Temel Bakım Hizmetleri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'ne göre geriatrik yaş grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
45-50 yaş
B
65 yaş ve üzeri
C
25-35 yaş
D
18-25 yaş
E
0-3 yaş
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geriatrik yaş grubunu 65 yaş ve üzeri olarak tanımlanmıştır.
Soru 2
1954 yılında “yaşlıların toplumsal ve kültürel çevreden soyutlanmadan incelenmesine” ilişkin görüşü ile sosyal-gerontoloji kavramını ortaya çıkaran kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adam Spark
B
Mark Barthel
C
Aaron Beck
D
Clark Tıbbitts
E
John Dewey
Açıklama:
Geriatri ve Gerontoloji’nin gelişimi paralelinde 1954 yılında Clark Tıbbitts’in “yaşlıların toplumsal ve kültürel çevreden soyutlanmadan incelenmesine” ilişkin görüşü ile sosyal-gerontoloji kavramını ortaya çıkmıştır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının yaşlı bireyleri değerlendirmedeki amaçları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Kişilerin sorun çözme kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olmak.
B
Yaşlıların toplumda var olan kaynaklara ulaşmalarını sağlamak.
C
Mevcut hizmetleri yaşlıların ihtiyaçlarına cevap verir hale getirmek.
D
Yaşlı ve çevresi arasındaki etkileşimi kolaylaştırmak.
E
Yaşlılara ekonomik kazanç sağlamak.
Açıklama:
Sosyal hizmet uzmanı yaşlıyı değerlendirirken kişilerin sorun çözme kapasitelerini
geliştirmelerine yardımcı olmayı, yaşlıların toplumda var olan kaynaklara ulaşmalarını
sağlamayı, mevcut hizmetleri yaşlıların ihtiyaçlarına cevap verir hale getirmeyi, yaşlı ve
çevresi arasındaki etkileşimi kolaylaştırmayı amaçlamaktadır.
geliştirmelerine yardımcı olmayı, yaşlıların toplumda var olan kaynaklara ulaşmalarını
sağlamayı, mevcut hizmetleri yaşlıların ihtiyaçlarına cevap verir hale getirmeyi, yaşlı ve
çevresi arasındaki etkileşimi kolaylaştırmayı amaçlamaktadır.
Soru 4
Günlük yaşam aktiviteleri, temel ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri olmak üzere iki gruba ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Banyo
B
Yemek hazırlama
C
Tuvalet
D
Beslenme
E
Giyinme
Açıklama:
Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri; telefon kullanma, alışveriş, yemek hazırlama, ev korunması, transport, medikasyonlar ve finans olarak sıralanabilir. Banyo, giyinme, transfer, tuvalet, kontinans ve beslenme ise temel günlük yaşam aktiviteleri ise arasındadır.
Soru 5
- Akut bakım
- Subakut bakım
- Kronik bakım
Seçenekler
A
I,II,III
B
Yalnızca II
C
I, III
D
Yalnızca III
E
Yalnızca I
Açıklama:
Yaşlının tıbbi bakımı, yaşlının akut, subakut ve kronik bakımı şeklinde üç kısımda incelenebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi subakut ve kronik bakımın temel hedefleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Bilişsel durumun takibi
B
Hayat kalitesinin yükseltilmesi
C
Yaşlıya hastanede bakılması
D
Hastalıkların önlenmesi
E
Sağlığın korunması
Açıklama:
Subakut ve kronik bakımın temel hedefleri, fonksiyonel yetersizliğin korunması, bilişsel durumun takibi, hayat kalitesinin yükseltilmesi, hastalıkların önlenmesi, sağlığın korunmasıdır.
Soru 7
- Ekonomik sorunlar
- Sosyal sorunlar
- Psikolojik sorunlar
- Kültürel sorunlar
- Cinsel sorunlar
Seçenekler
A
1,2
B
1,3,5
C
3,4
D
1,2,3,4,5
E
1,2,3,5
Açıklama:
Yaşlıların karşılaştığı sorunlar arasında
- ekonomik sorunlar
- sosyal sorunlar
- psikolojik sorunlar
- kültürel sorunlar
- cinsel sorunlar yer almaktadır.
Soru 8
- Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
- Tedavinin etkililiğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
- Planın uygulanması
- Bakımın planlanması
- Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
Seçenekler
A
5,1,4,3,2
B
1,2,3,4,5
C
3,5,4,1,2
D
1,5,4,2,3
E
5,1,3,2,4
Açıklama:
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirilmelidir. Bu basamaklar aşağıdaki gibidir:
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
3. Bakımın planlanması
4. Planın uygulanması
5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
3. Bakımın planlanması
4. Planın uygulanması
5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
Soru 9
Beklenen kayıp konusunda aile bireylerinin bilgilendirilmesi, aydınlatılması gereklidir. Yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konular aşağıda
listelenmiştir.
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
Yukarıda sıralanan konulardan hangileri bu liste içerisinde yer almakatadır?
listelenmiştir.
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
Yukarıda sıralanan konulardan hangileri bu liste içerisinde yer almakatadır?
Seçenekler
A
1,3,4,
B
1,2
C
3,4
D
2,3,4
E
1,2,3,4
Açıklama:
Beklenen kayıp konusunda aile bireylerinin bilgilendirilmesi, aydınlatılması gereklidir. Yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konular aşağıda
listelenmiştir.
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. Yaşlıda agresif kemoterapi veya kemoterapiye
dirençli ilerlemiş kanserde kemoterapi verilmesi buna örnektir.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
listelenmiştir.
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. Yaşlıda agresif kemoterapi veya kemoterapiye
dirençli ilerlemiş kanserde kemoterapi verilmesi buna örnektir.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
Soru 10
Temel bakım hizmetlerinde yaşanılan sorunlarla baş edebilmek için bakım ekibinde olması gerek uzman kişi kimdir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet uzmanı
B
Hemşire
C
Doktor
D
Sağlık teknikeri
E
Fizyoterapist
Açıklama:
Bütün sorunlar bakım verilende ve bakım verende ve ailede çeşitli sosyal ve psikolojik sonuçları olmaktadır. Bu sorunların aşılmasında bakım ekibinde bir sosyal hizmet uzmanı olması son derece yararlı olacaktır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde huzurevi ve bakımevlerinde yaşlı bakım hizmeti veren personel açısından yaşanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Personel ücreti
B
Personel sosyo ekonomik durum
C
Mevcut personelin cinsiyet dağılımı
D
Personel medeni durum
E
Personel sayısı
Açıklama:
Ülkemizde yaşlı bakımı verecek personel ya da bireyin nitelik ve nicelik açısından yetersizliği önemli bir sorundur. Bu mevcut durumda özveri ile çalışan ve kendini geliştirmeye çalışan personel olmadığı anlamında yorumlanmamalıdır. Ancak özellikle huzurevlerinde ve bakımevlerindeki personel sayımız ve personelin yararlandığı hizmet içi eğitimler ve mezuniyet sonrası eğitimler konusunda önemli eksikler vardır. Bakımevlerinde çalışan personelin interdisipliner bir ekip oluşturması, bakımevindeki yaşlı bakımının kalitesinin arttırılmasının ilk şartıdır. Bugün gördüğümüz uygulama bakımevi personelinin bir arada çalışma, ekip olarak hareket etme konusunda sorunların görülebildiği gerçeğidir. Bunun çok yönlü olarak ele alınması gerekmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastalara uygulanan günlük yaşam aktivitelerinde test edilen başlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Alışveriş
C
Medikasyonlar
D
Yemek hazırlama
E
Telefon kullanma
Açıklama:
Temel günlük yaşam aktiviteleri:
Banyo
Giyinme
Transfer
Tuvalet
Kontinans
Beslenme
Banyo
Giyinme
Transfer
Tuvalet
Kontinans
Beslenme
Soru 13
Gayta kontinansı, yıkanma, transfer ve tuvalet kullanma gibi becerilerin değerlendirildiği, hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmeyi amaçlayan ölçek aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
C
WHOQOL-BREF Yaşam Kalitesi Ölçeği
D
Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
E
ADCS-ADL Ölçeği
Açıklama:
Temel günlük yaşam aktiviteleri ve Enstrümantal günlük yaşam aktivitelerindeki alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır. Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır.
Soru 14
Yaşlının tıbbı bakımlarından biri olan subakut bakımla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlının hastanede bakımını içermektedir.
B
Uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir.
C
Multiple kronik hastalıkları olan yaşlılara uygulanmaktadır.
D
Toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanmaktadır.
E
Taburculuk planı olmayan, demans bakımı, diyaliz, hospis bakımına ihtiyaç duyan yaşlılar içindir.
Açıklama:
Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir. Bu kişiler, genelde hastanelerden yeni taburcu edilmiş olup hemşirelik bakımına ihtiyaç duymaktadır.
Soru 15
Yaşlıların yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin bakış ve anlayışıyla örtüşmemesinden kaynaklanan sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sorun
B
İletişimsizlik sorunu
C
Kuşak sorunu
D
Umutsuzluk sorunu
E
Kültürel sorunlar
Açıklama:
Kuşak sorunları: Yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin anlayış ve bakışlarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlardır.
Soru 16
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda geliştirilen basamaklı yaklaşımlardan hangisinin uygulanması beklenmez?
Seçenekler
A
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
B
Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
C
Bakımın göz ardı edilmesi
D
Tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesi
E
Bakımın planlanması
Açıklama:
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirilmelidir. Bu basamaklar aşağıdaki gibidir:
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
3. Bakımın planlanması
4. Planın uygulanması
5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
3. Bakımın planlanması
4. Planın uygulanması
5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır.
B
Tedaviye yanızca kar oranı hesaplanarak karar verilmelidir.
C
Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
D
Eksik tedavi yapılmamalıdır.
E
Yaşam kalitesini arttıracak tedaviler aksatılmamalıdır.
Açıklama:
Beklenen kayıp konusunda aile bireylerinin bilgilendirilmesi, aydınlatılması gereklidir. Yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konular aşağıda listelenmiştir.
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. Yaşlıda agresif kemoterapi veya kemoterapiye
dirençli ilerlemiş kanserde kemoterapi verilmesi buna örnektir.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
5. Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir.
6. Kardiyopulmoner resusitasyon (CPR), mekanik ventilasyon, diyaliz, parenteral beslenme ve hidrasyon gibi invaziv işlemlere yukarıda belirtilen şekilde karar verilmelidir
1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. Yaşlıda agresif kemoterapi veya kemoterapiye
dirençli ilerlemiş kanserde kemoterapi verilmesi buna örnektir.
2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır.
3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır.
5. Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir.
6. Kardiyopulmoner resusitasyon (CPR), mekanik ventilasyon, diyaliz, parenteral beslenme ve hidrasyon gibi invaziv işlemlere yukarıda belirtilen şekilde karar verilmelidir
Soru 18
Kiralık ev bulma sıkıntısı, emekli aylıklarının alınması ve sosyal sigortalardaki işlerinin izlenmesinde yaşanan sıkıntılar, yaşlıların yaşadığı sorunlardan hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Psikolojik sorunlar
C
Sosyal sorunlar
D
Rutin toplumsal hizmetlere ulaşmada güçlük yaşanması
E
Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Açıklama:
Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması: Örneğin, kiralık ev bulma sıkıntısı, kiralarının yatırılmasında, emekli aylıklarının alınmasında, değerlendirilmesinde, sosyal sigortalardaki işlerinin izlenmesinde yaşanan sıkıntılar.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların bakım sonuçlarını etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Görmesi
B
İşitmesi
C
Hareket kabiliyeti
D
Anlaması
E
Eğitim durumu
Açıklama:
Bakım verilecek kişinin alışkanlıklarının ortaya konması son derece önemlidir. Görmesi, işitmesi, anlaması, hareket kabiliyeti yanında alışkanlıkları da bakım sonuçlarını etkilemektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastalara uygulanan enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinde test edilen başlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Transfer
B
Banyo
C
Giyinme
D
Kontinans
E
Transport
Açıklama:
Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri:
Telefon kullanma
Alışveriş
Yemek hazırlama
Ev korunması
Transport
Medikasyonlar
Finans
Telefon kullanma
Alışveriş
Yemek hazırlama
Ev korunması
Transport
Medikasyonlar
Finans
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi enstrümental günlük yaşam aktivitelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Yemek hazırlama
C
Transport
D
Transfer
E
Finans
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi ana temel bakım başlıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı yakınlarının bilgilendirilmesi
B
Odanın veya ortamın hazırlanması
C
Bakım önlemlerinin oluşturulması
D
Uygun çalışma alanının oluşturulması
E
Bakıcının ve malzemelerin hazırlığı
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımında yer alan tıbbi bakımlardan biridir?
Seçenekler
A
Acil bakım
B
Zoraki bakım
C
Düzenli bakım
D
Serbest bakım
E
Akut bakım
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımının önünde engel olan sebeplerden biridir?
Seçenekler
A
Evde bakım hizmetinin yeterli olması
B
Gündüz bakım evleri ve kreşlerinin olması
C
Yaşlı apartmanlarının olması
D
Gündüz hastanelerinin olması
E
Yatılı bakım evlerinde kalma oranının 235 bir olması
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Bugün için yaşlılarımızın Kasım 2009’daki bir rakama göre sadece 235’te birinin yatılı bakım kurumlarında yer alması, evde bakım sisteminin yetersiz sayı ve donanımda olması, yaşlılar ile ilgili gündüz hastanesi -gündüz bakımevi ve kreşleri- yaşlı apartmanları gibi alternatif daha modern daha az maliyetli ve bakımı ve sosyal yapıyı destekleyen sistemlerin olmaması ya da bir iki taneyi geçmemesi bakımın önünde önemli engellerdir.
Bugün için yaşlılarımızın Kasım 2009’daki bir rakama göre sadece 235’te birinin yatılı bakım kurumlarında yer alması, evde bakım sisteminin yetersiz sayı ve donanımda olması, yaşlılar ile ilgili gündüz hastanesi -gündüz bakımevi ve kreşleri- yaşlı apartmanları gibi alternatif daha modern daha az maliyetli ve bakımı ve sosyal yapıyı destekleyen sistemlerin olmaması ya da bir iki taneyi geçmemesi bakımın önünde önemli engellerdir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi gerontolojik sosyal hizmetin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Gerontolojik sosyal hizmet, toplumu bir parça olarak ele alır
B
Sosyal refah programlarının geliştirilmesinde rol oynar
C
Çağdaş yaşlı politikası sorunları önlemeyi
D
Hizmetler ile var olan sistemi her an hazır tutmayı
E
Yaşlıların sağlıklı yaşlanmasına olanak sağlayan ortamları oluşturmayı temel almaktadır
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Gerontolojik sosyal hizmet, toplumu bir bütün olarak ele alır ve sosyal refah programlarının geliştirilmesinde de rol oynar. Çağdaş yaşlı politikası sorunları önlemeyi, hizmetler ile var olan sistemi her an hazır tutmayı ve yaşlıların sağlıklı yaşlanmasına olanak sağlayan ortamları oluşturmayı temel almaktadır. Bu hizmetin verilebilmesinde sosyal hizmet uzmanlarına büyük görevler düşmektedir.
Gerontolojik sosyal hizmet, toplumu bir bütün olarak ele alır ve sosyal refah programlarının geliştirilmesinde de rol oynar. Çağdaş yaşlı politikası sorunları önlemeyi, hizmetler ile var olan sistemi her an hazır tutmayı ve yaşlıların sağlıklı yaşlanmasına olanak sağlayan ortamları oluşturmayı temel almaktadır. Bu hizmetin verilebilmesinde sosyal hizmet uzmanlarına büyük görevler düşmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Barthel’in günlük yaşam aktiviteleri ölçeğinde değerlendirilen işlerden biridir?
Seçenekler
A
Ev korunması
B
Gayta kontinansı
C
Alışveriş
D
Telefon kullanma
E
Finans
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır.
Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır.
Soru 27
Uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içeren bakım çeşididir. Aşağıdakilerden hangisi bu bakımın ismidir?
Seçenekler
A
Subakut
B
Akut
C
Kronik
D
Lawton-Broody
E
Kontinans
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir.
Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir.
Soru 28
Yaşlılarda bağımlılık düzeyine bağlı olarak bakım tipi aşağıdaki seçeneklerden hangisine göre belirlenmez?
Seçenekler
A
Bakım ihtiyacının süresi
B
Bakımın yoğunluğu
C
Bakımın karmaşıklığı
D
Kişisel faktörler
E
Bakımın finans durumu
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
• Bakım ihtiyacının süresi,
• Bakımın yoğunluğu,
• Bakımın karmaşıklığı,
• Kişisel faktörler ve çevresel faktörler bakım tipini belirlemektedir.
• Bakım ihtiyacının süresi,
• Bakımın yoğunluğu,
• Bakımın karmaşıklığı,
• Kişisel faktörler ve çevresel faktörler bakım tipini belirlemektedir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi bakım planı ile ilgili gerekli dökümanları hazırlamada standart olması gereken yapılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Duygudurum
B
Fiziksel Hastalıklar
C
Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri
D
Aile Desteği
E
Teknolojiye Uygunluğu
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Döküman çalışılan ve bakımın verildiği tip, yer ve sisteme göre değişebilir ancak kendi içerisinde standart bir yapısı olmalıdır. Özellikle duygudurum, mental durum, fiziksel hastalıklar, ilaçlar, beslenme durumu, günlük yaşam aktiviteleri, enstrümental günlük yaşam aktiviteleri, yaşlının demografik özellikleri, alışkanlıkları, aile desteği, sosyoekonomik ve eğitim durumu mutlaka dökümanda yer almalıdır.
Döküman çalışılan ve bakımın verildiği tip, yer ve sisteme göre değişebilir ancak kendi içerisinde standart bir yapısı olmalıdır. Özellikle duygudurum, mental durum, fiziksel hastalıklar, ilaçlar, beslenme durumu, günlük yaşam aktiviteleri, enstrümental günlük yaşam aktiviteleri, yaşlının demografik özellikleri, alışkanlıkları, aile desteği, sosyoekonomik ve eğitim durumu mutlaka dökümanda yer almalıdır.
Soru 30
Derdini tam anlamıyla anlatamama, ağrılarının geçmeyeceğinin, gözlerininartık daha iyi görmeyeceğinin, kulaklarının daha iyi duymayacağının bilincinde olması ve bunun yarattığı sorunlar nelerdir?
Seçenekler
A
Umutsuzluk Sorunu
B
Sevgisizlik sorunu
C
Yalnızlık sorunu
D
Cansıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
E
Kültürel sorunlar
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Umutsuzluk sorunu derdini tam anlamıyla anlatamama, ağrılarının geçmeyeceğinin, gözlerinin artık daha iyi görmeyeceğinin, kulaklarının daha iyi duymayacağının bilincinde olması ve bunun yarattığı sorunlar olarak tanımlanabilir.
Umutsuzluk sorunu derdini tam anlamıyla anlatamama, ağrılarının geçmeyeceğinin, gözlerinin artık daha iyi görmeyeceğinin, kulaklarının daha iyi duymayacağının bilincinde olması ve bunun yarattığı sorunlar olarak tanımlanabilir.
Soru 31
Ülkemizde 2010 yılında yapılan nüfus sayımına göre, 65 yaş ve üzeri nüfus tüm nüfusun yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
% 5.7
B
%6.9
C
%7.1
D
%7.2
E
%8.4
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Ülkemizde 2000 yılında yapılan nüfus sayımında 65 yaş ve üzeri nüfus tüm nüfusun %5.7’si iken 2007’de bu oran %7.1, 2009’da %6.9 ve son olarak Türkiye İstatistik Kurumunun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 verilerine göre bu oran % 7.2’dir (5.327.736 kişi).
Ülkemizde 2000 yılında yapılan nüfus sayımında 65 yaş ve üzeri nüfus tüm nüfusun %5.7’si iken 2007’de bu oran %7.1, 2009’da %6.9 ve son olarak Türkiye İstatistik Kurumunun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2010 verilerine göre bu oran % 7.2’dir (5.327.736 kişi).
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastaların temel günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Banyo
B
Alışveriş
C
Transport
D
Finans
E
Telefon kullanma
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
TEMEL GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ Banyo Giyinme Transfer Tuvalet Kontinans Beslenme
TEMEL GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ Banyo Giyinme Transfer Tuvalet Kontinans Beslenme
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastaların enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Giyinme
B
Transport
C
Tuvalet
D
Transfer
E
Beslenme
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
ENSTRÜMANTAL GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ Telefon kullanma Alışveriş Yemek hazırlama Ev korunması Transport Medikasyonlar Finans
ENSTRÜMANTAL GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ Telefon kullanma Alışveriş Yemek hazırlama Ev korunması Transport Medikasyonlar Finans
Soru 34
Yaşlının tıbbi bakımı, yaşlının akut, subakut ve kronik bakımı şeklinde üç kısımda incelebilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi subakut bakımın amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Çok yönlü bir taburculuk planı çizmek
B
Medikal tedavi ile beraber multidisipliner işbirliği
C
Rehabilitasyon
D
Özel bakım uygulamak
E
Dializ gibi özel tedavileri bakım ünitelerinde tutarak yapmak
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Yaşlının tıbbi bakımı, yaşlının akut, subakut ve kronik bakımı şeklinde üç kısımda incelenebilir. Akut bakım, yaşlının hastanede bakımını içermektedir. Akut bakım ünitelerinin (geriatrik değerlendirme üniteleri) amacı, medikal tedavi vermenin yanında multidisipliner işbirliği ile fonksiyonel bağımsızlığın idamesi sağlamak, çok yönlü bir taburculuk planı çizmektir. Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir. Bu kişiler, genelde hastanelerden yeni taburcu edilmiş olup hemşirelik bakımına ihtiyaç duymaktadır. Kronik bakım ise multiple kronik hastalıkları olan ve toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanmaktadır. Bir de özel bakım vardır ki taburculuk planı olmayan, demans bakımı, diyaliz, hospis bakımına ihtiyaç duyan yaşlılar içindir ve eğitilmiş personel gereklidir.
Yaşlının tıbbi bakımı, yaşlının akut, subakut ve kronik bakımı şeklinde üç kısımda incelenebilir. Akut bakım, yaşlının hastanede bakımını içermektedir. Akut bakım ünitelerinin (geriatrik değerlendirme üniteleri) amacı, medikal tedavi vermenin yanında multidisipliner işbirliği ile fonksiyonel bağımsızlığın idamesi sağlamak, çok yönlü bir taburculuk planı çizmektir. Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir. Bu kişiler, genelde hastanelerden yeni taburcu edilmiş olup hemşirelik bakımına ihtiyaç duymaktadır. Kronik bakım ise multiple kronik hastalıkları olan ve toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanmaktadır. Bir de özel bakım vardır ki taburculuk planı olmayan, demans bakımı, diyaliz, hospis bakımına ihtiyaç duyan yaşlılar içindir ve eğitilmiş personel gereklidir.
Soru 35
I- Tuvalet eğitimiII- Uyku süreci ve kalitesiIII- Sevdiği müzikIV- Kişisel hijyeni ile ilgili alışkanlıklarıYukarıdakilerden hangisi veya hangileri bakım verilecek kişinin alışkanlıklarının ortaya konması için takip edilmelidir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I ve II
E
I ve IV
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Bakım verilecek kişinin alışkanlıklarının ortaya konması son derece önemlidir:Tuvalet alışkanlıkları, Uykusu, uykuya başlaması, uykuyu sürdürmesi, Mental durumu önemlidir. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıklarının bilinmesi önemlidir. Sevdigi müzikler, kedi köpek gibi sevdiği bir hayvanın varlığı, Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeninin ve alışkanlıklarının bilinmesi de bakımın sonucunu etkilemektedir.
Bakım verilecek kişinin alışkanlıklarının ortaya konması son derece önemlidir:Tuvalet alışkanlıkları, Uykusu, uykuya başlaması, uykuyu sürdürmesi, Mental durumu önemlidir. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıklarının bilinmesi önemlidir. Sevdigi müzikler, kedi köpek gibi sevdiği bir hayvanın varlığı, Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeninin ve alışkanlıklarının bilinmesi de bakımın sonucunu etkilemektedir.
Soru 36
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı biryaklaşım geliştirilmelidir. Aşağıdakilerden hangisi bu basamaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
B
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi ile yeni iş bulma
C
Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
D
Bakımın planlanması, planın uygulanması
E
Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Yaşam kalitesinin artırılması, ailenin desteklenmesi ve hastalığın yüklerinin azaltılması gibi konulara odaklanmak şeklinde özetlenebilir. Hastalar hala yaşam uzatıcı tedaviyi alıyor olsalar bile bu yaklaşımlardan fayda görürler. Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirilmelidir. Bu basamaklar aşağıdaki gibidir: 1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
Yaşam kalitesinin artırılması, ailenin desteklenmesi ve hastalığın yüklerinin azaltılması gibi konulara odaklanmak şeklinde özetlenebilir. Hastalar hala yaşam uzatıcı tedaviyi alıyor olsalar bile bu yaklaşımlardan fayda görürler. Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirilmelidir. Bu basamaklar aşağıdaki gibidir: 1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Telefon kullanma
B
Alışveriş
C
Yemek hazırlama
D
Medikasyonlar
E
Kontinans
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri; Telefon kullanma, alışveriş, yemek hazırlama, ev korunması, transport, medikasyonlar ve finans'tır. Banyo, giyinme Transfer, Tuvalet, Kontinans, Beslenme Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri arasındadır. (Tablo 1.1)
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri; Telefon kullanma, alışveriş, yemek hazırlama, ev korunması, transport, medikasyonlar ve finans'tır. Banyo, giyinme Transfer, Tuvalet, Kontinans, Beslenme Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri arasındadır. (Tablo 1.1)
Soru 38
Bakım verilecek kişinin alışkanlıları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangilerinin bilinmesi gerekir?
I. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıkları
II. Beslenme alışkanlıkları, sevdiği yiyecekler, alışkın olduğu yemek saatleri
III. Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeni
IV. Uykuya başlaması, gündüz uyumaları varlığı, kısa kestirme şeklinde uykuların varlığı
I. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıkları
II. Beslenme alışkanlıkları, sevdiği yiyecekler, alışkın olduğu yemek saatleri
III. Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeni
IV. Uykuya başlaması, gündüz uyumaları varlığı, kısa kestirme şeklinde uykuların varlığı
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I, III, IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Uykusu, uykuya başlaması, uykuyu sürdürmesi, uyku kalitesinin ortaya konması, gündüz uyumaları varlığı, kısa kestirme şeklinde uykuların varlığı yine bakımı etkileyebilmektedir. Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeninin ve alışkanlıklarının bilinmesi de bakımın sonucunu etkilemektedir. Beslenme alışkanlıkları, sevdigi yiyecekler, alışkın olduğu yemek saatleri son derece yönlendiricidir. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıklarının bilinmesi önemlidir.
Uykusu, uykuya başlaması, uykuyu sürdürmesi, uyku kalitesinin ortaya konması, gündüz uyumaları varlığı, kısa kestirme şeklinde uykuların varlığı yine bakımı etkileyebilmektedir. Kisisel hijyeni ile ilgili alışkanlıkları, sevdikleri, banyo düzeninin ve alışkanlıklarının bilinmesi de bakımın sonucunu etkilemektedir. Beslenme alışkanlıkları, sevdigi yiyecekler, alışkın olduğu yemek saatleri son derece yönlendiricidir. Gün içinde neler yaptığı, varsa hobileri, günlük yaşam aktiviteleri sırasında varsa rutin yaptıklarının bilinmesi önemlidir.
Soru 39
Eski sevdiklerinin ölmüş olmaları veya çeşitli nedenlerle çevresinden uzaklaşmaları dolayısıyla yaşanan sevgi açlığı nedeniyle oluşan sorunlar ne olarak isimlendirilir?
Seçenekler
A
Sevgisizlik sorunu
B
İletişimsizlik sorunu
C
Umutsuzluk sorunu
D
Kuşak sorunu
E
Psikolojik sorunlar
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Sevgisizlik sorunu (Eski sevdiklerinin ya ölmüş olmaları ya da çeşitli nedenlerle çevresinden uzaklaşmaları dolayısıyla yaşanan sevgi açlığı.)
Sevgisizlik sorunu (Eski sevdiklerinin ya ölmüş olmaları ya da çeşitli nedenlerle çevresinden uzaklaşmaları dolayısıyla yaşanan sevgi açlığı.)
Soru 40
Bakım planı ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Yaşlının anlayacağı, duyacağı, göreceği bir ortamda bakımın nedenleri, tipi, amacı yaşlıya ve varsa yakınlarına birlikte ve ayrı ayrı anlatılmalıdır.
II. Bakım planını anlatırken etik değerlere dikkat edilmelidir.
III. Yaşlının özsaygısının zedelenmemesi ve desteklenmesi önemlidir.
I. Yaşlının anlayacağı, duyacağı, göreceği bir ortamda bakımın nedenleri, tipi, amacı yaşlıya ve varsa yakınlarına birlikte ve ayrı ayrı anlatılmalıdır.
II. Bakım planını anlatırken etik değerlere dikkat edilmelidir.
III. Yaşlının özsaygısının zedelenmemesi ve desteklenmesi önemlidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Bakım planın anlatılması son derece önemlidir. Burada yaşlı ve varsa yakınları son derece önemlidir. Yaşlının anlayacağı, duyacağı, göreceği bir ortamda bakımın nedenleri, tipi, amacı yaşlıya ve varsa yakınlarına birlikte ve ayrı ayrı anlatılmalıdır. Bunu sunarken etik değerler son derece önemlidir. Yaşlının özsaygısının zedelenmemesi ve desteklenmesi önemlidir.
Bakım planın anlatılması son derece önemlidir. Burada yaşlı ve varsa yakınları son derece önemlidir. Yaşlının anlayacağı, duyacağı, göreceği bir ortamda bakımın nedenleri, tipi, amacı yaşlıya ve varsa yakınlarına birlikte ve ayrı ayrı anlatılmalıdır. Bunu sunarken etik değerler son derece önemlidir. Yaşlının özsaygısının zedelenmemesi ve desteklenmesi önemlidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bakım planının yürütülmesinde teknolojiyi kullanma ve geliştirme kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlının adaptasyonu
B
Gerontoteknolojik değerlendirmeler
C
Yaşlıya uygun akıllı evler
D
Pediatri
E
Yaşlılarda ev güvenliği veya yaşlı güvenliği ile ilgili alarm sistemleri
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Yaşlıya uygun akıllı evler, modern binalarda gerontoteknolojik bir felsefeye göre bir değerlendirme, yaşam ve bakım sistemi en ideali olandır. Ancak teknoloji kullanımı ilk başta pahalı görünmektedir, oysaki uzun dönemde yararları ile daha maliyet etkin olabileceği yönünde yayınlar vardır. Burada önemli sorunlardan biri de yaşlının eğitim durumunun veya adaptasyon durumunun da teknoloji kullanımına uygun olması veya bu konularda da yaşlıya eğitim verilmesi, gösterilmesi gerekliliğidir. Ancak yaşlılar ve özellikle bakım derecesi ihtiyacı yüksek olan yaşlılarda ailelerinin işbirliği son derece yararlı olmaktadır.
Yaşlıya uygun akıllı evler, modern binalarda gerontoteknolojik bir felsefeye göre bir değerlendirme, yaşam ve bakım sistemi en ideali olandır. Ancak teknoloji kullanımı ilk başta pahalı görünmektedir, oysaki uzun dönemde yararları ile daha maliyet etkin olabileceği yönünde yayınlar vardır. Burada önemli sorunlardan biri de yaşlının eğitim durumunun veya adaptasyon durumunun da teknoloji kullanımına uygun olması veya bu konularda da yaşlıya eğitim verilmesi, gösterilmesi gerekliliğidir. Ancak yaşlılar ve özellikle bakım derecesi ihtiyacı yüksek olan yaşlılarda ailelerinin işbirliği son derece yararlı olmaktadır.
Soru 42
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirilmelidir. Aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşım arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
B
Bakımın planlanması
C
Bakımın amaçlarının neler olduğunun gizlenmesi
D
Planın uygulanması
E
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
Soru 43
Yaşlıların eylemlerinde ne derece bağımsız olabildiğini değerlendiren bu ölçekte alına toplam puan bağımsızlık derecesini gösterir. Yaşlının aktiviteleri yerine getirirken gösterdiği bağımsızlık arttıkça, ölçekten alınan puan da artar.
Yukarıda özellikleri belirtilen yaşlı değerlendirme ölçeği hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Yukarıda özellikleri belirtilen yaşlı değerlendirme ölçeği hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Kalk ve Yürü Testi
C
Zamanlı Kalk ve Yürü Testi
D
Postür ve Mobilite Testleri
E
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) ise işlemleri hastanın ne derece bağımsız yerine getirdiğine göre puanlandırılır. Toplam puan 17’dir. Alınan puan bağımsızlık derecesini gösterir, aktiviteleri yerine getirmedeki bağımsızlık derecesi arttıkça alınan puan da artar. Bu testlerin sadece ilk değerlendirmede uygulanması değil, belli aralıklarla tekrarlanması önerilmektedir. Disabilite belli bir sürede gelişen dinamik bir süreç olduğu için hastaların belli aralıklarla bu açıdan değerlendirilmesi uygun olur.
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) ise işlemleri hastanın ne derece bağımsız yerine getirdiğine göre puanlandırılır. Toplam puan 17’dir. Alınan puan bağımsızlık derecesini gösterir, aktiviteleri yerine getirmedeki bağımsızlık derecesi arttıkça alınan puan da artar. Bu testlerin sadece ilk değerlendirmede uygulanması değil, belli aralıklarla tekrarlanması önerilmektedir. Disabilite belli bir sürede gelişen dinamik bir süreç olduğu için hastaların belli aralıklarla bu açıdan değerlendirilmesi uygun olur.
Soru 44
Subakut bakım, özel bakım ve kronik bakım arasındaki fark aşağıdaki seçeneklerin hangisinde en kapsamlı olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Üç bakım biçimi de yaşlıların tıbbi bakım türleridir ancak yaşlının sağlık durumuna göre değişkenlik göstermektedirler.
B
Üç bakım türü bakım veren personelin eğitim düzeyi açısından farklılaşır. Subakut bakım hariç diğer iki bakım türünde eğitilmiş sağlık personeline ihtiyaç vardır.
C
Bu bakım biçimleri yaşlının hastalığına ve o hastalığın hangi evrede olduğuna göre belirlenmekte ve uygulanmaktadır.
D
Üç bakım türü, yaşlının hastalığına ve bakım ihtiyacına göre değişkenlik gösterir. Bu bakım türleri, hedefleri ve bakımı uygulayacak personelin nitelikleri açısından da birbirinden farklılaşmaktadır.
E
Üç bakım türü hedefleri açısından birbirinden ayrılmaktadır. Subakut ve kronik bakımın temel hedefleri, fonksiyonel yetersizliğin korunması, hastalıkların önlenmesi ve sağlığın korunmasıdır. Özel bakımda amaç taburcu olasılığı olmayan bireylerin mevcut iy
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir. Bu kişiler, genelde hastanelerden yeni taburcu edilmiş olup hemşirelik bakımına ihtiyaç duymaktadır. Kronik bakım ise multiple kronik hastalıkları olan ve toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanmaktadır. Bir de özel bakım vardır ki taburculuk planı olmayan, demans bakımı, diyaliz, hospis bakımına ihtiyaç duyan yaşlılar içindir ve eğitilmiş personel gereklidir.
Subakut bakım, uzun dönem bakım evlerinde kısa bir süre kalması planlanan hastaları içermektedir. Amaç, rehabilitasyon, kompleks bir medikal bakım ve/veya yara bakımı içindir. Bu kişiler, genelde hastanelerden yeni taburcu edilmiş olup hemşirelik bakımına ihtiyaç duymaktadır. Kronik bakım ise multiple kronik hastalıkları olan ve toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanmaktadır. Bir de özel bakım vardır ki taburculuk planı olmayan, demans bakımı, diyaliz, hospis bakımına ihtiyaç duyan yaşlılar içindir ve eğitilmiş personel gereklidir.
