiminde ve yaşam tarzında yapılacak değişiklikler ile kalp-damar hastalıkları riskinin azaltılabilmesi mümkündür
Kalp-Damar Hastalıkları Yaşlı nüfusta sıklıkla görülmekte ve ölüm nedenlerinin başında gelmektedir.
Kalp krizi, felçler, yüksek kan asıncı, kan dolaşımı bozuklukları, ritim bozuklukları vb. hastalıklar bu
kapsamda değerlendirilmektedir. Genetik yatkınlık bir risk faktörü olmakla birlikte diğer önemli risk
faktörleri;
• Sigara kullanımı
• Kan basıncının yüksek olması (140/90 mmHg’nin üzeri)
• Kan yağlarının yüksek olması-toplam kolesterol ve düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (kötü
kolesterol) düzeyinin yüksek olması,
• Yüksek dansiteli lipoprotein kolesterolünün (iyi kolesterol) düşük olması
• Fiziksel aktivite yetersizliği
• Şişmanlık
• Şeker hastalığının olması
• Alkol tüketimi
• Yanlış beslenme alışkanlıklarıdır.
Besin seçiminde ve yaşam tarzında yapılacak değişiklikler ile kalp-damar hastalıkları riskinin azaltılabilmesi mümkündür
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta Sinir Sistemi Hastalıkları ve Ruhsal Sorunlarından birisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Hipertansiyon
C
KOAH
D
Verem
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılıkta Sinir Sistemi Hastalıkları ve Ruhsal Sorunlar
Demans
Demans (bunama) kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım, bütçe ayarlama gibi) etkileyecek şekilde zihinsel becerilerde bozulma durumudur. Her yaşta görülebilmesine rağmen, yaşlılarda sıktır. Pek çok beden ve beyin hastalığı demansa neden olabilir. Bu nedenle demans kliniği ile başvuran hastalarda, hekimler vitamin eksikliği, tiroid hormon bozuklukları başta olmak üzere beden hastalıklarını; ve
tomografi ve manyetik rezonans gibi beyin görüntüleme yöntemlerini kullanarak tümör, beyin kanaması, beyin damar tıkanıklıkları, beyin küçülmesi gibi beyin hastalıklarını araştırırlar. Hastanın bulgularına göre bu inceleme bazı hastalarda daha da ayrıntılı olabilir.
Demans
Demans (bunama) kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım, bütçe ayarlama gibi) etkileyecek şekilde zihinsel becerilerde bozulma durumudur. Her yaşta görülebilmesine rağmen, yaşlılarda sıktır. Pek çok beden ve beyin hastalığı demansa neden olabilir. Bu nedenle demans kliniği ile başvuran hastalarda, hekimler vitamin eksikliği, tiroid hormon bozuklukları başta olmak üzere beden hastalıklarını; ve
tomografi ve manyetik rezonans gibi beyin görüntüleme yöntemlerini kullanarak tümör, beyin kanaması, beyin damar tıkanıklıkları, beyin küçülmesi gibi beyin hastalıklarını araştırırlar. Hastanın bulgularına göre bu inceleme bazı hastalarda daha da ayrıntılı olabilir.
Soru 11
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı
B
Bireyin kapasitesine uygun olmalı
C
Egzersiz dereceli olarak artırılmalı
D
Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı
E
Egzersizler zorlayıcı nitelikte olmalı
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 12
Aşağıda yaşlılıkta solunum sistemi sorunları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir.
II- Alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir.
II- Alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, III
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 13
I- Bireyin kapasitesine uygun olmalı
II- Dereceli olarak azaltılmalı
III- Kardiyopulmoner sistemi zorlamalı
IV- Yaşamın bir parçası olmalı
Yukarıda yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi ile ilgili bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- Dereceli olarak azaltılmalı
III- Kardiyopulmoner sistemi zorlamalı
IV- Yaşamın bir parçası olmalı
Yukarıda yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi ile ilgili bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
III, IV
C
I, IV
D
I, II, III
E
II, III, IV
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Sporun zihin aktivitesine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır.
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi;
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
Sporun zihin aktivitesine de önemli katkısı olacağı unutulmamalıdır.
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi;
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
Soru 14
Aşağıda yaşlılarda solunum sistemi ve solunum egzersizleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesi önemli ölçüde azalır.
II- Yaşlılarda alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
IV- Balon ya da kese kağıdı şişirtmek, ıslık çaldırmak gibi hareketler yararlıdır.
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesi önemli ölçüde azalır.
II- Yaşlılarda alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
IV- Balon ya da kese kağıdı şişirtmek, ıslık çaldırmak gibi hareketler yararlıdır.
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
II, IV
Açıklama:
Yaşlanma ile birlikte vücuttaki en belirgin değişiklerin görüldüğü organlardan birisi akciğer ve solunum sistemidir. Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik brinşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir.
Soru 15
Yaşlılara verilecek egzersiz eğitimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı
II- Stres yaratan durumlardan kaçınmalı
III- Bireyin kapasitesine uygun olmalı
IV- Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı
I- Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı
II- Stres yaratan durumlardan kaçınmalı
III- Bireyin kapasitesine uygun olmalı
IV- Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
I, II, IV
E
II, IV
Açıklama:
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
II. Sırada verilen bilgi Yorgunluğu azaltmak için öneriler arasında yer almaktadır.
• Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
• Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı,
• Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı,
• Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
• Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
II. Sırada verilen bilgi Yorgunluğu azaltmak için öneriler arasında yer almaktadır.
Soru 16
Aşağıda yaşlılıkta solunum sistemi sorunları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir.
II- Alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
I- Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir.
II- Alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilim azalır.
III- Solunum yollarının temizlenmesi için solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, III
Açıklama:
Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu
durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir.
Özellikle kronik bronşitin meydana gelmesinde sigara içilmesi başlıca bir risk faktörüdür. Sigara etkisi ile hava yollarının içinde bulunan tüycükler harap olur, böylelikle akciğerlerin savunma mekanizması bozulur. Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
E ŞIKKIDIR.
Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu
durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir.
Özellikle kronik bronşitin meydana gelmesinde sigara içilmesi başlıca bir risk faktörüdür. Sigara etkisi ile hava yollarının içinde bulunan tüycükler harabolur, böylelikle akciğerlerin savunma mekanizması bozulur. Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir.
Özellikle kronik bronşitin meydana gelmesinde sigara içilmesi başlıca bir risk faktörüdür. Sigara etkisi ile hava yollarının içinde bulunan tüycükler harap olur, böylelikle akciğerlerin savunma mekanizması bozulur. Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
E ŞIKKIDIR.
Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu
durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir.
Özellikle kronik bronşitin meydana gelmesinde sigara içilmesi başlıca bir risk faktörüdür. Sigara etkisi ile hava yollarının içinde bulunan tüycükler harabolur, böylelikle akciğerlerin savunma mekanizması bozulur. Solunum yollarının temizlenmesi için öksürük ve derin solunum egzersizleri yaşlı bireye öğretilmelidir.
Soru 17
Eklemi destekleyen bağların bir kısmı ve eklem kapsülü gerilmesine veya zedelenmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkık
B
Kırık
C
Kas lifi kopması
D
Atrofi
E
Burkulma
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Akrabalarıyla birlikte yaşayanlar
B
Yalnız yaşayanlar
C
İnkontinansı olanlar
D
Birden fazla tıbbi sorunu olanlar
E
Fiziksel olarak hareketsiz olanlar
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 19
Hastada hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme, yazıda yazıda küçülme, vücut duruşunda one doğru eğiklik gibi belirtilerle ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Amyotrofik lateral skleroz
C
Parkinson
D
Şizofreni
E
Ensefalit
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi diyabeti düşündüren belirtilerden biridir?
Seçenekler
A
Az idrara çıkma
B
İştahın azalması
C
Kilo artışı
D
Aşırı susama
E
Görmede bulanıklığın olmaması
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların kaliteli bir yaşam sürmeleri için önem verilmesi gereken ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilecek imkânların sağlanması
B
Aile desteği ile gerekli bakımların karşılanması
C
Toplum katılımlarının azaltılması
D
Potansiyelleri doğrultusunda üretkenliklerine olanak sağlanması
E
İnsanlık onuruna yakışır yaşam sürdürebilmeleri
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktan kalp-damar hastalıkları için önemli risk faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dengeli ve düzenli beslenme
B
Fiziksel aktivite yetersizliği
C
Şişmanlık
D
Şeker hastalığının olması
E
Alkol tüketimi
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Kalp-damar hastalıklarından korunma açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Doymuş yağlar tercih edilmeli
B
Margarin içeren besinler sık tüketilmeli
C
Diyetin kolesterol miktarı arttırılmalı
D
Fiziksel aktivite azaltılmalı
E
Yağ tüketimi azaltılmalı
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların yaşadıkları çevrenin güvenli olması için gereklidir?
Seçenekler
A
Duş sırasında sandalyede oturulmamalı
B
Ortamdaki kablolar yürüme alanı içine yerleştirilmeli
C
Odaların girişinde zeminden yüksek eşik olmalı
D
Terlikler kaygan tabanlı ve ortopedik olmalı
E
Geceleri mutlaka gece lambası kullanılmalı
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi düzenli uyku için yaşlıya verilen önerilerden biridir?
Seçenekler
A
Egzersiz yatma saatinden önce yapılmalı
B
Gündüz kısa uykulardan kaçınmalı
C
Gece oldukça ağır yemekler yemeli
D
Ortamın çok sıcak olması
E
Yatmadan birkaç bardak çay içilmesi
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yorgunluğu azaltmak için verilecek önerilerden değildir?
Seçenekler
A
Ev işlerinde kimseden yardım istememe
B
Aktiviteler arasında sık sık dinlenme
C
Fazla sıcaklıktan kaçınma
D
Ev işleri ya da öz bakıma ilişkin aktivitelerde ayakta durmak yerine oturmayı tercih etme
E
Hafif ve rahat kullanılabilir giysileri tercih etme
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 27
Ortostatik hipotansiyonu önlemek için alınması gereken önlemler için aşağıdakilerden hangisi/hangileri yapılmalıdır?
I- Yatak yüksekliği 20-30 cm kadar olmalı II- Yatak baş ucu 15-20 cm kadar alçaltılmalı III- Yataktan kalkma üç aşamada yapılmalı IV- Banyonun sıcak yapılmaması ve yavaş yapılması
I- Yatak yüksekliği 20-30 cm kadar olmalı II- Yatak baş ucu 15-20 cm kadar alçaltılmalı III- Yataktan kalkma üç aşamada yapılmalı IV- Banyonun sıcak yapılmaması ve yavaş yapılması
Seçenekler
A
I, II, IV
B
I, II, III
C
I, III, IV,
D
II, III, IV
E
II, III
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
- Ortostatik hipotansiyonu önlemek için alınması gereken önlemler şunlardır:
• Yatak yüksekliğinin 20-30 cm kadar olması
• Yatak baş ucunun 15-25 cm kadar yükseltilmesi
• Yataktan kalkmanin üç aşamada tamamlanması - Banyonun sıcak yapilmamasi ve yavaş yapılması
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığının görülme riskini artırdığı bilinen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
İşitme kaybının varlığı
B
Yaş
C
Ailede Alzheimer hastalığı varlığı
D
Kalp hastalığı, şeker hatalığı
E
Düşük eğitim, zihinsel, fiziksel ve sosyal etkinliklerin az olması
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi diyabetten korunma yollarından değildir?
Seçenekler
A
Lifli gıdalar tüketmekten özellikle kaçınmak gerekir
B
Dengeli beslenme ile kilo almaktan kaçınmak gerekir
C
Egzersiz, yeterli aktivite kilo almayı önlemede yararlıdır
D
Spor hücrelerin insüline duyarlılığını artırır
E
Aşırı şekerli yiyeceklerden kaçınmak gerekir
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde ev içinde yaşlı için güvenli bir çevre oluşturulmasında yapılabilecekler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Odaların girişindeki eşikler olabildiğince yüksek yapılmalı
B
Koridorların başlangıç ve sonunda lambaların açılıp kapatılmasına olanak veren mekanizmalar oluşturulmalı
C
Elektirik düğmelerinin oda girişinde olması sağlanması
D
Odalar aydınlık olmalı
E
Geceleri gece lambası kullanılmalı
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 31
Beyin damarlarının kanama veya tıkanması ile ortaya çıkan hastalığa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Alzheimer
C
İnme
D
Tümör
E
Menenjit
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Osteoporoz için risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünlerinin yeterince tüketilmesi
B
Menapoz sonrası dönemde olmak
C
Düşük kemik mineral yoğunluğuna sahip olmak
D
Erkeklerde düşük testosteron düzeyine sahip olmak
E
Küçük ve ince iskelet yapısına sahip olmak
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılardaki uykusuzluğun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tıbbi hastalıklar
B
Psikiyatrik hastalıklar
C
Psikososyal faktörler
D
Yastıksız yatma
E
Çoklu ilaç kullanımı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi düzenli bir uyku için yapılacaklardan değildir?
Seçenekler
A
Tuvalet ve yatak arasındaki mesafenin uzak olması
B
Gündüz kısa uykulardan kaçınma
C
Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
D
Işık, gece lambası
E
Güvenli uyku ilacı kullanımı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların ağız ve diş bakımında yapılabileceklerden değildir?
Seçenekler
A
Uyku sırasında protezler ağızdan çıkarılmamalı
B
Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi tarafından kontrol edilmeli, eksik diş varsa tamamlanmalıdır
C
Çürükler tedavi edilmeli, kırık diş olmamalı
D
Günde iki kez fırça ve sabunla temizlenmeli
E
Her yemekten sonra protezler yıkanmalı ve ağız çalkalanmalı
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ‘yaşlı başına kaç tane 15-64 yaş erişkin düştüğünü’ ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yaşlanma indeksi
B
Potansiyel destek oranı
C
Yaşlı bağımlılık oranı
D
Ebeveyn destek oranı
E
Yaşlı nüfus oranı
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların hijyenik bakımında yapılabileceklerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların sert sabun kalıpları veya alkol içeren şampuanlar kullanılmalı
B
Saçın özelliğine uygun şampuan ya da sabun seçilmeli
C
Yaşlı birey banyo yaparken hava akımında kalmamalı
D
Banyo yapmadan önce suyun sıcaklığı ayarlanmalı, duş şeklinde ılık banyolar tercih edilmeli
E
Banyodan sonra kurulanırken deri sürtmeden yumuşak havlu ile kurulanmalı
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yürüme analizinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni tedavi yöntemi önermek
B
Zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmek
C
Pelvisin yana doğru yer değiştirmesini sağlamak
D
Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak
E
Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirlemek
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Tip 2 diyabetle ilgili olarak doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Zayıflarda sıktır.
B
İnsülin direnci yoktur.
C
İnsülin duyarlılığı artar.
D
Yetişkinlikte başlar.
E
İnsülin yetersizliği yoktur.
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 40
Yaşlıların düzenli uyku uyumaları için hangisine dikkat edilmelidir?
Seçenekler
A
Gündüzleri kısa uyku uyunabilir
B
Bedensel aktiviteleri yatma saatinden önce yapmamaya dikkat edilmelidir
C
İstenilen oranda uyku ilacı alınmasına izin verilmelidir
D
Tuvaletin yerinin önemi yoktur
E
Gece lambası kullanılmasına gerek olmayabilir
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların bakımında güvenli çevre oluşturmak için dikkat edilecekler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Odalar aydınlık olmalı
B
Elektrik düğmeleri oda girişinde olmalı
C
Geceleri gece lambası kullanılmalı
D
Odalar sık sık temizlenmeli
E
Kablolar yürüme alanları dışına yerleştirilmeli
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi diyabet hastalığı belirtileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çok sık idrara çıkma
B
Kilo alma
C
Çabuk iyileşen yaralar
D
Nemli deri
E
Susuzluk hissetmeme
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 43
Yaşlıların ağız ve diş bakımında dikkat edilecek konular arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Kullanılan diş fırçasının sertlik durumuna dikkat edilmesi
B
Kişilerin yanlarında mutlaka yedek diş fırçası bulundurulması
C
Protez dişler gece yatarken mutlaka çıkarılması
D
Ağız kuruluğu için yapay salya kullanılması
E
Yaşlıların günde iki kere diş fırçalamasının teşvik edilmesi
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi akut damar tıkanıklığı esnasında dikkat edilecek noktalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Solukluk
B
Nabzın alınamaması
C
Parastezi
D
Paralizi
E
Nefes alınamaması
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 45
Hangisi kalp damar hastalıklarından korunmak için alınacak önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İdeal kilo korunmalı
B
Yağ tüketimi düzenlenmeli
C
Şekerli besinlerin kullanımı artırılmalı
D
Tuz tüketimi azaltılmalı
E
Balık tüketimine önem verilmeli
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Evi olmayanlar
B
Yalnız yaşayanlar
C
Bunaması olanlar
D
Günlük yaşam aktivitelerini yerine getiremeyenler
E
Kısa zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi bakıma gereksinimi olan yaşlılar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Diyabet hastası olan yaşlılar
B
Genetik hastalığı olan yaşlılar
C
Yakınında akrabası olmayan yaşlılar
D
Maddi geliri düşük olan yaşlılar
E
Günlük sosyal aktivitesi az olan yaşlılar
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. A, B, D ve E seçeneğinde belirtilen yaşlılar bakıma ihtiyacı olmayabilir; kendi bakımlarını yapabilirler; fakat yakınında akrabası olmayan yaşlılar bakıma ihtiyacı olan yaşlılar arasında yer alır.
Doğru cevap C seçeneğidir. A, B, D ve E seçeneğinde belirtilen yaşlılar bakıma ihtiyacı olmayabilir; kendi bakımlarını yapabilirler; fakat yakınında akrabası olmayan yaşlılar bakıma ihtiyacı olan yaşlılar arasında yer alır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düzenli uyku için önerilen etkinlikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gündüz uykularından kaçınılmalı
B
Güvenli uyku ilacı kullanımı
C
Ortamın sessiz sakin olması
D
Yatağın yumuşak olması
E
Uykudan önce çay kahve gibi uyarıcıların alınmaması
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Gündüz uykularından kaçınmak, uyku ortamın sessiz sakin olması, uykudan önce çay kahve gibi içeceklerin alınmaması ve güvenli uyku ilaçlarının alınması düzenli bir uyku için önerilen öneriler arasında yer alır. Düzenli bir uyku için yatağın yumuşak olmasına gerek yoktur.
Doğru cevap D seçeneğidir. Gündüz uykularından kaçınmak, uyku ortamın sessiz sakin olması, uykudan önce çay kahve gibi içeceklerin alınmaması ve güvenli uyku ilaçlarının alınması düzenli bir uyku için önerilen öneriler arasında yer alır. Düzenli bir uyku için yatağın yumuşak olmasına gerek yoktur.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylere verilecek olan egzersizin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin kapasitesine uygun olmalıdır
B
Her gün düzenli olarak 40-50 dakika yürüyüş yapmalıdır
C
Egzersiz kolaylıkla ve zevkle yapılabilmelidir
D
Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalıdır.
E
Egzersiz dereceli olarak arttırılmalıdır
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. A, C, D ve E seçeneklerinde bilgiler yaşlılara verilecek olan egzersizlerin özellikleri arasında yer alır. Her gün düzenli olarak 40- 50 dakika yürüyüş yaşlılara verilen egzersizler arasında yer almaz.
Doğru cevap B seçeneğidir. A, C, D ve E seçeneklerinde bilgiler yaşlılara verilecek olan egzersizlerin özellikleri arasında yer alır. Her gün düzenli olarak 40- 50 dakika yürüyüş yaşlılara verilen egzersizler arasında yer almaz.
Soru 50
Diyabet tedavisinde ulaşılmak istenen değerler (normal olması gereken değer aralığı) aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yemek öncesi glikoz değeri 110 mg yemek sonrası ikinci saatte 140 mg
B
Yemek öncesi glikoz değeri 100 mg yemek sonrası ikinci saatte 140 mg
C
Yemek öncesi glikoz değeri 100 mg yemek sonrası ikinci saatte 150 mg
D
Yemek öncesi glikoz değeri 110 mg yemek sonrası ikinci saatte 130 mg
E
Yemek öncesi glikoz değeri 100 mg yemek sonrası ikinci saatte 150 mg
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Diyabet tedavisinde amaç kan glikoz değerini yemekten önce 110 mg yemekten en az iki saat sonrasında 140 mg değerinde tutabilmektir.
Diyabet tedavisinde amaç kan glikoz değerini yemekten önce 110 mg yemekten en az iki saat sonrasında 140 mg değerinde tutabilmektir.
Soru 51
Aşağıdaki hastalıklardan hangisi eklemler arasındaki kemik uçlarını koruyan kıkırdak yapının bitmesiyle kemiklerin birbirine sürtünmesi ile ortaya çıkan hastalıktır?
Seçenekler
A
Trombo- emboli
B
Venöz yetersizlik
C
Hipotansiyon
D
Artroz ( osteoartrit)
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Kıkırdak yapının bitmesiyle kemik uçları birbirine sürtünür ve kemikler aşınmasıyla başlayan hastalığa Artroz denir. Bu durum sonucunda yapay eklem takılması gerekebilir.
Doğru cevap D seçeneğidir. Kıkırdak yapının bitmesiyle kemik uçları birbirine sürtünür ve kemikler aşınmasıyla başlayan hastalığa Artroz denir. Bu durum sonucunda yapay eklem takılması gerekebilir.
Soru 52
Aşağıdaki hastalıklardan hangisi demans hastalıkları içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Üriner inkontinans
B
Osteoporoz
C
Parkinson hastalığı
D
Venöz yetersizlik
E
Artrit
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Doğru seçenek C seçeneğidir. üritrer inontinans idrar yolları hastalığıdır. B seçeneğindeki osteoporoz kalsiyum azalması sonucu kemiklerde oluşan bir hastalıktır. D seçeneğindeki venöz hastalığı bacaklarda oluşan ödeme bağlı bir hastalıktır. Artrit hastalığı ise eklem hastalığıdır. Parkinson demans ( bunama) hastalıkları arasında yer alır.
Doğru seçenek C seçeneğidir. üritrer inontinans idrar yolları hastalığıdır. B seçeneğindeki osteoporoz kalsiyum azalması sonucu kemiklerde oluşan bir hastalıktır. D seçeneğindeki venöz hastalığı bacaklarda oluşan ödeme bağlı bir hastalıktır. Artrit hastalığı ise eklem hastalığıdır. Parkinson demans ( bunama) hastalıkları arasında yer alır.
Soru 53
Beynin dopamin maddesini içeren sinir hücrelerinin ölümüyle ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer
B
Demans
C
Diyabet
D
Tromboli
E
Parkinson
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. Parkinson hastalığı beyindeki dopamin maddesinin azalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Tedavisinde eksilen dopamin maddesini yerine koymakla olur.
Doğru cevap E seçeneğidir. Parkinson hastalığı beyindeki dopamin maddesinin azalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Tedavisinde eksilen dopamin maddesini yerine koymakla olur.
Soru 54
Aşağıdaki seçeneklerin hangisi kalp damar hastalıklarından korunmada dikkat edilecek hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İdeal vücut ağırlığı sürdürülmelidir.
B
Derin solunum egzersizleri yaparak etkin solunum sağlanmalıdır.
C
Yağ tüketimi azaltılmalıdır
D
Doymuş yağların yerine doymamış yağlar tercih edilmelidir
E
Margarin ve margarin içeren besinlerin tüketimi sınırlandırılmalıdır
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. A, C, D ve E seçeneğindeki önlemler kalp damar hastalıklarından korunmada etkilidir. B seçeneğindeki etkin solunum ise solunum yolu hastalıklarından korunmada etkilidir.
Doğru cevap B seçeneğidir. A, C, D ve E seçeneğindeki önlemler kalp damar hastalıklarından korunmada etkilidir. B seçeneğindeki etkin solunum ise solunum yolu hastalıklarından korunmada etkilidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi diyabetten korunma yolları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Egzersiz yaparak düzenli beslenerek kilo almaktan kaçınılmalıdır.
B
Yataktan kalkma üç aşamada gerçekleşmelidir.
C
Tuz tüketimi azaltılmalıdır
D
Dolaşımı arttırmak için salıncaklı koltuk kullanılmalıdır
E
Yaşlılıkta haftada en az iki üç kez balık tüketilmelidir
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Doğru seçenek A seçeneğidir. Diyabetten korunmada, aşırı kiloya dikkat etmek, egzersiz yapmak stresten uzak durmak şekerli yiyeceklerden uzak durmak etkilidir.
Doğru seçenek A seçeneğidir. Diyabetten korunmada, aşırı kiloya dikkat etmek, egzersiz yapmak stresten uzak durmak şekerli yiyeceklerden uzak durmak etkilidir.
Soru 56
Aşağıda bakıma ihtiyaç duyan birey eşleşmelerinden her ikisininde doğru olduğu seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Maddi kazancı olmayanlar- Yalnız yaşayanlar
B
Uzun zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar- Depresyonda olanlar
C
Hastaneden yeni taburcu edilmiş olanlar- İdrar kaçırması olanlar
D
Fiziksel olarak hareketli olanlar- Bunaması olanlar
E
Düzenli ilaç kullananlar-Günlük yaşam aktivitelerini kaybetmiş olanlar
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaşlılık hastalık demek değildir. Yaşlılıkta verilen bakımda da temel amaç yaşlı bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamak değil kendine bakabilmesinin sağlanmasıdır. Ancak bazı yaşlı bireyler için bakım almak kaçınılmaz olabilir. Bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar
• Yalnız yaşayanlar • İnkontinansı (idrar kaçırması) olanlar • Sosyal izolasyonda olanlar • Yakınında akrabaları olmayanlar • Birden fazla tibbi sorunu olanlar • Fiziksel olarak hareketsiz olanlar • Bunaması olanlar • Depresyonu olanlar • Kısa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar • Hastaneden henüz taburcu edilmiş olanlar • Günlük yaşam aktivitelerini kaybetmiş olanlardır.
Yaşlılık hastalık demek değildir. Yaşlılıkta verilen bakımda da temel amaç yaşlı bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamak değil kendine bakabilmesinin sağlanmasıdır. Ancak bazı yaşlı bireyler için bakım almak kaçınılmaz olabilir. Bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar
• Yalnız yaşayanlar • İnkontinansı (idrar kaçırması) olanlar • Sosyal izolasyonda olanlar • Yakınında akrabaları olmayanlar • Birden fazla tibbi sorunu olanlar • Fiziksel olarak hareketsiz olanlar • Bunaması olanlar • Depresyonu olanlar • Kısa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar • Hastaneden henüz taburcu edilmiş olanlar • Günlük yaşam aktivitelerini kaybetmiş olanlardır.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yaşlı bireylerin hijyenik bakımında dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değilidir?
Seçenekler
A
Haftada bir ya da iki defa banyo yapmalıdır.
B
Meme altı, koltuk altı ve parmak arası gibi bölgelerin haftada bir gün silinip kurulanması gerekmektedir.
C
Saçları için alkol içermeyen şampuanlar tercih edilmelidir.
D
Banyodan sonra saç diplerine uygun yağlı solüsyonlarla masaj yapılmalıdır.
E
Deriye nemlendirici krem sürülmelidir.
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Banyodan sonra kurulanırken deri sürtmeden yumuşak havlu ile kurulanmalı ve özellikle banyo sonrası meme altı, koltuk altı, parmak arası gibi deri kırışıklığının arttığı bölgelerin kurulanmalıdır. Bu bölgelerin her gün silinip temizlenmesi ve kuru tutulması mantar enfeksiyonlarından korunmak için son derece önemlidir.
Banyodan sonra kurulanırken deri sürtmeden yumuşak havlu ile kurulanmalı ve özellikle banyo sonrası meme altı, koltuk altı, parmak arası gibi deri kırışıklığının arttığı bölgelerin kurulanmalıdır. Bu bölgelerin her gün silinip temizlenmesi ve kuru tutulması mantar enfeksiyonlarından korunmak için son derece önemlidir.
Soru 58
85 yaşındaki Hakkı Bey evde bakım hizmeti almaktadır. Onunla ilgilenen uzman Hakkı Bey'in diyetini karbonhidrat, yağ, protein, vitamin ve mineralleri kapsayacak şekilde planlamakta,ev ortamının sakin, sessiz olması, sıcak ya da soğuk olmaması, çay kahve gibi uyarıcıların alınmaması hususunda son derece dikkatlidir. Bununla birlikte haftada en az üç gün 20-30 dakika süre ile birlikte yürüyüş ve egzersiz yapmaktadır. Bahsi geçen uzman, sırasıyla hangi konulara dikkat etmektedir?
Seçenekler
A
Hijyenik bakım- Ağız ve Diş bakımı- Göz bakımı
B
Uyku- Beslenme- Hareket ve Dinlenme
C
Beslenme- Uyku- Hareket ve Dinlenme
D
Ağız ve Diş bakımı- Beslenme- Uyku
E
Beslenme- Hijyenik bakım-Hareket ve Dinlenme
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
İlgili ünitenin bahsi geçen konu başlıkları altında geçen örnekler sıralandırılmıştır (Sayfa no: 68-69-70) Cevap sırasıyla istendiği için C şıkkı doğru cevaptır.
İlgili ünitenin bahsi geçen konu başlıkları altında geçen örnekler sıralandırılmıştır (Sayfa no: 68-69-70) Cevap sırasıyla istendiği için C şıkkı doğru cevaptır.
Soru 59
"65 yaş üzeri grubun (A)_______ normal aktivitelerini devam ettirebilecek durumdadır. Ancak kronik hastalığı olan yaşlıların (B)________ de aktivite sınırlılığı vardır, bu sınırlılık gençlerde (C)_______. Yaşlılıkta kas atrofileri nedeniyle güç kaybı, esnekliğin azalması ve hastalıklar nedeniyle hareketler giderek kısıtlanır." Yukarıda verilen bilgide boş kalan (A) , (B) VE (C) yüzdelikleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
(A)- %78 (B)- %43 (C)- %10
B
(A)- %78 (B)- %43 (C)- %20
C
(A)- %75 (B)- %52 (C)- %10
D
(A)- %78 (B)- %33 (C)- %15
E
(A)- %68 (B)- %40 (C)- %10
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
65 yaş üzeri grubun %78'i normal aktivitelerini devam ettirebilecek durumdadır. Ancak kronik hastalığı olan yaşlıların %43'ünde aktivite sınırlılığı vardır, bu sınırlılık gençlerde %10'dur. Yaşlılıkta kas atrofileri nedeniyle güç kaybı, esnekliğin azalması ve hastalıklar nedeniyle hareketler giderek kısıtlanır.
65 yaş üzeri grubun %78'i normal aktivitelerini devam ettirebilecek durumdadır. Ancak kronik hastalığı olan yaşlıların %43'ünde aktivite sınırlılığı vardır, bu sınırlılık gençlerde %10'dur. Yaşlılıkta kas atrofileri nedeniyle güç kaybı, esnekliğin azalması ve hastalıklar nedeniyle hareketler giderek kısıtlanır.
Soru 60
İnsülin hormonunun yetersizliği sonucu kan glikoz düzeyinin yükselmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır. Araştırmalar bu hastalığın görülme sıklığının %4-5 dolayında olduğunu göstermektedir ve Türkiye’ de 2,5 milyon kişide olduğu düşünülmektedir. İnsülin kan şekeri düzeyini kontrol eder ve yemekten sonra yükselen kan şekerini hücrelere taşıyarak tekrar normale indirir. Hücrelerde şeker enerji için kullanılır. Bu hastalıkta sorun enerji kaynağı olan glikozun hücreler içinde alınamamasıdır. Aşağıdakilerden hangisi bahsi geçen hastalıktır?
Seçenekler
A
Kalp damar hastalığı
B
Hipertansiyon
C
Trombo-emboli
D
Hipotansiyon
E
Diyabet
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
İnsülin hormonunun yetersizliği sonucu kan glikoz düzeyinin yükselmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır. Araştırmalar diyabet sıklığının %4-5 dolayında olduğunu göstermektedir ve Türkiye’ de 2,5 milyon kişide diyabet olduğu düşünülmektedir. İnsülin kan şekeri düzeyini kontrol eder ve yemekten sonra yükselen kan şekerini hücrelere taşıyarak tekrar normale indirir. Hücrelerde şeker enerji için kullanılır. Diyabette sorun enerji kaynağı olan glikozun hücreler içinde alınamamasıdır
İnsülin hormonunun yetersizliği sonucu kan glikoz düzeyinin yükselmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır. Araştırmalar diyabet sıklığının %4-5 dolayında olduğunu göstermektedir ve Türkiye’ de 2,5 milyon kişide diyabet olduğu düşünülmektedir. İnsülin kan şekeri düzeyini kontrol eder ve yemekten sonra yükselen kan şekerini hücrelere taşıyarak tekrar normale indirir. Hücrelerde şeker enerji için kullanılır. Diyabette sorun enerji kaynağı olan glikozun hücreler içinde alınamamasıdır
Soru 61
Yaşlılarda idrar kaçırma tipleri altıya ayrılmaktadır. Bunlar ; sıkışma tipi, stres nedeli, taşma tipi, fonksiyonel idrar kaçırma, karışık tip ve geçici idrar kaçırma durumları olarak sıralanabilir. Buna göre, yukarıda belirtilen tiplerden hangisine şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Sıkışma tipi
B
Stres nedeli
C
Karışık tip
D
Geçici idrar kaçırma durumları
E
Fonksiyonel idrar kaçırma
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Yaşlılarda İdrar Kaçırma Tipleri; • İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık (Sıkışma tipi): En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır. İdrar kaçırma sonucu, bu hastalarda her an idrar kaçırabilme şüphesi oluşmakta ve sonucunda psikolojik problemler ile karşı karşıya kalınabilmektedir. • Stres nedenli idrar kaçırma: yaşlılarda ikinci sık karşılaşılan idrar kaçırma tipidir. Hastalar karın içi basıncının arttığı durumlarda (öksürme, gülme, ağır kaldırma…vb) idrar kaçırır. • Üretra tıkanıklığı ve İdrar torbası kas aktivitesinde zayıflık (Taşma tipi): idrar torbası idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası damla damla idrar gelmesi düşündürebilir. • Fonksiyonel idrar kaçırma: Hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler. • Karışık tip: idrar kaçırma birden çok nedenle ortaya çıkmaktadır. • Geçici idrar kaçırma durumları: şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar nedenlidir.
Yaşlılarda İdrar Kaçırma Tipleri; • İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık (Sıkışma tipi): En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır. İdrar kaçırma sonucu, bu hastalarda her an idrar kaçırabilme şüphesi oluşmakta ve sonucunda psikolojik problemler ile karşı karşıya kalınabilmektedir. • Stres nedenli idrar kaçırma: yaşlılarda ikinci sık karşılaşılan idrar kaçırma tipidir. Hastalar karın içi basıncının arttığı durumlarda (öksürme, gülme, ağır kaldırma…vb) idrar kaçırır. • Üretra tıkanıklığı ve İdrar torbası kas aktivitesinde zayıflık (Taşma tipi): idrar torbası idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası damla damla idrar gelmesi düşündürebilir. • Fonksiyonel idrar kaçırma: Hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler. • Karışık tip: idrar kaçırma birden çok nedenle ortaya çıkmaktadır. • Geçici idrar kaçırma durumları: şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar nedenlidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların bağışıklık sistemini güçlendirmeyi sağlar?
Seçenekler
A
Bulmaca çözmek
B
Aşılanmak
C
Okumak
D
Çevrede olup bitenlerle ilgilenmek
E
Toplumsal iletişim
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
boş vakitlerde bulmaca çözmek, okumak, çevrede olup bitenlerle ilgilenmek, toplumun bir parçası oldugunu hissetmek ve hissettirmek, yasa bağlı bu olumsuz etkilere karsı zihinsel fonksiyonların korunmasında etkili olabilecek önlemler arasında yer alırken, aşılanma ile yasla birlikte enfeksiyonlara yakalanma riskine karşı koruma sağlanır.
boş vakitlerde bulmaca çözmek, okumak, çevrede olup bitenlerle ilgilenmek, toplumun bir parçası oldugunu hissetmek ve hissettirmek, yasa bağlı bu olumsuz etkilere karsı zihinsel fonksiyonların korunmasında etkili olabilecek önlemler arasında yer alırken, aşılanma ile yasla birlikte enfeksiyonlara yakalanma riskine karşı koruma sağlanır.
Soru 63
Hangisi yaşlıların güvenliği açısından tehdit oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
100-200 volt arası ampullerle aydınlatılan odalar
B
Zemine monte edilen uzatma kabloları
C
Yerden yüksek olmayan küvetler
D
Tahterevalli biçimindeki elektrik düğmeleri
E
Gece lambaları
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaşlıların güvenliği açısından 100-200 voltluk ampuller ve gece lambaları, zemin yerine duvara monte ettirilen uzatma kabloları, kolayca açıp kapatılabilen tahterevalli biçimindeki elektrik düğmeleri ve yerden yüksek olmayan küvetler tercih edilmelidir.
Yaşlıların güvenliği açısından 100-200 voltluk ampuller ve gece lambaları, zemin yerine duvara monte ettirilen uzatma kabloları, kolayca açıp kapatılabilen tahterevalli biçimindeki elektrik düğmeleri ve yerden yüksek olmayan küvetler tercih edilmelidir.
Soru 64
Yaşlıların hijyenik bakımında hangisinden kaçınılmalıdır?
Seçenekler
A
Her gün banyo yapmak.
B
Ph değeri nötr sabunları kullanmak.
C
Alkol içermeyen şampuanları kullanmak.
D
Ilık suyla banyo yapmak.
E
Banyo sonrası yumuşak havlu ile kurulanmak.
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Her gün banyo yapmak kurulugu artırabileceginden haftada bir yada iki kez banyo yeterli olacaktır. Yumusak ve ph degeri nötr olan zeytinyaglı sabunlar ile yıkanılmalıdır, saçlarda ise içinde alkol içermeyen sabun ve sampuanlar tercih edilmelidir. Banyo yapmadan önce suyun sıcaklıgı ayarlanmalı, duşseklinde ılık banyolar tercih edilmelidir. Banyodan sonra kurulanırken deriyi sürtmeden yumuşak havlu ile kurulanılmalıdır.
Her gün banyo yapmak kurulugu artırabileceginden haftada bir yada iki kez banyo yeterli olacaktır. Yumusak ve ph degeri nötr olan zeytinyaglı sabunlar ile yıkanılmalıdır, saçlarda ise içinde alkol içermeyen sabun ve sampuanlar tercih edilmelidir. Banyo yapmadan önce suyun sıcaklıgı ayarlanmalı, duşseklinde ılık banyolar tercih edilmelidir. Banyodan sonra kurulanırken deriyi sürtmeden yumuşak havlu ile kurulanılmalıdır.
Soru 65
Yaşlıların beslenmesine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Az ve sık aralarla, küçük ögünler şeklinde yemek yemeliler.
B
Yağ tüketimi günlük minimum % 25 olmalıdır.
C
Besinleri az çiğneyerek tüketmeliler.
D
İstedikleri her şeyi yiyebilirler.
E
Yaşlı bireylerin diyeti protein içermemelidir.
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaslı bireyler az ve sık aralarla beslenmeli, lif, vitamin ve mineraller içeren ve kabızlıgı önleyen besinler yeterince tüketmelidir. Yag, günlük kalori miktarının en fazla %25'ini olusturmalı ve besinler 6 ögüne bölünerek tüketilmelidir. Besinlerin kolay sindirilebilmesi için iyice çiğnenmelidir.
Yaslı bireyler az ve sık aralarla beslenmeli, lif, vitamin ve mineraller içeren ve kabızlıgı önleyen besinler yeterince tüketmelidir. Yag, günlük kalori miktarının en fazla %25'ini olusturmalı ve besinler 6 ögüne bölünerek tüketilmelidir. Besinlerin kolay sindirilebilmesi için iyice çiğnenmelidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Tip II diyabetle ilgilidir?
Seçenekler
A
Genellikle çocuklarda ve gençlerde ortaya çıkar.
B
Pankreas hiç insülin üretemez.
C
Hasta ömür boyu insülin iğneleri kullanmak zorundadır.
D
Çocukluktaki otoimmün pankreans hasarı buna neden olabilir.
E
Şİşman yetişkinlerde sık görülür.
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Tip I diyabet, genellikle çocuklarda ve gençlerde ortaya çıkar, pankreas insülin üretemez, hasta ömür boyu insülin igneleri kullanmak zorundadır ve nedenleri arasında kalıtımın yanı sıra çocukluktaki virüs enfeksiyonu ve otoimmün pankreans hasarı da yer almaktadır. Tip II diyabet ise şişman kimselerde ve yetişkinlerde sık görülür
Tip I diyabet, genellikle çocuklarda ve gençlerde ortaya çıkar, pankreas insülin üretemez, hasta ömür boyu insülin igneleri kullanmak zorundadır ve nedenleri arasında kalıtımın yanı sıra çocukluktaki virüs enfeksiyonu ve otoimmün pankreans hasarı da yer almaktadır. Tip II diyabet ise şişman kimselerde ve yetişkinlerde sık görülür
Soru 67
Hangi yaşlılar osteoporoz tehditi altındadır?
Seçenekler
A
Geç menapoza giren kadınlar
B
Yüksek testosteron düzeyine sahip erkekler
C
Vücut ağırlığı normalin altında olanlar
D
D vitamini istenilen düzeyde olanlar
E
Yeme davranış bozukluğu olmayanlar
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Erken menapoza girenler (45 yaş öncesi), düsük testosteron düzeyine sahip erkekler, vücut agırlıgı idealin altında olanlar, D vitaminini yetersiz olanlar, yeme davranış bozuklugu olanlar osteoporoz tehditi altındadır.
Erken menapoza girenler (45 yaş öncesi), düsük testosteron düzeyine sahip erkekler, vücut agırlıgı idealin altında olanlar, D vitaminini yetersiz olanlar, yeme davranış bozuklugu olanlar osteoporoz tehditi altındadır.
Soru 68
I. Yalnız yaşayanlar
II.Sosyal izolasyonda olanlar
III.Birden fazla tibbi sorunu olanlar
IV.Kisa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar
V.Hastaneden henüz taburcu edilmiş olanlar
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında yaşlı bireyler için aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
II.Sosyal izolasyonda olanlar
III.Birden fazla tibbi sorunu olanlar
IV.Kisa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar
V.Hastaneden henüz taburcu edilmiş olanlar
Yukarıdaki koşullar dikkate alındığında yaşlı bireyler için aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Bu bireylerin hijyenik bakımına önem verilmeli
B
Bu yaşlı bireyler için bakıma öncelikli olarak gereksinim duyulmaktadır
C
Bu bireylerde çevreyi güvenli kılacak tedbirler alınmalıdır
D
Bu bireylerde beslenme herşeyden daha önemlidir
E
Bu bireylerde hareket ve dinlenme ön planda tutulmalıdır
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaşlılık hastalık demek değildir. Yaşlıklıkta verilen bakımda da temel amaç yaşlı bireylerin bütün gereksimlerini karşılamak değil kendine bakabilmesinin sağlanmasıdır. Ancak bazı yaşlı bireyler için bakım almak kaçınılmaz olabilir.
Yaşlılık hastalık demek değildir. Yaşlıklıkta verilen bakımda da temel amaç yaşlı bireylerin bütün gereksimlerini karşılamak değil kendine bakabilmesinin sağlanmasıdır. Ancak bazı yaşlı bireyler için bakım almak kaçınılmaz olabilir.
Soru 69
Yaşlı bir bireyin evinde kaygan zemine kaymayan halı ya da kilim bulundurulması, odaların girişinde zeminden yüksek eşikler olmaması, tuvalet ve banyonun evin dışında ise içeriye alınmasının sağlanması, raflar ve muslukların uygun yükseklikte bulunmaları, elektrik düğmelerinin oda girişinde olmasının sağlanması, yaşlı bireyin hangi durumunun göz önüne alındığını göstermektedir?
Seçenekler
A
Güvenli çevre
B
Hijyenik bakım
C
Yaşlılarda beslenme
D
Hareket ve dinlenme
E
Yaşlılıkta demans
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaşlılık döneminde ki kazalar ve yaralanmalar çeşitli sakatlıklara neden olmakta ve hatta bazen ölümcül seyredebilmektedir. Bu nedenle yaşlıların yaşadıkları ortamları güvenli kılacak önlemler alınmalıdır.
Yaşlılık döneminde ki kazalar ve yaralanmalar çeşitli sakatlıklara neden olmakta ve hatta bazen ölümcül seyredebilmektedir. Bu nedenle yaşlıların yaşadıkları ortamları güvenli kılacak önlemler alınmalıdır.
Soru 70
70 yaşında bir bireyin kalp ve şeker hastalığı vardır ve haftada 3 saat spor yapmaktadır. Egzersizlerin süresini her gün aşamalı olarak arttırmaktadır.Egzersiz yapmak hayatının bir parçası durumuna gelmiştir.
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi gözönüne alındığında, yukarıdaki örnekte bahsedilen kişiye uygulananlar doğrultusunda aşağıdaki şıklardan hangisi bu eğitimin daha doğru olarak yapılabillmesini vurgulamaktadır?
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi gözönüne alındığında, yukarıdaki örnekte bahsedilen kişiye uygulananlar doğrultusunda aşağıdaki şıklardan hangisi bu eğitimin daha doğru olarak yapılabillmesini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Egzersize başlamadan önce doktor muayenesi olmalıdır
B
Egzersiz kolaylikla ve zevkle yapilabilir olmalıdır.
C
Bireyin kapasitesine uygun olmalı,
D
Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı,
E
Kronik hastalığı olan yaşlıların %43'ünde aktivite sınırlılığı vardır
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Yaş yada fiziksel kondüsyon durumu ne olursa olsun yaşlıların büyük çoğunluğu fiziksel aktivite düzeylerini orta düzeye çıkarmakta sorun yaşamazlar. Ancak herhangi bir kronik hastalık varsa (kalp hastalığı, şeker gibi) yada kilolu veya sigara kullananan bir yaşlı birey egzersize başlamadan önce doktor muayenesi olmalıdır.
Yaş yada fiziksel kondüsyon durumu ne olursa olsun yaşlıların büyük çoğunluğu fiziksel aktivite düzeylerini orta düzeye çıkarmakta sorun yaşamazlar. Ancak herhangi bir kronik hastalık varsa (kalp hastalığı, şeker gibi) yada kilolu veya sigara kullananan bir yaşlı birey egzersize başlamadan önce doktor muayenesi olmalıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi II. tip diyabetin belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Genellikle çocuklarda ve gençlerde ortaya çıkar.
B
Pankreas çok az insülin üretir ve sonunda hiç insülin üretemez.
C
Hasta ömür boyu insülin iğneleri kullanmak zorundadır.
D
Nedenler arasında kalıtımın olması tartışılmaktadır.
E
Yetişkinlerde başlar.
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
II.tip diyabet yetişkinlikte başlar bu nedenle doğru yanıt "E" şıkkıdır. Diğer seçenekler I. tip diyabetin belirtileridir.
II.tip diyabet yetişkinlikte başlar bu nedenle doğru yanıt "E" şıkkıdır. Diğer seçenekler I. tip diyabetin belirtileridir.
Soru 72
Çevresel damarların büzülmesindeki yetersizlik sonucunda tansiyonun düşmesiyle beyne yeterli kan gidememesi problemini yaşayan bir yaşlı hastanın, aşağıdaki durumlardan hangisini yapması doğru olmaz?
Seçenekler
A
Yatak yüksekliğinin 20-30 cm kadar olmasi
B
Yataktan kalkmanin üç aşamada tamamlanması
C
Dolaşımı artırmak için salıncaklı koltuk kullanilmaması
D
Banyo, tıraş olma gibi aktivitelerin yataktan kalktiktan 1 saat sonra yapılması
E
Zorlu hareketler için yemekten bir saat sonrasının beklenmesi
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
"C "şıkkı yalnıştır çünkü dolaşımı arttırmak için salıncaklı koltuk kullanılması önerilmektedir
"C "şıkkı yalnıştır çünkü dolaşımı arttırmak için salıncaklı koltuk kullanılması önerilmektedir
Soru 73
I. Özellikle süt ve süt ürünleri gibi kalsiyumdan zengin besinlerin yeterli tüketilmemesi
II. Erkeklerde düşük testosteron düzeyine sahip olmak
III. Vücut ağırlığının idealin altında olması
IV. Kadınlarda yeme davranış bozukluğunun olması
Yukarıda verilen bilgiler hangi hastalığın risk faktörlerini belirtmektedir?
II. Erkeklerde düşük testosteron düzeyine sahip olmak
III. Vücut ağırlığının idealin altında olması
IV. Kadınlarda yeme davranış bozukluğunun olması
Yukarıda verilen bilgiler hangi hastalığın risk faktörlerini belirtmektedir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Artroz ( Osteoartrit)
C
Venöz Yetersizlik
D
Trombo-emboli
E
Demans
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Doğru yanıt "A " şıkkıdır çünkü bu risk faktörleri osteoporozda görülmektedir.