Soru 45
Yaşlıya verilecek bakım planının kişiye ve yakınlarına doğru ve açık bir şekilde açıklanması, belirsizlik nedeniyle yaşanan stresi azalttığı için tedavinin bir parçası olarak görülmekte ve bu sürece oldukça önem verilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bakım planı aktarılırken öncelikle dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım planı açıklanırken etik ilkeler gözetilmelidir.
B
Her yaşlıya göre bir iletişim yolu ve biçimi kullanılarak bakım planı en uygun şekilde aktarılmalıdır.
C
Bakım planı mutlaka disiplinlerarası ve en az 3 kişiden oluşan bir ekip tarafından profesyonelce yaşlıya aktarılmalıdır.
D
Yaşlının yakınları da bakım planının aktarılması sürecinin bir aşamasında veya tümünde yer almalıdır.
E
Bakım planı aktarılmadan önce yaşlının yaşam aktiviteleri, duygu durumu ve davranışları mutlaka değerlendirilmelidir.
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
C seçeneğindeki "Bakım planı mutlaka disiplinlerarası ve en az 3 kişiden oluşan bir ekip tarafından profesyonelce yaşlıya aktarılmalıdır." cevabı doğru değildir. Çünkü ekibin niteliği ve sayısına ilişkin bir koşul gerekliliği belirtilmemektedir. Burada önemli olan bakım planını her kim aktarırsa aktarsın etik değerlere uygun, hassas ve çözümcül bir şekilde konuya yaklaşmalarıdır.
C seçeneğindeki "Bakım planı mutlaka disiplinlerarası ve en az 3 kişiden oluşan bir ekip tarafından profesyonelce yaşlıya aktarılmalıdır." cevabı doğru değildir. Çünkü ekibin niteliği ve sayısına ilişkin bir koşul gerekliliği belirtilmemektedir. Burada önemli olan bakım planını her kim aktarırsa aktarsın etik değerlere uygun, hassas ve çözümcül bir şekilde konuya yaklaşmalarıdır.
Soru 46
- Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır.
- Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
- Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir.
Yukarıda belirtilenler hangi bakım süreci açısından en çok önem taşımaktadır?
- Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir.
- Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir.
Yukarıda belirtilenler hangi bakım süreci açısından en çok önem taşımaktadır?
Seçenekler
A
Subakut bakım türü
B
Yaşamının sonuna doğru yaklaşan yaşlılara verilecek bakım türü
C
Kronik bakım türü
D
Günlük yaşam becerileri kazandırmaya yönelik bakım
E
Özel bakım
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Beklenen kayıp konusunda aile bireylerinin bilgilendirilmesi, aydınlatılması gereklidir. Yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konular aşağıda listelenmiştir: 1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. 2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır. 3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir. 4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır. 5. Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir. 6. Kardiyopulmoner resusitasyon (CPR), mekanik ventilasyon, diyaliz, parenteral beslenme ve hidrasyon gibi invaziv işlemlere yukarıda belirtilen şekilde karar verilmelidir.
Beklenen kayıp konusunda aile bireylerinin bilgilendirilmesi, aydınlatılması gereklidir. Yaşam sonunda bakım planlanırken karar verilmesi gereken hassas konular aşağıda listelenmiştir: 1. Agresif tedavilerden kaçınılmalıdır. 2. Eksik tedavi yapılmamalıdır. Yaşam kalitesini düzeltecek tedaviler aksatılmamalıdır. 3. Tedavinin kar-zarar oranı dengelenerek karar verilmelidir. 4. Semptomların tedavisi yeterli yapılmalıdır. 5. Medikal endikasyon, yaşam kalitesi, hasta ve ailenin istekleri gözden geçirilerek karar verilmelidir. 6. Kardiyopulmoner resusitasyon (CPR), mekanik ventilasyon, diyaliz, parenteral beslenme ve hidrasyon gibi invaziv işlemlere yukarıda belirtilen şekilde karar verilmelidir.
Soru 47
Yaşın ilerlemesiyle aşağıdaki alanların hangisinde değişiklik meydana gelir?
Seçenekler
A
Fizyolojik
B
Psikolojik
C
Emosyonel
D
Bilişsel
E
Hepsi
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Yaşın ilerlemesiyle birlikte fizyolojik, psikolojik, emosyonel, bilişsel, sosyal alanlarda değişiklikler oluşabilmekte, bireyin fonksiyonel kapasitesi azalırken kronik hastalıklar artmaktadır.
Yaşın ilerlemesiyle birlikte fizyolojik, psikolojik, emosyonel, bilişsel, sosyal alanlarda değişiklikler oluşabilmekte, bireyin fonksiyonel kapasitesi azalırken kronik hastalıklar artmaktadır.
Soru 48
Temel ve enstrümantal günlük yaşam aktivitelerini ölçmek için en sık kullanılan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
C
Global Detoriasyon Skalası (GDS)
D
Hamilton Depresyon Ölçeği
E
Mini nütrisyonel değerlendirme (MNA)
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Bu alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır. Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır.
Bu alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır. Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Subakut ve kronik bakımın temel hedefleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
fonksiyonel yetersizliğin korunması
B
Hastalıkların iyileştirilmesi
C
Bilişsel durumun takibi
D
Hayat kalitesinin yükseltilmesi
E
Sağlığın korunması
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Subakut ve kronik bakımın temel hedefleri, fonksiyonel yetersizliğin korunması, bilişsel durumun takibi, hayat kalitesinin yükseltilmesi, hastalıkların önlenmesi, sağlığın korunmasıdır. Ülkemizde evde bakım, gündüz geriatri hastaneleri, yaşlı evleri-huzurevleri sayısında belirli rakamlara ulaşılırken, bakımevleri ve uzun süreli bakım sistemleri ve evde bakım sistemleri yeni gelişmektedir.
Subakut ve kronik bakımın temel hedefleri, fonksiyonel yetersizliğin korunması, bilişsel durumun takibi, hayat kalitesinin yükseltilmesi, hastalıkların önlenmesi, sağlığın korunmasıdır. Ülkemizde evde bakım, gündüz geriatri hastaneleri, yaşlı evleri-huzurevleri sayısında belirli rakamlara ulaşılırken, bakımevleri ve uzun süreli bakım sistemleri ve evde bakım sistemleri yeni gelişmektedir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Prof Dr İlhan Tomambay’ın makalesine göre yaşlının karşı karşıya kaldığı sorunlar arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Kuşak Sorunları
B
İletişimsizlik Sorunları
C
Saygısızlık sorunları
D
Cinsel Sorunlar
E
Umutsuzluk Sorunları
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Ekonomik sorunlar,Sosyal sorunlar,Psikolojik sorunlar,Kültürel sorunlar,Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması,Kuşak sorunları,Yalnızlık sorunu,İletişimsizlik sorunu,Sevgisizlik sorunu,Sağlık sorunları,Umutsuzluk sorunu,Cinsel sorunlar,Ev işlerini yapmada kendine yetememe,Cansıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Ekonomik sorunlar,Sosyal sorunlar,Psikolojik sorunlar,Kültürel sorunlar,Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması,Kuşak sorunları,Yalnızlık sorunu,İletişimsizlik sorunu,Sevgisizlik sorunu,Sağlık sorunları,Umutsuzluk sorunu,Cinsel sorunlar,Ev işlerini yapmada kendine yetememe,Cansıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Soru 51
Yaşlı ile iletişim kurmada hangi değerlendirme sonuçları önemlidir ?
Seçenekler
A
Yaşlının günlük yaşam aktiviteleri
B
Duygu durumu
C
Enstrümental günlük yaşam aktiviteleri
D
Demansif durumu
E
Hepsi
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
İletişim yolları her yaşlı hastada farklı olabilir. Sevdikleri, alışkanlıkları, görme-işitme-anlamaduygudurum kapasitesine göre farklı bir sunum ve iletişimle aktarılması gerekliliği açıktır. Hiç konuşamayan bir yaşlıyla, sadece göz ve el teması bile bakımın sonuçlarını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu sebeple yaşlının günlük yaşam aktiviteleri, duygu durumu, enstrümental günlük yaşam aktiviteleri, demansif durumu ve hareket durumu ve beslenme durumu mutlaka değerlendirilmelidir ve kurulacak iletişim buralarda ki sonuçlarla yönlendirilmelidir.
İletişim yolları her yaşlı hastada farklı olabilir. Sevdikleri, alışkanlıkları, görme-işitme-anlamaduygudurum kapasitesine göre farklı bir sunum ve iletişimle aktarılması gerekliliği açıktır. Hiç konuşamayan bir yaşlıyla, sadece göz ve el teması bile bakımın sonuçlarını olumlu yönde etkileyebilmektedir. Bu sebeple yaşlının günlük yaşam aktiviteleri, duygu durumu, enstrümental günlük yaşam aktiviteleri, demansif durumu ve hareket durumu ve beslenme durumu mutlaka değerlendirilmelidir ve kurulacak iletişim buralarda ki sonuçlarla yönlendirilmelidir.
Soru 52
Yaşamının sonuna yaklaşmış hastaların bakımı konusunda basamaklı bir yaklaşım geliştirildiğinde sıralamada hangi maddeler olmalıdır?
Seçenekler
A
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
B
Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
C
Bakımın planlanması
D
Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi
E
Hepsi
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
1. Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi 2. Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması 3. Bakımın planlanması 4. Planın uygulanması 5. Tedavinin etkinliğinin ve semptomların şiddetinin değerlendirilmesi 6. Değişiklik olmaması veya başarı durumunda tedaviye devam edilmesi/ Yeni bir problemle karşılaşılması veya başarısızlık durumunda yeni bir tedavi seçeneği aranması/ Ölümün gerçekleşmesi durumunda sağlık personelinin üzerine düşen görevlerin yerine getirilmesi.
Soru 53
Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kim tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Barthel
B
Kohl
C
Spark
D
Marx
E
Tıbbitts
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi geriatrik yaş grubunu 65 yaş ve üzeri olarak tanımlayan kuruluştur?
Seçenekler
A
Dünya Sağlık Örgütü
B
Birleşmiş Milletler
C
Uluslararası Çalışma Örgütü
D
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdaki hangisi genel olarak yaşlılara yönelik olarak verilen hizmetler grubundaki dört ana başlık dışında ayrı bir kategoride değerlendirilir?
Seçenekler
A
Danışmanlık hizmetleri
B
Rehberlik hizmetleri
C
Bakım hizmetleri
D
Sağlık hizmetleri
E
Barınma hizmetleri
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Lawton-Broody tarafından geliştirilen ölçektir?
Seçenekler
A
Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Standart Bakım Hizmetleri Ölçeği
C
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
D
Enstrümantal Ekonomik Sorunlar Ölçeği
E
Yaşlılık Kaygısı Ölçeği
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 57
Yaşlının kulaklarının daha iyi duymayacağının bilincinde olması hangi sorun kategorisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Kültürel sorunlar
B
Umutsuzluk sorunu
C
İletişimsizlik sorunu
D
Sosyal sorunlar
E
Psikolojik sorunlar
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 58
Yaşlının kiralık ev bulma sıkıntısı hangi sorun kategorisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Kültürel sorunlar
B
İletişimsizlik sorunu
C
Sosyal sorunlar
D
Ekonomik sorunlar
E
Rutin toplumsal hizmetlere ulaşmada güçlük yaşanması
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 59
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kim tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Lawton-Broody
B
Kohl
C
Spark
D
Barthel-Angel
E
Tıbbitts
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 60
“Yaşlıların toplumsal ve kültürel çevreden soyutlanmadan incelenmesine” ilişkin görüşü ile sosyal-gerontoloji kavramının ortaya çıkmasına kim neden olmuştur?
Seçenekler
A
Mark Barthel
B
Clark Tıbbitts
C
Karl Marx
D
Edward Kohl
E
Adam Spark
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 61
Yaşlının kaygı içinde olması hangi sorun kategorisine örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlar
B
Kültürel sorunlar
C
İletişimsizlik sorunu
D
Sosyal sorunlar
E
Yalnızlık sorunu
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütüne göre geriatrik yaş grubu olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
50 yaş ve üzeri
B
60 yaş ve üzeri
C
65 yaş ve üzeri
D
70 yaş ve üzeri
E
75 yaş ve üzeri
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi temel bakım yürütürken karşılaşılan önemli kısıtlılıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Siyasi sorunlar
C
Aile ile ilgili sorunlar
D
Psikolojik sorunlar
E
Sağlık sorunları
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi enstrümental günlük aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Banyo
B
Giyinme
C
Tuvalet
D
Beslenme
E
Telefon kullanma
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bakım verilecek kişinin bakım sonuçlarını etkileyen özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Görme
B
İşitme
C
Anlama
D
Transfer
E
Apartmanda yaşaması
Açıklama:
Temel bakımda sorunlar, iletişim ve uygulama alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi multiple kronik hastalıkları olan ve toplumda yaşamayı tek başına başaramayan yaşlılara uygulanan bakımdır?
Seçenekler
A
Akut bakım
B
Subakut bakım
C
Kronik bakım
D
Bağımlı bakım
E
Uygun bakım
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 67
Yaşlıların bakış ve anlayışının gençlerin bakış ve anlayışlarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kuşak sorunu
B
Sevgi sorunu
C
Ekonomik sorun
D
Geleneksel sorun
E
Duygu sorunu
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 68
Hangisi yaşam sonu bakımın basamaklarından değildir?
Seçenekler
A
Hastanın sona yaklaştığının fark edilmesi
B
Bakımın amaçlarının netleştirilmesi ve açıklanması
C
Bakımın planlanması
D
Planın uygulanması
E
Tedaviye son verilmesi
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 69
Hangisi günlük temel yaşam aktivitelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Giyinme
B
Banyo
C
Kontinans
D
Transfer
E
Bulaşık yıkama
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Soru 70
Hangisi yaşlı bakım planının sunulmasında temel maddelerden değildir?
Seçenekler
A
Etik değerler
B
İletişim
C
Göz Teması
D
Ailesi
E
Yemek çeşidi
Açıklama:
Temel bakımın ana prensiplerini sıralayabileceksiniz.
Soru 71
Türkiye’de 2010 yılındaki yaşlı nüfus oranı yaklaşık % kaçtır?
Seçenekler
A
5
B
7
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Yaşlılık ve bakım konusunu tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Hangisi yaşlı bakımda bireysel ihtiyaçlarının belirlenmesindeki ana değerlendirme kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Günlük yaşam aktiviteleri
B
Enstümental günlük yaşam aktiviteleri
C
Beslenme değerlendirmesi
D
Hastalıkları ve ilaçları
E
Safra kesesi ameliyatı öyküsü
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakım tipleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Evde bakım
B
Hastanede bakım
C
Kurumsal bakım
D
Palyatif bakım
E
İnkontinans bakımı
Açıklama:
Bakım tiplerini ve yerlerini ifade edebileceksiniz.
Ünite 2
Soru 1
- Can ve mal kaybına yol açar
- Alınabilecek önlemlerle engellenebilir
- Araç ve makinelerden kaynaklanır
- Önceden planlanmaz
- Beklenmeyen bir zamanda ortaya çıkar
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, IV ve V
C
III, IV ve V
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre kaza Arapça kökenli bir sözcük olup” Can veya mal kaybına, zararına neden olan kötü olay” anlamına gelmektedir. Daha geniş bir ifade kullanmak gerekirse kaza; daha önce alınabilecek önlemlerle engellenebilen, önceden planlanmayan ve beklenmeyen bir zamanda ortaya çıkan, can ve mal kaybı ile sonuçlanan bir olay olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 2
- Görme ve işitme gücünün azalması
- Kas gücü ve koordinasyonun yetersizliği
- Düşük eğitim ve yetersiz gelir
- İleri yaş ve yalnız yaşam
- Dikkat azalması ve unutkanlık
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, IV ve V
C
I, II ve III
D
I ve V
E
Yalnız I
Açıklama:
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerde görülen düşme tiplerinden biridir?
Seçenekler
A
Zayıf ışıklandırma
B
Islak zemin
C
Beyin hastalığı
D
Denge kaybı
E
His yitimi
Açıklama:
Düşme tipleri;
- Çarpma
- Dengesiz eğilme
- Uzanma
- Denge kaybı
- Kayma
- Merdiven, sandalye, yatak, koltuk gibi yüksek bir yerden düşme,
- Tümsek, halı gibi engellere takılarak düşme,
- Zayıf ışıklandırma, karanlıkta yapılan aktiviteler nedeniyle düşme,
- Şekli bozulmuş veya cilalanmış yüzey, tuvalet, banyo gibi ıslak zemin sorunları nedeniyle düşme,
- Beyin hastalıklarına bağlı denge ve baş dönmesi problemleri nedeniyle düşme,
- Görme, işitme, dokunma gibi duyu kayıplarına bağlı ortaya çıkan düşme,
Soru 4
- İhmal
- Unutkanlık
- Dikkat eksikliği
- Refleks kaybı
- Yalnız yaşam
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
III, IV ve V
D
II ve V
E
Yalnız III
Açıklama:
Unutkanlık, refleks kaybı, dikkat eksikliği, ihmal veya fiziksel kusurlar ev yangınlarının en büyük nedenleri arasındadır. Bu yangınların sonucu olarak bölgesel veya genel yanık olguları sıklıkla görülür. Yanık dışında yangında ortaya çıkan diğer bir durum, karbon monoksit solunmasına bağlı zehirlenmelerdir. Yanıklar yaşamsal olarak önemli bölgeleri veya vücudun geniş alanlarını tuttuğu zaman ölüm ortaya çıkabilir. Sinir uçlarının yoğun olduğu hassas bölgelerde olduğu zaman ise şok gelişebilir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 5
- İskelet sistemi
- Göğüs kafesi
- Kalp
- Beyin
- Omurga
Seçenekler
A
IV ve V
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, II, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Yaşlıların diğer gruplara göre daha fazla etkilendiği kaza tipleri yaya kazalarıdır. Yaşlının dikkat eksikliği, yürüme güçlüğü, refleks azalması ve duyu organ bozukluğu trafik içindeki hareket halinde veya duran araçlar ile ilgili risk yaratır. Motorlu araç kazaları geçici bilinç kaybından, felce ya da kalp krizine (miyokart enfarktüsü) kadar ciddi tıbbi ek problemlere de yol açabilir. Yaş arttıkça trafik kazaları sonrasında beyin, omurga, göğüs kafesi ve iskelet sistemi yaralanması riskleri artar. Yaşlılarda basit ve hafif bir incinme sonrası bile ciddi yaralanmalar oluşabileceği unutulmamalıdır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 6
Yaşlı bireylerin evde kaza geçirme olasılıklarının artma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam sevinci
B
Erkek olması
C
Çocuklarıyla yaşam
D
Aydınlatma sistemleri
E
Düşük eğitim düzeyi
Açıklama:
Çalışmalar göstermiştir ki, kardiyovasküler sistem hastalığı gibi herhangi bir kronik hastalığı olanların, gözlük, işitme cihazı ve baston gibi yardımcı araç kullananların ev kazası geçirme sıklıkları daha yüksektir.
Kadınlar erkeklere göre daha fazla kaza geçirmektedir. Bunun sebebi ise kadınların ortalama yaşam sürelerinin daha fazla olması ve bu nedenle kronik hastalıklara daha fazla oranda yakalanma riski taşımalarıdır.
Eğitim durumu dikkate alındığında, 8 yılın altında eğitim alanların kaza riski daha fazladır. Eğitim düzeyi arttıkça kaza geçirme olasılığı da azalmaktadır. Bu durum öğrenim düzeyi düşük olan yaşlılara, ev kazaları ve korunma yolları konusunda eğitim verilmesi gerekliliğini açıklar. Birlikte yaşadığı bir kişinin varlığının kaza sıklığına etkisi ile ilgili çalışmalar
çelişkilidir. Örneğin bazı çalışmalar, yalnız eşiyle birlikte yaşayanların ( %47) ev kazalarını, eşi ve çocukları (%20,5), sadece çocukları (%12) ve yalnız başına yaşayanlara (%22,2) daha sık yaşadıkları saptarken diğerleri, yalnız yaşayanların başka birisi veya birileri ile birlikte yaşayanlara göre daha fazla yaşadıkları belirlemiştir. Yaşlı eş ile yaşayanların daha sık kaza geçirdiğini savunan görüş, bunun nedeni olarak eşle birlikte yaşamanın çocuklarının desteğinden daha yoksun kalmaları anlamına geldiğinden bahsetmişlerdir. Doğru yanıt E’dir.
Kadınlar erkeklere göre daha fazla kaza geçirmektedir. Bunun sebebi ise kadınların ortalama yaşam sürelerinin daha fazla olması ve bu nedenle kronik hastalıklara daha fazla oranda yakalanma riski taşımalarıdır.
Eğitim durumu dikkate alındığında, 8 yılın altında eğitim alanların kaza riski daha fazladır. Eğitim düzeyi arttıkça kaza geçirme olasılığı da azalmaktadır. Bu durum öğrenim düzeyi düşük olan yaşlılara, ev kazaları ve korunma yolları konusunda eğitim verilmesi gerekliliğini açıklar. Birlikte yaşadığı bir kişinin varlığının kaza sıklığına etkisi ile ilgili çalışmalar
çelişkilidir. Örneğin bazı çalışmalar, yalnız eşiyle birlikte yaşayanların ( %47) ev kazalarını, eşi ve çocukları (%20,5), sadece çocukları (%12) ve yalnız başına yaşayanlara (%22,2) daha sık yaşadıkları saptarken diğerleri, yalnız yaşayanların başka birisi veya birileri ile birlikte yaşayanlara göre daha fazla yaşadıkları belirlemiştir. Yaşlı eş ile yaşayanların daha sık kaza geçirdiğini savunan görüş, bunun nedeni olarak eşle birlikte yaşamanın çocuklarının desteğinden daha yoksun kalmaları anlamına geldiğinden bahsetmişlerdir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi ev kazaları nedenleri olarak görülen çevresel koşullardan biridir?
Seçenekler
A
Kronik hastalıklar
B
Depresyon
C
Eşikler
D
Eklemler
E
Demans
Açıklama:
Yaşlıların davranışsal problemleri kazaları oluşturan en önemli nedenlerden biridir. Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir. Yine yapılan çalışmalar yaşlı bireylerin en çok koridorda, tuvalette, mutfakta, oturma odası ve yatak odasında düşerek kaza geçirdiklerini belirlemişlerdir. Sosyokültürel yapıya göre ev içi döşemenin yapısı (örneğin muşamba) kaza olasılığını arttırır. Ev kazalarına ev içinde önlem almadan yaşayanların kaza riski daha yüksektir. Kaygan yüzeyler, düzgün olmayan zeminler, evdeki aydınlatma hataları ve yetersiz ışık, sabit olmayan mobilyalar, eşikler, yürüme zorluğu olan hastaların evlerindeki çok miktarda halı, sehpalar, yerde bulunan objeler, kalabalık mobilyalar, kazaya en çok neden olan çevresel koşullardır. Doğru yanıt C’dir.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir. Yine yapılan çalışmalar yaşlı bireylerin en çok koridorda, tuvalette, mutfakta, oturma odası ve yatak odasında düşerek kaza geçirdiklerini belirlemişlerdir. Sosyokültürel yapıya göre ev içi döşemenin yapısı (örneğin muşamba) kaza olasılığını arttırır. Ev kazalarına ev içinde önlem almadan yaşayanların kaza riski daha yüksektir. Kaygan yüzeyler, düzgün olmayan zeminler, evdeki aydınlatma hataları ve yetersiz ışık, sabit olmayan mobilyalar, eşikler, yürüme zorluğu olan hastaların evlerindeki çok miktarda halı, sehpalar, yerde bulunan objeler, kalabalık mobilyalar, kazaya en çok neden olan çevresel koşullardır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin yaşayabileceği kazaları önlemede kişisel önlemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Mobilyalar duvar boyuna yerleştirilmeli
B
Zemin kaymayan malzemeden olmalı
C
İlaçlar kendi kutularında tutulmalı
D
Düzenli sağlık kontrolü yapılmalı
E
Başucunda telefon bulunmalı
Açıklama:
KAZAYI ÖNLEMEDE KİŞİSEL ÖNLEMLER
- Eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler.
- Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek önlemler den bazılarıdır.
- Sağlık personelinin desteği; risk faktörlerini azaltmak için, kazalara yönelik risk faktörlerinin saptanmasında önemlidir. Doktor, sağlık personeli, hemşire, kurum çalışanları kişiyi olabilecek kazalardan korumak için, uyarı işaretleri koyabilirler. Kişinin sağlık ve denge kontrolleri sık sık yaptırılabilir. İşitme cihazı, gözlük, yürüme gereçleri tavsiye edilebilir. Gece karanlıkta kalkmaması tavsiye edilebilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 9
Ocak düğmelerinin ocağın ön tarafında olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık kapalı durumlarının fark edilmesi
B
Kollarda yanıkların yaşanmaması
C
Yangın ve zehirlenme riskinin olmaması
D
Ocağın yerden çok yüksek olmaması
E
Ocak düğmelerinin daha iyi görünür olması
Açıklama:
Mümkünse yangın alarmı kullanılmalıdır.
Yaşlıların yatakta sigara içmesi engellenmelidir
Yangın merdiveni ya da acil çıkış kapıları olmalıdır.
Doğal gaz kullanılıyorsa alev ya da arıza anında otomatik gaz kesim sistemi olmalıdır.
Ocak, ısıtıcı gibi araçların düğmelerinin açık kapalı durumları kolayca fark edebilecek biçimde işaretletmiş olmalıdır.
Ocak, ısıtıcı gibi araçların düğmeleri yanıklara engel olacak şekilde fırının ön tarafında olmalıdır.
Ocak ve fırınların yakınında kolayca tutuşabilecek maddeler ve cisimler olmamalıdır. Doğru yanıt B’dir.
Yaşlıların yatakta sigara içmesi engellenmelidir
Yangın merdiveni ya da acil çıkış kapıları olmalıdır.
Doğal gaz kullanılıyorsa alev ya da arıza anında otomatik gaz kesim sistemi olmalıdır.
Ocak, ısıtıcı gibi araçların düğmelerinin açık kapalı durumları kolayca fark edebilecek biçimde işaretletmiş olmalıdır.
Ocak, ısıtıcı gibi araçların düğmeleri yanıklara engel olacak şekilde fırının ön tarafında olmalıdır.
Ocak ve fırınların yakınında kolayca tutuşabilecek maddeler ve cisimler olmamalıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için banyo ve tuvalette yapılan düzenlemeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yangın alarmı kullanılmalı
B
Sandalye yumuşak oturaklı olmalı
C
Kaymayan terlikler kullanılmalı
D
Koridorlar aydınlık olmalı
E
Kapı kolları sağlam olmalı
Açıklama:
Oturma-kalkma eyleminin daha rahat yapılmasını sağlamak için klozet kenarından duvara monte edilecek bir destek kolu olan klozetler tercih edilmelidir.
Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır.
Kaymayan terlikler kullanılmalıdır.
Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır.
Sonuç olarak; Yaşlılarda kazalara sıklıkla rastlanmaktadır. Bunun en önemli nedeni yaşlanma ile değişen ve bozulan denge ve duyu organlarıdır. Kazalarda bireylerin rolü olduğu kadar çevrenin ve yaşanılan mekânın da etkisi vardır. Bu nedenle, riski azaltmanın yolu, bireylerin bilgilendirilmesi ve yaşanılan çevrenin düzenlenmesinden geçer. Doğru yanıt C’dir.
Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır.
Kaymayan terlikler kullanılmalıdır.
Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır.
Sonuç olarak; Yaşlılarda kazalara sıklıkla rastlanmaktadır. Bunun en önemli nedeni yaşlanma ile değişen ve bozulan denge ve duyu organlarıdır. Kazalarda bireylerin rolü olduğu kadar çevrenin ve yaşanılan mekânın da etkisi vardır. Bu nedenle, riski azaltmanın yolu, bireylerin bilgilendirilmesi ve yaşanılan çevrenin düzenlenmesinden geçer. Doğru yanıt C’dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kaza türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ev kazaları
B
Trafik kazaları
C
İş kazaları
D
Zehirlenmeler
E
Böcek ısırması
Açıklama:
Kazalar şu şekilde sınıflanabilir,
• İş kazaları,
• Ev kazaları,
• Trafik kazaları,
• Zehirlenmeler,
• Yanıklar,
• Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması).
• İş kazaları,
• Ev kazaları,
• Trafik kazaları,
• Zehirlenmeler,
• Yanıklar,
• Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması).
Soru 12
Yaşlılarda en çok görülen kaza türü aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İş kazası
B
Ateşli silahla yaralanma
C
Boğulma
D
Ev kazaları
E
Zehirlenmeler
Açıklama:
Yaşlılarda en sık rastlanılan kazalar ev kazaları ve düşmelerdir. Daha sonraki sırada trafik kazaları gelir. İleri yaş grubunda (85 ve üzeri) düşme sonrası hastaların %20’si ölür. Yaşlılık döneminde, kazalar artan bir şekilde sakatlık ve ölüm nedeni olup ölüm nedenleri arasında 6. Sırada yer almaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kazaların artmasına neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnız yaşama
B
Dikkat azalması
C
Yaşına güvenme
D
Unutkanlık
E
Adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması
Açıklama:
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır. Yaşlılarda en sık görülen kazalar ev ortamında görülen kazalardır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda en sık görülen kazalardan biri olan düşmeye neden olan biyolojik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yetersiz gelir
B
İleri yaş
C
Yetersiz beslenme
D
Yetersiz egzersiz
E
Yetersiz aydınlatılmış alan
Açıklama:
Biyolojik faktörler: İleri yaş, kadın olmak, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklar
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda görülen ev yangınlarına neden olan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Aşırı alkol ve sigara kullanımı
B
Zayıf ışıklandırma
C
Islak zemin
D
Denge ve baş dönmesi problemleri
E
Tümsek ve halı gibi engeller
Açıklama:
Unutkanlık, refleks kaybı, dikkat eksikliği, ihmal veya fiziksel kusurlar ev yangınlarının en büyük nedenleri arasındadır. Lokal olarak vücut yanıkları, ev yangınları dışında gaz, elektrik ya da açık ateşe kumaş veya elbiselerin değmesi ile de olabilir. Koku alma yeteneği azalmış yaşlı, demanslı insanlarda da bu sıklıkla gözlenir. Aşırı alkol ve sigara kullanma da birer yangın nedeni olabilir. Bunların önlenebilmesi için hemen alev almayan kumaş türlerinin kullanılması yararlı olabilir. Yanlışlıkla alınan sıcak maddeler, korozif likitler ve buhar yanık ve yaralara yol açabilir. Bu nedenle yaşlıyı çok sıcak maddeleri kullanmasından uzak tutmak gerekir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda zehirlenmeye neden olan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Yutma zorluğu
B
Bilinç kaybı
C
Kalp krizi
D
Diş problemi
E
Duyu organlarının zayıflaması
Açıklama:
Zehirlenmeler
Evdeki ve çevredeki birçok madde zehirlenmeye yol açabilir. Bunlar çoğunlukla katı veya sıvı zehirli maddeler yoluyla, daha az bir olasılıkla inhalasyon (solunum) yoluyla olur. Zehirlenme bilmeden, yiyeceklerle veya intihar amacı ile olabilir. Yaşlının aldığı ilaçların dozunu ayarlayamaması, çoklu ilaç etkileşimleri, duyu organlarının zayıflaması nedeniyle renk, koku algısını yapamamaları zehirlenmeleri kolaylaştırır. Deterjanlar, tarım ilaçları, boya maddeleri, gaz, karosen, antifiriz ve diğer temizleyici maddeler zehirlenmeye yol açabilir. Bu maddeler orijinal paketlerinde değil de herhangi bir şişe ya da paketin içinde bulunmaları nedeni ile yanlışlıkla alınabilirler.
Evdeki ve çevredeki birçok madde zehirlenmeye yol açabilir. Bunlar çoğunlukla katı veya sıvı zehirli maddeler yoluyla, daha az bir olasılıkla inhalasyon (solunum) yoluyla olur. Zehirlenme bilmeden, yiyeceklerle veya intihar amacı ile olabilir. Yaşlının aldığı ilaçların dozunu ayarlayamaması, çoklu ilaç etkileşimleri, duyu organlarının zayıflaması nedeniyle renk, koku algısını yapamamaları zehirlenmeleri kolaylaştırır. Deterjanlar, tarım ilaçları, boya maddeleri, gaz, karosen, antifiriz ve diğer temizleyici maddeler zehirlenmeye yol açabilir. Bu maddeler orijinal paketlerinde değil de herhangi bir şişe ya da paketin içinde bulunmaları nedeni ile yanlışlıkla alınabilirler.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kazayı önlemede alınabilecek çevresel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Sağlık personelinin desteği
B
Destekleyici uygulamalar (baston, tutunma yerleri vb.)
C
Eğitim
D
Ev içi düzenlemeler
E
Risklere yönelik farkındalığı arttırma
Açıklama:
Kazayı önlemede çevresel önlemler: Yaşlının yaşam kalitesinin yükseltilebilmesinde ve kazaların önlenmesinde günlük yaşamının büyük bir bölümünün geçtiği konut ve çevresi büyük önem taşımaktadır. Yaşlının ev ve dış ortamında kazalara karşı günlük yaşam aktivitelerini ve yaşam kalitesini düzenleyen uygulamalar son derece önemli olup, bu uygulamaların amacı yaşlı güvenliğini sağlamaktır. Bu güvenlik önlemleri aynı zamanda kişinin yaşına, cinsine, fiziksel ve mental durumuna, sosyo-kültürel yapısına ve evdeki yaşam şekline uygun olmalıdır.
Soru 18
Depresyon, demans ve beceri yeteneğindeki kayıplar, yaşlıların kazalardan korunmada belirlenen kişisel faktörlerinden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Davranış problemleri
C
Cinsiyet
D
Eğitim durumu
E
Yalnız yaşama durumu
Açıklama:
Yaşlıların davranışsal problemleri kazaları oluşturan en önemli nedenlerden biridir. Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir. Öncelikle yaşlı bireylerin davranışsal risklerinin belirlenmesi ve buna yönelik tedavi girişimlerinin başlaması gereklidir. Yaşlı bireylerin yakınları ve onlarla ilgilenen sağlık personelinin yaşlılarla ilgili farkındalık taşımaları gereklidir. Aralıklı gözlemlerinde davranış ve bilişsel yeteneklerinde bir kayıp olup olmadığını izlemelidirler. Daha içe kapanık veya daha öfkeli, tuhaf davranan, konuşma özelliği değişmiş yaşlılar mutlaka sağlık kontrollerinden geçirilmelidir. Çalışmalar göstermiştir ki; özellikle inme ve inme sonrası davranış değişikliği gösteren kişiler daha fazla düşme riskine sahiptir. Yine demans tanısı konan bireyler gerek hastalığın kendisinden gerekse hastalık esnasında kullandığı ilaçlardan dolayı düşme olasılığına daha çok sahiptir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ev içi düzenlemelerde tuvalet ve banyolarda alınabilecek önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaymayan terliklerin kullanılması
B
Kuru zemin
C
Kaymayan paspasların kullanılması
D
Eşik olmaması
E
Acil çıkış kapısının olması
Açıklama:
Banyo ve tuvalette alınabilecek önlemler:
Oturma-kalkma eyleminin daha rahat yapılmasını sağlamak için klozet kenarından duvara monte edilecek bir destek kolu olan klozetler tercih edilmelidir. Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır. Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır. Sonuç olarak; Yaşlılarda kazalara sıklıkla rastlanmaktadır. Bunun en önemli nedeni yaşlanma ile değişen ve bozulan denge ve duyu organlarıdır. Kazalarda bireylerin rolü olduğu kadar çevrenin ve yaşanılan mekânın da etkisi vardır. Bu nedenle, riski azaltmanın yolu, bireylerin bilgilendirilmesi ve yaşanılan çevrenin düzenlenmesinden geçer.