Doğru yanıt "A " şıkkıdır çünkü bu risk faktörleri osteoporozda görülmektedir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda idrar kaçırma tiplerinden değildir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel idrar kaçırma
B
Karışık tip
C
Sürekli idrar kaçırma
D
Taşma tipi
E
Sıkışma tipi
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Doğru yanıt "C "şıkkıdır çünkü geçici idrar kaçırma durumları: şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar nedenlidir. Sürekli değildir.
Doğru yanıt "C "şıkkıdır çünkü geçici idrar kaçırma durumları: şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar nedenlidir. Sürekli değildir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılılarda bağışıklığın güçlendirilmesini sağlamaz?
Seçenekler
A
Antioksidan vitamin takviyeleri
B
Bakır-mineral takviyeleri
C
Sekiz saaten fazla uyku
D
Çinko ve selenyum takviyesi
E
Günlük düzenli fiziksel egzersiz
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Sekiz saatten fazla uyku bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde bahsedilenler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Sekiz saatten fazla uyku bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde bahsedilenler arasında yer almamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 76
Aşağıda verilen gruplar için ne söylenebilir?
"Yalnız yaşayanlar, yakınında akrabaları olmayanlar, bunaması olanlar, inkontinansı olanlar, hastaneden yeni taburcu edilmiş olanlar"
"Yalnız yaşayanlar, yakınında akrabaları olmayanlar, bunaması olanlar, inkontinansı olanlar, hastaneden yeni taburcu edilmiş olanlar"
Seçenekler
A
Depresyondadırlar.
B
Bakıma öncelikli ihtiyacı olan yaşlılardır.
C
Birden fazla tıbbi sorunları vardır.
D
Günlük yaşam aktivitelerini kaybetmişlerdir.
E
Sosyal izolasyondadırlar.
Açıklama:
Kronik hsatalıklardan korunma yollarını açıklayabileceksiniz.
Verilen özellikler bakıma öncelikli ihtiyacı olan yaşlılar içindir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Verilen özellikler bakıma öncelikli ihtiyacı olan yaşlılar içindir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 77
Yaşlıların yaşadıkları ortamda "aydınlatma, mobilya, zemin, iletişim araçları, vb." ile ilgili düzenlemeler ne amaçla yapılır?
Seçenekler
A
Yalnızlık hissini ortadan kaldırma
B
Sosyalleşmeyi sağlama
C
Görme kusurlarını giderme
D
Zevklerine hitap etme
E
Güvenli çevre oluşturma
Açıklama:
Yaşlı bireylerin bakımında dikkat edilecek hususları ifade edebileceksiniz.
Bahsedilen düzenlemeler yaşlılar için güvenli bir çevre oluşturma amacıyla yapılmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Bahsedilen düzenlemeler yaşlılar için güvenli bir çevre oluşturma amacıyla yapılmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 78
Yaşlıların her gün banyo yapmamaları önerisinin temel nedeni nedir?
Seçenekler
A
Yaralanma riski
B
Kan basıncını etkilemesi
C
Mevcut deri kuruluğunu artırması
D
Saç dökülmesine neden olması
E
İhtiyaçları olmaması
Açıklama:
Evde yada bir kurumda bakılan yaşlıya bakım sürecini açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda görülen deri kuruluğu her gün banyo yapıldığında daha da artacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Yaşlılarda görülen deri kuruluğu her gün banyo yapıldığında daha da artacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 79
"Aşırı susama, sık idrara çıkma, kilo kaybı, bulanık görme, iyileşmeyen yaralar" gibi belirtiler hangi hastalığın belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Bunama
B
Depresyon
C
Kalp-damar hastalıkları
D
Diyabet
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Bahsedilen belirtilere ek olarak düşük performans, ve kuru ve kaşıntılı deri de diyabet belirtilerindendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Bahsedilen belirtilere ek olarak düşük performans, ve kuru ve kaşıntılı deri de diyabet belirtilerindendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 80
"İdeal vücut ağırlığının sürdürülmesi, yağ tüketiminin azaltılması, tuz tüketiminin azaltılması, stresten ve sigara ve alkolden kaçınma1 temel olarak hangi sağlık sorunundan kaçınmak için alınacak önlemler arasındadır?
Seçenekler
A
Artroz
B
Demans
C
Solunum sistemi
D
Kalp-damar hastalıkları
E
Alzheimer hastalığı
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Soruda kalp-damar hastalıklarından korunmak için yapılması gerekenlerden bazıları verilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soruda kalp-damar hastalıklarından korunmak için yapılması gerekenlerden bazıları verilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 81
Osteoporoz nedir?
Seçenekler
A
Kemiklerde kalsiyum kaybı sonucu oluşan kırık riski hastalığıdır.
B
Erkeklerde düşük testesteron düzeyidir.
C
Kadınlarda yeme davranış bozukluğudur.
D
Düşük kemik mineral yoğunluğudur.
E
erken menapoza girme durumudur.
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Tüm iskeleti etkileyen ve kemiklerde kalsiyum azlığı sebebiyle oluşan kemik kırık riski durumudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Tüm iskeleti etkileyen ve kemiklerde kalsiyum azlığı sebebiyle oluşan kemik kırık riski durumudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 82
Hareketlerde yavaşlık, istirahat halinde iken titreme, vücut duruşunda öne doğru eğiklik ve denge bozukluğu bulgularının hepsi ya da bir kısmının varlığı aşağıdaki hangi hastalığı tanımlar.
Seçenekler
A
Alzheimer
B
İnkontinans
C
Parkinson
D
Osteoporoz
E
Artroz
Açıklama:
Yaşlılık dönemi kronik hastalıklarını ifade edebileceksiniz.
Sorudaki belirtiler parkinsonun tanısıdır.
Sorudaki belirtiler parkinsonun tanısıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Yalnız yaşayanlar
B
Sosyal izolasyonda olanlar
C
Yakınında akrabaları olmayanlar
D
Sigara ve alkol kullananlar
E
Depresyonu olanlar
Açıklama:
Yaşlılıkta verilen bakımda da temel amaç yaşlı bireylerin bütün gereksinimlerini karşılamak değil kendine bakabilmesinin sağlanmasıdır. Bu kapsamda sigara ve alkol kullananlar öncelikle bakıma gereksinimi olan yaşlılar arasında sayılamaz.
Soru 84
I. Elektrik düğmelerinin oda girişinde olması sağlanmalı II. Tuvalet ve banyo evin dışında olmalı III. Merdivenlerde tutunmak için eşyalar bulundurulmalı IV. Kablolu telefon kullanılmalı Hangisi yaşlılar için güvenli bir çevre oluşturulurken dikkat edilmesi gerekenler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Yaşlılar için güvenli bir çevre oluşturmak için tuvalet ve banyo evin dışında ise içeri taşınmalı, merdivenlerde eşya bulunmamalı, kablosuz telefon kullanılmalıdır ve elektrik düğmeleri oda girişinde bulunmalıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar açısından düzenli bir uyku için önerilmez?
Seçenekler
A
Gündüz kısa uykular uyuma
B
Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
C
Güvenli uyku ilacı kullanımı
D
Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanması
E
Gece lambası kullanımı
Açıklama:
Düzenli bir uyku için gündüz kısa uykulardan kaçınmak gerekir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi diyabet belirtileri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Az idrara çıkma
B
Kilo alma
C
İştahta azalma
D
İyileşmeyen yaralar
E
Mide bulantısı
Açıklama:
Aşırı susama ve açıkma, Çok sık idrara çıkma, Kilo kaybı, Performansta azalma, Kaşıntı ile birlikte kuru deri, Bulanık görme, iyileşmeyen yaralar diyabet belirtileri arasında sayılabilir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi kalp damar hastalıklarında önemli risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sigara kullanımı
B
Kan basıncının düşük olması
C
Fiziksel aktivite yetersizliği
D
Şeker hastalığının olması
E
Kan yağlarının yüksek olması
Açıklama:
Kan basıncının düşük olması kalp damar hastalıklarında önemli risk faktörlerinden bir değildir.
Soru 88
Yaşlılarda sık görülen hipertansiyonun kesin tedavi programına geçmeden önce nasıl bir periyotta tansiyon izlemi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Bir hafta süre ile günde 1 kez
B
Bir hafta süre ile günde 2-3 kez
C
İki hafta süre ile günde 1 kez
D
İki hafta süre ile günde 2-3 kez
E
Bir ay süre ile günde 2-3 kez
Açıklama:
Yaşlılarda sık görülen hipertansiyonun kesin tedavi programına geçmeden önce, bir hafta süre ile günde 2-3 kez tansiyon izlemi yapılmalıdır. Hipertansiyon için risk olabilecek alışkanlıkların olup olmadığı belirlenmelidir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi akut damar tıkanıklığı gelişen hastada pratik olarak bakılan"5 P" den biri değildir?
Seçenekler
A
Pain
B
Pallor
C
Pulselessness
D
Paresthesias
E
Pulmoner
Açıklama:
Pulmoner akut damar tıkanıklığı gelişen hastada pratik olarak bakılan"5 P" den biri değildir.
Soru 90
Hangisi hipotansiyonu önlemek için alınması gereken tedbirlerden biridir?
Seçenekler
A
Sıcak banyo yapılması
B
Yemekten hemen sonra zorlu hareketler yapılması
C
Yataktan kalkmanın aşamasız olarak tamamlanması
D
Salıncaklı koltuk kullanılması
E
Çorapsız yatılması
Açıklama:
Hipotansiyonda sıcak banyo yapılmaması gerekmektedir. Bu nedenle A seçeneği hatalıdır. Yemekten en az 1 saat sonra zorlu hareketler yapılabilir. Yataktan kalkmak en az 3 aşamalı olarak gerçekleşmelidir. Gece uyurken elastik çorap giyilmesi bir diğer öneridir. Salıncaklı koltuk kullanımı dolaşımı arttırdığı için önerilmektedir.
Soru 91
Hangisi yaşlılıkta görülen sinir sistemi hastalıkları ve ruhsal sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Ödem
C
Demans
D
Artroz
E
Venöz Yetersizlik
Açıklama:
Demans yaşlılıkta görülen sinir sistemi hastalıkları ve ruhsal sorunlardan biridir.
Soru 92
Hareketlerde yavaşlık, kol ve bacaklarda sertlik, el, kol, çene, bacaklarda istirahat halinde iken titreme gibi bulguları olan ve genelde 50 yaş üzerinde sıklıkla görülen hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson
C
Alzheimer
D
Üriner İnkontinans
E
Osteoporoz
Açıklama:
Bu bulgulara sahip olan hastalık Parkinson hastalığıdır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi bakıma gereksinimi olan yaşlılar arasındadır?
Seçenekler
A
Sosyal çevresi aktif olanlar
B
Ailesiyle birlikte yaşayanlar
C
Akli dengesi yerinde olanlar
D
Kısa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar
E
Herhangi bir tıbbi sorunu bulunmayanlar
Açıklama:
Bakıma gereksinimi olan yaşlılar arasında, kısa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar bulunmaktadır. Diğer şıklarda ise, bakıma ihtiyacı olmayan yaşlı durumları belirtilmiştir.
Soru 94
- Evin odalarının ve holünün aydınlık olması
- Islak zeminde kaymayı önleyen örtülerin bulunması
- Sabun ve şampuan gibi malzemeler rahat ulaşılabilecek yerde bulunmalı
- Tuvalet klozet şeklinde olması
- Odaların girişindeki zeminden yüksek eşiklerin kaldırılmış olması
Yukarıda verilenler göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisine yönelik bir yaşlı bakım önlemi alındığı söylenilebilir?
Seçenekler
A
Ağız diş bakımı
B
Hijyenik bakım
C
Güvenli çevre
D
Göz bakımı
E
Ayak bakımı
Açıklama:
Yaşlıların yaşadıkları ortamın güvenli bir çevreye dönüştürülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede verilen maddelerin tümü, bir yaşlının yaşamını kolaylaştıracak güvenli çevre önlemlerini içerir.
Soru 95
Yaşlı bireylerin ağız ve diş bakımı ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Günde en az iki kez diş fırçalanması
B
Çürüklerin tedavi edilmesi
C
Protezler haftada bir yıkanmalı
D
Uyku sırasında protezler su dolu kapta saklanmalı
E
Protezler yıkanırken aşırı sıcak su kullanılmamalıdır
Açıklama:
Ağız ve diş bakımında, dişlerin günde en az iki defa fırçalanması, çürükleri tedavi edilmesi, uyku sırasında protezlerin su dolu kapta saklanması ve protezler yıkanırken aşırı sıcak su kullanılmaması tavsiye edilmektedir ancak protezlerin haftada bir değil her öğün sonrasında yıkanması tavsiyeler arasındadır.
Soru 96
- Çıplak ayakla dolaşmamalı
- Tırnak cilası kullanmalı
- Nasırlar bıçak ile kesilmemelli
- Oje ve oje çıkarıcılar kullanılmamalı
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,III
D
I,II,III
E
I,III,IV
Açıklama:
Yaşlı insanlarda ayak bakımında, çıplak ayakla dolaşmamak, nasırların bıçak ile kesilmemesi ve oje ve oje çıkarıcıların kullanılmaması tavsiye edilmektedir.
Soru 97
- Bireyin kapasitesine uygun olmalı
- Dozu arttırılmamalı
- Bireyin yaşamının bir parçası olmalı
- Kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmalı
- Zorlayıcı hareketleri de içermeli
Yukarıda yaşlıya verilecek egzersiz eğitimiyle ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
II, IV
C
III, IV, V
D
I, III, IV
E
I, III
Açıklama:
Yaşlılarda egzersiz eğitiminde, bireyin kapasitesine uygun olunmalıdır, egzersizin dozu kademeli olarak artmalıdır, egzersiz bireyin yaşamının bir parçası haline gelmelidir, kardiyo pulmoner sistem zorlanmamalıdır ve egzersiz kolaylıklı yapılabilir hareketleri içermelidir. Bu durumda, I. ve III. maddede verilenler doğrudur.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi hipotansiyonu önlemek için alınması gereken önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yatak yüksekliğinin 20-30 cm kadar olması
B
Yataktan kalkmanın üç aşamada tamamlanması
C
Gece çorapsız uyumak
D
Banyoyu sıcak yapmamak
E
Yatak baş ucunun 15-25 cm kadar yükseltilmesi
Açıklama:
Hipertansiyonun önlenmesi için, yatak yüksekliğinin 20-30 cm kadar olması, yataktan kalkmanın üç aşamada tamamlanması, banyoyu sıcak yapmamak ve yatak baş ucunun 15-25 cm kadar yükseltilmesi gerekmektedir. Ancak gece çorapsız uyumak değil, elastik çorap giyilmesi tavsiye edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta kalp damar hastalıklarıyla karşılaşma riskini doğuran faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Kan basıncının düşük olması
B
Yaşına ve boyuna uygun kilo sahibi olmak
C
Yeterli fiziksel aktivite yapıyor olmak
D
Yüksek dansiteli lipoprotein kolestrolünün düşük olması
E
Doğru biçimde beslenmek
Açıklama:
Yaşlılıkta kalp damar hastalıklarıyla karşılaşılma riskinin yüksek olması nedenleri arasında yüksek dansiteli lipoprotein kolestrolünün düşük olması bulunmaktadır. Fiziksel aktivite, doğru beslenme, kan basıncının düşüklüğü, ideal kilo riski azaltan faktörlerdendir.
Soru 100
- Erkeklerde düşük testesteron düzeyine sahip olmak
- Küçük ve ince iskelet yapısına sahip olmak
- D vitamini yetersizliği
- Kadınlarda yeme davranış bozukluğunun olması
- Erken menapoza girmek
Yukarıda verilenler yaşlılıkta aşağıdaki hastalıklardan hangisinin ortaya çıkışına sebep olabilecek risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Hipotansiyon
B
Osteoporoz
C
Artroz
D
Demans
E
Alzheimer
Açıklama:
Verilen faktörler, Osteoporoz hastalığının ortaya çıkışına sebep olabilecek risk faktörleridir.
Soru 101
“Hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler”. Aşağıdakilerden hangisi yukarıda tanımı verilen yaşlılarda idrar kaçırma tipidir?
Seçenekler
A
İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık
B
Stres nedenli idrar kaçırma
C
Üretra tıkanıklığı
D
Karışık tip
E
Fonksiyonel idrar kaçırma
Açıklama:
Fonksiyonel idrar kaçırma tipi, hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda hijyenik bakım yapılırken dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Haftada bir yada iki kez banyo yaptırmak
B
Yumuşak havlu kullanmak
C
Banyoda kapı ve pencereyi açık bırakmak
D
Zeytinyağlı sabun tercih etmek
E
Dudak nemlendiricisi kullanmak
Açıklama:
Yaşlı birey banyo yaparken hava akımında kalmamalı, kapı ve pencerelerin kapalı olmasına dikkat edilmelidir. Diğer şıklarda yer alanların yaşlıların hijyenik bakımında yerine getirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda düzenli uyku için gerekli öneriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gündüz kısa uykulardan kaçınma
B
Işık, gece lambası kullanma
C
Güvenli uyku ilacı kullanımı
D
Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanması
E
Egzersizi yatma saatinden önce yapma
Açıklama:
Düzenli uyku için öneriler:
- Gündüz kısa uykulardan kaçınma
- Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
- Işık, gece lambası
- Güvenli uyku ilacı kullanımı
- Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanmasıdır. Egzersizin yatma saatinden önce yapılması önerilmez. Doğru cevap E'dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Egzersiz kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmalı
B
Egzersiz dereceli olarak arttırılmalı
C
Egzersiz bireyin yaşamının bir parçası olmalı
D
Bireyin kapasitesine uygun olmalı
E
Egzersiz kolaylıkla ve zevkle yapılabilir olmalı
Açıklama:
Yaşlıya verilecek egzersiz eğitimi bireyin kapasitesine uygun olmalı, dereceli olarak arttırılmalı, bireyin yaşamının bir parçası olmalı, kardiyo pulmoner sistemi zorlayıcı olmamalı, kolaylıkla ve zevkle yapılabilir olmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 105
Aşağıdaki belirtilerden hangisi diyabet hastalığında görülmez?
Seçenekler
A
Çok sık idrara çıkma
B
Kilo alma
C
Bulanık görme
D
İyileşmeyen yaralar
E
Kaşıntı ile birlikte kuru deri
Açıklama:
Aşağıdaki belirtilerde diyabet düşünülmelidir: Aşırı susama ve acıkma, çok sık idrara çıkma, kilo kaybı, performansta azalma, kaşıntı ile birlikte kuru deri, bulanık görme, iyileşmeyen yaralar. Doğru cevap B'dir.
Soru 106
Akut damar tıkanıklığı gelişen hastada pratik olarak aşağıdakilerden hangisine bakılmaz?
Seçenekler
A
Parestezi
B
Solukluk
C
Tansiyon
D
Nabzın alınmaması
E
Paralizi
Açıklama:
Akut damar tıkanıklığı gelişen hastada pratik olarak "5 P" ye bakılır: Pain, Pallor (solukluk), Pulselessness (Nabzın alınmaması), Paresthesias (Parestezi), Paralysis (Paralizi). Tansiyon bunlardan biri değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 107
Eklemlerin aşınıp yıpranması sonucu oluşan rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Venöz yetersizlik
C
Hipotansiyon
D
Artroz
E
Trombo-emboli
Açıklama:
Artroz iltihabi bir hastalık değildir. Eklemlerin aşınıp yıpranması sonucu oluşur. İltihabi bir olaya bağlı olmadığından artroz yerine kullanılan osteoartrit terimi gerçeği yansıtmayan isabetsiz bir tanımlama olmasına rağmen yaygın olarak kullanılmaktadır. Artroz da romatoid artrit gibi sık görülen bir rahatsızlıktır, yaşlılarda uzun yıllar kullanmaya bağlı eklemlerde aşırı yıpranma olasılığı daha fazla olduğundan genellikle artroz 50 yaşlarında başlar. Ancak daha genç yaşlarda da özellikle eklemleri zorlanan sporcularda oluşabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen sinir sistemi rahatsızlıkları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Alzheimer
C
Venöz
D
Artroz
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılarda demansın en sık nedenidir. Alzheimer hastalığı genelde 60 yaş ve üzeri yaşlarda başlar. 65-74 yaş arasındaki kişilerde görülme sıklığı %5 olup, yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar ve 65 yaşında bu sıklık %50 ye kadar ulaşır. Alzheimer hastalığında beynin bellek, lisan, düşünce ile ilgili bölgeleri etkilendiği için hastalarda özellikle unutkanlık, lisan bozuklukları, davranış değişiklikleri ve yol-yön bulma bozuklukları önde gelen bulgularıdır. Diğer şıklarda yer alan rahatsızlıklar kalp-damar hastalıklarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım, bütçe ayarlama gibi) etkileyecek şekilde zihinsel becerilerde bozulma belirtisi gösteren hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Hipertansiyon
C
Alzheimer
D
Demans
E
Parkinson
Açıklama:
Demans (bunama) kişinin günlük işlevlerini (iş, hobi, alışveriş, ulaşım, bütçe ayarlama gibi) etkileyecek şekilde zihinsel becerilerde bozulma durumudur. Her yaşta görülebilmesine rağmen, yaşlılarda sıktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda öncelikli olarak bakıma gereksinim olanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnız yaşayanlar
B
İdrar kaçırması olanlar
C
Bunaması olanlar
D
Torunlarıyla yaşayanlar
E
Depresyonu olanlar
Açıklama:
Bakıma öncelikle gereksinimi olan yaşlılar: Yalnız yaşayanlar, inkontinansı (idrar kaçırması) olanlar, sosyal izolasyonda olanlar, yakınında akrabaları olmayanlar, birden fazla tibbi sorunu olanlar, fiziksel olarak hareketsiz olanlar, depresyonu olanlar, kısa bir zaman önce yakınını kaybetmiş olanlar, hastaneden henüz taburcu edilmiş olanlar, günlük yaşam aktivitelerini kaybetmiş olanlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 111
I. Gündüz kısa uykulardan kaçınmalı
II. Bolca sıvı tüketilmeli
III.Güvenli uyku ilacı kullanılmalı
IV. Işık ve gece lambası kullanılmalı
V. Yatmadan önce yemek yenilmemeli
Yukarıda verilenlerden hangileri düzenli uyku için yaşlılara verilecek önerilerdendir?
II. Bolca sıvı tüketilmeli
III.Güvenli uyku ilacı kullanılmalı
IV. Işık ve gece lambası kullanılmalı
V. Yatmadan önce yemek yenilmemeli
Yukarıda verilenlerden hangileri düzenli uyku için yaşlılara verilecek önerilerdendir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-III-IV
C
I-IV-V
D
II-III-IV
E
II-IV-V
Açıklama:
Düzenli uyku için öneriler.
Gündüz kısa uykulardan kaçınma
Zihinsel uyarı aktiviteleri ve egzersizi yatma saatinden önce yapmama
Işık, gece lambası
Güvenli uyku ilacı kullanımı
Tuvalet yatak arası mesafenin yakın ve güvenli olmasının sağlanmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 112
Aşağıdakilerin hangisi yaşlılıkta kalp ve damar hastalıklarının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Şeker hastalığının olması
B
Kilo kaybı
C
Aşırı susama ve acıkma
D
Kaşıntı ile birlikte deride kuruluk
E
Bulanık görme
Açıklama:
Kalp-Damar Hastalıkları Yaşlı nüfusta sıklıkla görülmekte ve ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Kalp krizi, felçler, yüksek kan asıncı, kan dolaşımı bozuklukları, ritim bozuklukları vb. hastalıklar bu kapsamda değerlendirilmektedir. Genetik yatkınlık bir risk faktörü olmakla birlikte diğer önemli risk faktörleri;
- Sigara kullanımı
- Kan basıncının yüksek olması (140/90 mmHg’nin üzeri)
- Kan yağlarının yüksek olması-toplam kolesterol ve düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (kötü kolesterol) düzeyinin yüksek olması,
- Yüksek dansiteli lipoprotein kolesterolünün (iyi kolesterol) düşük olması
- Fiziksel aktivite yetersizliği
- Şişmanlık
- Şeker hastalığının olması
- Alkol tüketimi
- Yanlış beslenme alışkanlıklarıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi trombo-embolinin belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Damar iltihabı
B
Şişmanlık
C
Şeker hastalığının olması
D
Bulanık görme
E
Çok sık idrara çıkma
Açıklama:
Trombo-embolide; kanser, kalp hastalıkları, polistemi (alyuvar fazlalığı), yatak istirahati, sigara, şişmanlık ve hareket azlığı risk gruplarını oluşturur. Trombo-emboli alt ekstremitede akut flebi t(damar iltihabı) veya nörit (sinir iltihabı) belirtileri ile ortaya çıkabilir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi akut damar tıkanıklığı gelişen hastada bakılan 5P'den biri değildir?
Seçenekler
A
Pain (Acı)
B
Parestezi
C
Paralizi
D
Nabzın alınamaması (Pulselessness)
E
Pankreas
Açıklama:
Akut damar tıkanıklığında "5P"ye bakılır.
- (Pain)
Solukluk (Pallor)
Nabzin alinmamasi (Pulselessness)
Parestezi (Paresthesias)
Paralizi (Paralysis). Doğru cevap E'dir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi eklemlerin aşınıp yıpranması sonucu oluşan bir rahatsızlıktır?
Seçenekler
A
Hipotansiyon
B
Osteoporoz
C
Artroz
D
Demans
E
Parkinson
Açıklama:
Artroz iltihabi bir hastalık değildir. Eklemlerin aşınıp yıpranması sonucu oluşur. İltihabi bir olaya bağlı olmadığından artroz yerine kullanılan osteoartrit terimi gerçeği yansıtmayan isabetsiz bir tanımlama olmasına rağmen yaygın olarak kullanılmaktadır. Artroz da romatoid artrit gibi sık görülen bir rahatsızlıktır yaşlılarda uzun yıllar kullanmaya bağlı eklemlerde aşırı yıpranma olasılığı daha fazla olduğundan genellikle artroz 50 yaşlarında başlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 116
Bacak ödemi ileri derecede ise ve gereken müdahaleler yapılmazsa aşağıdakilerden hangisi meydana gelebilir?
Seçenekler
A
Trombo-emboli
B
Damar tıkanıklığı
C
Kalp hastalıkları
D
Hipotansiyon
E
Cilt ülseri
Açıklama:
Alt ekstremitede ödem sık rastlanan bir sorundur. Flebit ve tıkayıcı bir ven hastalığını ciddi, kronik venöz staz ve bacakta yaygın ödemi izleyebilir. Orta derecede venöz dolaşım yetersizliği genellikle tuz kısıtlama, yatak içinde aktif ya da yan aktif ve pasif egzersizlerin yaptırılması, gün boyu bacak elevasyonu (kalp hizasından yukarda tutmak ) ve elastik çorap ile yeterli tedavi edilir, bu tedavi yeterli olmazsa doktorun önerisi ile diüretik verilebilir. Bacak ödemi ileri derecede ise ve gereken müdahaleler yapılmazsa cilt ülseri gelişebilir. Ödemli bacağa küçük travma ülser gelişmesine neden olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalığının görülme riskini artıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Şişmanlık
C
Kalp hastalığı
D
Şeker hastalığı
E
Ailede alzheimer hastası olan birinin bulunması
Açıklama:
Alzheimer hastalığının görülme riskini artırdığı bilinen bazı faktörler vardır:
Yaş,
Ailede Alzheimer hastalığı varlığı,
Alzheimer hastalığı ile ilşkili genlere sahip olmak,
Kalp hastalığı, şeker hastalığı, hipertansiyon, yüksek kolesterol seviyesi,
Düşük eğitim, zihinsel, fiziksel ve sosyal etkinliklerin az olması,
Alzheimer hastalığını durdurup, tamamen iyileştirecek bir tedavi henüz yoktur,
Ülkemizde de bulunan bazı ilaçlar (asetilkolinesteraz inhibitöri ve memantin) hastalığın zihinsel semptomlarında ya da davranış bozukluklarında iyilik sağlayabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi hastaların karın içi basıncının arttığı durumlarda (öksürme, gülme, ağır kaldırma...vb) idrar kaçırdığı idrar kaçırma türüdür?
Seçenekler
A
İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık (Sıkışma tipi)
B
Stres nedenli idrar kaçırma
C
Fonksiyonel idrar kaçırma
D
Karışık tip
E
Geçici idrar kaçırma durumları
Açıklama:
Yaşlılarda İdrar Kaçırma Tipleri;
- İdrar torbası kas aktivitesinde aşırılık (Sıkışma tipi): En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır. İdrar kaçırma sonucu, bu hastalarda her an idrar kaçırabilme şüphesi oluşmakta ve sonucunda psikolojik problemler ile karşı karşıya kalınabilmektedir.
- Stres nedenli idrar kaçırma: yaşlılarda ikinci sık karşılaşılan idrar kaçırma tipidir. Hastalar karın içi basıncının arttığı durumlarda (öksürme, gülme, ağır kaldırma...vb) idrar kaçırır.
- Üretra tıkanıklığı ve İdrar torbası kas aktivitesinde zayıflık (Taşma tipi): idrar torbası idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası damla damla idrar gelmesi düşündürebilir.
- Fonksiyonel idrar kaçırma: Hareket kabiliyeti zayıf olan hastalarda görülür. Hastalar idrar yapma ihtiyaçlarını fark edememekte veya ettikleri halde tuvalete yetişememektedirler.
- Karışık tip: idrar kaçırma birden çok nedenle ortaya çıkmaktadır.
- Geçici idrar kaçırma durumları: şuur değişiklikleri, idrar yolu enfeksiyonları, psikiyatrik
hastalıklar, hareketsizlik, kabızlık ve ilaçlar nedenlidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 119
Yaşlıların tedavisinde aşağıdaki uzmanlardan hangisinin yaklaşımlarına ihtiyaç duyulmaktadır?
Seçenekler
A
Geriatri
B
Dahiliye
C
Üroloji
D
Nöroloji
E
Pediatri
Açıklama:
Öncelikli tedavi davranış ve tıbbi tedavilerdir. Bu yaklaşım hastaların büyük çoğunluğunda başarıya ulaşılmaktadır. Çok küçük bir grup cerrahi tedavilere ihtiyaç duyar. Yaşlı bireylerde tedavinin başarısında tanının doğru konması, geçici ve düzeltilebilir nedenlerin ortadan kaldırılması önem taşır. Bu amaçlara ulaşmada bir Geriatri uzmanının yönlendirdiği yaklaşıma ihtiyaç vardır.
Soru 120
Bireye oturur ya da sırt üstü yatar pozisyon verilir. Dizler fleksiyon haline getirilerek karın kaslarının gevşemesi sağlanır. İki elin avuç içi kostalarının bitim yerinin hemen altına, üst karnın iki yanına yerleştirilir. Bu uygulama yaşlıya öğretileceği zaman bakım verici ellerini, yaşlı bireyin ellerinin üzerine koyarak etkin soluk alıp verdiğini kontrol eder.
Yukarıda verilen eğitim içeriği yaşlılıkta görülen hangi hastalıkla ilgilidir?
Yukarıda verilen eğitim içeriği yaşlılıkta görülen hangi hastalıkla ilgilidir?
Seçenekler
A
Yaşlılıkta Kalp-Damar Hastalıkları
B
Yaşlılıkta Solunum Sistemi Sorunları
C
Trombo-emboli
D
Venöz Yetersizlik-Ödem
E
Hipotansiyon
Açıklama:
İptal edilen 5. soru yerine hazırlanmıştır.
Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir. Derin soluk alma, etkin ventilasyon, daha geniş bir solunum alani ve sekresyon hareketini uyarmak için gereklidir. Etkin solunumu sağlamak için yapılması gereken derin solunum egzersizleri hastalara uygulanmalı ve öğretilmedir. Doğru cevap B'dir.
Yaşlılarda akciğerlerin kapasitesinde önemli azalma meydana gelir. Bu değişikliklerin yanı sıra vücudun bağışıklık sisteminde de gerileme olur ve bu durum yaşlılarda enfeksiyonlara, özellikle de alt solunum yolları enfeksiyonlarına eğilimi artırır. Bunun dışında yaşlılarda sık olarak görülen kronik bronşit ve amfizem de enfeksiyonların kolay yerleşmesi bakımından önemlidir. Derin soluk alma, etkin ventilasyon, daha geniş bir solunum alani ve sekresyon hareketini uyarmak için gereklidir. Etkin solunumu sağlamak için yapılması gereken derin solunum egzersizleri hastalara uygulanmalı ve öğretilmedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi diyabetten korunma yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Laksatif kullanımı
B
Spor yapmak
C
Lifli besinler tüketmek
D
Egzersiz yapmak
E
Stresten korunma
Açıklama:
Diyabetten korunmak için aşırı kilodan kaçınmak, egzersiz yapmak, stresten kaşınmak, lifli besinler tüketmek gerekir. Laksatif kullanımı boşaltım sorunu yaşayan yaşlılar için önerilir. Doğru cevap A'dır.
Ünite 5
Soru 1
2009 verilerine göre Türkiye'de yaşam süresi kaç yıl olarak hesaplanmıştır?
Seçenekler
A
73,7
B
62,5
C
82
D
56,7
E
67.7
Açıklama:
Türkiye’de 2009 yılı rakamlarına göre hesaplanan yaşam süresi 73,7 yıldır. Ortalama yaşam
beklentisinin geçmiş yıllara göre arttığı bilinmektedir.
beklentisinin geçmiş yıllara göre arttığı bilinmektedir.
Soru 2
Yaşamın sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için vücudun gereksinim duyduğu besin ögelerinin tamamının yeterli ve aynı zamanda da kendi içinde bir denge içinde
alınmasına ne denir?
alınmasına ne denir?
Seçenekler
A
Yeterli ve dengeli beslenme
B
Besin ögesi
C
Güvenli gıda
D
Besin grubu
E
Hijyenik beslenme
Açıklama:
Cevap dengeli ve yeterli beslenmedir.
Soru 3
I. Et ve et ürünleri
II. Süt ve süt ürünleri
III.Sebze ve meyve
IV. Ekmek ve tahıllar
Yukardakilerden hangisi/hangileri temel besin grupları içerisinde yer alır?
II. Süt ve süt ürünleri
III.Sebze ve meyve
IV. Ekmek ve tahıllar
Yukardakilerden hangisi/hangileri temel besin grupları içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Hepsi temel besin ögesidir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 4
I. beden için gerekli enerjiyi sağlarlar.
II. 1 gramı 4 kalori ısı verir.
III.Kolay sindirilir
Yukarıda özellikleri verilen besin ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
II. 1 gramı 4 kalori ısı verir.
III.Kolay sindirilir
Yukarıda özellikleri verilen besin ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat
B
Protein
C
Yağ
D
Vitamin
E
Mineral
Açıklama:
Bedenin enerji kaynağı besinleri karbonhidratlardır.
Soru 5
Sağlıklı beslenme için günde ez az ne kadar su içilmelidir? (mL)
Seçenekler
A
1500
B
500
C
2500
D
3500
E
100
Açıklama:
Metabolik faaliyetler ve hücre için günde yaklaşık olarak bedene ez az 1500 ml su almak gereklidir.
Soru 6
Gıda güvenliği için aşağıdakilerden hangisi yanlış bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Yiyeceklerin besin değerinin azalmaması için az pişirilmesi
B
Temizliğe önem verilmesi
C
Temiz su kullanılması
D
Pişmiş yiyeceklerin pişmemişlere temas etmemesi
E
Yiyeceklerin doğru ısıda saklanması
Açıklama:
Yiyeceklerin iyi pişirilmesi gerekir. Cavap A şıkkıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi yaşlandıkça ortaya çıkan belirtilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kas kütle artışı
B
Yağ doku artışı
C
Şişmanlık
D
Osteroporoz
E
Dengesiz beslenme
Açıklama:
Yaşlandıkça kas kütlesi azalır.
Soru 8
Beden kitle indeksi 30 olan bir kişi hangi kategoride yer alır?
Seçenekler
A
Şİşman
B
Aşırı şişman
C
Zayıf
D
Obez
E
Normal
Açıklama:
beden kitle indeksi 30 olan kişi şişman olarak değerlendirilir
Soru 9
Yaşlılık döneminde de günlük enerjinin % ........................... ’ının karbonhidratlardan sağlanması önerilir. Cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
50-60
B
20-30
C
10-20
D
80-90
E
90-99
Açıklama:
. Karbonhidrat: Yaşlılık döneminde de günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan
sağlanması önerilir. Cevap A dır.
sağlanması önerilir. Cevap A dır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 2009 yılı rakamlarına göre doğuşta beklenen Türkiye’de ortalama yaşam beklentisi süresini göstermektedir?
Seçenekler
A
70.5 yıl
B
75.2 yıl
C
80.3 yıl
D
73.7 yıl
E
60.1 yıl
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde yapılabilecek bedensel etkinlik önerilerinden değildir?
Seçenekler
A
Aerobik hareketlerinin bir defada en az 10 dakika süre ile yapılması gerekir
B
Bedensel etkinliğin yararı sürenin artması ile paralel olarak artmaktadır
C
Özellikle hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada üç ve daha sık olarak denge sağlayıcı yapmaları önerilir
D
Yaşlılardan özellikle kalp ve solunum sistemi hastalığı olanlara haftada en az 150 dakika hızlı koşu yapmaları önerilir
E
Kas güçlendirici etkinliklerin haftada en az iki kez yapılması önerilir
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 12
Yaşlılık döneminde aşağıdaki besin öğelerinden hangisine diğerlerine göre daha az ihtiyaç duyulur?
Seçenekler
A
Enerji
B
Protein
C
Kuruyemiş
D
Karbonhidrat
E
Vitamin ve mineraller
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi “yaşam kalitesi kötü olup daha çok sosyal problemler yaşayan yaşlılar” dan değildir?
Seçenekler
A
Gelir düzeyi düşük olanlar
B
Sürekli ilaç kullanmak zorunda olanlar
C
Genç yaşlılar
D
Akrabalarından uzakta olanlar
E
Ev dışı uğraşları olmayanlar
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenme için günlük öneriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hayvansal gıdalar kitle yağ endeksi açısından tüketilmesi yararlı bir yağdır
B
Günde 1,5-2 litre su içilmelidir
C
Süt ve süt ürünleri günlük olarak tüketilmelidir
D
Zeytin yağı besinle alınan yağların temelini oluşturmalıdır
E
Ana öğünlerde tahıl, sebze ve meyve tüketilmelidir
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ağız bakımıyla ilgili verilen bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanılan diş fırçası seçilirken sertlik düzeyi en sert ve kolay tutulabilecek ergonomik olanı seçmeye dikkat edilmelidir.
B
Diş fırçalaması sağlanmalıdır. Günde en az iki kez diş fırçalaması teşvik edilmelidir.
C
Protezler için; fırça kullanılabilir ancak son yıllarda temizleme tabletleri ve solüsyonlarının kullanım kolaylığı ve etkinlik açısından daha uygun olduğu bilinmektedir.
D
Ağızdaki dişlerin durumu diş hekimi tarafından kontrol altında olmalı ve eksik diş varsa tamamlanmalıdır.
E
Çürükler tedavi edilmeli kırık diş olmamalı ve protez kullanmak zorunda ise de ağzına en uygun olan protez özenle yapılmalıdır.
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi temel besin grupları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Su
B
Süt ve süt ürünleri
C
Et, yumurta ve baklagiller
D
Sebze ve meyveler
E
Ekmek ve tahıllar
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi besin öğeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vitaminler ve mineraller
B
Süt
C
Yağlar
D
Proteinler
E
Karbonhidratlar
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde beslenme ile ilgili sağlık sorunları arasında değildir?
Seçenekler
A
Yağlı yiyecekler kalın bağırsak, pankreas ve prostat kanseri ile ilişkilidir.
B
Sağlıklı gıdaya ulaşamama yaşlılık döneminde beslenme yetersizliklerine neden olur.
C
Yaşlılıkta düzenli aktivite yapılması ideal kilonun korunmasına katkı sağlar.
D
Yaşlıların tek tip beslenmesi besin çeşitliliğinde azalma, besin alımını engelleyici başka bir durumun olması eksikliklerin temel nedenleri arasındadır.
E
Yaşlılık döneminde dengesiz beslenmeye bağlı olarak şişmanlık görülebilir.
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenmede dikkat edilecek noktalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Şeker içeriği fazla gıdaların tüketimi enerji sağlaması açısından önemlidir.
B
Üç ana ve üç ara öğün vücudun dengesi için önemlidir.
C
Kırmızı etin haftada iki porsiyondan az tüketilmesi önerilmektedir.
D
Haftada iki ya da daha fazla porsiyon balıketi tüketilmelidir.
E
Haftada üç ya da daha az porsiyon taze patates tüketilmelidir.
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Yaşlılık döneminde bedensel etkinlik için aşağıda yazanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir.
B
Bedensel etkinliğin yararı sürenin artması ile paralel olarak azalmaktadır.
C
Özellikle hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada üç ve daha sık olarak denge sağlayıcı hareketleri yapmaları önerilmektedir.
D
Aerobik hareketlerinin bir defada en az 10 dakika sure ile yapılması etkinliğin yararı açısından değerlidir.
E
Kas güçlendirici etkinliklerin de haftada en az iki kez yapılması önerilmektedir.
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 21
"Tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda Güvencesi
B
Gıda Güvenliği
C
Gıda Kullanım Koşulları
D
Gıda Tüketimi
E
Organik Gıda
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Soru 22
Yağlar için aşağıda yazılanlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Günlük enerji miktarının yarısı yağlardan alınabilir.
B
İyi yağlar hayvansal besinlerden elde edilir.
C
Çok kötü yağlar doymamış yağlar olarak da bilinir.
D
Ayçiçeği yağı tekli doymamış yağlar sınıfına girer.
E
Kötü yağlar oda sıcaklığında katı formda bulunan yağlardır.
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi besin öğeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tahıl
B
Karbonhidrat
C
Vitamin
D
Yağlar
E
Proteinler
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Soru 24
Özel gereksinimli bebeklerin günlük bakımları ile ilgili olarak, yeni doğan bebeğin göbek bağı düşene kadar bebeğin temizliğini aşağıdakilerden hangisi ile yapmak uygun olur?
Seçenekler
A
Temiz, ılık su ile ıslatılmış yumuşak bir bez ile silerek
B
Temiz, ılık su ile yıkayarak
C
Vazelinli pamuk ile silerek
D
Bebek sabunu ve şampuanı ile yıkayarak
E
İki karış yüksekliğinde su doldurulmuş küvette yıkayarak
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi beslenirken kalp sorunları nedeniyle zorlanan bir bebeğin göstereceği belirtilerden değildir?
Seçenekler
A
Sık esneme
B
Ağzının ve dudaklarının çevresinin beyazlaması
C
Sık ağlama
D
Teninde morarma
E
Kilo almada sorun yaşama
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Soru 26
Erken çocukluk eğitimi çocukların kaç aylık dönemlerini kapsar?
Seçenekler
A
0-72 ay
B
0-36 ay
C
36-72 ay
D
0-24 ay
E
36-60 ay
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Soru 27
Birleşmiş Milletlerin yaptığı sınıflandırmaya göre toplumun "yaşlı/ yaşlanan" olarak kabul edilmesi için 60 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payına göre yüzde kaç olması gereklidir?
Seçenekler
A
%1
B
%4 ve altı
C
%4-7
D
%6
E
%7 ve üstü
Açıklama:
Yaşlılık döneminde beslenme ilkelerini sayabileceksiniz.
Soru 28
"Yaşamın sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için vücudun gereksinim duyduğu besin ögelerinin tamamının yeterli ve aynı zamanda da kendi içinde bir denge içinde alınmasıdır."Yukarıdaki ifade neyin tanımıdır?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Yeterli ve dengeli beslenme
C
Besin grubu
D
Besin ögesi
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Soru 29
Zeytinyağı nasıl bir yağdır?
Seçenekler
A
Tekli doymamış yağ
B
Çoklu doymamış yağ
C
Doymuş yağ
D
Trans yağ
E
Hidrojenize yağ
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Soru 30
Yetişkin bir insan vücudunun yüzde kaçı sudur?
Seçenekler
A
%40
B
%50
C
%59
D
%65
E
%70
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 31
I. Gıdaların temizliğiII. Gıdaların çok az pişirilmesiIII. Pişmiş ve çiğ gıdaların ayrı tutulmasıIV. Yiyeceklerin doğru ısıda saklanmasıYukarıdakilerden hangileri gıda güvenliği açısından gereklidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, III ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların beslenme durumunu etkilemez?
Seçenekler
A
Sürekli ilaç kullanmak
B
Yüksek tansiyon
C
Şeker hastalığı
D
Depresyon
E
Spor yapmak
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Soru 33
Hangi gıdaların barsak kanserine karşı koruyucu olduğu düşünülmektedir?
Seçenekler
A
Posalı gıdalar
B
Yağlar
C
Süt ve süt ürünleri
D
Karbonhidratlı gıdalar
E
Unlu gıdalar
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 34
"Yağlı yiyecekler damar cidarında yağlanmaya sebep olarak kan basıncında yükselmeye, kan yağ değerlerinde bozulmaya, kan şekerinin düzeninde bozulmaya neden olmaktadır."Verilen bu bilgi çerçevesinde yağlı yiyeceklerin fazla tüketilmesi hangi hastalıklarla sonuçlanabilir?
Seçenekler
A
Kalp ve damar hastalıkları
B
Osteoporoz
C
Kireçlenme, romatizma
D
Alzheimer, demans
E
Kanser hastalıkları
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 35
Yaşlılık döneminde tüketilmesi gereken protein miktarı günlük kaç gramdır?
Seçenekler
A
0,01-0,1
B
0,1-0,2
C
0,5-0,9
D
0,9-1,1
E
1,5-2
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 36
DSÖ kriterine göre aşağıdakilerden hangi beden kitle indeksi değeri normal olmanın göstergesidir?
Seçenekler
A
18
B
20
C
28
D
33
E
45
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi insanların güvenilir, uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşımının sürdürülebilir olması anlamı taşımaktadır?
Seçenekler
A
Besin öğeleri
B
Gıda güvenliği
C
Besin grubu
D
Yeterli ve dengeli beslenme
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Gıda güvenliği: Tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu konuda yapılan bir başka tanım da “gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütünüdür.
Gıda güvencesi: İnsanların güvenilir, uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşımının sürdürülebilir olması anlamı taşımaktadır.
Gıda güvenliği: Tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu konuda yapılan bir başka tanım da “gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütünüdür.
Gıda güvencesi: İnsanların güvenilir, uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşımının sürdürülebilir olması anlamı taşımaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Ulusal Besin Pramidi'nde vurgulanan beslenme şeklini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Protein yönünden zengin beslenme
B
Sebze ve meyve yönünden zengin beslenme
C
Yeterli ve dengeli beslenme
D
Akdeniz bölgesi diyetini benimseme
E
Tahıl yönünden zengin beslenme
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden “Dört Yapraklı Yonca” şeklinde şematize edilmiş Ulusal Besin Piramidi temel besin gruplarının dengeli ve birlikte tüketilmesini vurgulamaktadır.
Türkiye’de besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden “Dört Yapraklı Yonca” şeklinde şematize edilmiş Ulusal Besin Piramidi temel besin gruplarının dengeli ve birlikte tüketilmesini vurgulamaktadır.
Soru 39
Günlük alınması gereken enerjinin ortalama %10-12'sini sağlayan ve aynı zamanda vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşı olan besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Yağlar
C
Karbonhidratlar
D
Vitaminler ve Mineraller
E
Su
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Soru 40
Bir gramı en çok ısı enerjisi (Kalori) veren besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Protein
B
Karbonhidrat
C
Yağ
D
Vitamin
E
Mineral
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Günlük alınması gereken enerjinin %25-30’u yağlardan sağlanması yeterlidir. 1 gram protein 9 kalori ısı enerjisi vermektedir. Bu diğer besin öğelerine göre en yüksek değerdir.
Günlük alınması gereken enerjinin %25-30’u yağlardan sağlanması yeterlidir. 1 gram protein 9 kalori ısı enerjisi vermektedir. Bu diğer besin öğelerine göre en yüksek değerdir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı beslenmede haftalık tüketim açısından verilen öneriler arasında gösterilmez?
Seçenekler
A
İki veya daha fazla porsiyon balık eti tüketimi
B
İki porsiyondan veya daha az kırmızı et tüketimi
C
En fazla bir porsiyon işlenmiş et tüketimi
D
Üç veya daha az porsiyon taze patates tüketimi
E
İki veya daha az porsiyon süt ve süt ürünü tüketimi
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Süt ve süt ürünlerinin günlük olarak tüketimi özellikle kemik sağlığı açısından önerilmektedir. Yoğurt, peynir ya da diğer süt ürünlerinin tüketimi sırasında ürünlerin az yağlı olmasına dikkat edilmelidir.
Süt ve süt ürünlerinin günlük olarak tüketimi özellikle kemik sağlığı açısından önerilmektedir. Yoğurt, peynir ya da diğer süt ürünlerinin tüketimi sırasında ürünlerin az yağlı olmasına dikkat edilmelidir.
Soru 42
Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre normal kabul edilen Beden Kitle Endeksi değeri ve yaşlılar için normal kabul edilen değer aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
18,5 altı ve 27'ye kadar
B
24,9- 29,9 ve 30'a kadar
C
18,5-24,9 ve 30'a kadar
D
24,9- 29,9 ve 27'ye kadar
E
18,5-24,9 ve 27'ye kadar
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda özellikle vücut yağ kütlesindeki değişikliklerin daha genç yaşlara göre fazla olması nedeniyle BKİ değerlendirmesi ile ilgili farklı görüşler mevcuttur. Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir.
Yaşlılarda özellikle vücut yağ kütlesindeki değişikliklerin daha genç yaşlara göre fazla olması nedeniyle BKİ değerlendirmesi ile ilgili farklı görüşler mevcuttur. Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde beslenme gereksiniminin ve durumunun saptanması için kullanılan ölçüm yöntemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Biyoelektrik İmpedans Analizi
B
Beden Kitle İndeksi
C
Diz boyu ve Üst kol çevresi ölçümü
D
Baş çevresi ölçümü
E
Bel ve kalça çevresi ölçümü
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
En temel olarak vücut ağırlığı ve boy uzunluğunun ölçülmesi önerilmektedir.Yaşlıların yatağa bağımlı olması, yaşa bağlı vücut şeklinde bozulma/eğilme (örneğin kifoz) olması durumunda BKİ değerlendirmesi yerine boy uzunluğu için “diz boyu ölçümü”, vücut ağırlığı yerine de “üst kol çevresi”, yerine başkaca değerlendirmeler önerilir.Biyoelektrik İmpedans Analizi (BİA) değerlendirmesinin yanı sıra dual enerji X-ray absorbtiometre, sualtı ağırlık ölçümleri (underwater weighting), nötron aktivasyonu gibi yağ ve yağsız kütle ölçümlerini yapabilen değerlendirmeler yer almaktadır. Bu denli farklı teknikler olmasına rağmen günümüzde pratikliği açısından en sık kullanılan yöntemler iki yöntem BKİ ve BİA değerlendirmesidir. Yaşlıların bel ve kalça çevresi ölçümleri de bu dönemde kullanılan diğer yöntemler arasındadır.
En temel olarak vücut ağırlığı ve boy uzunluğunun ölçülmesi önerilmektedir.Yaşlıların yatağa bağımlı olması, yaşa bağlı vücut şeklinde bozulma/eğilme (örneğin kifoz) olması durumunda BKİ değerlendirmesi yerine boy uzunluğu için “diz boyu ölçümü”, vücut ağırlığı yerine de “üst kol çevresi”, yerine başkaca değerlendirmeler önerilir.Biyoelektrik İmpedans Analizi (BİA) değerlendirmesinin yanı sıra dual enerji X-ray absorbtiometre, sualtı ağırlık ölçümleri (underwater weighting), nötron aktivasyonu gibi yağ ve yağsız kütle ölçümlerini yapabilen değerlendirmeler yer almaktadır. Bu denli farklı teknikler olmasına rağmen günümüzde pratikliği açısından en sık kullanılan yöntemler iki yöntem BKİ ve BİA değerlendirmesidir. Yaşlıların bel ve kalça çevresi ölçümleri de bu dönemde kullanılan diğer yöntemler arasındadır.
Soru 44
Yaşlılık döneminde kadın ve erkekler için önerilen günlük enerji karşılığı tüketim değeri aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
Seçenekler
A
1800-2200 kcal
B
1900-2300 kcal
C
2000-2400 kcal
D
2100-2500 kcal
E
2200-2600 kcal
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Yaşlıların hafif fiziksel aktivite yaptığı düşünüldüğünde vücut ağırlıklarının kilogramı başına 30kkal/gün enerji tüketmeleri önerilmektedir (kadınlarda 1900kkal/gün ve erkeklerde ise 2300kkal/gün).
Yaşlıların hafif fiziksel aktivite yaptığı düşünüldüğünde vücut ağırlıklarının kilogramı başına 30kkal/gün enerji tüketmeleri önerilmektedir (kadınlarda 1900kkal/gün ve erkeklerde ise 2300kkal/gün).
Soru 45
Yaşlılık döneminde en çok önerilen bedensel etkinlik nedir?
Seçenekler
A
Aerobik
B
jimnastik
C
Takım sporları
D
Yüzme
E
Ağırlık kaldırma
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Aerobik hareketler kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi açısından yararlıdır. Ağır düzey etkinlik yapılacaksa surenin 75 dakika olması yeterlidir.
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Aerobik hareketler kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi açısından yararlıdır. Ağır düzey etkinlik yapılacaksa surenin 75 dakika olması yeterlidir.
Soru 46
Yaşlılık döneminde günlük enerji ihtiyacının ne kadarının karbonhidratlardan karşılanması önerilir?
Seçenekler
A
%20-30
B
%30-40
C
%40-50
D
%50-60
E
%60-70
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
Yaşlılık döneminde de günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlanması önerilir.
Yaşlılık döneminde de günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlanması önerilir.
Soru 47
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Protein
B
Karbonhidrat
C
Besin ögesi
D
Vitamin
E
Besin grubu
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Doğru seçenek C seçeneğidir. A, B, D seçeneklerinde bilgiler besin ögeleri arasında yer alır.
Doğru seçenek C seçeneğidir. A, B, D seçeneklerinde bilgiler besin ögeleri arasında yer alır.
Soru 48
Posa gereksinimini sağlayan A ve B ( B1, B2, B3) vitamini hangi besin grubundan karşılanabilir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünleri
B
Sebze ve meyveler
C
Ekmek ve tahıllar
D
Buğday, pirinç ve mısır
E
Et, yumurta ve kuru baklagiller
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. A ve B vitaminleri Et yumurta ve kuru baklagillerden karşılanır.
Doğru cevap E seçeneğidir. A ve B vitaminleri Et yumurta ve kuru baklagillerden karşılanır.
Soru 49
Guatr hastalığı hangi besin ögesinin eksikliğinden kaynaklanır?
Seçenekler
A
İyot minerali eksikliğinden
B
Protein eksikliğinden
C
Karbonhidrat eksikliğinden
D
Su eksikliğinden
E
Doymuş yağ eksikliğinden
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir.Guatr hastalığı vitamin ve mineral , iyot eksikliğinden kaynaklanan bir hastalıktır.
Doğru cevap A seçeneğidir.Guatr hastalığı vitamin ve mineral , iyot eksikliğinden kaynaklanan bir hastalıktır.
Soru 50
Dünya sağlık örgütü değerlendirmelerine göre yaşlılarda beden kitle endeksi 18.5- 24 .9 olan yaşlı birey hangi gruba girer?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal
C
Fazla kilolu
D
Şişman
E
Aşırı şişman
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. 18.5-24.9 beden kitle indeksine sahip bir yaşlı DSÖ değerlendirmelerine göre normal biridir.
Doğru cevap B seçeneğidir. 18.5-24.9 beden kitle indeksine sahip bir yaşlı DSÖ değerlendirmelerine göre normal biridir.
Soru 51
Yaşlılıkta günde vücut ağırlığı başına kaç gram protein alınması önerilmektedir?
Seçenekler
A
0.5-2.1gram
B
0.6-1.2 gram
C
0.7-1.1 gram
D
0.9-1.1 gram
E
1-1.2 gram
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Yaşlılıkta alınması gereken protein değeri 0.9- 1.1 gramdır.
Doğru cevap D seçeneğidir. Yaşlılıkta alınması gereken protein değeri 0.9- 1.1 gramdır.
Soru 52
Yaşlılık döneminde posalı besinlerin her gün kaç mg tüketilmesi önerilmektedir?
Seçenekler
A
25-30 mg
B
25-35 mg
C
30-40 mg
D
30-35 mg
E
35-40 mg
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Yaşlılık döneminde posalı gıdaların günlük 25-30 mg tüketilmesi önerilmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir. Yaşlılık döneminde posalı gıdaların günlük 25-30 mg tüketilmesi önerilmektedir.
Soru 53
I. Karbondihratlar
II. Yağlar
III. Proteinler
IV. Mineraller
Yukarıdakilerin hangisi besin ögesi olarak sınıflandırılabilir?
II. Yağlar
III. Proteinler
IV. Mineraller
Yukarıdakilerin hangisi besin ögesi olarak sınıflandırılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I, II ve IV
D
I ve II
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
Besin ögesi, besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllerdir. Besin ögeleri başlıca karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su olarak sınıflandırılmaktadır.
Besin ögesi, besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllerdir. Besin ögeleri başlıca karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 54
Vitamin ve mineral açısından zengin, hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fitokimyasalları içeren besin grubu hangisidir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünleri
B
Et, yumurta ve kurubaklagiller
C
Sebze ve meyveler
D
Ekmek ve tahıllar
E
Dondurulmuş ürünler
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Sebze ve meyveler, vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir. Bu grup besin ayrıca hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fitokimyasalları içerir.
Sebze ve meyveler, vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir. Bu grup besin ayrıca hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fitokimyasalları içerir.
Soru 55
Vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gramı 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’sini bu besin ögesinden sağlanmaktadır. Et, tavuk ve balık bu besin ögesi açısından zengindir.
Yukarıdaki özellikler hangi besin ögesine aittir?
Yukarıdaki özellikler hangi besin ögesine aittir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Yağlar
C
Proteinler
D
Vitamin ve Mineraller
E
Su
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Soru 56
Kemik sağlığı açısından sorun yaşayan bireyde hangi besin grubunun tüketiminde aksaklık yaşandığı söylenebilir?
Seçenekler
A
Tahıl grubu
B
Vitaminler
C
Mineraller
D
Süt ve Süt ürünleri
E
Su
Açıklama:
Beslenme bozukluklarının nedenlerini sıralayabileceksiniz.
Süt ve süt ürünlerinin günlük olarak tüketimi özellikle kemik sağlığı açısından önerilmektedir. Yoğurt, peynir ya da diğer süt ürünlerinin tüketimi sırasında ürünlerin az yağlı olmasına dikkat edilmelidir.
Süt ve süt ürünlerinin günlük olarak tüketimi özellikle kemik sağlığı açısından önerilmektedir. Yoğurt, peynir ya da diğer süt ürünlerinin tüketimi sırasında ürünlerin az yağlı olmasına dikkat edilmelidir.
Soru 57
Vücuda alınan B grubu vitaminlerinin emiliminde sorunlar yaşayan bir bireyde aşağıdaki rahatsızlıkların hangisinin bulunması beklenir?
Seçenekler
A
Kas ve İskelet sorunları
B
Yüksek Tansiyon
C
Şeker Hastalığı
D
Depresyon
E
Sindirim Sistemi Sorunu
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Mide rahatsızlığı gibi sindirim sistemi sorunu olan yaşlılarda (örneğin; atrofik gastrit) vücuda alınan kimi besinlerin emilimi, dolayısıyla da yararlılığı etkilenebilmektedir. Bu gibi durumlarda vücuda alınan B grubu vitaminlerin emiliminde sorunlar olmaktadır.
Mide rahatsızlığı gibi sindirim sistemi sorunu olan yaşlılarda (örneğin; atrofik gastrit) vücuda alınan kimi besinlerin emilimi, dolayısıyla da yararlılığı etkilenebilmektedir. Bu gibi durumlarda vücuda alınan B grubu vitaminlerin emiliminde sorunlar olmaktadır.
Soru 58
Karın bölgesinde yağlanma aşağıdaki hastalıklardan hangisine neden olmayabilir?
Seçenekler
A
Şeker hastalığı
B
Yüksek tansiyon
C
Kanser
D
Yüksek kolestrol
E
Romatizma
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Karın bölgesinde yağlanma kan şekerini düzenleyen insülin hormonuna direnç gelişmesine neden olur, dolayısıyla şeker hastalığı meydana gelebilir. Karın bölgesinde yağlanmanın ayrıca kalp-damar hastalıkları ve kanser açısından da riskleri bulunmaktadır.
Karın bölgesinde yağlanma kan şekerini düzenleyen insülin hormonuna direnç gelişmesine neden olur, dolayısıyla şeker hastalığı meydana gelebilir. Karın bölgesinde yağlanmanın ayrıca kalp-damar hastalıkları ve kanser açısından da riskleri bulunmaktadır.
Soru 59
79 yaşında eşini yeni kaybetmiş ve sosyal imkanları kısıtlı ve iştah kaybı olan Ahmet bey'in son altı ay içerisinde vücut ağırlığında değişim meydana gelmiştir. Bu değişim, % kaçın üstünde olursa bu durum ölüm riskini arttırmaktadır?
Seçenekler
A
%2
B
%5
C
%8
D
%10
E
%20
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Yaşlılık döneminde vücut ağırlığında son üç ayda %5 ve daha fazla kayıp ölüm riskini artırmaktadır. Son altı ayda kayıp %10 ve üzeri olduğunda da riskin arttığı ifade edilmektedir. İstenmeden vücut ağırlığında kaybın/azalmanın başlıca nedenlerinin gıdaya ulaşamama, sosyal faktörler gibi yetersiz beslenmeye neden olan durumlar, iştah kaybı, kas kütlesinde azalma ile seyreden sarkopeni, kaşeksi gibi bazı hastalıklarda görülen yangısal reaksiyonlar, depresyon olduğu belirtilmektedir.
Yaşlılık döneminde vücut ağırlığında son üç ayda %5 ve daha fazla kayıp ölüm riskini artırmaktadır. Son altı ayda kayıp %10 ve üzeri olduğunda da riskin arttığı ifade edilmektedir. İstenmeden vücut ağırlığında kaybın/azalmanın başlıca nedenlerinin gıdaya ulaşamama, sosyal faktörler gibi yetersiz beslenmeye neden olan durumlar, iştah kaybı, kas kütlesinde azalma ile seyreden sarkopeni, kaşeksi gibi bazı hastalıklarda görülen yangısal reaksiyonlar, depresyon olduğu belirtilmektedir.
Soru 60
İnsanları vücut ağırlığı ve boy uzunluğu kullanılarak Beden Kitle İndeksi (BKİ) değeri elde edilir ve değerlendirme için Dünya Sağlık Örgütünün kriterleri kullanılmaktadır. Bu kritere göre BKİ değeri 25.00- 29.9 arasında olan biri aşağıdaki gruplardan hangisine girer?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal
C
Hafif şişman/fazla kilolu
D
Şişman
E
Aşırı şişman
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
BKİ değerlendirmesi için genel toplumda DSÖ kriterleri kullanılır. Tablo 5.1: DSÖ BKİ değerlendirme kriterleri Beden Kitle İndeksi = Vücut ağırlığı (kg) BÖLÜ Boy uzunluğu (m) x Boy uzunluğu (m) BKİ (kg/m2) Değerlendirme: 18.5 altı Zayıf 18.5-24.9 Normal 25.0-29.9 Hafif şişman/fazla kilolu 30.0-39.9 Şişman 40 ve üzeri Aşırı Şisman
BKİ değerlendirmesi için genel toplumda DSÖ kriterleri kullanılır. Tablo 5.1: DSÖ BKİ değerlendirme kriterleri Beden Kitle İndeksi = Vücut ağırlığı (kg) BÖLÜ Boy uzunluğu (m) x Boy uzunluğu (m) BKİ (kg/m2) Değerlendirme: 18.5 altı Zayıf 18.5-24.9 Normal 25.0-29.9 Hafif şişman/fazla kilolu 30.0-39.9 Şişman 40 ve üzeri Aşırı Şisman
Soru 61
2011’den itibaren Türkiye’deki yaşlı nüfusun oranı toplam nüfusun yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
%7’si
B
%14’ü
C
%40’ı
D
%50’si
E
%65’i
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de de yaşlı nüfus artma eğilimi içerisindedir. Ülkemizde 31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla toplam nüfus 74.724.269 olup bu nüfusun %7,3’ü 65 yaş ve üzerindedir. Bir başka ifadeyle Türkiye’de beş milyondan fazla birey yaşlıdır.
Türkiye’de de yaşlı nüfus artma eğilimi içerisindedir. Ülkemizde 31 Aralık 2011 tarihi itibarıyla toplam nüfus 74.724.269 olup bu nüfusun %7,3’ü 65 yaş ve üzerindedir. Bir başka ifadeyle Türkiye’de beş milyondan fazla birey yaşlıdır.
Soru 62
Doğuşta beklenen yaşam süresinin 1950’lerden günümüze kadar dünya genelindeki durumu göz önünde bulundurulduğunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
Doğuşta beklenen yaşam süresi azalmıştır.
B
Az gelişmiş bölgelerde artış oranı daha yüksektir.
C
Gelişmiş bölgelerde artış oranı en yüksektir.
D
Yaşlı nüfusun büyük bölümü az gelişmiş ülkelerde yaşamaktadır.
E
1950’den bu yana artma veya azalma olmamıştır.
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Dünyada geçmiş yıllardan bu yana doğuşta beklenen yaşam süresi de artma eğilimindedir. 1950’den bu yana artış 21 yıl olmuştur. Artışın az gelişmiş bölgelerde 24,6 yıl ve daha gelişmiş bölgelerde 11,1 yıl olduğu ifade edilmektedir. Gelecek “on” yıllarda yaşlı nüfusun çoğunluğunun gelişmekte olan ülkelerde yaşayacağı da tahmin edilmektedir.
Dünyada geçmiş yıllardan bu yana doğuşta beklenen yaşam süresi de artma eğilimindedir. 1950’den bu yana artış 21 yıl olmuştur. Artışın az gelişmiş bölgelerde 24,6 yıl ve daha gelişmiş bölgelerde 11,1 yıl olduğu ifade edilmektedir. Gelecek “on” yıllarda yaşlı nüfusun çoğunluğunun gelişmekte olan ülkelerde yaşayacağı da tahmin edilmektedir.
Soru 63
I. Vücudu oluşturan hücrelerin yapıtaşlarıdır.
II. Bir gramı 5,65 kalori ısı enerjisi sağlar.
III. Günlük beslenmenin %10-12’sini oluşturmalıdır.
Yukarıda tanımı verilen besin öğesi hangisidir?
II. Bir gramı 5,65 kalori ısı enerjisi sağlar.
III. Günlük beslenmenin %10-12’sini oluşturmalıdır.
Yukarıda tanımı verilen besin öğesi hangisidir?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Proteinler
C
Karbonhidratlar
D
Vitaminler
E
Mineraller
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır. Karbonhidrat ve yağın az alınması durumunda günlük enerji gereksinimi proteinlerden sağlanır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır.
Soru 64
Aşağıdaki beslenme biçimlerinden hangisi Akdeniz Tipi Günlük Beslenme Piramidine uymaktadır?
Seçenekler
A
Her öğünde tam tahıl ürünleri ve meyve yemek
B
Çoklu doymamış yağları ve yağlı süt ürünlerini tüketmek
C
Hidrojenize edilmiş yağların tüketimi
D
İyottan kaçınmak
E
Günde iki kez kırmızı et yemek
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Tam tahıl ürünlerinin ve meyvenin her öğün için bir ya da iki porsiyon tüketimi önerilmektedir. Tüketilen yağlar zeytinyağı gibi tekli doymamış yağlar olmalıdır ve hidrojenize edilmiş yağlardan kaçınılmalıdır. Yeterli iyot üketimine dikkta edilmelidir, kırmızı et tüketimi ise haftada iki kere ile sınırlandırılmalıdır.
Tam tahıl ürünlerinin ve meyvenin her öğün için bir ya da iki porsiyon tüketimi önerilmektedir. Tüketilen yağlar zeytinyağı gibi tekli doymamış yağlar olmalıdır ve hidrojenize edilmiş yağlardan kaçınılmalıdır. Yeterli iyot üketimine dikkta edilmelidir, kırmızı et tüketimi ise haftada iki kere ile sınırlandırılmalıdır.
Soru 65
Kanserden korunmak isteyen biri ne şekilde beslenmeye özen göstermelidir?
Seçenekler
A
Kalsiyum yönünden zengin beslenmeli
B
Yağ kütlesini arttırıcı besinler tüketmeli
C
Besin çeşitliliğinden kaçınmalı
D
Posalı gıdalardan uzak durmalı
E
Yağ ağırlıklı beslenmeli
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Kanserden korunmak isteyen biri yağlı yiyeceklerden uzak durmalı, çünkü yağlı yiyecekler damar cidarında yağlanmaya sebep olarak kan basıncında yükselmeye, kan yağ değerlerinde bozulmaya, kan şekerinin düzeninde bozulmaya neden olmaktadır. Tek tip beslenme de vitamin eksikliğine yol açmaktadır Yağ kütlesinin fazlalığı kalp hastalıklarına, yüksek tansiyona, şeker hastalığına, safra kesesi taşına, kireçlenmeye, kanser, vb. yol açmaktadır. Posalı gıdaların ve kalsiyum yönünden zengin besinlerin tüketimi ise kansere karşı koruyucu işleve sahiptir.
Kanserden korunmak isteyen biri yağlı yiyeceklerden uzak durmalı, çünkü yağlı yiyecekler damar cidarında yağlanmaya sebep olarak kan basıncında yükselmeye, kan yağ değerlerinde bozulmaya, kan şekerinin düzeninde bozulmaya neden olmaktadır. Tek tip beslenme de vitamin eksikliğine yol açmaktadır Yağ kütlesinin fazlalığı kalp hastalıklarına, yüksek tansiyona, şeker hastalığına, safra kesesi taşına, kireçlenmeye, kanser, vb. yol açmaktadır. Posalı gıdaların ve kalsiyum yönünden zengin besinlerin tüketimi ise kansere karşı koruyucu işleve sahiptir.
Soru 66
Beden Kitle İndeksi 24kg/m2 olan yaşlı hangi kategoride değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal
C
Hafif şişman
D
Şişman
E
Aşırı şişman
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2 ’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir. BKİ risk eşiği ise 18-22kg/m2’dir.
Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2 ’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir. BKİ risk eşiği ise 18-22kg/m2’dir.
Soru 67
Yaşlılık döneminde alınması gereken besin ve oranı hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Günlük enerjinin çeyreğinin karbonhidratlardan sağlanmalıdır.
B
Günlük enerjinin yağlardan alınan miktarı %30’u geçmemelidir.
C
Vücut ağırlığı başına haftalık olarak 0.9-1.1gram protein alınmalıdır.
D
Güneşten uzak durulmalıdır.
E
Vücut ağırlığının kilogramı başına 30kkal/hafta enerji tüketilmelidir.
Açıklama:
Yaşlılık döneminde daha genç yaşlara göre beslenme ile ilgili farklılıkları açıklayabileceksiniz.
Günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlanmalıdır ve bu enerjinin yağlardan alınan miktarı %30’u geçmemelidir. Vücut ağırlığı başına günlük alınan protein miktarı 0.9-1.1 gram olmalıdır. D vitamin gereksiniminin karşılanması için haftada 20-30 dakika güneşlenilmelidir. Vücut ağırlığının kilogramı başına 30kkal/gün enerji tüketilmelidir.
Günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlanmalıdır ve bu enerjinin yağlardan alınan miktarı %30’u geçmemelidir. Vücut ağırlığı başına günlük alınan protein miktarı 0.9-1.1 gram olmalıdır. D vitamin gereksiniminin karşılanması için haftada 20-30 dakika güneşlenilmelidir. Vücut ağırlığının kilogramı başına 30kkal/gün enerji tüketilmelidir.
Soru 68
Yaşlılara hangi bedensel etkinlikler önerilmektedir?
Seçenekler
A
Günde en az 150 dakika orta düzey bedensel etkinlikler
B
Günde 150 dakika ağır düzey bedensel etkinlikler
C
Haftada en az üç kere denge sağlayıcı etkinlikler
D
Günde iki kez kas güçlendirici etkinlikler
E
En az yarım saat aralıksız bedensel etkinlikler
Açıklama:
Yaşlılık döneminde beslenme ilkelerini sayabileceksiniz.
Yaşlıların haftada en az 150 dakika orta düzey ve haftada 75 dakika ağır düzey bedensel etkinlikler,haftada en az üç kere denge sağlayıcı etkinlikler ve haftada en az iki kez kas güçlendirici etkinlikler yapmaları ve bu etkinlikleri en az 10 dakika aralıksız gerçekleştirmeleri önerilmektedir.
Yaşlıların haftada en az 150 dakika orta düzey ve haftada 75 dakika ağır düzey bedensel etkinlikler,haftada en az üç kere denge sağlayıcı etkinlikler ve haftada en az iki kez kas güçlendirici etkinlikler yapmaları ve bu etkinlikleri en az 10 dakika aralıksız gerçekleştirmeleri önerilmektedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi beslenmenin tanımını vermektedir?
Seçenekler
A
Yeterli ve dengeli beslenme için vücudun gereksinim duyduğu besinlerin gruplanmış şeklidir.
B
İnsanların güvenilir ve uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşımının sürdürülebilir olmasıdır.
C
Yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesi ve kullanılması anlamını taşımaktadır.
D
Yaşamın sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için vücudun gereksinim duyduğu besin ögelerinin tamamının yeterli ve aynı zamanda da kendi içinde bir denge içinde alınmasıdır.
E
Besinlerin bileşenlerinde değişik miktarlarda bulunan karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su gibi kimyasal moleküllerin alınmasını içerir.
Açıklama:
Beslenme ile ilgili temel tanımları yapabileceksiniz.
C şıkkı beslenmenin tanımını vermektedir.
C şıkkı beslenmenin tanımını vermektedir.
Soru 70
Yaşlı bir bireyin hayatını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmesi için günlük alması gereken enerjinin %55-60'ı karşılayan besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Karbonhidratlar
C
Yağlar
D
Vitamin ve mineraller
E
Su
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
Günlük alınması gereken enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Günlük alınması gereken enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde beslenme ile ilgili öne çıkan sorunlardan olan vitamin eksikliklerinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beslenme alışkanlıkları
B
Tek tip beslenme
C
Besin çeşitliliğinde azalma
D
Besin alımını engelleyici sebepler
E
Tüketilen porsiyonların küçüklüğü
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Bu yaş grubunun tek tip beslenmesi, besin çeşitliliğinde azalma, besin alımını engelleyici başka bir durumun olması eksikliklerin temel nedenleri arasındadır. Bu nedenle doğru yanıt E şıkkıdır.
Bu yaş grubunun tek tip beslenmesi, besin çeşitliliğinde azalma, besin alımını engelleyici başka bir durumun olması eksikliklerin temel nedenleri arasındadır. Bu nedenle doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 72
Yaşlılık dönemindeki bir bayan, günlük 1900kkal alımını geçmemektedir. Günde vücut ağırlığı başına 0.9-1.1gram protein almaktadır. Günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlamaktadır. Alınan enerjinin en fazla %30’unu yağlardan almaktadır. Ancak vücut direncinin ve bağışıklık sisteminin zayıfladığı ve kronik hastalıklara karşı duyarlı olduğu gözlenmektedir. Aşağıdaki şıklardan hangisi bu hastanın iyileşmesi için alınabilecek en iyi çözümdür?
Seçenekler
A
Sıvı gereksinimi arttırılmalıdır.
B
Vitamin ve mineral gereksinimi arttırılmalıdır.
C
Posalı gıdalar her gün 25-30mg tüketilmelidir.
D
Enerji tüketimi azaltılmalıdır.
E
Karbonhidrat alımı azaltılmalıdır.
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
Yaşlılık döneminde vitamin ve mineral gereksinimin artması temel olarak vücut direncinin ve bağışıklık sisteminin zayıflaması, kronik hastalıkların artması, hareketsizlik gibi nedenlere bağlıdır. Bu nedenle doğru yanıt B dir.
Yaşlılık döneminde vitamin ve mineral gereksinimin artması temel olarak vücut direncinin ve bağışıklık sisteminin zayıflaması, kronik hastalıkların artması, hareketsizlik gibi nedenlere bağlıdır. Bu nedenle doğru yanıt B dir.
Soru 73
I. Bu besin grubu protein, vitamin ve mineral içermektedir.
II. Bu besin grubu protein, karbonhidrat, vitamin, mineral ve posa içermektedir.
III. Bu besin grubu vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir.
IV. Bu besin grubu karbonhidrat, vitamin, mineral, posa ve düşük miktarda protein içermektedir.
Yukarıda besin değerleri verilmiş, besin grupları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
II. Bu besin grubu protein, karbonhidrat, vitamin, mineral ve posa içermektedir.
III. Bu besin grubu vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir.
IV. Bu besin grubu karbonhidrat, vitamin, mineral, posa ve düşük miktarda protein içermektedir.
Yukarıda besin değerleri verilmiş, besin grupları sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünleri; Et, yumurta ve baklagiller; Sebze ve meyveler; Ekmek ve tahıllar
B
Et, yumurta ve baklagiller; Sebze ve meyveler; Ekmek ve tahıllar; Süt ve süt ürünleri;
C
Ekmek ve tahıllar; Et, Yumurta ve baklagiller; Süt ve süt ürünleri; ; Sebze ve meyveler;
D
Süt ve süt ürünleri; Sebze ve meyveler;Et, yumurta ve baklagiller; Ekmek ve tahıllar
E
Sebze ve meyveler; Süt ve süt ürünleri; Et, yumurta ve baklagiller; Ekmek ve tahıllar
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Doğru yanıt A şıkkıdır çünkü besin grupları bu seçenekteki sırayla verilmiştir.
Doğru yanıt A şıkkıdır çünkü besin grupları bu seçenekteki sırayla verilmiştir.
Soru 74
Yaşlılık döneminde olan bir birey kalp hastalığı, yüksek tansiyon, bunların yanında şeker hastalığı, safra kesesi taşı, ve kireçlenme gibi hastalıklarla başa çıkmaya çalışmaktadır. Bu birey aşağıdakilerden en çok hangisine dikkat etseydi bukadar çok hastalığa maruz kalmazdı?
Seçenekler
A
Yağlı yiyeceklerin dikkat edilerek tüketilmesine,
B
Posalı gıdalar, sebze ve meyve tüketimine özen göstererek,
C
Kas kütlesindeki azalmaya, yağ miktarı/kütlesinde artmaya dikkat ederek,
D
Yaşlılık döneminde dengesiz beslenmeye bağlı şişmanlığın oluşmasına engel olarak,
E
Vitamin eksikliklerini telafi etmeye çalışarak,
Açıklama:
Yaşlılık döneminde öne çıkan beslenme sorunlarını ifade edebileceksiniz.
Doğru yanıt C şıkkıdır çünkü yaşlılarda vücut kas ve yağ dengesi genç yaşlara göre farklılaşır. Kas kütlesi azalır, yağ miktarı/kütlesi artar. Kol ve bacaklarda deri altı yağ dokusunda azalma olur, karın çevresinde yağlanma artar. Tüm bu nedenlerden dolayı yukarıdaki hastalıklarla başa çıkmaya çalışılır.
Doğru yanıt C şıkkıdır çünkü yaşlılarda vücut kas ve yağ dengesi genç yaşlara göre farklılaşır. Kas kütlesi azalır, yağ miktarı/kütlesi artar. Kol ve bacaklarda deri altı yağ dokusunda azalma olur, karın çevresinde yağlanma artar. Tüm bu nedenlerden dolayı yukarıdaki hastalıklarla başa çıkmaya çalışılır.
Soru 75
Günlük alınması gereken enerjinin yaklaşık % kaçı karbonhidratlardan sağlanmalıdır.
Seçenekler
A
% 10
B
% 25
C
% 30
D
% 45
E
% 55
Açıklama:
Temel besin gruplarını açıklayabileceksiniz.
Günlük alınması gereken enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır.
Günlük alınması gereken enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır.
Soru 76
Aşağıdaki hangi besin grubunun haftada iki porsiyondan az tüketilmesi önerilmektedir.
Seçenekler
A
Kırmızı et
B
Yumurta
C
Süt
D
Balık
E
Baklagil
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Kırmızı etin haftada iki porsiyondan az tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle işlenmiş kırmızı et ürünlerinin haftada birden daha seyrek sıklıkta tüketimi önerilmektedir.
Kırmızı etin haftada iki porsiyondan az tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle işlenmiş kırmızı et ürünlerinin haftada birden daha seyrek sıklıkta tüketimi önerilmektedir.
Soru 77
Kalsiyumdan zengin gıdaların aşağıdaki hangi hastalığa karşı koruyucu olduğu vurgulanmaktadır.
Seçenekler
A
Kalp-damar
B
Barsak kanseri
C
Şeker hastalığı
D
İnme
E
Prostat
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Yapılan çalışmalar posalı gıdaların, sebze ve meyve tüketiminin bazı kanser türleri (örneğin barsak kanseri) açısından koruyucu olduğuna işaret etmektedir. Kalsiyumdan zengin gıdaların da barsak kanserine karşı koruyucu olduğu vurgulanmaktadır.
Yapılan çalışmalar posalı gıdaların, sebze ve meyve tüketiminin bazı kanser türleri (örneğin barsak kanseri) açısından koruyucu olduğuna işaret etmektedir. Kalsiyumdan zengin gıdaların da barsak kanserine karşı koruyucu olduğu vurgulanmaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi istenmeden vücut ağırlığında azalmanın başlıca nedenlerinden birisi değildir.
Seçenekler
A
Yetersiz beslenme
B
İştah kaybı
C
Sarkopeni
D
Apne
E
Depresyon
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
İstenmeden vücut ağırlığında kaybın/azalmanın başlıca nedenlerinin gıdaya ulaşamama, sosyal faktörler gibi yetersiz beslenmeye neden olan durumlar, iştah kaybı, kas kütlesinde azalma ile seyreden sarkopeni, kaşeksi gibi bazı hastalıklarda görülen yangısal reaksiyonlar, depresyon olduğu belirtilmektedir. Apne nefesin tıkanmasıdır
İstenmeden vücut ağırlığında kaybın/azalmanın başlıca nedenlerinin gıdaya ulaşamama, sosyal faktörler gibi yetersiz beslenmeye neden olan durumlar, iştah kaybı, kas kütlesinde azalma ile seyreden sarkopeni, kaşeksi gibi bazı hastalıklarda görülen yangısal reaksiyonlar, depresyon olduğu belirtilmektedir. Apne nefesin tıkanmasıdır
Soru 79
Yaşlılarda Beden Kitle İndeksi (BKİ) risk eşiği kaçtır?
Seçenekler
A
18-22kg/m2
B
23-25kg/m2
C
25-27kg/m2
D
28 kg/m2
E
30 kg/m2
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2 ’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir. BKİ risk eşiği ise 18-22kg/m2’dir.
Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2 ’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir. BKİ risk eşiği ise 18-22kg/m2’dir.
Soru 80
Yaşlılık döneminde kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi için haftada kaç dakika orta düzey bedensel etkinlik yapılması önerilmektedir?
Seçenekler
A
40 dakika
B
60 dakika
C
80 dakika
D
120 dakika
E
150 dakika
Açıklama:
Yaşlılarda bireyin beslenme durumunu değerlendirebileceksiniz.
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Aerobik hareketler kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi açısından yararlıdır.
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Aerobik hareketler kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi açısından yararlıdır.
Soru 81
Yaşlılık döneminde posalı gıdaların her gün tüketilmesi gereken miktarı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
10-15 mg
B
15-20 mg
C
20-25 mg
D
25-30 mg
E
30-35 mg
Açıklama:
Yaşlılık döneminde beslenme ilkelerini sayabileceksiniz.
Posalı gıdaların her gün 25-30mg tüketilmesi önerilmektedir. Kurubaklagiller, kepekli tahıl ürünleri, sebze ve meyveler posa içeriği yüksek olan gıdalar arasındadır.
Posalı gıdaların her gün 25-30mg tüketilmesi önerilmektedir. Kurubaklagiller, kepekli tahıl ürünleri, sebze ve meyveler posa içeriği yüksek olan gıdalar arasındadır.
Soru 82
Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) Beden Kitle İndeksi (BKİ) değerlendirme kriterlerine göre "şişman" lık değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18.5 altı
B
18.5-24.9
C
25.0-29.9
D
30.0-39.9
E
40 ve üzeri
Açıklama:
Sağlık ve beslenme ilişkisini açıklayabileceksiniz.
30.0-39.9 arası şişman olarak kabul edilir
30.0-39.9 arası şişman olarak kabul edilir
Soru 83
10 gram yağ kaç kalori ısı enerjisi sağlar?
Seçenekler
A
10
B
30
C
40
D
60
E
90
Açıklama:
Besin ögelerini ifade edebileceksiniz.
1 gram yağ dan 9 kalori ısı enerjisi çıkarsa, 10 gramdan 90 kalorilik bir ısı enerjisi elde edilir
1 gram yağ dan 9 kalori ısı enerjisi çıkarsa, 10 gramdan 90 kalorilik bir ısı enerjisi elde edilir
Soru 84
Yaşlılık dönemi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından kaç yaş ve üstü kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
55
B
60
C
65
D
70
E
75
Açıklama:
Yaşlılıkla ilgili farklı sınıflamalar da yapılmaktadır. Örneğin Birleşmiş Milletler yaşlılık dönemini değerlendirirken 60 yaş ve üzeri nüfusu esas almaktadır. Ancak Dünya Sağlık Örgütü’ne göre yaşlılık 65 yaş ve üzeri dönem olarak kabul edilmektedir.
Soru 85
İnsanların güvenilir, uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşabilmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Besin ögesi
C
Besin grubu
D
Yeterli ve dengeli beslenme
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Beslenme, yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesi, kullanılması, besinlerden yararlanma anlamı taşımaktadır. Besin ögesi, besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllerdir. Besin grubu, yeterli ve dengeli beslenme için vücudun gereksinim duyduğu besinlerin gruplanmış şeklidir. Yeterli ve dengeli beslenme, yaşamın sağlıklı bir şekilde sürdürülebilmesi için vücudn gereksinim duyduğu besin ögelerinin tamamının yeterli ve aynı zamanda da kendi içinde bir denge içinde alınmasıdır. Gıda güvencesi ise insanların güvenilir, uygun fiyat karşılığında, sağlıklı beslenme olanaklarına ulaşımının sürdürülebilir olması anlamı taşımaktadır.
Soru 86
Vitaminler ve mineraller açısından önerilen ve hastalıklara karşı koruyucu fitokimyasalları içeren besin grubu hangisidir?
Seçenekler
A
Sebze ve meyveler
B
Süt ve süt ürünleri
C
Et, yumurta, kurubaklagiller
D
Ekmek ve tahıllar
E
Yağlar
Açıklama:
Sebze ve meyveler vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir. Bu grup besin ayrıca hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fitokimyasalları içerir.Süt ve süt ürünleri protein, vitamin ve mineral içermektedir. Et, yumurta, kurubaklagiller protein, karbonhidrat, vitamin, mineral ve posa içermektedir. Ekmek ve tahıllar karbonhidrat, vitamin, mineral, posa ve düşük miktarda protein içermektedir. Yağlar ise sadece besin ögesidir, besin grubu değildir.
Soru 87
Zeytinyağı ne tür yağlar arasında gösterilir?
Seçenekler
A
Doymuş yağlar
B
Trans yağlar
C
Tekli doymamış yağlar
D
Çoklu doymamış yağlar
E
Hidrojenize yağ
Açıklama:
Doymuş yağlar kırmızı et, tam yağlı süt ve süt ürünlerinde en fazla bulunur. Trans yağlar bitkisel yağların işlemden geçirilerek yapılarındaki doymamış bağların doyurulması yoluyla katılaştırılmalarıdır. Doymamış yağlar oda sıcaklığında sıvı formdaki satüre olmamış yağlardır ve çoğunlukla bitki kaynaklı besinlerde bulunur. İki tip doymamış yağ çeşidi vardır. Tekli doymamış yağlar: zeytinyağı. Çoklu doymamış yağlar: mısırözü ve ayçiçeği yağı gibi. Hidrojenize yağ ise trans yağlardır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi gıda güvenliği açısından uygulanması gereken basamaklardan değildir?
Seçenekler
A
Temizlik
B
Az miktarda pişirmek
C
Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutmak
D
Yiyeceklerinizi doğru ısıda saklamak
E
Temiz su-temiz malzeme kullanmak
Açıklama:
Gıda güvenliği açısından aşağıdaki basamaklara dikkat etmek gerekmektedir:
A. Temizliğe önem verin.
B. Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutun.
C. İyice pişirin.
D. Yiyeceklerinizi doğru ısıda saklayın (Pişmiş yemekler oda ısısında iki saatten fazla saklanmamalıdır).
E. Temiz su-temiz malzeme kullanın.
Dolayısıyla az pişirmek gıda güvenliği açısından sakıncalar doğurabilir.
A. Temizliğe önem verin.
B. Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutun.
C. İyice pişirin.
D. Yiyeceklerinizi doğru ısıda saklayın (Pişmiş yemekler oda ısısında iki saatten fazla saklanmamalıdır).
E. Temiz su-temiz malzeme kullanın.
Dolayısıyla az pişirmek gıda güvenliği açısından sakıncalar doğurabilir.
Soru 89
Damar cidarında yağlanmaya sebep olarak kan basıncında yükselmeye, kan yağ değerlerinde ve kan şekerinin düzeninde bozulmaya neden olan yiyecekler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yağlı yiyecekler
B
Posalı gıdalar
C
Sebzeler
D
Meyveler
E
Kalsiyumdan zengin gıdalar
Açıklama:
Yağlı yiyecekler damar cidarında yağlanmaya sebep olarak kan basıncında yükselmeye, kan yağ değerlerinde bozulmaya, kan şekerinin düzeninde bozulmaya neden olmaktadır. Bu durumlar ise kalp ve damar hastalıkları ile sonuçlanabilir. Posalı gıdalar,sebze ve meyve tüketimi bazı kanser türleri (örneğin barsak kanseri) açısından koruyucudur. Kalsiyumdan zengin gıdaların da barsak kanserine karşı koruyucu olduğu vurgulanmaktadır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangi Beden Kitle İndeksi değeri aşırı şişman olmanın göstergesidir?
Seçenekler
A
18
B
25
C
27
D
30
E
40
Açıklama:
BKI değerlendirme kriterlerine göre:
18.5 altı Zayıf
18.5-24.9 Normal
25.0-29.9 Hafif şişman/fazla kilolu
30.0-39.9 Şişman
40 ve üzeri Aşırı şişman olarak belirlenmiştir.
18.5 altı Zayıf
18.5-24.9 Normal
25.0-29.9 Hafif şişman/fazla kilolu
30.0-39.9 Şişman
40 ve üzeri Aşırı şişman olarak belirlenmiştir.
Soru 91
Yaşlılık döneminde günlük enerjinin yüzde kaçının karbonhidratlardan sağlanması önerilir?
Seçenekler
A
30
B
40-45
C
50-60
D
70
E
80
Açıklama:
Yaşlılık döneminde günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan, en fazla %30’unun yağlardan sağlanması önerilir.
Soru 92
Hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada kaç kez denge sağlayıcı hareketleri yapmaları önerilmektedir?
Seçenekler
A
0
B
1
C
2
D
3
E
10
Açıklama:
Özellikle hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada üç denge sağlayıcı hareketleri yapmaları önerilmektedir.
Soru 93
Hangisi yağda eriyen vitaminlerden değildir?
Seçenekler
A
A
B
B
C
D
D
E
E
K
Açıklama:
Vitaminler de suda ve yağda eriyen vitaminler olmak üzere başlıca iki grupta incelenir. A,D,E,K vitaminleri yağda eriyen vitaminlerdir. B,C, niasin ve folik asit suda eriyen vitaminlerdir.
Soru 94
Dünya'da 1950 yılından bu yana doğuşta beklenen yaşam süresi ortalama kaç yıl artış göstermiştir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
21
E
25
Açıklama:
Dünyada geçmiş yıllardan bu yana doğuşta beklenen yaşam süresi de artma eğilimindedir. 1950’den bu yana artış 21 yıl olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangi besin grubu hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fotokimyasalları içermektedir?
Seçenekler
A
Süt ve süt ürünleri
B
Et,yumurta
C
Baklagiller
D
Sebze ve Meyve
E
Ekmek ve tahıllar
Açıklama:
Sebze ve meyveler vitaminler ve mineraller açısından önerilmektedir. Bu grup besin ayrıca hastalıklara karşı koruyucu bileşikler olan fitokimyasalları içerir. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
Türkiye'de besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden ulıusal besin piramidinin şematize edilme şekli nedir?
Seçenekler
A
Zeytin dalı
B
Dört yapraklı yonca
C
Üzüm salkımı
D
Piramid
E
Çınar ağacı
Açıklama:
Türkiye’de adı geçen besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden “Dört Yapraklı Yonca” şeklinde şematize edilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Hücrelerin temel yapı taşı olarak bilinen ve daha çok et ve süt ürünlerinde bulunan besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Su
B
Yağ
C
Karbonhidrat
D
Vitamin ve mineral
E
Protein
Açıklama:
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Yumurta örnek protein kaynağı olarak kabul edilir. Et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, tavuk ve balık da iyi protein kaynakları arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 98
Mısırözü ve ayçiçek yağı hangi yağ grubuna girmektedir?
Seçenekler
A
Tekli doymamış yağ
B
Doymuş yağ
C
Trans yağ
D
Çoklu doymamış yağ
E
Kötü yağ
Açıklama:
Mısırözü ve ayçiçek yağı çoklu doymamış yağlar grubuna girmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Günde ortalama kaç lt su tüketilmesi önerilmektedir?
Seçenekler
A
1-1,5 lt
B
1,5-2 lt
C
2-2,5
D
2,5-3
E
3-3,5
Açıklama:
Günde ortalama 1,5-2 lt su içilmesi önerilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 100
''En temel adımdır. Temel olarak bireylerin ne tükettiğini öğrenmeye yarar. 24 saatlik besin tüketimi, besin kayıt yöntemi, gıda tüketim sıklığı anketi, gıda öyküsü gibi farklı yöntemler kullanılabilir.'' Verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ölçüm yöntemleri
B
Katz günlük yaşam aktivite ölçeği
C
Bedensel kapasite değerlendirmesi
D
Fiziksel fonksiyon değerlendirme
E
Diyet öyküsünün alınması
Açıklama:
Verilen tanım diyet öyküsünün alınması anlatmaktadır.
Soru 101
Yaşlılık döneminde günlük enerjinin %50-60'ının sağlandığı besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enerji
B
Protein
C
Karbonhidrat
D
Yağlar
E
Posa
Açıklama:
Yaşlılık döneminde de günlük enerjinin %50-60’ının karbonhidratlardan sağlanması önerilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
Kurubaklagiller, kepekli tahıl ürünleri, sebze ve meyveler hangi içeriğin yüksek olduğu gıdalardır?
Seçenekler
A
Su
B
Mineral
C
Yağ
D
Posa
E
Protein
Açıklama:
Kurubaklagiller, kepekli tahıl ürünleri, sebze ve meyveler posa içeriği yüksek olan gıdalar arasındadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 103
Yaşlı bireylere haftada en az kaç dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel hareket yapmaları önerilmektedir?
Seçenekler
A
200 dakika
B
150 dakika
C
100 dakika
D
75 dakika
E
50 dakika
Açıklama:
Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Aerobik hareketler kalp ve solunum sisteminin kapasitesinin gelişmesi açısından yararlıdır. Ağır düzey etkinlik yapılacaksa surenin 75 dakika olması yeterlidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
Akdeniz Tipi Beslenme için günlük tüketimde aşağıdaki öncüllerden hangileri yapılmalıdır?
- Günde 1,5-2 lt. su içilmelidir.
- İki porsiyon balık eti yenilmelidir
- Şeker içeriği fazla ürünler tüketilmelidir.
- İki ya da daha fazla porsiyon sebze tüketilmelidir.
- İki porsiyondan daha fazla baklagil tüketilmelidir.
Seçenekler
A
I ve V
B
I, II ve IV
C
I ve IV
D
I, III ve V
E
III ve V
Açıklama:
Öncüllere göre, şu açıklama yapılabilir: Birinci ve dördüncü öncül günlük tüketim için önerilmektedir. İkinci ve beşinci öncül ise, haftalık tüketim için önerilmektedir. Üçüncü öncül de nadir olarak tüketim için önerilmektedir.
Soru 105
Gelecek on yıllarda yaşlı nüfusun çoğunluğunun nerede yaşayacağı tahmin edilmektedir?
Seçenekler
A
Az gelişmiş ülkelerde
B
Gelişmemiş ülkelerde
C
Gelişmekte olan ülkelerde
D
Gelişmiş olan ülkelerde
E
Çok gelişmiş ülkelerde
Açıklama:
Dünyanın gelişim sürecinde ilerleyen yıllarda gelişmekte olan ülkelerde kaynak artışı olması beklenmektedir. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerde tüm gelişmelere paralel olarak yaşlı hizmetlerinin artacağı da tahmin edilmektedir. Bu bağlamda gelecek on yıllarda yaşlı nüfusun çoğunluğunun gelişmekte olan ülkelerde yaşayacağı tahmin edilmektedir.
Soru 106
Gıda güvenliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Pişmiş ve çiğ gıdalar ayrı tutulmalıdır
B
Yemekler iyice pişirilmelidir
C
Temizliğe önem verilmelidir
D
Pişmiş yemekler oda ısısında dört saatten fazla saklanabilir.