Oturma-kalkma eyleminin daha rahat yapılmasını sağlamak için klozet kenarından duvara monte edilecek bir destek kolu olan klozetler tercih edilmelidir. Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır. Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır. Sonuç olarak; Yaşlılarda kazalara sıklıkla rastlanmaktadır. Bunun en önemli nedeni yaşlanma ile değişen ve bozulan denge ve duyu organlarıdır. Kazalarda bireylerin rolü olduğu kadar çevrenin ve yaşanılan mekânın da etkisi vardır. Bu nedenle, riski azaltmanın yolu, bireylerin bilgilendirilmesi ve yaşanılan çevrenin düzenlenmesinden geçer.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi düşmeye neden olan risk faktörlerinden davranışsal faktörlere örnektir?
Seçenekler
A
Yetersiz egzersiz yapma
B
İleri yaş
C
Refleks ve duyu azalması
D
Yetersiz gelir
E
Düşük eğitim
Açıklama:
Düşmeye neden olan davranışsal faktörler: Dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmak
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kaza oluşumunun temel nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
İnsanların yaşlıları görmezden gelmesi
B
Erken yorulma
C
Görme ve işitme gücünün azalması
D
Kas kuvveti ve koordinasyon yetersizliği
E
Dikkat azalması
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinde en çok rastlanan ev kazası tipleri birarada verilmiştir?
Seçenekler
A
düşme, çarpma, boğulma
B
düşme, yangın, havasız kalma, zehirlenme
C
yangın, elektrik çarpması
D
zehirlenme, kesilme
E
yangın, düşme, elektrik çarpması
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
kazaları içerisinde en sık rastlanan kaza tipleri düşme, yangın, havasız kalma ve zehirlenmelerdir.
kazaları içerisinde en sık rastlanan kaza tipleri düşme, yangın, havasız kalma ve zehirlenmelerdir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi bir kaza türü değildir?
Seçenekler
A
İş kazaları
B
Ev kazaları
C
Trafik kazaları
D
Zehirlenme
E
Kalp Krizi
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Kazalar şu şekilde sınıflandrılır: İş kazaları, Ev kazaları, Ttafik kazaları, Zehirlenmeler, Yanıklar vs. Kalp krizi doğru cevaptır. Çünkü Kalp krizi bir hastalık çeşididir kaza değil.
Kazalar şu şekilde sınıflandrılır: İş kazaları, Ev kazaları, Ttafik kazaları, Zehirlenmeler, Yanıklar vs. Kalp krizi doğru cevaptır. Çünkü Kalp krizi bir hastalık çeşididir kaza değil.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi düşme nedenlerinden biri değilidir?
Seçenekler
A
Merdiven, sandalye, yatak, koltuk gibi yüksek bir yerden düşme
B
Tümsek, halı gibi engellere takılarak düşme
C
Bulunan ortamın kötü kokması
D
Zayıf ışıklandırma, karanlıkta yapılan aktiviteler nedeniyle düşme
E
Görme, işitme, dokunma gibi duyu kayıplarına bağlı ortaya çıkan düşme
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Merdiven, sandalye, yatak, koltuk gibi yüksek bir yerden düşme, Tümsek, halı gibi engellere takılarak düşme, Zayıf ışıklandırma, karanlıkta yapılan aktivetiler nedeniyle düşme, Şekli bozulmuş ve cilalanmış yüzey,tuvalet, banyo gibi ıslak zemin sorunları nedeniyle düşme gibi nedenler düşme nedenlerinden sayılır. Fakat koku ile ilgili bir sebepten dolayı düşme gerçekleşmez. bu nedenle doğru cevap "C" şıkkıdır.
Merdiven, sandalye, yatak, koltuk gibi yüksek bir yerden düşme, Tümsek, halı gibi engellere takılarak düşme, Zayıf ışıklandırma, karanlıkta yapılan aktivetiler nedeniyle düşme, Şekli bozulmuş ve cilalanmış yüzey,tuvalet, banyo gibi ıslak zemin sorunları nedeniyle düşme gibi nedenler düşme nedenlerinden sayılır. Fakat koku ile ilgili bir sebepten dolayı düşme gerçekleşmez. bu nedenle doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi kazayı önlemede kişisel önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler vermek
B
Yaşlının Konforu için tüm sandalyelerin sallanan tarzda olmalı
C
Yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar yapmak
D
Duştan çıktıktan sonra yaşlının kaymasını engelleyecek önlemler almak
E
Kişinin sağlık ve denge kontrollerini sık sık yaptırmak
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler vermek, Yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar yapmak, Duştan çıktıktan sonra yaşlının kaymasını engelleyecek önlemler almak, Kişinin sağlık ve denge problemlerini sık sık yaptırmak kazayı önlmede kişisel önlemlerdendir. Fakat "B" şıkkının bununla bir ilgisi yoktur.
Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler vermek, Yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar yapmak, Duştan çıktıktan sonra yaşlının kaymasını engelleyecek önlemler almak, Kişinin sağlık ve denge problemlerini sık sık yaptırmak kazayı önlmede kişisel önlemlerdendir. Fakat "B" şıkkının bununla bir ilgisi yoktur.
Soru 26
Yaşlılar için en fazla kazaya sebep olan mevsim hangisidir?
Seçenekler
A
İlkbahar
B
Yaz
C
Sonbahar
D
Kış
E
Sonbahar ve İlkbahar
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Yapılan araştırmalar en fazla kazların karlı, yağışlı olan kış mevsiminde olduğunu göstermiştir.
Yapılan araştırmalar en fazla kazların karlı, yağışlı olan kış mevsiminde olduğunu göstermiştir.
Soru 27
Yaşlılarda kazanın meydana gelmesindeki ana sebeplerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Kalabalık Aile Yaşamı
B
Dikkat Azalması
C
Görme ve işitme gücünün Azalması
D
Karanlığa Adaptasyonun Zayıflaması
E
Unutkanlık ve erken yorulma
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Dikkat azalması, unutkanlık, erken yorulma, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adele kuvveti ve koordainasyonunun yetersiz olması yaşlılarda kazanın meydana gelmesindeki ana sebeplerdir fakat "A" şıkkı doğrudan ana nedenlerden biri değildir.
Dikkat azalması, unutkanlık, erken yorulma, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adele kuvveti ve koordainasyonunun yetersiz olması yaşlılarda kazanın meydana gelmesindeki ana sebeplerdir fakat "A" şıkkı doğrudan ana nedenlerden biri değildir.
Soru 28
Ev içi düzenlemelerinde hangisine dikkat edilmez?
Seçenekler
A
Telefon
B
Kapılar
C
İlaçlar
D
Zemin
E
Bahçe
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Bahçe ev içi düzenlemeleriyle alakalı bir unsur değilidir. Bu nedenle "E" şıkkı doğrudur. Zemin, ilaçlar, telefon, kapılar ev içi düzenlemeleri unsurlarına örnektir.
Bahçe ev içi düzenlemeleriyle alakalı bir unsur değilidir. Bu nedenle "E" şıkkı doğrudur. Zemin, ilaçlar, telefon, kapılar ev içi düzenlemeleri unsurlarına örnektir.
Soru 29
Yaşlının maruz kaldığı trafik kazalarının en önemli nedeni nedir?
Seçenekler
A
Yaşlının refleks ve duyu organlarındaki bozulmalar
B
Yaşlının hızlı ve dikkatsiz araba kullanması
C
Yaşlının trafik polisini dinlemek istemeyişi
D
Yaşlının bindiği arabalarında yaşlı oluşu
E
Çoğu kere yay geçitlerini kullanmamaları
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap "a" dır. Yaşlının refleks ve duyu organlarındaki bozulmalar tirafik kazlarındaki en önemli sebeptir.
Doğru cevap "a" dır. Yaşlının refleks ve duyu organlarındaki bozulmalar tirafik kazlarındaki en önemli sebeptir.
Soru 30
Aşağıdakilerden kazalardan hangisi Türkiye'de görülme olasılığı diğerlerine göre oranı daha yüksektir?
Seçenekler
A
Trafik Kazaları
B
İş Kazaları
C
Ev Kazaları
D
Ateşli Silah Yaralanmaları
E
Tarımsal Uygulamalar Kazaları
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Genel popülasyona baktığınızda, Türkiye’deki kazaların %40’ ı trafik kazaları, %20’ si iş kazaları, %20’ si ev kazaları ve %5’ i ise ateşli silah yaralanmalarıdır. Ayrıca tarımsal uygulamalar ve sportif etkinliklerde de kazalar görülmektedir. Türkiye genelindeki kaza dağılımında ev kazaları, trafik kazalarından sonra iş kazaları ile birlikte ikinci sırada yer almaktadır.
Genel popülasyona baktığınızda, Türkiye’deki kazaların %40’ ı trafik kazaları, %20’ si iş kazaları, %20’ si ev kazaları ve %5’ i ise ateşli silah yaralanmalarıdır. Ayrıca tarımsal uygulamalar ve sportif etkinliklerde de kazalar görülmektedir. Türkiye genelindeki kaza dağılımında ev kazaları, trafik kazalarından sonra iş kazaları ile birlikte ikinci sırada yer almaktadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Dikkat Azalması
B
Kalabalık Yaşam
C
İşitme Gücünün Azalması
D
Adale Kuvvetinin Azalması
E
Unutkanlık
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır.
Yaşlılarda kazaların oluşmasındaki ana nedenler, dikkat azalması, yalnız yaşam, görme ve işitme gücünün azalması, karanlığa adaptasyonun zayıflaması, adale kuvveti ve koordinasyonun yetersiz olması, unutkanlık, erken yorulma ve ileri yaştır.
Soru 32
'Dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmak' aşağıdakilerden hangi faktörün nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Biyolojik Faktörler
B
Davranışsal Faktörler
C
Çevresel Faktörleri
D
Sosyal ve Ekonomik Faktörler
E
Psikolojik Faktörler
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Davranışsal faktörler; dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmaktır.
Davranışsal faktörler; dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmaktır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi kaza türlerinden yanığın yaşlılar üzerindeki etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Erken yorulma
B
Görme kayıpları
C
Şokun gerçekleşmesi
D
Baş dönmesi
E
Adale kuvvetinin zayıflaması
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
yangınların sonucu olarak bölgesel veya genel yanık olguları sıklıkla görülür. Yanık dışında yangında ortaya çıkan diğer bir durum, karbon monoksit solunmasına bağlı zehirlenmelerdir. Yanıklar yaşamsal olarak önemli bölgeleri veya vücudun geniş alanlarını tuttuğu zaman ölüm ortaya çıkabilir. Sinir uçlarının yoğun olduğu hassas bölgelerde olduğu zaman ise şok gelişebilir.
yangınların sonucu olarak bölgesel veya genel yanık olguları sıklıkla görülür. Yanık dışında yangında ortaya çıkan diğer bir durum, karbon monoksit solunmasına bağlı zehirlenmelerdir. Yanıklar yaşamsal olarak önemli bölgeleri veya vücudun geniş alanlarını tuttuğu zaman ölüm ortaya çıkabilir. Sinir uçlarının yoğun olduğu hassas bölgelerde olduğu zaman ise şok gelişebilir.
Soru 34
Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp aşağıdaki kişisel faktörün hangisinin başında gelmektedirler?
Seçenekler
A
Davranış Problemleri
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Eğitim Durumu
E
Çevresel
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Yaşlıların davranışsal problemleri kazaları oluşturan en önemli nedenlerden biridir. Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
Yaşlıların davranışsal problemleri kazaları oluşturan en önemli nedenlerden biridir. Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
Soru 35
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ev içi düzenlemelerden kazayı önlemede yer alan kapı ve etrafının düzenlenmesi hakkında değildir?
Seçenekler
A
Kapı geçişleri geniş ve yatay olmalı
B
Kapı kolları içeriden ve dışarıdan kolay açılabilecek şekilde olmalı
C
Kapı kolları ve kapılar sağlam olmalı
D
Kapı eşikleri olmamalıdır
E
Kapıya yakın olarak yerleştirilmiş bir oturma yeri olmamalıdır
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Girişte ve tekerlekli sandalye ile problem yaşamamak için sahanlık, merdiven ve kapı geçişleri geniş ve yatay olmalı. Kapı kolları içeriden ve dışarıdan kolay açılabilecek şekilde olmalı. Kapı eşikleri olmamalıdır. Kapı kolları ve kapılar sağlam olmalı. Kapıya yakın olarak yerleştirilmiş bir oturma yeri eve yorularak gelen yaşlı bireyin dinlenmesine olanak sağlayabilir.
Girişte ve tekerlekli sandalye ile problem yaşamamak için sahanlık, merdiven ve kapı geçişleri geniş ve yatay olmalı. Kapı kolları içeriden ve dışarıdan kolay açılabilecek şekilde olmalı. Kapı eşikleri olmamalıdır. Kapı kolları ve kapılar sağlam olmalı. Kapıya yakın olarak yerleştirilmiş bir oturma yeri eve yorularak gelen yaşlı bireyin dinlenmesine olanak sağlayabilir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kazayı önlemede yapılan ev içi düzenlemelerden mobilyalarda olması gereken özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sert oturaklı koltuk veya sandalye seçilmelidir.
B
Sandalye veya koltuk yüksek olmalıdır.
C
Masa ayakları dışarıya çıkıntılı olmalıdır.
D
Sandalye ve koltukların kenarları yumuşak destek kollu olmalıdır.
E
Mobilyalar duvarlar boyunca ve alanın köşesine yerleştirilmelidir
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Mobilyalar, düşme riskini azaltmak için duvarlar boyunca ve alanın köşesine yerleştirilmelidir. Yumuşak oturaklı ama sert destek kollu sandalye ve koltuklar tercih edilmelidir. Sandalye ve kanepeler çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilmelidir. Sandalye ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalı, oturma ya da ayağa kalkmada yardımcı kollukları olmalıdır, eğilme yada sallanma yapmamalıdır. Masa ayakları düşme ve takılmaları engellemek için dışarıya çıkıntılı olmamalıdır. Mutfak masalarında ayakta kullanıldığı durumlarda bir destek fonksiyonu da üstlenebilmelidir. Yaşlıların baston kullandığı düşünülerek kapı üzerinde bir baston askısı yapılabilir.
Mobilyalar, düşme riskini azaltmak için duvarlar boyunca ve alanın köşesine yerleştirilmelidir. Yumuşak oturaklı ama sert destek kollu sandalye ve koltuklar tercih edilmelidir. Sandalye ve kanepeler çok yüksek ya da çok derin olmamalı, kolaylıkla kalkılabilmelidir. Sandalye ve kanepeler sağlam ve güvenli olmalı, oturma ya da ayağa kalkmada yardımcı kollukları olmalıdır, eğilme yada sallanma yapmamalıdır. Masa ayakları düşme ve takılmaları engellemek için dışarıya çıkıntılı olmamalıdır. Mutfak masalarında ayakta kullanıldığı durumlarda bir destek fonksiyonu da üstlenebilmelidir. Yaşlıların baston kullandığı düşünülerek kapı üzerinde bir baston askısı yapılabilir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kazayı önlemede kişisel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Her durumda ulaşılabilecek birden fazla telefon olması
B
Kapı kolları içeriden ve dışarıdan kolay açılabilecek şekilde olması
C
İlaçlar direkt ışık almayan, serin ve güvenli yerde saklanması
D
Baston veya diğer destekleyici alet kullanma
E
Kaymayan terlikler kullanılmaması
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek kişisel önlemlerden bazılarıdır.
Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek kişisel önlemlerden bazılarıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı birey için kazayı önlemede kişisel önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Aydınlatma
B
Yangın alarmı
C
Merdivenler
D
Eğitim
E
Sigorta
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
1. Eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler. 2. Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek önlemler den bazılarıdır. 3. Sağlık personelinin desteği; risk faktörlerini azaltmak için, kazalara yönelik risk faktörlerinin saptanmasında önemlidir. Doktor, sağlık personeli, hemşire, kurum çalışanları kişiyi olabilecek kazalardan korumak için, uyarı işaretleri koyabilirler. Kişinin sağlık ve denge kontrolleri sık sık yaptırılabilir. İşitme cihazı, gözlük, yürüme gereçleri tavsiye edilebilir. Gece karanlıkta kalkmaması tavsiye edilebilir.
1. Eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler. 2. Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek önlemler den bazılarıdır. 3. Sağlık personelinin desteği; risk faktörlerini azaltmak için, kazalara yönelik risk faktörlerinin saptanmasında önemlidir. Doktor, sağlık personeli, hemşire, kurum çalışanları kişiyi olabilecek kazalardan korumak için, uyarı işaretleri koyabilirler. Kişinin sağlık ve denge kontrolleri sık sık yaptırılabilir. İşitme cihazı, gözlük, yürüme gereçleri tavsiye edilebilir. Gece karanlıkta kalkmaması tavsiye edilebilir.
Soru 39
Genel olarak;
• İş kazaları,
• Ev kazaları,
• Trafik kazaları,
• Zehirlenmeler,
• Yanıklar,
• Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması) şeklinde sınıflandırılan kazalardan yaşlılarda en yoğun olarak görüleni hangisidir?
• İş kazaları,
• Ev kazaları,
• Trafik kazaları,
• Zehirlenmeler,
• Yanıklar,
• Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması) şeklinde sınıflandırılan kazalardan yaşlılarda en yoğun olarak görüleni hangisidir?
Seçenekler
A
Zehirlenmeler
B
Trafik kazaları
C
Ev kazaları
D
Yanıklar
E
İş kazaları
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Yaşlılarda görülen kazaların %82’sini ev kazaları oluşturmaktadır.
Yaşlılarda görülen kazaların %82’sini ev kazaları oluşturmaktadır.
Soru 40
Düşmenin pek çok nedeni vardır. Düşme risk faktörleri; biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyoekonomik faktörler olarak dört grupta toplanmaktadır.
Şıklarda bazı durumlar örneklendirilerek düşme risk faktör grupları ile eşleştirilmiştir. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Şıklarda bazı durumlar örneklendirilerek düşme risk faktör grupları ile eşleştirilmiştir. Buna göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yetersiz besin alımı - Biyolojik faktörler
B
Yetersiz egzersiz yapmak - Davranışsal faktörler
C
İleri yaş - Biyolojik faktörler
D
Düşük eğitim - Sosyal ve ekonomik faktörler
E
Yetersiz aydınlatılmış alan - Çevresel faktörler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Biyolojik faktörler: İleri yaş, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklar Davranışsal faktörler: Dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmak Çevresel faktörler: Kayan zemin, yetersiz aydınlatılmış alan, tutma yerlerinin eksikliği Sosyal ve ekonomik faktörler: Yetersiz gelir, düşük eğitim, kötü koşullu konutlarda yaşam
Biyolojik faktörler: İleri yaş, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklar Davranışsal faktörler: Dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmak Çevresel faktörler: Kayan zemin, yetersiz aydınlatılmış alan, tutma yerlerinin eksikliği Sosyal ve ekonomik faktörler: Yetersiz gelir, düşük eğitim, kötü koşullu konutlarda yaşam
Soru 41
Yaşlıların davranışsal problemleri kazaları oluşturan en önemli nedenlerden biridir. Aşağıdakilerden hangisi başlıca kişisel davranış problemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Beceri yeteneğindeki kayıp
B
İnmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri
C
Demans
D
Kazalara yönelik riskli davranışların belirlenmesi
E
Gelir düzeyinin düşmesi
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
Soru 42
"Yaşlıların geçirdikleri ev kazaları hakkında yapılan istatiksel çalışmalar sonucunda, yaşlıların ev kazalarını en çok .... mevsiminde ( %60 oranda), ..... (%27,7 oranda) ve .... nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir." yukarıda nokta işaretleriyle gösterilen boşluklara sırasıyla gelecek kelimeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
kış - koridorda - takılma
B
kış - mutfakta - kayma
C
yaz - balkonda - kayma
D
yaz - yatak odasında - takılma
E
bahar - tuvalette - kayma
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir.
Soru 43
Yanmalarda oluşan yanıklar 1. derece, 2. derece ve 3. derece olarak sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırmaya göre yanıkların ciddiliği ve tehlike büyüklüğü açısından aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
1. derece > 3. derece > 2. derece
B
1. derece < 2. derece < 3. derece
C
2. derece > 1. derece > 3. derece
D
3. derece > 1. derece > 2. derece
E
3. derece < 2. derece < 1. derece
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Birinci derecede yanık yüzeysel, sadece deri ve derialtı dokuda genellikle kalıcı izler bırakmadan iyileşen lezyonları kapsar. İz kalsa bile kontraktür yani yanık dokunun yarattığı gerilme söz konusu değildir. İkinci derece yanıklar ise çok daha ciddi olup, olayın hemen ardından ya da birkaç saat içinde vücutta büller yani içi sıvı dolu kabarcıklar oluşur ve deri altı yumuşak dokuda da hasar oluşur. Eğer sadece deride lezyon olmuşsa, burada hasar beyaz parlak bir skar şeklinde önemli olmayan bir konraktürle oluşur. Dokuda büyük harabiyete yol açan yanıklar ciddi kontraksiyon ve şekilsiz oluşumlara yol açarlar. Üçüncü derece yanıklarda kömürleşme meydana gelir. 3. derecede yanıklarda ölüm ortaya çıkma olasılığı yüksektir Özellikle geniş yüzeyli 3.derecede yanıklar öldürücüdür. Şıklarda büyüklük işaretlerine de dikkat edilmesi gerekmektedir.
Birinci derecede yanık yüzeysel, sadece deri ve derialtı dokuda genellikle kalıcı izler bırakmadan iyileşen lezyonları kapsar. İz kalsa bile kontraktür yani yanık dokunun yarattığı gerilme söz konusu değildir. İkinci derece yanıklar ise çok daha ciddi olup, olayın hemen ardından ya da birkaç saat içinde vücutta büller yani içi sıvı dolu kabarcıklar oluşur ve deri altı yumuşak dokuda da hasar oluşur. Eğer sadece deride lezyon olmuşsa, burada hasar beyaz parlak bir skar şeklinde önemli olmayan bir konraktürle oluşur. Dokuda büyük harabiyete yol açan yanıklar ciddi kontraksiyon ve şekilsiz oluşumlara yol açarlar. Üçüncü derece yanıklarda kömürleşme meydana gelir. 3. derecede yanıklarda ölüm ortaya çıkma olasılığı yüksektir Özellikle geniş yüzeyli 3.derecede yanıklar öldürücüdür. Şıklarda büyüklük işaretlerine de dikkat edilmesi gerekmektedir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık dönemine ait ve kazaya yol açan fizyolojik değişimdir?
Seçenekler
A
İşitme duyusunda azalma
B
Ayakta çıkan nasırlar
C
Boyun fıtığı
D
Agresif davranışlarda artış
E
Gece uykusunda azalma
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Örneğin, yaşlanma ile azalan görme ve işitme duyusu etraftaki pek çok tehlikeyi görünmez kılabildiği gibi iletişim sorunlarına yolaçarakçevreden haberdar olmayı da önleyebilir. Yine yaşlanma ile beraber bireyin yalnız yaşama becerisi azalırken, buna karşın çoğunlukla da yalnız yaşamak zorunda kalarak tehlikelere karşı savunmasız olabilir.
Örneğin, yaşlanma ile azalan görme ve işitme duyusu etraftaki pek çok tehlikeyi görünmez kılabildiği gibi iletişim sorunlarına yolaçarakçevreden haberdar olmayı da önleyebilir. Yine yaşlanma ile beraber bireyin yalnız yaşama becerisi azalırken, buna karşın çoğunlukla da yalnız yaşamak zorunda kalarak tehlikelere karşı savunmasız olabilir.
Soru 45
Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Spor, elektrik çarpması, yanıklar kaza sınıfı çeşitlerindendir.
II. Yaşlılarda en sık rastlanan kazalar ev kazaları ve düşmelerdir.
III. Kaza, Can veya mal kaybına, zararına neden olan kötü olay anlamına gelmektedir.
I. Spor, elektrik çarpması, yanıklar kaza sınıfı çeşitlerindendir.
II. Yaşlılarda en sık rastlanan kazalar ev kazaları ve düşmelerdir.
III. Kaza, Can veya mal kaybına, zararına neden olan kötü olay anlamına gelmektedir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Kaza, Can veya mal kaybına, zararına neden olan kötü olay” anlamına gelmektedir. Yaşlılarda en sık rastlanılan kazalar ev kazaları ve düşmelerdir. Kazalar şu şekilde sınıflanabilir, • İş kazaları, • Ev kazaları, • Trafik kazaları, • Zehirlenmeler, • Yanıklar, • Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması).
Kaza, Can veya mal kaybına, zararına neden olan kötü olay” anlamına gelmektedir. Yaşlılarda en sık rastlanılan kazalar ev kazaları ve düşmelerdir. Kazalar şu şekilde sınıflanabilir, • İş kazaları, • Ev kazaları, • Trafik kazaları, • Zehirlenmeler, • Yanıklar, • Diğerleri (spor, kitlesel, boğulma, elektrik çarpması).
Soru 46
AşağıdakiLerden hangisi düşme risk faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Biyolojik faktörler
B
Davranışsal faktörler
C
Psikolojik faktörler
D
Çevresel faktörler
E
Sosyoekonomik faktörler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Düşmenin pek çok nedeni vardır. Düşme risk faktörleri; biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyoekonomik faktörler olarak dört grupta toplanmaktadır.
Düşmenin pek çok nedeni vardır. Düşme risk faktörleri; biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyoekonomik faktörler olarak dört grupta toplanmaktadır.
Soru 47
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Depresyon, demans, inmelere bağlı davranış ve dikkat değişiklikleri, beceri yeteneğindeki kayıp kişisel davranış problemlerinin başında gelir.
B
Kardiyovasküler sistem hastalığı olan yaşlıların ev kazası geçirme sıklıkları daha azdır.
C
Yaş kaza geçirme olasılığını daha çok arttıran bir nedendir.
D
Kadınlar erkeklere göre daha fazla kaza geçirmektedir.
E
Eğitim durumu dikkate alındığında, 8 yılın altında eğitim alanların kaza riski daha fazladır.
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Eklem, kemik, kas hastalıkları, şeker gibi hastalıkların sinirler üzerinde yaptığı hasar (nöropati) gibi durumlar fiziksel özür yaratmakta ve kaza riskini arttırmaktadır. Örneğin eklem dejenerasyonu (artroz) sahibi yaşlıların karşıdan karşıya geçişleri yavaş ve tedirgindir. Sıklıkla yardıma gereksinim duyarlar. Görme ve işitme kusurları gerek ev içi gerekse ev dışı ortamlarda kazalara açık bir durum yaratır. Arkadan gelen aracın sesini duyamamak, trafik işaretlerini görememek motorlu araç kazalarına olan riski arttırır. Çalışmalar göstermiştir ki, kardiyovasküler sistem hastalığı gibi herhangi bir kronik hastalığı olanların, gözlük, işitme cihazı ve baston gibi yardımcı araç kullananların ev kazası geçirme sıklıkları daha yüksektir.
Eklem, kemik, kas hastalıkları, şeker gibi hastalıkların sinirler üzerinde yaptığı hasar (nöropati) gibi durumlar fiziksel özür yaratmakta ve kaza riskini arttırmaktadır. Örneğin eklem dejenerasyonu (artroz) sahibi yaşlıların karşıdan karşıya geçişleri yavaş ve tedirgindir. Sıklıkla yardıma gereksinim duyarlar. Görme ve işitme kusurları gerek ev içi gerekse ev dışı ortamlarda kazalara açık bir durum yaratır. Arkadan gelen aracın sesini duyamamak, trafik işaretlerini görememek motorlu araç kazalarına olan riski arttırır. Çalışmalar göstermiştir ki, kardiyovasküler sistem hastalığı gibi herhangi bir kronik hastalığı olanların, gözlük, işitme cihazı ve baston gibi yardımcı araç kullananların ev kazası geçirme sıklıkları daha yüksektir.
Soru 48
Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur? I. Yaşlılar ev kazalarını en çok kış mevsiminde yaşarlar. II. Kaygan yüzeyler kaza olasılığını azaltır. III. Yürüme zorluğu olan hastaların evlerindeki çok miktarda halı kaza olasılığını arttırır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir. Yine yapılan çalışmalar yaşlı bireylerin en çok koridorda, tuvalette, mutfakta, oturma odası ve yatak odasında düşerek kaza geçirdiklerini belirlemişlerdir. Sosyokültürel yapıya göre ev içi döşemenin yapısı (örneğin muşamba) kaza olasılığını arttırır. Ev kazalarına ev içinde önlem almadan yaşayanların kaza riski daha yüksektir. Kaygan yüzeyler, düzgün olmayan zeminler, evdeki aydınlatma hataları ve yetersiz ışık, sabit olmayan mobilyalar, eşikler, yürüme zorluğu olan hastaların evlerindeki çok miktarda halı, sehpalar, yerde bulunan objeler, kalabalık mobilyalar, kazaya en çok neden olan çevresel koşullardır.
Birçok çalışma, yaşlıların ev kazalarını en çok kış mevsiminde (%60), mutfakta (%27,7) ve kayma nedeniyle (%36,1) yaşadıkları belirlenmiştir. Yine yapılan çalışmalar yaşlı bireylerin en çok koridorda, tuvalette, mutfakta, oturma odası ve yatak odasında düşerek kaza geçirdiklerini belirlemişlerdir. Sosyokültürel yapıya göre ev içi döşemenin yapısı (örneğin muşamba) kaza olasılığını arttırır. Ev kazalarına ev içinde önlem almadan yaşayanların kaza riski daha yüksektir. Kaygan yüzeyler, düzgün olmayan zeminler, evdeki aydınlatma hataları ve yetersiz ışık, sabit olmayan mobilyalar, eşikler, yürüme zorluğu olan hastaların evlerindeki çok miktarda halı, sehpalar, yerde bulunan objeler, kalabalık mobilyalar, kazaya en çok neden olan çevresel koşullardır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kazayı önlemede kişisel önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Elektrik ve aydınlatma
B
Eğitim
C
Baston veya destekleyici alet kullanma
D
Sağlık personeli desteği
E
Tutunma yerlerine ilişkin düzenlemeler
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
KAZAYI ÖNLEMEDE KİŞİSEL ÖNLEMLER
Ev içi düzenlemelerinden elektrik ve aydınlatma çevresel faktörler arasıda yer alır.
KAZAYI ÖNLEMEDE KİŞİSEL ÖNLEMLER
- Eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler.
- Destekleyici uygulamalar; yaşlının evde veya dışarıda hareketi ve eylemi için gerekli destekleyici uygulamalar kaza riskini azaltır. Örneğin, baston veya diğer destekleyici alet kullanma, duştan çıktıktan sonra ıslak zemin için kullanacakları kaymayı engelleyen gereçler ya da tutunma yerlerine yönelik düzenlemeler yaşlıların güvenli davranışlarını destekleyecek önlemler den bazılarıdır.
- Sağlık personelinin desteği; risk faktörlerini azaltmak için, kazalara yönelik risk faktörlerinin saptanmasında önemlidir. Doktor, sağlık personeli, hemşire, kurum çalışanları kişiyi olabilecek kazalardan korumak için, uyarı işaretleri koyabilirler. Kişinin sağlık ve denge kontrolleri sık sık yaptırılabilir. İşitme cihazı, gözlük, yürüme gereçleri tavsiye edilebilir. Gece karanlıkta kalkmaması tavsiye edilebilir.
Ev içi düzenlemelerinden elektrik ve aydınlatma çevresel faktörler arasıda yer alır.
Soru 50
Kazaları önlemede çevresel faktörlerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Girişte ve tekerlekli sandalye ile problem yaşamamak için sahanlık, merdiven ve kapı geçişleri dar ve dikey olmalı.
B
Mutfakta böcek ilacı bulundurulmalıdır.
C
Yatak odasından banyo ve tuvalete giden koridora gece lambası kullanılmalıdır.
D
Zemindeki malzemeler kenarları takılıp, düşmeye ve kaymaya yol açabilecek biçimde veya kıvrılmış durumda olmalıdır.
E
Ayak tabanı kaydırmaz terlik ya da ayakkabı seçilmeli ve giyilmemelidir
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Aydınlatma yeterli olmalıdır. Aydınlatma için kullanılan aletler temiz ve iyi durumda/ bakımlı olmalıdır Yatak odasından banyo ve tuvalete giden koridora gece lambası kullanılmalıdır. Elektrik, telefon kablolar açıkta ve takılmaya, düşmeye yol açabilecek biçimde olmamalıdır. Elektrik fiş ve prizleri (topraklı) geceleri acil durumlarda kolayca görünebilecek özellikte (ışıklı) olmalıdır
Aydınlatma yeterli olmalıdır. Aydınlatma için kullanılan aletler temiz ve iyi durumda/ bakımlı olmalıdır Yatak odasından banyo ve tuvalete giden koridora gece lambası kullanılmalıdır. Elektrik, telefon kablolar açıkta ve takılmaya, düşmeye yol açabilecek biçimde olmamalıdır. Elektrik fiş ve prizleri (topraklı) geceleri acil durumlarda kolayca görünebilecek özellikte (ışıklı) olmalıdır
Soru 51
Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Yaşlılarda en sık görülen kazalar ev ortamında görülen kazalardır.
II. İleri yaş, kadın olmak, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklar biyolojik faktörler arasında yer alır.
III. Elektrik fiş ve prizleri (topraklı) geceleri acil durumlarda kolayca görünebilecek özellikte (ışıklı) olmalıdır.
IV. Yaşlıların kullandıkları banyo ve tuvalette eşik olmalıdır.
I. Yaşlılarda en sık görülen kazalar ev ortamında görülen kazalardır.
II. İleri yaş, kadın olmak, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklar biyolojik faktörler arasında yer alır.
III. Elektrik fiş ve prizleri (topraklı) geceleri acil durumlarda kolayca görünebilecek özellikte (ışıklı) olmalıdır.
IV. Yaşlıların kullandıkları banyo ve tuvalette eşik olmalıdır.
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
III ve IV
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, III, IV
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır. Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır.
Banyo ve tuvaletler iyi aydınlatılmalı, döşeme malzemesi kaygan olmamalı, kaymayan paspaslar kullanılmalı, döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır. Banyo ve tuvalette eşik olmamalıdır.
Soru 52
I- Bazı kronik hastalıklar hareketi zorlaştırarak kişileri bulundukları mekana bağımlı kılabilir.
II-Bellek sorunları nedeniyle dikkat ve bilişsel beceriler azalabilir.
III- Yetersiz beslenme ve sağlık sorunlarıyla ilişkili güçsüzlük, bitkinlik ve reflekslerde zayıflama problemleri görülebilir.
Yukarıda yaşlıların kazalara yatkınlığını arttıran yaşa bağlı değişimlerden söz edilmektedir. Bu değişimlerden hangisi ya da hangileri trafik kazalarına yatkınlıkla öncelikle ilişkilidir?
II-Bellek sorunları nedeniyle dikkat ve bilişsel beceriler azalabilir.
III- Yetersiz beslenme ve sağlık sorunlarıyla ilişkili güçsüzlük, bitkinlik ve reflekslerde zayıflama problemleri görülebilir.
Yukarıda yaşlıların kazalara yatkınlığını arttıran yaşa bağlı değişimlerden söz edilmektedir. Bu değişimlerden hangisi ya da hangileri trafik kazalarına yatkınlıkla öncelikle ilişkilidir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
Yalnız II
E
I-II-III
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Trafik kazalarına yatkınlık, özellikle yaşlıların refleksleri, dikkat güçleri ve kas güçleri ile ilişkilidir. Kronik hastalıklar nedeniyle kişilerin bulundukları mekana bağımlı kalmaları trafik kazalarıyla doğrudan ilişkili bir faktör değildir.
Trafik kazalarına yatkınlık, özellikle yaşlıların refleksleri, dikkat güçleri ve kas güçleri ile ilişkilidir. Kronik hastalıklar nedeniyle kişilerin bulundukları mekana bağımlı kalmaları trafik kazalarıyla doğrudan ilişkili bir faktör değildir.
Soru 53
Aşağıda yaşlılarda kazalarla ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlılarda kazaların görülme oranı açısından bakıldığında ev kazaları en sık görülen üçüncü kaza türüdür.
B
Yaş ve kaza arasındaki ilişki ters orantılıdır.
C
Ev Beyin hastalıklarına bağlı denge ve baş dönmesi problemleri nedeniyle düşme,
D
Aspirasyona bağlı asfiksi durumundaki yaşlılara yatırarak yemek vermekten kaçınmak gerekmektedir.
E
Düşmede rol oynayan davranışsal faktörlerden biri, evdeki yetersiz aydınlatma alanlarıdır.
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru olan seçenek D seçeneğidir. Yutma zorluğu, diş problemi olan ve yatağa bağımlı kişiler yemek parçalarını veya aldıkları sıvıyı solunum yollarına kaçırırlar, ana bronşlardan birinin tıkanması ile hasta nefes alamaz ve ölebilir. Buna aspirasyona bağlı asfiksi adı verilir. Bu tip kişilere yatırarak yemek vermekten kaçınmak, yutamayan kişilerin yutamama nedenini araştırmak ve farklı beslenme yolları denemek, yemek vermek için zorlamamak, diş tedavisini yapmak gibi önlemler alınabilir.
Doğru olan seçenek D seçeneğidir. Yutma zorluğu, diş problemi olan ve yatağa bağımlı kişiler yemek parçalarını veya aldıkları sıvıyı solunum yollarına kaçırırlar, ana bronşlardan birinin tıkanması ile hasta nefes alamaz ve ölebilir. Buna aspirasyona bağlı asfiksi adı verilir. Bu tip kişilere yatırarak yemek vermekten kaçınmak, yutamayan kişilerin yutamama nedenini araştırmak ve farklı beslenme yolları denemek, yemek vermek için zorlamamak, diş tedavisini yapmak gibi önlemler alınabilir.
Soru 54
Ciddi risk taşıyan kaza türlerinden zehirlenmelerin yaşlılarda başlıca görülme nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaşlılarda görülen demans ve davranış problemleri
B
Temizleyici maddelerin orijinal paketlerinde değil de herhangi bir şişe ya da paketin içinde bulunmaları
C
Evdeki elektrik donanımındaki hatalar
D
Zayıf ışıklandırma ya da karanlıkta yapılan aktiviteler nedeniyle düşme
E
Banyoda ve banyo sonrasında ıslak kalınan durumlar
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır. Yaşlının aldığı ilaçların dozunu ayarlayamaması, çoklu ilaç etkileşimleri, duyu organlarının zayıflaması nedeniyle renk, koku algısını yapamamaları zehirlenmeleri kolaylaştırır. Deterjanlar, tarım ilaçları, boya maddeleri, gaz, karosen, antifiriz ve diğer temizleyici maddeler yaşlıların hassas iç organları ve duyu organlarında zehirlenmeye yol açabilir. Bu maddelerin orijinal paketlerinde değil de herhangi bir şişe ya da paketin içinde bulunmaları da zehirlenmelerin sebepleri arasındandır.
Doğru cevap B şıkkıdır. Yaşlının aldığı ilaçların dozunu ayarlayamaması, çoklu ilaç etkileşimleri, duyu organlarının zayıflaması nedeniyle renk, koku algısını yapamamaları zehirlenmeleri kolaylaştırır. Deterjanlar, tarım ilaçları, boya maddeleri, gaz, karosen, antifiriz ve diğer temizleyici maddeler yaşlıların hassas iç organları ve duyu organlarında zehirlenmeye yol açabilir. Bu maddelerin orijinal paketlerinde değil de herhangi bir şişe ya da paketin içinde bulunmaları da zehirlenmelerin sebepleri arasındandır.
Soru 55
Yaşlıların yaşı ve ev kazası arasındaki ilişkiyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaş kaza geçirme olasılığını daha çok arttıran bir nedendir.
B
Yaş arttıkça ev kazası geçirenlerin sıklığı da artmaktadır.
C
Kadınların ortalama yaşam süreleri daha fazla olduğu için erkeklere oranla daha fazla kaza riski taşırlar.
D
Yaş ve kaza arasında ters orantı bulunmaktadır.
E
Seksen yaş ve üzerinde bulunan yaşlılar ev kazası geçirenler arasında ilk sırada saptanmıştır.
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Yaş arttıkça, kaza riski de arttığından bu iki durum arasında doğru orantı olarak tanımlanabilecek bir ilişki bulunmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir. Yaş arttıkça, kaza riski de arttığından bu iki durum arasında doğru orantı olarak tanımlanabilecek bir ilişki bulunmaktadır.
Soru 56
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yaşlılarda düşmeye risk faktörlerinden biyolojik ve sosyoekonomik faktörlerden bazıları bir arada verilmektedir?
Seçenekler
A
Refleks ve duyu azalması - Yetersiz besin alımı
B
Kronik hastalıklar - Yetersiz aydınlatılmış alan
C
Unutkanlık - Düşük eğitim düzeyi
D
Yetersiz gelir düzeyi - Uygun olmayan ayakkabı ve terlik giyme
E
Kadın olmak - Fiziksel yeteneğin üzerinde günlük işleri yapmak
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Düşme risk faktörleri; biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyoekonomik faktörler olarak dört grupta toplanmaktadır. Biyolojik faktörler; ileri yaş, kadın olmak, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklardır. Davranışsal faktörler; dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmaktır. Çevresel faktörler; kayan zemin, yetersiz aydınlatılmış alan, tutma yerlerinin eksikliği olarak sıralanabilir. Sosyal ve ekonomik faktörler ise; yetersiz gelir, düşük eğitim, kötü koşullu konutlarda yaşam gibi faktörlerdir.
Doğru cevap C seçeneğidir. Düşme risk faktörleri; biyolojik, davranışsal, çevresel ve sosyoekonomik faktörler olarak dört grupta toplanmaktadır. Biyolojik faktörler; ileri yaş, kadın olmak, refleks ve duyu azalması, unutkanlık, kronik ya da akut diğer hastalıklardır. Davranışsal faktörler; dolabın en üst rafını temizleme gibi fiziksel yeteneğinin üstünde aktivite ve günlük işleri yapmak, uygun olmayan ayakkabı-terlik giyme, yetersiz besin alımı ve yetersiz egzersiz yapmaktır. Çevresel faktörler; kayan zemin, yetersiz aydınlatılmış alan, tutma yerlerinin eksikliği olarak sıralanabilir. Sosyal ve ekonomik faktörler ise; yetersiz gelir, düşük eğitim, kötü koşullu konutlarda yaşam gibi faktörlerdir.
Soru 57
'Yaşlıyı ve çevresini olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler.'
Yukarıda tarif edilen yöntem, yaşlılarda kazayı önlemede alınabilecek kişisel önlemlerdendir?
Yukarıda tarif edilen yöntem, yaşlılarda kazayı önlemede alınabilecek kişisel önlemlerdendir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Ev içi düzenlemeleri
C
Sağlık personelinin desteği
D
Destekleyici uygulamalar
E
Yaşam kalitesini arttıran uygulamalar
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Doğru seçenek A'dır. Buna göre alınabilecek kişisel önlemlerden eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler.
Doğru seçenek A'dır. Buna göre alınabilecek kişisel önlemlerden eğitim; yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler, olabilecek risklere karşı farkındalık yaratarak kişiye güvenli davranışları öğretir ve bunları destekler.
Soru 58
Yaşlıların yaşam kalitesinin arttırılmasında ve kazaların önlenmesinde aşağıdakilerden hangisi kişisel önemlerdendir?
Seçenekler
A
Yaşlının aldığı ilaçların düzeni ve güvenliğinin sağlanması.
B
Evdeki aydınlatma sistemlerinin yeterli ve ergonomik olması.
C
Evdeki telefon ve diğer iletişim araçlarının yaşlı için ulaşılabilir olması.
D
Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler verilmesi
E
Evdeki tüm mobilyaların ergonomisi ve güvenliğinin sağlanması
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Diğer seçenekler yaşlıları kazadan korumada yapılabilecek çevresel düzenlemelerdir. Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler verilmesi ise kişisel olarak alınabilecek bir önlemdir.
Doğru cevap D seçeneğidir. Diğer seçenekler yaşlıları kazadan korumada yapılabilecek çevresel düzenlemelerdir. Yaşlıyı ve çevresini bilgilendirmeye yönelik eğitimler verilmesi ise kişisel olarak alınabilecek bir önlemdir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bir düşme tipi değildir?
Seçenekler
A
Çarpma
B
Uzanma
C
Tırmanma
D
Denge kaybı
E
Kayma
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 60
“Tutma yerlerinin eksikliği” hangi risk faktörü grubunda yer alan bir düşme nedenidir?
Seçenekler
A
Çevresel faktörler
B
Kültürel faktörler
C
Davranışsal faktörler
D
Biyolojik faktörler
E
Sosyoekonomik faktörler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi düşme risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik faktörler
B
Davranışsal faktörler
C
Çevresel faktörler
D
Kültürel faktörler
E
Sosyoekonomik faktörler
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kazaları oluşturan kişisel faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Eğitim durumu
B
Birlikte yaşadığı bir kişinin varlığı
C
Yaş
D
Mevsim
E
Kadın olma
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de en çok karşılaşılan kaza türüdür?
Seçenekler
A
İş kazaları
B
Trafik kazaları
C
Ev kazaları
D
Ateşli silah yaralanmaları
E
Zehirlenmeler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi en çok yaralanma ve ölümün ortaya çıktığı kaza türüdür?
Seçenekler
A
İş kazaları
B
Trafik kazaları
C
Ateşli silah yaralanmaları
D
Ev kazaları
E
Zehirlenmeler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 65
“Unutkanlık” hangi risk faktörü grubunda yer alan bir düşme nedenidir?
Seçenekler
A
Kültürel faktörler
B
Davranışsal faktörler
C
Biyolojik faktörler
D
Çevresel faktörler
E
Sosyoekonomik faktörler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 66
“Yetersiz besin alımı” hangi risk faktörü grubunda yer alan bir düşme nedenidir?
Seçenekler
A
Kültürel faktörler
B
Biyolojik faktörler
C
Çevresel faktörler
D
Sosyoekonomik faktörler
E
Davranışsal faktörler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi biyolojik faktörler grubunda yer alan bir düşme nedenidir?
Seçenekler
A
Kadın olmak
B
Düşük eğitim
C
Yetersiz egzersiz yapmak
D
Yetersiz besin alımı
E
Kötü koşullu konutlarda yaşam
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi kazalardan korunmada kişisel faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların davranışsal problemleri
B
Çarpma
C
Yaş
D
Cinsiyet
E
Eğitim durumu
Açıklama:
Kazalardan korunmada önemli olan kişisel ve çevresel faktörleri belirleyebileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kazaları önlemede alınacak önlemlerde dikkat edilmesi gereken kişisel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel durum
B
Mental durum
C
Yaş
D
Cinsiyet
E
Yaşanılan şehir
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda en sık rastlanan kazalardan biridir?
Seçenekler
A
İş kazaları
B
Spor kazaları
C
Boğulma
D
Yanıklar
E
Ev kazaları
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 71
Yaşlıları kazalardan korumak amacıyla yapılabilecek çevre düzenlemesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Banyo ve mutfak gibi ıslak zemin alanları mümkünse ıslanmaz malzemelerden yapılmalıdır.
B
Merdivenlerden düşmeyi engellemek için sağ el tarafında tırabzan bulunmalıdır.
C
Yaşlıların ilaçları yaz-kış oda sıcaklığında saklanmalıdır
D
Kapı girişlerindeki eşikler aydınlatılmalı ve hastanın dikkatini çekmelidir.
E
Yaşlının konforu için tüm sandalyeler sallanan tarzda yapılmalıdır.
Açıklama:
Kazaları önlemede alınabilecek kişisel ve çevresel önlemleri sıralayabileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların evlerinde çıkan ev yangınlarının nedenlerinden biri sayılmaz?
Seçenekler
A
Unutkanlık
B
Reşeks kaybı
C
Dikkat eksikliği
D
Fiziksel kusurlar
E
Karbon monoksit
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 73
Yaşlılarda en sıklıkla rastlanılan kaza tipi hangisidir?
Seçenekler
A
İş kazası
B
Eş kazası
C
Ev kazası
D
Trafik kazası
E
Boğulma
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda sıklıkla rastlanmayan kaza tiplerindendir?
Seçenekler
A
Ev kazası
B
Düşme
C
Trafik kazası
D
İş kazası
E
Zehirlenmeler
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi kazaya yol açan ve yaşlılık dönemine ait fizyolojik değişimdir?
Seçenekler
A
Ayakta çıkan nasırlar
B
Bel fıtığı
C
Görme duyusunda azalma
D
Gece uykusunda azalma
E
Daha agresif davranış şekli
Açıklama:
Kaza tanımını ve yaşlılarda en sık karşılaşılan kaza nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Ünite 3
Soru 1
Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatı olan tedavi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davranış Tedavisi
B
Meşguliyet Tedavisi (Ergoterapi)
C
Psikososyal İletişim Tedavisi
D
Beslenme Tedavisi
E
Özbakım Tedavisi
Açıklama:
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi; Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet (ergoterapi) tedavisinin amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek.
B
Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek.
C
Değişim umudunu arttırmak.
D
Aile yükünü ve stresini azaltmak.
E
Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin iki tane amacı vardır. Bunlar;
1. Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak,
2. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek, bunları ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemektir.
1. Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak,
2. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek, bunları ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemektir.
Soru 3
Meşguliyet tedavisi ile;
I. Zihinsel ve motor işlevler korunur
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Yukarıda belirtilenlerden hangileri doğrudur?
I. Zihinsel ve motor işlevler korunur
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Yukarıda belirtilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca III
C
I ve IV.
D
Yalnızca IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
meşguliyet tedavisi ile;
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Soru 4
Meşguliyet tedavisinin uygularken nelere dikkat etmek gerekmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal bağlar geliştirmek.
B
Başkalarına karşı güven kazanmak.
C
Kararlı olmak, Aynı saatte devamlılığı sağlamak, İlginç, eğlendirici olmak.
D
Bu durumun çok gerekli olmadığını söylemek.
E
Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirmek.
Açıklama:
Meşguliyet tedavilerinde uygulama ilkeleri şöyle sıralanabilir.
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek olarak sıralanmaktadır.
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek olarak sıralanmaktadır.
Soru 5
Meşguliyet tedavisinin uygulama yolları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Sanat.
B
Örgü.
C
Seramik.
D
Kitap yazmak
E
Cam ve kumaş boyama.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin uygulama yolları arasında sanat, seramik, örgü, cam ve kumaş boyama, boncuk ve örgü vardır. Kitap yazmak meşguliyet tedavisinin uygulama yollarından biri değildir.
Soru 6
Yaşlılarda fonksiyonel yetenekleri değerlendirme için kullanılan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
BARTHEL GÜNLÜK YAŞAM ÖLÇEĞİ
B
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T)
C
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ)
D
GERİATRİK DEPRESYON ÖLÇEĞİ
E
YAŞAM ETKİLİLİĞİ ÖLÇEĞİ (YEÖ)
Açıklama:
Yaşlılarda fonksiyonel yetenekleri değerlendirme için kullanılan ölçek BARTHEL GÜNLÜK YAŞAM ÖLÇEĞİ'dir. Bu ölçek ile yaşlılarda;
1. Beslenme
2. Tekerlekli sandalyeden yatağa ve tersi transferler
3. Kendine bakım
4. Klozete oturup kalkma
5. Yıkanma
6. Düzgün yüzeyde yürüme
7. Merdiven inip çıkma
8. Giyinip soyunma
9. Bağırsak bakımı
10. Mesane bakım gibi başlıklarda değerlendirmelere yapılır.
1. Beslenme
2. Tekerlekli sandalyeden yatağa ve tersi transferler
3. Kendine bakım
4. Klozete oturup kalkma
5. Yıkanma
6. Düzgün yüzeyde yürüme
7. Merdiven inip çıkma
8. Giyinip soyunma
9. Bağırsak bakımı
10. Mesane bakım gibi başlıklarda değerlendirmelere yapılır.
Soru 7
1983 yılında Yesavage ve arkadaşları tarafından geliştirilen, 1991 yılında ise kullanım kolaylığı açısından Burke ve arkadaşları tarafından 15 soruluk kısa formunun geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
DOĞAL KARAR VERME ÖLÇEĞİ (DKVÖ)
B
STRESLE ÇİFT OLARAK BAŞ ETME ENVANTERİ
C
BECK DEPRESYON ÖLÇEĞİ
D
GERİATRİK DEPRESYON ÖLÇEĞİ
E
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T)
Açıklama:
Geriatrik depresyon ölçeği ve kısa durum değerlendirme testi en sık kullanılanlarından biridir.
GERİATRİK DEPRESYON ÖLÇEĞİNDE, hastaya sorulan 30 soruya hastanın verdiği evet veya hayır cevaplarından oluşur. Yaşlı hastalarda depresyon taraması yapılması için 1983 yılında Yesavage ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. 1991 yılında ise kullanım kolaylığı açısından Burke ve arkadaşları tarafından 15 soruluk kısa formunun geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmıştır.
GERİATRİK DEPRESYON ÖLÇEĞİNDE, hastaya sorulan 30 soruya hastanın verdiği evet veya hayır cevaplarından oluşur. Yaşlı hastalarda depresyon taraması yapılması için 1983 yılında Yesavage ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. 1991 yılında ise kullanım kolaylığı açısından Burke ve arkadaşları tarafından 15 soruluk kısa formunun geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler ve başarısızlık nedenleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tedavinin ihtiyaca yönelik olmaması yada kişinin bunu gereksiz hissetmesi durumunda tedavinin yarım bırakılması.
B
Aile ve toplumun tedaviye inanıp destek vermemesi.
C
Tedavi süresince tedaviyi veren uzmanın söylediklerinin yapılmaması.
D
Tedavi sırasında ortaya çıkabilecek korku, mutsuzluk, başarısızlık hissi, başkaları tarafından küçümsenme.
E
Tedavinin maliyeti.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler ve başarısızlık nedenleri arasında, tedavinin ihtiyaca yönelik olmaması yada kişinin bunu gereksiz hissetmesi durumunda tedavinin yarım bırakılması sıklıkla görülür. Aile ve toplumun tedaviye inanıp destek vermemesi tedaviyi olumsuz etkileyebilir. Maliyet olumsuz etki yapabilir. Tedavi sırasında ortaya çıkabilecek korku, mutsuzluk, başarısızlık hissi, başkaları tarafından küçümsenme tedaviyi bırakmaya neden olabilir.
Soru 9
"Tedavinin en iyi yollarından, en yetkililerinden biri, hastanın akli ve ruhi güçlerini artırmak, cesaret vermek, hastanın çevresini sevimli ve hoşa giden hale getirmektir" diyen ünlü İslam bilgini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbn-i Sina
B
El-Kindi
C
Farabi
D
El-Harezmi
E
Battani
Açıklama:
Büyük İslam bilgini İbn-i Sina, musikinin tıpta oynadığı rolü şöyle tanımlamaktadır: “Tedavinin en iyi yollarından, en yetkililerinden biri, hastanın akli ve ruhi güçlerini artırmak, cesaret vermek, hastanın çevresini sevimli ve hoşa giden hale getirmektir" demiştir.
Soru 10
Müzikle tedavi;
- Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
- Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
- Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
- Sosyal ilişkileri güçlendirir.
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
Yalnızca IV
C
I,II,IV
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Müzikle tedavi ne sağlar?
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Soru 11
- Adaptasyonu ve verimliliği sağlamak
- İşlevlerde fonksiyonları düzenlemek
- Bireyin performansını arttırmak
- Mevcut sağlığı sürdürmek
- Tıbbi tedaviyi sağlamak
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
IV ve V
E
Yalnız III
Açıklama:
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi; Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatıdır. Bir diğer anlatımla, yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları iyileştirmek, mevcut yetenekleri geliştirmek, ortaya çıkartmak ve kişinin bu yeteneklerini günlük hayatında kullanabilmesini öğretmek için uygulanan amaca yönelik hareketlerdir. Çeşitli nedenler ile sosyal hayattan kopmuş, kişilerde boş zaman etkili ve verimli geçirilmediği taktirde iletişim, bilişsel, duygusal, davranışlarda problemler yaşanabilir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 12
Yürümekte, ellerini kollarını kullanmakta büyük zorluklar yaşayan yaşlı bireyin bulunduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel tedavi dönemi
B
Hizmet-gereksinimi dönemi
C
Düşkünleşme dönemi
D
Sağlıklı-aktif dönem
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
Yaşlı hastanın bakımında hedefler; hastalıkları ve fonksiyonel yetersizlikleri önlemek ve yaşlanan bireylerin hayat kalitelerini artırmaktır. İlerleyen yaşla bu amaçlar ihtiyaca, bulunduğu sürece göre değişir. Yaşlanma sürecinde yaşlı; “Sağlıklı-aktif dönem”, “Düşkünleşme dönemi” ve yaşlının toplum içinde, evinde veya çevresinde aktif hizmet sağlanmadığı sürece tek başına yaşamayı sürdüremediği “Hizmet-gereksinimi dönemi” aşamalarından geçer. Hizmet gereksinimi döneminde bakım anlamında daha profesyonel kişilerce aktif hizmet sağlanması gereklidir. Bu nedenle yaşlı bakımı planlamasında kronolojik yaştan ziyade yaşlının bulunduğu süreç (yaşlının fonksiyonel, fiziksel, mental, sosyal sağlık durumu değerlendirilerek), kişisel tercihleri, bakıcı ile ilgili faktörler, yaşlının sosyal güvencesi ve ekonomik durumu, bakım hizmetlerinin ulaşılabilirliği değerlendirilerek hareket edilmelidir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet terapisi yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Keman çalmak
B
Resim yapmak
C
Parka gitmek
D
Yemek yapmak
E
Bahçede yürümek
Açıklama:
Zihinsel meşguliyet tedavisinin amacı; Yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını koruması, psikolojik olarak desteklenerek duygusal fonksiyonlarını koruması amaçlanır.
En sık uygulanan yöntemler;
En sık uygulanan yöntemler;
- Müzik dinlemek
- Şarkı söylemek
- Albüm, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
- Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
- Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işlemi, market alışverişi, yemek yapmak gibi…)
Soru 14
- Zevk almak
- Sürdürebilmek
- Kabul etmek
- Gözden geçirmek
- Yapabilmek
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, IV ve V
C
III, IV ve V
D
II ve V
E
Yalnız V
Açıklama:
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesi sağlamaktır. Uygulaması planlanan uğraşların seçiminde dikkat edilmesi gereken özellikler vardır. Buna göre uğraşların, hasta - yaşlının yapabileceği, zevk alabileceği, kabul edebileceği ve sürdürebileceği uğraşlar olmalıdır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 15
Özgüven kazandırır Dengeyi sağlar Sakinleştirir Grup çalışması gerçekleşir Zihinsel aktivite sağlar Hangisi/hangileri seramik uğraşısında elle şekillendirmenin yararları arasında yer alır?
Seçenekler
A
IV ve V
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Seramik uğraşısında elle şekillendirmenin yararları
Kullanılan kil negatif elektriği ve doğal bir üründür. Sakinleştirme etkisi vardır.
Yaratıcılığı desteklekler
El-göz koordinasyonu sağlar.
Üç boyutlu çalışmaya fırsatı verir.
Hayal gücünü geliştirir ve özgün ürünler çıkarır.
Hem zihinsel hem de bedensel aktiviteye sağlar.
Grupla çalışması gerçekleştirir.
Yaşlının problemlere farklı çözümler getirmesini sağlar.
Özgüven kazandırır.
Bağımsız düşünmeye ve bunu uygulamaya imkân tanır. Doğru yanıt D’dir.
Kullanılan kil negatif elektriği ve doğal bir üründür. Sakinleştirme etkisi vardır.
Yaratıcılığı desteklekler
El-göz koordinasyonu sağlar.
Üç boyutlu çalışmaya fırsatı verir.
Hayal gücünü geliştirir ve özgün ürünler çıkarır.
Hem zihinsel hem de bedensel aktiviteye sağlar.
Grupla çalışması gerçekleştirir.
Yaşlının problemlere farklı çözümler getirmesini sağlar.
Özgüven kazandırır.
Bağımsız düşünmeye ve bunu uygulamaya imkân tanır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bellek ve dikkati artıran müziğin tedavide kullanılma yollarından biridir?
Seçenekler
A
Konser verme
B
Enstrüman çalma
C
Ritim
D
Söyleme
E
Dinleme
Açıklama:
Büyük İslam bilgini İbn-i Sina, musikinin tıpta oynadığı rolü şöyle tanımlamaktadır: “Tedavinin en iyi yollarından, en yetkililerinden biri, hastanın akli ve ruhi güçlerini artırmak, cesaret vermek, hastanın çevresini sevimli ve hoşa giden hale getirmektir.
Bernard Manguin 1963’te yazdığı bir makalede, Türk müziğinin özellikle Mevlevi müziğinin, ruhi bir esasa sahip olduğunu buna karşın Batı müziğinin ise sadece estetik amacı hedeflediğinden bahsetmiştir.
Müziğin tedavide kullanılma yolları;
Sözlerle; Konuşma bozukluğu ve bellek bozukluğu tedavisinde kullanılır.
Enstrümanla; Motor sinir sistemi bozukluklarının tedavisinde başvurulur. Bir alet çalma ve grupla çalışma, kendine güven duygusunu artırır.
Ritim; Kas ve eklem hastalıklarında, denge bozukluklarında, motivasyon eksikliği gibi durumlarda kullanılır.
Dinleme: Bellek ve dikkati artırır. Kendine güven duygusu kazandırır. Doğru yanıt E’dir.
Bernard Manguin 1963’te yazdığı bir makalede, Türk müziğinin özellikle Mevlevi müziğinin, ruhi bir esasa sahip olduğunu buna karşın Batı müziğinin ise sadece estetik amacı hedeflediğinden bahsetmiştir.
Müziğin tedavide kullanılma yolları;
Sözlerle; Konuşma bozukluğu ve bellek bozukluğu tedavisinde kullanılır.
Enstrümanla; Motor sinir sistemi bozukluklarının tedavisinde başvurulur. Bir alet çalma ve grupla çalışma, kendine güven duygusunu artırır.
Ritim; Kas ve eklem hastalıklarında, denge bozukluklarında, motivasyon eksikliği gibi durumlarda kullanılır.
Dinleme: Bellek ve dikkati artırır. Kendine güven duygusu kazandırır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 17
- Küçümsenme
- Dışlanma
- Başarısızlık hissi
- Korkmak
- Mutsuzluk
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, III, IV ve V
D
I ve II
E
Yalnız V
Açıklama:
Tedavinin ihtiyaca yönelik olmaması ya da kişinin bunu gereksiz hissetmesi durumunda tedavinin yarım bırakılması sıklıkla görülür. Aile ve toplumun tedaviye inanıp destek vermemesi tedaviyi olumsuz etkileyebilir. Maliyet olumsuz etki yapabilir. Erkekler terapi ye uyum konusunda kadınlara göre daha fazla desteğe ihtiyaç duyarlar. Tedavi sırasında ortaya çıkabilecek korku, mutsuzluk, başarısızlık hissi, başkaları tarafından küçümsenme tedaviyi bırakmaya neden olabilir. Bu nedenle tedavi sırasında karşılaşılabilecek olumsuzluklarla ilgili ayrıntılı bilgilendirilme yapılmalıdır.
Meşguliyet tedavisinin devamlılığı kişiye verdiği mutluluk ve haz ölçüsünde olur. Aksi halde verimlilik düşer. Doğru yanıt C’dir.
Meşguliyet tedavisinin devamlılığı kişiye verdiği mutluluk ve haz ölçüsünde olur. Aksi halde verimlilik düşer. Doğru yanıt C’dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılar İçin Düşme Davranışları Ölçeği (YDDÖ) basamakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kendine bakım
B
Mesane bakımı
C
Giyinme soyunma
D
Telefona yetişme
E
Sosyal ilişkiler
Açıklama:
Yaşlıların Düşme ve Diğer Kaza Sıklığı Ölçekleri
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
- Bilişsel Uyum
- Hareketlilik
- Sakınma
- Farkındalık
- Acelecilik
- Pratiklik
- Aktivite planında değişiklik
- Dikkatlilik
- Seviye Değişiklikleri
- Telefona yetişme
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü (WHOQOL-OLD: T) alanları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Seviye değişiklikleri
B
Kişisel inançlar
C
Bilişsel uyum
D
Farkındalık
E
Acelecilik
Açıklama:
Yaşam Kalite Ölçekleri
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
- Bedensel
- Ruhsal
- Bağımsızlık düzeyi
- Sosyal İlişkiler
- Çevresel
- Kişisel inançlar
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Geriatrik Depresyon Ölçeğinde yaşlı hastaya sorulan soru tipidir?
Seçenekler
A
Doğru-yanlış
B
Kısa cevaplı
C
Evet-hayır
D
Çoktan seçmeli
E
Boşluk doldurma
Açıklama:
GERİATRİK DEPRESYON ÖLÇEĞİNDE, hastaya sorulan 30 soruya hastanın verdiği evet veya hayır cevaplarından oluşur. Yaşlı hastalarda depresyon taraması yapılması için 1983 yılında Yesavage ve arkadaşları tarafından geliştirilmiştir. 1991 yılında ise kullanım kolaylığı açısından Burke ve arkadaşları tarafından 15 soruluk kısa formunun geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmıştır. Geriatrik depresyon skalası-kısa (15 puanlık) formu hızlı ve kolay uygulanabilir bir tarama testidir. Beş puan üzeri depresyonla uyumlu olabilir, hastanın kliniğiyle değerlendirilmesi gerekir. Demanslı hastalara uygulanabilir olması bir avantajıdır. Testin Türkiye’deki geçerlilik ve güvenilirliği Ertan ve Eker tarafından 30’u depresyonlu 276 hasta üzerinde 2000 yılında araştırılmış ve Türkiye’deki depresyonun taramasında kullanılmasında güvenilir olduğu saptanmıştır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinin sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel ve motor işlevler korunur.
B
Yaşam kalitesi artırılır.
C
Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
D
Kronik hastalıkların komplikasyonları geciktirilir.
E
Ekonomik durum güçlendirilir.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisi ile;
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet terapilerinden biridir?
Seçenekler
A
Şarkı söylemek
B
El işçiliği
C
Müzik aleti çalmak
D
Yeni ve eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
E
Ev içi ve ev dışı spor
Açıklama:
Zihinsel Meşguliyet Terapisi
Zihinsel meşguliyet tedavisinin amacı; Yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını koruması ,psikolojik olarak desteklenerek duygusal fonksiyonlarını koruması
amaçlanır.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işlemi, market alışverişi, yemek yapmak gibi…)
Zihinsel meşguliyet tedavisinin amacı; Yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını koruması ,psikolojik olarak desteklenerek duygusal fonksiyonlarını koruması
amaçlanır.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işlemi, market alışverişi, yemek yapmak gibi…)
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisini uygulama ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Devamlılık zorunluluğu koymamak
B
Stabil, durağan olmak
C
Durumun gerekliliğine inanmayı kişinin tercihine bırakmak
D
Kararlı olmak
E
Herkes için ortak bir yol benimsemek
Açıklama:
Meşguliyet tedavilerinde uygulama ilkeleri şöyle sıralanabilir.
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet terapisi uygulama yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Cam ve kumaş boyama
B
Boncuk
C
Dans
D
Müzik
E
Örgü
Açıklama:
Meşguliyet tedavisi uygulama yolları;
1. SANAT; Zamanı iyi değerlendirmek için yapılan sanatsal uğraşılar, hem kişiye hem de çevreye olumlu katkılar sağlayabilir. Sanat aynı zamanda bireyin yaratıcılığını da ortaya çıkarır. Sanat kavramı içinde; fotoğrafçılık, resim, seramik, makrome, örgü, kumaş, batik, biçki, ebru, cam boyama drama ve müzik sayılabilir. Yaşlılara bildikleri sanat aktivitelerini arttıracak ya da yeni kazandıracak fırsatların sunulması onların yaşama zevklerini arttırabilir.
MÜZİK; Seslerin, insan üzerindeki etkisi, ilkçağlardan bu yana bilinen bir gerçektir. İnsanın tabiatında var olan manalı, ritmik ve melodik seslere karşı hassasiyetin, ne gibi fonksiyonları olduğuna dair son yıllarda çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Müzik, kişinin ruh halini tersine döndürüp, mutluluk oluşturur.
1. SANAT; Zamanı iyi değerlendirmek için yapılan sanatsal uğraşılar, hem kişiye hem de çevreye olumlu katkılar sağlayabilir. Sanat aynı zamanda bireyin yaratıcılığını da ortaya çıkarır. Sanat kavramı içinde; fotoğrafçılık, resim, seramik, makrome, örgü, kumaş, batik, biçki, ebru, cam boyama drama ve müzik sayılabilir. Yaşlılara bildikleri sanat aktivitelerini arttıracak ya da yeni kazandıracak fırsatların sunulması onların yaşama zevklerini arttırabilir.
MÜZİK; Seslerin, insan üzerindeki etkisi, ilkçağlardan bu yana bilinen bir gerçektir. İnsanın tabiatında var olan manalı, ritmik ve melodik seslere karşı hassasiyetin, ne gibi fonksiyonları olduğuna dair son yıllarda çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Müzik, kişinin ruh halini tersine döndürüp, mutluluk oluşturur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların yaşam kalite ölçeklerinde değerlendirilen başlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık düzeyi
B
Klozete oturup kalkma
C
Merdiven inip çıkma
D
Bilişsel uyum
E
Telefona yetişme
Açıklama:
Yaşam Kalite Ölçekleri
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklığı ölçeklerinde ölçülen başlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Ruhsal
B
Bedensel
C
Dikkatlilik
D
Beslenme
E
Kişisel inançlar
Açıklama:
Yaşlıların Düşme ve Diğer Kaza Sıklığı Ölçekleri
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik
8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme
Basamaklarında değerlendirilir. Her bir kategoride 1-4 arası puan vardır. Arttıkça düşme sıklığı artmaktadır.
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik
8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme
Basamaklarında değerlendirilir. Her bir kategoride 1-4 arası puan vardır. Arttıkça düşme sıklığı artmaktadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hastanın mental (bilişsel) durumunu değerlendirmek için uygulanan ölçeklerde oryantasyon alanını değerlendirmek amacıyla sorulan sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
İçinde bulunduğumuz yıl
B
100'den başlamak üzere yedi çıkararak say
C
Bulunduğumuz şehrin adı
D
Kaçıncı kattayız
E
Cumhurbaşkanımızın adı
Açıklama:
ORYANTASYON
İçinde bulunduğumuz yıl..................................................................................................
Mevsim...........................................................................................................................
Ay..................................................................................................................................
Gün................................................................................................................................
Tarih..............................................................................................................................
Şu anda bulunduğunuz yerin adı...................................................................................... ..
Kaçıncı kattayız...............................................................................................................
Bulunduğumuz şehrin adı.................................................................................................
Ülkenin adı.....................................................................................................................
Cumhurbaşkanımızın adı..................................................................................................
İçinde bulunduğumuz yıl..................................................................................................
Mevsim...........................................................................................................................
Ay..................................................................................................................................
Gün................................................................................................................................
Tarih..............................................................................................................................
Şu anda bulunduğunuz yerin adı...................................................................................... ..
Kaçıncı kattayız...............................................................................................................
Bulunduğumuz şehrin adı.................................................................................................