E
Temiz su-temiz malzeme kullanılmalıdır
Açıklama:
Gıda güvenliği açısından pişmiş ve çiğ gıdaların ayrı tutulması gerekmektedir. Yemekler iyice pişirilmeli ve temizliğe önem verilmelidir. Ayrıca temiz su-temiz malzeme kullanılmalıdır. Fakat, pişmiş yemekler oda ısısında dört değil, iki saatten fazla saklanmamalıdır.
Soru 107
Geçmiş yıllarda kalp krizi geçiren 65 yaşındaki Ahmet amca, sağlık açısından hangi yağları tüketmelidir?
Seçenekler
A
Tereyağı ve margarin
B
Zeytinyağı ve margarin
C
Ayçiçeği yağı, mısırözü yağı ve tereyağı
D
Zeytinyağı ve mısırözü yağı
E
Ayçiçeği yağı ve margarin
Açıklama:
Kalp krizi geçiren yaşlı bir bireyin doymamış yağlardan olan zeytinyağı, mısırözü ve ayçiçeği yağı gibi yağları tüketmesi gerekmektedir. Doymuş yağlar ve trans yağ asitleri gibi yağları ise tüketmemeleri gerekmektedir.
Soru 108
Afrika’da yaşayan yaşlı bir bireyin istenmeden vücut ağırlığında azalma olması neye bağlı olabilir?
Seçenekler
A
İştah kaybı
B
Depresyon
C
Stres
D
Hava sıcaklığı
E
Gıdaya ulaşamama
Açıklama:
Yukarıdaki seçeneklerin hepsi yaşlılarda vücut ağırlığında azalmaya sebep olmaktadır. Ancak soruda belirtilen Afrika, yoksul ve besin kaynaklarının yetersiz olduğu bir kıtadır. Bu sebepten dolayı, gıdaya ulaşamama sıkıntısı daha fazla ön plana çıkmaktadır.
Soru 109
Merdivenlerden düşerek ayağını kıran 67 yaş üzerindeki bir kişi, ağırlıklı olarak aşağıdaki besin grubundan hangisini daha fazla tüketmelidir?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Karbonhidrat
C
Protein
D
Vitamin ve mineraller
E
Sıvı/su
Açıklama:
Yaralanma, kırık, iltihabi durumlar protein gereksinimini arttıran nedenler arasındadır. Yaşlılık döneminde günde vücut ağırlığı başına 0.9-1.1 gram protein alınması önerilmektedir.
Soru 110
Yaşlıların yatağa bağımlı olması halinde yaşa bağlı vücut şeklinde bozulma/eğilme olmaktadır. Buna göre yaşlılarda boy uzunluğu için neyin ölçümü yapılır?
Seçenekler
A
Üst kol çevresi
B
Gövde boyu
C
Diz boyu
D
Boyun boyu
E
Baldır boyu
Açıklama:
Yaşlıların yatağa bağımlı olması yaşa bağlı vücut şeklinde bozulma/eğilme olması durumunda, Beden Kitle İndeksi değerlendirmesi yerine boy uzunluğu için diz boyu ölçümü yapılmaktadır.
Soru 111
Beden Kitle İndeksi (BKİ), 30.0-39.9 arası olan bir yaşlının aşağıdakilerden hangisini yapması önerilir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat tüketmelidir
B
Yağ tüketimini arttırmalıdır
C
Gündelik hareketlerini arttırmalıdır
D
Daha az hareket etmelidir
E
Tuz tüketimini arttırmalıdır
Açıklama:
Beden Kitle İndeksi 30.0-39.9 arasında olan yaşlı bir birey şişman kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu bağlamda bu kişinin gündelik hareketlerini arttırması uygundur.
Soru 112
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlardaki kimyasal moleküllere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Besin Grubu
C
Besin Ögesi
D
Yeterli ve dengeli beslenme
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlardaki kimyasal moleküllere besin ögesi adı verilmektedir. Besin ögeleri başlıca, karbonhidratlar, proteinler, yağlar, mineraller, vitaminler ve su olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 113
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre kaç yaş ve üzeri bireyler yaşlı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
50 yaş ve üzeri
B
55 yaş ve üzeri
C
60 yaş ve üzeri
D
65 yaş ve üzeri
E
70 yaş ve üzeri
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, 65 yaş ve üzeri bireyler yaşlı olarak kabul edilmektedir.
Soru 114
Beslenmenin temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesi kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1980
B
1996
C
1975
D
2000
E
2010
Açıklama:
Beslenmenin temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesi 1996 yılında Roma’da Uluslararası Gıda ve Tarım Organizasyonu (FAO) tarafından bütün dünyada ilan edilmiştir.
Soru 115
Yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesi, kullanılması, besinlerden yararlanma aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Besin grubu
B
Yaşlılık
C
Beslenme
D
Gıda güvenliği
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Beslenme yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesi, kullanılması, besinlerden yararlanma anlamı taşımaktadır.
Soru 116
Üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Besin ögesi
C
Besin grubu
D
Gıda güvencesi
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Gıda güvenliği: Tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci olarak tanımlanmaktadır.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi temel besin grupları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekmek ve tahıllar
B
Sebze ve meyveler
C
Et, yumurta, kurubaklagiller
D
Süt ve süt ürünleri
E
Kuruyemişler
Açıklama:
Kuruyemişler temel besin grupları içerisinde yer almaz.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Ulusal besin piramidinin şematize edilme şeklidir?
Seçenekler
A
Beşgen
B
Piramid
C
Dört yapraklı yonca
D
Ağaç
E
Huni
Açıklama:
Türkiye’de besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden “Dört Yapraklı Yonca” şeklinde şematize edilmiştir.
Soru 119
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküller aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Besin tüketimi
B
Besin grubu
C
Beslenme
D
Gıda
E
Besin ögesi
Açıklama:
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllere besin ögesi denir.
Soru 120
Vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşı aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Su
B
Vitamin ve mineraller
C
Protein
D
Karbonhidrat
E
Yağlar
Açıklama:
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır.
Soru 121
Akdeniz tipi besin piramidine göre aşağıdakilerden hangisi haftalık tüketim önerisi içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
1,5-2lt su içilmesi
B
İki-dört porsiyon yumurta
C
Meyvenin haftalık tüketimi
D
Sebzenin haftalık tüketimi
E
Tahılların haftalık tüketimi
Açıklama:
İki-dört porsiyon yumurta protein kaynağı açısından haftalık öneriler arasındadır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde besin ögesi açısından gereksinim duyulan besin çeşitleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Posa
B
Şeker, tuz
C
Sıvı tüketimi
D
Karbonhidratlar
E
Enerji
Açıklama:
Yağ, şeker ve tuz tüketiminin azaltılması gereği yaşlılık döneminde öne çıkmaktadır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda beden kitle endeksi (BKİ) normal değer olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
27kg/m2
B
18-22kg/m2
C
35 kg/m2
D
45 kg/m2
E
15 kg/m2
Açıklama:
Yaşlılarda BKİ’nin 27kg/m2’ye kadar olan değerleri normal olarak kabul edilmektedir.
Soru 124
Yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Besin grubu
B
Yaşlılık
C
Beslenme
D
Gıda güvenliği
E
Gıda güvencesi
Açıklama:
Beslenme yaşamın sürdürülmesi, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için besinlerin tüketilmesi, kullanılması, besinlerden yararlanma anlamı taşımaktadır.
Soru 125
Üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Besin ögesi
C
Besin grubu
D
Gıda güvencesi
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Gıda güvenliği: Tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci olarak tanımlanmaktadır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi temel besin grupları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekmek ve tahıllar
B
Sebze ve meyveler
C
Et, yumurta, kurubaklagiller
D
Süt ve süt ürünleri
E
Kuruyemişler
Açıklama:
Kuruyemişler temel besin grupları içerisinde yer almaz.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi Ulusal Besin Piramidi'nin şematize edilme şeklidir?
Seçenekler
A
Beşgen
B
Piramid
C
Dört yapraklı yonca
D
Ağaç
E
Huni
Açıklama:
Türkiye’de besin gruplarının yeterli ve dengeli bir biçimde tüketilmesinin gereğine işaret eden “Dört Yapraklı Yonca” şeklinde şematize edilmiştir.
Soru 128
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllere aşağıdakilerden hangisi denilmektedir?
Seçenekler
A
Besin tüketimi
B
Besin grubu
C
Beslenme
D
Gıda
E
Besin ögesi
Açıklama:
Besinlerin bileşiminde bulunan değişik miktarlarda kimyasal moleküllere besin ögesi denir.
Soru 129
Vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşı aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Su
B
Vitamin ve mineraller
C
Protein
D
Karbonhidrat
E
Yağlar
Açıklama:
Proteinler vücudu oluşturan hücrelerin temel yapı taşıdır. Bir gram protein 5,65 kalori ısı enerjisi vermektedir. Günlük alınması gereken enerjinin %10-12’si proteinlerden sağlanmaktadır.
Soru 130
Akdeniz tipi besin piramidine göre aşağıdakilerden hangisi haftalık tüketim önerisi içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
1,5-2lt su içilmesi
B
İki-dört porsiyon yumurta
C
Meyvenin haftalık tüketimi
D
Sebzenin haftalık tüketimi
E
Tahılların haftalık tüketimi
Açıklama:
İki-dört porsiyon yumurta protein kaynağı açısından haftalık öneriler arasındadır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde besin ögesi açısından gereksinim duyulan besin çeşitleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Posa
B
Şeker,tuz
C
Sıvı tüketimi
D
Karbonhidratlar
E
Enerji
Açıklama:
Yağ, şeker ve tuz tüketiminin azaltılması gereği yaşlılık döneminde öne çıkmaktadır.
Soru 132
I. Yaşlı bireyler haftada en fazla 30 dakikalık ağır düzeyde etkinlik yapabilir.
II. Yaşlı bireylerin haftada en az orta düzeyde 150 dakikalık etkinlik yapmalıdır.
III. Yaşlı bireyler aerobik hareketlerinin her birini en az 10 kez yapmalıdır.
IV. Yaşlı bireyler, kas güçlendirici etkinlik yapmamalıdır.
V. 10'lu derecelendirme sistemine göre orta düzey etkinlikler, istiharat durumuna göre en az 3 kat daha fazla yoğundur.
Yukarıda verilenlerlerden hangileri doğrudur?
II. Yaşlı bireylerin haftada en az orta düzeyde 150 dakikalık etkinlik yapmalıdır.
III. Yaşlı bireyler aerobik hareketlerinin her birini en az 10 kez yapmalıdır.
IV. Yaşlı bireyler, kas güçlendirici etkinlik yapmamalıdır.
V. 10'lu derecelendirme sistemine göre orta düzey etkinlikler, istiharat durumuna göre en az 3 kat daha fazla yoğundur.
Yukarıda verilenlerlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, III,IV
C
I, IV, V
D
II, III, V
E
I, III, IV
Açıklama:
Yaşlı bireyler için kalp ve akciğer kapasitesini geliştirmek, kas gücü ve dengesini sağlamak, kemik sağlığını korumak, bulaşıcı olmayan süregen hastalıkların sıklığını azaltmak, bilişsel kapasitede gerilemeye engel olmak için aşağıdaki önerilerin dikkate alınması gerekmektedir:
1. Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Ağır düzey etkinlik yapılacaksa sürenin 75 dakika olması yeterlidir.
2. Orta düzey bedensel etkinlik denildiğinde istirahat durumu ile karşılaştırıldığında 10’lu derecelendirme sistemine göre 3.0-5.9 kat daha fazla yoğunluk anlaşılmalıdır.
3. Aerobik hareketlerinin bir defada en az 10 dakika sure ile yapılması etkinliğin yararı açısından değerlidir.
4. Bedensel etkinliğin yararı sürenin artması ile paralel olarak artmaktadır. Örneğin haftada 300 dakikalık orta düzey bedensel etkinlik ya da 150 dakikalık ağır düzey etkinlik sağlık açısından yararları artırmaktadır.
5. Özellikle hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada üç ve daha sık olarak denge sağlayıcı hareketleri yapmaları önerilmektedir.
6. Kas güçlendirici etkinliklerin de haftada en az iki kez yapılması önerilmektedir.
1. Yaşlı bireylerin haftada en az 150 dakika aerobik hareketler gibi orta düzey bedensel etkinlik yapmaları önerilmektedir. Ağır düzey etkinlik yapılacaksa sürenin 75 dakika olması yeterlidir.
2. Orta düzey bedensel etkinlik denildiğinde istirahat durumu ile karşılaştırıldığında 10’lu derecelendirme sistemine göre 3.0-5.9 kat daha fazla yoğunluk anlaşılmalıdır.
3. Aerobik hareketlerinin bir defada en az 10 dakika sure ile yapılması etkinliğin yararı açısından değerlidir.
4. Bedensel etkinliğin yararı sürenin artması ile paralel olarak artmaktadır. Örneğin haftada 300 dakikalık orta düzey bedensel etkinlik ya da 150 dakikalık ağır düzey etkinlik sağlık açısından yararları artırmaktadır.
5. Özellikle hareket etme kısıtlılığı olan yaşlıların haftada üç ve daha sık olarak denge sağlayıcı hareketleri yapmaları önerilmektedir.
6. Kas güçlendirici etkinliklerin de haftada en az iki kez yapılması önerilmektedir.
Ünite 6
Soru 1
Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ne ad verilir?
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İlkyardım
B
Acil yardım
C
Temel yaşam desteği
D
İlk müdahale
E
Acil tedavi
Açıklama:
Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ilkyardım denir.
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ilkyardım denir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi ilkyardımın amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
B
b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
C
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
D
İyileşmeyi kolaylaştırmak.
E
Yaralıyı en kısa zamanda acil servise götürmek.
Açıklama:
İlk Yardımın Amaçları ve Öncelikleri
a. Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
d. İyileşmeyi kolaylaştırmak
a. Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
d. İyileşmeyi kolaylaştırmak
Soru 3
İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir?
Seçenekler
A
Koruma bildirme kurtarma
B
Bildirme kurtarma koruma
C
Kurtarma Koruma bildirme
D
Koruma Kurtarma Bildirme
E
Bildirme Kurtarma Koruma
Açıklama:
İlk yardım temel uygulamaları Koruma, Bildirme, Kurtarma (KBK) olarak ifade edilir.
Soru 4
Yaşam kurtarma zincirinin birinci halkası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
112 ye haber verme
B
Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
C
Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
D
Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
E
Temel yaşam desteği
Açıklama:
1. Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi
2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
Soru 5
İlkyardımın ABC sinde A harfi neyi temsil eder?
Seçenekler
A
Havayolu
B
Solunum
C
Dolaşım
D
Nabız
E
Temel yaşam
Açıklama:
Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
Soru 6
İlkyardımın ABC sinde B harfi neyi temsil eder?
Seçenekler
A
Boşaltım
B
Dolaşım
C
Solunum
D
Nabız
E
Isı
Açıklama:
Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
Soru 7
İlkyardımın ABC sinde C harfi neyi temsil eder?
Seçenekler
A
Solunum
B
Dolaşım
C
Nabız
D
Boşaltım
E
Isı
Açıklama:
Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
a. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi (Airway)
b. Solunumun değerlendirilmesi (Breathing)
c. Dolaşımın değerlendirilmesi (Circulation)
Soru 8
Baş çene pozisyonu vermeden önce yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ağız içi kontrol
B
Nabız kontrolü
C
Solunum kontrolü
D
Pozisyon kontrolü
E
Kanama kontrolü
Açıklama:
Bilinç kaybı belirlenmiş ise ağız içi önce göz ile daha sonra işaret parmağı yandan ağız içine
sokularak bir çengel gibi kullanılarak diğer yandan çıkartılmak suretiyle kontrol edilmelidir, ardından
yabancı cisim varsa bir bez aracılığı ile çıkarılmalıdır
sokularak bir çengel gibi kullanılarak diğer yandan çıkartılmak suretiyle kontrol edilmelidir, ardından
yabancı cisim varsa bir bez aracılığı ile çıkarılmalıdır
Soru 9
Kalp masajı sayısı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
30
B
2
C
5
D
15
E
25
Açıklama:
Temel yaşam desteği, 30 kalp masajı ardından 2 suni solunum şeklinde ritmik olarak uygulanır. Her 5
uygulayışta bir karotisden nabzın dönüp dönmediği kontrol edilir. Dış kalp masajı dakikada 100 bası
olacak şekilde uygulanır
uygulayışta bir karotisden nabzın dönüp dönmediği kontrol edilir. Dış kalp masajı dakikada 100 bası
olacak şekilde uygulanır
Soru 10
Bayılmanın karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Epilepsi
C
İnme
D
Hipertansiyon
E
Hipotansiyon
Açıklama:
Senkop (bayılma) bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybıdır.
Tipik olarak kendiliğinden tamamen iyileşme gösterirse de yaşlılarda sakat kalma ve ölüm riski taşır. Acil
servis başvurularının yaklaşık %3’ünden sorumludur. Yaşlıların yaklaşık %33’ünde nedeni bilinmemekte,
en az bir o kadarı da senkop sonucu yaralanmaktadırlar. Yaşlılarda çoğu kez tek bir hastalıktan çok birbiri
ile ilişkili hastalıklar sonucunda oluşur. Kardiyak nedenler yaşlılar arasında daha sıktır. Beyin kan
akımında ani düşmeye neden olan herhangi bir hastalık senkopa neden olabilir.
Tipik olarak kendiliğinden tamamen iyileşme gösterirse de yaşlılarda sakat kalma ve ölüm riski taşır. Acil
servis başvurularının yaklaşık %3’ünden sorumludur. Yaşlıların yaklaşık %33’ünde nedeni bilinmemekte,
en az bir o kadarı da senkop sonucu yaralanmaktadırlar. Yaşlılarda çoğu kez tek bir hastalıktan çok birbiri
ile ilişkili hastalıklar sonucunda oluşur. Kardiyak nedenler yaşlılar arasında daha sıktır. Beyin kan
akımında ani düşmeye neden olan herhangi bir hastalık senkopa neden olabilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi solunumun sağlanması yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ağızdan ağıza suni solunum
B
Ağızdan buruna suni solunum
C
Ağızdan maskeye suni solunum
D
Ağızdan stomaya suni solunum
E
Serum yoluyla solunum
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Hem büyük hem de küçük havayollarının kronik ama geri dönüşümlü iltihabi hastalığına ne denir?
Seçenekler
A
Astım
B
Alerji
C
Anjioödem
D
Hipertermi
E
Hipotermi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta ayaklarda meydana gelebilecek değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Ayak tırnakları nemlidir.
B
Tırnaklar çabuk uzar.
C
Tırnakların rengi griden sarıya döner.
D
Ayak tırnakları giderek incelir.
E
Ayak tırnakları gevrektir.
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yağda eriyen vitaminlerden biri değildir?
Seçenekler
A
D vitamini
B
E vitamini
C
A vitamini
D
C vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybına ne denir?
Seçenekler
A
Dispne
B
Astım
C
İleus
D
Senkop
E
Hipertermi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 16
Sistemik doku ve hücre beslenmesi-fonksiyonlarının dolaşım sistemi tarafından sürdürülememesine ne denir?
Seçenekler
A
Geçici iskemik atak
B
Senkop
C
Şok
D
Alzheimer
E
Demans
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 17
Kan şekerinin düşmesine ne denir?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Kalp krizi
C
Demans
D
İnme
E
Hipotansiyon
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 18
Nabız alınamayan hastalarda göğüs ön duvarına basınç uygulayarak dolaşımın sağlanmasına ne denir?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Dış kalp masajı
C
Senkop
D
Epilepsi
E
İnme
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 19
Vücut ısısının 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Hipotermi
C
Hipertermi
D
Triglisemi
E
Ürtiker
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Beynin belirli bir bölgesinin kanlanamaması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
İnme
B
Epilepsi
C
Kalp krizi
D
Hipotermi
E
Hipertermi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 21
Solunumu, kalbi veya hem solunum hem kalbi durmuş bir kişide solunum ve dolaşımı yeniden sağlamaya yönelik yapılan çalışmalara ne denir?
Seçenekler
A
Kardiyo vasküler hastalık
B
Taşikardi
C
Solunum arresti
D
Kardiyo pulmoner resüsitasyon
E
Hipertermi
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi çıkığı değerlendirirken dikkate alınmaması gereken bir noktadır?
Seçenekler
A
Belirgin derecede zedelenmiş eklem
B
Esnek eklem yapısı
C
Dinlenme pozisyonunda eklemdeki yoğun ağrı
D
Dokunma durumunda bile hissedilen hassasiyet
E
Eklemin normal hareketinin tamamen kaybı
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın tanımıdır?
Seçenekler
A
Hayati tehlike durumunda, sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya kadar, tıbbi araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.
B
Acil tedavi ünitelerinde, hasta-yaralılara doktor ve sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi müdahalelerdir.
C
Yaralının tedavisinin sağlanması için olay yerine tıbbi yardım istenmesi yada kazazedenin bir sağlık kuruluşuna nakledilmesidir.
D
Hastanın gözle görülen yerlerindeki kırık, çıkık, sıyrık, kesi gibi problemlere odaklanıp, daha önemli ikincil problemlerin gözden kaçırılmasıdır.
E
Çevredeki meraklı ve telaşlı kişilerin hastanın/yaralının etrafından uzaklaştırılmasıdır.
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 24
"Hastanın bilinci açık ise, oturur yada ayakta pozisyonda hastanın arkasından gövdesi sarılarak yapılır. Bir elin baş parmağı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yumruk yaparak konur, diğer el ile yumruk yapılan el kavranır, kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır. Bu hareket yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlanır."Yukarıda tasvir edilen hayat kurtarma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalp masajı
B
Heimlich Manevrası
C
Bak-Dinle-Hisset yöntemi
D
Ağızdan suni solunum
E
Burundan suni solunum
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Kandaki glukoz miktarının düşmesi ile aşağıdaki hastalıklardan hangisi ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Epilepsi
C
Hipoglisemi
D
Hipotansiyon
E
İnme
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Soru 26
Vücut ısısının 35 santigrad dereceden daha düşük olması sonucu hangi rahatsızlık ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Hipotansiyon
B
Hipertansiyon
C
Hipotermi
D
Hipertermi
E
Şok
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi bir tür kafa içi kanaması değildir?
Seçenekler
A
Epidural
B
Subdural
C
Subaraknoid
D
İntraserebral
E
Lineer
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Soru 28
Güneş yanığı aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Birinci derece yanık
B
Yüzeysel ikinci derece yanık
C
Derin ikinci derece yanık
D
Üçüncü derece yanık
E
Yanık kategorisine girmez.
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
Soru 29
"Yanığın şiddetini değerlendirirken derinliğinin yanı sıra kapladığı alanın saptanması da çok önemlidir. Bunun için dokuzlar kuralı geliştirilmiştir. Dokuzlar kuralı, yanığın vücut yüzeyinde kapladığı alanın genişliğini saptamak için kullanılır. Baş % 9, kollardan her biri % 9, bacaklardan her biri % 18, gövdenin ön tarafı % 18, gövdenin arka tarafı % 18, üreme organları % 1 olacak şekilde toplam yanık alan hesaplanır. Oran % 20’nin üzerinde ise hayati tehlike vardır. "Yukarıda verilen bilgiler göz önüne alındığında, hangi organları yanan bir hastanın hayati tehlikesi vardır?
Seçenekler
A
Kolları
B
Bacakları
C
Kafası
D
Gövdesinin ön tarafı
E
Üreme organları
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi hem kemikte kırılmanın, hem de burkulmanın belirtisi olabilir?
Seçenekler
A
Deformasyon
B
Şişme ve morarma
C
Krepitasyon
D
Yalancı hareket
E
Kemik uçlarının açıkta olması
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Soru 31
Aşağıdaki eklemlerden hangisi çıkmaya en yatkın olan eklemlerden değildir?
Seçenekler
A
Çene
B
Dirsek
C
Parmak
D
Omuz
E
Kalça
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Soru 32
Hangisi ilk yardımın önceliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
B
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
C
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
D
İyileşmeyi kolaylaştırmak
E
Tedavi etmek
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardımcının amacı hasta yada yaralının primer tedavisi değildir. Hastalık ve yaralanmanın tedavisi acil servislerin ya da yataklı - yataksız profesyonel sağlık birimlerinin görevidir.
İlk yardımcının amacı hasta yada yaralının primer tedavisi değildir. Hastalık ve yaralanmanın tedavisi acil servislerin ya da yataklı - yataksız profesyonel sağlık birimlerinin görevidir.
Soru 33
İlk yardımda temel uygulamalar koruma, bildirme ve kurtarmadır. Bir trafik kazası sonrasında koruma uygulaması kapsamında ilk yardımcı ne yapmalıdır?
Seçenekler
A
Hızla sağlık kuruluşlarına durumu bildirmelidir.
B
Yaralıyı hızla sağlık kuruluşlarına ulaştırmalıdır.
C
Olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmalıdır.
D
Yaralıya en uygun müdahaleyi yapmalıdır.
E
Ambulansın gelmesini beklemelidir.
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Güvenli bir çevre oluşturmak koruma kapsamındadır. Diğerleri bildirme ve kurtarmayla alakalıdır.
Güvenli bir çevre oluşturmak koruma kapsamındadır. Diğerleri bildirme ve kurtarmayla alakalıdır.
Soru 34
Bir kaza sonucunda solunumu ve kalbi durmuş bir kazazede ile karşılaştınız. İlk yardımcı olarak yapmanız gereken nedir?
Seçenekler
A
Suni solunum ve dış kalp masajı yapmak
B
Tıbbi malzeme sağlayarak solunumu ve kalp atışını sağlamak
C
Çevrede doktor veya sağlık görevlisi aramak
D
Nabız kontrolü yapmak
E
Solunum olup olmadığına bakmak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Solunumu durmuş bir hastada, iki dakika içinde bayılma ve bilinç kaybı, 3-5 dakika içerisinde dolaşım yetmezliği, 4-6 dakika içerisinde geri dönüşümlü beyin hasarı, 6-10 dakika içerisinde geri dönüşümsüz beyin hasarı gelişir. Bu yüzden solunumu yada kalbi durmuş bir kişiye vakit kaybetmeden suni solunum ve kalp masajı uygulanmalıdır. Tıbbi malzeme sağlayarak solunumu ve kalp atışını sağlamak ileri yaşam desteği çerçevesinde ehil personel tarafından yapılır.
Solunumu durmuş bir hastada, iki dakika içinde bayılma ve bilinç kaybı, 3-5 dakika içerisinde dolaşım yetmezliği, 4-6 dakika içerisinde geri dönüşümlü beyin hasarı, 6-10 dakika içerisinde geri dönüşümsüz beyin hasarı gelişir. Bu yüzden solunumu yada kalbi durmuş bir kişiye vakit kaybetmeden suni solunum ve kalp masajı uygulanmalıdır. Tıbbi malzeme sağlayarak solunumu ve kalp atışını sağlamak ileri yaşam desteği çerçevesinde ehil personel tarafından yapılır.
Soru 35
Hangisi ilk yardımcının yapmaması gereken bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Telefon ile sağlık kuruluşuna haber vermek
B
Hava yolu açıklığını, solunum ve dolaşımı kontrol etmek
C
Olay yerinde temel yaşam desteği vermek
D
Acil tıbbi yardım uygulamak
E
Yaralıyı yatırarak durumu anlamak için kontrol etmek
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Acil tıbbi yardım sağlık personelinin yapması gereken bir uygulamadır.
Acil tıbbi yardım sağlık personelinin yapması gereken bir uygulamadır.
Soru 36
Tansiyon- nabız düşmesi, göz bebeğinde genişleme, periferik soğukluk, görmede bozulma veya bilinç kaybı hangi durumun belirtileridir?
Seçenekler
A
Epilepsi
B
Senkop
C
İnme
D
Hipertansiyon
E
Hipoglisemi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Senkop (bayılma) bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybıdır. Senkopta, tansiyon- nabız düşmesi, göz bebeğinde genişleme, periferik soğukluk, görmede bozulma, bilinç kaybı görülebilir.
Senkop (bayılma) bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybıdır. Senkopta, tansiyon- nabız düşmesi, göz bebeğinde genişleme, periferik soğukluk, görmede bozulma, bilinç kaybı görülebilir.
Soru 37
Göğüs ön bölgesinde sol kola ve çeneye yayılan istirahatle azalan ağrı, beraberinde bulantı, terleme ve halsizlik şikayetiyle acil servise başvuran bir hastada hangi rahatsızlık olabilir?
Seçenekler
A
Şok
B
Hipertansiyon
C
Hipotansiyon
D
Kalp krizi
E
Angina pectoris
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Kalp krizinde hastalar göğüs ön bölgesinde sıkıştırıcı, baskı tarzında göğüs ağrısı ve rahatsızlık hissinden yakınılır. Ağrı 30 dakikadan daha uzun sürer, sol kola ve çeneye yayılabilir, eforla artar, istirahatle azalır. Bulantı, kusma, terleme, halsizlik, çarpıntı hissi eşlik edebilir. Özellikle yaşlı hastalarda bu bulgular daha ön plana çıkar.
Kalp krizinde hastalar göğüs ön bölgesinde sıkıştırıcı, baskı tarzında göğüs ağrısı ve rahatsızlık hissinden yakınılır. Ağrı 30 dakikadan daha uzun sürer, sol kola ve çeneye yayılabilir, eforla artar, istirahatle azalır. Bulantı, kusma, terleme, halsizlik, çarpıntı hissi eşlik edebilir. Özellikle yaşlı hastalarda bu bulgular daha ön plana çıkar.
Soru 38
Hangisi kafa içi kanama çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Epidural kanama
B
Subdural kanama
C
Beyin kan akımında bozulma
D
Subaraknoid kanama
E
İntraserebral kanama
Açıklama:
Kafa travmasını genel hatları ile açıklayabileceksiniz.
Kafatası içerisine olan travmalar, beyin zarlarını, kan damarlarını, beyin dokusunu ve kafa sinirlerini zedeleyebilirler. Bu primer veya sekonder lezyonlar şeklinde olur. Kafa içi kanamalar 4 çeşittir; epidural kanama (kafatası ile beyin zarı arasında), subdural kanama (beyinin kalın zarı ile beyin dokusu üzerindeki örümcek zar arasında), subaraknoid kanama (beyin boşlukları arasında), intraserebral kanama (beyin dokusu içine).
Kafatası içerisine olan travmalar, beyin zarlarını, kan damarlarını, beyin dokusunu ve kafa sinirlerini zedeleyebilirler. Bu primer veya sekonder lezyonlar şeklinde olur. Kafa içi kanamalar 4 çeşittir; epidural kanama (kafatası ile beyin zarı arasında), subdural kanama (beyinin kalın zarı ile beyin dokusu üzerindeki örümcek zar arasında), subaraknoid kanama (beyin boşlukları arasında), intraserebral kanama (beyin dokusu içine).
Soru 39
Güneş yanığı ne çeşit bir yanıktır?
Seçenekler
A
Birinci derece
B
İkinci derece
C
Yüzeysel ikinci derece
D
Derin ikinci derece
E
Üçüncü derece
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
Birinci derece yanıklarda sadece cildin en üst katmanı olan epidermisin etkenle temas eden üst kısmı yanmıştır, epidermisin altındaki dermis etkilenmemiştir; genellikle 3-7 günde iyileşirler. Kalıcı iz bırakmazlar.
Güneş yanığı birinci derece yanığa en tipik örnektir.
Birinci derece yanıklarda sadece cildin en üst katmanı olan epidermisin etkenle temas eden üst kısmı yanmıştır, epidermisin altındaki dermis etkilenmemiştir; genellikle 3-7 günde iyileşirler. Kalıcı iz bırakmazlar.
Güneş yanığı birinci derece yanığa en tipik örnektir.
Soru 40
Yaranın dibinde görülen ya da deriden çıkan kemik uçlarının görünmesi neyin bulgusudur?
Seçenekler
A
Burkulma
B
Kırık
C
Çıkık
D
Kemik erimesi
E
Yanık
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Yaralamış ve kas kemik ağrısından yakınan bir kişide kırık olabileceğinde şüphelenilmelidir. Kırık olduğunu düşündürecek bulgulardan biri kırık uçlarının açıkta olmasıdır. Yaranın dibinde görülen ya da deriden çıkan kemik uçlarının görülmesi kırığın bariz bulgusudur.
Yaralamış ve kas kemik ağrısından yakınan bir kişide kırık olabileceğinde şüphelenilmelidir. Kırık olduğunu düşündürecek bulgulardan biri kırık uçlarının açıkta olmasıdır. Yaranın dibinde görülen ya da deriden çıkan kemik uçlarının görülmesi kırığın bariz bulgusudur.
Soru 41
Dakikada iki milyon sinir hücresi kaybedilmekte olduğu için acil hareket edilmesi gereken, baş ağrısı, bulantı, kusma, konuşma bozukluğu, baş dönmesi, görme bozuklukları gibi semptomları olan ve yaşlılarda kalp hastalıkları ve kanserden sonraki en sık ölüm sebebi olan hastalık nedir?
Seçenekler
A
İnme
B
Epilpsi
C
Senkop
D
Hipertansiyon
E
Şok
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Epilepsi, klinik olarak tekrarlayan beyin kaynaklı nöbetlerden oluşur. Senkop (bayılma), bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybıdır. Şok, sistemik doku ve hücre beslenmesi - fonksiyonlarının dolaşım sistemi tarafından sürdürülememesi anlamına gelmektedir.Hipertansiyonda yaşın ilerlemesi ile kollajen doku ve düz kas tonusundaki artışa bağlı olarak tüm damarların duvarlarında kalınlaşma, kalsifikasyon ve sonucunda damar genişleyebilmesinde azalma ortaya çıkar. İnme ise beyinin belirli bir bölgesinin kanlanamaması durumuna inme denir ve söz konusu belirtilerle ortaya çıkar.
Epilepsi, klinik olarak tekrarlayan beyin kaynaklı nöbetlerden oluşur. Senkop (bayılma), bir semptom olup yaşlılarda daha sık görülen ve ani ortaya çıkan geçici bilinç kaybıdır. Şok, sistemik doku ve hücre beslenmesi - fonksiyonlarının dolaşım sistemi tarafından sürdürülememesi anlamına gelmektedir.Hipertansiyonda yaşın ilerlemesi ile kollajen doku ve düz kas tonusundaki artışa bağlı olarak tüm damarların duvarlarında kalınlaşma, kalsifikasyon ve sonucunda damar genişleyebilmesinde azalma ortaya çıkar. İnme ise beyinin belirli bir bölgesinin kanlanamaması durumuna inme denir ve söz konusu belirtilerle ortaya çıkar.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
B
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
C
Hasta/yaralının primer tedavisini gerçekleştirmek,
D
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
E
İyileşmeyi kolaylaştırmak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk Yardımın Amaçları ve Öncelikleri a. Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak, c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek, d. İyileşmeyi kolaylaştırmak.
İlk Yardımın Amaçları ve Öncelikleri a. Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak, c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek, d. İyileşmeyi kolaylaştırmak.
Soru 43
İlk yardımda birinci öncelik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kazazede ya da hastanın yaşamsal fonksiyonlarının sürdürülmesini sağlamak
B
Kazazede ya da hastanın olayın şokunu atlatmasına yardımcı olmak
C
Kazazede ya da hastanın hayatını tehlikeye sokan durumu ortadan kaldırmak
D
Kazazede ya da hastanın durumunu sağlık ekiplerine bildirmek
E
Kazazede ya da hastanın rahatlamasını sağlamak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardım gerektiren bir durumda yapılacak uygulamalar bakımından bazı öncelikler söz konusudur. İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Yaşamı tehdit eden bir durum olduğunda kuşkusuz birinci öncelik hayati tehlikenin önüne geçilmesidir. Örneğin nefes alamayan ya da kalbi durmuş olan bir kişide ciddi bir hayati tehlike söz konusudur. İlk yardımcı öncelikle tıkanmış olan soluk yolunu açmaya çalışmalı ve solunum-dolaşım bakımından destek sağlamak suretiyle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaya çalışmalıdır. İlk yardımcı öncelikle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmalı sonra kazazede- hastanın yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağlamalıdır.
İlk yardım gerektiren bir durumda yapılacak uygulamalar bakımından bazı öncelikler söz konusudur. İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Yaşamı tehdit eden bir durum olduğunda kuşkusuz birinci öncelik hayati tehlikenin önüne geçilmesidir. Örneğin nefes alamayan ya da kalbi durmuş olan bir kişide ciddi bir hayati tehlike söz konusudur. İlk yardımcı öncelikle tıkanmış olan soluk yolunu açmaya çalışmalı ve solunum-dolaşım bakımından destek sağlamak suretiyle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaya çalışmalıdır. İlk yardımcı öncelikle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmalı sonra kazazede- hastanın yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağlamalıdır.
Soru 44
a - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler b - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği c- Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi d- Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.Aşağıdakilerden hangisinde yaşam kurtarma zincirinin basamakları doğru sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
a-b-c-d
B
c-b-a-d
C
c-a-b-d
D
b-c-a-d
E
b-c-d-a
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardımcı tarafından başlatılan ve sağlık ekipleri tarafından devam ettirilen yaşam kurtarma zinciri, birbirinin devamı olan dört halkadan oluşur. İlk yardımcının görevi ilk 2 halkadır, son iki halka bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli donanımla yapılan müdahalelerdir. 1. Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi 2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği 3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler 4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
İlk yardımcı tarafından başlatılan ve sağlık ekipleri tarafından devam ettirilen yaşam kurtarma zinciri, birbirinin devamı olan dört halkadan oluşur. İlk yardımcının görevi ilk 2 halkadır, son iki halka bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli donanımla yapılan müdahalelerdir. 1. Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi 2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği 3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler 4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
Soru 45
I. Hava yolu açıklığının sağlanmış olması II. Solunumu veya kalbi durmuş kişi III. Yapay solunum ile akciğerlere oksijen gönderme IV. Dış kalp masajı ile kalpten kan pompalanması V. İlaçlı müdehale
Temel yaşam desteğinin sağlanmasında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri olmalıdır?
Temel yaşam desteğinin sağlanmasında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri olmalıdır?
Seçenekler
A
I ve V
B
I-III- IV
C
I-III- IV-V
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Hayat kurtarmak amacı ile hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra, solunumu ve-veya kalbi durmuş kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile de kalpten kan pompalanmasını sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelere temel yaşam desteği denir. Basit hava yolu araçları dışında hiçbir araç gereç kullanmaksızın, hava yolu açıklığının devam ettirilmesi ve solunum ile dolaşımın desteklenmesini ifade eder.
Hayat kurtarmak amacı ile hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra, solunumu ve-veya kalbi durmuş kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile de kalpten kan pompalanmasını sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelere temel yaşam desteği denir. Basit hava yolu araçları dışında hiçbir araç gereç kullanmaksızın, hava yolu açıklığının devam ettirilmesi ve solunum ile dolaşımın desteklenmesini ifade eder.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi kalbin kasılmasına verilen addır?
Seçenekler
A
Sistol
B
Diastol
C
Atrium
D
Ventrikül
E
Kardiak arrest
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Kalp, yaşadığımız sürece sürekli kasılıp gevşeyerek çalışır. Kalbin kasılmasına “sistol”, gevşemesine “diyastol” denir
Kalp, yaşadığımız sürece sürekli kasılıp gevşeyerek çalışır. Kalbin kasılmasına “sistol”, gevşemesine “diyastol” denir
Soru 47
Bir kaza sonucu ocakta kaynamakta olan çaydanlık yaşlı bir bireyin üzerine dökülür ve bireyin bir bacağı yanar. Dokuzlar kuralına göre bu bireyin yanık oranı kaçtır ve hayati riski var mıdır?
Seçenekler
A
%9 , yoktur
B
%9, vardır
C
%18, vardır
D
%18, yoktur
E
%20, vardır
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
Dokuzlar kuralında yanığın vücut yüzeyinde kapladığı alanın genişliğini saptamak için kullanılır. Amaç, yanık yüzeyinin, yanığın derecesi ile birlikte değerlendirilmesi ve yanığın hayati tehlike oluşturma derecesini saptamaktır. Kurala dokuzlar kuralı denmesinin sebebi de yanık oranını hesaplarken göz önünde bulundurulan vücut bölgesi sayısının dokuz olmasıdır. Baş % 9 kollardan her biri % 9, bacaklardan her biri % 18, gövdenin ön tarafı % 18, gövdenin arka tarafı % 18, üreme organları % 1 olacak şekilde toplam yanık alan hesaplanır. Oran % 20’nin üzerinde ise hayati tehlike vardır.
Dokuzlar kuralında yanığın vücut yüzeyinde kapladığı alanın genişliğini saptamak için kullanılır. Amaç, yanık yüzeyinin, yanığın derecesi ile birlikte değerlendirilmesi ve yanığın hayati tehlike oluşturma derecesini saptamaktır. Kurala dokuzlar kuralı denmesinin sebebi de yanık oranını hesaplarken göz önünde bulundurulan vücut bölgesi sayısının dokuz olmasıdır. Baş % 9 kollardan her biri % 9, bacaklardan her biri % 18, gövdenin ön tarafı % 18, gövdenin arka tarafı % 18, üreme organları % 1 olacak şekilde toplam yanık alan hesaplanır. Oran % 20’nin üzerinde ise hayati tehlike vardır.
Soru 48
I. beyin ödemi II. beyin kan akımında bozulma III. beyin hücrelerinin zarar görmesi IV. beyin kanaması V. kafa içi basınç artışıYukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kafa travması sonucu ortaya çıkan sekonder hasara örnektir?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız III
C
I, III, V
D
I, II, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Kafa travmasını genel hatları ile açıklayabileceksiniz.
Kafa travması sonucu primer ve sekonder hasarlar meydana gelmektedir. Primer hasarlar mekanik olarak beyin hücrelerinde meydana gelen durumlardır ve maalesef günümüz tıbbı bu durumların tedavisi için yeterli değildir. Fakat sekonder hasarları yaratan beyin kanaması, beyin ödemi, beyin kan akımında bozulma, kafa içi basınç artışı gibi durumlar tedavi edilebilir ve bütün dikkat bunlar üzerine verilmelidir.
Kafa travması sonucu primer ve sekonder hasarlar meydana gelmektedir. Primer hasarlar mekanik olarak beyin hücrelerinde meydana gelen durumlardır ve maalesef günümüz tıbbı bu durumların tedavisi için yeterli değildir. Fakat sekonder hasarları yaratan beyin kanaması, beyin ödemi, beyin kan akımında bozulma, kafa içi basınç artışı gibi durumlar tedavi edilebilir ve bütün dikkat bunlar üzerine verilmelidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın birinci önceliğidir?
Seçenekler
A
Kazazedenin durumunun kötüye gitmesini önlemeye çalışmak
B
Kazazedenin iyileşmesini kolaylaştırıcı uygulamalarda bulunmak
C
Kazazedenin hayati tehlikesini ortadan kaldırmak
D
Kazazedenin yaşamsal fonksiyonlarının devamını sağlamak
E
Kazazedenin primer tedavisini sağlamak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Doğru seçenek C seçeneğidir. İlk yardımdaki ilk öncelik hastanın/kazazedenin hayati tehlikesini ortadan kaldırmaktır.
Doğru seçenek C seçeneğidir. İlk yardımdaki ilk öncelik hastanın/kazazedenin hayati tehlikesini ortadan kaldırmaktır.
Soru 50
İlk yardımın ABC’si aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Solunumun değerlendirilmesi, dolaşımın değerlendirilmesi, bilincin değerlendirilmesi
B
Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi, yaşamsal fonksiyonların değerlendirilmesi, solunumun değerlendirilmesi
C
Bilincin değerlendirilmesi, hava yolu açıklığının değerlendirilmesi, dolaşımın değerlendirilmesi
D
Yaşamsal fonksiyonların değerlendirilmesi, bilincin değerlendirilmesi, solunumun değerlendirilmesi
E
Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi, solunumun değerlendirilmesi, dolaşımın değerlendirilmesi
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. Hasta ya da kazazedenin bilinci kontrol eldir; bilinci kapalı ise ilk yardımın ABC, si uygulanır. ilk yardımın ABC’si : Havayolu açıklığının değerlendirilmesi, solunum yolunun değerlendirilmesi ve dolaşımın değerlendirilmesidir.
Doğru cevap E seçeneğidir. Hasta ya da kazazedenin bilinci kontrol eldir; bilinci kapalı ise ilk yardımın ABC, si uygulanır. ilk yardımın ABC’si : Havayolu açıklığının değerlendirilmesi, solunum yolunun değerlendirilmesi ve dolaşımın değerlendirilmesidir.
Soru 51
Beyin nöronlarındaki aşırı elektriksel aktivite boşalımı sonucu ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnme
B
Epilepsi
C
Hipertansiyon
D
Senkop
E
Disleksi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Doğru cevap B seneğidir. Epilepsi beyindeki nöronların elektriksel boşalımı sonucu ortaya çıkan anormal bir nörolojik durumdur.
Doğru cevap B seneğidir. Epilepsi beyindeki nöronların elektriksel boşalımı sonucu ortaya çıkan anormal bir nörolojik durumdur.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda sık karşılaşılan hastalıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Disleksi
B
İnme
C
Epilepsi
D
Hipertansiyon
E
Kalp krizi
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. İnme, epilepsi, hipertansiyon ve kalp krizi yaşlılarda sık karşılaşılan hastalıklardır. Disleksi bunlar arasında yer almaz.
Doğru cevap A seçeneğidir. İnme, epilepsi, hipertansiyon ve kalp krizi yaşlılarda sık karşılaşılan hastalıklardır. Disleksi bunlar arasında yer almaz.
Soru 53
Ağır kafa travması geçiren birisi Glaskow koma skorlamasına göre hangi sayısal değerler arasında yer alır?
Seçenekler
A
3-8
B
8-13
C
13-15
D
15-18
E
18-21
Açıklama:
Kafa travmasını genel hatları ile açıklayabileceksiniz.
Glaskow Koma skorlamasına göre hafif şiddette kafa travması 15-14, orta şiddette kafa travması 13-8, ağır şiddette kafa travması 3-8 arasında yer alır.
Glaskow Koma skorlamasına göre hafif şiddette kafa travması 15-14, orta şiddette kafa travması 13-8, ağır şiddette kafa travması 3-8 arasında yer alır.
Soru 54
Epidermis, dermis ve cilt altı dokuların etkilendiği yanık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1. derece yanık
B
2. derece yanık
C
Derin 2. derece yanık
D
3. derece yanık
E
Yüzeysel 2.derece yanık
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Epidermis, dermis ve cilt altı dokuların zarar gördüğü yanık türü 3. Derece yanık türüdür.
Doğru cevap D seçeneğidir. Epidermis, dermis ve cilt altı dokuların zarar gördüğü yanık türü 3. Derece yanık türüdür.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi çıkmaya en yatkın eklemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Parmak eklemi
B
Omuz eklemi
C
Diz eklemi
D
Kalça eklemi
E
Ayak eklemi
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Diz eklemi çıkmaya en yatkın eklemler arasında yer almaz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Diz eklemi çıkmaya en yatkın eklemler arasında yer almaz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bükücü güçlerin etkisiyle oluşan bir yaralanmadır?
Seçenekler
A
Diz üstüne düşme sonucu diz kapağında oluşan yaralanma
B
El üzerine düşüldüğünde kol kemiğinde oluşan yaralanma
C
Ateşli silahlar ile yaralanma
D
Kayak yaparken düşme sırasında ayağın sabit kalmasıyla oluşan yaralanma
E
Araba kazasında yaralanma
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Düşme sırasında ayağın sabit kalması sonucu bükücü güçlerin etkisiyle oluşan yaralanmalar arasında yer alır.
Doğru cevap D seçeneğidir. Düşme sırasında ayağın sabit kalması sonucu bükücü güçlerin etkisiyle oluşan yaralanmalar arasında yer alır.
Soru 57
I) Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
II) Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
III) Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
IV) İyileştirmenin kolaylaşmasını sağlamak.
Yukarıdaki ifadelerin hangileri ilk yardımın amaçları ve öncelikleridir?
II) Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
III) Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
IV) İyileştirmenin kolaylaşmasını sağlamak.
Yukarıdaki ifadelerin hangileri ilk yardımın amaçları ve öncelikleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Yukarıda sıralanan maddelerin hepsi ilk yardımın amaçları ve öncelikleridir.
Yukarıda sıralanan maddelerin hepsi ilk yardımın amaçları ve öncelikleridir.