Ülkenin adı.....................................................................................................................
Cumhurbaşkanımızın adı..................................................................................................
Soru 28
Barthel Günlük Yaşam Ölçeği ile meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede incelenen başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesindeki düzelme
B
Düşme ve diğer kazaların sıklığı
C
Fonksiyonel yeteneklerdeki düzelme
D
Ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
E
Sosyal bağımlılıktaki artış
Açıklama:
Barthel Günlük Yaşam Ölçeği yaşlılarda fonksiyonel yetenekleri değerlendirmeyi amaçlayan bir ölçektir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet terapisinde uygulanan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
B
Yeni veya eski tanıdıklarla bir araya gelmek
C
Eski anıları gözden geçirmek
D
Hatırlatma egzersizleri yapmak
E
Müzik dinlemek
Açıklama:
Fiziksel Meşguliyet Terapisi
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesi sağlamaktır. Uygulaması planlanan uğraşların
seçiminde dikkat edilmesi gereken özellikler vardır. Buna göre uğraşların, hasta - yaşlının yapabileceği, zevk alabileceği, kabul edebileceği ve sürdürebileceği uğraşlar olmalıdır.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesi sağlamaktır. Uygulaması planlanan uğraşların
seçiminde dikkat edilmesi gereken özellikler vardır. Buna göre uğraşların, hasta - yaşlının yapabileceği, zevk alabileceği, kabul edebileceği ve sürdürebileceği uğraşlar olmalıdır.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi müzikle tedavinin sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel direnci artırma
B
Sosyal ilişkileri güçlendirme
C
Stres azaltma
D
Ağrı giderme
E
Duygusal değişiklikler meydana getirme
Açıklama:
Müzikle tedavi ne sağlar?
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Soru 31
Geriatrik depresyon ölçeği yaşlının aşağıdaki aktivitelerinden hangisini ölçmek amacıyla yaplır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel yetenekleri ölçmek
B
Yaşam kalitesini ölçmek
C
Düşme ve diğer kaza sıklığını ölçmek
D
Ruhsal ve zihinsel aktivitelerini ölçmek
E
Ekonomik aktivitelerini ölçmek
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 32
"Yaşlılık kavramı; bireyin ilerleyen yaşlarda fiziksel, sosyal ve zihinsel açıdan desteklenmesi gereken bir dönemdir."Yukarıdaki güncel tanımda nasıl bir düzenleme yapılırsa yaşlılık kavramının geçmişte kullanılan tanımı elde edilir?
Seçenekler
A
Yaşlılık kavramı kişinin ihtiyaçlarını karşılayamadığı fiziksel, sosyal ve zihinsel açıdan desteklenmesi gereken bir dönem olarak düşünülür.
B
Yaşlılık kavramı hayatının sonuna gelen ve ölümü bekleyenzihinsel ve fiziksel aktivasyona ihtiyaç duymayan bir dönemdir.
C
Yaşlılık kavramı hayatının sonuna gelen ve ölümü bekleyen fiziksel, sosyal ve zihinsel açıdan desteklenmesi gereken bir dönem olarak düşünülür.
D
Yaşlılık kavramı iş yapabilme gücünü yitirmiş, zihinsel becerilerde azalma yaşanılan bunların sonucunda bakıma ihtiyaç duyulan yaş dönemidir.
E
Yaşlılık kavramı zaman faktörüne bağlı olarak kişinin değişen çevreye uyum sağlama kudreti ile organizmanın içve dış etmenler arasında denge sağlama potansiyelinin azalması ve böylece yaşlanma ile ölüm olasılığınınyükselmesidir.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Soru 33
Meşguliyet tedavisi, her gün aynı saatte, yaşlının ilgisini çekip onu eğlendirecek, ona özel ve kolay kabul edilebilir yöntemlerle, yan etkisi ve sanatsal olmayan, yaşlının bu durumun gerekliliğine ikna olduğu tedavi yöntemleri ile uygulamaların yapılması şeklinde olmalıdır.Yukarıda verilen bilgilerden hangisi çıkarılırsa meşguliyet tedavisinin uygulama ilkelerinin doğru anlaşıldığı varsayılır?
Seçenekler
A
Her gün aynı saatte
B
Ona özel
C
Onu eğlendirecek
D
Sanatsal olmayan
E
Kolay kabul edilebilir
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 34
Çevresindekilere günlük yaşamında zorluk çıkartan, sürekli sıkıldığından ve kendisiyle ilgilenilmediğinden bahseden ve unutkanlık gibi belirtiler gösteren yaşlının günlük yaşama katılımını sağlamak amacıyla yapılacak en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlıya profesyonel bir bakıcı tutmak
B
Seçimi dahilinde bir bakım evine yerleştirmek
C
Yaşlıya bakabileceği bir hayvan almak
D
Bulunduğu ortamın sürekli olarak değiştirilmesine dikkat edilmek
E
Yaşlının ilgisini çekecek sanatsal etkinlikler yaptırmak
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 35
Ülkemizdeki 65 yaş üstü nüfusun 2025'te yüzde kaç olması beklenmektedir?
Seçenekler
A
3
B
11
C
24
D
36
E
49
Açıklama:
Ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfus oranı 2009’da %7 olarak tespit edilmiş ve ileriye yönelik projeksiyonlarda 2025’te %10,7’lere ulaşacağı öngörülmektedir.
Soru 36
Ergoterapi ne zaman geliştirilmiştir ?
Seçenekler
A
1700'lerde
B
Birinci Dünya Savaşından sonra
C
Sanayi devriminde
D
İkinci Dünya Savaşından sonra
E
Soğuk savaş döneminde
Açıklama:
Bu tedavi yöntemi, birinci dünya savaşında savaş mağdurlarının rehabilitasyonu için geliştirilmiştir.
Soru 37
I. Zihinsel ve motor işlevler korunur
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır
Yukarıdakilerden hangileri meşguliyet terapisinin çıktılarındandır ?
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır
Yukarıdakilerden hangileri meşguliyet terapisinin çıktılarındandır ?
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
I,II,III
C
II,IV
D
I,III,IV
E
Hepsi
Açıklama:
Öncüllerin hepsi doğrudur.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bir fiziksel meşguliyet terapisi yöntemi değildir?
Seçenekler
A
Spor (Ev içi ve dışı)
B
Müzik aleti çalmak
C
Şarkı söylemek
D
Seramik
E
Gezi
Açıklama:
Şarkı söylemek zihinsel bir meşguliyet terapisidir.
Soru 39
I. Müzik dinlemek
II. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
III. Yeni bir yemek yapmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri zihinsel meşguliyet terapisi yöntemlerindendir?
II. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
III. Yeni bir yemek yapmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri zihinsel meşguliyet terapisi yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I,III
C
I,II,III
D
Yalnız II
E
II,III
Açıklama:
Öncüllerin hepsi doğrudur.
Soru 40
I. Kararlı olmak
II. Farklı saatlerde devamlılığı sağlamak
III. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ergoterapinin uygulama ilkelerindendir?
II. Farklı saatlerde devamlılığı sağlamak
III. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ergoterapinin uygulama ilkelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I,II
D
II,III
E
I,III
Açıklama:
Bir ve üçüncü öncüller doğruyken faaliyetlerin aynı saatlerde tekrarlanabilmesi gerekmektedir.
Soru 41
Aşağıdaki sanat etkinliklerinin hangisinde yaşlılara yoğurma aşamasında yardımcı olmak gerekir?
Seçenekler
A
Fotoğrafçılık
B
Makrome
C
Seramik
D
Tığ
E
Ebru
Açıklama:
Seramik çalışmaları yorucu işler olup, yaşlılara çamurun yoğrulması aşamalarında yardımcı olmak gerekir
Soru 42
I. Yaralarda kalıcı iyileşme sağlar.
II. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
III. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
IV. Nörolojik hastalarda fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri müzikle tedavinin etkilerindendir?
II. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
III. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
IV. Nörolojik hastalarda fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri müzikle tedavinin etkilerindendir?
Seçenekler
A
Hepsi
B
II,III,IV
C
I,II
D
III,IV
E
Hiçbiri
Açıklama:
Müzik yaralarda iyileşme sağlamaz.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet terapisinin etkilerini değerlendirme ölçütlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
B
Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
C
Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
D
Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
E
Yaşlılarda kozmetik bakımdan düzelme
Açıklama:
Meşguliyet terapisi kozmetik bakımdan gençleşme sağlamaz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi oryantasyonla ilgilidir ?
Seçenekler
A
Kaçıncı katta olduğumuzu söyle
B
Şu kelimeyi hatırla : Elma
C
7'şerli say
D
Gösterilen cismin adını söyle
E
Kağıdı ikiye katla
Açıklama:
Bulunulan yeri bilmek oryantasyon yetisine ilişkindir.
Soru 45
Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatına ne denir?
Seçenekler
A
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi
B
İlaç tedavisi
C
Radyasyon tedavisi
D
Destek tedavisi
E
Manuel terapi
Açıklama:
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi; Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatıdır.
Soru 46
Meşguliyet tedavisinin kaç tane amacı vardır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin amacı;
1. Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak,
2. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek, bunları ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemektir.
1. Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak,
2. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek, bunları ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemektir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel ve motor işlevler korunur
B
Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
C
Yaşam kalitesinin artırılır
D
Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
E
Bağışıklık sistemi güçlendirilir
Açıklama:
Böylece; meşguliyet tedavisi ile;
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
• Zihinsel ve motor işlevler korunur
• Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
• Yaşam kalitesinin artırılır
• Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Soru 48
Meşguliyet Terapisi kaça ayrılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Meşguliyet Terapisi ikiye ayrılır
1. Fiziksel Meşguliyet
2. Zihinsel Meşguliyet
1. Fiziksel Meşguliyet
2. Zihinsel Meşguliyet
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet tedavisinde en sık uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Spor (Ev içi ve dışı)
B
Müzik aleti çalmak
C
El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
D
Gezi
E
Müzik dinlemek
Açıklama:
Fiziksel meşguliyet tedavisinde en sık uygulanan yöntemler;
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet tedavisinde en sık uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
B
Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
C
Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
D
Şarkı söylemek
E
Müzik dinlemek
Açıklama:
Zihinsel meşguliyet tedavisinde en sık uygulanan yöntemler;
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işlemi, market alışverişi, yemek yapmak gibi…)
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işlemi, market alışverişi, yemek yapmak gibi…)
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavilerinde uygulama ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
B
Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
C
İlginç, eğlendirici olmak
D
Aynı saatte devamlılığı sağlamak
E
Kararlı olmak
Açıklama:
Meşguliyet tedavilerinde uygulama ilkeleri şöyle sıralanabilir.
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek
1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi müzikle tedavinin faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel ve motor işlevler korunur.
B
Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
C
Psikolojik etkileri vardır.
D
Sosyal ilişkileri güçlendirir.
E
Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
Açıklama:
Müzikle tedavi ne sağlar?
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Soru 53
Yaşam Kalite Ölçekleri: En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİTESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test kaç alandan oluşmuştur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Yaşam Kalite Ölçekleri
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİ-
TESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİ-
TESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır. Buna göre test 6 alandan oluşmuştur.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örneklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal İlişkiler
B
Farkındalık
C
Sakınma
D
Hareketlilik
E
Bilişsel Uyum
Açıklama:
Yaşlıların Düşme ve Diğer Kaza Sıklığı Ölçekleri
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik
8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir.
1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik
8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet terapilerinden biridir?
Seçenekler
A
Gezi
B
Müzik dinlemek
C
Şarkı söylemek
D
Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
E
Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak
Açıklama:
Fiziksel Meşguliyet Terapisi
En sık uygulanan yöntemler;
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek. Doğru cevap "A" dır.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Spor (Ev içi ve dışı)
2. Müzik aleti çalmak
3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
4. Gezi
5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek. Doğru cevap "A" dır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet terapilerinden biridir?
Seçenekler
A
Müzik aleti çalmak
B
Güncel olayları ve haberleri değerlendirmek
C
El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
D
Gezi
E
Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Açıklama:
Zihinsel Meşguliyet Terapisi
En sık uygulanan yöntemler;
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirme
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işle- mi, market alışverişi, yemek yapmak gibi...). Doğru cevap "B"dir.
En sık uygulanan yöntemler;
1. Müzik dinlemek
2. Şarkı söylemek
3. Album, video gibi yöntemler kullanılarak, eski anılarını yeniden gözden geçirmek, düğün gibi bazı önemli tarihleri konuşmak
4. Güncel olayları ve haberleri değerlendirme
5. Yeni durumlarla karşı karşıya bırakılarak hatırlatma egzersizi yapmak (Banka işle- mi, market alışverişi, yemek yapmak gibi...). Doğru cevap "B"dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavilerindeki uygulama ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kararlı olmak
B
Yan etkisi bulunmamak
C
Sıkıcı olmak
D
Aynı saatte devamlılığı sağlamak
E
İlginç, eğlendirici olmak
Açıklama:
Meşguliyet tedavilerinde uygulama ilkeleri şöyle sıralanabilir. 1. Kararlı olmak
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek. Doğru cevap "C" dir.
2. Aynı saatte devamlılığı sağlamak
3. İlginç, eğlendirici olmak
4. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
5. Yan etkisi bulunmamak
6. Bu durumun gerekli olduğuna ve yararlı olacağına kişiyi ikna etmek. Doğru cevap "C" dir.
Soru 58
I. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir. II. Sosyal ilişkileri güçlendirir. III. Psikolojik etkileri yoktur. IV. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır. V. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır. Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri müzikle tedavinin sağladığı yaralar içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, II, III ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Müzikle tedavi ne sağlar?
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır. Doğru cevap "D" dir.
1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir.
2. Sosyal ilişkileri güçlendirir.
3. Psikolojik etkileri vardır.
4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır.
5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır.
6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır. Doğru cevap "D" dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede incelenecek başlıklar içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
B
Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
C
Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
D
Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
E
Yaşlıların bütçelerinde düzenleme
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede incelenecek başlıklar şöyle sıralanabilir.
a. Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
b. Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
c. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
d. Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme. Doğru cevap "E" dir.
a. Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
b. Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
c. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
d. Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme. Doğru cevap "E" dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda fonksiyonel yetenekleri değerlendirme ölçekleri arasından Barthel Günlük Yaşam Ölçeği'nin içerisindeki değerlendirme alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Kendine bakım
B
Bedensel
C
Ruhsal
D
Çevresel
E
Sosyal İlişkiler
Açıklama:
Yaşlılarda Fonksiyonel Yetenekleri Değerlendirme Ölçekleri
Çok sayıda ölçek vardır. Bunlardan en ünlüsü BARTHEL GÜNLÜK YAŞAM ÖLÇEĞİDİR. Buna göre ölçek
1. Beslenme
2. Tekerlekli sandalyeden yatağa ve tersi transferler
3. Kendine bakım
4. Klozete oturup kalkma
5. Yıkanma
6. Düzgün yüzeyde yürüme
7. Merdiven inip çıkma
8. Giyinip soyunma
9. Bağırsak bakımı
10. Mesane bakımı başlığında değerlendirilir. Doğru cevap "A" dır.
Çok sayıda ölçek vardır. Bunlardan en ünlüsü BARTHEL GÜNLÜK YAŞAM ÖLÇEĞİDİR. Buna göre ölçek
1. Beslenme
2. Tekerlekli sandalyeden yatağa ve tersi transferler
3. Kendine bakım
4. Klozete oturup kalkma
5. Yıkanma
6. Düzgün yüzeyde yürüme
7. Merdiven inip çıkma
8. Giyinip soyunma
9. Bağırsak bakımı
10. Mesane bakımı başlığında değerlendirilir. Doğru cevap "A" dır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar İçin Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modünü (WHOQOL-OLD: T)'nün içerisindeki değerlendirme alanlarından biridir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Kişisel inançlar
C
Yıkanma
D
Mesane bakımı
E
Bağırsak bakımı
Açıklama:
Yaşam Kalite Ölçekleri
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİ- TESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar. Doğru cevap "B" dir.
En çok kullanılanlarından biri; Yaşlılar İçin DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ YAŞAM KALİ- TESİ MODÜLÜ (WHOQOL-OLD: T) olup Türkiye için geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2010 yılında yapılmıştır.
1. Bedensel
2. Ruhsal
3. Bağımsızlık düzeyi
4. Sosyal İlişkiler
5. Çevresel
6. Kişisel inançlar. Doğru cevap "B" dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlılar için Düşme Davranışları Ölçeği (YDDÖ)'nin değerlendirme alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hareketlilik
B
Sakınma
C
Bağımsızlık düzeyi
D
Farkındalık
E
Bilişsel Uyum
Açıklama:
Yaşlıların Düşme ve Diğer Kaza Sıklığı Ölçekleri
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir. 1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik 8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme. Doğru cevap "C" dir.
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir. 1. Bilişsel Uyum
2. Hareketlilik
3. Sakınma
4. Farkındalık
5. Acelecilik
6. Pratiklik
7. Aktivite planında değişiklik 8. Dikkatlilik
9. Seviye Değişiklikleri
10. Telefona yetişme. Doğru cevap "C" dir.
Soru 63
I. Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirmek
II. Günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak.
III. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek
IV. Engele neden olan durumu ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemek.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri meşguliyet tedavisinin amaçları içerisinde yer alır?
II. Günlük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak.
III. Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel engel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek
IV. Engele neden olan durumu ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemek.
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri meşguliyet tedavisinin amaçları içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin amacı;
Anlamlı ve amaçlı aktivitelerle kişilerin potansiyel yeteneklerini geliştirerek gün- lük yaşam aktivitelerine katılımını ve bu aktivitelerdeki bağımsızlığını sağlamak,
Yaşlılık dönemi gibi toplumsal katılımını etkileyen fiziksel, zihinsel ve çevresel en- gel taşıyan durumlarda, engele neden olan durumu değerlendirmek, bunları ortadan kaldırmak, azaltmak veya düzenlemektir. Doğru cevap "D" dir.
Soru 64
İnsanın yaşadığı çevre ile arasındaki bağı kuvvetlendirmesini sağlayan sanatsal uygulama yollarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgü
B
Cam ve kumaş boyama
C
Müzik
D
Boncuk
E
Seramik
Açıklama:
Sanatsal uygulamaların yolları;
a. Seramik; Seramik bir veya birden fazla metalin, metal olmayan element ile birleşmesi sonucu oluşan inorganik bileşiktir. Genellikle kayaların dış etkiler altında parçalanması ile oluşan kil, kaolen ve benzeri maddelerin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi ile meydana gelirler. Bu açıdan halk arasında pişmiş toprak esaslı malzeme olarak bili- nir. Seramikle uğraşma, insanın yaşadığı çevre ile arasındaki bağı kuvvelendirmesini sağlar. Seramiğin içindeki ana malzeme olan kil, yaşlının yaşadığı çevre olan iliş- kini kurmasında güçlendirir. Böylece yaşlı, içinde bulunduğu çevreye kendi özgün ürünleri ile katılabileceğini görür. Doğru cevap "E" dir.
a. Seramik; Seramik bir veya birden fazla metalin, metal olmayan element ile birleşmesi sonucu oluşan inorganik bileşiktir. Genellikle kayaların dış etkiler altında parçalanması ile oluşan kil, kaolen ve benzeri maddelerin yüksek sıcaklıkta pişirilmesi ile meydana gelirler. Bu açıdan halk arasında pişmiş toprak esaslı malzeme olarak bili- nir. Seramikle uğraşma, insanın yaşadığı çevre ile arasındaki bağı kuvvelendirmesini sağlar. Seramiğin içindeki ana malzeme olan kil, yaşlının yaşadığı çevre olan iliş- kini kurmasında güçlendirir. Böylece yaşlı, içinde bulunduğu çevreye kendi özgün ürünleri ile katılabileceğini görür. Doğru cevap "E" dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi uğraşı tedavisinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Patolojisini azaltmak
B
Mental bozuklukları iyileştirme
C
Mevcut yeteneklerini geliştirmek
D
Yeni beceriler kazandırmak
E
Adaptasyon sağlamak
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi; Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatıdır. Bir diğer anlatımla, yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları iyileştirmek, mevcut yetenekleri geliştirmek, ortaya çıkartmak ve kişinin bu yeteneklerini günlük hayatında kullanabilmesini öğretmek için uygulanan amaca yönelik hareketlerdir.
Meşguliyet (ergoterapi) veya diğer adı ile uğraşı tedavisi; Hastanın sağlığını sürdürmek, var ise patolojisini azaltmak, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işler veya işlevler ile fonksiyonlarını düzenleme, güçlendirme ve performansını arttırma sanatıdır. Bir diğer anlatımla, yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları iyileştirmek, mevcut yetenekleri geliştirmek, ortaya çıkartmak ve kişinin bu yeteneklerini günlük hayatında kullanabilmesini öğretmek için uygulanan amaca yönelik hareketlerdir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet terapisinde kullanılan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Müzik dinlemek
B
Gezi
C
Güncel olayları değerlendirmek
D
Yemek yapmak
E
Albümde yer alan fotoğraflara bakmak
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
En sık uygulanan yöntemler; 1. Spor (Ev içi ve dışı) 2. Müzik aleti çalmak 3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.) 4. Gezi 5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
En sık uygulanan yöntemler; 1. Spor (Ev içi ve dışı) 2. Müzik aleti çalmak 3. El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.) 4. Gezi 5. Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinde kullanılan sanatsal uygulama yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Seramik
B
Örgü
C
Kitap okuma
D
Cam boyama
E
Resim
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Sanatsal uygulamaların yolları; a. Seramik b. örgü c. boncuk d. cam ve kumaş boyama Sanat kavramı içinde; fotoğrafçılık, resim, seramik, makrome, örgü, kumaş, batik, biçki, ebru, cam boyama drama ve müzik sayılabilir.
Sanatsal uygulamaların yolları; a. Seramik b. örgü c. boncuk d. cam ve kumaş boyama Sanat kavramı içinde; fotoğrafçılık, resim, seramik, makrome, örgü, kumaş, batik, biçki, ebru, cam boyama drama ve müzik sayılabilir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede incelenecek başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Barınma ihtiyaçlarını giderme
B
Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
C
Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
D
Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
E
Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
a. Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme b. Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme c. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma d. Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
a. Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme b. Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme c. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma d. Yaşlıların ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düzelme
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinde uygulanan müziğin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ilişkileri güçlendirir
B
Stresi azaltır
C
Ağrı giderir
D
Bellek ve dikkati artırır
E
El-göz koordinasyonu sağlar
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Müzik: 1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir. 2. Sosyal ilişkileri güçlendirir. 3. Psikolojik etkileri vardır. 4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır. 5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır. 6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Müzik: 1. Müzik duygusal değişiklikler meydana getirir. 2. Sosyal ilişkileri güçlendirir. 3. Psikolojik etkileri vardır. 4. Koruyucu hekimlik alanında kullanılır. 5. Doğumda, stres azaltma ve ağrı giderici olarak kullanılır. 6. Nörolojik hastalarda, motor sinir sistemi hastalıklarında, fizik tedavi metodu olarak kullanılır.
Soru 70
I. Zihinsel ve motor işlevler korunur
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Meşguliyet tedavisi ile hasta yukarıdaki durumlardan hangisini yada hangilerini kazanır?
II. Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir
III. Yaşam kalitesinin artırılır
IV. Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Meşguliyet tedavisi ile hasta yukarıdaki durumlardan hangisini yada hangilerini kazanır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Böylece; meşguliyet tedavisi ile; • Zihinsel ve motor işlevler korunur • Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir • Yaşam kalitesinin artırılır • Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Böylece; meşguliyet tedavisi ile; • Zihinsel ve motor işlevler korunur • Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilir • Yaşam kalitesinin artırılır • Yaşamla bağlantının kuvvetlenmesine katkı sağlanır.
Soru 71
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesini sağlamaktır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet tedavisinde sık uygulanan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Şarkı söylemek
B
Müzik aleti çalmak
C
Güncel olayları değerlendirmek
D
Müzik dinlemek
E
Eski anıları, albümleri gözden geçirmek
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesini sağlamaktır.
En sık uygulanan yöntemler;
Fiziksel meşguliyet tedavisinin amacı; yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesini sağlamaktır.
En sık uygulanan yöntemler;
- Spor (Ev içi ve dışı)
- Müzik aleti çalmak
- El işçiliği (tahta boyama, resim, seramik, takı, dantel vs.)
- Gezi
- Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
- Doğru cevap; müzik aleti çalmaktır. Diğer şıklar Zihinsel Meşguliyet Terapisi kapsamına girmektedir.
Soru 72
Aşağıdakiler hangisi yaşlılar için düşme davranışları ölçeğine (YDDÖ) örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Uyuma
B
Pratiklik
C
Telefona cevap verememe
D
Dikkatsizlik
E
Yavaşlık
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir. 1. Bilişsel Uyum 2. Hareketlilik 3. Sakınma 4. Farkındalık 5. Acelecilik 6. Pratiklik 7. Aktivite planında değişiklik 8. Dikkatlilik 9. Seviye Değişiklikleri 10. Telefona yetişme Basamaklarında değerlendirilir. Her bir kategoride 1-4 arası puan vardır. Arttıkça düşme sıklığı artmaktadır
YAŞLILAR İÇİN DÜŞME DAVRANIŞLARI ÖLÇEĞİ (YDDÖ) örnek olarak verilebilir. 1. Bilişsel Uyum 2. Hareketlilik 3. Sakınma 4. Farkındalık 5. Acelecilik 6. Pratiklik 7. Aktivite planında değişiklik 8. Dikkatlilik 9. Seviye Değişiklikleri 10. Telefona yetişme Basamaklarında değerlendirilir. Her bir kategoride 1-4 arası puan vardır. Arttıkça düşme sıklığı artmaktadır
Soru 73
Meşguliyet tedavisi ile aşağıdakilerin hangisi amaçlanmaz?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesinin yükseltilmesi
B
Kronik hastalıkların komplikasyonlarının geciktirilmesi
C
Zihinsel ve motor işlemlerin korunması
D
Kişinin hayatla bağlarının kuvvetlenmesi
E
Tıbbî sorunların tamamen çözülmesi
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Meşguliyet tedavisi ile hastanın ruhsal durumu hedef tutulmakta olup, fiziksel etkileri olmakla beraber mutlak bir fiziksel tedavi hedef tutulmaz.
Meşguliyet tedavisi ile hastanın ruhsal durumu hedef tutulmakta olup, fiziksel etkileri olmakla beraber mutlak bir fiziksel tedavi hedef tutulmaz.
Soru 74
I. İlginç, eğlendirici olmak
II. Eskiyi hatırlatmak
III. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
IV. Yan etkisi bulunmamak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri meşguliyet tedavisinin uygulama ilkeleri ve yollarındandır?
II. Eskiyi hatırlatmak
III. Kişiye özel, kolay kabul edilebilir olmak
IV. Yan etkisi bulunmamak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri meşguliyet tedavisinin uygulama ilkeleri ve yollarındandır?
Seçenekler
A
I ve III
B
Sadece II
C
I ve II
D
I, III ve IV
E
Sadece IV
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Meşguliyet tedavisinin uygulama ilke ve yollarından 6 tanesinin 3 tanesi sayılmıştır. Eskiyi hatırlatmak bunlardan biri değildir ve meşguliyet sağlamadığı gibi kötü geçmişe sahip insanlar için kötü sonuçları da olabilir.
Meşguliyet tedavisinin uygulama ilke ve yollarından 6 tanesinin 3 tanesi sayılmıştır. Eskiyi hatırlatmak bunlardan biri değildir ve meşguliyet sağlamadığı gibi kötü geçmişe sahip insanlar için kötü sonuçları da olabilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Barthel Günlük Yaşam Ölçeğinin yaşlı için değerlendirme ölçütlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Giyinip soyunma
C
Merdiven inip çıkma
D
Seyahatte bulunma
E
Klozete oturup kalkma
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Barthel günlük yaşam ölçeğinde seyahat etme yeterliliğinin puan karşılığı yoktur.
Barthel günlük yaşam ölçeğinde seyahat etme yeterliliğinin puan karşılığı yoktur.
Soru 76
I. Yaşlıların fonksiyonel yeteneklerindeki düzelme
II.Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
III. Yaşlıların eğitim durumunda gelişme
IV. Yaşlıların müzik zevklerinde gelişme
V. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
Meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede genel olarak hangi başlıklara bakılır?
II.Yaşlıların yaşam kalitesinde düzelme
III. Yaşlıların eğitim durumunda gelişme
IV. Yaşlıların müzik zevklerinde gelişme
V. Yaşlıların düşme ve diğer kaza sıklıklarında azalma
Meşguliyet tedavisinin verimliliğini değerlendirmede genel olarak hangi başlıklara bakılır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I, II ve IV
C
II ve V
D
I, II ve V
E
I ve V
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Meşguliyet tedavisiyle yaşlıların gençliğinden daha gelişkin olması değil, var olanı korumaları hedeflenir.
Meşguliyet tedavisiyle yaşlıların gençliğinden daha gelişkin olması değil, var olanı korumaları hedeflenir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet terapisinin genel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Düzenli yaşama alışkanlığı edindirmek
B
Yaşlıyı aktif hizmete yeniden kazandırmak
C
Ritm duygusunu geliştirmek
D
Yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunmak
E
Zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını korumak
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Zihinsel meşguliyet terapisinin özelliklerinden biri yaşlıya zihinsel egzersiz yaptırmaktır.
Zihinsel meşguliyet terapisinin özelliklerinden biri yaşlıya zihinsel egzersiz yaptırmaktır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda yaşam kalitesini ölçmeye yönelik ölçeklerden en çok kullanılanlardan biridir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Standart Yaşam Kalitesi Ölçeği
B
Barthel Günlük Yaşam Kalitesi Ölçeği
C
Spark Yaşamsal Kalite Ölçeği
D
Enstrümantal Günlük Yaşam Kaliteleri Ölçeği
E
Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi zihinsel meşguliyet terapisinde en sık uygulanan yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Müzik aleti çalmak
B
Müzik dinlemek
C
El işçiliği
D
Gezi
E
Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinin uygulama yollarından biridir?
Seçenekler
A
Müzik
B
İletişim
C
Psikoloji
D
Politika
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisinde sanatsal uygulama yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Seramik
B
Örgü
C
Cam ve kumaş boyama
D
Müzik
E
Boncuk
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Müzik, kişinin ruh halini tersine döndürüp, mutluluk oluşturur.
Müzik, kişinin ruh halini tersine döndürüp, mutluluk oluşturur.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda fonksiyonel yetenekleri değerlendirmeye yönelik ölçeklerin en ünlüsüdür?
Seçenekler
A
Spark Günlük Aktivite Ölçeği
B
Kohl Yaşlılarda Fonksiyonel Yetenek Ölçeği
C
Manguin Fonksiyonel Nitelik Ölçeği
D
Barthel Günlük Yaşam Ölçeği
E
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet terapisinde uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Şarkı söylemek
B
Müzik aleti çalmak
C
El işçiliği
D
Gezi
E
Yeni veya eski tanıdıkları ile bir araya gelmek
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisini en iyi tanımlar?
Seçenekler
A
Boş vakitleri eğlenceli geçirme için yapılan tedavi
B
Mental, sosyal ve fiziksel yeteneklerde oluşan bozuklukları iyileştirme tedavisi
C
Ev dışında düzenlenen etkinliklerle yapılan tedavi
D
Ev içinde düzenlenen etkinliklerle yapılan tedavi
E
Sanat merkezlerinde düzenlenen tedavi
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi meşguliyet tedavisi ile geliştirilen ya da korunan en önemli özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Evde yapılan sporlar
B
Sanatsal beceriler
C
İletişim becerileri
D
Dışarıda yapılan sporlar
E
Zihinsel ve motor işlevler
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel meşguliyet tedavisini en iyi açıklar?
Seçenekler
A
Yaşlının güncel olayları ve haberleri değerlendirmesini sağlar.
B
Yaşlının eski anılarını gözden geçirmesini sağlar.
C
Yaşlının hatırlatma egzersizi yapmasını sağlar.
D
Yaşlının fiziksel gelişimine katkıda bulunur ve boş zamanını verimli olarak değerlendirmesini sağlar.
E
Yaşlının şarkı söyleme etkinliğine katılmasını sağlar.
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Soru 87
Bartel ölçeği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Günlük yaşam ölçeğidir.
B
Depresyonun varlığını veya yokluğunu gösterir.
C
Zihinsel durumu test eder.
D
Ruhsal durumu test eder.
E
Düşen hastalarda düşme sıklığını test eder.
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 88
I. Duygusal değişiklikler meydana getirir. II. Sosyal ve akraba bağlarını kuvvetlendirir. III. Yaşlı kişilerinde bunu yapabileceklerini topluma gösterir. IV. Koruyucu hekimlikte kullanılır. V. Doğumu kolaylaştırır.Müzikle tedavi yukarıdakilerden hangilerini sağlar?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
I, II, III ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
I. Fonksiyonel durum II. Zihinsel aktiviteIII. Yaşlının evliliğiIV. Yaşlının ruhsal durumu V. Yaşlının parasal durumuYukarıdakilerden hangileri meşguliyet tedavisinin yarar sağladığı alanlardan biridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve V
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Meşguliyet tedavsinin uygulama ve verimliliğini arttırma yollarını açıklayabileceksiniz.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi m eşguliyet tedavisinin birincil amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel işlevleri korumak
B
Motor işlevleri korumak
C
Evin kazancını sağlamak
D
Kronik hastalıkları engellemek
E
Yaşam kalitesini arttırmak
Açıklama:
Meşguliyet tedavisinin tanımını ve amacını ifade edebileceksiniz.
Ünite 4
Soru 1
Davranış tedavisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Psikososyal bir yaklaşımdır.
B
Yanızca sağıklı bireylerle yürütülebilir.
C
Bireye keyif veren davranışlara odaklanılır.
D
işlevsel olan duygu ve düşüncelerin değiştirilmesi amaçlanır.
E
Bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmeyi amaçlar.
Açıklama:
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır. Kısaca yaşantımızı kötü yönde etkileyen düşünce ve duygulardan kurtulmak
için kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi modeli sağlıklı bireylerle beraber, depresyon, demans ve kronik hastalığa sahip kişilerde de kullanım alanı bulmuştur. Bilişsel-davranışçı terapiler ortaklıklarının henüz başlangıcında olmalarına karşın öğrenme kuramları gibi bilimsel bir temel üzerine oturmaları, bilim ile klinik uygulamalar arasında sağlam köprüler oluşturmaları, uygulamalardan alınan parlak sonuçlar ve yardım alan bireye kısa bir sürede sorun çözme becerileri kazandıran yönleriyle 21. Yüzyılın en gözde psikoterapötik yaklaşımı olacak gibi görünmektedirler. Tedavinin ana amacı, bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmektir. Bu tedaviyi uygulayan kişilere davranış terapistleri adı verilir.
için kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi modeli sağlıklı bireylerle beraber, depresyon, demans ve kronik hastalığa sahip kişilerde de kullanım alanı bulmuştur. Bilişsel-davranışçı terapiler ortaklıklarının henüz başlangıcında olmalarına karşın öğrenme kuramları gibi bilimsel bir temel üzerine oturmaları, bilim ile klinik uygulamalar arasında sağlam köprüler oluşturmaları, uygulamalardan alınan parlak sonuçlar ve yardım alan bireye kısa bir sürede sorun çözme becerileri kazandıran yönleriyle 21. Yüzyılın en gözde psikoterapötik yaklaşımı olacak gibi görünmektedirler. Tedavinin ana amacı, bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmektir. Bu tedaviyi uygulayan kişilere davranış terapistleri adı verilir.
Soru 2
Bilişsel ve davranışçı terapilerde aşağıdakilerden hangisi terapist ve danışanın birlikte yaptıkları planlamanın adımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sorunu göz ardı etme
B
Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikre sahip olma
C
Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
D
Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
E
Sorunu tanıma ve anlama
Açıklama:
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak şeklinde bir plan yaparlar.
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak şeklinde bir plan yaparlar.
Soru 3
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirlerin ortaya çıkmasında etkili olan psikolog aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Freud
B
Vygotsky
C
Jean Jack Rousseau
D
Skinner
E
Bandura
Açıklama:
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler, Skinner’in 1953 de yapmış olduğu bir çalışmadan sonra çıktı. Joseph Wolpe ve Hans Eysenck’in çalışmaları bu fikri daha da kuvvetlendirdi. Bununla beraber, davranış tedavisinin çıkış kaynağı olarak üç farklı bölge gösterilir. Güney Afrika’da Wolpe’nin grubu, Amerika’da Skinner’in grubu, İngiltere’de Rachman ve Eysenck grubu aynı anda temel teori üzerinde çalışmaya başlamışlardır. Her birinin bu tedavi ile ilgili farklı alan yaklaşımları olmuştur. Örneğin; Eysench kişilik bozuklukları ile ilgilenirken, Skinner öğrenme üzerine yoğunlaşmıştır.
Soru 4
Temel ilkesi sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek olan davranış terapi şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik duyarsızlaştırma
B
Üstüne gitme
C
İtici koşulama
D
Ters niyetleme
E
Operant koşulama
Açıklama:
Üstüne Gitme (Exposure)
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir.
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir.
Soru 5
Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa uygulanan davranış terapisi tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üstüne gitme
B
Ters niyetleme
C
İtici koşulama
D
Operant koşulama
E
Sistematik duyarsızlaştırma
Açıklama:
İtici Koşulama (Aversiyon)
Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa bu
teknik uygulanır. Örneğin tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir
müdahalede bulunmak bir tür olumsuz koşulama ile tedavi tekniğidir. Ancak özellikte
yaşlıda etkinliği ve yararı tartışmalıdır.
Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa bu
teknik uygulanır. Örneğin tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir
müdahalede bulunmak bir tür olumsuz koşulama ile tedavi tekniğidir. Ancak özellikte
yaşlıda etkinliği ve yararı tartışmalıdır.
Soru 6
"Bu teknikle korku ve sıkıntı yaratan duygular bilinçli bir çaba ile zihinde canlandırılarak yenilmeye çalışılır. Korkuları olan kişiler kendilerinde korku uyandıran nesne ve durumlardan kaçmaya, uzak kalmaya çalışırlar. Hastadan istenen bu kaçınma davranışını terk ederek korkularının üstüne gitmesidir."
Açıklaması verilen davranış terapi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Açıklaması verilen davranış terapi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üstüne gitme
B
İtici koşulama
C
Operant koşulama
D
Sistematik duyarsızlaştırma
E
Ters niyetleme
Açıklama:
Ters niyetleme: Bu teknikle korku ve sıkıntı yaratan duygular bilinçli bir çaba ile zihinde canlandırılarak yenilmeye çalışılır. Korkuları olan kişiler kendilerinde korku uyandıran nesne ve
durumlardan kaçmaya, uzak kalmaya çalışırlar. Hastadan istenen bu kaçınma davranışını
terk ederek korkularının üstüne gitmesidir
durumlardan kaçmaya, uzak kalmaya çalışırlar. Hastadan istenen bu kaçınma davranışını
terk ederek korkularının üstüne gitmesidir
Soru 7
Bireyin davranışının başkaları tarafından ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesini savunan edimsel koşullanma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendini denetim
B
Biyolojik geri bildirim
C
Markayla ödüllenme
D
İtici uyarıcılara koşulama
E
Sosyal pekiştirme
Açıklama:
“Kendini denetim” bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesidir. Sigara içme, oburluk, kekeleme, fazla içki içme ve kötü çalışma alışkanlıklarını ortadan kaldırma da kullanılmıştır.
Soru 8
"Sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır."
Yukarıda verilen örnek edimsel koşullanma yöntemlerinden hangisine yöneliktir?
Yukarıda verilen örnek edimsel koşullanma yöntemlerinden hangisine yöneliktir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetleme
C
Biyobildirim
D
İtici koşullara kendini koşullama
E
Sosyal ödüllendirme
Açıklama:
“İtici uyarıcılara koşulama yöntemi” Bu yöntem bırakması gerçekten zor olan alışkanlıklar söz konusu olduğun da uygulanır. Bu tür tedavi bazı normal dışı alışkanlıklardan, sigara içmekten, oburluktan ve alkolden vazgeçmek isteyen kişiler üzerinde başarıyla kullanılmıştır Teknik, kötü alışkanlıklarla acı veren itici bir uyarıcıyı aynı anda vermektedir. Örnek olarak sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçlüklerden ve başarısızlık nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uyumsuz terapist ve danışan ilişkisi
B
Tekniklerin standart bir şekilde uygulanması
C
Tedavinin hızlı bir sürece bağlanması
D
Tüm sorunlarda tek bir terapinin uygulanması
E
Terapist ile danışan arasında başarılı işbirliği
Açıklama:
DAVRANIŞ TEDAVİSİ SIRASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ
a. Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Tam tersi durumlarda tedavide güçlükle karşılaşılır.
Uyumsuz bir danışman ve terapist ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın olumsuz sonuç verecektir.
b. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmek iken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Bu işbirliğinin uygun olmaması tedavinin başarısızlığı ile sonuçlanır.
c. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir.
d. Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir.
e. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
a. Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Tam tersi durumlarda tedavide güçlükle karşılaşılır.
Uyumsuz bir danışman ve terapist ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın olumsuz sonuç verecektir.
b. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmek iken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Bu işbirliğinin uygun olmaması tedavinin başarısızlığı ile sonuçlanır.
c. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir.
d. Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir.
e. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
Soru 10
Migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon, kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisinde etkin bir şekilde kullanılan davranış terapisi yöntemi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Biyobildirim
B
Markayla ödüllenme
C
İtici uyarıcılara koşullama yöntemi
D
Kendini denetleme
E
Etkinlikle pekiştirme
Açıklama:
“Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) gittikçe yaygınlaşan bir biyolojik kendini denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Aletler öyle ayarlanabilir ki bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur. Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Birey, alete bağlandıktan sonra “düdük sesini kesecek ne gerekli ise onu yapması” istenir hemen hemen herkes kaslarını gevşetmeyi zamanla öğrenmiştir. Bu teknik migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon, kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisin de etkin bir biçim de kullanılmıştır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangileri davranışı sergileyebilmek yani davranabilmek için gerekli olan verilerdir ?
Seçenekler
A
Girdi - Çıktı - İşlemci
B
Bilgi edinme - Girdi - Çıktı
C
Veri Toplama - İşlemci - Çıktı
D
İzlem - Bilgi - İşlemci
E
Duyu - Girdi- Çıktı
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Aşağıdakilerden hangisi davranışın ortaya çıkması için gerekli olan verilerdir ?
Aşağıdakilerden hangisi davranışın ortaya çıkması için gerekli olan verilerdir ?
Soru 12
Davranış tedavisi teknikleri hangi amaç doğrultusunda geliştirilmiştir ?
Seçenekler
A
Kişilerin geçmiş yaşantılarını kontrol ederek dış dünya ile iletişimlerinin sağlanmasını öğretebilmek
B
Kişilerin kendileri, dünya ve gelecek hakkındaki olumsuz ve otomatik bilişlerini ve onların duygu ve düşüncelerle olan bağlantılarını denetim altında tutabilmeyi hastalara öğretebilmek
C
Kişiye bireysel yaşantıları konusunda destekleyici psikomotor beceriler kazandırarak , yaşamları süresince kendisine gerekli olacak olan becerilerin kazanılmasını öğretebilmek
D
Kişiye kendini bilimsel konuda geliştirmesi hususunda gerekli olan bilgileri öğretmek
E
Kişilerin kendileri , geçmiş ve yaşantıları hakkında bilgiler edinilmesi suretiyle otomatik bilişleri hakkında bilgi edinebilme yeteneği kazandırmak
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 13
''Hastanın davranış öyküsü ve sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi ve değiştirilmesidir. İstenen davranış desteklenir ve pekiştirilirken olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır.'' Yukarıda açıklaması yapılan alt tedavi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik Duyarsızlaştırma
B
Üstüne Gitme (Exposure)
C
İtici Koşulama (Aversiyon)
D
Ters Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 14
Davranış terapisinde klasik koşullanma ilkeleri aşağıdakilerden hangisi tarafından geliştirilmiştir ?
Seçenekler
A
Ivan Pavlov
B
BF Skinner
C
Joseph Wolpe
D
Eysenck
E
Aaron Beck
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 15
Ölümcül bir trafik kazasından kurtulan biri, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi davranış tedavisi yönteminin aşağıdaki yönlerinden hangisini değerlendirir ?
Seçenekler
A
Verimliliğini
B
Bilimselliğini
C
Tedavi planını
D
Sistematikliğini
E
Tedavi amacını
Açıklama:
Davranış tedavisinin verimliliğini değerlendirme yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 16
"Canlıların yaptıkları eylem veya eylemler bütünüdür." bu tanım aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Beceri
B
Davranış
C
Terapi
D
Düşünce
E
Yaşantı
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Canlıların yaptıkları eylem veya eylemler bütününe davranış adı verilir. Davranış sadece ve sadece beynin bir ürünüdür. Davranabilmek için girdiyi (input) işleyebilecek ve değişik çıktılara (output) yol verebilecek sofistike bir “işlemci” gereklidir. İnsan beyni modern bilgisayardan farklı olarak çok fazla işlemcinin birlikte çalıştığı fonksiyonel bir yapıya sahiptir. Bu durum karışık davranış modellerinin oluşmasına neden olabilir. Zaman zaman davranışlarımız kendimizi huzursuz edecek şekilde farklılaşabilir. O dönemlerde bunu anlamak ve farkına varmak rahatlamanın en kolay yollarından biri olabilir. Bizi huzursuz ve rahatsız eden davranışlarımızın farkına vararak bunları düzeltmeye çalışmak günümüzün en modern tedavilerinden davranışçı tedavinin esas amacını oluşturur.
Canlıların yaptıkları eylem veya eylemler bütününe davranış adı verilir. Davranış sadece ve sadece beynin bir ürünüdür. Davranabilmek için girdiyi (input) işleyebilecek ve değişik çıktılara (output) yol verebilecek sofistike bir “işlemci” gereklidir. İnsan beyni modern bilgisayardan farklı olarak çok fazla işlemcinin birlikte çalıştığı fonksiyonel bir yapıya sahiptir. Bu durum karışık davranış modellerinin oluşmasına neden olabilir. Zaman zaman davranışlarımız kendimizi huzursuz edecek şekilde farklılaşabilir. O dönemlerde bunu anlamak ve farkına varmak rahatlamanın en kolay yollarından biri olabilir. Bizi huzursuz ve rahatsız eden davranışlarımızın farkına vararak bunları düzeltmeye çalışmak günümüzün en modern tedavilerinden davranışçı tedavinin esas amacını oluşturur.
Soru 17
"Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır."Bu tanımdan yola çıkarak aşağıdakilerden hangisinin başarılı bir tedavinin sonucu olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Dışarıya çıkma korkusu olan bir yaşlının önce kapı önüne çıkarılıp daha sonra mesafeler arttırılarak kısa gezintiler ile bu korkuyu yenmesi.
B
Yemek yemeyi reddeden bir yaşlıya daha az yemek vererek acıkmasını sağlayarak yemek yemesini sağlamak.
C
Hastaneyi gitmek istemeyen bir yaşlıyı hastane ortamına maruz bırakarak hastaneye gelmesini sağlamak.
D
Yaşlının ilaçlarını almak istememesi durumunda gizlice yiyecek ve içeceklerine katarak onları almasını sağlamak.
E
Sürekli evden kaçan bir yaşlıyı eve kitleyip dışarı çıkmasını engelleyerek bu davranışını sonlandırmak.
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
B,C Ve D şıkları istenmeyen davranışın kalıcılığını arttırarak tedavinin başarısız olmasına sebep olacaktır. E şıkkı ise ceza yöntemi ile davranışı sağlamaya yönelmiştir. Ceza en son kullanılması gereken ve tavsiye edilmeyen bir yöntemdir. Doğru Cevap A'dır. Kademeli yaklaşım ile istenmeyen davranış ortadan kaldırılmış istendik davranış ortaya çıkarılmıştır.
B,C Ve D şıkları istenmeyen davranışın kalıcılığını arttırarak tedavinin başarısız olmasına sebep olacaktır. E şıkkı ise ceza yöntemi ile davranışı sağlamaya yönelmiştir. Ceza en son kullanılması gereken ve tavsiye edilmeyen bir yöntemdir. Doğru Cevap A'dır. Kademeli yaklaşım ile istenmeyen davranış ortadan kaldırılmış istendik davranış ortaya çıkarılmıştır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisi üzerine araştırmalar yapmamıştır?
Seçenekler
A
Aaron Beck
B
Burrhus Frederic Skinner
C
Joseph Wolpe
D
J.A. Yesavage
E
Hans Eysenck
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler, Skinner’in 1953 de yapmış olduğu bir çalışmadan sonra çıktı. Joseph Wolpe ve Hans Eysenck’in çalışmaları bu fikri daha da kuvvetlendirdi. Bununla beraber, davranış tedavisinin çıkış kaynağı olarak üç farklı bölge gösterilir. Güney Afrika’da Wolpe’nin grubu, Amerika’da Skinner’in grubu, İngiltere’de Rachman ve Eysenck grubu aynı anda temel teori üzerinde çalışmaya başlamışlardır. Her birinin bu tedavi ile ilgili farklı alan yaklaşımları olmuştur. Örneğin; Eysench kişilik bozuklukları ile ilgilenirken, Skinner öğrenme üzerine yoğunlaşmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında, davranış tedavisi Aaron Beck’in kognitif tedavisi ile birleşti ve kognitif ya da bilişsel davranış tedavisi şeklinde anılmaya başlandı. Thompson ve Gallagher (1985) davranışçı (bilişsel veya kognitif) tedavide, kişinin bilişsel rolünü yeniden yapılandırdığı ve kendini denetleme teknikleri kullanarak özellikle yaşlı depresif hastaların belirgin yarar görebileceğini vurguladılar. Shute (1986) ise kronik hastalıkları bulunan yaşlılarda bu tip tedavilerle daha kolay işbirliği sağlandığını belirtti.
Yesavage ve arkadaşları ise meşguliyet tedavisinde yaşlı hastalarda depresyon taraması yapılması için 1983 yılında geriatrik depresyon ölçeğini geliştirmiştir.
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler, Skinner’in 1953 de yapmış olduğu bir çalışmadan sonra çıktı. Joseph Wolpe ve Hans Eysenck’in çalışmaları bu fikri daha da kuvvetlendirdi. Bununla beraber, davranış tedavisinin çıkış kaynağı olarak üç farklı bölge gösterilir. Güney Afrika’da Wolpe’nin grubu, Amerika’da Skinner’in grubu, İngiltere’de Rachman ve Eysenck grubu aynı anda temel teori üzerinde çalışmaya başlamışlardır. Her birinin bu tedavi ile ilgili farklı alan yaklaşımları olmuştur. Örneğin; Eysench kişilik bozuklukları ile ilgilenirken, Skinner öğrenme üzerine yoğunlaşmıştır. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında, davranış tedavisi Aaron Beck’in kognitif tedavisi ile birleşti ve kognitif ya da bilişsel davranış tedavisi şeklinde anılmaya başlandı. Thompson ve Gallagher (1985) davranışçı (bilişsel veya kognitif) tedavide, kişinin bilişsel rolünü yeniden yapılandırdığı ve kendini denetleme teknikleri kullanarak özellikle yaşlı depresif hastaların belirgin yarar görebileceğini vurguladılar. Shute (1986) ise kronik hastalıkları bulunan yaşlılarda bu tip tedavilerle daha kolay işbirliği sağlandığını belirtti.
Yesavage ve arkadaşları ise meşguliyet tedavisinde yaşlı hastalarda depresyon taraması yapılması için 1983 yılında geriatrik depresyon ölçeğini geliştirmiştir.
Soru 19
Bir tedavi grubuna katılmak istemeyen Beste hanım için kalabalık ortamlar rahatsız edicidir. Bu bilgi ile hareket eden bir terapist öncelikle küçük bir grup ile Beste hanımı bir araya getirmiş daha sonra ise daha kalabalık bir gruba dahil etmiştir.Kalabalık yerlere girme korkusu olan Beste hanımın bu korkuyu yenmesi amacıyla düzenlenen bu uygulamayı en iyi açıklayan yöntem veya teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtici Koşulama (Aversiyon)
B
Üstüne Gitme (Exposure)
C
Sistematik Duyarsızlaştırma
D
Ters Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranışçı tedavide, kişide korku veya fobiye yol açan bir uyarıcının , kişiye yavaş yavaş sunulması yoluyla bu korku veya fobinin yok edilmesine sistematik duyarsızlaştırma denir. Bu örnekte de Beste hanımın kalabalık korkusunu yenmesi için küçük gruplardan kalabalık gruplara geçmesi sağlanarak tedavisi gerçekleştirilmiştir.
Davranışçı tedavide, kişide korku veya fobiye yol açan bir uyarıcının , kişiye yavaş yavaş sunulması yoluyla bu korku veya fobinin yok edilmesine sistematik duyarsızlaştırma denir. Bu örnekte de Beste hanımın kalabalık korkusunu yenmesi için küçük gruplardan kalabalık gruplara geçmesi sağlanarak tedavisi gerçekleştirilmiştir.
Soru 20
Davranış terapisinin temeli Ivan Pavlov tarafından geliştirilen klasik koşullanma ilkeleri ile BF Skinner tarafından geliştirilen edimsel koşulama ilkelerine dayanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi edimsel koşullanma yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetleme
C
Biyobildirim
D
İtici uyarıcılara koşulama
E
Ters Niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Dört çeşit edimsel koşullanma yöntemi vardır; bunlar markayla ödüllenme, kendini denetleme, biyobildirim ve itici koşullara kendini koşulama yöntemleridir. E şıkkı ise davranış tedavisi yöntemlerindendir.
Dört çeşit edimsel koşullanma yöntemi vardır; bunlar markayla ödüllenme, kendini denetleme, biyobildirim ve itici koşullara kendini koşulama yöntemleridir. E şıkkı ise davranış tedavisi yöntemlerindendir.
Soru 21
65 yaşındaki Duriye hanım çevresi ile ilişkilerinde problemler yaşamaktadır. Bu durum kendisini üzdüğü için terapist yardımına başvurmaya karar verir. Terapisti Duriye hanımın tedavisinde her zaman uyguladığı teknikleri denemiş fakat başarılı olamamıştır. Başarısızlığın temel nedeni nedir?
Seçenekler
A
Terapist ile danışan arasındaki güven ortamının eksikliği.
B
Kullanılan tekniklerin standart olması.
C
Terapist ile danışan arasında işbirliğinin olmaması.
D
Terapistin danışanın yaşını dikkate almaması.
E
Kullanılan tekniklerin kesin sonuç verir mantığıyla yaklaşılması.
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir.
Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir.
Soru 22
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Buna göre aşağıdaki örneklerden hangisinin verimli bir tedavinin sonucudur?
Seçenekler
A
Kaza geçirmiş bir bireyin trafiğe çıkmaması.
B
Kilo verme takıntısı olan bir bireyin kalori hesabı yapması.
C
Temizlik takıntısı olan bireyin daha az temizlik yapması.
D
Yemekten enfeksiyon kapan bireyin dışarıda yememesi.
E
Köpek tarafından ısırılan bireyin köpekli evleri gitmemesi.
Açıklama:
Davranış tedavisinin verimliliğini değerlendirme yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Örneğin, ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi bir verimliliktir. Gittiği herhangi bir mekândan bir enfeksiyon kapan birisi, daha sonraki dönemlerde enfeksiyon riskini azaltmak için aşırı temizliğe yönelebilir. Bu durum onu sosyal yaşamdan koparabilir. Bu davranış tipinin değişmesi bir verimliliktir. Cevap: C
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Örneğin, ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi bir verimliliktir. Gittiği herhangi bir mekândan bir enfeksiyon kapan birisi, daha sonraki dönemlerde enfeksiyon riskini azaltmak için aşırı temizliğe yönelebilir. Bu durum onu sosyal yaşamdan koparabilir. Bu davranış tipinin değişmesi bir verimliliktir. Cevap: C
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı tedavinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular.
B
Tedavi yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını korumayı ,psikolojik olarak desteklenerek de duygusal fonksiyonlarını korumayı amaçlar.
C
Tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder.
D
Tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız.
E
Tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder. Bu yüzden terapinin hedefi, danışanlara yanlış bildiklerini ve istenmeyen tepkilerin isteyerek unutmalarına, yeni tepki verme yolları öğrenm
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
B şıkkı; Zihinsel meşguliyet tedavisinin amacının açıklamasıdır. Yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını koruması ,psikolojik olarak desteklenerek duygusal fonksiyonlarını koruması amaçlanır.
B şıkkı; Zihinsel meşguliyet tedavisinin amacının açıklamasıdır. Yaşlının zihinsel egzersiz yaparak bilişsel fonksiyonlarını koruması ,psikolojik olarak desteklenerek duygusal fonksiyonlarını koruması amaçlanır.
Soru 24
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte yaptığı planda bu konular bulunur,
- Sorunu tanıma ve anlama
- Sorunun ne olduğu konusunda terapistin fikrini dinleme
- Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
- Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III ve IV
C
II ve IV
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
şeklinde bir plan yaparlar. Doğru cevap B' dir.
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
şeklinde bir plan yaparlar. Doğru cevap B' dir.
Soru 25
Hastanın davranış öyküsü ve sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi ve değiştirilmesi üzerine kurulu davranış tedavi çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Operant Koşulama
B
Sistematik Duyarsızlaştırma
C
Ters Niyetleme
D
Üstüne Gitme
E
İtici Koşulama
Açıklama:
Operant Koşulama, Hastanın davranış öyküsü ve sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi ve değiştirilmesidir. İstenen davranış desteklenir ve pekiştirilirken olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır. Doğru cevap A' dır.
Soru 26
Yükseklik korkusunda kullanılabilinecek davranış tedavi çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
İtici Koşulama
B
Operant Koşulama
C
Sistematik Duyarsızlaştırma
D
Üstüne Gitme
E
Ters Niyetleme
Açıklama:
Sistematik Duyarsızlaştırma, Anksiyeteli kişilerde daha çok kullanılabilecek bu yöntem için önce gevşeme ve rahatlama yöntemleri kullanılır Yaşlı hastanın tedirgin ve vazgeçmeye hazır davranışlarını engellemek amacıyla en az korku veren uyarandan başlayarak yavaş yavaş kaçınılan davranış ya da nesnelerle hasta karşı karşıya getirilir. Anksiyeteye neden olan durumun görüntüsünü canlandırma ile derin kas gevşemesinin kombinasyonundan oluşur. Bu teknikte hastaya önce gevşeme ve rahatlama öğretilir. Giderek güçlenen ve kendine güveni artan kişi, baş etmeyi öğrendikçe değişik yollardan ödüllendirilir ve başarılı davranışlar pekiştirilir. Örneğin, yaşlının yalnızlık, karanlık korkusunun yenilmesinde kullanılabilir. Uçak yolculuğu ve yükseklik korkusunda kullanılabilir. Doğru cevap C' dir.
Soru 27
Yaşlıda etkinliği ve yararı tartışmalıdır davranış tedavi çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Ters Niyetleme
B
Sistematik Duyarsızlaştırma
C
İtici Koşulama
D
Operant Koşulama
E
Üstüne Gitme
Açıklama:
İtici Koşulama (Aversiyon)
Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa bu
teknik uygulanır. Örneğin tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir müdahalede bulunmak bir tür olumsuz koşulama ile tedavi tekniğidir. Ancak özellikte yaşlıda etkinliği ve yararı tartışmalıdır. Doğru cevap C' dir.
Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa bu
teknik uygulanır. Örneğin tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir müdahalede bulunmak bir tür olumsuz koşulama ile tedavi tekniğidir. Ancak özellikte yaşlıda etkinliği ve yararı tartışmalıdır. Doğru cevap C' dir.
Soru 28
Hangi edimsel koşullanma yöntemi migren ve baş ağrısında kullanılır?
Seçenekler
A
Markayla ödülleme
B
Kendini denetim
C
Jetonla ödülleme
D
Biyobildirim
E
İtici uyarıcılara koşulama yöntemi
Açıklama:
“Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) gittikçe yaygınlaşan bir biyolojik kendini
denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği
halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar
ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Aletler
öyle ayarlanabilir ki bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur.
Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Birey, alete bağlandıktan sonra “düdük
sesini kesecek ne gerekli ise onu yapması” istenir hemen hemen herkes kaslarını
gevşetmeyi zamanla öğrenmiştir. Bu teknik migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon,
kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisin de etkin bir biçim de kullanılmıştır. Doğru cevap D'dir.
denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği
halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar
ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Aletler
öyle ayarlanabilir ki bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur.
Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Birey, alete bağlandıktan sonra “düdük
sesini kesecek ne gerekli ise onu yapması” istenir hemen hemen herkes kaslarını
gevşetmeyi zamanla öğrenmiştir. Bu teknik migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon,
kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisin de etkin bir biçim de kullanılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
“Markayla” (jetonla) ödüllenme denetimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Zor olan davranışlar da bir dereceye kadar etkili olabilir.
B
Teknik, kötü alışkanlıklarla acı veren itici bir uyarıcıyı aynı anda vermektedir.
C
Çocuklarda çok sık kullanılır
D
Temel ilke iyi davranış için marka (jeton) vermektir.
E
Kötü davranışta marka geri alınmadır.
Açıklama:
“Markayla” (jetonla) ödüllenme denetimi zor olan davranışlar da bir dereceye kadar etkili olabilir. Temel ilke iyi davranış için marka (jeton) verme, kötü davranış
için markayı geri almadır. Çocuklarda çok sık kullanılır. Söz dinleme ödül, yaramazlık ödülün geri alınmasıdır. Doğru cevap B' dir.
için markayı geri almadır. Çocuklarda çok sık kullanılır. Söz dinleme ödül, yaramazlık ödülün geri alınmasıdır. Doğru cevap B' dir.
Soru 30
Davranışsal yöntemlerin tercih edildiği durumlar,
- Obsesif-Kompulsif bozukluk
- Yeme bozuklukları
- Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları
- Travma sonrası stres bozukluğu
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
En sık kullanım alanları
• Anksiete ve Panik Atakları
• Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi)
• Kronik Yorgunluk Sendromu
• Depresyon
• Obsesif-Kompulsif bozukluk
• Yeme bozuklukları
• Cinsel sorunlar
• İlişki sorunları
• Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri)
• Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları
• Genel Sağlık sorunları
• Kronik Ağrı
• Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler)
• Öfke
• İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar
• Şizofreni ve diğer psikozlar
• Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar
• Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları)
• Travma sonrası stres bozukluğu
• Uyku bozuklukları
Doğru cevap A' dır.
• Anksiete ve Panik Atakları
• Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi)
• Kronik Yorgunluk Sendromu
• Depresyon
• Obsesif-Kompulsif bozukluk
• Yeme bozuklukları
• Cinsel sorunlar
• İlişki sorunları
• Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri)
• Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları
• Genel Sağlık sorunları
• Kronik Ağrı
• Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler)
• Öfke
• İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar
• Şizofreni ve diğer psikozlar
• Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar
• Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları)
• Travma sonrası stres bozukluğu
• Uyku bozuklukları
Doğru cevap A' dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisi sırasında karşılaşan başarısızlıklardan biridir?
Seçenekler
A
İyileşmeyi belirleyen tek etken olması gerektiğinin benimsenmemesi.
B
Terapist ile danışan arasındaki samimi ilişki olması.
C
Terapistin danışanı dinlemesi.
D
Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izlemesi.
E
Terapist ile danışan arasında işbirliği olması.
Açıklama:
Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli
değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi
ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir. Doğru cevap A' dır.
değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi
ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir. Doğru cevap A' dır.
Soru 32
Bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesi hangi davranış tedavisi yöntemidir?
Seçenekler
A
Markayla ödülleme
B
Kendini denetim
C
Biyobildirim
D
İtici uyarıcılara koşulama yöntemi
E
Jetonla ödülleme
Açıklama:
“Kendini denetim” bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi
yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesidir. Sigara içme, oburluk, kekeleme, fazla içki içme ve kötü çalışma alışkanlıklarını ortadan kaldırma da kullanılmıştır. Doğru cevap B' dir.
yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesidir. Sigara içme, oburluk, kekeleme, fazla içki içme ve kötü çalışma alışkanlıklarını ortadan kaldırma da kullanılmıştır. Doğru cevap B' dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı tedavinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır.
B
Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir.
C
Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder
D
Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez
E
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanı yormamak için soru sormaz.
Açıklama:
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için
çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda
teşvik eder. Doğru cevap D' dir.
çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda
teşvik eder. Doğru cevap D' dir.
Soru 34
Davranış tedavisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlar.
B
Yaşantımızı kötü yönde etkileyen düşünce ve duygulardan kurtulmak için kullanılan bir yöntemdir.
C
Tedavinin ana amacı, bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmektir.
D
Tedaviyi uygulayan kişilere davranış terapistleri adı verilir.
E
Bu tedavi modeli yalnızca sağlıklı bireylerde kullanılır.
Açıklama:
Bu tedavi modeli sağlıklı bireylerle beraber, depresyon, demans ve kronik hastalığa sahip kişilerde de kullanım alanı bulmuştur. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Davranış tedavisi
B
Yaşam tedavisi
C
Kişilik tedavisi
D
Psikolojik tedavi
E
Düşünce tedavisi
Açıklama:
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davanışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 36
I. Sorunu tanıma ve anlama
II. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
III. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
IV. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte yukarıdaki planlardan hangisini yapar?
II. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
III. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
IV. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte yukarıdaki planlardan hangisini yapar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
şeklinde bir plan yaparlar. Doğru cevap D'dir.
1. Sorunu tanıma ve anlama
2. Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
3. Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
4. Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
şeklinde bir plan yaparlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
I. Sistematik Duyarsızlaştırma
II. İtici Koşulama (Aversiyon)
III. Üstüne Gitme (Exposure)
IV. Ters Niyetleme
V. Operant Koşulama
Yukarıdakilerden hangisi davranışçı terapi içindeki alt tedavi tipleri arasında sayılır?
II. İtici Koşulama (Aversiyon)
III. Üstüne Gitme (Exposure)
IV. Ters Niyetleme
V. Operant Koşulama
Yukarıdakilerden hangisi davranışçı terapi içindeki alt tedavi tipleri arasında sayılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
I, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yeniden öğrenme kuramlarına dayanan bu tedaviler son yıllarda giderek etkin ve yaygın olarak kullanılmaktadır. Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir. Bunlardan bazıları;
I. Sistematik Duyarsızlaştırma
II. İtici Koşulama (Aversiyon)
III. Üstüne Gitme (Exposure)
IV. Ters Niyetleme
V. Operant Koşulama
Doğru cevap E'dir.
I. Sistematik Duyarsızlaştırma
II. İtici Koşulama (Aversiyon)
III. Üstüne Gitme (Exposure)
IV. Ters Niyetleme
V. Operant Koşulama
Doğru cevap E'dir.
Soru 38
Davranış tedavisinde, çekinilen durula aşamalı olarak yüzleşmeyi içeren teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtici Koşulama
B
Sistematik Duyarsızlaştırma
C
Üstüne Gitme
D
Ters Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Üstüne Gitme (Exposure)
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir. Doğru cevap C'dir.
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 39
Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir.
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek aşağıdaki davranışçı terapi tekniklerinden hangisidir?
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek aşağıdaki davranışçı terapi tekniklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik Duyarsızlaştırma
B
İtici Koşulama (Aversiyon)
C
Üstüne Gitme (Exposure)
D
Ters Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Üstüne Gitme (Exposure): Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir müdahalede bulunmak, davranış tedavisindeki hangi tedavi alt tipini ifade eder?
Seçenekler
A
İtici Koşulama
B
Sistematik Duyarsızlaştırma
C
Üstüne Gitme
D
Operant Koşulama
E
Ters Niyetleme
Açıklama:
İtici Koşulama (Aversiyon) Hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın ortaya çıkmasına neden olursa bu teknik uygulanır. Örneğin tırnak yeme, idrar-gayta kaçırma gibi durumlarda acı veren bir müdahalede bulunmak bir tür olumsuz koşulama ile tedavi tekniğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi edimsel koşulama ilkeleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetleme
C
Biyobildirim
D
İtici koşullara kendini koşulama
E
Üstüne gitme
Açıklama:
Davranış terapisinin temeli Ivan Pavlov tarafından geliştirilen klasik koşullanma ilkeleri ile BF Skinner tarafından geliştirilen edimsel koşulama ilkelerine dayanmaktadır. Dört çeşit edimsel koşullanma yöntemi vardır; bunlar markayla ödüllenme, kendini denetleme, biyobildirim ve itici koşullara kendini koşulama yöntemleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Sigarayı bırakmak isteyen bir kişiye hangi davranış tedavisi ilkesi uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetim
C
Biyobildirim
D
İtici uyarılara koşulama
E
Üstün gitme
Açıklama:
“İtici uyarıcılara koşulama yöntemi”
Sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır. Doğru cevap D'dir.
Sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır. Doğru cevap D'dir.
Soru 43
I. Anksiete ve Panik Ataklar
II. Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi)
III. Kronik Yorgunluk Sendromu
IV. Depresyon
V. Obsesif-Kompulsif bozukluk
Farmakolojik tedavinin tek başına yetersiz kaldığı durumlarda davranışsal yöntemler ilaçla birlikte uygulandığında çok olumlu sonuçlar alınmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi Davranışçı tedavinin en sık kullanıldığı alanlar arasında sayılır?
II. Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi)
III. Kronik Yorgunluk Sendromu
IV. Depresyon
V. Obsesif-Kompulsif bozukluk
Farmakolojik tedavinin tek başına yetersiz kaldığı durumlarda davranışsal yöntemler ilaçla birlikte uygulandığında çok olumlu sonuçlar alınmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi Davranışçı tedavinin en sık kullanıldığı alanlar arasında sayılır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III, IV ve V
C
III, IV ve V
D
I, III ve V
E
II ve V
Açıklama:
Farmakolojik tedavinin tek başına yetersiz kaldığı durumlarda davranışsal yöntemler ilaçla birlikte uygulandığında çok olumlu sonuçlar alınmaktadır. En sık kullanım alanları: Anksiete ve Panik Atakları, Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi), Kronik Yorgunluk Sendromu, Depresyon, Obsesif-Kompulsif bozukluk, Yeme bozuklukları, Cinsel sorunlar, İlişki sorunları, Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri), Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları, Genel Sağlık sorunları, Kronik Ağrı, Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler), Öfke, İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar, Şizofreni ve diğer psikozlar, Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar, Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları), Travma sonrası stres bozukluğu, Uyku bozuklukları. Doğru cevap B'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Davranışçı tedavinin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular.
B
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder.
C
Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir.
D
Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder.
E
Davranışçı tedavi düşünmenin gerçek olmayan olay ve durumlara dayanır.
Açıklama:
Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara daya- nır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
I. Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir.
II. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir.
III. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir.
IV. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçsüzlük ve başarısızlıkların nedenleri arasında sayılır?
II. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir.
III. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir.
IV. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçsüzlük ve başarısızlıkların nedenleri arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III ve IV
D
III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
DAVRANIŞ TEDAVİSİ SIRASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ
- Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Tam tersi durumlarda tedavide güçlükle karşılaşılır. Uyumsuz bir danışman ve terapist ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın olumsuz sonuç verecektir.
- Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmek- ken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Bu işbirliğinin uygun olmaması tedavinin başarısızlığı ile sonuçlanır.
- Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken ko- nulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir.
- Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir.
- Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Terapistin görevleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Dinlemek
B
Öğretmek
C
Desteklemek
D
Cesaretlendirmek
E
Endişelerini ifade etmek
Açıklama:
Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmekken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kendini denetim
B
Biyobildirim
C
Markayla ödüllendirme
D
İtici uyarıcılara koşulama yöntemi
E
Biyolojik geri bildirim
Açıklama:
“Kendini denetim” bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesidir. Sigara içme, oburluk, kekeleme, fazla içki içme ve kötü çalışma alışkanlıklarını ortadan kaldırma da kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Hangisi davranış tedavisi konusunda öğrenme üzerine yoğunlaşmıştır?
Seçenekler
A
Skinner
B
Wolpe
C
Eysenck
D
Beck
E
Gallagher
Açıklama:
Her birinin bu tedavi ile ilgili farklı alan yaklaşımları olmuştur. Örneğin; Eysench kişilik bozuklukları ile ilgilenirken, Skinner öğrenme üzerine yoğunlaşmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Davranış tedavisinde sistematik duyarsızlaştırma daha çok hangi sorunda kullanılır?
Seçenekler
A
Fobiler
B
Kronik Yorgunluk Sendromu
C
Depresyon
D
Yeme bozuklukları
E
Anksiyete ve Panik Atakları
Açıklama:
Sistematik Duyarsızlaştırma
Anksiyeteli kişilerde daha çok kullanılabilecek bu yöntem için önce gevşeme ve rahatlama yöntemleri kullanılır Yaşlı hastanın tedirgin ve vazgeçmeye hazır davranışlarını engellemek amacıyla en az korku veren uyarandan başlayarak yavaş yavaş kaçınılan davranış ya da nesnelerle hasta karşı karşıya getirilir. Doğru cevap E'dir.
Anksiyeteli kişilerde daha çok kullanılabilecek bu yöntem için önce gevşeme ve rahatlama yöntemleri kullanılır Yaşlı hastanın tedirgin ve vazgeçmeye hazır davranışlarını engellemek amacıyla en az korku veren uyarandan başlayarak yavaş yavaş kaçınılan davranış ya da nesnelerle hasta karşı karşıya getirilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
Gerginlikten kaynaklanan kronik baş ağrısına karşı hangi davranış tedavisi ilkesi kullanılır?
Seçenekler
A
Biyobildirim
B
Markayla ödüllenme
C
Kendini denetim
D
İtici uyarılara koşulama
E
Üstüne gitme
Açıklama:
“Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) gittikçe yaygınlaşan bir biyolojik kendini
denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği
halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Doğru cevap A'dır.
denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği
halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Davranış tedavisinde karşılaşılan güçlüklere ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir.
B
Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir.
C
Standart veya paket tedavi programları başarılı sonuçlar verir.
D
Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli
değnek değildir.
değnek değildir.
E
Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir.
Açıklama:
Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Ölümcül bir trafik kazasından kurtulan ve trafiğe çıkmaktan korkan bir kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi davranış tedavisindeki hangi aşamayı ifade eder?
Seçenekler
A
Davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler.
B
Davranış tedavisinin verimliliğini değerlendirme
C
Davranış tedavisinin uygulanma ilkeleri.
D
Davranış tedavisinin çeşitleri
E
Davranış tedavisinin amacı.
Açıklama:
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Örneğin, ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi bir verimliliktir. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı tedavinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular.
B
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için
çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda
teşvik eder.
çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda
teşvik eder.
C
Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir. Her görüşmede belirli yöntemler ve
kavramlar öğretilir, danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir.
kavramlar öğretilir, danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir.
D
Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder.
E
Davranışçı tedavi kurgusal olay ve durumlara dayanır.
Açıklama:
Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Aşağıda verilen, davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavisi ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavisi bilim ile klinik uygulamalar arasında bağlantı kurmaz.
B
Bu tedavi modeli sadece sağlıklı bireylerle beraber kullanılır.
C
Kötü yönde etkileyen düşünce ve duygulardan kurtulmak için kullanılan bir yöntemdir.
D
Uygulayıcı terapistler, tedavi sırasında çok pasif olurlar.
E
Kronik hastalığa sahip kişilerde kesinlikle kullanmamak gerekir.
Açıklama:
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır. Kısaca yaşantımızı kötü yönde etkileyen düşünce ve duygulardan kurtulmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi modeli sağlıklı bireylerle beraber, depresyon, demans ve kronik hastalığa sahip kişilerde de kullanım alanı bulmuştur. Bilişsel-davranışçı terapiler ortaklıklarının henüz başlangıcında olmalarına karşın öğrenme kuramları gibi bilimsel bir temel üzerine oturmaları, bilim ile klinik uygulamalar arasında sağlam köprüler oluşturmaları, uygulamalardan alınan parlak sonuçlar ve yardım alan bireye kısa bir sürede sorun çözme becerileri kazandıran yönleriyle 21. Yüzyılın en gözde psikoterapötik yaklaşımı olacak gibi görünmektedirler.
Tedavinin ana amacı, bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmektir. Bu
tedaviyi uygulayan kişilere davranış terapistleri adı verilir. Uygulayıcı terapistler, tedavi
sırasında çok aktif olurlar ve kişiyi geçmişten başlayarak şimdi ve burada ne yaptığı ile
ilgilenmeye yönlendirmeye çalışırlar. Bu tedavi teknikleri, kişilerin kendileri, dünya ve
gelecek hakkındaki olumsuz ve otomatik bilişlerini ve onların duygu ve düşüncelerle olan bağlantılarını denetim altında tutabilmeyi hastalara öğretebilmek amacı ile geliştirilmiştir. Doğru cevap C' dir.
Tedavinin ana amacı, bireylerin ve grupların baş etme becerilerini iyileştirmektir. Bu
tedaviyi uygulayan kişilere davranış terapistleri adı verilir. Uygulayıcı terapistler, tedavi
sırasında çok aktif olurlar ve kişiyi geçmişten başlayarak şimdi ve burada ne yaptığı ile
ilgilenmeye yönlendirmeye çalışırlar. Bu tedavi teknikleri, kişilerin kendileri, dünya ve
gelecek hakkındaki olumsuz ve otomatik bilişlerini ve onların duygu ve düşüncelerle olan bağlantılarını denetim altında tutabilmeyi hastalara öğretebilmek amacı ile geliştirilmiştir. Doğru cevap C' dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte plan yapmazlar?
Seçenekler
A
Sorunu tanıma ve anlama
B
Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
C
Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak
D
Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak
E
Kişinin tedavi planına müdahil olmaması
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. Diğer bütün şıklar Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte planlanır.
Doğru cevap E şıkkıdır. Diğer bütün şıklar Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte planlanır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisinde davranış tedavisinin kullanım alanları doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Anksiyete ve Panik Atakları- Depresyon-Yeme Bozuklukları-Cinsel Sorunlar
B
Cinsel Sorunlar-Uyku Sorunları- Genel Cerrahi Operasyonları- Depresyon
C
Depresyon- Yeme İçme Sorunları- Fiziksel tedavi gerektiren durumlar- Uyku Bozuklukları
D
İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar- Genel Cerrahi Oprerasyonlar- Şizofreni- Ergenlik dönemi sorunları
E
Öfke- Bipolar bozukluk-Depresyon- Fiziksel tedavi gerektiren durumlar
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Fiziksel tedavi gerektiren durumlarda muhakkak fiziksel tedavi uygulanmalıdır. Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda da davranış tedavisi asla tek başına uygulanması söz konusu olamaz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Fiziksel tedavi gerektiren durumlarda muhakkak fiziksel tedavi uygulanmalıdır. Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda da davranış tedavisi asla tek başına uygulanması söz konusu olamaz.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı tedavinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder.
B
Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söyler, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgulaması gibi bir iddiası yoktur.
C
Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir. Her görüşmede belirli yöntemler ve kavramlar öğretilir, danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir. Danışanlara hedeflerinin ne olması gerektiği ya da neye katlanmaları gerektiği söylenmez.
D
Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder.
E
Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız.
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Davranış Tedavisinin Uygulanma İlkeleri ve Yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetleme
C
Biyobildirim
D
Operant Koşulama
E
İtici koşullara kendini koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır. D şıkkı davranış tedavisi yöntemlerinin alt dallarından biridir. Diğer bütün şıklar ise Davranış Tedavisinin Uygulanma İlkeleri ve yollarındandır.
Doğru cevap D şıkkıdır. D şıkkı davranış tedavisi yöntemlerinin alt dallarından biridir. Diğer bütün şıklar ise Davranış Tedavisinin Uygulanma İlkeleri ve yollarındandır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Davranışçı Terapi içinde alt tedavi tiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
1. Sistematik Duyarsızlaştırma
B
İtici Koşulama (Aversiyon)
C
Biyobildirim
D
Üstüne Gitme (Exposure)
E
Ters Niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap C şıkkıdır. C şıkkı dışındaki bütün şıklar Davranış tedavisi çeşitlerinin alt dalları sayılabilir.
Doğru cevap C şıkkıdır. C şıkkı dışındaki bütün şıklar Davranış tedavisi çeşitlerinin alt dalları sayılabilir.
Soru 60
Davranış Tedavisi en çok hangi alanda rağbet görmektedir?
Seçenekler
A
Diş Sağlığı
B
Fizik Tedavi
C
Genel Cerrahi
D
İç hastalıklar
E
Psikiyatri
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. Çünkü Psikiyatri alanında oldukça rağbet gören bu tedaviler en sıklıkla depresyon, fobi ve anksiyete tedavisinde kullanılır.
Doğru cevap E şıkkıdır. Çünkü Psikiyatri alanında oldukça rağbet gören bu tedaviler en sıklıkla depresyon, fobi ve anksiyete tedavisinde kullanılır.
Soru 61
I) Sorunu tanıma ve anlama
II) Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
III) Sorunun kişinin günlük hayatına etkisini saptamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte plan yaparken kullanmaları gereken adımlardır?
II) Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma
III) Sorunun kişinin günlük hayatına etkisini saptamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Bilişsel ve Davranışçı terapilerde terapist ve danışan birlikte plan yaparken kullanmaları gereken adımlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
• Sorunu tanıma ve anlama • Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma • Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak • Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak şeklinde bir plan yaparlar.
• Sorunu tanıma ve anlama • Sorunun ne olduğu konusunda ortak bir fikir sahip olma • Sorunun kişinin günlük hayatına, düşünce, duygu ve davranışlarına etkisini saptamak • Tedavi hedeflerini belirlemek ve tedavi planı oluşturmak şeklinde bir plan yaparlar.
Soru 62
"Düşüncelerimiz, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşım" tanımı aşağıdakilerden hangi tedavinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Bilişsel davranışçı tedavisi
B
Fizik tedavisi
C
Psikoanalitik tedavi
D
Meşguliyet tedavisi
E
Eklektik tedavi
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır.
Davranış tedavisi veya bilişsel davranışçı tedavi, düşüncelerimizin, duygularımız ve davranışlarımız üzerindeki önemini vurgulayan ve işlevsel olmayan duyguları ve düşünceleri belli bir amaç doğrultusunda sistematik bir şekilde değiştirmeyi amaçlayan psikoterapötik yaklaşımdır.
Soru 63
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler kim tarafından ortaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Jean Jacques Rousseau
B
Joseph Wolpe
C
Hans Eysenck
D
Burrhus Frederic Skinner
E
Aaron Beck
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler, Skinner’in 1953 de yapmış olduğu bir çalışmadan sonra çıktı. Joseph Wolpe ve Hans Eysenck’in çalışmaları bu fikri daha da kuvvetlendirdi.
Davranış tedavisi ile ilgili ilk fikirler, Skinner’in 1953 de yapmış olduğu bir çalışmadan sonra çıktı. Joseph Wolpe ve Hans Eysenck’in çalışmaları bu fikri daha da kuvvetlendirdi.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Davranışçı Terapi içinde yer alan alt tedavi tipinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sistematik Duyarsızlaştırma
B
Geri çekilme
C
İtici Koşulama
D
Ters Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir. Bunlardan bazıları; • Sistematik Duyarsızlaştırma • İtici Koşulama (Aversiyon) • Üstüne Gitme (Exposure) • Ters Niyetleme • Operant Koşulama
Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir. Bunlardan bazıları; • Sistematik Duyarsızlaştırma • İtici Koşulama (Aversiyon) • Üstüne Gitme (Exposure) • Ters Niyetleme • Operant Koşulama
Soru 65
I) Markayla ödüllenme
II) Kendini denetleme
III) Biyobildirim
IV) Olumlu koşullara kendini koşullama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri davranış tedavisinin dayandığı edimsel koşullanma yöntemlerindendir?
II) Kendini denetleme
III) Biyobildirim
IV) Olumlu koşullara kendini koşullama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri davranış tedavisinin dayandığı edimsel koşullanma yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I, II ve IV
C
I, II ve III
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranış tedavisinin dayandığı edimsel koşullanma yöntemleri; 1. markayla ödüllenme, 2. kendini denetleme, 3. biyobildirim 4. itici koşullara kendini koşulama
Davranış tedavisinin dayandığı edimsel koşullanma yöntemleri; 1. markayla ödüllenme, 2. kendini denetleme, 3. biyobildirim 4. itici koşullara kendini koşulama
Soru 66
Bazı normal dışı alışkanlıklardan, sigara içmekten, oburluktan ve alkolden vazgeçmek isteyen kişiler üzerinde kullanılan ve tekniği kötü alışkanlıklarla acı veren itici bir uyarıcıyı aynı anda verilmesi olan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme
B
Kendini denetleme
C
Biyobildirim
D
İtici uyarıcılara koşulama
E
Olumlu koşullara alıştırma
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
“İtici uyarıcılara koşulama yöntemi” Bu yöntem bırakması gerçekten zor olan alışkanlıklar söz konusu olduğun da uygulanır. Bu tür tedavi bazı normal dışı alışkanlıklardan, sigara içmekten, oburluktan ve alkolden vazgeçmek isteyen kişiler üzerin de başarıyla kullanılmıştır Teknik, kötü alışkanlıklarla acı veren itici bir uyarıcıyı aynı anda vermektedir. Örnek olarak sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır.
“İtici uyarıcılara koşulama yöntemi” Bu yöntem bırakması gerçekten zor olan alışkanlıklar söz konusu olduğun da uygulanır. Bu tür tedavi bazı normal dışı alışkanlıklardan, sigara içmekten, oburluktan ve alkolden vazgeçmek isteyen kişiler üzerin de başarıyla kullanılmıştır Teknik, kötü alışkanlıklarla acı veren itici bir uyarıcıyı aynı anda vermektedir. Örnek olarak sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenir kişinin kanın da ki ilaç, sigarada ki nikotinle karışınca onun midesini bulandırır. Ağrı vererek sürekli kusturur. Bu teknik bir süre uygulandıktan sonra kişi sigarayı gördükten sonra midesi bulanmaya başlar ve zamanla sigarayı bırakır.
Soru 67
I) Anksiete ve Panik Atakları
II) Kronik Yorgunluk Sendromu
III) İlişki sorunları
IV) Genel Sağlık sorunları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Bilişsel ve Davranışçı terapilerin en sık kullanım alanlarındandır?
II) Kronik Yorgunluk Sendromu
III) İlişki sorunları
IV) Genel Sağlık sorunları
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Bilişsel ve Davranışçı terapilerin en sık kullanım alanlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II, III ve IV
D
Hepsi
E
III ve IV
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranış tedavilerinin en sık kullanım alanları; • Anksiete ve Panik Atakları • Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi) • Kronik Yorgunluk Sendromu • Depresyon • Obsesif-Kompulsif bozukluk • Yeme bozuklukları • Cinsel sorunlar • İlişki sorunları • Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri) • Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları • Genel Sağlık sorunları • Kronik Ağrı • Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler) • Öfke • İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar • Şizofreni ve diğer psikozlar • Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar • Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları) • Travma sonrası stres bozukluğu • Uyku bozuklukları
Davranış tedavilerinin en sık kullanım alanları; • Anksiete ve Panik Atakları • Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi) • Kronik Yorgunluk Sendromu • Depresyon • Obsesif-Kompulsif bozukluk • Yeme bozuklukları • Cinsel sorunlar • İlişki sorunları • Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri) • Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları • Genel Sağlık sorunları • Kronik Ağrı • Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler) • Öfke • İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar • Şizofreni ve diğer psikozlar • Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar • Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları) • Travma sonrası stres bozukluğu • Uyku bozuklukları
Soru 68
I) Terapist ve danışan arasındaki ilişki
II) Tekniklerin standart biçimde kullanılması
III) Tedavi ve terapistte uyum
IV) Terapistin tedaviyi sürdürme arzusu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler ve başarısızlık nedenlerindendir?
II) Tekniklerin standart biçimde kullanılması
III) Tedavi ve terapistte uyum
IV) Terapistin tedaviyi sürdürme arzusu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Davranış tedavisi sırasında karşılaşılan güçlükler ve başarısızlık nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
Soru 69
Hangisi davranış tedavisinin çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Planlı Duyarlama
B
Duyarlandırma
C
Zorlama
D
Doğru Niyetleme
E
Operant Koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Operant Koşulama; Hastanın davranış öyküsü ve sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi ve değiştirilmesidir. İstenen davranış desteklenir ve pekiştirilirken olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır.
Operant Koşulama; Hastanın davranış öyküsü ve sonuçlarının dikkatle değerlendirilmesi ve değiştirilmesidir. İstenen davranış desteklenir ve pekiştirilirken olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır.
Soru 70
Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek bu tekniğin temel ilkesidir olarak tanımlanan davranış tedavi çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik Duyarsızlaştırma
B
Üstüne Gitme
C
Ters Niyetleme
D
Planlı Duyarlama
E
Doğru Niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Yeniden öğrenme kuramlarına dayanan bu tedaviler son yıllarda giderek etkin ve yaygın olarak kullanılmaktadır. Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir. Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek üstüne gitmenin temel ilkesidir.
Yeniden öğrenme kuramlarına dayanan bu tedaviler son yıllarda giderek etkin ve yaygın olarak kullanılmaktadır. Davranışçı Terapi içinde birçok alt tedavi tipini içerir. Sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek üstüne gitmenin temel ilkesidir.
Soru 71
Davranış terapisinin temeli edimsel koşulama ilkelerine dayanmaktadır ve çeşitleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi “Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) yöntemine örnektir?
Seçenekler
A
Sigarayı bırakmak isteyen kişiye belirli bir hapı içtikten belirli bir süre sonra bol miktar da sigara içmesi istenmesi.
B
İyi davranış gösteren kişiyi çikolata ile ödüllendirme.
C
Diyet sırasında kilo vermeyi başaran kişiye ögün ile ödüllendirme.
D
Bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur. Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Böylece kaslarını gevşetebilme öğretilir.
E
Yeme sorunu olan kişinin düzgün beslendiğin de bir sonraki öğününde kendini ödüllendirmesi.
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
“Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) gittikçe yaygınlaşan bir biyolojik kendini denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Aletler öyle ayarlanabilir ki bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur. Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Birey, alete bağlandıktan sonra “düdük sesini kesecek ne gerekli ise onu yapması” istenir hemen hemen herkes kaslarını gevşetmeyi zamanla öğrenmiştir. Bu teknik migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon, kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisin de etkin bir biçim de kullanılmıştır.
“Biyobildirim” (biyolojik geri bildirim) gittikçe yaygınlaşan bir biyolojik kendini denetim yöntemi haline gelmektedir. Bu teknikte birey mekanizmasını bilmediği halde, kendi bedeninin işleyiş tarzını etkileyebilen bazı değişiklikleri yapabilir. Örneğin: bir kimsenin gerginlikten ileri gelen kronik baş ağrısı vardır. Bu kimse tedavi için psikoloğa gittiğin de psikolog hastanın alnına ve boynuna elektrotlar koyar ve böylece kaslar da gerilme ve gevşemeleri en ince ayrıntılarına kadar izler. Aletler öyle ayarlanabilir ki bireyin kasları gerginleşince yüksek bir düdük sesi duyulur. Birey kaslarını gevşetirse düdük sesi kesilir. Birey, alete bağlandıktan sonra “düdük sesini kesecek ne gerekli ise onu yapması” istenir hemen hemen herkes kaslarını gevşetmeyi zamanla öğrenmiştir. Bu teknik migren, baş ağrısı, yüksek tansiyon, kalp çarpıntısı ve sara nöbetlerinin tedavisin de etkin bir biçim de kullanılmıştır.
Soru 72
Hangisi Davranışçı tedavinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söyler
B
Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar
C
Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir.
D
Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder.
E
Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır.
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Davranışçı tedavinin özellikleri 1. Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular. 2. Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder. 3. Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir. Her görüşmede belirli yöntemler ve kavramlar öğretilir, danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir. Danışanlara hedeflerinin ne olması gerektiği ya da neye katlanmaları gerektiği söylenmez. Nasıl düşünmeleri gerektiği ve istediklerini nasıl elde edebilecekleri konusunda yol gösterilir. 4. Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder. Bu yüzden terapinin hedefi, danışanlara yanlış bildiklerini ve istenmeyen tepkilerin isteyerek unutmalarına, yeni tepki verme yolları öğrenmelerine yardım etmektir. 5. Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız.
Davranışçı tedavinin özellikleri 1. Davranışçı tedavi kişilere nasıl hissetmeleri gerektiğini söylemez, duyguların yararlarını ve istenmeyen durumlarla karşılandığında sakin kalabilmeyi vurgular. 2. Davranışçı tedavi terapistleri, danışanın sorunlarını çok iyi anlamak istediği için çok soru sorar ve danışanlarını da kendi kendilerine soru sormaları konusunda teşvik eder. 3. Davranışçı tedavi planlı ve yol göstericidir. Her görüşmede belirli yöntemler ve kavramlar öğretilir, danışanın amaçlarına ve hedeflerine yöneliktir. Danışanlara hedeflerinin ne olması gerektiği ya da neye katlanmaları gerektiği söylenmez. Nasıl düşünmeleri gerektiği ve istediklerini nasıl elde edebilecekleri konusunda yol gösterilir. 4. Davranışçı tedavi bilimsel olarak desteklenen çoğu duygusal ve davranışsal tepkinin öğrenilmiş olduğu varsayımını kabul eder. Bu yüzden terapinin hedefi, danışanlara yanlış bildiklerini ve istenmeyen tepkilerin isteyerek unutmalarına, yeni tepki verme yolları öğrenmelerine yardım etmektir. 5. Davranışçı tedavi düşünmenin temel gerçeklerine, gerçek olay ve durumlara dayanır. Çoğunlukla, durum düşündüğümüz gibi olmadığı zamanlarda kendimizi kötü hissederiz. Eğer bilirsek, zamanımızı kendimizi kötü hissederek harcamayız.
Soru 73
Hangisi davranış tedavisi sırasında karşılaşılan başarısızlık nedenlerin biri değildir?
Seçenekler
A
Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapist bulamaması.
B
Terapist ile danışan arasında uyum olmaması.
C
Standart veya paket tedavi programları kullanılmaması.
D
Terapist yaşlılar ile çalışırken yaşlı özelliklerine dikkate almadan hızlıca terapi uygulaması
E
Sihir yapılmışcasına hızlı sonuç beklenmesi
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
DAVRANIŞ TEDAVİSİ SIRASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ a. Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Tam tersi durumlarda tedavide güçlükle karşılaşılır. Uyumsuz bir danışman ve terapist ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın olumsuz sonuç verecektir. b. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmekken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Bu işbirliğinin uygun olmaması tedavinin başarısızlığı ile sonuçlanır. c. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir. d. Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir. e. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
DAVRANIŞ TEDAVİSİ SIRASINDA KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER VE BAŞARISIZLIK NEDENLERİ a. Etkili bir tedavi süreci için güvenilir terapi ve terapist gereklidir. Bazı terapi yöntemleri kişinin iyileşmesinin asıl sebebinin terapist ve danışan arasındaki olumlu ilişki olduğunu varsayar. Tam tersi durumlarda tedavide güçlükle karşılaşılır. Uyumsuz bir danışman ve terapist ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın olumsuz sonuç verecektir. b. Terapist ile danışan arasında işbirliği tedavinin başarısı için gereklidir. Terapist için tedavi vermeye çalıştığı kişinin hayattan ne istediği öğrenilmeli ve anlaşılmaya çalışılmalıdır. Terapistin görevi dinlemek, öğretmek, desteklemek, cesaretlendirmekken, danışanın rolü ise endişe ve sorunlarını ifade etmek, öğrenmek ve öğrendiğini uygulamaya çalışmaktır. Bu işbirliğinin uygun olmaması tedavinin başarısızlığı ile sonuçlanır. c. Davranışçı terapi uygulamaları sırasında üzerinde önemle durulması gereken konulardan biri, tekniklerin standart biçimde kullanılmasıyla ilgilidir. Standart veya paket tedavi programları başarısız olmaya mahkûmdur. “Hastalık yok, hasta vardır” ilkesinden yola çıkarak tedavinin her hasta için, o hastanın bireysel ve kültürel özellik ve gereksinmeleri göz önünde bulundurularak düzenlenmesi gerekir. Çünkü tanılar aynı olsa da hastalığın gidişi her bireyde farklılıklar gösterecektir. d. Davranışçı terapiler tüm psikiyatrik sorunların çözümünde kullanılabilen sihirli değnek değildir. Gerçekten de iyileşmeyi belirleyen tek etken seçilen yaklaşım değildir. Hatta hiçbir teknik yöntem kullanmadan yalnızca hastayı dinlemek, ona ilgi ve empati gösterip, zaman ayırmak bile bazı olgularda önemli yararlar sağlayabilmektedir. e. Terapist yaşlılar ile çalışırken daha yavaş bir yol izleyebilir. Çünkü yaşlı hastaların duygusal algı güçlüklerinin yansıra, tedavi ve terapistte uyum sorunu olabilir.
Soru 74
I. Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları
II. Öfke
III. Travma sonrası stres bozukluğu
IV. Fobiler
Yukarıdakilerden hangileri davranış tedavisinin en sık kullanım alanlarıdır?
II. Öfke
III. Travma sonrası stres bozukluğu
IV. Fobiler
Yukarıdakilerden hangileri davranış tedavisinin en sık kullanım alanlarıdır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
En sık kullanım alanları • Anksiete ve Panik Atakları • Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi) • Kronik Yorgunluk Sendromu • Depresyon • Obsesif-Kompulsif bozukluk • Yeme bozuklukları • Cinsel sorunlar • İlişki sorunları • Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri) • Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları • Genel Sağlık sorunları • Kronik Ağrı • Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler) • Öfke • İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar • Şizofreni ve diğer psikozlar • Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar • Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları) • Travma sonrası stres bozukluğu • Uyku bozuklukları
En sık kullanım alanları • Anksiete ve Panik Atakları • Fobiler (ör. Agorafobi, sosyal fobi) • Kronik Yorgunluk Sendromu • Depresyon • Obsesif-Kompulsif bozukluk • Yeme bozuklukları • Cinsel sorunlar • İlişki sorunları • Eşler arası ilişkiler (Eş terapileri) • Çocukluk ve Ergenlik dönemi sorunları • Genel Sağlık sorunları • Kronik Ağrı • Alışkanlık şeklinde devam eden davranış sorunları (Tikler) • Öfke • İlaç ve alkol kullanımına bağlı sorunlar • Şizofreni ve diğer psikozlar • Öğrenme güçlüğüne bağlı sorunlar • Bipolar bozukluk (İki Uçlu Duygu Durum Bozuklukları) • Travma sonrası stres bozukluğu • Uyku bozuklukları
Soru 75
Ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi ile bu davranış tipinin değişmesi davranış tedavisinde nasıl açıklanır?
Seçenekler
A
Bu davranış tipinin değişmesi bir verimsizliktir.
B
Bu davranış tipinin değişmesi bir başarısızlıktır.
C
Bu davranış tipinin değişmesi bir verimliliktir.
D
Bu davranış tipinin değişmesi bir denemedir.
E
Bu davranış tipinin değişmesi bir çabadır.
Açıklama:
Davranış tedavisinin verimliliğini değerlendirme yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Örneğin, ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi bir verimliliktir. Gittiği herhangi bir mekândan bir enfeksiyon kapan birisi, daha sonraki dönemlerde enfeksiyon riskini azaltmak için aşırı temizliğe yönelebilir. Bu durum onu sosyal yaşamdan koparabilir. Bu davranış tipinin değişmesi bir verimliliktir.
Davranış tedavisinin verimliliği, tedavi verilen alanla karşılaştığında kişinin gösterdiği davranış şekline göre değerlendirilir. Örneğin, ölümcül bir trafik kazasından kurtulan birisi, daha sonra taşıtlara binmemek gibi kaçınma davranışı oluşturabilir. Bu kişinin tekrar trafiğe çıkabilmesi bir verimliliktir. Gittiği herhangi bir mekândan bir enfeksiyon kapan birisi, daha sonraki dönemlerde enfeksiyon riskini azaltmak için aşırı temizliğe yönelebilir. Bu durum onu sosyal yaşamdan koparabilir. Bu davranış tipinin değişmesi bir verimliliktir.
Soru 76
I. Hafif yaralanmalar
II. Kronik Ağrılar
III. Fobiler
Bu sorunlardan hangileri davranışçı tedavi ile çözülebilir?
II. Kronik Ağrılar
III. Fobiler
Bu sorunlardan hangileri davranışçı tedavi ile çözülebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Davranışçı tedavi ile psikolojik ve psikosomatik sorunlara çözümler bulunabilmektedir. Ancak sadece fiziksel yönlü sorunlar, davranışçı tedavinin alanına girmez
Davranışçı tedavi ile psikolojik ve psikosomatik sorunlara çözümler bulunabilmektedir. Ancak sadece fiziksel yönlü sorunlar, davranışçı tedavinin alanına girmez
Soru 77
I. Tedavinin amacı, hastanın baş etme becerilerini iyileştirmektir
II. Terapist, tedavi sırasında aktiftir ve yönlendirme yapar
III. Kişilerin travmalarını unutmalarını hedef tutar
Davranış tedavisi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Terapist, tedavi sırasında aktiftir ve yönlendirme yapar
III. Kişilerin travmalarını unutmalarını hedef tutar
Davranış tedavisi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Davranış tedavisi, kişilerin travmalarını unutmalarını değil, bu travmaların sonuçlarıyla baş edebilmelerini sağlar
Davranış tedavisi, kişilerin travmalarını unutmalarını değil, bu travmaların sonuçlarıyla baş edebilmelerini sağlar
Soru 78
"Davranış Terapisinin temeli, Ivan Pavlov tarafından geliştirilen klasik koşullanma ilkelerine dayanmaktadır."
Buna göre aşağıdakilerden hangisi koşullanma ilkelerini kullanan bir davranış terapisi çeşididir?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi koşullanma ilkelerini kullanan bir davranış terapisi çeşididir?
Seçenekler
A
Operant Koşulama
B
Kendini denetim
C
Üstüne gitme
D
Geribildirim
E
Çözümleme
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Operant koşulama yönteminde istenen davranış pekiştirilir ve olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır. Klasik bir koşulama terapisidir
Operant koşulama yönteminde istenen davranış pekiştirilir ve olumsuz davranış durdurulmaya çalışılır. Klasik bir koşulama terapisidir
Soru 79
Etkili bir tedavi için aşağıdakilerden hangisi önemlidir?
Seçenekler
A
Hasta terapisti yönlendirmelidir
B
Terapist güvenilir ve işbirliğine açık olmalıdır
C
Paket tedavi programlarından biri seçilmelidir
D
Yaşlıların tedavisi yüksek tempoda yapılmalıdır
E
Hepsi
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Terapist tedavide aktif rol alarak , hastanın ve durumun özelliğine göre tedavi seçmek ve temposunu ayarlamak yükümlülüğündedir
Terapist tedavide aktif rol alarak , hastanın ve durumun özelliğine göre tedavi seçmek ve temposunu ayarlamak yükümlülüğündedir
Soru 80
Kognitif tedavinin öncülüğünü aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
Aaron Beck
B
Clark Tıbbitts
C
Adam Spark
D
Mark Barthel
E
John Dewey
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisinin ortaya çıktığı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Amerika
B
Kanada
C
Brezilya
D
Norveç
E
Danimarka
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 82
Canlıların yaptıkları eylem veya eylemler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düşme
B
Uzanma
C
Davranış
D
Fiil
E
Hareket
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi “bilişsel davranışçı tedavi”nin yerine kullanılabilen kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Dinamik psikoterapi
B
Davranış tedavisi
C
Psiko-duygusal terapi
D
Duyuşsal terapi
E
Duyuşsal davranışçı terapi
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı terapinin bir alt tedavi tipi değildir?
Seçenekler
A
Doğrusal istekleme
B
Sistematik duyarsızlaştırma
C
İtici koşulama
D
Üstüne gitme
E
Operant koşulama
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 85
20. Yüzyılın ikinci yarısında davranış tedavisi hangi tedavi ile birleşmiştir?
Seçenekler
A
Duyuşsal tedavi
B
Duygusal tedavi
C
Bedensel tedavi
D
Kognitif tedavi
E
Psiko-motor tedavi
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisinin çıkış ülkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
İspanya
E
İtalya
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 87
Aşağıda verilen bilim adamlarından hangilerinin çalışmaları, davranış tedavisi fikrini kuvvetlendirmiştir?
Seçenekler
A
Joseph Wolpe ve Hans Eysenck
B
Clark Tıbbitts ve Edward Kohl
C
Adam Spark-Mark Barthel
D
Mark Barthel-Joseph Hegel
E
John Dewey-Tom Howard
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 88
“Bireyin davranışının başkaları tarafından da ödüllendirilmesi yerine, bireyin kendisinin vereceği ödüllenmelerle denetim altına alınabileceği düşüncesi”ne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Markayla ödüllenme denetimi
B
Biyobildirim
C
Kendini denetim
D
Biyolojik geri bildirim
E
Koşullanma denetimi
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi hoş olmayan bir uyaran, istenmeyen bir davranışın çıkmasına neden olursa uygulanabilecek bir alt davranış tedavisi tipidir?
Seçenekler
A
Operant koşulama
B
İtici koşulama
C
Sistematik duyarsızlaştırma
D
Üstüne gitme
E
Ters niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi temel ilkesi “sıkıntı yaratan konu veya objeyi hayalde veya gerçek yaşamda bütün şiddeti ile yaşamak, çekinilen durumla aşamalı olarak yüzleşmek olan” bir alt davranış tedavisi tipidir?
Seçenekler
A
Operant koşulama
B
İtici koşulama
C
Üstüne gitme
D
Sistematik duyarsızlaştırma
E
Ters niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi “korku ve sıkıntı yaratan duyguların bilinçli bir çaba ile zihinde canlandırılarak yenilmeye çalışıldığı” bir alt davranış tedavisi tipidir?
Seçenekler
A
Operant koşulama
B
İtici koşulama
C
Sistematik duyarsızlaştırma
D
Üstüne gitme
E
Ters niyetleme
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 92
Klasik koşullanmanın öncüsü kimdir?
Seçenekler
A
Pavlov
B
Skinner
C
Wolpe
D
Eysenck
E
Shute
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 93
Edimsel koşullamanın öncüsü kimdir?
Seçenekler
A
Pavlov
B
Skinner
C
Wolpe
D
Eysenck
E
Shute
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 94
Davranış tedavisinin Amerika’da öncülüğünü kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Skinner grubu
B
Wolpe grubu
C
Rachman ve Eysenck grubu
D
Thompson grubu
E
Tıbbitts grubu
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 95
Davranış tedavisinin Güney Afrika’da öncülüğünü kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Skinner grubu
B
Rachman ve Eysenck grubu
C
Wolpe grubu
D
Thompson grubu
E
Tıbbitts grubu
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 96
“Davranışçı tedavide, kişinin bilişsel rolünü yeniden yapılandırdığını ve kendini denetleme teknikleri kullanarak özellikle yaşlı depresif hastaların belirgin yarar görebileceğini” kim vurgulamıştır?