Soru 58
İlk yardımcının öncelikleri hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
İyileşmeyi kolaylaştırıcı önlemler-Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak-Durumun kötüleşmesini önlemek
B
Durumun kötüleşmesini önlemek- Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak-İyileşmeyi kolaylaştırıcı önlemler
C
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak-İyileşmeyi kolaylaştırıcı önlemler-Durumun kötüleşmesini önlemek
D
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak-Durumun kötüleşmesini önlemek-İyileşmeyi kolaylaştırıcı önlemler
E
Durumun kötüleşmesini önlemek-İyileşmeyi kolaylaştırıcı önlemler-Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın yada kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Yaşamı tehdit eden bir durum olduğunda kuşkusuz birinci öncelik hayati tehlikenin önüne geçilmesidir. Örneğin nefes alamayan ya da kalbi durmuş olan bir kişide ciddi bir hayati tehlike söz konusudur. İlk yardımcı öncelikle tıkanmış olan soluk yolunu açmaya çalışmalı ve solunum-dolaşım bakımından destek sağlamak suretiyle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaya çalışmalıdır. İlk yardımcı öncelikle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmalı sonra kazazede- hastanın yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağlamalıdır. İlk yardımcının hayati tehlikeyi ortadan kaldırıp, yaralının yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağladıktan sonraki amacı , kazazedenin durumunun kötüleşmesini önlemeye çalışmak olmalıdır. Örneğin bileği kesilmiş ve kanaması olan hastada, kanamayı durduracak bir müdahale kazazedenin durumunun daha kötü hale gelmesini önleyecektir. İlk yardımın bundan sonraki amacı iyileşmeyi kolaylaştırıcı bazı uygulamalardır. Her ne kadar ilk yardım uygulamalarında asıl amaç iyileştirme olmasa da, bazı durumlarda yanlış olarak yapılan bazı uygulamalar hastalığın veya yaranın iyileşmesi bakımından olumsuz etki yapar.
İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın yada kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Yaşamı tehdit eden bir durum olduğunda kuşkusuz birinci öncelik hayati tehlikenin önüne geçilmesidir. Örneğin nefes alamayan ya da kalbi durmuş olan bir kişide ciddi bir hayati tehlike söz konusudur. İlk yardımcı öncelikle tıkanmış olan soluk yolunu açmaya çalışmalı ve solunum-dolaşım bakımından destek sağlamak suretiyle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaya çalışmalıdır. İlk yardımcı öncelikle hayati tehlikeyi ortadan kaldırmalı sonra kazazede- hastanın yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağlamalıdır. İlk yardımcının hayati tehlikeyi ortadan kaldırıp, yaralının yaşamsal fonksiyonlarını sürdürmesini sağladıktan sonraki amacı , kazazedenin durumunun kötüleşmesini önlemeye çalışmak olmalıdır. Örneğin bileği kesilmiş ve kanaması olan hastada, kanamayı durduracak bir müdahale kazazedenin durumunun daha kötü hale gelmesini önleyecektir. İlk yardımın bundan sonraki amacı iyileşmeyi kolaylaştırıcı bazı uygulamalardır. Her ne kadar ilk yardım uygulamalarında asıl amaç iyileştirme olmasa da, bazı durumlarda yanlış olarak yapılan bazı uygulamalar hastalığın veya yaranın iyileşmesi bakımından olumsuz etki yapar.
Soru 59
I) Sinirlilik, Anksiyete
II) Görmede bozukluk
III) Baş dönmesi, Koordinasyon porblemleri
Yukarıda sıralanan belirtiler yaşlılıkta sık görülen ve acil müdahale gerektiren problemlerin hangisine aittir?
II) Görmede bozukluk
III) Baş dönmesi, Koordinasyon porblemleri
Yukarıda sıralanan belirtiler yaşlılıkta sık görülen ve acil müdahale gerektiren problemlerin hangisine aittir?
Seçenekler
A
İnme
B
Senkop
C
Hipoglisemi
D
Geçici İstemik Atak
E
Bağırsak Tıkanıklığı
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Hafif hipoglisemi (kan şekerinin <60-65 mg/Dl) semptomları, bulantı, aşırı açlık hissi, soğuk ve nemli cilt, nabızın hızlanması, uyuşukluk hissi, dudaklarda ve parmak uçlarında karıncalanma, titremedir. Orta hipoglisemide (kan şekerinin <50 mg/Dl) sinirlilik, anksiyete, huzursuzluk, öfke, görmede bulanıklaşma, baş dönmesi, baş ağrısı, güçsüzlük, bitkinlik, koordinasyonda bozulma, telaffuzda zorlanma görülür.
Hafif hipoglisemi (kan şekerinin <60-65 mg/Dl) semptomları, bulantı, aşırı açlık hissi, soğuk ve nemli cilt, nabızın hızlanması, uyuşukluk hissi, dudaklarda ve parmak uçlarında karıncalanma, titremedir. Orta hipoglisemide (kan şekerinin <50 mg/Dl) sinirlilik, anksiyete, huzursuzluk, öfke, görmede bulanıklaşma, baş dönmesi, baş ağrısı, güçsüzlük, bitkinlik, koordinasyonda bozulma, telaffuzda zorlanma görülür.
Soru 60
Kafa travması sonucu epidural kanama geçiren bir hastada kanama hangi bölgede gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Saçlı deride
B
Kafa tası ile beyin zarı arasında
C
Beyinin kalın zarı ile beyin dokusu üzerindeki örümcek zar arasında
D
Beyin boşlukları arasında
E
Beyin dokusu içine
Açıklama:
Kafa travmasını genel hatları ile açıklayabileceksiniz.
Kafa içi kanamalar 4 çeşittir; epidural kanama (kafatası ile beyin zarı arasında), subdural kanama (beyinin kalın zarı ile beyin dokusu üzerindeki örümcek zar arasında), subaraknoid kanama (beyin boşlukları arasında), intraserebral kanama (beyin dokusu içine).
Kafa içi kanamalar 4 çeşittir; epidural kanama (kafatası ile beyin zarı arasında), subdural kanama (beyinin kalın zarı ile beyin dokusu üzerindeki örümcek zar arasında), subaraknoid kanama (beyin boşlukları arasında), intraserebral kanama (beyin dokusu içine).
Soru 61
1. derece yanıklarda iyileşme süreciyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dermis katmanı etkilenmiştir
B
İyileşme 20 gün sürer
C
İyileşme iz bırakarak gerçekleşir
D
Sadece epidermis etkilenmiştir
E
Çoğu kez geniş yanıklar deri grefti (nakli) gerektirir
Açıklama:
Yanık derecelerini ifade edebileceksiniz.
1. derece: Sadece cildin en üst katmanı olan epidermisin etkenle temas eden üst kısmı yanmıştır, epidermisin altındaki dermis etkilenmemiştir; genellikle 3-7 günde iyileşirler. Kalıcı iz bırakmazlar. Güneş yanığı birinci derece yanığa en tipik örnektir.
1. derece: Sadece cildin en üst katmanı olan epidermisin etkenle temas eden üst kısmı yanmıştır, epidermisin altındaki dermis etkilenmemiştir; genellikle 3-7 günde iyileşirler. Kalıcı iz bırakmazlar. Güneş yanığı birinci derece yanığa en tipik örnektir.
Soru 62
I) Deformasyon
II) Kol ya da bacağı kullanamama
III) Hassasiyet
IV) Şişme ve morarma
Yukarıda sıralanan belirtilerin hangileri kırık şüphesini güçlendirir?
II) Kol ya da bacağı kullanamama
III) Hassasiyet
IV) Şişme ve morarma
Yukarıda sıralanan belirtilerin hangileri kırık şüphesini güçlendirir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kırık, çıkık, burkulmanın ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Yaralamış ve kas kemik ağrısından yakınan bir kişide kırık olabileceğinde şüphelenilmelidir. Kırık olduğunu düşündürecek bulgular şunlardır; 1. Deformasyon: Kol ve bacak anormal bir şekilde duruyordur. Kısalma, açılanma veya eklem olmayan bir yerden dönme olabilir. Deformite sağlam olan karşı taraf kol ve bacakla kıyaslanmalıdır. 2. Hassasiyet: Hassasiyet hasarın olduğu yerdedir. Parmak ucu ile okunularak bu nokta bulunabilir. Kırığın güvenilir göstergelerinden biridir. 3. Kol yada bacağı kullanamama: Hareket ağrıya neden olduğundan kırığın olduğu vücut bölümü yaralanan kişi tarafından koruma amaçlı olarak kullanılmaz. Ancak kol yada bacağı kullanabilmek orada kırık olmadığını göstermez. 4. Şişme ve morarma: Kırıklarda her zaman çevre yumuşak dokularda şişme ve morarma vardır. Yaralanma sonrası kırık bölgesindeki zedelenen damarlardan ve kırık uçlarından gelen kana bağlı olarak gelişir. Şişlik ve kanama kırığa özel değildir. Başka tür yaralanmalarda da olabilir. Şişme kırığa bağı deformiteyi maskeleyecek kadar çok olabilir. 5. Kırık uçlarının açıkta olması: Yaranın dibinde görülen yada deriden çıkan kemik uçlarının görülmesi kırığın bariz bulgusudur. 6. Çıtırtı sesi (krepitasyon): Kırık uçlarının birbirlerine sürtünmesi sonucu çıtırtı hissedilir yada duyulur. 7. Yalancı hareket: Normalde olmaması gereken yerde hareket varlığı kırık belirtisidir.
Yaralamış ve kas kemik ağrısından yakınan bir kişide kırık olabileceğinde şüphelenilmelidir. Kırık olduğunu düşündürecek bulgular şunlardır; 1. Deformasyon: Kol ve bacak anormal bir şekilde duruyordur. Kısalma, açılanma veya eklem olmayan bir yerden dönme olabilir. Deformite sağlam olan karşı taraf kol ve bacakla kıyaslanmalıdır. 2. Hassasiyet: Hassasiyet hasarın olduğu yerdedir. Parmak ucu ile okunularak bu nokta bulunabilir. Kırığın güvenilir göstergelerinden biridir. 3. Kol yada bacağı kullanamama: Hareket ağrıya neden olduğundan kırığın olduğu vücut bölümü yaralanan kişi tarafından koruma amaçlı olarak kullanılmaz. Ancak kol yada bacağı kullanabilmek orada kırık olmadığını göstermez. 4. Şişme ve morarma: Kırıklarda her zaman çevre yumuşak dokularda şişme ve morarma vardır. Yaralanma sonrası kırık bölgesindeki zedelenen damarlardan ve kırık uçlarından gelen kana bağlı olarak gelişir. Şişlik ve kanama kırığa özel değildir. Başka tür yaralanmalarda da olabilir. Şişme kırığa bağı deformiteyi maskeleyecek kadar çok olabilir. 5. Kırık uçlarının açıkta olması: Yaranın dibinde görülen yada deriden çıkan kemik uçlarının görülmesi kırığın bariz bulgusudur. 6. Çıtırtı sesi (krepitasyon): Kırık uçlarının birbirlerine sürtünmesi sonucu çıtırtı hissedilir yada duyulur. 7. Yalancı hareket: Normalde olmaması gereken yerde hareket varlığı kırık belirtisidir.
Soru 63
Öksürük, dudaklarda morarma, hırıltılı solunum, solunum sıkıntısı, ani başlayan nefes alma ve yutma güçlüğü, boğuk ses, tekrarlayan kanlı balgam şikayetleri gözlemlenen yaşlının rahatsızlığıyla aşağıdakilerden hangisi düşünülmelidir?
Seçenekler
A
Kalp Krizi
B
Kırık
C
Burkulma
D
Bağırsak Tıkanıklığı
E
Solunumda Tıkanıklığı
Açıklama:
Yaşlıların sık karşılaştığı problemleri sayabileceksiniz.
Önemli derecede oksijensiz kalma beyin hasarına neden olabilir. Yabancı cismin anatomik lokalizasyonu hastaya vereceği zarar ile yakın ilişkilidir. Semptomlar tıkanma süresi ve derecesine bağlıdır. Öksürük, dudaklarda morarma, hırıltılı solunum, solunum sıkıntısı, ani başlayan nefes alma ve yutma güçlüğü, boğuk ses, tekrarlayan kanlı balgam yabancı cisim tıkanıklığını düşündürmelidir. Hastanın hikayesi oldukça önemlidir.
Önemli derecede oksijensiz kalma beyin hasarına neden olabilir. Yabancı cismin anatomik lokalizasyonu hastaya vereceği zarar ile yakın ilişkilidir. Semptomlar tıkanma süresi ve derecesine bağlıdır. Öksürük, dudaklarda morarma, hırıltılı solunum, solunum sıkıntısı, ani başlayan nefes alma ve yutma güçlüğü, boğuk ses, tekrarlayan kanlı balgam yabancı cisim tıkanıklığını düşündürmelidir. Hastanın hikayesi oldukça önemlidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amaçları arasındadır?
Seçenekler
A
primer tedavi
B
ilaçlı tedavi
C
hayati tehlikenin ortadan kaldırılması
D
tıbbi müdahale
E
cerrahi müdahale
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardım uygulamalarında amaç, hayati tehlikenin ortadan kaldırılmasıdır. Kesinlikle primer tedaviye, ilaçlı tedaviye, tıbbi veya cerrahi müdahaleye başvurulmaz.
İlk yardım uygulamalarında amaç, hayati tehlikenin ortadan kaldırılmasıdır. Kesinlikle primer tedaviye, ilaçlı tedaviye, tıbbi veya cerrahi müdahaleye başvurulmaz.
Soru 65
İlk yardım uygulamaları yaşam kurtarma zincirinin hangi basamaklarını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Birinci basamak
B
Birinci ve ikinci basamak
C
İkinci basamak
D
İkinci ve üçüncü basamak
E
Üçüncü basamak
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
İlk yardım uygulamaları yaşam kurtarma zincirinin birinci ve ikinci basamağını oluşturmaktadır. Birinci basamak, telefon ile saglık kurulusuna haber verilmesini, 2. basamak ise olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptıgı temel yasam destegini kapsamaktadır.
İlk yardım uygulamaları yaşam kurtarma zincirinin birinci ve ikinci basamağını oluşturmaktadır. Birinci basamak, telefon ile saglık kurulusuna haber verilmesini, 2. basamak ise olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptıgı temel yasam destegini kapsamaktadır.
Soru 66
Tam hava yolu tıkanıklığında aşağıdaki uygulamalardan hangisine başvurulur?
Seçenekler
A
Heimlich Manevrası
B
Bak-dinle-hissset yöntemi
C
Nabız kontrolü
D
Baş-çene poziyonu
E
Şah damarını dinleme
Açıklama:
İlk yardım uygulamalarını ve temel yaşam desteğini açıklayabileceksiniz.
Tam hava yolu tıkanıklıgı olan bir hastaya Heimlich Manevrası (=Karına bası uygulama) uygulanır.
Tam hava yolu tıkanıklıgı olan bir hastaya Heimlich Manevrası (=Karına bası uygulama) uygulanır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi ilkyardımın amaçları ve öncelikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
B
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
C
Hasta ya da yaralının primer tedavisini yapmak
D
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
E
İyileşmeyi kolaylaştırmak
Açıklama:
İlk yardımcının amacı hasta yada yaralının primer tedavisi değildir. Hastalık ve yaralanmanın primer tedavisi acil servislerin yada yataklı - yataksız profesyonel sağlık birimlerinin görevidir.
Soru 68
Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsayan ilkyardım temel uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bildirme
B
Tedavi
C
Kurtarma
D
Müdahale
E
Koruma
Açıklama:
Koruma; kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsar. En önemli işlem olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır.
Soru 69
Çoklu yaralanma durumunda ilk yardıma hangi yaralıdan başlamak gerekmektedir?
Seçenekler
A
Ağır yaralı
B
Bebek
C
Yaşlı
D
Çocuk
E
Hafif yaralı
Açıklama:
Çoklu yaralanma durumunda ortamdaki yaralıların hepsi hızlı bir şekilde gözden geçirilmelidir. İlk yardıma durumu en kritik olan yani en ağır yaralıdan başlanmalıdır.
Soru 70
- Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi
- Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
- Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
- Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
Seçenekler
A
Yaşam kurtarma zinciri
B
İlk yardımın ABC'si
C
İlk yardımda temel uygulamalar
D
İlk yardım piramidi
E
İlk yardım merdiveni
Açıklama:
Bu dört basamaktan oluşan sürece yaşam kurtarma zinciri adı verilmektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi suni solunum yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ağızdan ağıza suni solunum
B
Ağızdan buruna suni solunum
C
Ağızdan maskeye suni solunum
D
Ağızdan stomaya suni solunum
E
Kalp masajı
Açıklama:
Kalp masajı solunumla ilgili değil dolaşımla ilgilidir.
Soru 72
Temel yaşam desteği nasıl uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
30 kalp masajı ardından 3 suni solunum
B
30 kalp masajı ardından 2 suni solunum
C
20 kalp masajı ardından 2 suni solunum
D
20 kalp masajı ardından 3 suni solunum
E
25 kalp masajı ardından 2 suni solunum
Açıklama:
Temel yaşam desteği, 30 kalp masajı ardından 2 suni solunum şeklinde ritmik olarak uygulanır. Her 5 uygulayışta bir karotisden nabzın dönüp dönmediği kontrol edilir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta karşılaşılan sık problemlerden biri olan kan şekerinin düşmesi rahatsızlığının adıdır?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Senkop
C
Epilepsi
D
İnme
E
Ürtiker
Açıklama:
Kan şekerinin düşmesine hipoglisemi denir. Beyinin ana enerji kaynağı bir şeker çeşidi olan glukozdur. Kan şekerinin düşmesi ile (<50 mg/dL) beyine giden glukoz miktarında düşme oluşur.
Soru 74
Vücut ısısının 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hipotermi
B
Hipertansiyon
C
Hipertermi
D
Hipotansiyon
E
Senkop
Açıklama:
Vücut ısısı 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumudur. Ya dışarıdan bir ısıya maruz kalma yada içsel ısı üretiminin artması sonucu oluşur. Ateş ise vücut sıcaklığının normal günlük dalgalanmaların üzerine çıkmasıdır. Yaşlılarda sıcak çarpmasında eğer tedaviye 2 saatten fazla geç kalınırsa ölüm oranı %70’e ulaşabilir.
Soru 75
Doğal olmayan ve rahatsız edici solunum hissine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Astım
C
Anjioödem
D
Dispne
E
Ülser
Açıklama:
Dispne zor, doğal olmayan veya rahatsız edici solunum hissidir. Dispne bir hastalık değil, bir semptomdur, kalp ve akciğer başta olmak üzere birçok hastalığa eşlik edebilir. Hastalar dispneyi hava açlığı, boğulma hissi, ağır solunma gibi birçok şekilde tanımlamaktadır. Artmış solunum sayısı, kalp çarpıntısı, oksijensiz kalmaya bağlı ajitasyon, uyku hali, yardımcı solunum kaslarının kullanımı, hırıltılı solunum dispnede görülen bulgulardır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi derinliğine göre yanıklar grubunun bir unsuru değildir?
Seçenekler
A
1. derece yanık
B
2. derece yanık
C
Yüzeysel ikinci derece yanık
D
3. derece yanık
E
Yüzeysel 3. derece yanık
Açıklama:
2. derece yanık yüzeysel ve derin olmak üzere iki alt gruba ayrılmaktadır.1. ve 3. derece yanıklarda bir alt gruplama söz konusu değildir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amaçları ve öncelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İlaçla müdahale edip iyileşmeyi sağlamak
B
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
C
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
D
İyileşmeyi kolaylaştırmak
E
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
Açıklama:
Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ilk yardım denir. İlk yardımın öncelikli amaçları hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, bunu yaparken de hasta veya yaralının durumunu gözetmektir. Bu yüzden hasta veya yaralıya mutlaka müdahale edilmelidir.ilkyardımın öcelikleri ve amaçları 4 adettir. Bunlar;
a.Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
d. İyileşmeyi kolaylaştırmak.
Bu nedenle ilaçla müdahale etmek ilk yardımın amacı değildir
kadar, hayatın kurtarılması yada durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara ilk yardım denir. İlk yardımın öncelikli amaçları hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, bunu yaparken de hasta veya yaralının durumunu gözetmektir. Bu yüzden hasta veya yaralıya mutlaka müdahale edilmelidir.ilkyardımın öcelikleri ve amaçları 4 adettir. Bunlar;
a.Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak,
b. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,
c. Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek,
d. İyileşmeyi kolaylaştırmak.
Bu nedenle ilaçla müdahale etmek ilk yardımın amacı değildir
Soru 78
İlk yardım temel uygulama kuralları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koruma, Bildirme, Kurtarma
B
Bildirme, Kurtarma, Koruma
C
Kurtarma, Bildirme, Koruma
D
Müdahale ve Koruma
E
Kurtarma ve Koruma
Açıklama:
İlk yardım temel kuralları, Koruma, Bildirme ve Kurtarma olarak belirlenmiştir.
Soru 79
Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsayan ilk yardım temel kuralları içindedir?
Seçenekler
A
Kurtarma(Müdahale)
B
Koruma
C
Bildirme
D
Dolaşım değerlendirilmesi
E
Solunum değerlendirmesi
Açıklama:
Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsar. En önemli işlem olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturma korumadır.
Soru 80
Türkiye'de ilkyardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri hangi telefon numarası üzerinden gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
110
B
155
C
112
D
118
E
175
Açıklama:
Olay/kaza mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde telefon veya diğer kişiler aracılığı ile gerekli yardım kuruluşlarına bildirilmelidir. Türkiye'de ilkyardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerinden gerçekleştirilir.
Soru 81
Yaşam kurtarma zinciri kaç basamaktan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
3
D
6
E
2
Açıklama:
İlk yardımcı tarafından başlatılan ve sağlık ekipleri tarafından devam ettirilen yaşam kurtarma zinciri, birbirinin devamı olan dört halkadan oluşur. İlk yardımcının görevi ilk 2 halkadır, son iki halka bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli donanımla yapılan müdahalelerdir. Dört basamaktan oluşur. Bunlar;
1. Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi
2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
1. Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi
2. Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
3. Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
4. Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
Soru 82
Solunum sayısı dakikada yetişkin bireylerde kaç tanedir?
Seçenekler
A
10-12
B
12- 15
C
12-20
D
15-20
E
10-15
Açıklama:
Solunum sayısı yetişkin bireylerde dakikada 12- 20 arasıdır. Çocuklarda ise daha fazladır.
Soru 83
Temel yaşam desteği sırasında dış kalp masajı kaç bası şeklinde uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
120 bası
B
100 bası
C
150 bası
D
200 bası
E
250 bası
Açıklama:
Temel yaşam desteği, 30 kalp masajı ardından 2 suni solunum şeklinde ritmik olarak uygulanır. Her 5 uygulayışta bir karotisden nabzın dönüp dönmediği kontrol edilir. Dış kalp masajı dakikada 100 bası olacak şekilde uygulanır.
Soru 84
Kol ve bacak anormal bir şekilde durması, kısalma, açılanma veya eklem olmayan bir yerden dönmesi durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hassasiyet
B
Deformasyon
C
Çıtırtı sesi (krepitasyon)
D
Yalancı hareket
E
Şişme ve morarma
Açıklama:
Kol ve bacak anormal bir şekilde duruyordur. Kısalma, açılanma veya eklem olmayan bir yerden dönme olabilir. Deformite sağlam olan karşı taraf kol ve bacakla kıyaslanmalıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi çıkık bir eklemin belirtileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eklemde belirgin deformite
B
Eklem bölgesinde şişme
C
Eklemde istirahatte de olan şiddetli ağrı
D
Eklem normal hareketinin tamamen kaybı
E
Krepitaston (Çıtırtı hissi)
Açıklama:
Çıtırtı hissi kırıkların belirtisidir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sağlık personeli tarafından yapılması
B
Hastanede yapılması
C
Tıbbi araç ve gereçsiz yapılması
D
İlaç ile yapılması
E
Eğitim almamış kişiler tarafından yapılması
Açıklama:
İlk yardım herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç ve gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara denilmektedir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
B
Hasta ya da yaralının primer tedavisini yapmak
C
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
D
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
E
İyileşmeyi kolaylaştırmak
Açıklama:
İlk yardımcının amacı, hasta ya da yaralının primer tedavisini yapmak değildir. Hastalık ve yaralanmanın primer tedavisi acil servislerin ya da yataklı-yataksız profesyonel sağlık birimlerinin görevidir.
Soru 88
İlk yardımın birinci önceliği nedir?
Seçenekler
A
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
B
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
C
Kazazedenin durumunun kötüleşmesini engellemek
D
Kaza geçiren kişiyi iyileştirmeye çalışmak
E
Kazazedeyi hemen hastaneye götürmek
Açıklama:
İlk yardım gerektiren bir durumda yapılacak uygulamalar bakımından bazı öncelikler söz konusudur. İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durum belirlendikten sonra, hayati tehlikenin önüne geçilmelidir.
Soru 89
Çenede yaralanma, hastanın kasılı kalmış olması ve nöbet geçirmesi gibi durumlarda hangi solunum tekniği uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Ağızdan ağıza suni solunum
B
Ağızdan buruna suni solunum
C
Ağızdan maskeye suni solunum
D
Ağızdan stomaya suni solunum
E
Hiçbiri
Açıklama:
Ağızdan buruna suni solunum; çenede yaralanma, hastanın kasılı kalmış olması ve nöbet geçirmesi gibi durumlarda uygulanmalıdır.
Soru 90
Aşırı soğuğa maruz kalmış yaşlı bir bireyde hangi acil problem görülür?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Senkop
C
Hipertansiyon
D
Hipotansiyon
E
Hipotermi
Açıklama:
Normal bir ortamda insanın metabolik hızı sürekli ısı üretmektedir. Bu üretilen ısının miktarı 37 santigrad derecelik vücut iç sıcaklığını sürdürmek için gerekli olandan daha fazla miktardadır. Beyinde bulunan hipotalamus vücut ısısını, ısı kaybı mekanizmaları yoluyla denetler. Termoregülatuar mekanizmalardaki yaşa bağlı değişiklikler, yaşlı bireylerin aşırı ısı değişimini yönetmede sorun yaşamalarına neden olur. Hipotermi, vücut ısısının 35 santigrad dereceden daha düşük olmasıdır. Hipotermi sırasında vücut ısısını sabit tutmaya yarayan mekanizmalar devre dışı kalmıştır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi eklemlerde olan çıkık belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Çıtırtı sesi
B
Eklem bölgesinde şişme
C
Deformasyon
D
Yalancı hareket
E
Morarma
Açıklama:
Çıtırtı sesi, deformasyon, yalancı hareket ve morarma, kırıklarda görülen belirtilerdendir. Eklem çıkıklarında, bağ ve kapsül yaralanmaları çok ciddidir, eklem yüzeyleri tamamen birbirinden ayrılmıştır. Kemik uçları değişik pozisyonda kilitlenmiştir. Herhangi bir hareket hem çok güç hem de çok ağrılı olur. Çıkmaya en yatkın eklemler; parmak, omuz, dirsek, kalça ve ayak bileği eklemleridir. Eklem bölgesinde şişme, eklemlerde gerçekleşen çıkıkların belirtilerindendir.
Soru 92
Sabah yürüyüşü yaparken ayağı kayan ve bacağının üzerine düşerek, ayak bileğini kıran bir kişinin aldığı darbe hangi tür darbeye örnektir?
Seçenekler
A
Direkt darbe
B
İndirekt darbe
C
Büken güç
D
Yüksek enerjili güç
E
Doğrudan darbe
Açıklama:
İndirekt darbelere bağlı yaralanmalarda; gücün uygulandığı yerin uzağında kas ya da kemik yaralanması vardır. Bu bağlamda bacağının üzerine düşerek, ayak bileğini kıran bir kişinin aldığı darbe, bu darbe şekline örnektir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi birinci derece yanıkların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Epidermisin üst kısmı yanmıştır
B
Dermisin üst kısmı etkilenmiştir
C
Dermisin tümü etkilenmiştir
D
Deri sert, soluk veya kurudur
E
Deri nemli, pembe renkte ya da kırmızı beneklidir
Açıklama:
Dermisin üst kısmının etkilenmesi, yüzeysel ikinci derece yanıklarda görülmektedir. Dermisin tümü derin ikinci derece yanıklarda zarar görürken, deri nemli, pembe renkte ya da kırmızı beneklidir. Derinin sert, soluk veya kuru olması üçüncü derece yanıklarda görülmektedir. Epidermisin üst kısmı ise birinci derece yanıklarda zarar görmektedir.
Soru 94
Kan şekerinin 50 mg/dL altına düşmesi hangi acil problemin yaşanmasına neden olur?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Epilepsi
C
Senkop
D
Hipertermi
E
Kalp krizi
Açıklama:
Kan şekerinin düşmesine hipoglisemi denir. Beyinin ana enerji kaynağı bir şeker çeşidi olan glukozdur. Kan şekerinin düşmesi ile (<50 mg/dL) beyine giden glukoz miktarında düşme oluşur.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sağlık personeli tarafından yapılması
B
Hastanede yapılması
C
Tıbbi araç ve gereçsiz yapılması
D
İlaç ile yapılması
E
Eğitim almamış kişiler tarafından yapılması
Açıklama:
İlk yardım herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda sağlık görevlileri yardımı sağlayıncaya kadar hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç ve gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalara denilmektedir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi iyileştirmeyi kolaylaştırıcı uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
Yaranın bol su ile yıkanması
B
Kanamayı durduracak müdahalede bulunmak
C
Tıkanmış olan soluk yolunu açmaya çalışmak
D
Kalbi durmuş kişiye solunum-dolaşım desteği sağlamak
E
Bacak kırığı olan hastayı aceleyle taşımak
Açıklama:
B seçeneği hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek için, C ve D seçenekleri hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak için yapılması gereken uygulamalardır. Trafik kazası sonrasında bacak kırığı olan bir hastanın apar topar taşınması hastanın bacağında damar- sinir yaralanmasına neden olabilirken, basit bir atel uygulaması hastanın bacağının iyileşmesini kolaylaştırabilir. Bu yüzden E seçeneği de yanlıştır
Soru 97
İlk yardımın birinci önceliği nedir?
Seçenekler
A
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
B
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
C
Kazazedenin durumunun kötüleşmesini engellemek
D
Kaza geçiren kişiyi iyileştirmeye çalışmak
E
Kazazedeyi hemen hastaneye götürmek
Açıklama:
İlk yardım gerektiren bir durumda yapılacak uygulamalar bakımından bazı öncelikler söz konusudur. İlk yardımda birinci öncelik hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durumun ne olduğu önceliklerin belirlenmesinde önem taşır. Hastanın ya da kazazedenin sağlığını tehlikeye sokan durum belirlendikten sonra, hayati tehlikenin önüne geçilmelidir.
Soru 98
Çenede yaralanma, hastanın kasılı kalmış olması ve nöbet geçirmesi gibi durumlarda hangi solunum tekniği uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Ağızdan ağıza suni solunum
B
Ağızdan buruna suni solunum
C
Ağızdan maskeye suni solunum
D
Ağızdan stomaya suni solunum
E
Hiçbiri
Açıklama:
Ağızdan buruna suni solunum; çenede yaralanma, hastanın kasılı kalmış olması ve nöbet geçirmesi gibi durumlarda uygulanmalıdır.
Soru 99
Aşırı soğuğa maruz kalmış yaşlı bir bireyde hangi acil problem görülür?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Senkop
C
Hipertansiyon
D
Hipotansiyon
E
Hipotermi
Açıklama:
Normal bir ortamda insanın metabolik hızı sürekli ısı üretmektedir. Bu üretilen ısının miktarı 37 santigrad derecelik vücut iç sıcaklığını sürdürmek için gerekli olandan daha fazla miktardadır. Beyinde bulunan hipotalamus vücut ısısını, ısı kaybı mekanizmaları yoluyla denetler. Termoregülatuar mekanizmalardaki yaşa bağlı değişiklikler, yaşlı bireylerin aşırı ısı değişimini yönetmede sorun yaşamalarına neden olur. Hipotermi, vücut ısısının 35 santigrad dereceden daha düşük olmasıdır. Hipotermi sırasında vücut ısısını sabit tutmaya yarayan mekanizmalar devre dışı kalmıştır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi eklemlerde olan çıkık belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Çıtırtı sesi
B
Eklem bölgesinde şişme
C
Deformasyon
D
Yalancı hareket
E
Morarma
Açıklama:
Çıtırtı sesi, deformasyon, yalancı hareket ve morarma, kırıklarda görülen belirtilerdendir. Eklem çıkıklarında, bağ ve kapsül yaralanmaları çok ciddidir, eklem yüzeyleri tamamen birbirinden ayrılmıştır. Kemik uçları değişik pozisyonda kilitlenmiştir. Herhangi bir hareket hem çok güç hem de çok ağrılı olur. Çıkmaya en yatkın eklemler; parmak, omuz, dirsek, kalça ve ayak bileği eklemleridir. Eklem bölgesinde şişme, eklemlerde gerçekleşen çıkıkların belirtilerindendir.
Soru 101
Sabah yürüyüşü yaparken ayağı kayan ve bacağının üzerine düşerek, ayak bileğini kıran bir kişinin aldığı darbe hangi tür darbeye örnektir?
Seçenekler
A
Direkt darbe
B
İndirekt darbe
C
Büken güç
D
Yüksek enerjili güç
E
Doğrudan darbe
Açıklama:
İndirekt darbelere bağlı yaralanmalarda; gücün uygulandığı yerin uzağında kas ya da kemik yaralanması vardır. Bu bağlamda bacağının üzerine düşerek, ayak bileğini kıran bir kişinin aldığı darbe, bu darbe şekline örnektir.
Soru 102
Yanık kazalarında ilk yardım oldukça önemlidir. Kazazedede yanma devam ediyorsa aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Alevler havayla temas ettirilir
B
Kişiyi söndürmek için üzerine battaniyeyle vurulmalıdır
C
Kişi ayakta tutulmalıdır
D
Takılar ve sıkı giysiler çıkarılmalıdır
E
Kişi koşturulmalıdır
Açıklama:
Isı yanıklarında ilk değerlendirme, zaman kaybetmeden acil olarak yapılmalıdır. Yanma devam ediyorsa durdurulur, yanık alanının havayla teması kesilir. Hasta alev almışsa, alevlerin havayla teması kesilecek şekilde hasta (ya da alevli bölge) battaniye, giysi vb ile sarılır; ya da su varsa suyla söndürülür. Saracak bir şey yoksa, kişi yerde yuvarlandırılarak alev söndürülür. Kişinin giysisinde alev varken asla koşturulmaz ve ayakta durmasına izin verilmez (aksi halde alev şiddetlenir, saçlar tutuşabilir ve hatta duman solunabilir). Hastada yanığa bağlı ödem gelişebileceği için takılar ve sıkı giysiler mutlaka çıkarılır. Eriyen sentetik giysilerin yüksek ısıya maruz kalma süreleri uzadıkça deriye yapışma olasılıkları artar ve deriden uzaklaştırılamazlar. Daha sonra hastanın yaşam bulguları değerlendirilir, gerekli ilk yardım önlemleri alınır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi birinci derece yanıkların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Epidermisin üst kısmı yanmıştır
B
Dermisin üst kısmı etkilenmiştir
C
Dermisin tümü etkilenmiştir
D
Deri sert, soluk veya kurudur
E
Deri nemli, pembe renkte ya da kırmızı beneklidir
Açıklama:
Dermisin üst kısmının etkilenmesi, yüzeysel ikinci derece yanıklarda görülmektedir. Dermisin tümü derin ikinci derece yanıklarda zarar görürken, deri nemli, pembe renkte ya da kırmızı beneklidir. Derinin sert, soluk veya kuru olması üçüncü derece yanıklarda görülmektedir. Epidermisin üst kısmı ise birinci derece yanıklarda zarar görmektedir.
Soru 104
Kan şekerinin 50 mg/dL altına düşmesi hangi acil problemin yaşanmasına neden olur?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Epilepsi
C
Senkop
D
Hipertermi
E
Kalp krizi
Açıklama:
Kan şekerinin düşmesine hipoglisemi denir. Beyinin ana enerji kaynağı bir şeker çeşidi olan glukozdur. Kan şekerinin düşmesi ile (<50 mg/dL) beyine giden glukoz miktarında düşme oluşur.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın amaçları ve öncelikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak
B
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak
C
Hasta ya da yaralının primer tedavisini yapmak
D
Hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini önlemek
E
İyileşmeyi kolaylaştırmak
Açıklama:
İlk yardımcının amacı hasta ya da yaralının primer tedavisi değildir. Hastalık ve yaralanmanın primer tedavisi acil servislerin ya da yataklı - yataksız profesyonel sağlık birimlerinin görevidir.
Soru 106
Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsayan ilk yardım temel uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bildirme
B
Tedavi
C
Kurtarma
D
Müdahale
E
Koruma
Açıklama:
Koruma; kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsar. En önemli işlem olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır.
Soru 107
Çoklu yaralanma durumunda ilk yardıma hangi yaralıdan başlamak gerekmektedir?
Seçenekler
A
Ağır yaralı
B
Bebek
C
Yaşlı
D
Çocuk
E
Hafif yaralı
Açıklama:
Çoklu yaralanma durumunda ortamdaki yaralıların hepsi hızlı bir şekilde gözden geçirilmelidir. İlk yardıma durumu en kritik olan yani en ağır yaralıdan başlanmalıdır.
Soru 108
- Basamak - Telefon ile sağlık kuruluşuna haber verilmesi
- Basamak - Olay yerinde bulunan ilk yardımcının yaptığı temel yaşam desteği
- Basamak - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler
- Basamak - Hastane acil servislerinde yapılan acil bakım uygulamaları.
Seçenekler
A
Yaşam kurtarma zinciri
B
İlk yardımın ABC'si
C
İlk yardımda temel uygulamalar
D
İlk yardım piramidi
E
İlk yardım merdiveni
Açıklama:
İlk yardımcı tarafından başlatılan ve sağlık ekipleri tarafından devam ettirilen bu dört basamaklı sürece yaşam kurtarma zinciri adı verilmektedir. İlk yardımcının görevi ilk 2 halkadır, son iki halka bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli donanımla yapılan müdahalelerdir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi suni solunum yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ağızdan ağıza suni solunum
B
Ağızdan buruna suni solunum
C
Ağızdan maskeye suni solunum
D
Ağızdan stomaya suni solunum
E
Kalp masajı
Açıklama:
Kalp masajı solunumla ilgili değil dolaşımla ilgilidir.
Soru 110
Temel yaşam desteği nasıl uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
30 kalp masajı ardından 3 suni solunum
B
30 kalp masajı ardından 2 suni solunum
C
20 kalp masajı ardından 2 suni solunum
D
20 kalp masajı ardından 3 suni solunum
E
25 kalp masajı ardından 2 suni solunum
Açıklama:
Temel yaşam desteği, 30 kalp masajı ardından 2 suni solunum şeklinde ritmik olarak uygulanır. Her 5 uygulayışta bir karotisden nabzın dönüp dönmediği kontrol edilir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta karşılaşılan sık problemlerden biri olan kan şekerinin düşmesi rahatsızlığının adıdır?
Seçenekler
A
Hipoglisemi
B
Senkop
C
Epilepsi
D
İnme
E
Ürtiker
Açıklama:
Kan şekerinin düşmesine hipoglisemi denir. Beyinin ana enerji kaynağı bir şeker çeşidi olan glukozdur. Kan şekerinin düşmesi ile (<50 mg/dL) beyine giden glukoz miktarında düşme oluşur.
Soru 112
Vücut ısısının 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hipotermi
B
Hipertansiyon
C
Hipertermi
D
Hipotansiyon
E
Senkop
Açıklama:
Hipertermi, vücut ısısı 40,6 santigrad dereceden yüksek olması durumudur. Ya dışarıdan bir ısıya maruz kalma yada içsel ısı üretiminin artması sonucu oluşur. Ateş ise vücut sıcaklığının normal günlük dalgalanmaların üzerine çıkmasıdır. Yaşlılarda sıcak çarpmasında eğer tedaviye 2 saatten fazla geç kalınırsa ölüm oranı %70’e ulaşabilir.
Soru 113
Doğal olmayan ve rahatsız edici solunum hissine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Senkop
B
Astım
C
Anjioödem
D
Dispne
E
Ülser
Açıklama:
Dispne zor, doğal olmayan veya rahatsız edici solunum hissidir. Dispne bir hastalık değil, bir semptomdur, kalp ve akciğer başta olmak üzere birçok hastalığa eşlik edebilir. Hastalar dispneyi hava açlığı, boğulma hissi, ağır solunma gibi birçok şekilde tanımlamaktadır. Artmış solunum sayısı, kalp çarpıntısı, oksijensiz kalmaya bağlı ajitasyon, uyku hali, yardımcı solunum kaslarının kullanımı, hırıltılı solunum dispnede görülen bulgulardır.
Soru 114
Çıkık bir eklemde aşağıdaki bulgu ve belirtilerden hangisi ya da hangileri görülür?I. Eklemde belirgin deformiteII. Eklem bölgesinde şişmeIII. Eklemde istirahatte de olan hareketle de şiddetlenen ağrıIV. Eklemin normal hareketinin tamamen kaybıV. Dokunmakla eklem etrafında hassasiyet
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Çıkık bir eklemde aşağıdaki bulgular ve belirtiler görülür;
1. Eklemde belirgin deformite
2. Eklem bölgesinde şişme
3. Eklemde istirahatte de olan hareketle de şiddetlenen ağrı
4. Eklemin normal hareketinin tamamen kaybı
5. Dokunmakla eklem etrafında hassasiyet
1. Eklemde belirgin deformite
2. Eklem bölgesinde şişme
3. Eklemde istirahatte de olan hareketle de şiddetlenen ağrı
4. Eklemin normal hareketinin tamamen kaybı
5. Dokunmakla eklem etrafında hassasiyet
Ünite 7
Soru 1
En genel şekliyle bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisine ne denir?
Seçenekler
A
Postür
B
Denge
C
Statik denge
D
Dinamik denge
E
Duruş
Açıklama:
Postür, en genel şekliyle bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı
pozisyonunun ayarlanma yetisi olarak tanımlanabilir. Her eklemin pozisyonu, diğer eklemlerin
pozisyonlarını etkiler. Doğru postürde iskelet öğeleri, vücudun destek yapılarının zedelenmesi ve biçim
bozukluğunun oluşmasını önleyecek şekilde düzgün dizilmiştir. Bu sayede eklemlere minimal yük biner
ve postür minimum kas aktivitesiyle sürdürülür.
pozisyonunun ayarlanma yetisi olarak tanımlanabilir. Her eklemin pozisyonu, diğer eklemlerin
pozisyonlarını etkiler. Doğru postürde iskelet öğeleri, vücudun destek yapılarının zedelenmesi ve biçim
bozukluğunun oluşmasını önleyecek şekilde düzgün dizilmiştir. Bu sayede eklemlere minimal yük biner
ve postür minimum kas aktivitesiyle sürdürülür.
Soru 2
1. Görme,
2. Vestibüler sistem
3. Derin duyu sistemleri,
4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmaları
Yukardaki ifadelerden hangisi/hangileri denge ile ilgili kavramlardır?
2. Vestibüler sistem
3. Derin duyu sistemleri,
4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmaları
Yukardaki ifadelerden hangisi/hangileri denge ile ilgili kavramlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İnsanda denge;
1. Görme,
2. Vestibüler sistem (iç kulaktaki dengeyle ilgili kanallar ve beyin sapında VIII. kafa siniri),
3. Derin duyu (pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyuları) sistemleri,
4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmalarıyla sağlanır.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve
ayaklardır. Denge; statik denge ve dinamik denge olmak üzere ikiye ayrılır.
1. Görme,
2. Vestibüler sistem (iç kulaktaki dengeyle ilgili kanallar ve beyin sapında VIII. kafa siniri),
3. Derin duyu (pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyuları) sistemleri,
4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmalarıyla sağlanır.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve
ayaklardır. Denge; statik denge ve dinamik denge olmak üzere ikiye ayrılır.
Soru 3
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamıdır.
Yukarıda verilen ifadenin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen ifadenin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çift adım uzunluğu
B
Adım genişliği
C
Adım açısı
D
Moment
E
Beden ağırlık merkezi
Açıklama:
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamına çif adım uzunluğu denir.
Soru 4
I. Yürüme döngüsünün %50-60 (yüzde elli- yüzde altmış)’ını oluşturur.
II. Parmakların yerden kalkması ile sonlanır.
III. Kalça ekstansiyonu, diz fleksiyonu ve ayak bileği plantar fleksiyonu artar.
Yukarda bahsedilen basma fazı aşağıdakilerden hangisidir?
II. Parmakların yerden kalkması ile sonlanır.
III. Kalça ekstansiyonu, diz fleksiyonu ve ayak bileği plantar fleksiyonu artar.
Yukarda bahsedilen basma fazı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Salınım öncesi
B
İlk değme
C
Yüklenme
D
Basma sonu
E
Basma ortası
Açıklama:
Salınım Öncesi (parmakların yerden kalkması): Yürüme döngüsünun %50-60 (yüzde elli-yüzde altmış)’ını oluşturur. Parmakların yerden kalkması ile sonlanır. Kalça ekstansiyonu, diz fleksiyonu ve ayak bileği plantar fleksiyonu artar.
Soru 5
Normal yürümede adım uzunluğu eşittir ve ayaklar yerden yaklaşık ............ cm kadar yukarıya kalkar.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
2-5
B
6-10
C
0-2
D
3-7
E
12-15
Açıklama:
Normal yürümede adım uzunluğu eşittir ve ayaklar yerden yaklaşık 2-5 cm kadar yukarıya kalkar. Normal yürüme sırasında vücudun ağırlık merkezi iki yana ve yukarı-aşağı doğru yer değiştirir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi normal yürüme için gerekli ön koşullardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Denge
B
İlerleme
C
Şokun emilimi
D
Enerji tutumluluğu
E
Postür
Açıklama:
Normal yürüme için gerekli ön koşullar şu şekilde açıklanabilir:
1. Denge: Her iki bacağın vücut ağırlığını desteklemesiyle dengeli olarak ayakta dik durabilmek,
yürürken hem statik hem de dinamik dengeyi koruyabilmek gerekir.
2. İlerleme: Yürüyüşün başlatılması ve vücudun öne doğru ilerletilmesi için yeterli kas gücünün
sağlanması, salınımdaki bacağın ve gövdenin ileriye doğru ilerleyebilmesi, ritmik adımlamanın
yapılabilmesi gerekir.
3. Şokun absorbsiyonu: Ayağın yere teması ile oluşan şokun karşılanması ve kalça, diz ve ayakta
uygun dağıtılması gerekir.
4. Enerji harcamasında tutumluluk: Enerjinin tutumlu kullanımını en iyi gösteren değer O2
maliyetidir (metrede tüketilen O2 miktarı ml/kg metre). Oksijen maliyeti O2 tüketiminin yürüme
hızına bölünmesi ile elde edilir. Yürüme güçlüğü olan bir insanın O2 maliyeti, aynı yolu yürüyen
sağlıklı insana göre daha yüksektir. Enerji tüketimi açısından en verimli yürüyüş, ağırlık
merkezinin en az yer değiştirdiği yürüyüştür. Kol hareketleri de bacak hareketlerini tamamlayıcı
görev yaparak gövdenin yanlara doğru yer değiştirmesini en az düzeye indirirler. Yürüme
sırasında kasların kullanımı yerine, her fırsatta eklem bağlarıyla elde edilen pasif stabilite ve
atalet etkisi kullanılarak enerji harcamasının azaltılması gerekir.
1. Denge: Her iki bacağın vücut ağırlığını desteklemesiyle dengeli olarak ayakta dik durabilmek,
yürürken hem statik hem de dinamik dengeyi koruyabilmek gerekir.
2. İlerleme: Yürüyüşün başlatılması ve vücudun öne doğru ilerletilmesi için yeterli kas gücünün
sağlanması, salınımdaki bacağın ve gövdenin ileriye doğru ilerleyebilmesi, ritmik adımlamanın
yapılabilmesi gerekir.
3. Şokun absorbsiyonu: Ayağın yere teması ile oluşan şokun karşılanması ve kalça, diz ve ayakta
uygun dağıtılması gerekir.
4. Enerji harcamasında tutumluluk: Enerjinin tutumlu kullanımını en iyi gösteren değer O2
maliyetidir (metrede tüketilen O2 miktarı ml/kg metre). Oksijen maliyeti O2 tüketiminin yürüme
hızına bölünmesi ile elde edilir. Yürüme güçlüğü olan bir insanın O2 maliyeti, aynı yolu yürüyen
sağlıklı insana göre daha yüksektir. Enerji tüketimi açısından en verimli yürüyüş, ağırlık
merkezinin en az yer değiştirdiği yürüyüştür. Kol hareketleri de bacak hareketlerini tamamlayıcı
görev yaparak gövdenin yanlara doğru yer değiştirmesini en az düzeye indirirler. Yürüme
sırasında kasların kullanımı yerine, her fırsatta eklem bağlarıyla elde edilen pasif stabilite ve
atalet etkisi kullanılarak enerji harcamasının azaltılması gerekir.
Soru 7
I. Pelvisin öne doğru dönmesi,
II. Pelvisin yukarı doğru hareketi
III. Basma fazında diz fleksiyonu,
IV. Ayak bileği dorsi fleksiyonu/plantar fleksiyonu,
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesini azaltan hareketlerdendir?
II. Pelvisin yukarı doğru hareketi
III. Basma fazında diz fleksiyonu,
IV. Ayak bileği dorsi fleksiyonu/plantar fleksiyonu,
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesini azaltan hareketlerdendir?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
1. Vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesini azaltan hareketler:
a. Pelvisin öne doğru dönmesi,
b. Pelvisin aşağıya doğru düşmesi,
c. Basma fazında diz fleksiyonu,
d. Ayak bileği dorsi fleksiyonu/plantar fleksiyonu,
e. Ayak/ayakbileğinin içe ve yukarıya doğru dönmesi,
f. Pelvisin yana doğru yer değiştirmesi,
a. Pelvisin öne doğru dönmesi,
b. Pelvisin aşağıya doğru düşmesi,
c. Basma fazında diz fleksiyonu,
d. Ayak bileği dorsi fleksiyonu/plantar fleksiyonu,
e. Ayak/ayakbileğinin içe ve yukarıya doğru dönmesi,
f. Pelvisin yana doğru yer değiştirmesi,
Soru 8
Yürümenin zaman ve mesafe ile ilgili değerlerini (adım uzunluğu, adım genişliği,kadans, yürüme hızı gibi) ölçmek için kullanılan analiz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adım analizi
B
Kinematik analiz
C
Kinetik analizi
D
Dinamik analizi
E
Asseloremetre
Açıklama:
Adım analizi: Yürümenin zaman ve mesafe ile ilgili değerlerini (adım uzunluğu, adım genişliği,kadans, yürüme hızı gibi) ölçmek için kullanılır. Kişi ayak izinin çıkacağı bir zeminde yürütülerek budeğerler ölçülür. Ölçüm için hastanın tam bir salınım fazı yapması gerekmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yürüme ile ilgili yaşlandıkça ortaya çıkan belirtilerden değildir?
Seçenekler
A
İlk değişiklikler 60-70’li yıllarda başlar, fakat 75-80 yaşlarında daha belirginleşir.
B
Yaşlanma ile adım uzunluğu artar
C
Yyürüme destek alanı ve total yürüme döngüsü artar
D
Kadans (dakikada adım sayısı) azalır
E
Yürüme hızı azalır ve adım genişliği artar.
Açıklama:
Yaşlandıkça;
Kadans (dakikada adım sayısı) azalır. Total yürüme döngüsündeki artış, basma fazının süresini arttırarak sağlanır ve dolayısıyla çift destek fazı artar, salınım fazının süresi azaltılarak dengenin bozulmasına neden olabilecek dönem daha kısa sürede tamamlanır. Bunların dışında çift adım uzunluğu ve kadans azaldığından, yürüme hızı azalır ve adım genişliği artar. Yaşlılar yürüme hızlarını arttırmak istedikleri zaman, adım uzunluğundan çok, adım sayılarını arttırırlar. Salınım öncesi fazda topuk daha az yükselir ve
basma fazında ilk temasda ayak ucu yere daha yakındır. Ayrıca, ayak açısında da artış vardır. Birbirini takip eden yürüme döngüsünün kontrolü için adım uzunluğu ve adım genişliği kadar, ilk adım da önemlidir. İlk adım uzunluğundaki değişiklikleri değerlendiren bir araştırmada ilk adım uzunluğunun düşen yaşlılarda, düşmeyen yaşlılar ve gençlerden daha kısa olduğu belirlenmiştir. Düşen yaşlılarda gözlenen ilk adım uzunluğu değişikliklerinin postüral problemlerin önemli bir ön habercisi olabileceği ifade edilmiştir.
Kadans (dakikada adım sayısı) azalır. Total yürüme döngüsündeki artış, basma fazının süresini arttırarak sağlanır ve dolayısıyla çift destek fazı artar, salınım fazının süresi azaltılarak dengenin bozulmasına neden olabilecek dönem daha kısa sürede tamamlanır. Bunların dışında çift adım uzunluğu ve kadans azaldığından, yürüme hızı azalır ve adım genişliği artar. Yaşlılar yürüme hızlarını arttırmak istedikleri zaman, adım uzunluğundan çok, adım sayılarını arttırırlar. Salınım öncesi fazda topuk daha az yükselir ve
basma fazında ilk temasda ayak ucu yere daha yakındır. Ayrıca, ayak açısında da artış vardır. Birbirini takip eden yürüme döngüsünün kontrolü için adım uzunluğu ve adım genişliği kadar, ilk adım da önemlidir. İlk adım uzunluğundaki değişiklikleri değerlendiren bir araştırmada ilk adım uzunluğunun düşen yaşlılarda, düşmeyen yaşlılar ve gençlerden daha kısa olduğu belirlenmiştir. Düşen yaşlılarda gözlenen ilk adım uzunluğu değişikliklerinin postüral problemlerin önemli bir ön habercisi olabileceği ifade edilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi duygusal açıdan yürümeyi olumsuz etkiler?
Seçenekler
A
Aritmi
B
Hipertansiyon
C
Depresyon
D
İnme
E
PArkinson
Açıklama:
Duygusal bozukluklar ve psikiyatrik durumlar: Depresyon, düşme korkusu, uyku bozuklukları yürümeyi olumsuz etkiler.
Soru 11
Çevrenin, vücudun ve devam eden istemli aktivitenin yarattığı zorluklara karşı harekete ve dengenin kendilerini ayarlamasına ne denir?
Seçenekler
A
Adaptasyon
B
Statik denge
C
Dinamik denge
D
Postür
E
Yürüme döngüsü
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yürümede yaşlanma ile ilgili değişiklikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Adımların uzunluğu artar
B
Kasların kasılma ve gevşeme süreleri uzar
C
Baş ve gövde öne doğru eğiktir
D
Eklem hareket sınırları azalır
E
Ayak parmaklarında şekil bozuklukları görülür
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Soru 13
Yürümedeki hızlanmayı ölçerek yürüme hızındaki değişim oranının saptayan yürüme analizi yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Asselerometre
B
Dinamik elektromiyografi
C
Kinetik analiz
D
Adın analizi
E
Dinamik pedobarografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi normal bir yürüme için ön koşullar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Baston kullanma
B
İlerleme
C
Denge
D
Şokun absorbsiyonu
E
Enerji harcamasında tutumluluk
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Soru 15
Destek alanı üzerinde yerçekimi ve hareketin yönüne bağlı olarak vücudun duruşunu muhafaza etme yeteneğine ne denir?
Seçenekler
A
Denge
B
Postür
C
Egzersiz
D
Rehabilitasyon
E
Yürüme
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Hareket ederken vücudun dengesini sağlama yeteneğine ne denir?
Seçenekler
A
Dinamik denge
B
Statik denge
C
Stabil denge
D
Vestibüler sistem
E
Adaptasyon
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yürüme analizi yöntemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Duruş analizi
B
Gözlemsel yürüme analizi
C
Adım analizi
D
Kinematik analizi
E
Dinamik pedobarografi
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarının nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Kültür düzeyinin düşüklüğü
B
Kas ve iskelet sistemi hastalıkları
C
Düşme korkusu
D
Kas kuvveti ve eklem hareket sınırında azalma
E
Bilinç ve adaptasyonda azalma
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarının değerlendirilmesi ile ilgili üzerinde durulan konulardan değildir?
Seçenekler
A
Kültürel düzeyi
B
Edinilmiş hastalıklar
C
Düşme hikayesi
D
Düşme sıklığı
E
Fiziksel aktivite düzeyi
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta fizik tedavinin kullanım amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kas-iskelet sisteminin yapısını bozmak
B
Eklem hareket sınırını artırmak
C
Kaslarda sertliği azaltmak
D
Ağrıyı azaltmak
E
Kas kuvvet, güç ve enduransını artırmak
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yürüme bozukluklarında kullanılan cihazların kullanım amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kasları sertleştirmek
B
Fonksiyonu artırmak
C
Eklem kısıtlılığının ve şekil bozukluğunun gelişimini önlemek veya gidermek
D
Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
E
Zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda egzersizin faydaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kolesterol seviyesi artar
B
Kalp atım sayısı azalır
C
Kan basıncı düşer
D
Maksimal oksijen kullanma kapasiteleri artar
E
Kalp ve akciğer fonksiyonları artar
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 23
Bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisine ne denir?
Seçenekler
A
Postür
B
Dik durma
C
Adaptasyon
D
Yürüme
E
Denge
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 24
Yaşlılarda yavaş, adım uzunluğunun azaldığı, adım genişliğinin arttığı, ortopedik veya nörolojik nedenlere bağlanamayan tipik yürüyüşe ne denir?
Seçenekler
A
Senil yürüme
B
Normal yürüme
C
Abnormal yürüme
D
Destek alarak yürüme
E
Genç yürüyüşü
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Soru 25
Sabit dururken vücudun dengesini belli bir yerde ya da pozisyonda sağlama yeteneğine ne denir?
Seçenekler
A
Statik denge
B
Dinamik denge
C
Postür
D
Yürüme
E
Dik durma
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Soru 26
Yürüme sırasında topuğun yere değmesinden sonra, aynı topuğun tekrar yere değmesine kadar geçen süreye ne denir?
Seçenekler
A
Total yürüme döngüsü
B
Adaptasyon
C
Erken salınım
D
Basma sonu fazı
E
İlk değme
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 27
Kalça çıkığı çift taraflı olduğunda iki tarafa sallanarak paytak paytak yürümeye ne denir?
Seçenekler
A
Trendelenburg yürüyüşü
B
İnme sonrası görülen yürüme
C
Ataksik yürüme
D
Parkinson hastalığında görülen yürüme
E
Düşük ayak yürüyüşü
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Soru 28
Biyomekaniğin temel prensipleri yardımıyla yürüme özelliklerinin sayılarla tanımlanması ve yorumlanmasına ne denir?
Seçenekler
A
Yürüme analizi
B
Şok absorbsiyonu
C
İlerleme
D
Denge
E
Kinetik
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Soru 29
Destek sağlamak ve istenilen yönde ilerlemek için, vücut ağırlık merkezinin öne doğru aktarılmasıyla beraber kollar, bacaklar ve gövdenin ritmik yer değiştirmesine ne denir?
Seçenekler
A
Yürüme
B
Denge
C
Adaptasyon
D
Yer tepkimesi kuvveti
E
Postür
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Yürüme: Destek sağlamak ve istenilen y.nde ilerlemek i.in, vücut ağırlık merkezinin öne doğru aktarılmasıyla beraber kollar, bacaklar (en az biri her zaman yer ile temas halindedir) ve gövdenin ritmik yer değiştirmesi olarak tanımlanabilir
Yürüme: Destek sağlamak ve istenilen y.nde ilerlemek i.in, vücut ağırlık merkezinin öne doğru aktarılmasıyla beraber kollar, bacaklar (en az biri her zaman yer ile temas halindedir) ve gövdenin ritmik yer değiştirmesi olarak tanımlanabilir
Soru 30
Basma fazı ile ilgili aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Salınım öncesi aşama parmakların yerden kalkması ile sonlanır.
B
Basma orta fazı yürüme döngüsünün %10-30 unu oluşturur.
C
Yüklenme sırasındaki amaç ayak üzerinde olan gövdeyi öne doğru itelemektir.
D
Topuk vuruşu basma fazının ilk vuruşudur.
E
Yüklenme sırasında ayak tabanının tamamı tümüyle yere temas eder.
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi dengeden sorumlu yapılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Beyincik
B
Derin duyular
C
Ayaklar
D
Kaslar
E
Eller
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yürüme analizi yöntemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Enerji tüketiminin hesaplanması
B
Kinematik analiz
C
Koşu analizi
D
Adım analizi
E
Gözlemsel yürüme analizi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Soru 33
Aşağıda belirtilen hastalıklardan/bozukluklardan hangisi yürüme bozukluğuna neden olmaz?
Seçenekler
A
İnme
B
Parkinson
C
Duyusal ataksi
D
Farklı uzunluktaki ayak parmakları
E
Farklı uzunlukta bacaklar
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Soru 34
Yaşlanma sürecinde yürüme ile ilgili aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılık sürecinde kas liflerinin sayısı azaldığı için kasların kasılma süresi uzar.
B
Yaşlılıkta sırtta kambur arttığı için baş ve gövde öne doğru eğiktir.
C
Yaşlılıkta düz tabanlık artar.
D
Yaşlıların yürüyüşü çocukların yürüyüşünün yavaşlatılmış halidir.
E
85 yaş üstü yaşlıların büyük çoğunluğunda yürüme bozukluğu görülür.
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli bireylerde yaşlanmaya bağlı görülen fizyolojik değişikliklerdendir?
Seçenekler
A
Oksijen tüketim kapasitesinde azalma
B
Kas kitlesinde gelişme
C
Hücre enerji üretiminde artış
D
Metabolizma hızında yükselme
E
Yağ kitlesinde azalma
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 36
"Çevrenin, vücudun ve devam eden istekli aktivitenin yarattığı zorluklara karşı hareket ve dengenin kendilerini ayarlaması" aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Postür
B
Adaptasyon
C
Dinamik Denge
D
Vestibuler sistem
E
Yürüme döngüsü
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Soru 37
Ayakkabısının tabanı buzlu zeminde kayan bir kişinin kayıp düşmemek için temkinli yürümesi durumu aşağıdakilerden hangisini açıklanabilir?
Seçenekler
A
Denge
B
Postür
C
Salınım
D
Adaptasyon
E
Hareket
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Uzun süre hareketsiz oturduğu için ayağı uyuşan bir kişinin yürümeye çalışması durumunda temel olarak aşağıdakilerden hangi ikisi etkilenir?
Seçenekler
A
Denge ve hareket
B
Hareket ve adaptasyon
C
Postür ve yürüyüş
D
Postür ve statik denge
E
Adaptation ve dinamik denge
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 39
Bir cinayet mahallindeki ayak izlerini inceleyen detektifler aşağıdakilerden hangilerinden yararlanarak ellerindeki -daha önceki bir olaydan- verilerle karşılaştırma yapabilirler?
Seçenekler
A
Vücut ağırlığı merkezi - Destek alanı merkezi
B
Destek alanı merkezi - Çift destek fazı
C
Çift destek fazı - Adım uzunluğu
D
Adım uzunluğu - Tek destek fazı
E
Adım genişliği - Ayak açısı
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Soru 40
Diz kapağında kireçlenme olan bir kişide görülebilecek yürüme bozukluğu aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Trendelenburg Yürüyüşü
B
Düşük ayak yürüyüşü
C
Antaljik yürüme
D
Ataksik yürüme
E
Koreik yürüme
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Soru 41
Beynin ön bölgesinin hasarında yürümeye yardımcı aletlerden hangisinin kullanımı önerilmektedir?
Seçenekler
A
Baston
B
Koltuk değneği
C
Yürüteç
D
Standart Yürüteç
E
Çok uçlu baston
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Ayak tabanındaki basınç dağılımını değerlendirmek için kullanılan yürüme analizi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kinematik
B
Dynamic pedobarografi
C
Kinetik
D
Asselometre
E
Dynamic elektromiyografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Soru 43
Sarhoş gibi salınımlar yaparak düz bir çizgi üzerinde yürüyememe durumundaki yürüme şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koreas Yürüme
B
Ataksik Yürüme
C
Makaslayarak Yürüme
D
Trendelenburg Yürüyüşü
E
Senil Yürüme
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi vücutta dengeden sorumlu yapılar arasında değildir?
Seçenekler
A
Eller
B
Ayaklar
C
Kaslar
D
Beyincik
E
Vestibüler sistem
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır.
Soru 45
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklık aşağıdaki tabirlerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Adım uzunluğu
B
Çift adım uzunluğu
C
Adım genişliği
D
Ayak açısı
E
Çift destek fazı
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Çift adım uzunluğu: Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamıdır.
Çift adım uzunluğu: Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamıdır.
Soru 46
Yürüme döngüsünde bacağın yerde olduğu süre basma fazı, havadaolduğu süre ise salınım fazı olarak tanımlanır. Yürüme döngüsünün yaklaşık %60'ını basma fazı, yaklaşık %40'ını ise salınım fazı oluşturur. Basma ve salınım fazlarının çeşitli dönemleri vardır. Buna göre yürüyüş hızı arttıkça aşağıdakilerden hangisinin artması beklenir?
Seçenekler
A
Salınım fazlarının oranları
B
Basma fazlarının oranları
C
Çift destek fazlarının oranları
D
Enerji miktarında tutumluluk
E
Pasif stabilite
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Yürüyüş hızı arttıkça, salınım fazlarının oranları artar, basma ve çift destek fazlarının oranları azalır.
Yürüyüş hızı arttıkça, salınım fazlarının oranları artar, basma ve çift destek fazlarının oranları azalır.
Soru 47
Yürüme bozukluğu gözlenen bir hastaya birkaç hafta boyunca farklı tedaviler uygulanarak hastanın tedavilere verdiği reaksiyon gözlenmiştir. Buna göre, bu hastada yürüme analizinin amaçlarından hangisi hedeflenmiştir?
Seçenekler
A
Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek
B
Uygun tedavi yöntemini seçmek
C
Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak
D
Yeni tedavi yöntemi önermek
E
Zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmek
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru kökündeki değişik tedavilerin hasta üzerindeki etkilerinin gözlenmesi C şıkkındaki değişik tedavilerin karşılaştırılması anlamına gelmektedir.
Soru kökündeki değişik tedavilerin hasta üzerindeki etkilerinin gözlenmesi C şıkkındaki değişik tedavilerin karşılaştırılması anlamına gelmektedir.
Soru 48
Ayak deformitelerinde ve şeker hastalığına bağlı ayak sorunu olanlarda tabandaki basınç dağılımını değerlendirmek için aşağıdaki yürüme analizi yöntemlerinden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Adım analizi
B
Kinematik analizi
C
Kinetik analiz
D
Dinamik pedobarografi
E
Dinamik elektromiyografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Dinamik pedobarografi (Yürümede ayak basınç ölçümleri): Özellikle ayak deformitelerinde ve şeker hastalığına bağlı ayak sorunu olanlarda tabandaki basınç dağılımını değerlendirmek için kullanılır.
Dinamik pedobarografi (Yürümede ayak basınç ölçümleri): Özellikle ayak deformitelerinde ve şeker hastalığına bağlı ayak sorunu olanlarda tabandaki basınç dağılımını değerlendirmek için kullanılır.
Soru 49
Yaşlı bireyde aşağıdakilerden hangisinde artış görülür?
Seçenekler
A
Kas gücü
B
Kas liflerinin sayısı
C
Eklem hareket sınırları
D
Eklem bağlarında esneklik
E
Kas kasılma-gevşeme süreleri
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma ile kas gücü önemli olarak azalır. Hareketsizlik kas içinde kan dolaşımının azalmasına neden olur. Kas liflerinin sayısı azalır. Kasların kasılma ve gevşeme süreleri uzar ve bu durum hareketin yavaşlamasına katkıda bulunur. Ayrıca, özellikle dizde olmak üzere, eklem hareket sınırları da azalır. Kas kirişi, eklem bağları ve eklem kapsülünde esneklik azalır.
Yaşlanma ile kas gücü önemli olarak azalır. Hareketsizlik kas içinde kan dolaşımının azalmasına neden olur. Kas liflerinin sayısı azalır. Kasların kasılma ve gevşeme süreleri uzar ve bu durum hareketin yavaşlamasına katkıda bulunur. Ayrıca, özellikle dizde olmak üzere, eklem hareket sınırları da azalır. Kas kirişi, eklem bağları ve eklem kapsülünde esneklik azalır.
Soru 50
Yaşlanma sonucu yürüme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi azalır?
Seçenekler
A
Adım uzunluğu
B
Yürüme destek alanı
C
Total yürüme döngüsü
D
Çift destek fazı
E
Adım genişliği
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma ile adım uzunluğu azalır, genellikle yürüme destek alanı ve total yürüme döngüsü artar, kadans (dakikada adım sayısı) azalır. Total yürüme döngüsündeki artış, basma fazının süresini arttırarak sağlanır ve dolayısıyla çift destek fazı artar, salınım fazının süresi azaltılarak dengenin bozulmasına neden olabilecek dönem daha kısa sürede tamamlanır. Bunların dışında çift adım uzunluğu ve kadans azaldığından, yürüme hızı azalır ve adım genişliği artar.
Yaşlanma ile adım uzunluğu azalır, genellikle yürüme destek alanı ve total yürüme döngüsü artar, kadans (dakikada adım sayısı) azalır. Total yürüme döngüsündeki artış, basma fazının süresini arttırarak sağlanır ve dolayısıyla çift destek fazı artar, salınım fazının süresi azaltılarak dengenin bozulmasına neden olabilecek dönem daha kısa sürede tamamlanır. Bunların dışında çift adım uzunluğu ve kadans azaldığından, yürüme hızı azalır ve adım genişliği artar.
Soru 51
Yürüme ve denge bozukluklarına neden olan faktörlerden hangisi psikiyatrik bir durumdur?
Seçenekler
A
Astım
B
Şeker hastalığı
C
Uyku bozuklukları
D
Demans
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Yürüme bozukluklarında duygusal bozukluklar ve psikiyatrik durumlar: Depresyon, düşme korkusu, uyku bozuklukları.
Yürüme bozukluklarında duygusal bozukluklar ve psikiyatrik durumlar: Depresyon, düşme korkusu, uyku bozuklukları.
Soru 52
Aşağıdaki yürüme bozukluklarından hangisi nörolojik kaynaklı değildir?
Seçenekler
A
Demans
B
Parkinson hastalığı
C
İnme
D
Multipl Skleroz hastalığı
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Nörolojik bozukluklar: Beyincikle ilgili bozukluklar, demans, omurilik basısı veya omurilik yaralanması, çevresel sinirlerin yaralanmaları, Parkinson hastalığı, inme, vestibüler bozukluklar, Mulltipl Skleroz hastalığı, normal basınçlı hidrosefali (normal tansiyon koşullarında
Nörolojik bozukluklar: Beyincikle ilgili bozukluklar, demans, omurilik basısı veya omurilik yaralanması, çevresel sinirlerin yaralanmaları, Parkinson hastalığı, inme, vestibüler bozukluklar, Mulltipl Skleroz hastalığı, normal basınçlı hidrosefali (normal tansiyon koşullarında
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi yürüme bozukluğu olan bireylerin kullandığı cihazların amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Fonksiyonu arttırmak
B
Stabilizasyon sağlamak
C
Hareket kontrolünü azaltmak
D
Kaslarda sertliği azaltmak
E
Bacağa binen yükü azaltmak
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
• Fonksiyonu arttırmak
• Eklem kısıtlılığının ve şekil bozukluğununun gelişimini önlemek veya gidermek
• Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
• Stabilizasyon sağlamak
• Zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek
• Hareket kontrolünü arttırmak
• Bacağa binen yükü azaltmak ve eşit dağılmasını sağlamak
• Kaslarda sertliği azaltmak
• Fonksiyonu arttırmak
• Eklem kısıtlılığının ve şekil bozukluğununun gelişimini önlemek veya gidermek
• Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
• Stabilizasyon sağlamak
• Zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek
• Hareket kontrolünü arttırmak
• Bacağa binen yükü azaltmak ve eşit dağılmasını sağlamak
• Kaslarda sertliği azaltmak
Soru 54
İnsanın dengede durmasını sağlayan ana sorumlu yapı hangisidir?
Seçenekler
A
Beyincik
B
Vestibüler sistem
C
Derin duyular
D
Kaslar
E
Ayaklar
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik, vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır. Beyincik ana sorumludur.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik, vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır. Beyincik ana sorumludur.
Soru 55
Çok fazla kablo kullanıldığı için yaşlılarda uygulanmasını tercih etmeyeceğiniz yürüme analiz yöntemi hangisi olacaktır?
Seçenekler
A
Adım analizi
B
Kinematik analiz
C
Kinetik analiz
D
Dinamik elektromiyografi
E
Dinamik pedobarografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Dinamik elektromiyografi: Yürüme analizi sırasında çoğunlukla cilt üzerine yapıştırılan yüzeyel elektrotlarla kasların aktiviteleri ölçülebilir. Yürümenin fazlarına göre kasların kasılması ile ilgili veriler bir kablo veya bir anten yardımıyla bilgisayar ekranına yansıtılmaktadır. Bu yöntemde çok fazla sayıda kablo kullanıldığı için özellikle yaşlılar kablolara takılıp yere düşebilmektedirler.
Dinamik elektromiyografi: Yürüme analizi sırasında çoğunlukla cilt üzerine yapıştırılan yüzeyel elektrotlarla kasların aktiviteleri ölçülebilir. Yürümenin fazlarına göre kasların kasılması ile ilgili veriler bir kablo veya bir anten yardımıyla bilgisayar ekranına yansıtılmaktadır. Bu yöntemde çok fazla sayıda kablo kullanıldığı için özellikle yaşlılar kablolara takılıp yere düşebilmektedirler.
Soru 56
Yaşlılarda yavaş adım uzunluğunun azaldığı, adım genişliğinin arttığı senil yürüme bozukluğu hangi olumsuz durumun erken habercisidir?
Seçenekler
A
Düşme
B
Yaşlanma
C
Kalp damar hastalığı riski
D
Yaralanma
E
Yürüme bozukluğu
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Senil yürüme bazı hastalıkların erken belirtisi olabilir. Çünkü, senil yürümede gözlenen özelliklerin artmış kalp-damar hastalığı riski, demans ve ölüm ile ilişkili oldukları bildirilmiştir.
Senil yürüme bazı hastalıkların erken belirtisi olabilir. Çünkü, senil yürümede gözlenen özelliklerin artmış kalp-damar hastalığı riski, demans ve ölüm ile ilişkili oldukları bildirilmiştir.
Soru 57
İhtiyatlı, buzda yürür gibi yavaş, adım genişliğini artırarak ve kollarını yana açarak yürüme aşağıdaki hangi durumda görülebilir?
Seçenekler
A
Daha önce düşen ve görme bozukluğu olanlarda
B
İnmeye bağlı vücudun yarı tarafında felç geçirenlerde
C
Omurilik yaralanması olanlarda
D
Parkinson hastalarında
E
Bacak boylarında fark olan hastalarda
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Daha önce düşenlerde ve görme bozukluğu olanlarda, buzda yürür gibi yavaş, kadansı azaltarak, adım genişliğini arttırarak, kollarını yana açarak yürüme görülür. Düşme ve açık alan korkusu ile gövde hareketleri azdır, gövdelerini blok şeklinde döndürürler.
Daha önce düşenlerde ve görme bozukluğu olanlarda, buzda yürür gibi yavaş, kadansı azaltarak, adım genişliğini arttırarak, kollarını yana açarak yürüme görülür. Düşme ve açık alan korkusu ile gövde hareketleri azdır, gövdelerini blok şeklinde döndürürler.
Soru 58
Parkinson hastalarında yürümeye yardım amaçlı hangi alet önerilir?
Seçenekler
A
Baston
B
Koltuk değneği
C
Yürüteç
D
Çok uçlu baston
E
Dört tekerlekli yürüteç
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Yürüteçler en fazla denge sağlayan ve vücut ağırlığının en fazla aktarılabildiği yürüme yardımcılarıdır, ancak bu aletle yürüme hızı çok düşüktür. Parkinson hastaları için uygundur.
Yürüteçler en fazla denge sağlayan ve vücut ağırlığının en fazla aktarılabildiği yürüme yardımcılarıdır, ancak bu aletle yürüme hızı çok düşüktür. Parkinson hastaları için uygundur.
Soru 59
I. Beyincik
II. Vestibüler sistem
III. Derin duyular
IV. Kaslar
V. Ayaklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dengeden sorumlu yapılardır?
II. Vestibüler sistem
III. Derin duyular
IV. Kaslar
V. Ayaklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dengeden sorumlu yapılardır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız V
C
Yalnız I
D
I, II, IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır.
Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi basma fazında yer almaz?
Seçenekler
A
İlk değme ( topuk vuruşu)
B
Yüklenme (ayak tabanının yere teması)
C
Basma ortası fazı
D
Basma sonu fazı
E
Erken salınım (hızlanma)
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Basma Fazı 1. İlk Değme (Topuk Vuruşu):Yürüme döngüsünün % 0-2’sini oluşturur. Basma fazının başlangıcı olup, ayak topuğunun yere değmesi ile başlar. Kalça 30° fleksiyonda, diz tam ekstansiyonda, ayakbileği nötral pozisyonda 90° dedir. Amaç ayağın önce topuk yere değecek şekilde yerle temasını başlatmaktır. Topuk yere ilk vurduğu anda gövde ayağın gerisindedir. Bu noktadan itibaren vücut ağırlığının basan ayağa transferi başlayacaktır. 2. Yüklenme (ayak tabanının yere teması): Yürüme döngüsünün % 2-10’unu oluşturur. Bu dönemde ayak tabanı tümüyle yere temas eder. Gövde ağırlığı, diğer ayak yerden kaldırılana kadar bu ayağa aktarılır. Kalça fleksiyondan ekstansiyona gelmektedir. Diz 20° fleksiyondadır. Ayak bileği 10° plantar fleksiyondadır. Aynı zamanda birinci çift destek fazıdır. Amaçlar ayağın tümünün yere temasının sağlanması , şokun karşılanması ve eşit dağılımı ve vücut ağırlığının bu bacak tarafından üstlenilmesidir. Ayak yere ilk değdiğinde uçak yere indiği anda oluşan darbeye benzer bir şok oluşur. Gövde ağırlığının %60'ı 0,02 saniyede basan ayağın üzerine yüklenir. Bu ani yüklenmenin etkileri kalça, diz ve ayakta oluşan şoku karşılayarak dağılımını sağlayan reaksiyonlarla azaltılır. 3. Basma Ortası Fazı: Yürüme döngüsünün %10-30’unu oluşturur. Kalça ve diz ekstansiyonda, ayak bileği dorsi fleksiyondadır. Amaç yerde sabit olan ayak üzerinde gövdeyi öne doğru ilerletmektir. Vücut ağırlık merkezinin vücudun arkasından öne doğru kaydığı ve stabilizasyonun büyük önem kazandığı bu dönemde vücut ağırlığının tümü yere basmakta olan bacak üzerinde bulunmaktadır ve gövde öne doğru ilerlemeye devam etmektedir. Bu dönemde vücut ağırlık merkezinin öne doğru hızı en aza iner, yüksekliği en üst ve en dış yan noktaya ulaşır. Aynı zamanda tek destek fazının başlangıcıdır. 4. Basma Sonu Fazı (topuğun yerden kalkması): Yürüme döngüsünün %30-50’lik bölümünü oluşturur. Kalça eklemi stabilize edilir ve 10° ekstansiyondadır. Diz ekstansiyondan fleksiyona gelir, ayak bileği plantar fleksiyondadır. Bu dönemde topuk yerden kalkar. Tek destek fazı bitmektedir. 5. Salınım Öncesi (parmakların yerden kalkması): Yürüme döngüsünun %50-60’ını oluşturur. Parmakların yerden kalkması ile sonlanır. Kalça ekstansiyonu, diz fleksiyonu ve ayak bileği plantar fleksiyonu artar. Bu dönemde gövde ağırlığı ekstremite üzerinden kalkar. Vücut, ayağın önüne geçer, öne ilerleme hızlanır. Amaç bacağı salınıma hazırlamaktır. Ayrıca ikinci çift destek dönemini oluşturur.
Basma Fazı 1. İlk Değme (Topuk Vuruşu):Yürüme döngüsünün % 0-2’sini oluşturur. Basma fazının başlangıcı olup, ayak topuğunun yere değmesi ile başlar. Kalça 30° fleksiyonda, diz tam ekstansiyonda, ayakbileği nötral pozisyonda 90° dedir. Amaç ayağın önce topuk yere değecek şekilde yerle temasını başlatmaktır. Topuk yere ilk vurduğu anda gövde ayağın gerisindedir. Bu noktadan itibaren vücut ağırlığının basan ayağa transferi başlayacaktır. 2. Yüklenme (ayak tabanının yere teması): Yürüme döngüsünün % 2-10’unu oluşturur. Bu dönemde ayak tabanı tümüyle yere temas eder. Gövde ağırlığı, diğer ayak yerden kaldırılana kadar bu ayağa aktarılır. Kalça fleksiyondan ekstansiyona gelmektedir. Diz 20° fleksiyondadır. Ayak bileği 10° plantar fleksiyondadır. Aynı zamanda birinci çift destek fazıdır. Amaçlar ayağın tümünün yere temasının sağlanması , şokun karşılanması ve eşit dağılımı ve vücut ağırlığının bu bacak tarafından üstlenilmesidir. Ayak yere ilk değdiğinde uçak yere indiği anda oluşan darbeye benzer bir şok oluşur. Gövde ağırlığının %60'ı 0,02 saniyede basan ayağın üzerine yüklenir. Bu ani yüklenmenin etkileri kalça, diz ve ayakta oluşan şoku karşılayarak dağılımını sağlayan reaksiyonlarla azaltılır. 3. Basma Ortası Fazı: Yürüme döngüsünün %10-30’unu oluşturur. Kalça ve diz ekstansiyonda, ayak bileği dorsi fleksiyondadır. Amaç yerde sabit olan ayak üzerinde gövdeyi öne doğru ilerletmektir. Vücut ağırlık merkezinin vücudun arkasından öne doğru kaydığı ve stabilizasyonun büyük önem kazandığı bu dönemde vücut ağırlığının tümü yere basmakta olan bacak üzerinde bulunmaktadır ve gövde öne doğru ilerlemeye devam etmektedir. Bu dönemde vücut ağırlık merkezinin öne doğru hızı en aza iner, yüksekliği en üst ve en dış yan noktaya ulaşır. Aynı zamanda tek destek fazının başlangıcıdır. 4. Basma Sonu Fazı (topuğun yerden kalkması): Yürüme döngüsünün %30-50’lik bölümünü oluşturur. Kalça eklemi stabilize edilir ve 10° ekstansiyondadır. Diz ekstansiyondan fleksiyona gelir, ayak bileği plantar fleksiyondadır. Bu dönemde topuk yerden kalkar. Tek destek fazı bitmektedir. 5. Salınım Öncesi (parmakların yerden kalkması): Yürüme döngüsünun %50-60’ını oluşturur. Parmakların yerden kalkması ile sonlanır. Kalça ekstansiyonu, diz fleksiyonu ve ayak bileği plantar fleksiyonu artar. Bu dönemde gövde ağırlığı ekstremite üzerinden kalkar. Vücut, ayağın önüne geçer, öne ilerleme hızlanır. Amaç bacağı salınıma hazırlamaktır. Ayrıca ikinci çift destek dönemini oluşturur.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi normal yürümenin gerçekleşmesi için gerekli olan ön koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Şokun absorbsiyonu
B
İlerleme
C
Denge
D
Yüklenme
E
Enerji harcamasında tutumluluk
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Normal yürümenin gerçekleşmesi için gerekli olan ön koşullar; denge, ilerleme, şokun absorbsiyonu ve enerji harcamasında tutumluluktur.
Normal yürümenin gerçekleşmesi için gerekli olan ön koşullar; denge, ilerleme, şokun absorbsiyonu ve enerji harcamasında tutumluluktur.
Soru 62
Yürümenin zaman ve mesafe ile ilgili değerlerini (adım uzunluğu, adım genişliği, kadans, yürüme hızı gibi) ölçmek için kullanılır. Kişi ayak izinin çıkacağı bir zeminde yürütülerek bu değerler ölçülür. Ölçüm için hastanın tam bir salınım fazı yapması gerekmektedir. Kolay ve hızlı uygulanır ve maliyeti düşüktür.
Yukarıdaki tanım, aşağıdaki yürüme analiz yöntemlerinden hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım, aşağıdaki yürüme analiz yöntemlerinden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Gözlemsel yürüme analizi
B
Adım analizi
C
Kinematik analiz
D
Kinetik analiz
E
Dinamik elektromiyografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Adım analizi: Yürümenin zaman ve mesafe ile ilgili değerlerini (adım uzunluğu, adım genişliği, kadans, yürüme hızı gibi) ölçmek için kullanılır. Kişi ayak izinin çıkacağı bir zeminde yürütülerek bu değerler ölçülür. Ölçüm için hastanın tam bir salınım fazı yapması gerekmektedir. Kolay ve hızlı uygulanır ve maliyeti düşüktür, ancak kinetik ve kinematik analize izin vermez.
Adım analizi: Yürümenin zaman ve mesafe ile ilgili değerlerini (adım uzunluğu, adım genişliği, kadans, yürüme hızı gibi) ölçmek için kullanılır. Kişi ayak izinin çıkacağı bir zeminde yürütülerek bu değerler ölçülür. Ölçüm için hastanın tam bir salınım fazı yapması gerekmektedir. Kolay ve hızlı uygulanır ve maliyeti düşüktür, ancak kinetik ve kinematik analize izin vermez.
Soru 63
Yürüyüş dengesizdir. Ayak destek alanını genişleterek, sağa ve sola salınımlar yaparak sarhoş gibi yürürler. Düz bir çizgi üzerinde yürümede güçlük çekerler. Gözlerin açık ya da kapalı olması durumu değiştirmez. Beyinciğin tek taraflı hasarlarında ayaktayken o tarafa düşme eğilimi vardır, bazen de ayakta durulamaz.
Yukarıda tarif edilen yürüme bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tarif edilen yürüme bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antaljik yürüme
B
İhtiyatlı yürüme
C
Parkinson hastalarında görülen yürüme
D
Koreik yürüme
E
Ataksik yürüme
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Ataksik yürüme: Beyincik veya beyinciğin santral sinir sistemindeki bağlantıları ile ilgili hastalıklarda, ilaç zehirlenmeleri, multiple skleroz, inme ve vitamin B12 eksikliğinde, kasların birbiriyle ilişkisiz çalışması sonucu istemli vücut hareketlerinde düzensizlik (ataksi) ortaya çıkar. Yürüyüş dengesizdir. Ayak destek alanını genişleterek, sağa ve sola salınımlar yaparak sarhoş gibi yürürler. Düz bir çizgi üzerinde yürümede güçlük çekerler. Gözlerin açık ya da kapalı olması durumu değiştirmez. Beyinciğin tek taraflı hasarlarında ayaktayken o tarafa düşme eğilimi vardır, bazen de ayakta durulamaz.
Ataksik yürüme: Beyincik veya beyinciğin santral sinir sistemindeki bağlantıları ile ilgili hastalıklarda, ilaç zehirlenmeleri, multiple skleroz, inme ve vitamin B12 eksikliğinde, kasların birbiriyle ilişkisiz çalışması sonucu istemli vücut hareketlerinde düzensizlik (ataksi) ortaya çıkar. Yürüyüş dengesizdir. Ayak destek alanını genişleterek, sağa ve sola salınımlar yaparak sarhoş gibi yürürler. Düz bir çizgi üzerinde yürümede güçlük çekerler. Gözlerin açık ya da kapalı olması durumu değiştirmez. Beyinciğin tek taraflı hasarlarında ayaktayken o tarafa düşme eğilimi vardır, bazen de ayakta durulamaz.
Soru 64
Kişinin fizyolojik, anatomik bozukluğunun ve çevresel kısıtlamalarının elverdiği ölçüde, fiziksel, psikolojik, sosyal ve mesleki yönden erişebileceği en üst düzeye gelmesi için yapılan çabaların tümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fizik tedavi
B
Rehabilitasyon
C
Egzersiz
D
Yürüme analizi
E
Göreve özel yürüme eğitimi
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Rehabilitasyon, kişinin fizyolojik, anatomik bozukluğunun ve çevresel kısıtlamalarının elverdiği ölçüde, fiziksel, psikolojik, sosyal ve mesleki yönden erişebileceği en üst düzeye gelmesi için yapılan çabaların tümünü içerir.
Rehabilitasyon, kişinin fizyolojik, anatomik bozukluğunun ve çevresel kısıtlamalarının elverdiği ölçüde, fiziksel, psikolojik, sosyal ve mesleki yönden erişebileceği en üst düzeye gelmesi için yapılan çabaların tümünü içerir.
Soru 65
Parkinsonu olan bir hastanın yürümesine yardımcı olacak bir alete ihtiyaç duyulmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumda en uygun seçenektir?
Seçenekler
A
Baston
B
Yürüteç
C
Koltuk değneği
D
Çok uçlu baston
E
Kanadyen koltuk değneği
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Tablo 7.2: Çeşitli hastalıklarda yürümeye yardımcı aletlerin kullanımı. [“Van Hook FW, Demonbreun D, Weiss BD. (2003) Ambulatory devices for chronic gait disorders in the elderly. Am Fam Physician; 15; 67 (8): 1717-24”den uyarlanmıştır].
Tablo 7.2: Çeşitli hastalıklarda yürümeye yardımcı aletlerin kullanımı. [“Van Hook FW, Demonbreun D, Weiss BD. (2003) Ambulatory devices for chronic gait disorders in the elderly. Am Fam Physician; 15; 67 (8): 1717-24”den uyarlanmıştır].
Soru 66
Kalçaya ekstansiyon yaptıran kasın zayıflığında aşağıdakilerden hangisi görülür?
Seçenekler
A
Gövdeyi arkaya doğru götürme
B
Dizde aşırı fleksiyon
C
Gövdeyi yana doğru eğme
D
Gövdeyi hafif öne eğme
E
İki tarafa sallanma
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Kalçaya ekstansiyon yaptıran kasın zayıflığında, basma fazında gövde arkaya doğru götürülerek kalça stabilitesi sağlanmaya çalışılır ve diz devamlı ekstansiyonda tutulur.
Kalçaya ekstansiyon yaptıran kasın zayıflığında, basma fazında gövde arkaya doğru götürülerek kalça stabilitesi sağlanmaya çalışılır ve diz devamlı ekstansiyonda tutulur.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi kas zayıflıklarında görülen yürüme bozuklukları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Antaljik yürüme
B
İhtiyatlı yürüme
C
Trendelenburg Yürüyüşü
D
Düşük ayak yürüyüşü
E
Ataksik yürüme
Açıklama:
Çeşitli hastalıklarda görülen yürüme bozukluklarını ayıt edebileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Trendelenburg kas zayıflıklarında ortaya çıkan yürüme bozuklukları arasında yer alır.
Doğru cevap C seçeneğidir. Trendelenburg kas zayıflıklarında ortaya çıkan yürüme bozuklukları arasında yer alır.
Soru 68
B12 vitamini eksikliği, folat eksikliği, hipotiroidizm, hipertiroidizm, diz artrozu, parkinson hastalığına bağlı yürüme bozukluklarında genellikle hangi tedavi yöntemi kullanılır?
Seçenekler
A
Fiziki tedavi
B
Egzersizler
C
Cihazlar
D
Cerrahi Tedaviler
E
İlaç Tedavisi
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. B12 vitamini eksikliği, folat eksikliği, hipotiroidizm, hipertiroidizm, diz artrozu, parkinson hastalığına bağlı yürüme bozukluklarında genellikle ilaç tedavisi uygulanır.
Doğru cevap E seçeneğidir. B12 vitamini eksikliği, folat eksikliği, hipotiroidizm, hipertiroidizm, diz artrozu, parkinson hastalığına bağlı yürüme bozukluklarında genellikle ilaç tedavisi uygulanır.
Soru 69
Robot yardımlı yürüme eğitimi aşağıdaki hangi hastalığa bağlı yürüme bozukluklarında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İnme hastalığına bağlı yürüme bozukluklarında
B
Sinir sistemi ile ilgili hastalıklara bağlı yürüme bozukluklarında
C
Vestibuler sistem ve onların bağlantılarındaki bozukluklarına bağlı hastalıklarda
D
Uzuv kaybına bağlı gelişen yürüme bozukluklarında
E
Kas zayıflıklarına bağlı gelişen yürüme bozukluklarında
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. Robot yardımlı yürüme eğitimi sinir sistemi ile ilgili hastalıklara bağlı yürüme bozukluklarında kullanılan bir yöntemdir.
Doğru cevap B seçeneğidir. Robot yardımlı yürüme eğitimi sinir sistemi ile ilgili hastalıklara bağlı yürüme bozukluklarında kullanılan bir yöntemdir.
Soru 70
Yürüme birbiriyle ilişkili üç fonksiyonun; denge, hareket ve adaptasyonun bir ürünüdür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi dengenin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Postür
B
Denge
C
Görme
D
Vestibüler Sistem
E
Sindirim Sistemi
Açıklama:
Normal yürümenin gerçekleşmesinde rol oynayan faktörleri açıklayabileceksiniz.
Kollar, bacaklar ve gövde kaslarının birlikte çalışmasıyla hareket oluşur ve farklı hız ve farklı zeminlerde adımlamaya başlamak, durmak, dönüşlerde adımlamayı değiştirmek gibi fonksiyonlar; kas- iskelet, sinir, dolaşım ve solunum sistemlerinin normal çalışmasıyla ve bunların yürütücü işlevler, bilişsel fonksiyonlar ve ruhsal durum ile bütünleşmesiyle gerçekleşir. Oldukça karmaşık bir eylem olan yürümenin tüm aşamalarında sağlam bir postüral desteğe gereksinim duyulmakta, düşmenin önlenmesi de bununla mümkün olmaktadır. Postür, en genel şekliyle bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisi olarak tanımlanabilir. Her eklemin pozisyonu, diğer eklemlerin pozisyonlarını etkiler. Doğru postürde iskelet öğeleri, vücudun destek yapılarının zedelenmesi ve biçim bozukluğunun oluşmasını önleyecek şekilde düzgün dizilmiştir. Bu sayede eklemlere minimal yük biner ve postür minimum kas aktivitesiyle sürdürülür. Denge, destek alanı üzerinde yerçekimi ve hareketin yönüne bağlı olarak vücudun duruşunu muhafaza etme yeteneği olarak tarif edilebilir. Vücudun ağırlık merkezi dururken ya da yürürken destek alanı içinde tutulur. Denge, iyi bir performans için temel oluşturmaktadır. İnsanın denge sağlamadaki yeteneği, hareketlerin gelişmesinde belirleyici bir faktördür. Denge kontrolü, bazı duyuların yardımıyla esnek hareket şekillerinin planlanması ve uygulanmasını içeren karmaşık bir yetenektir. İnsanda denge; 1. Görme, 2. Vestibüler sistem (iç kulaktaki dengeyle ilgili kanallar ve beyin sapında VIII. kafa siniri), 3. Derin duyu (pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyuları) sistemleri, 4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmalarıyla sağlanır.
Kollar, bacaklar ve gövde kaslarının birlikte çalışmasıyla hareket oluşur ve farklı hız ve farklı zeminlerde adımlamaya başlamak, durmak, dönüşlerde adımlamayı değiştirmek gibi fonksiyonlar; kas- iskelet, sinir, dolaşım ve solunum sistemlerinin normal çalışmasıyla ve bunların yürütücü işlevler, bilişsel fonksiyonlar ve ruhsal durum ile bütünleşmesiyle gerçekleşir. Oldukça karmaşık bir eylem olan yürümenin tüm aşamalarında sağlam bir postüral desteğe gereksinim duyulmakta, düşmenin önlenmesi de bununla mümkün olmaktadır. Postür, en genel şekliyle bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisi olarak tanımlanabilir. Her eklemin pozisyonu, diğer eklemlerin pozisyonlarını etkiler. Doğru postürde iskelet öğeleri, vücudun destek yapılarının zedelenmesi ve biçim bozukluğunun oluşmasını önleyecek şekilde düzgün dizilmiştir. Bu sayede eklemlere minimal yük biner ve postür minimum kas aktivitesiyle sürdürülür. Denge, destek alanı üzerinde yerçekimi ve hareketin yönüne bağlı olarak vücudun duruşunu muhafaza etme yeteneği olarak tarif edilebilir. Vücudun ağırlık merkezi dururken ya da yürürken destek alanı içinde tutulur. Denge, iyi bir performans için temel oluşturmaktadır. İnsanın denge sağlamadaki yeteneği, hareketlerin gelişmesinde belirleyici bir faktördür. Denge kontrolü, bazı duyuların yardımıyla esnek hareket şekillerinin planlanması ve uygulanmasını içeren karmaşık bir yetenektir. İnsanda denge; 1. Görme, 2. Vestibüler sistem (iç kulaktaki dengeyle ilgili kanallar ve beyin sapında VIII. kafa siniri), 3. Derin duyu (pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyuları) sistemleri, 4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmalarıyla sağlanır.
Soru 71
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adım Uzunluğu
B
Çift Adım Uzunluğu
C
Adım Genişliği
D
Ayak Açısı
E
Çift Destek Fazı
Açıklama:
Normal yürümeyi ve fazlarını tanımlayabileceksiniz.
Çift adım uzunluğu: Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamıdır.
Çift adım uzunluğu: Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Bu mesafe sağ ve sol adım uzunluğunun toplamıdır.
Soru 72
I)Yürümenin tüm bileşenlerini sayısal veriye dönüştürerek ve bu verileri eskizsiz kaydederek kalıcı veriler elde etmek,
II) Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek,
III) Uygun tedavi yöntemini seçmek,
IV) Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak,
V) Yeni tedavi yöntemi önermek
Yukarıda verilenlerden hangileri yürüme analizinin amaçlarındandır?
II) Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek,
III) Uygun tedavi yöntemini seçmek,
IV) Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak,
V) Yeni tedavi yöntemi önermek
Yukarıda verilenlerden hangileri yürüme analizinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve IV
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Yürüme analizinin amaçları: 1. Yürümenin tüm bileşenlerini sayısal veriye dönüştürerek ve bu verileri eskizsiz kaydederek kalıcı veriler elde etmek, 2. Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek, 3. Uygun tedavi yöntemini seçmek, 4. Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak, 5. Yeni tedavi yöntemi önermek, 6. Zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmektir.
Yürüme analizinin amaçları: 1. Yürümenin tüm bileşenlerini sayısal veriye dönüştürerek ve bu verileri eskizsiz kaydederek kalıcı veriler elde etmek, 2. Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek, 3. Uygun tedavi yöntemini seçmek, 4. Değişik tedavi yöntemlerini karşılaştırmak, 5. Yeni tedavi yöntemi önermek, 6. Zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmektir.
Soru 73
Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesine denir. Analizde yürüme sırasında gövdenin, pelvisin, bacakların ve ayakların pozisyonu, eklem açıları, açısal hız ve ivmeleri gibi üç boyutlu verilere ihtiyaç duyulan parametreler ölçülerek gerçek sayısal veriler elde edilir.
Yukarıda özellikleri verilen yürüme analizi hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen yürüme analizi hangisidir?
Seçenekler
A
Gözlemsel Yürüme Analizi
B
Adım Analizi
C
Kinematik Analiz
D
Kinetik Analiz
E
Dinamik Pedobarografi
Açıklama:
Yürümeyi değerlendirme yöntemlerini örneklendirebileceksiniz.
Kinematik analiz: Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesine kinematik analiz denir. Kinematik analizle, yürüme sırasında gövdenin, pelvisin, bacakların ve ayakların pozisyonu, eklem açıları, açısal hız ve ivmeleri gibi üç boyutlu verilere ihtiyaç duyulan parametreler ölçülerek gerçek sayısal veriler elde edilir. Yürüme döngüsü boyunca sürekli değişen eklem açılarını kaydedebilmek için gövde, pelvis ve bacakların belirli noktalarına yansıtıcı malzeme ile kaplanmış işaret cihazları yerleştirilir. Yürüme analizi yapılırken kişi kaydedici kamera sisteminin görüş alanı içerisinde düz bir zeminde 6-8 metre yürütülür. İşaret cihazlarının yaydığı ışınlar en az 5 adet özel kamera veya alıcılar vasıtasıyla tespit edilip bilgisayara aktarılır ve bilgisayarın yarattığı animasyonlarla yürüme analizi izlenir. Teknik olarak eğitimli personele ve geniş bir alana ihtiyaç duyulmaktadır.
Kinematik analiz: Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesine kinematik analiz denir. Kinematik analizle, yürüme sırasında gövdenin, pelvisin, bacakların ve ayakların pozisyonu, eklem açıları, açısal hız ve ivmeleri gibi üç boyutlu verilere ihtiyaç duyulan parametreler ölçülerek gerçek sayısal veriler elde edilir. Yürüme döngüsü boyunca sürekli değişen eklem açılarını kaydedebilmek için gövde, pelvis ve bacakların belirli noktalarına yansıtıcı malzeme ile kaplanmış işaret cihazları yerleştirilir. Yürüme analizi yapılırken kişi kaydedici kamera sisteminin görüş alanı içerisinde düz bir zeminde 6-8 metre yürütülür. İşaret cihazlarının yaydığı ışınlar en az 5 adet özel kamera veya alıcılar vasıtasıyla tespit edilip bilgisayara aktarılır ve bilgisayarın yarattığı animasyonlarla yürüme analizi izlenir. Teknik olarak eğitimli personele ve geniş bir alana ihtiyaç duyulmaktadır.
Soru 74
I) Kas gücünün azalması
II) Kan dolaşımının azalması
III) Kas liflerinin sayısının azalması
IV) Kasılma ve Gevşeme sürelerinin uzaması
Yukarıdaki değişimlerin hangileri yaşlanmada yürüme bozukluklarına neden olarak görülmektedir?
II) Kan dolaşımının azalması
III) Kas liflerinin sayısının azalması
IV) Kasılma ve Gevşeme sürelerinin uzaması
Yukarıdaki değişimlerin hangileri yaşlanmada yürüme bozukluklarına neden olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma ile kas gücü önemli olarak azalır. Hareketsizlik kas içinde kan dolaşımının azalmasına neden olur. Kas liflerinin sayısı azalır. Kasların kasılma ve gevşeme süreleri uzar ve bu durum hareketin yavaşlamasına katkıda bulunur. Ayrıca, özellikle dizde olmak üzere, eklem hareket sınırları da azalır. Kas kirişi, eklem bağları ve eklem kapsülünde esneklik azalır. Görme, işitme ve diğer duyu bozuklukları gelişebilir. Baş ve gövde öne doğru eğiktir. Sırtta kamburlukta artış vardır. Yaşlılarda ayak sorunlarına da rastlanmaktadır. 65 yaş üstü kişilerde ayak ark yüksekliğinde azalma (düz tabanlık), baş parmağın orta hattan uzaklaşması, ayak parmaklarında şekil bozuklukları, tırnakla ilgili problemler ve nasırların oluşması en sık rastlanan ayak sorunlarıdır.
Yaşlanma ile kas gücü önemli olarak azalır. Hareketsizlik kas içinde kan dolaşımının azalmasına neden olur. Kas liflerinin sayısı azalır. Kasların kasılma ve gevşeme süreleri uzar ve bu durum hareketin yavaşlamasına katkıda bulunur. Ayrıca, özellikle dizde olmak üzere, eklem hareket sınırları da azalır. Kas kirişi, eklem bağları ve eklem kapsülünde esneklik azalır. Görme, işitme ve diğer duyu bozuklukları gelişebilir. Baş ve gövde öne doğru eğiktir. Sırtta kamburlukta artış vardır. Yaşlılarda ayak sorunlarına da rastlanmaktadır. 65 yaş üstü kişilerde ayak ark yüksekliğinde azalma (düz tabanlık), baş parmağın orta hattan uzaklaşması, ayak parmaklarında şekil bozuklukları, tırnakla ilgili problemler ve nasırların oluşması en sık rastlanan ayak sorunlarıdır.
Soru 75
Çeşitli nedenlerle oluşan ayak dorsi fleksörlerinin zayıflığında görülür. Hem basma hem de salınım fazında yürüme bozulur. İlk değme topukla değil, ön ayakla yapılır. Basma sonu fazında topuk kalkışı olmaz, ayak yerden kesilemez. Bunu telafi etmek için kalça ve diz fleksiyonu artar. Bazen de sağlam tarafta parmak ucuna kalkarak bacak boyun uzatılır ve düşük ayak yerden kalkar.
Yukarıdaki özellikler hangi yürüme bozukluğuna aittir?
Yukarıdaki özellikler hangi yürüme bozukluğuna aittir?
Seçenekler
A
Antaljik Yürüme
B
İhtiyatlı Yürüme
C
Trendelenburg Yürüyüşü
D
Düşük Ayak Yürüyüşü
E
İnme Sonrası Görülen Yürüme
Açıklama:
Yaşlılarda yürüme ve denge bozukluklarına yol açan nedenleri açıklayabileceksiniz.
Çeşitli nedenlerle oluşan ayak dorsi fleksörlerinin zayıflığında düşük ayak yürüyüşü görülür. Hem basma hem de salınım fazında yürüme bozulur. İlk değme topukla değil, ön ayakla yapılır. Basma sonu fazında topuk kalkışı olmaz, ayak yerden kesilemez. Bunu telafi etmek için kalça ve diz fleksiyonu artar. Bazen de sağlam tarafta parmak ucuna kalkarak bacak boyun uzatılır ve düşük ayak yerden kalkar.
Çeşitli nedenlerle oluşan ayak dorsi fleksörlerinin zayıflığında düşük ayak yürüyüşü görülür. Hem basma hem de salınım fazında yürüme bozulur. İlk değme topukla değil, ön ayakla yapılır. Basma sonu fazında topuk kalkışı olmaz, ayak yerden kesilemez. Bunu telafi etmek için kalça ve diz fleksiyonu artar. Bazen de sağlam tarafta parmak ucuna kalkarak bacak boyun uzatılır ve düşük ayak yerden kalkar.
Soru 76
I) İlaç Tedavisi
II) Yürümeye yardımcı aletler
III) Cerrahi müdahaleler
IV) Fizik Tedavi ve Egzersizler
Yukarıda sıralanan yöntemlerin hangililer yaşlılarda yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda kullanılmaktadır?
II) Yürümeye yardımcı aletler
III) Cerrahi müdahaleler
IV) Fizik Tedavi ve Egzersizler
Yukarıda sıralanan yöntemlerin hangililer yaşlılarda yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yürüme bozukluklarında rehabilitasyon uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda görülen yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda, yürüme bozukluğunun nedenlerine yönelik girişimlerde bulunulur. Öncelikle yürüme bozukluğuna eşlik eden etkenler belirlenerek, bunların tedavisi için programlar düzenlenir. Genellikle yürüme bozukluğuna birden fazla faktör etki ettiğinden, rehabilitasyon programı da çeşitli tedavi yöntemlerini kapsamalıdır. Fizik tedavi ve bu kapsamda düzenli egzersiz uygulamaları yürüme rehabilitasyonun en önemli basamağıdır. Cihazlar ve yürümeye yardımcı aletlerin kullanılması, davranışsal ve çevresel düzenlemeler, ilaç tedavisi, cerrahi tedaviler ve meşguliyet aktiviteleri de rehabilitasyon kapsamında uygulanan yöntemleridir.
Yaşlılarda görülen yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda, yürüme bozukluğunun nedenlerine yönelik girişimlerde bulunulur. Öncelikle yürüme bozukluğuna eşlik eden etkenler belirlenerek, bunların tedavisi için programlar düzenlenir. Genellikle yürüme bozukluğuna birden fazla faktör etki ettiğinden, rehabilitasyon programı da çeşitli tedavi yöntemlerini kapsamalıdır. Fizik tedavi ve bu kapsamda düzenli egzersiz uygulamaları yürüme rehabilitasyonun en önemli basamağıdır. Cihazlar ve yürümeye yardımcı aletlerin kullanılması, davranışsal ve çevresel düzenlemeler, ilaç tedavisi, cerrahi tedaviler ve meşguliyet aktiviteleri de rehabilitasyon kapsamında uygulanan yöntemleridir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi insanda dengeden sorumlu yapılardan biridir?
Seçenekler
A
Dokunma
B
Derin Duyular
C
Kemikler
D
Omurilik
E
Kardiyovasküler sistem
Açıklama:
İnsanda dengeden sorumlu yapılar; beyincik, vestibüler system ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır.
Soru 78
- Bilişsel fonksiyonlar
- Yürütücü işlevler
- Kas-iskelet
- Sinir sistemi
- Sindirim sistemi
Yukarıda sıralanan sistem ve fonksiyonlardan hangisi ya da hangilerinin güvenli ve hedefe ulaşan bir yürüme için bir arada çalışması gereklidir?
Seçenekler
A
II, III
B
II, III, IV
C
I, II, III, IV
D
IV, V
E
III
Açıklama:
Güvenli ve hedefe ulaşan bir yürüme için; kas-iskelet, sinir, solunum ve dolaşım sistemleri dışında, yürütücü işlevler, bilişsel fonksiyonlar ve ruhsal durum ile ilgili fonksiyonların bir arada çalışması gereklidir.
Soru 79
Yürüme döngüsünde bacağın yerde olduğu süre basma fazı, havada olduğu süre ise salınım fazı olarak tanımlanır. Basma ve salınım fazlarının çeşitli dönemleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi basma fazı dönemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Erken Salınım
B
Yüklenme
C
Basma Ortası Fazı
D
Basma Sonu Fazı
E
Salınım Öncesi
Açıklama:
Basma fazı dönemleri ilk değme, yüklenme, basma ortası fazı, basma sonu fazı, salınım öncesi şeklindedir. Erken salınım ise salınım fazı dönemlerinden biridir.
Soru 80
- Pelvisin öne doğru dönmesi
- Pelvisin aşağıya doğru düşmesi
- Pelvisin yana doğru yer değiştirmesi
Seçenekler
A
Kasların en ekonomik biçimde kasılmasını
B
Enerji harcamasında tutumluluğu
C
Enerjinin sıfırlanmasını
D
Dengenin sağlanmasını
E
Vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesinin azaltılmasını
Açıklama:
Sıralanan hareketler enerji harcamasının düşük düzeyde tutulmasını sağlayan biyomekanik düzenlemelerden vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesini azaltan hareketlerden bazılarıdır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yürüme analizinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek
B
Uygun tedavi yöntemini seçmek
C
Değişik tedavi yöntemlerinin karşılaştırmak
D
Yürümeyi gözlemlemek
E
Yeni tedavi yöntemi önermek
Açıklama:
Yürüme analizinin amaçları A, B, C ve D şıklarındakilerle birlikte; yürümenin tüm bileşenlerini sayısal veriye dönüştürerek ve bu verileri eskizsiz kaydederek kalıcı veriler elde etmek, zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmek şeklindedir.
Soru 82
Çeşitli yürüme analizi yöntemlerinden birinin tanımı şu şekildedir: Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesidir. Bu tanım hangi yürüme analizi yöntemidir?
Seçenekler
A
Kinematik Analiz
B
Kinetik Analiz
C
Adım Analizi
D
Dinamik Pedobarografi
E
Asselerometre
Açıklama:
Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesine kinematik analiz denir.Kinematik analizle, yürüme sırasında gövdenin, pelvisin, bacakların ve ayakların pozisyonu, eklem açıları, açısal hız ve ivmeleri gibi üç boyutlu verilere ihtiyaç duyulan parametreler ölçülerek gerçek sayısal veriler elde edilir
Soru 83
Yürümede yaşla ilgili değişiklikler doğal yaşlanma sürecine ve altta yatan hastalıklara bağlı olarak meydana gelir. Yaşa göre başlayan yürüme değişiklikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İlk değişiklikler 55 yaş üzerinde başlar.
B
Değişiklikler 70li yaşlarda belirginleşir.
C
65 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %10
D
75 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %25
E
85 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %85
Açıklama:
İlk değişiklikler 60-70’li yıllarda başlar, fakat 75-80 yaşlarında daha belirginleşir. Altmış beş yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %15 iken, 75 yaş üzerinde %25'e, 85 yaşında %82’ye kadar çıkmaktadır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi yürüme ve denge bozuklukları ile ilişkili tıbbi durumlar ve risk faktörlerinden diğerleri kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Astım
B
Kalp yetmezliği
C
Acil tıbbi hastalıklar
D
Osteoporoz
E
Postural hipotansiyon
Açıklama:
Yürüme ve denge bozuklukları ile ilişkili tıbbi durumlar ve risk faktörleri denildiğinde ilk önce akla gelenler astım, solunum sistemi hastalıklarından, kalp yetmezliği, kalp damar hastalıkları,Osteoporoz,Postural hipotansiyon başta gelir.Diğerleri ise Acil tıbbi hastalıklar, yakın tarihte hastanede tedaviyi gerektiren durumlar, ameliyatlar, bazı ilaçların kullanımı ( kalp ritm bozukluklarında antiaritmik ilaçlar, idrar söktürücü ilaçlar, uyuşturucu ilaçlar, havale önleyici ilaçlar, psikolojik sorunlarda kullanılan bazı ilaçlar), alkol kullanımıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda uygulanan yöntemlerden biri olan fizik tedavi yönteminin uygulamaamaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ağrıyı azaltmak
B
Kas yapmak
C
Kaslarda sertliği azaltmak
D
Denge ve yürüme bozukluklarını giedermek
E
Güç ve enduransı arttırmak
Açıklama:
Fizik tedavi yürüme bozukluklarına neden olan kas iskelet sistemi ve sinir sistemi hastalıklarında, ağrıyı azaltmak, eklem hareket sınırını, duyusal fonksiyonları, kas kuvvet, güç ve enduransını arttırmak, kaslarda sertliği azaltmak ve uygun durumu devam ettirmek, dolayısıyla denge ve yürüme bozukluklarını gidererek yaşam kalitesini arttırmak amacıyla uygulanır.
Soru 86
- Fonksiyonu artırmak
- Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
- Hareket kontrolünü artırmak
- Kas yapısını değiştirmek
- Eklemleri sabitlemek
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, V
C
I, II, III, IV
D
II, III, IV, V
E
II, III
Açıklama:
Bu cihazların kullanım amaçları; Fonksiyonu arttırmak, Eklem kısıtlılığının ve şekil bozukluğununun gelişimini önlemek veya gidermek, Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak, Stabilizasyon sağlamak, Zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek, Hareket kontrolünü arttırmak, Bacağa binen yükü azaltmak ve eşit dağılmasını sağlamak, Kaslarda sertliği azaltmak olarak sıralanmaktadır.
Soru 87
Destek sağlamak ve istenilen yönde ilerlemek için, vücut ağırlık merkezinin öne doğru aktarılmasıyla beraber kollar, bacaklar (en az biri her zaman yer ile temas halindedir) ve gövdenin ritmik yer değiştirmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Postür
B
Denge
C
Statik denge
D
Dinamik denge
E
Yürüme
Açıklama:
Destek sağlamak ve istenilen yönde ilerlemek için, vücut ağırlık merkezinin öne doğru aktarılmasıyla beraber kollar, bacaklar (en az biri her zaman yer ile temas halindedir) ve gövdenin ritmik yer değiştirmesi olayına yürüme denir. Doğru cevap E'dir
Soru 88
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, diğer ayağın yere ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklığa ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Adım uzunluğu
B
Çift adım uzunluğu
C
Adım genişliği
D
Ayak açısı
E
Çift destek fazı
Açıklama:
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, diğer ayağın yere ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır. Yürüme bozukluklarında bazen adım uzunlukları birbirinden farklı olur. Doğru cevap A'dır.
Soru 89
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklığa ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Adım genişliği
B
Ayak açısı
C
Çift destek fazı
D
Çift adım uzunluğu
E
Vücut ağırlık merkezi
Açıklama:
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklığa çift adım uzunluğu adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 90
Normal yürümede ayaklar kaç santim yukarı kalkar?
Seçenekler
A
3-5 cm
B
6-9 cm
C
8-10 cm
D
4-6 cm
E
2-5 cm
Açıklama:
Normal yürümede adım uzunluğu eşittir ve ayaklar yerden yaklaşık 2-5 cm kadar yukarıya kalkar. Normal yürüme sırasında vücudun ağırlık merkezi iki yana ve yukarı-aşağı doğru yer değiştirir. Doğru cevap E'dir.
Soru 91
Ayağın yere teması ile oluşan şokun karşılanması ve kalça, diz ve ayakta uygun dağıtılmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Şokun absorbsiyonu
B
Enerji harcamasındaki tutumluluk
C
İlerleme
D
Denge
E
Adım analizi
Açıklama:
Ayağın yere teması ile oluşan şokun karşılanması ve kalça, diz ve ayakta uygun dağıtılması gerekir.
Soru 92
Yürüyüşün hiçbir alet kullanılmadan, sadece göz ile incelenmesi esasına dayanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adım analizi
B
Kinematik analiz
C
Kinetik Analiz
D
Dinamik pedabarografi
E
Gözlemsel yürüme analizi
Açıklama:
İlk kullanılan ve en basit yürüme analiz yöntemidir. Yürüyüşün hiçbir alet kullanılmadan, sadece göz ile incelenmesi esasına dayanır. Ucuz ve pratik olması nedeniyle ilk değerlendirmede kullanılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 93
Beyincik veya beyinciğin santral sinir sistemindeki bağlantıları ile ilgili hastalıklarda, ilaç zehirlenmeleri, multiple skleroz, inme ve vitamin B12 eksikliğinde, kasların birbiriyle ilişkisiz çalışması sonucu istemli vücut hareketlerinde düzensizlik (ataksi) ortaya çıkan yürüme bozukluğuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlarda görülen yürüme
B
Ataksik yürüme
C
Beynin ön bölgesinin hasarında görülen yürüme
D
Vestibüler ataksi
E
Duyusal ataksi
Açıklama:
Beyincik veya beyinciğin santral sinir sistemindeki bağlantıları ile ilgili hastalıklarda, ilaç zehirlenmeleri, multiple skleroz, inme ve vitamin B12 eksikliğinde, kasların birbiriyle ilişkisiz çalışması sonucu istemli vücut hareketlerinde düzensizlik (ataksi) ortaya çıkan yürümeye ataksik yürüme denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Vestibuler sistem ve onların bağlantılarındaki bozukluklar nedeni görülen yürüme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vestibüler ataksi
B
Duyusal Ataksi
C
Koreik Yürüme
D
Bacak boyu farkından dolayı yürüme
E
Beynin ön bölgesinin hasarında görülen yürüme
Açıklama:
Vestibuler sistem ve onların bağlantılarındaki bozukluklar nedeniyle görülür. Baş dönmesiyle birlikte, denge bozukluğu vardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
Depresyon, düşme korkusu, uyku bozuklukları yürüme bozuklukları risk faktörlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygusal bozukluklar ve psikiyatrik durumlar
B
Solunum sistemi hastalıkları
C
Kas iskelet sistemi hastalıkları
D
Duyu bozuklukları
E
Enfeksiyon hastalıkları
Açıklama:
Depresyon, düşme korkusu gibi faktörler duygusal bozukluklar ve psikiyatrik durumlar kapsamına girer. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Dans eder gibi yürümeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Vestibüler ataksi
B
Koreik Yürüme
C
Duyusal ataksi
D
Ataksik yürüme
E
Beynin ön bölgesinin hasarında görülen yürüme
Açıklama:
Kore, istem dışı ani gelişen bir uzuvdan diğerine yayılan rasgele vücudun her yerinde olabilen, kısa süreli ve düzensiz kas kasılmalarıdır. Koreik yürüme danseder gibi düzensiz ve dengesizdir. İstemli hareket sürdürülemez ve aralıklı kesintiye uğrar. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Aşağıdaki öncüllerden hangileri dengeden sorumlu yapılardandır?
- Beyincik
- Boyun
- Ayaklar
- Kaslar
- VIII. Kafa Siniri
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
İnsanda denge; 1. Görme, 2. Vestibüler sistem (iç kulaktaki dengeyle ilgili kanallar ve beyin sapında VIII. kafa siniri), 3. Derin duyu (pozisyon, pasif hareket, vibrasyon ve derin ağrı duyuları) sistemleri, 4. Gövde ve bacak kaslarının belli bir düzen ve uyum içinde kasılmalarıyla sağlanır. Dengeden sorumlu yapılar; beyincik (ana sorumlu), vestibüler sistem ve derin duyular ile kaslar ve ayaklardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 98
Bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Denge
B
Statik denge
C
Dinamik denge
D
Postür
E
Vestibüler sistem
Açıklama:
Postür, en genel şekliyle bedenin yerçekimine karşı veya beden parçalarının birinin diğerine karşı pozisyonunun ayarlanma yetisi olarak tanımlanabilir. Her eklemin pozisyonu, diğer eklemlerin pozisyonlarını etkiler. Doğru postürde iskelet öğeleri, vücudun destek yapılarının zedelenmesi ve biçim bozukluğunun oluşmasını önleyecek şekilde düzgün dizilmiştir. Bu sayede eklemlere minimal yük biner ve postür minimum kas aktivitesiyle sürdürülür. Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Adım genişliğinin tanımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, aynı ayağın bir sonraki ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır.
B
Bir ayağın yere ilk temas ettiği nokta ile, diğer ayağın yere ilk temas ettiği nokta arasındaki uzaklıktır.
C
Her iki ayağın topuklarının, yere temas ettikleri noktalar arasında, yürüyüş yönüne dik olarak ölçülen uzaklıktır.
D
Yürüme sırasında her iki ayağın yerde olduğu dönemdir.
E
Gidilen yön ile ayağın ortasından geçen çizi arasındaki açıdır.
Açıklama:
İlk seçenekte verilen tanım çift adım uzunluğunun tanımıdır. İkinci seçenekte verilen tanım adım uzunluğunun tanımıdır. Üçüncü seçenek adım genişliğinin tanımı, dördüncü seçenek çift destek fazının tanımı, beşinci ve son seçenek ise ayak açısının tanımıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
Yürüme döngüsünün %10-30’unu oluşturan faz hangi fazdır?
Seçenekler
A
Basma sonu fazı
B
Salınım öncesi fazı
C
İlk değme fazı
D
Yüklenme fazı
E
Basma ortası fazı
Açıklama:
Basma sonu fazı yürüme döngüsünün %30-50’lik bölümünü oluşturmaktadır. Salınım öncesi fazı yürüme döngüsünün %50-60’ını oluşturur. İlk değme fazı, yürüme döngüsünün %0-2’sini oluşturur. Yüklenme fazı, yürüme döngüsünün %2-10’luk kısmını oluşturur. Basma ortası fazı ise %10-30’unu oluşturur. Doğru cevap E'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi normal yürüme için gerekli ön koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Denge
B
İlerleme
C
Şokun absorbsiyonu
D
Postür
E
Enerji harcamasında tutumluluk
Açıklama:
Normal yürüme için gerekli ön koşullar şu şekilde açıklanabilir: Denge, ilerleme, şokun absorbsiyonu ve enerji harcamasında tutumluluktur. Postür seçeneği ön koşullardan biri değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 102
Yaşlanma sırasında yürüyüşte bazı değişiklikler gerçekleşmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişimlerden biridir?
Seçenekler
A
Total yürüme döngüsünde azalma olur.
B
Basma fazının süresi azaltılarak sağlanır.
C
Çift adım uzunluğu ve kadans azalır.
D
Adım genişliği azalır.
E
Topuk daha fazla yükselir.
Açıklama:
Yaşlılıkta total yürüme döngüsünde artış olur. Total yürüme döngüsündeki artış basma fazının süresi arttırılarak sağlanır. Adım genişliği artar. Topuk daha az yükselir. Çift adım uzunluğu ve kadans azalır. Doğru cevap C'dir.
Soru 103
Yaşlılarda yavaş, adım uzunluğunun azaldığı, adım genişliğinin arttığı, ortopedik veya nörolojik nedenlere bağlanamayan tipik yürüyüşe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antaljik yürüme
B
Senil yürüme
C
İhtiyatlı yürüme
D
Trendelenburg yürüyüş
E
Amputasyon yürüme
Açıklama:
Birçok yaşlı yürüme güçlüğünü yaşıyla ilgili normal bir gelişme olarak kabul eder. Yaşlılarda yavaş, adım uzunluğunun azaldığı, adım genişliğinin arttığı, ortopedik veya nörolojik nedenlere bağlanamayan tipik yürüyüşe senil yürüme adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
65 yaş üzerindeki bir kişi omurliğini zedelemiştir. Bu kişinin yürümesinde hangi bozukluğun olması beklenir?
Seçenekler
A
Yürürken kol alınımı azalmıştır.
B
Küçük ve giderek hızlanan adımlarla ilerler.
C
Adım uzunluğu kısa, yürüme döngüsü uzundur.
D
Yürüyüş yavaş, asimetrik ve tutuktur.
E
Basma fazında gövde, basılan bacak tarafında yana doğru eğilir.
Açıklama:
Birinci ve ikinci seçenek parkinson hastalığında görülen yürüme bozukluğudur. Dördüncü seçenek inme sonrası görülen yürüme bozukluğudur. Beşinci seçenek kas zayıflıklarında görülen yürüme bozukluğudur. Üçüncü seçenek ise, omurilik yaralanmaları sonucunda görülen yürüme bozukluğudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 105
En fazla denge sağlayan ve vücut ağırlığının en fazla aktarılabildiği yürüme yardımcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baston
B
Koltuk değneği
C
Çok uçlu baston
D
Yürüteç
E
Kanadyen koltuk değneği
Açıklama:
Yürüteçler en fazla denge sağlayan ve vücut ağırlığının en fazla aktarılabildiği yürüme yardımcılarıdır, ancak bu aletle yürüme hızı çok düşüktür. Standart ve tekerlekli tipleri vardır. Tekerlekli yürüteçlerle daha hızlı hareket edilebilir. Yürüteçler genelde yürüme eğitiminin erken safhasında ya da yürüme sorunları çok belirgin olan yaşlılarda kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 106
Beynin ön bölgesinin hasarı sonucunda hangi yürümeye yardımcı alet kullanılır?
Seçenekler
A
Baston
B
Koltuk değneği
C
Önü tekerlekli yürüteç
D
Dört tekerlekli yürüteç
E
Standart yürüteç
Açıklama:
Baston: Duyusal ve vestibüler atakside; antaljik yürüyüş, kas zayıflığı ve kalça çıkığı ve düşük ayak yürüyüşü hafif şiddette ise kullanılır. Koltuk değneği: Omurilik yaralanmalarında kullanılır. Önü tekerlekli yürüteç: Antaljik yürüyüş, kas zayıflığı ve kalça çıkığı ve düşük ayak yürüyüşü şiddetli ise kullanılır. Dört tekerlekli yürüteç: Antaljik yürüyüş, kas zayıflığı ve kalça çıkığı ve düşük ayak yürüyüşü orta şiddetli ise kullanılır. Standart yürüteç ise: Beynin ön bölgesinin hasarında kullanılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 107
Yürüyüşün hiçbir alet kullanılmadan, sadece göz ile incelenmesi esasına dayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adım analizi
B
Kinematik analiz
C
Kinetik Analiz
D
Dinamik pedabarografi
E
Gözlemsel yürüme analizi
Açıklama:
İlk kullanılan ve en basit yürüme analiz yöntemidir. Yürüyüşün hiçbir alet kullanılmadan, sadece göz ile incelenmesi esasına dayanır. Ucuz ve pratik olması nedeniyle ilk değerlendirmede kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu özellikler gözlemsel yürüme analizinin özellikleri arasında yer alır.
Soru 108
Rehabilitasyonun en önemli basamağı seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlaç Tedavisi
B
Fizik Tedavi
C
Egzersizler
D
Göreve Özel Yürüme Eğitimi
E
Davranışsal ve Çevresel Düzenlemeler
Açıklama:
Rehabilitasyonun en önemli basamağı egzersizdir. Diğer seçenekler de tam iyileşme için gerekli olmakla birlikte öncelik olarak yapılan egzersizler önem taşımaktadır.
Soru 109
- Fonksiyonu arttırmak
- Kaslarda sertliği azaltmak
- Zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek
- Stabilizasyon sağlamak
Seçenekler
A
Göreve Özel Yürüme Eğitimi
B
Cihazlar
C
Fizik Tedavi
D
Davranışsal ve Çevresel Düzenlemeler
E
Yürümeye Yardımcı Aletler
Açıklama:
Verilen amaçlar cihazların amaçlarıdır.
Soru 110
Dans eder gibi yürümeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Vestibüler ataksi
B
Koreik Yürüme
C
Duyusal ataksi
D
Ataksik yürüme
E
Beynin ön bölgesinin hasarında görülen yürüme
Açıklama:
Vestibüler ataksi; vestibuler sistem ve onların bağlantılarındaki bozukluklar nedeniyle görülür. Duyusal ataksi: Eklem pozisyon hissini taşıyan duyu sinirleri ve bunların taşındığı yollarda meydana gelen hasar nedeniyle oluşur. taksik yürüme: Beyincik veya beyinciğin santral sinir sistemindeki bağlantıları ile ilgili hastalıklarda, ilaç zehirlenmeleri, multiple skleroz, inme ve vitamin B12 eksikliğinde, kasların birbiriyle ilişkisiz çalışması sonucu istemli vücut hareketlerinde düzensizlik (ataksi) ortaya çıkar. Beynin ön bölgesinin hasarında görülen yürüme: Yürüme yavaş, tereddütlü ve güvensizdir. Demanslı hastalarda da bu tip yürüme görülür. Kore, istem dışı ani gelişen bir uzuvdan diğerine yayılan rasgele vücudun her yerinde olabilen, kısa süreli ve düzensiz kas kasılmalarıdır. Koreik yürüme danseder gibi düzensiz ve dengesizdir. İstemli hareket sürdürülemez ve aralıklı kesintiye uğrar.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi insanda dengeden sorumlu yapılardan biridir?
Seçenekler
A
Dokunma
B
Derin Duyular
C
Kemikler
D
Omurilik
E
Kardiyovasküler sistem
Açıklama:
İnsanda dengeden sorumlu yapılar; beyincik, vestibüler system ve derin duyular, kaslar ve ayaklardır. Dolayısıyla diğer seçenekler yanlıştır. “Derin Duyular” insanda dengeden sorumlu yapılardan biridir.
Soru 112
- Bilişsel fonksiyonlar
- Yürütücü işlevler
- Kas-iskelet
- Sinir sistemi
- Sindirim sistemi
Seçenekler
A
II, III
B
II, III, IV
C
I, II, III, IV
D
IV, V
E
III
Açıklama:
Güvenli ve hedefe ulaşan bir yürüme için; kas-iskelet, sinir, solunum ve dolaşım sistemleri dışında, yürütücü işlevler, bilişsel fonksiyonlar ve ruhsal durum ile ilgili fonksiyonların bir arada çalışması gereklidir. Sindirim sistemi bu sistem ve fonksiyonlardan biri değildir.
Soru 113
Yürüme döngüsünde bacağın yerde olduğu süre basma fazı, havada olduğu süre ise salınım fazı olarak tanımlanır. Basma ve salınım fazlarının çeşitli dönemleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi basma fazı dönemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Erken Salınım
B
Yüklenme
C
Basma Ortası Fazı
D
Basma Sonu Fazı
E
Salınım Öncesi
Açıklama:
Basma fazı dönemleri ilk değme, yüklenme, basma ortası fazı, basma sonu fazı, salınım öncesi şeklindedir. Erken salınım ise salınım fazı dönemlerinden biridir.
Soru 114
- Pelvisin öne doğru dönmesi
- Pelvisin aşağıya doğru düşmesi
- Pelvisin yana doğru yer değiştirmesi
Seçenekler
A
Kasların en ekonomik biçimde kasılmasını
B
Enerji harcamasında tutumluluğu
C
Enerjinin sıfırlanmasını
D
Dengenin sağlanmasını
E
Vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesinin azaltılmasını
Açıklama:
Sıralanan hareketler enerji harcamasının düşük düzeyde tutulmasını sağlayan biyomekanik düzenlemelerden vücut ağırlık merkezinin yer değiştirmesini azaltan hareketlerden bazılarıdır. Bu yüzden diğer seçenekler yanlıştır.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi yürüme analizinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yürümedeki bozukluğu daha doğru belirleyebilmek
B
Uygun tedavi yöntemini seçmek
C
Değişik tedavi yöntemlerinin karşılaştırmak
D
Yürümeyi gözlemlemek
E
Yeni tedavi yöntemi önermek
Açıklama:
Yürüme analizinin amaçları A, B, C ve E şıklarındakilerle birlikte; yürümenin tüm bileşenlerini sayısal veriye dönüştürerek ve bu verileri eskizsiz kaydederek kalıcı veriler elde etmek, zaman içinde oluşan değişiklikleri değerlendirmek şeklindedir. D seçeneğinde verilen ifade yürüme analizinin amaçlarından biri değildir.
Soru 116
Çeşitli yürüme analizi yöntemlerinden birinin tanımı şu şekildedir: Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesidir. Bu tanım hangi yürüme analizi yöntemidir?
Seçenekler
A
Kinematik Analiz
B
Kinetik Analiz
C
Adım Analizi
D
Dinamik Pedobarografi
E
Asselerometre
Açıklama:
Hareketi oluşturan kuvvetleri dikkate almadan, yalnızca eklemlerin açısal hareketlerinin incelenmesine kinematik analiz denir.
Soru 117
Yürümede yaşla ilgili değişiklikler doğal yaşlanma sürecine ve altta yatan hastalıklara bağlı olarak meydana gelir. Yaşa göre başlayan yürüme değişiklikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İlk değişiklikler 55 yaş üzerinde başlar.
B
Değişiklikler 70li yaşlarda belirginleşir.
C
65 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %10
D
75 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %25
E
85 yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %85
Açıklama:
İlk değişiklikler 60-70’li yıllarda başlar, fakat 75-80 yaşlarında daha belirginleşir. Altmış beş yaş üzeri kişilerde yürüme bozukluğunun görülme sıklığı %15 iken, 75 yaş üzerinde %25'e, 85 yaşında %82’ye kadar çıkmaktadır.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi yürüme ve denge bozuklukları ile ilişkili tıbbi durumlar ve risk faktörlerinden diğerleri kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Astım
B
Kalp yetmezliği
C
Acil tıbbi hastalıklar
D
Osteoporoz
E
Postural hipotansiyon
Açıklama:
Astım, solunum sistemi hastalıklarından, kalp yetmezliği, kalp damar hastalıklarından, acil tıbbi hastalıklar diğer hastalıklardan, osteoporoz, kas iskelet sistemi hastalıklarından, postural hipotansiyon, kalp damar hastalıklarından olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen yürüme bozukluklarının rehabilitasyonunda uygulanan yöntemlerden biri olan fizik tedavi yönteminin uygulama amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ağrıyı azaltmak
B
Kas yapmak
C
Kaslarda sertliği azaltmak
D
Denge ve yürüme bozukluklarını gidermek
E
Güç ve enduransı arttırmak
Açıklama:
Fizik tedavi yürüme bozukluklarına neden olan kas iskelet sistemi ve sinir sistemi hastalıklarında, ağrıyı azaltmak, eklem hareket sınırını, duyusal fonksiyonları, kas kuvvet, güç ve enduransını arttırmak, kaslarda sertliği azaltmak ve uygun durumu devam ettirmek, dolayısıyla denge ve yürüme bozukluklarını gidererek yaşam kalitesini arttırmak amacıyla uygulanır. Bu amaçlar arasında kas yapmak gibi bir amaç yoktur.
Soru 120
I. Fonksiyonu artırmak
II. Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
III. Hareket kontrolünü artırmak
IV. Kas yapısını değiştirmek
V. Eklemleri sabitlemek
Uzuv kaybı olan yaşlılarda kesilmiş uzva protezlerin kullanılması, yürüme bozukluğu olanlarda cihazlardan yararlanılması gerekir. Yukarıda sıralananlardan hangileri bu cihazların kullanılmasının amaçlarındandır?
II. Eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak
III. Hareket kontrolünü artırmak
IV. Kas yapısını değiştirmek
V. Eklemleri sabitlemek
Uzuv kaybı olan yaşlılarda kesilmiş uzva protezlerin kullanılması, yürüme bozukluğu olanlarda cihazlardan yararlanılması gerekir. Yukarıda sıralananlardan hangileri bu cihazların kullanılmasının amaçlarındandır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, V
C
I, II, III, IV
D
II, III, IV, V
E
II, III
Açıklama:
Bu cihazların kullanım amaçları; fonksiyonu arttırmak, eklem kısıtlılığının ve şekil bozukluğununun gelişimini önlemek veya gidermek, eklemleri fonksiyonel pozisyonda tutmak, stabilizasyon sağlamak, zayıf kas fonksiyonlarını desteklemek, hareket kontrolünü arttırmak, bacağa binen yükü azaltmak ve eşit dağılmasını sağlamak, kaslarda sertliği azaltmak olarak sıralanmaktadır. Bu amaçlar arasında kas yapısını değiştirmek ve eklemleri sabitlemek gibi amaçlar yoktur.
Ünite 8
Soru 1
WHOQOL-OLD (Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü) kaç sorudan oluşur?
Seçenekler
A
24
B
12
C
36
D
5
E
10
Açıklama:
WHOQOL-OLD (Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü), 24 sorudan oluşan altı
ölçek içermektedir. Bu alt ölçekler, duyusal fonksiyonlar; özerklik; geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri;
sosyal katılım; yakınlık, ölüm ve ölmektir. D
ölçek içermektedir. Bu alt ölçekler, duyusal fonksiyonlar; özerklik; geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri;
sosyal katılım; yakınlık, ölüm ve ölmektir. D
Soru 2
Bağımsızlık, saygı,genel olarak yaşamı kontrol etme, özgür biçimde tercih yapma ve bu faktörlerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi hangi başlık altında toplanır?
Seçenekler
A
Özerklik
B
Duygudurum
C
Sosyallik
D
Kalıtım
E
Fenotip
Açıklama:
Duyusal fonksiyonlar; görme, işitme, koku, tat alma, iştah ve
dokunma duyularındaki değişiklerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisini, özerklik; bağımsızlık, saygı,
genel olarak yaşamı kontrol etme, özgür biçimde tercih yapma ve bu faktörlerin yaşam kalitesi üzerindeki
etkisini, geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri; geçmişte elde edilen başarılar ve bu başarıdan yaşam
boyu memnuniyet durumu, geçmişten söz edilmesi ve gelecek ile ilgili duygu ve düşünceler
sorgulanmaktadır. Sosyal Katılım; zamanı kullanma ile ilgili görüşler ve önemli faaliyetlere katılma
durumu, yakınlık; diğer kişilerle ilişkiler ve sosyal desteği, ölüm ve ölmek; ölümün kabul edilebilir ve
kaçınılmaz olması ile ilgili düşünceler ve ölümün anlamı araştırılmaktadır.
dokunma duyularındaki değişiklerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisini, özerklik; bağımsızlık, saygı,
genel olarak yaşamı kontrol etme, özgür biçimde tercih yapma ve bu faktörlerin yaşam kalitesi üzerindeki
etkisini, geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri; geçmişte elde edilen başarılar ve bu başarıdan yaşam
boyu memnuniyet durumu, geçmişten söz edilmesi ve gelecek ile ilgili duygu ve düşünceler
sorgulanmaktadır. Sosyal Katılım; zamanı kullanma ile ilgili görüşler ve önemli faaliyetlere katılma
durumu, yakınlık; diğer kişilerle ilişkiler ve sosyal desteği, ölüm ve ölmek; ölümün kabul edilebilir ve
kaçınılmaz olması ile ilgili düşünceler ve ölümün anlamı araştırılmaktadır.
Soru 3
Kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki herhangi bir eksikliğe ne denir?
Seçenekler
A
Anormallik
B
Engellilik
C
Özürlülük
D
Yoksunluk
E
Yetersizlik
Açıklama:
Özürlülük (Impairment): Özürlülük, kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da
işlevlerindeki herhangi bir eksiklik ya da anormalliktir. Yetersizlik organ düzeyinde olan bir olaydır.
Psikolojik, konuşma, işitme, görme, iskelet sistemi ve iç organ (dolaşım, solunum, boşaltım gibi
sistemlerin uzun süreli hastalıkları) bozuklukları bu gruba girer
işlevlerindeki herhangi bir eksiklik ya da anormalliktir. Yetersizlik organ düzeyinde olan bir olaydır.
Psikolojik, konuşma, işitme, görme, iskelet sistemi ve iç organ (dolaşım, solunum, boşaltım gibi
sistemlerin uzun süreli hastalıkları) bozuklukları bu gruba girer
Soru 4
I. Banyo yapabilme,
II. giyinebilme,
III. yemek yiyebilme
IV. seyahat edebilme,
YUkardakilerden hangisi hangileri temel aktiviteler arasında yer alır?
II. giyinebilme,
III. yemek yiyebilme
IV. seyahat edebilme,
YUkardakilerden hangisi hangileri temel aktiviteler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
I ve II
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Yardımcı Aktiviteler (Instrumental Activities of Daily Living):
Toplum içinde bağımsız yaşama için gerekli olan yardımcı aktivitelerdir. Bunlar; telefon
kullanabilme, seyahat edebilme, alışveriş yapabilme, yemek hazırlayabilme, ev işi yapabilme, çamaşır
yıkayabilme, el işi yapabilme, kendi ilaçlarını alabilme, paranın yönetimini sağlayabilme gibi aktiviteler
ise yardımcı aktiviteler olarak bilinirler.
Toplum içinde bağımsız yaşama için gerekli olan yardımcı aktivitelerdir. Bunlar; telefon
kullanabilme, seyahat edebilme, alışveriş yapabilme, yemek hazırlayabilme, ev işi yapabilme, çamaşır
yıkayabilme, el işi yapabilme, kendi ilaçlarını alabilme, paranın yönetimini sağlayabilme gibi aktiviteler
ise yardımcı aktiviteler olarak bilinirler.
Soru 5
Yaşam kalitesi üzerine olumsuz bir etkiye yol açan depresyon, 65 yaş üstü bireylerin %............... ’inde saptanmıştır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
% 10-25
B
% 25-40
C
% 35-40
D
% 55-70
E
% 90-95
Açıklama:
Yaşam kalitesi üzerine olumsuz bir etkiye yol açan depresyon, 65 yaş üstü bireylerin %10-25’inde
saptanmıştır.
saptanmıştır.
Soru 6
Optik sinir zedelenmesine bağlı geri dönüşümsüz körlüğe neden olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Glokom
B
Katarakt
C
Diyabet
D
Miyop
E
Hipermetrop
Açıklama:
Katarakt, gözdeki lensin geçirgenliğinin değişmesi, opaklaşması ve ışığı geçirmemesi sonucu
oluşmaktadır. Bu durum, çoğunlukla basit bir operasyonla tedavi edilebilir.
Glokom, bir grup hastalığı ifade eder. Optik sinir zedelenmesine bağlı geri dönüşümsüz körlüğe
neden olur. Glokom önlenememesine rağmen, erken tanı alır ve tedavi edilirse körlükle sonuçlanmaz.
Yaşlı kişiler, özellikle de ailede glokom öyküsü olanlar düzenli göz muayenesi olmalıdır.
Diabet, retinadaki kan damarlarına zarar vererek körlüğe neden olur. Gelişmekte olan ülkelerde
yetişkinlerdeki körlüğün en sık nedeni diabetik retinopatidir. Diabetten 15 yıl sonra hastaların %2’sinde
körlük, yaklaşık %10’unda ciddi görme bozuklukları gelişmektedir. Düzenli göz muayeneleri ve vaktinde
tedavi bu durumu önleyebilir.
Yaşa bağlı maküler dejenerasyon önlenemez körlüğün nedenli grubunun içinde en sık olanıdır.
Retinadaki ışık duyarlı alanın ilerleyici dejenerasyonu ile karakterizedir. 80 yaş ve üzeri kişilerin yaklaşık
%25’inde görülür. Etkili bir tedavisi olmasa da optik aletler ve rehabilitasyonla görme bozukluğu bir
miktar azaltılabilir.
oluşmaktadır. Bu durum, çoğunlukla basit bir operasyonla tedavi edilebilir.
Glokom, bir grup hastalığı ifade eder. Optik sinir zedelenmesine bağlı geri dönüşümsüz körlüğe
neden olur. Glokom önlenememesine rağmen, erken tanı alır ve tedavi edilirse körlükle sonuçlanmaz.
Yaşlı kişiler, özellikle de ailede glokom öyküsü olanlar düzenli göz muayenesi olmalıdır.
Diabet, retinadaki kan damarlarına zarar vererek körlüğe neden olur. Gelişmekte olan ülkelerde
yetişkinlerdeki körlüğün en sık nedeni diabetik retinopatidir. Diabetten 15 yıl sonra hastaların %2’sinde
körlük, yaklaşık %10’unda ciddi görme bozuklukları gelişmektedir. Düzenli göz muayeneleri ve vaktinde
tedavi bu durumu önleyebilir.
Yaşa bağlı maküler dejenerasyon önlenemez körlüğün nedenli grubunun içinde en sık olanıdır.
Retinadaki ışık duyarlı alanın ilerleyici dejenerasyonu ile karakterizedir. 80 yaş ve üzeri kişilerin yaklaşık
%25’inde görülür. Etkili bir tedavisi olmasa da optik aletler ve rehabilitasyonla görme bozukluğu bir
miktar azaltılabilir.
Soru 7
Tütün ve alkol gibi maddelerin kullanımının önlenmesi hangi tip korumanın altında yer alır?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Beşincil koruma
D
Üçüncül koruma
E
Dördüncül koruma
Açıklama:
Çevresel faktörlerin olumlu hale getirilmesi ve sağlık yaşam kurallarına uyulması ile pek çok hastalıktan
etkili ve başarılı şekilde korunmak mümkündür. Bu tür korunmaya “birincil korunma”
(hastalıkların nedenlerinin ortadan kaldırılması) adı verilir. Sağlıklı bireylere yöneliktir. Burada amaç
oluşabilecek sağlık risklerinden toplumu korumaktır. Bu önlemler arasında, hayata pozitif bakma,
beslenmenin düzenlenmesi, düzenli fizik egzersiz yapma alışkanlığının yerleştirilmesi, tütün ve alkol gibi
maddelerin kullanımının önlenmesi, uygun aşıları zamanında yaptırma, kazalardan korunma vb. olarak
sayılabilir. Altmış beş yaş üzeri kişilerde; on yılda bir tetanoz; solunun sistemi hastalıklarının seyrini
hafifletebileceği için her yıl ekim ayında grip ve beş yılda bir pnömokok aşısı önerilir. Sağlığın
korunması çalışmaları hastalıkların tedavisine göre daha kolay, daha ucuz, daha ekonomik, daha insancıl
ve daha başarılıdır
etkili ve başarılı şekilde korunmak mümkündür. Bu tür korunmaya “birincil korunma”
(hastalıkların nedenlerinin ortadan kaldırılması) adı verilir. Sağlıklı bireylere yöneliktir. Burada amaç
oluşabilecek sağlık risklerinden toplumu korumaktır. Bu önlemler arasında, hayata pozitif bakma,
beslenmenin düzenlenmesi, düzenli fizik egzersiz yapma alışkanlığının yerleştirilmesi, tütün ve alkol gibi
maddelerin kullanımının önlenmesi, uygun aşıları zamanında yaptırma, kazalardan korunma vb. olarak
sayılabilir. Altmış beş yaş üzeri kişilerde; on yılda bir tetanoz; solunun sistemi hastalıklarının seyrini
hafifletebileceği için her yıl ekim ayında grip ve beş yılda bir pnömokok aşısı önerilir. Sağlığın
korunması çalışmaları hastalıkların tedavisine göre daha kolay, daha ucuz, daha ekonomik, daha insancıl
ve daha başarılıdır
Soru 8
Hastanın tedavisi ve rehabilitasyonu çalışmaları hangi tip korumanın altında yer alır?
Seçenekler
A
Üçüncül koruma
B
Dördüncül koruma
C
İkincil koruma
D
Birincil koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Sağlığı koruma yönündeki bütün çabalara rağmen kişide hastalık tablosu ortaya çıkmışsa, o zaman da
hastalığın en iyi şekilde tedavi edilmesine çalışılır. Ayrıca hastalık nedeniyle bir sakatlık veya iş gücü
kaybı meydana gelmişse, bu durumda hastanın yeni bir yaşama alıştırılması (rehabilitasyon) gerekir.
Hastanın tedavisi ve rehabilitasyonu çalışmaları da “üçüncül korunma” olarak adlandırılır.
hastalığın en iyi şekilde tedavi edilmesine çalışılır. Ayrıca hastalık nedeniyle bir sakatlık veya iş gücü
kaybı meydana gelmişse, bu durumda hastanın yeni bir yaşama alıştırılması (rehabilitasyon) gerekir.
Hastanın tedavisi ve rehabilitasyonu çalışmaları da “üçüncül korunma” olarak adlandırılır.
Soru 9
1. Vergileri ve fiyatı arttırmak,
2. Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak,
3. Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak,
4. Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak,
5. Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek,
6. Salgını ve koruyucu uygulamaları titizlikle izlemek.
Dünya Sağlık Örgütü tütün kullanımının kontrolü konusunda etkili olduğu kanıtlanmış uygulamalar içeren paketler hazırlamıştır. Yukardakilerden hangileri bu paketler içinde yer alır?
2. Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak,
3. Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak,
4. Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak,
5. Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek,
6. Salgını ve koruyucu uygulamaları titizlikle izlemek.
Dünya Sağlık Örgütü tütün kullanımının kontrolü konusunda etkili olduğu kanıtlanmış uygulamalar içeren paketler hazırlamıştır. Yukardakilerden hangileri bu paketler içinde yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V ve IV
B
I, II ve III
C
I, II, III, IV ve IV
D
II, III, IV ve IV
E
III, IV ve IV
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü tütün kullanımının kontrolü konusunda etkili olduğu kanıtlanmış altı
uygulamayı içeren bir paket hazırlamıştır. Bu uygulamalar;
1. Vergileri ve fiyatı arttırmak,
2. Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak,
3. Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak,
4. Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak,
5. Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek,
6. Salgını ve koruyucu uygulamaları titizlikle izlemek.
uygulamayı içeren bir paket hazırlamıştır. Bu uygulamalar;
1. Vergileri ve fiyatı arttırmak,
2. Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak,
3. Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak,
4. Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak,
5. Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek,
6. Salgını ve koruyucu uygulamaları titizlikle izlemek.
Soru 10
Diş fırçası olmaması yüzdesi yaşlılarda yaklaşık olarak kaçtır?
Seçenekler
A
40
B
35
C
30
D
25
E
80
Açıklama:
Ulusal ağız ve diş sağlığı 2004 çalışmasına göre, Ülkemizde 65-74 yaştakilerin yarıya yakınının
(%48,0) dişsiz olduğu saptanmıştır. Bu, daha genç yaşlarda diş sağlığına önem vermememizden
kaynaklanmaktadır. Nitekim aynı çalışmada, erişkin yaşta %15,9 olan diş fırçası olmama yüzdesi, yaşlı
grupta %39,2’ye çıkmaktadır. Diş hekimine yakınma olunca gidilmektedir. Son bir yıl içinde diş
hekimine gidenler en düşük yüzde ile 65-74 yaş grubundadır. Çürük diş sıklığı, kadınlarda ve kırsal
kesimde daha yüksektir. Toplumdaki bütün bireylerin diş fırçasına sahip olması ve ağız-diş sağlığı
hakkındaki bilgilerinin davranışa dönüştürülmesini sağlayacak programların geliştirilmesi çok önemlidir
(%48,0) dişsiz olduğu saptanmıştır. Bu, daha genç yaşlarda diş sağlığına önem vermememizden
kaynaklanmaktadır. Nitekim aynı çalışmada, erişkin yaşta %15,9 olan diş fırçası olmama yüzdesi, yaşlı
grupta %39,2’ye çıkmaktadır. Diş hekimine yakınma olunca gidilmektedir. Son bir yıl içinde diş
hekimine gidenler en düşük yüzde ile 65-74 yaş grubundadır. Çürük diş sıklığı, kadınlarda ve kırsal
kesimde daha yüksektir. Toplumdaki bütün bireylerin diş fırçasına sahip olması ve ağız-diş sağlığı
hakkındaki bilgilerinin davranışa dönüştürülmesini sağlayacak programların geliştirilmesi çok önemlidir
Soru 11
Vücut fonksiyonlarının tam olarak yapılamaması durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Özürlülük
B
Sakatlık
C
Engellilik
D
Maluliyet
E
Özerklik
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 12
Azalan yumurtalık hormonlarından dolayı adetin devamlı olarak kesilmesi durumuna ne denir?
Seçenekler
A
Andropoz
B
Glokom
C
Presbiakuzi
D
Menopoz
E
Testosteron
Açıklama:
Menopoz ve andropoz kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi temel aktivitelerden arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banyo yapabilme
B
Giyinebilme
C
Seyahat edebilme
D
Yemek yiyebilme
E
Yürüyebilme
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 14
Erken tanı hangi tür korunma yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Birincil
B
Üçüncül
C
Rehabilitasyon
D
Bakım
E
İkincil
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 15
Yaşa, cinsiyete, sosyal ve kültürel etmenlere bağlı olarak özürlülük veya sakatlık sonucu oluşan, o birey için normal olan bir işlevin yerine getirilememesi, tamamlanamaması ya da eksik kalmasına ne denir?
Seçenekler
A
Engellilik
B
Maluliyet
C
Sakatlık
D
Özürlülük
E
Eksiklik
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 16
Kişilerin günlük aktivitelerindeki fonksiyon düzeyi ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Günlük yaşam aktiviteleri
B
Günlük rutin işler
C
Sportif faaliyetler
D
Hobi
E
Sosyal faaliyetler
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 17
Yaşlılık döneminde D vitamini alınmasının hangi hastalıklardan korunmak açısından bir önemi bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Kanser çeşitleri
B
Şizofreni
C
Körlük
D
Bağışıklık sistemi hastalıkları
E
Osteoporoz
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılardaki görme problemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katarakt
B
Glokom
C
Diyabetik retinopati
D
Maküler dejenerasyon
E
Presbiakuzi
Açıklama:
Yaşlılarda görme ve işitme problemlerinin yaşam kalitesine etkisini ifade edebileceksiniz.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bireyin iştah durumunu etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Osteoporoz
B
Sürekli ilaç kullanımı
C
Yüksek tansiyon
D
Şeker hastalığı
E
Depresyon
Açıklama:
Yaşlılarda depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi içeriğindeki kavramlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ruhsal özellikler
B
Sosyal ilişkiler
C
Ticari ilişkiler
D
Fiziksel sağlık
E
Psikolojik durum
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesini etkileyen önemli değişkenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal izolasyon
B
Kişilik yapısı
C
Ev ve aileyle ilişkili konular
D
Bilişsel bozukluklar
E
Yaşamdan alınan doyum
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yardımcı aktivitelerden değildir?
Seçenekler
A
Telefon kullanabilme
B
Tuvalet kullanabilme
C
Alışveriş yapabilme
D
Yemek hazırlayabilme
E
Çamaşır yıkayabilme
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü’nün tütün kullanımının kontrolü konusunda yaptığı uygulamalardan değildir?
Seçenekler
A
Vergileri ve fiyatı arttırmak
B
Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak
C
Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak
D
Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmemek
E
Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 24
Kişinin yaşadığı kültür ve değer sistemleri çerçevesinde amaçları, beklentileri, standartları ve ilgileri ile ilişkili olarak yaşamdaki pozisyonunu algılamasına ne denir?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesi
B
Hayat duruşu
C
Yaşam felsefesi
D
Sosyal katılım
E
Yaşam amacı
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 25
Maluliyet kavramı için aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Vücudun herhangi bir organının ya da uzvunun görevini yerine getirememesi maluliyeti doğurur.
B
Özürlülük, sakatlık ve engellilik maluliyete neden olur.
C
Engellilik özürlülük ya da sakatlık sonucunda ortaya çıkan ikincil bir durum olabilir.
D
Sakatlık geçici ya da kalıcı olabilir.
E
Toplumun yapısı engelliliğe neden olmaz.
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 26
Yaşlılık sürecinde yaşam kalitesini artırmak için aşağıdakilerden hangilerinin yapılması gerekir?
Seçenekler
A
Yeterli ve dengeli beslenmeye önem verilmelidir.
B
Alkol, tütün, uyuşturucu gibi maddelerin kullanımından uzak durulmalıdır.
C
Düzenli egzersiz önemlidir.
D
Ağız ve diş sağlığına gereken önem verilmelidir.
E
Hepsi
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 27
Aşağıda belirtilen alanlardan hangisi yaşam kalitesi kavramının içeriğinde bulunmaz?
Seçenekler
A
Fiziksel sağlık
B
Bilimsel çalışmalar
C
Ruhsal özellikler
D
Sosyal ilişkiler
E
Çevresel özellikler
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 28
Andropoz için aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bu dönemde vücudun üst ve gövde kısmında yağlanma artar.
B
Bu dönemde bireyler de uyku problemi ortaya çıkabilir.
C
Bu dönemde kişiler daha az yorgunluk hissederler.
D
Kişinin derisinin renginde değişmeler görülebilir.
E
Kişinin kemik yoğunluğunda azalmalar görülür.
Açıklama:
Menapoz ve andropozun belirtilerini ve yaşam kalitesine etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 29
Yaşam kalitesi kavramı için aşağıda yazılan durumlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlandıkça kişilerin yaşam kalitesi düşer.
B
Eğitim seviyesi yaşama kalitesini belirlemede rol oynar.
C
Kadınların yaşam kaliteleri ile erkeklerinki arasında belirgin bir fark bulunmamaktadır.
D
Sağlık problemlerinin az olması yaşam kalitesini artıran bir faktördür.
E
Irk, cinsiyet ve medeni durum yaşam kalitesini etkileyen etmenler arasındadır.
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta ortaya çıkan durumların telafisi için yapılacak çalışmalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylerin hayat tecrübeleri çok olduğu için yaşlanma süreciyle daha iyi baş edebilirler.
B
Yakını kaybeden bireyler için yeni arkadaşlar ve sosyal roller edinmeleri tavsiye edilebilir.
C
Yaşlılık sürecinde rehabilitasyon çalışmalarına verilen önem artırılmalıdır.
D
Yaşlanma sürecinde bireylere sunulan psikolojik destek çalışmaları bireylerin sürece adapte olmalarını kolaylaştırır.
E
Yaşlılık sürecinde bireylerin var olan sağlık durumlarının devamını sağlamak için hastalıklardan korunma çok önemlidir.
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşam kalitesini artırıcı önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hastalıkların olumsuz etkilerini en aza indirmeye çalışmak üçüncül önlemler arasında yer alır.
B
Yaşam kalitesini artırmak için alınan birincil önlemler sağlıklı bireylere yöneliktir.
C
Yaşam kalitesini artırmak için hastalıkların erken tanısı çok önemlidir.
D
Hastalığa neden olan durumların ortadan kaldırılması ikinci önlemler arasında yer alır.
E
Tedavi ve rehabilitasyon çalışmaları üçüncül koruma kapsamına girer.
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 32
Yaşlılıkta depresyon kavramı için yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılar depresyona gençlere göre daha dayanıklıdır.
B
Yaşlılıkta dikkat eksikliği depresyon belirtisi olabilir.
C
Yeti yitimi, kronik hastalık ya da eş kaybı yaşlılıkta depresyona neden olabilir.
D
Demans tanısı koyarken depresyon tanısı da önemli bir kriterdir.
E
Depresyon yaşlı bireylerin yaşam kalitelerini düşürür.
Açıklama:
Yaşlılarda depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Soru 33
Yaşlılık için aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
65 yaşından sonra işitme problemleri daha belirgin hale gelmeye başlar.
B
Yaşlılıkta meydana gelen görme problemlerinin büyük bir kısmını katarakt oluşturur.
C
Yaşlılıkta ortaya çıkan işitme problemleri genel olarak tedavi edilebilir boyuttadır.
D
Diabet hastalığı körlüğe neden olabilir.
E
Yaşlılıkta ortaya çıkan işitme problemleri yaşlı kişilerin yaşam kalitesini etkilemez.
Açıklama:
Yaşlılarda görme ve işitme problemlerinin yaşam kalitesine etkisini ifade edebileceksiniz.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin ayrım gözetmeksizin insan olmasından dolayı eşit, özgür ve onurlu yaşamasını sağlayan haklardır?
Seçenekler
A
İnsan hakları
B
Yasal haklar
C
Eğitim hakkı
D
Yaşama hakkı
E
Oy kullanma hakkı
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yetişkin bir birey olmanın sosyal göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Evlilik
B
Diploma
C
İş edinme ve para kazanma
D
Askerlik yapma
E
Sürücü belgesi edinme
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 36
BM tarafından kabul edilen “Engelliler On Yılı” (1983-1992 yıllarını kapsayan) döneminin parolası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitimde fırsat eşitliği hakkı
B
Özürlülüğe dayalı ayrımcılıkla mücadele
C
İstihdam hizmetleri
D
Bakım hizmetleri
E
Eşitlik ve toplumsal yaşama tam katılım
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 37
Özel eğitimle ilgili hükümlerin açıkça girdiği ilk Anayasa hangisidir?
Seçenekler
A
1921 Anayasası
B
1961 Anayasası
C
1982 Anayasası
D
1924 Anayasası
E
1876 Anayasası
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdaki bilgilendirme hatlarından hangisinde özel gereksinimli bireylere psikolojik, hukuki ve ekonomik alanda danışmanlık ve rehberlik hizmetleri sunulmaktadır?
Seçenekler
A
Alo 171
B
Alo 160
C
Alo 183
D
Alo 179
E
Alo 184
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 39
“Yaşam boyunca bireye sunulan hizmetlerdeki ve hizmetleri düzenleyen personeldeki değişim, ilerleme, gelişme ya da evrim” olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılım
B
Geçiş
C
Değişim
D
Gelişim
E
Süreç
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde özel gereksinimli bireylere yönelik kapsamlı ilk yasadır?
Seçenekler
A
573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
B
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
C
222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu
D
2916 sayılı Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu
E
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşama geçişini ve tam katılımını sağlamak üzere yapılacak plan-lamalardan biridir?
Seçenekler
A
Bireyselleştirilmiş eğitim programı
B
Beceri öğretim programı
C
Tüm hizmet planı
D
Rehabilitasyon programları
E
Bireyselleştirilmiş geçiş planı
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 42
Ülkemizde özel gereksinimli bireylere bakım hizmetlerinin sunulmasından aşağıdaki birimlerden hangisi sorumludur?
Seçenekler
A
SHÇEK
B
İŞKUR
C
Özürlüler İdaresi Başkanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
MEB
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 43
Özel gereksinimli bireylerin haklarına ilişkin ilk ayrıntılı belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Bildirisi
B
Çocuk Hakları Sözleşmesi
C
Sakatların İstihdamı Sözleşmesi
D
Engelli Kişilerin Hakları Bildirisi
E
Standart Kurallar
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 44
Yaşlı bireylerin duyusal fonksiyonlarını, özerkliğini, geçmiş bugün ve gelecek faaliyetlerini, sosyal katılımını, yakınlık, ölüm ve ölmekten oluşan ölçekleri kullanan bir araştırmacı neyi ölçmeği amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Kültür ve değer sistemlerini
B
Yaşam kalitesini
C
Standartları ve ilgilerini
D
Amaçları ve beklentilerini
E
Maluliyet derecelerini
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 45
DSÖ’ye göre yaşam kalitesi; kişinin yaşadığı kültür ve değer sistemleri çerçevesinde, amaçları, beklentileri, standartları ve ilgileri ile ilişkili olarak yaşamdaki pozisyonunu algılaması şeklinde tanımlanır. Bu tanım, fiziksel sağlık, psikolojik durum, bağımsızlık düzeyi, sosyal ilişkiler, çevresel özellikler ve ruhsal özellikler olmak üzere altı alanı içermektedir. Yukarıdaki tanıma göre yaşlı bir bireyin spor yapması, arkadaşları ile sık sık buluşması ve o ortamda ona saygı duyulması aşağıdaki şıklardan hangisinde sırasıyla tam olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal ilişkiler, fiziksel sağlık ve çevresel özellikler
B
Psikolojik durum, çevresel özellikler ve ruhsal özellikler
C
Fiziksel sağlık, sosyal ilişkiler ve bağımsızlık düzeyi
D
Çevresel özellikler, ruhsal özellikler ve sosyal ilişkiler
E
Bağımsızlık düzeyi, sosyal ilişkiler ve çevresel özellikler
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda körlük ve görme bozukluklarının belli başlı nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Maküler dejenerasyon
B
Katarakt
C
Diabet
D
Glokom
E
Presbiakuzi
Açıklama:
Yaşlılarda görme ve işitme problemlerinin yaşam kalitesine etkisini ifade edebileceksiniz.
Soru 47
İnsan biyopsikososyal bir varlık olarak tanımlandığına göre; menopoz konusunu da biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları ile ele almak gerekmektedir. Bu tanıma göre "kadınlıkla doğurganlığın "özdeş tutulması hangi boyut ile ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Biyolojik ve psikolojik
B
Biyolojik
C
Biyolojik ve sosyolojik
D
Sosyolojik
E
Psikolojik
Açıklama:
Menopoz ve andropoz kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 48
Menopoz döneminde sıcak basması, baş dönmesi, uykusuzluk, gece terlemesi, anksiyete görülen bir kadında aşağıdaki boyutlardan hangisi ile ele alınamaz?
Seçenekler
A
Sosyal yönden
B
Biyolojik yönden
C
Sosyal ve biyolojik yönden
D
Psikolojik yönden
E
Biyolojik ve psikolojik yönden
Açıklama:
Menapoz ve andropozun belirtilerini ve yaşam kalitesine etkisini açıklayabileceksiniz.
Soru 49
Yaşlı bir bireyin herhangi bir sağlık sorunu yaşamadan, genetik yapısını araştırıp ve düzenli bir şekilde spor yapmaya başlaması, sağlıklı beslenmeye önem vermesi ve kötü alışkanlıklarını bırakmasının altında yatan sebep ne olabilir?
Seçenekler
A
Birincil korumaya önem vermesi
B
İkincil korumaya önem vermesi
C
Üçüncül korumaya önem vermesi
D
Aktif yaşlanmaya önem vermesi
E
Yeterli ve dengeli beslenmeye önem vermesi
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü'nün yaşlılar için önem verilmesi gereken ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Aile ve toplum desteği ile gerekli bakımların karşılanması
B
Saygınlık ve insanlık onuruna yakışır yaşam sürdürebilmeleri
C
Bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilecekleri imkânların sağlanması
D
Toplumsal olaylara karşı korunmasız olanların yakın aile bireyleri ya da komşuları tarafından korunması
E
Kendilerine yeterli olmaları ve potansiyelleri doğrultusunda üretkenliklerine olanak sağlanması
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü'nün yaşlılar için önem verilmesi gereken ilkeleri arasında toplumsal olaylarla ilgili bir madde bulunmamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Dünya Sağlık Örgütü'nün yaşlılar için önem verilmesi gereken ilkeleri arasında toplumsal olaylarla ilgili bir madde bulunmamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıda verilenlerden hangileri yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü'nde (WHOQOL-OLD) yer alan alt ölçeklerdendir?
Seçenekler
A
Hastalık - Sağlık - Ölüm ve ölmek
B
Özerklik - Sosyal Katılım - Yakınlık
C
Duyusal Fonksiyonlar - Bilişsel Fonksiyonlar - Sosyal Fonksiyonlar
D
Özerklik - Üretkenlik - Eğitim Düzeyi
E
Başarılar - Pişmanlıklar - Amaçlar
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
WOQOL-OLD 24 sorudan oluşur ve altı ölçek içerir. Bu alt ölçekler Duyusal fonksiyonlar; özerklik; geçmiş, gelecek ve bugün faaliyetleri; sosyal katılım; yakınlık; ölüm ve ölmek ile ilgili ölçeklerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
WOQOL-OLD 24 sorudan oluşur ve altı ölçek içerir. Bu alt ölçekler Duyusal fonksiyonlar; özerklik; geçmiş, gelecek ve bugün faaliyetleri; sosyal katılım; yakınlık; ölüm ve ölmek ile ilgili ölçeklerdir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 52
Vücut fonksiyonlarının tam olarak yapılamaması durumu nedir?
Seçenekler
A
Özürlülük
B
Sakatlık
C
Maluliyet
D
Engellilik
E
Yaşlanma
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Özürlülük, sakatlık ve engellilik maluliyetin incelendiği üç aşamadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Özürlülük, sakatlık ve engellilik maluliyetin incelendiği üç aşamadır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 53
Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Engellilik - Organ düzeyi
B
Sakatlık - Toplum düzeyi
C
Engellilik - Kişi düzeyi
D
Özürlülük - Kişi düzeyi
E
Özürlülük - Organ düzeyi
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Özürlülük organ düzeyinde, sakatlık kişi düzeyinde, engellilik ise toplum düzeyindedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Özürlülük organ düzeyinde, sakatlık kişi düzeyinde, engellilik ise toplum düzeyindedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi depresyon için tanımlanan risk gruplarından değildir?
Seçenekler
A
Emekli olanlar
B
Son zamanlarda yakınlarını kaybetmiş olanlar
C
Uyku bozukluğu olanlar
D
Kronik hastalığı olanlar
E
Fiziksel olarak birden çok şikayeti olanlar
Açıklama:
Yaşlılarda depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Kronik hastalık, uyku bozukluğu, bir yakınını kaybetme ve fiziksel olarak birden çok rahatsızlığa sahip olma depresyon için risk gruplarını oluşturmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Kronik hastalık, uyku bozukluğu, bir yakınını kaybetme ve fiziksel olarak birden çok rahatsızlığa sahip olma depresyon için risk gruplarını oluşturmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi andropoz bulgularından değildir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Cinsel istekte azalma
C
Kas yoğunluğunda azalma
D
Görme kaybı
E
Sırt ağrısı
Açıklama:
Menapoz ve andropozun belirtilerini ve yaşam kalitesine etkisini açıklayabileceksiniz.
Görme kaybı andropoz bulgularından değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Görme kaybı andropoz bulgularından değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 56
Bir caddedeki trafik lambalarının yaya geçiş süresinin uzatılması aşağıdakilerden hangisine bir örnek olabilir?
Seçenekler
A
Özürlülere kolaylık
B
Sakatlıkları önleme
C
Engelleri kaldırma
D
Yaşlıların dışarı çıkmasını sağlama
E
Toplum bilincini artırma
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Trafik ışıklarının süresinin uzatılması yaşlılar için engelleri kaldıracak hizmetler arasında yer almaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Trafik ışıklarının süresinin uzatılması yaşlılar için engelleri kaldıracak hizmetler arasında yer almaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
Hastanede ilgili polikliniklerde bütün tetkikleri yapıldığı ve herhangi bir hastalığı tespit edilemediği halde kendisini yorgun hisseden bir yaşlı birey için aşağıdakilerden hangisinden şüphe edilebilir?
Seçenekler
A
Kalp hastalığı
B
Beyin damarlarında tıkanıklık
C
Kansızlık
D
Demir eksikliği
E
Depresyon
Açıklama:
Yaşlılarda depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Hastanın bütün tetkikleri yapıldığına göre A, B, C, D seçenekleri yanlıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Hastanın bütün tetkikleri yapıldığına göre A, B, C, D seçenekleri yanlıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 58
Osteoporozun engellenmesi, kanserlerden korunma, şizofreniden korunma ve bağışıklık sistemi hastalıklarından korunma aşağıdakilerden hangisi ile sağlanabilir?
Seçenekler
A
Titan kullanımını bırakma
B
Yeterli güneşlenme
C
Alkol kullanımını bırakma
D
Düzenli fiziksel aktivite
E
Düzenli uyku
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Yeterli güneş görme sadece osteoporozun engellenmesinde değil, çeşitli kanserlerden (özellikle meme, prostat, over ve kolon), şizofreni ve bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklardan korunmada rolü olduğu bilinmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Yeterli güneş görme sadece osteoporozun engellenmesinde değil, çeşitli kanserlerden (özellikle meme, prostat, over ve kolon), şizofreni ve bağışıklık sistemi ile ilgili hastalıklardan korunmada rolü olduğu bilinmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 59
Yetersiz uykunun sebep olabilecği rahatsızlıklar aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Diabet-Osteorporoz-Şizofreni
B
Kalp ve damar hastalıkları-Depresyon-Menopoz
C
Kanser-Diabet-Andropoz
D
Diabet-Obezite-Depresyon
E
Obezite-Sırt ağrısı-Şizofreni
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Yetersiz uykunun sebep olabileceği rahatsızlıklar diabet, kalp ve damar hastalıkları, obezite ve depresyondur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Yetersiz uykunun sebep olabileceği rahatsızlıklar diabet, kalp ve damar hastalıkları, obezite ve depresyondur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 60
Menopozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Menopoz, azalan yumurtalık hormonlarından dolayı adetin devamlı olarak kesilmesidir.
B
Doğal menopoz, patolojik bir neden olmaksızın 3 ay süre ile adet kanamasının olmamasıdır.
C
Kadınların toplam yaşam sürelerinin ortalama üçte birini postmenopoz dönemde geçirmeleri öngörülmektedir.
D
Menopoz, sıcak basması ve gece terlemesine neden olur.
E
Doğal menopozda, doktor tarafından önerilmedikçe hormon tedavisi önerilmemektedir.
Açıklama:
Menopoz ve andropoz kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Doğal menopoz, patolojik bir neden olmaksızın 9 ay süre ile adet kanamasının olmamasıdır.
Doğal menopoz, patolojik bir neden olmaksızın 9 ay süre ile adet kanamasının olmamasıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi andropozda görülebilen bulgulardan değildir?
Seçenekler
A
Entellektüel kapasitede azalma
B
Kas yoğunluğu ve gücünde azalma
C
Vücut kıllarında azalma
D
Kemik mineral yoğunluğunda azalma
E
Vücudun üst kısmındaki yağ miktarında azalma
Açıklama:
Menopoz ve andropoz kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Andropozla vücudun üst kısmındaki yağ miktarında artma meydana gelir.
Andropozla vücudun üst kısmındaki yağ miktarında artma meydana gelir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü'nün tütün kullanımının kontrolü konusunda etkili olduğu kanıtlanmış altı uygulamadan biri değildir?
Seçenekler
A
Vergileri ve fiyatı azaltmak
B
Reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak
C
Toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak
D
Herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak
E
Sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Vergileri ve fiyatı arttırmak
Vergileri ve fiyatı arttırmak
Soru 63
Yaşam kalitesi kısaca kişinin kendi yaşamından memnun olma durumu olarak tanımlanabilir. Buna göre aşağıdakilerden hangileri kaliteli bir yaşam için gereklidir?
I. Fiziksel sağlık
II. Sosyal ilişkiler
III. Zengin bir yaşam
IV. Psikolojik durum
V. Bağımsızlık düzeyi
I. Fiziksel sağlık
II. Sosyal ilişkiler
III. Zengin bir yaşam
IV. Psikolojik durum
V. Bağımsızlık düzeyi
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, IV, V
C
I, III, IV, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
DSÖ’ye göre yaşam kalitesi; kişinin yaşadığı kültür ve değer sistemleri çerçevesinde, amaçları, beklentileri, standartları ve ilgileri ile ilişkili olarak yaşamdaki pozisyonunu algılaması şeklinde tanımlanır. Bu tanım, fiziksel sağlık, psikolojik durum, bağımsızlık düzeyi, sosyal ilişkiler, çevresel özellikler ve ruhsal özellikler olmak üzere altı alanı içermektedir. Bu nedende doğru yanıt D seçeneğidir.
DSÖ’ye göre yaşam kalitesi; kişinin yaşadığı kültür ve değer sistemleri çerçevesinde, amaçları, beklentileri, standartları ve ilgileri ile ilişkili olarak yaşamdaki pozisyonunu algılaması şeklinde tanımlanır. Bu tanım, fiziksel sağlık, psikolojik durum, bağımsızlık düzeyi, sosyal ilişkiler, çevresel özellikler ve ruhsal özellikler olmak üzere altı alanı içermektedir. Bu nedende doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 64
Eklemde oluşan zedelenme ne çeşit bir maluliyettir?
Seçenekler
A
Özürlülük
B
Sakatlık
C
Engellilik
D
Engelli özürlü
E
Yatağa bağımlılık
Açıklama:
Yaşam kalitesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Özürlülük, kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki herhangi bir eksiklik ya da anormalliktir. Diz ekleminde zedelenme özürlülüktür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Özürlülük, kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki herhangi bir eksiklik ya da anormalliktir. Diz ekleminde zedelenme özürlülüktür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 65
Hangi özellikleri olan yaşlılar depresyon açısından riskli değildir?
Seçenekler
A
Kronik hastalığı olanlar
B
Yakınlarını kaybetmiş olanlar
C
İşsiz olanlar
D
Alkol ve ilaç bağımlıları
E
Temel aktiviteleri yerine getirebilenler
Açıklama:
Yaşlılarda depresyon ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi açıklayabileceksiniz.
Depresyon için; kronik hastalığı olan, son zamanlarda yakınlarını kaybetmiş olan, uyku bozukluğu olan, fiziksel olarak birden çok şikayeti olan yaşlılar risk grupları olarak tanımlanmıştır. Yeni boşanmış olanlar, eşinden ayrı yaşayanlar, işsiz olanlar, depresyon tanısı alanlar, alkol ve ilaç bağımlıları, ciddi tıbbi hastalığı olanlar, yalnız yaşayanlar ve eşini kaybedenler intihar için risk altında olan kişilerdir.
Depresyon için; kronik hastalığı olan, son zamanlarda yakınlarını kaybetmiş olan, uyku bozukluğu olan, fiziksel olarak birden çok şikayeti olan yaşlılar risk grupları olarak tanımlanmıştır. Yeni boşanmış olanlar, eşinden ayrı yaşayanlar, işsiz olanlar, depresyon tanısı alanlar, alkol ve ilaç bağımlıları, ciddi tıbbi hastalığı olanlar, yalnız yaşayanlar ve eşini kaybedenler intihar için risk altında olan kişilerdir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşanan işitme problemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Presbiakuzi
B
Katarakt
C
Glokom
D
Diabet
E
Maküler dejenerasyon
Açıklama:
Yaşlılarda görme ve işitme problemlerinin yaşam kalitesine etkisini ifade edebileceksiniz.
Yaşlılardaki en sık görülen işitme problemi olan “Presbiakuzi” (yaşlanmaya bağlı işitme kaybı); ilerleyici ve çift taraflı işitme kaybıdır. Diğerleri görme bozukluklarıyla ilgilidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Yaşlılardaki en sık görülen işitme problemi olan “Presbiakuzi” (yaşlanmaya bağlı işitme kaybı); ilerleyici ve çift taraflı işitme kaybıdır. Diğerleri görme bozukluklarıyla ilgilidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 67
Aniden başın arkasından başlayan ve enseye, boyuna ve göğse doğru yayılan ve yine aniden biten 'sıcak basması' neyin belirtisidir?
Seçenekler
A
Parkinson
B
Menopoz
C
Andropoz
D
Alzheimer
E
Kalp krizi
Açıklama:
Menopoz ve andropoz kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
‘Sıcak basması’ terimi aniden başın arkasından başlayan ve enseye, boyuna ve göğse doğru yayılan ve yine aniden biten, gün içinde çok çeşitli frekanslarda olabilen bir artmış vücut sıcaklığı hissidir. Genellikle birkaç saniye sürse de bazen dakikalar, nadiren de bir saate yakın sürebilir. Menopoz döneminin fizyolojik özelliklerindendir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
‘Sıcak basması’ terimi aniden başın arkasından başlayan ve enseye, boyuna ve göğse doğru yayılan ve yine aniden biten, gün içinde çok çeşitli frekanslarda olabilen bir artmış vücut sıcaklığı hissidir. Genellikle birkaç saniye sürse de bazen dakikalar, nadiren de bir saate yakın sürebilir. Menopoz döneminin fizyolojik özelliklerindendir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 68
Erken tanı konulabilmesi için yaşlılarda kanser taraması yapılması ne tür bir koruma yöntemidir?
Seçenekler
A
Birincil koruma
B
İkincil koruma
C
Üçüncül koruma
D
Dördüncül koruma
E
Beşincil koruma
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Hastalıkların erken dönemde saptanması için yapılan yaklaşımlara “ikincil korunma” adı verilir. Hastalıkların daha belirti vermeden ya da silik belirtilerin olduğu bir evrede tanı ve tedavi edilmeleridir.Özellikle erken tanı koyulursa seyri değişebilen bazı kanser türleri açısından yaşlıların düzenli olarak sağlık kontrollerini yaptırmaları önemlidir. Yaşlı hastalarda kanser taraması, kişilerin yaşam beklentisi ve fonksiyonel kapasitesine göre değerlendirilir. Doğru yanıt B'dir.
Hastalıkların erken dönemde saptanması için yapılan yaklaşımlara “ikincil korunma” adı verilir. Hastalıkların daha belirti vermeden ya da silik belirtilerin olduğu bir evrede tanı ve tedavi edilmeleridir.Özellikle erken tanı koyulursa seyri değişebilen bazı kanser türleri açısından yaşlıların düzenli olarak sağlık kontrollerini yaptırmaları önemlidir. Yaşlı hastalarda kanser taraması, kişilerin yaşam beklentisi ve fonksiyonel kapasitesine göre değerlendirilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemlerden değildir?
Seçenekler
A
Düzenli fiziksel aktivite
B
Yeterli ve dengeli beslenme
C
Tütün ve alkol kullanımı
D
Düzenli uyku
E
Güneşlenme
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşam kalitesini arttırıcı önlemleri ifade edebileceksiniz.
Herhangi sağlık sorunu olmayan bir yetişkin için haftada beş kez en az otuz dakika süreli yürüyüş yapması yeterli egzersiz sayılır. Düzenli egzersiz tüm yaşlı bireylere önerilir. Ancak, sağlık sorunu olanlar egzersizden önce doktor kontrolünden geçmelidir.Yaşlılar kötü beslenme açısından risk grubu oluşturmaktadırlar. Uyku her ne kadar edilgen bir aktivite olarak algılansa da; yeterli uyku sağlığı geliştirmenin ve kronik hastalıkların önlenmesinin önemli bir ögesidir. Yaşlı nüfusta güneşten yeterli yararlanma oranı genç nüfusa göre düşük olup, vitamin D eksikliği yaygındır. Tütün ve alkol kullanımı ise sağlık için zararlıdır. Doğru yanıt D'dir.
Herhangi sağlık sorunu olmayan bir yetişkin için haftada beş kez en az otuz dakika süreli yürüyüş yapması yeterli egzersiz sayılır. Düzenli egzersiz tüm yaşlı bireylere önerilir. Ancak, sağlık sorunu olanlar egzersizden önce doktor kontrolünden geçmelidir.Yaşlılar kötü beslenme açısından risk grubu oluşturmaktadırlar. Uyku her ne kadar edilgen bir aktivite olarak algılansa da; yeterli uyku sağlığı geliştirmenin ve kronik hastalıkların önlenmesinin önemli bir ögesidir. Yaşlı nüfusta güneşten yeterli yararlanma oranı genç nüfusa göre düşük olup, vitamin D eksikliği yaygındır. Tütün ve alkol kullanımı ise sağlık için zararlıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 70
Bugün yaşlılık ile ilgili politikalar ve programlar yaşam beklentisini uzatmaktan ziyade yaşam kalitesini ve genel sağlığı arttırmaya odaklanmakta; aktif, üretken, başarılı ve bağımsız bir yaşlanma hedeflenmektedir. Bu hedefin en somut göstergesi, Amerika Gerontoloji Topluluğu’nun başarılı yaşlanma için öne sürdüğü hangi anahtar kavramda saklıdır?
Seçenekler
A
Yıllandıkça güzelleşmek
B
Yaşlandıkça deneyim kazanmak
C
Yaşamı yıllarla değil deneyimlerle açıklamak
D
Yaşama yıllar değil yıllara yaşam eklemek
E
Yaşa değil başa bakmak
Açıklama:
Bu hedefin en somut göstergesi, Amerika Gerontoloji Topluluğu’nun başarılı yaşlanma için öne sürdüğü “yaşama yıllar değil yıllara yaşam eklemek” anahtar kavramında saklıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü’nün yaşlılar için önem verilmesi gereken ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylere bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilecek imkanların sağlanması.
B
Ail ve toplum desteği ile yaşlıların gerekli bakımlarının karşılanması.
C
Yaşlıların bakım hizmetlerinin devlet tarafından karşılanması.
D
Yaşlıların toplumla ilişkide bulunmalarını ve katılımlarını arttıracak yaklaşımlarda bulunulması.
E
Yaşlıların saygınlık ve insanlık onuruna yakışır yaşam sürdürebilmeleri.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yaşlılar için önem verilmesi gereken ilkeleri; yaşlı bireylerin bağımsız olarak yaşamlarını sürdürebilecek imkânların sağlanması; toplumla ilişkide bulunmaları ve katılımlarını arttıracak yaklaşımlarda bulunulması; aile ve toplum desteği ile gerekli bakımların karşılanması; kendilerine yeterli olmaları ve potansiyelleri doğrultusunda üretkenliklerine olanak sağlanması, saygınlık ve insanlık onuruna yakışır yaşam sürdürebilmeleri olarak yayınlamıştır. Yaşlıların bakım hizmetleri devlet tarafından karşılanmamaktadır.Bu ilkeler arasında yaşlıların bakım hizmetlerinin devlet tarafından karşılanması ilkesi yer almamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerindendir?
Seçenekler
A
SF-36 ve SF-12
B
SF-32 ve SF-12
C
SF-30 ve SF-16
D
SF-32 ve SF-26
E
Sf-32 ve SF-16
Açıklama:
Yaşlılarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde kullanılan ölçütlerde çeşitlilik söz konusudur. SF-36 (Short Form 36 items) ve kısa şekli SF-12 (Short Form 12 items) en sık kullanılan yaşam kalitesi ölçeklerindendir.Doğru cevap A'dır.
Soru 73
WHOQOL-OLD (Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü), 24 sorudan oluşan altı ölçek içermektedir. Aşağıdakilerden hanisi bu ölçeklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Duyusal fonksiyonlar
B
Bilişsel fonksiyonlar
C
Özerklik
D
Sosyal Katılım
E
Ölüm ve Ölmek
Açıklama:
WHOQOL-OLD (Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü), 24 sorudan oluşan altı ölçek içermektedir. Bu alt ölçekler, duyusal fonksiyonlar; özerklik; geçmiş, bugün ve gelecek faaliyetleri; sosyal katılım; yakınlık, ölüm ve ölmektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 74
Günlük işleri yapabilmek yaşam kalitesi açısından çok önemlidir. Fonksiyonel kabiliyet ve maluliyeti ölçen sistemlerin en iyi bilinenleri temel ve yardımcı aktivitelerdir. Aşağıdaki aktivitelerden hangisi diğerlerinden farklı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Banyo yapabilme
B
Giyinebilme
C
Yemek yiyebilme
D
Sokağa çıkabilme
E
Telefon kullanabilme
Açıklama:
Banyo yapabilme, giyinebilme, yemek yiyebilme, yatak ya da sandalyeden yer değiştirme, yürüyebilme, sokağa çıkabilme, tuvalet kullanabilme gibi aktiviteler temel aktiviteler olarak bilinirler. Telefon kullanabilme, seyahat edebilme, alışveriş yapabilme, yemek hazırlayabilme, ev işi yapabilme, çamaşır yıkayabilme, el işi yapabilme, kendi ilaçlarını alabilme, paranın yönetimini sağlayabilme gibi aktiviteler ise bağımsız yaşam için gerekli olan yardımcı aktiviteler olarak bilinirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 75
Yaşlılarda görülen depresyonun ilk belirtileri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dikkat eksikliği hiperaktivite
B
Yoğunlaşamama ve dikkat eksikliği
C
İştah kesilmesi
D
Unutkanlık
E
Yaşam stresi
Açıklama:
Yaşlılık döneminde en sık rastlanan ruhsal sorun depresyondur. Yoğunlaşamama ve dikkat eksikliği depresyonun ilk belirtilerindendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki körlük ve görme bozukluklarının belli başlı nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Beyin kanaması
C
Glokom
D
Diet
E
Guatr
Açıklama:
Yaşlılıktaki körlük ve görme bozukluluklarının belli başlı nedenleri; katarakt (tüm körlüklerin yaklaşık %50’si), glokom, maküler dejenarasyon ve diabetik retinopatidir. Bir grup hastalığı temsil eden glokom, bu nedenlerden biridir ve optik sinir zedelenmesine bağlı olarak geri dönüşümsüz körlüğe neden olmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi menopozun sosyal yönden etkileri arasındadır?
Seçenekler
A
Gece terlemesi
B
Gerginlik
C
Cinsel isteksizlik
D
Kadınlığın sona ermesi algısı
E
Kilo artışı
Açıklama:
Azalan yumurtalık hormonlarından dolayı adetin devamlı olarak kesilmesini tanımlayan menopozun, kadınlarda biyolojik, psikolojik ve sosyal yönden etileri ortaya çıkmaktadır. Gece terlemesi ve kilo artışı menopozun biyolojik yönden etkileri, gerginlik ve cinsel isteksizlik menopozun psikolojik yönden etkileri arasındadır. Yaşam doyumu ise sosyal yönden etkileri arasındadır. Pek çok toplumda kadınlıkla doğurganlık özdeş tutulmakta ve menopoz kadınlığın da sona ermesi olarak algılanmaktadır. Bu durum menopozun sosyal yönden etkisilerinden biridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 78
Erkeklerde yaşlanma ile birlikte oldukça yavaş ilerleyen bir erkeklik hormonu olan androjen (testosteron) seviyesinde düşme eğilimi söz konusudur. Bu durum andropoz olarak adlandırılır ve özellikle 45-50 yaşları arasında görülür. Aşağıdakilerden hangisi andropozda görülebilen bulgular arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Vücudun her yerinde yağ miktarında artış
B
Vücut kıllarında artış
C
Vücut kitlesinde artış
D
Vücuttaki kemik mineral yoğunluğunda artış
E
Uyku bozuklukları
Açıklama:
Erkeklerde andropozda görülebilen bulgular; cinsel istekte ve özellikle gece ereksiyonlarında olmak üzere ereksiyon (erkeklik organında sertleşme) kalitesinde azalma, davranışsal değişiklikler, entellektüel kapasitede azalma, yorgunluk, depresyon ve sinirlilik hali, vücut kitlesinde özellikle kas yoğunluğu ve gücünde azalma,Vvücut kıllarında azalma ve deri değişiklikleri, osteoporoza neden olan kemik mineral yoğunluğunda azalma, sırt ağrısı, vücudun üst ve gövde kısmındaki yağ miktarında artma ve uyku bozuklukları ile uyku ihtiyacında artmadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Short Form-36 ‘nın alt maddelerinden biridir?
Seçenekler
A
Duyusal Fonksiyonlar
B
Geçmiş
C
Bugün ve gelecek
D
Fiziksel fonksiyon
E
Yakınlık
Açıklama:
Fiziksel fonksiyon haricindeki tüm seçenekler WHOQOL-OLD (Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü)’ne aittir. Fiziksel fonksiyon Short Form 36 ‘nın alt kategorisidir.
Soru 80
Görme, işitme, koku, tat alma, iştah ve dokunma duyularındaki değişiklerin yaşam kalitesi üzerindeki etki hangi fonksiyona girmektedir?
Seçenekler
A
Duyusal Fonksiyon
B
Özerklik
C
Sosyal katılım
D
Ölüm ve ölmek
E
Bugün ve gelecek faaliyetleri
Açıklama:
Görme, işitme, koku, tat alma, iştah ve dokunma duyuları duyu organlarını içerdiğinden duyusal fonksiyona girmektedir.
Soru 81
Vücut fonksiyonlarının tam olarak yapılamaması durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Özürlülük
B
Sakatlık
C
Engelilik
D
Maluliyet
E
Emeklilik
Açıklama:
Vücut fonksiyonlarının tam olarak yapılamaması durumu maluliyet olarak tanımlanabilir. Her ne kadar hastalık insidansı ve ölüm; toplum sağlığı ve sağlık hizmetlerinin durumunun göstergeleri ise de ileri yaşlarda sağlık durumunun saptanmasında maluliyet en geçerli göstergedir.
Soru 82
İç kulağın zarar görmesi maluliyet türlerinden hangisini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Özürlülük
B
Engellilik
C
Sakatlık
D
Yetersizlik
E
Emeklilik
Açıklama:
Özürlülük, kişinin fizyolojik, psikolojik, anatomik yapı ya da işlevlerindeki herhangi bir eksiklik ya da anormalliktir. Yetersizlik organ düzeyinde olan bir olaydır. Psikolojik, konuşma, işitme, görme, iskelet sistemi ve iç organ (dolaşım, solunum, boşaltım gibi sistemlerin uzun süreli hastalıkları) bozuklukları bu gruba girer.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi yardımcı aktiviteler kapsamına girer?
Seçenekler
A
Banyo yapabilme
B
Giyinme
C
Yemek yeme
D
Yürüme
E
Telefon kullanabilme
Açıklama:
Banyo yapabilme, giyinme, yemek yeme ve yürüme temel yaşam aktivitesidir. Telefon kullanabilme ise yardımcı aktivitelerdir.
Soru 84
Gözdeki lensin geçirgenliğinin değişmesi, opaklaşması ve ışığı geçirmemesi sonucu oluşan görme bozukluğuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Blefarit
B
Glokom
C
Katarakt
D
Renk körlüğü
E
Diyabet
Açıklama:
Katarakt, gözdeki lensin geçirgenliğinin değişmesi, opaklaşması ve ışığı geçirmemesi sonucu oluşmaktadır. Bu durum, çoğunlukla basit bir operasyonla tedavi edilebilir.
Soru 85
Kadınlarda, yumurtalık işlevinde azalma kaç yaşında başlamaktadır?
Seçenekler
A
30-33 yaş
B
37-38 yaş
C
42-45 yaş
D
45-48 yaş
E
48-50 yaş
Açıklama:
Ortalama menepoz yaşı coğrafi bölgelere göre farklılık gösterse de 51 yaş civarındadır. Ancak yumurtalık işlevlerindeki azalma 37-38 yaş arasında gözlemlenmektedir.
Soru 86
Yaşlı bireylerde tetanoz aşısı kaç yılda bir olmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
10
D
25
E
5
Açıklama:
Altmış beş yaş üzeri yaşlı bireylerde her 10 yılda bir tetanoz aşısı yapılmalıdır.
Soru 87
Mamografi ve klinik meme muayenesi kaç yaş ve üzeri kadınlar için yapılmalıdır?
Seçenekler
A
30 yaş ve üzeri
B
40 yaş ve üzeri
C
20 yaş ve üzeri
D
35 yaş ve üzeri
E
45 yaş ve üzeri
Açıklama:
40 yaş ve üzeri kadınlarda her yıl meme muayenesi yapılmalıdır.
Soru 88
Yaşlı bireyler günde kaç bardak su tüketmelidir?
Seçenekler
A
8-10 bardak
B
10-15 bardak
C
15-20 bardak
D
2-3 bardak
E
5-10 bardak
Açıklama:
Yaşlı bireyler günde 8 ila 10 bardak su tüketmelidir.
Soru 89
Dünya Sağlık Örgütü'nün tütünün kontrollü kullanımı konusunda hazırladığı paket, etkili olduğu kanıtlanmış kaç uygulamayı içermektedir?
Seçenekler
A
Dört
B
Beş
C
Altı
D
Yedi
E
Sekiz
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü tütünün kontrollü kullanımı konusunda bir paket hazırlamıştır. Bu paket etkili olduğu kanıtlanan altı uygulamayı içermektedir. Bu uygulamalar; vergileri ve fiyatı arttırmak, reklam, tanıtım ve sponsorluğu yasaklamak, toplumu pasif sigara dumanı etkilerinden korumak, herkesi sigaranın tehlikeleri konusunda uyarmak, sigarayı bırakmak isteyenlere yardım etmek ve salgını ve koruyucu uygulamaları titizlikle izlemek şeklindedir. Doğru cevap C'dir.