Seçenekler
A
Thompson ve Gallagher
B
Shute ve Wolpe
C
Rachman ve Eysenck
D
Dewey ve Barthel
E
Tıbbitts ve Beck
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 97
Davranışçı tedavi ile ilgili ilk fikirler, kimin yaptığı çalışmalar sonucunda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Thompson
B
Gallagher
C
Kohl
D
Skinner
E
Hayek
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 98
“Kronik hastalıkları bulunan yaşlılarda davranışçı tedavilerle daha kolay işbirliği sağlandığını” kim ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Thompson
B
Gallagher
C
Wolpe
D
Rachman
E
Shute
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 99
Davranış tedavisinin İngiltere’de öncülüğünü kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Wolpe grubu
B
Skinner grubu
C
Thompson grubu
D
Tıbbitts grubu
E
Rachman ve Eysenck grubu
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisinin çıkış ülkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Yeni Zelanda
B
Avustralya
C
Güney Afrika
D
Çin
E
İsveç
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi davranış tedavisinde rastlanılan en önemli başarısızlık nedenidir?
Seçenekler
A
Tedavi yapanın genç olması
B
Standart tedaviden kaçınarak her bireye farklı tedavi uygulanması
C
Terapist ile hasta arasındaki güven sorunu
D
Terapistin tedaviyi sürdürme arzusu
E
Hastanın tedaviyi sürdürme arzusu
Açıklama:
Davranış tedavisi sırasında rastlanılan güçlükleri ve başarısızlık nedenlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 102
Davranış tedavisinin en sık kullanım alanı aşağıdakilerden hangisi veya hangileri olabilir? I. Tikler II. Eş ile ilgili sorunlar III. Öfke kontrol bozukluğu IV. Kilo kaybı
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve IV
C
I v eII
D
I,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Biyobildirimi tanımlar?
Seçenekler
A
Kendini denetleme problemine verilen isimdir.
B
Kendi kendini denetlemenin biyolojik yoludur.
C
Kendini denetleme sırasında ortaya çıkan belirtilerdir.
D
Kendini denetleme mekanizması bozukluğudur.
E
Kendini denetleyememektir.
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 104
Davranış tedavisinin en sık kullanım alanı aşağıdakilerden hangisi veya hangileri olabilir? I. Baş ağrıları II. Uçak korkuları III. Panik bozukluk IV. Uykusuzluk
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I,II ve III
D
Yalnız III
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 105
Davranışçı tedavi için aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Her yaş ve cinsteki kişiye uygulanabilir. II. Kişiliği değiştirmeye yöneliktir. III. Sorunların davranışlara olan etkilerini gözlemlemeye yöneliktir. IV. Yaşlı depresyonunda sıklıkla kullanılabilir.
Seçenekler
A
I,III ve IV
B
I ve II
C
I,II ve III
D
Yalnız III
E
Yanlız I
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Soru 106
Davranışçı tedavinin yaratıcısı kimdir?
Seçenekler
A
Skinner
B
Back
C
Pavlow
D
Freud
E
Montgomery
Açıklama:
Davranış tedavisini tanımlayarak, amaç ve çeşitlerini ifade edebileceksiniz.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi davranışçı yaklaşımın ilkeleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Sorunun tanımlanması
B
Sorunun anlaşılması
C
Sorunla ilgili fikir birliği sağlanması
D
Sorunu çıkaranların cezalandırılması
E
Sorunla başetme yollarının belirlenmesi
Açıklama:
Davranış tedavisi uygulama ilkeleri ve yollarını sıralayabileceksiniz.
Ünite 5
Soru 1
Sosyal hizmet kavramı ve psikososyal iletişimle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet tıbbın psikiyatri uzmanlık alanında yüz yılı aşkın süredir etkindir. Sosyal hizmet eğitiminde yer alan; psikolojiye giriş, krize müdahale, gelişim psikolojisi, sosyal psikoloji, davranış bozuklukları psikolojisini içeren insan davranışı ve sosyal çevre derslerinin yanı sıra görüşme yöntemleri, tıbbi ve psikiyatrik sosyal hizmet dersleri ruh sağlığı alanındaki temel bilgi ve becerileri edindirmeyi amaçlamaktadır.
B
Sosyal hizmet uzmanı ise sağlığın alt öğelerinden “sosyal” alanda sorumluluk sahibi olan, sosyal sağlığın sağlanmasında yetkin konumda olan kişidir. Sosyal hizmet uzmanları toplum ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesinde, tanı, terapi ve izleme aşamalarında psikiyatri biliminin çeşitli kısımlarında rol alırlar.
C
Mesleki uygulamalar bağımsız olarak yapılabildiği gibi, özel, psikiyatrik sosyal hizmet bilgi ve becerisinin kullanıldığı hekim sorumluluğu altındaki uygulamalar içinde de yapılabilir.
D
Sosyal hizmet mesleğinde uygulanan bir teknik olan psikososyal inceleme hastanın aile ve sosyal çevresinde yapılır. Buradaki çalışma alanları içinde hasta, hastanın ailesi ve sosyal çevresi yer almaktadır.
E
Hepsi
Açıklama:
Sosyal hizmet kavramı ve psikososyal iletişimle ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 2
I.Klinikte bireyle çalışma
II.Grup çalışmaları
III. Ev görüşmesi
IV. İşyeri görüşmesi
V. Gündüz/gece hastanesi uygulaması
Yukarıdakilerden hangisi Kişinin özellikleri ve sorunun niteliği girişimin sınırlarını belirleyen Psikososyal çalışma kapsamı içinde yer alır?
II.Grup çalışmaları
III. Ev görüşmesi
IV. İşyeri görüşmesi
V. Gündüz/gece hastanesi uygulaması
Yukarıdakilerden hangisi Kişinin özellikleri ve sorunun niteliği girişimin sınırlarını belirleyen Psikososyal çalışma kapsamı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III
C
II, IV
D
I, II, III, IV, V
E
I, IV, V
Açıklama:
I, II, III, IVi V şıklarının hepsi Kişinin özellikleri ve sorunun niteliği girişimin sınırlarını belirleyen Psikososyal çalışma kapsamı içinde yer alır.
Soru 3
I. Terapide uyumu artırmak
II. Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek
III. Değişim umudunu arttırmak
IV. Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
V. Duygusal destek sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçlarından biridir?
II. Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek
III. Değişim umudunu arttırmak
IV. Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
V. Duygusal destek sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
II, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
I, II, III, IV, V şıklarının hepsi Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçlarından biridir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması.
B
Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması.
C
Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması.
D
Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasındadır.
Soru 5
I. Çocuklar iç dünyaları ile ilgili iletişimi oyun yoluyla dış dünyaya ifade ederler. Bu nedenle oyun terapisi, çocukların oyunu ve oyuncakları kullanarak kendilerini ifade ettikleri, çocukların uyumlu ve mutlu olarak yaşamalarını hedefleyen gelişimsel bir terapi şeklidir.
II. Oyun ve oyuncaklar kullanılarak çocuklar ile iletişim kurmaya, sorunları çözmelerine ve olumsuz davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olunur.
III. Çocuklar, kendilerine güvenli bir ortam sunan eğitimli bir oyun terapisti ile istedikleri şekilde oynayabilmeleri için cesaretlendirilirler.
IV. Çocuklara duygusal sorunlarını ifade edebilmeleri için farklı oyuncaklar sağlanarak kendilerini sanat, drama ve hayal içeren oyunlar yoluyla ifade edebilmeleri için fırsat yaratılır. Geliştirilecek oyun arkadaşı projeleri ile oyun terapisi desteklenebilir.
Oyun terapisi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Oyun ve oyuncaklar kullanılarak çocuklar ile iletişim kurmaya, sorunları çözmelerine ve olumsuz davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olunur.
III. Çocuklar, kendilerine güvenli bir ortam sunan eğitimli bir oyun terapisti ile istedikleri şekilde oynayabilmeleri için cesaretlendirilirler.
IV. Çocuklara duygusal sorunlarını ifade edebilmeleri için farklı oyuncaklar sağlanarak kendilerini sanat, drama ve hayal içeren oyunlar yoluyla ifade edebilmeleri için fırsat yaratılır. Geliştirilecek oyun arkadaşı projeleri ile oyun terapisi desteklenebilir.
Oyun terapisi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
II, IV
D
I, III
E
I, III, IV
Açıklama:
Oyun terapisi ile ilgili I, II, III, IV şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Madde bağımlılarında uygulanan psikososyal iletişim terapisinin hedeflerden biridir?
Seçenekler
A
Geleceğe yönelik inanç, ümit ve iyimserlik oluşturma.
B
Anlamlı arkadaşlıklar ve sosyal bağlar geliştirme.
C
Entelektüel, fiziksel ve ruhsal gelişim için fırsatlar araştırma.
D
Ait olma duygusu ve özdeğer geliştirme.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Madde bağımlılarında uygulanan psikososyal iletişim terapisinnin hedeflerden biridir.
Soru 7
I. Madde danışmanlığı, hastanın şimdiki durumunun gerçekleri ile uğraşan, danışmanın profesyonel bir şekilde tavsiyelerde bulunduğu, randevu düzeni içinde yapılan görüşmelerden oluşan bir yöntemdir.
II. Kişinin bireysel gereksinimleri saptanarak uygun hizmetlere yönlendirilir. Kişiye sorunlarını anlatması için fırsat verilerek birey yargılanmadan dinlenip, koşulsuz kabullenilir.
III. Yakın gelecek için gerçekçi hedefler koyması için yardımcı olunur.
IV. Hedefler sadece madde kullanımı açısından değil aynı zamanda sosyal içerikli de olabilir.
V. Seçenekler bireye sunularak birisini seçmesi sağlanır. Sosyal çevrenin değiştirilmesinde yardım, uzaklaştırıcı hobilerin edinilmesi gibi yönleri bulunabilir.
Madde bağımlılığı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Kişinin bireysel gereksinimleri saptanarak uygun hizmetlere yönlendirilir. Kişiye sorunlarını anlatması için fırsat verilerek birey yargılanmadan dinlenip, koşulsuz kabullenilir.
III. Yakın gelecek için gerçekçi hedefler koyması için yardımcı olunur.
IV. Hedefler sadece madde kullanımı açısından değil aynı zamanda sosyal içerikli de olabilir.
V. Seçenekler bireye sunularak birisini seçmesi sağlanır. Sosyal çevrenin değiştirilmesinde yardım, uzaklaştırıcı hobilerin edinilmesi gibi yönleri bulunabilir.
Madde bağımlılığı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
II, IV
E
I, IV, V
Açıklama:
Madde bağımlılığı ile ilgili I, II, III, IV, V şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Nikotin bağımlılığında bırakmak için kişiye önerilebilecek önemli nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
Daha sağlıklı ve daha uzun bir yaşam
B
Kalp krizi ve kanser olma riskinde azalma
C
Sigarayı bırakarak sağlıklı bir bebeğe sahip olma şansının artması
D
Ekonomik kazanç
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Nikotin bağımlılığında bırakmak için kişiye önerilebilecek önemli nedenlerden biridir
Soru 9
I. Kişisel hayatın kontrolüne etkin olarak sahip olmayı öğrenme,
II. Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması,
III. Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla baş edilmesi (bedensel değişimler, sosyal çevredeki değişimler gibi),
IV. Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi,
V. Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması,
Yukarıdakilerden hangisi Kanser destek Gruplarında yaygın olarak üzerinde durulan konulardan biridir?
II. Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması,
III. Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla baş edilmesi (bedensel değişimler, sosyal çevredeki değişimler gibi),
IV. Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi,
V. Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması,
Yukarıdakilerden hangisi Kanser destek Gruplarında yaygın olarak üzerinde durulan konulardan biridir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
I, III, V
C
I, V
D
II, IV, V
E
I, III
Açıklama:
I, II, III, IV, V şıklarının hepsi Kanser destek Gruplarında yaygın olarak üzerinde durulan konulardan biridir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal hizmete muhtaç hasta ve yaralıya yapılan psikolojik yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmete muhtaç hasta veya yaralılara ait mevzuat hakkında kişi ve yakınlarının bilgilendirilmesi
B
Sosyal hizmete muhtaç hasta veya yaralıya amacın anlaşılır şekilde anlatılarak gerekli tanıtımın yapılması
C
Kişinin yaşadığı yerin ihtiyaçlarına uygun biçimde düzenlenerek adresin tespiti ve sosyal hizmet uzmanı ile işbirliği yapılması
D
Sosyal hizmet hastası veya yaralının gizlilik prensibine sadık kalınarak temizlik,beslenme ve diğer fizyolojik ihtiyaçlarının giderilmesi
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Sosyal hizmete muhtaç hasta ve yaralıya psikolojik yaklaşımlardan biridir.
Soru 11
Hastanın duygu durumunun düzelmesine, daha az hastanede yatmasına, birçok konuda daha iyi işlev görmesine yardımcı olduğunu gösteren yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal
B
Psikososyal
C
Bireysel
D
Çevresel
E
İçsel
Açıklama:
Günümüzde, birçok fiziksel hastalığın etiyolojisinde psikolojik faktörlerin rol oynadığı, bedensel yakınmaların organik veya psikolojik temelli olarak ayrılmasından çok, tüm hastalara bütünü kavrayarak yaklaşılması gerektiği anlayışı benimsenmektedir. Araştırmaların sonuçları psikososyal yaklaşımın hastanın duygu durumunun düzelmesine, daha az hastanede yatmasına, birçok konuda daha iyi işlev görmesine yardımcı olduğunu göstermektedir. Doğru Cevap B'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kişisel ve toplumsal yönleri olan, iki kişiyi ilişki içine sokan psikososyal bir süreçtir?
Seçenekler
A
toplum
B
birey
C
iletişim
D
sosyal hizmet
E
psikososyal iletişim
Açıklama:
İletişim, kişisel ve toplumsal yönleri olan, iki kişiyi ilişki içine sokan psikososyal bir süreçtir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 13
Modern tıpta pediatri kaç yaşına kadar olan çocuklarla uğraşmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
12
C
14
D
16
E
18
Açıklama:
Modern tıpta pediatri 18 yaşına kadar olan çocuklarla uğraşmaktadır. Ergenlik; yetişkinlik öncesi fizyolojik, psikolojik, sosyolojik ve pedagojik yönleri olan bir süreçtir. Büyümenin bedenin her yanında eşit olmaması, aşamalar halinde olması gibi nedenler, ergenin uyum yeteneğini zorlaştırır. Bu gerginlik hali, bireyler üzerinde toplumun etkilerini artırdığı anlarda daha belirgin olarak ortaya çıkar. Doğru Cevap E'dir.
Soru 14
Psikososyal çalışma aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
viziteleri
B
klinikte bireyle çalışmayı
C
ev görüşmesini
D
sosyal işlevsellik etkinliklerini
E
yaşamsal faaliyetleri
Açıklama:
Psikososyal çalışma;
• Viziteleri,
• Klinikte bireyle çalışmayı,
• Grup çalışmalarını,
• Ev görüşmesini,
• İşyeri görüşmesini,
• Gündüz/gece hastanesi uygulamasını,
• Sosyal işlevsellik etkinliklerini (uğraşı, spor, gezi gibi),
• Taburculuk sonrası izlemeyi
kapsar.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Viziteleri,
• Klinikte bireyle çalışmayı,
• Grup çalışmalarını,
• Ev görüşmesini,
• İşyeri görüşmesini,
• Gündüz/gece hastanesi uygulamasını,
• Sosyal işlevsellik etkinliklerini (uğraşı, spor, gezi gibi),
• Taburculuk sonrası izlemeyi
kapsar.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 15
Çocuklarda gelişim aşamaları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
psikolojik, sosyal, fiziksel
B
fiziksel, zihinsel, sosyal
C
zihinsel, fiziksel, psikolojik
D
psikomotor, sosyal, fiziksel
E
fiziksel, zihinsel, ruhsal
Açıklama:
Çocuklarda gelişim aşamaları fiziksel, zihinsel ve sosyal olmak üzere üç döneme
ayrılır. Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur. Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir. Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister. Doğru Cevap B'dir.
ayrılır. Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur. Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir. Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister. Doğru Cevap B'dir.
Soru 16
İşitme engelli birey yeni girdiği iş yerinde yaşadığı sıkıntılarla baş edemeyip sık sık sinir krizleri geçirir hale gelir. Bu durumda psikososyal iletişim terapisinin hangi beklenen amacı söz konusudur?
Seçenekler
A
Terapide uyumu artırmak
B
Değişim umudunu arttırmak
C
Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak
D
Aile yükünü ve stresini azaltmak
E
Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek
Açıklama:
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında; Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak vardır. Böyle bir durumda bu amaca yönelik adımlarla bu problem aşılabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 17
Sanat terapisi yöntemi çocuklara hangi hissi kazandırır?
Seçenekler
A
Sevme
B
Özgüven
C
Özdeğer
D
Dayanışma
E
Saygı
Açıklama:
Sanat terapisinde;
• Serbest çizim,
• Resim yapma oturumları,
• Film gösterim günleri,
• Yaratıcı yazma,
• Fotoğrafçılık,
• Yayımcılık eğitimi,
• Müzik ve ritim eğitimleri,
• İnteraktif psiko-drama eğitimleri
ile çocuk ve gençlerin psikososyal gelişimlerine destek olunması amaçlanır. Bu yöntem,
çocuk ve gençlerin ait olma ve dayanışma hissini kazanmalarına yardımcı olur.
Doğru Cevap D'dir.
• Serbest çizim,
• Resim yapma oturumları,
• Film gösterim günleri,
• Yaratıcı yazma,
• Fotoğrafçılık,
• Yayımcılık eğitimi,
• Müzik ve ritim eğitimleri,
• İnteraktif psiko-drama eğitimleri
ile çocuk ve gençlerin psikososyal gelişimlerine destek olunması amaçlanır. Bu yöntem,
çocuk ve gençlerin ait olma ve dayanışma hissini kazanmalarına yardımcı olur.
Doğru Cevap D'dir.
Soru 18
Boşanma dönemini daha sağlıklı atlatabilmek için psikologla görüşen Fatma'ya psikolog hastanede de yatabileceğini ancak hayata devam edip bir seminer almasını önermiştir.
Günümüzdeki psikososyal iletişim tedavisine yönelişin hangi nedenleri söz konusu olmuştur?
Günümüzdeki psikososyal iletişim tedavisine yönelişin hangi nedenleri söz konusu olmuştur?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması
B
Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması, kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması
C
Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi
D
Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
E
Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak
Açıklama:
Günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasında;
• Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması, kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması bulunmaktadır. Bu durumda da bu sebep söz konusudur. Doğru cevap B seçeneğidir.
• Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması, kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması bulunmaktadır. Bu durumda da bu sebep söz konusudur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 19
Hangisinde oyun ve oyuncaklar kullanılarak çocuklar ile iletişim kurmaya,
sorunları çözmelerine ve olumsuz davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olunur?
sorunları çözmelerine ve olumsuz davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olunur?
Seçenekler
A
Oyun terapisi
B
Çocuk terapisi
C
Spor terapisi
D
Sanat terapisi
E
Kısa girişimler
Açıklama:
oyun terapisi, çocukların oyunu ve oyuncakları kullanarak kendilerini ifade ettikleri, çocukların uyumlu ve mutlu olarak yaşamalarını hedefleyen gelişimsel bir terapi şeklidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 20
Sorunun algılanması ve çözüm arayışını hızlandıran kısa danışmalık hizmetlerini kapsayan bir yaklaşım olan kısa girişim yönteminin özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Detaylı oluşu
B
Yüksek maliyetli oluşu
C
Kısa oluşu
D
Uzun süreli tedaviler için tedavi süresini kısaltması
E
Genel sağlık hizmetlerinde tercih edilmemesi
Açıklama:
Kısa girişimler ile farkındalığın yükseltilmesi, değişim ve bireyin kendini denetlemesi hedeflenir. Sorunun algılanması ve çözüm arayışını hızlandıran kısa danışmalık hizmetlerini kapsayan bir yaklaşımdır. Bu yöntemin özellikleri arasında;
• Eğitiminin kolay oluşu,
• Kısa oluşu,
• Genel sağlık hizmetlerinde ve rutin uygulamada kullanılabilir oluşu,
• Düşük maliyetli oluşu,
• Sorun ile ilgili özelleşmiş tedavi kurumlarına ulaşmakta kolaylık sağlaması,
• Tedavi arayışını hızlandırması,
• Uzun süreli tedaviler için bekleme süresini kısaltması,
• Özelleşmiş tedavilerden önce kişinin motivasyonunun sağlanması
yer almaktadır.
Kısa girişim sağlık personeli, hemşire, sosyal çalışanlar ve sağlık eğitmenleri gibi kişilerce uygulanabilir. Uygulamada yazılı ve görsel araçlardan faydalanılır.
Doğru Cevap C'dir.
• Eğitiminin kolay oluşu,
• Kısa oluşu,
• Genel sağlık hizmetlerinde ve rutin uygulamada kullanılabilir oluşu,
• Düşük maliyetli oluşu,
• Sorun ile ilgili özelleşmiş tedavi kurumlarına ulaşmakta kolaylık sağlaması,
• Tedavi arayışını hızlandırması,
• Uzun süreli tedaviler için bekleme süresini kısaltması,
• Özelleşmiş tedavilerden önce kişinin motivasyonunun sağlanması
yer almaktadır.
Kısa girişim sağlık personeli, hemşire, sosyal çalışanlar ve sağlık eğitmenleri gibi kişilerce uygulanabilir. Uygulamada yazılı ve görsel araçlardan faydalanılır.
Doğru Cevap C'dir.
Soru 21
Tekrar başlamama garantili bir sigarayı bıraktırma programı hangisi kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Bilişsel Davranışçı Terapi
B
Kontrollü İçme Yöntemi
C
Motivasyonel Görüşme
D
Relaps Önleme
E
Madde Danışmanlığı
Açıklama:
Relaps, kişinin alkol ya da madde kullanımını bıraktıktan sonra tekrar kullanmaya başlaması demektir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 22
Hastanın şimdiki durumunun gerçekleri ile uğraşan, danışmanın profesyonel bir şekilde tavsiyelerde bulunduğu, randevu düzeni içinde yapılan görüşmelerden oluşan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Motivasyonel Görüşme
B
Madde Danışmanlığı
C
Kontrollü İçme Yöntemi
D
Bilişsel Davranışçı Terapi
E
Relaps Önleme
Açıklama:
Madde Danışmanlığı
Madde danışmanlığı, hastanın şimdiki durumunun gerçekleri ile uğraşan, danışmanın profesyonel bir şekilde tavsiyelerde bulunduğu, randevu düzeni içinde yapılan görüşmelerden oluşan bir yöntemdir. Kişinin bireysel gereksinimleri saptanarak uygun hizmetlere yönlendirilir. Kişiye sorunlarını anlatması için fırsat verilerek birey yargılanmadan dinlenip, koşulsuz kabullenilir. Yakın gelecek için gerçekçi hedefler koyması için yardımcı olunur. Hedefler sadece madde kullanımı açısından değil aynı zamanda sosyal içerikli de olabilir. Seçenekler bireye sunularak birisini seçmesi sağlanır. Sosyal çevrenin değiştirilmesinde yardım, uzaklaştırıcı hobilerin edinilmesi gibi yönleri bulunabilir. Doğru Cevap B'dir.
Madde danışmanlığı, hastanın şimdiki durumunun gerçekleri ile uğraşan, danışmanın profesyonel bir şekilde tavsiyelerde bulunduğu, randevu düzeni içinde yapılan görüşmelerden oluşan bir yöntemdir. Kişinin bireysel gereksinimleri saptanarak uygun hizmetlere yönlendirilir. Kişiye sorunlarını anlatması için fırsat verilerek birey yargılanmadan dinlenip, koşulsuz kabullenilir. Yakın gelecek için gerçekçi hedefler koyması için yardımcı olunur. Hedefler sadece madde kullanımı açısından değil aynı zamanda sosyal içerikli de olabilir. Seçenekler bireye sunularak birisini seçmesi sağlanır. Sosyal çevrenin değiştirilmesinde yardım, uzaklaştırıcı hobilerin edinilmesi gibi yönleri bulunabilir. Doğru Cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık ve demansda (bunama) kullanılan psikososyal iletişim terapilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel Aktiviteler
B
Paylaşım Saati Aktiviteleri
C
Hobi Saati Aktiviteleri
D
Oyun Terapisi
E
Dans Terapisi
Açıklama:
Oyun terapisi çocuklarda kullanılır. Yaşlılarda Oyun aktiviteleri kullanılanilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 24
Bağımlı olmayan ancak bağımlılığa aday kişilerdeki alkol kullanım bozukluklarında yeri olan etkin tedavi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilişsel Davranışçı Terapi
B
Relaps Önleme
C
Psikososyal Terapi
D
Kontrollü İçme Yöntemi
E
Motivasyonel Görüşme
Açıklama:
Kontrollü İçme Yöntemi
Bağımlı olmayan ancak bağımlılığa aday kişilerdeki alkol kullanım bozukluklarında yeri olan etkin bir tedavi yöntemidir. Alkol kullanımını azaltmak ya da sınırlamak “kontrollü içme” olarak isimlendirilir. Alkol kullanım bozukluklarında temel hedef alkol kullanımının tamamen bırakılması olmakla birlikte bağımlılığa ilerleyebilecek tehlikeli düzeyde alkol kullanımı olan kişilerde bu yönteminin önemli yararlar sağladığı görülmüştür.
Bağımlı olmayan ancak bağımlılığa aday kişilerdeki alkol kullanım bozukluklarında yeri olan etkin bir tedavi yöntemidir. Alkol kullanımını azaltmak ya da sınırlamak “kontrollü içme” olarak isimlendirilir. Alkol kullanım bozukluklarında temel hedef alkol kullanımının tamamen bırakılması olmakla birlikte bağımlılığa ilerleyebilecek tehlikeli düzeyde alkol kullanımı olan kişilerde bu yönteminin önemli yararlar sağladığı görülmüştür.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerden değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
B
Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
C
Ebeveynleri tarafından iyi yetiştirilemeyen çocuklar
D
Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
E
Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Açıklama:
Sosyal Hizmete Muhtaç Kişilerin Özellikleri
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılardır.
Ebeveynleri tarafından yetiştirilememesi bu kişilerin özelliklerinden değildir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılardır.
Ebeveynleri tarafından yetiştirilememesi bu kişilerin özelliklerinden değildir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 26
Demans hastalarının tedavisinden kullanılan halka sıralama, denge sağlama, hamur yoğurma, vida sıkma, bebek giydirme gibi aktiviteler hangi aktivite grubuna dahildir?
Seçenekler
A
Sanat aktiviteleri
B
Zihinsel aktiviteler
C
Paylaşım saati aktiviteleri
D
Hobi saati aktiviteleri
E
Psikomotor aktiviteler
Açıklama:
Psikomotor Aktiviteler
Hastaların geçmişlerinde de yer alan bazı aktivitelerin birlikte yapılması hem birey ile iletişimin sağlanmasında hem de el becerilerini ve vücut esnekliklerini korumada yardımcı olabilir. Bu grup içinde halka sıralama, denge sağlama, hamur yoğurma, vida sıkma, bebek giydirme gibi aktiviteler yer alabilir.
Doğru Cevap E'dir.
Hastaların geçmişlerinde de yer alan bazı aktivitelerin birlikte yapılması hem birey ile iletişimin sağlanmasında hem de el becerilerini ve vücut esnekliklerini korumada yardımcı olabilir. Bu grup içinde halka sıralama, denge sağlama, hamur yoğurma, vida sıkma, bebek giydirme gibi aktiviteler yer alabilir.
Doğru Cevap E'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet eğitimde yer almaz?
Seçenekler
A
psikolojiye giriş
B
psikiyatri
C
krize müdahale
D
gelişim psikolojisi
E
davranış bozuklukları psikolojisi
Açıklama:
Sosyal hizmet eğitiminde yer alan; psikolojiye giriş, krize müdahale, gelişim psikolojisi, sosyal psikoloji, davranış bozuklukları psikolojisini içeren insan davranışı ve sosyal çevre derslerinin yanı sıra görüşme yöntemleri, tıbbi ve psikiyatrik sosyal hizmet dersleri ruh sağlığı alanındaki temel bilgi ve becerileri edindirmeyi amaçlamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak
B
Duruma dair değişim beklentisini azaltmak
C
Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
D
Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak
E
Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek
Açıklama:
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi 18. Yüzyılın başında, çocukları anlamak için oyunlarının gözlenmesinin önemini vurgulamıştır?
Seçenekler
A
Jen-Jacques Rousseau
B
İvan Pavlov
C
Carl Gustav Jang
D
B.F Skinner
E
Harry Harlow
Açıklama:
Oyunun çocukların hayatında önemli bir yer kapladığı çok öncelerden biliniyordu. JeanJacques Rousseau, 18. Yüzyılın başında, çocukları anlamak için oyunlarının gözlenmesinin önemini vurgulamıştır. Çocuklar iç dünyaları ile ilgili iletişimi oyun yoluyla dış dünyaya ifade ederler. Bu nedenle oyun terapisi, çocukların oyunu ve oyuncakları kullanarak kendilerini ifade ettikleri, çocukların uyumlu ve mutlu olarak yaşamalarını hedefleyen gelişimsel bir terapi şeklidir. Doğru Cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasındadır?
Seçenekler
A
Klinikte bireyle çalışmak
B
Sosyal işlevsellik etkinlikleri yapmak
C
Aile yükünü ve stresini azaltmak
D
Taburculuk sonrası izlem
E
Ev görüşmesi yapmak
Açıklama:
Psikososyal İletişim Terapisinden Beklentiler
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır
Doğru Cevap C'dir.
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır
Doğru Cevap C'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi psikososyal çalışma alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Klinikte bireyle çalışma
B
Gündüz/gece hastane uygulaması
C
Sosyal işlevsellik etkinlikleri
D
Taburculuk sonrası izleme
E
Festival etkinlikleri
Açıklama:
Psikososyal çalışma;
• Viziteleri,
• Klinikte bireyle çalışmayı,
• Grup çalışmalarını,
• Ev görüşmesini,
• İşyeri görüşmesini,
• Gündüz/gece hastanesi uygulamasını,
• Sosyal işlevsellik etkinliklerini (uğraşı, spor, gezi gibi),
• Taburculuk sonrası izlemeyi
kapsar.
• Viziteleri,
• Klinikte bireyle çalışmayı,
• Grup çalışmalarını,
• Ev görüşmesini,
• İşyeri görüşmesini,
• Gündüz/gece hastanesi uygulamasını,
• Sosyal işlevsellik etkinliklerini (uğraşı, spor, gezi gibi),
• Taburculuk sonrası izlemeyi
kapsar.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinden beklenen amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Benzer sorunlarla başa dönmek
B
Duygusal destek sağlamak
C
Terapide uyumu arttırmak
D
Değişim umudunu arttırmak
E
Hastalık ya da sorunların belirtilerini öğrenmek
Açıklama:
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
Soru 33
Bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde ayrı bir birey olduğunun farkında olması çocuğun hangi gelişim alanı ile yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Sosyal
C
Psikososyal
D
Zihinsel
E
Ruhsal
Açıklama:
Çocuklarda gelişim aşamaları fiziksel, zihinsel ve sosyal olmak üzere üç döneme ayrılır.
Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur.
Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir.
Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister.
Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur.
Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir.
Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister.
Soru 34
Gençler ve çocuklar için düzenlenecek fiziksel aktivitelerle, fiziksel ve ruhsal gelişime katkıda bulunulmasının amaçlanması hangi terapi yöntemini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Oyun terapisi
B
Spor terapisi
C
Sanat terapisi
D
İş uğraşı terapisi
E
Boş zaman etkinlikleri terapisi
Açıklama:
Spor Terapisi
Gençler ve çocuklar için düzenlenecek jimnastik, futbol, voleybol, yoga ve Uzakdoğu sporları gibi farklı fiziksel aktiviteler ile fiziksel ve ruhsal gelişime katkıda bulunulması amaçlanır.
Gençler ve çocuklar için düzenlenecek jimnastik, futbol, voleybol, yoga ve Uzakdoğu sporları gibi farklı fiziksel aktiviteler ile fiziksel ve ruhsal gelişime katkıda bulunulması amaçlanır.
Soru 35
Sağlık personeli, hemşire, sosyal çalışanlar ve sağlık eğitmenleri gibi kişilerce uygulanan, farkındalığın yükseltilmesi, değişim ve bireyin kendini denetlemesinin hedeflendiği, sorunun algılanması ve çözüm arayışını hızlandırmayı amaçlayan madde bağımlılarında psikososyal iletişim terapisi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kısa süreli terapiler
B
Uzun süreli terapiler
C
Kısa girişimler
D
Uzun girişimler
E
Bilişsel davranışçı terapi
Açıklama:
Kısa girişimler ile farkındalığın yükseltilmesi, değişim ve bireyin kendini denetlemesi hedeflenir. Sorunun algılanması ve çözüm arayışını hızlandıran kısa danışmalık hizmetlerini kapsayan bir yaklaşımdır. Bu yöntemin özellikleri arasında;
• Eğitiminin kolay oluşu,
• Kısa oluşu,
• Genel sağlık hizmetlerinde ve rutin uygulamada kullanılabilir oluşu,
• Düşük maliyetli oluşu,
• Sorun ile ilgili özelleşmiş tedavi kurumlarına ulaşmakta kolaylık sağlaması,
• Tedavi arayışını hızlandırması,
• Uzun süreli tedaviler için bekleme süresini kısaltması,
• Özelleşmiş tedavilerden önce kişinin motivasyonunun sağlanması
yer almaktadır.
Kısa girişim sağlık personeli, hemşire, sosyal çalışanlar ve sağlık eğitmenleri gibi kişilerce uygulanabilir. Uygulamada yazılı ve görsel araçlardan faydalanılır.
• Eğitiminin kolay oluşu,
• Kısa oluşu,
• Genel sağlık hizmetlerinde ve rutin uygulamada kullanılabilir oluşu,
• Düşük maliyetli oluşu,
• Sorun ile ilgili özelleşmiş tedavi kurumlarına ulaşmakta kolaylık sağlaması,
• Tedavi arayışını hızlandırması,
• Uzun süreli tedaviler için bekleme süresini kısaltması,
• Özelleşmiş tedavilerden önce kişinin motivasyonunun sağlanması
yer almaktadır.
Kısa girişim sağlık personeli, hemşire, sosyal çalışanlar ve sağlık eğitmenleri gibi kişilerce uygulanabilir. Uygulamada yazılı ve görsel araçlardan faydalanılır.
Soru 36
Hastaya altta yatan inançların temelini çürüterek, madde kullanma isteğinin sıklığını ve gücünü azaltarak, maddeye duyulan aşırı isteğin kontrol edilmesinde özgül teknikleri öğreterek yardımcı olunan psikoterapi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Relaps önleme
B
Grup psikoterapisi
C
Motivasyonel görüşme
D
Kontrollü içme yöntemi
E
Bilişsel davranışçı terapi
Açıklama:
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel terapi; kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançları değiştirmeyi hedef alan bir psikoterapi yöntemidir.
Hastaya,
• Altta yatan inançların temelini çürüterek, madde kullanma isteğinin sıklığını ve gücünü azaltarak,
• Maddeye duyulan aşırı isteğin kontrol edilmesinde özgül teknikleri öğreterek yardımcı olunur.
Bilişsel terapi; kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançları değiştirmeyi hedef alan bir psikoterapi yöntemidir.
Hastaya,
• Altta yatan inançların temelini çürüterek, madde kullanma isteğinin sıklığını ve gücünü azaltarak,
• Maddeye duyulan aşırı isteğin kontrol edilmesinde özgül teknikleri öğreterek yardımcı olunur.
Soru 37
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), sağlığın fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutları ile bir bütün olduğunu ve bu alt boyutların etkileşim içinde insanların iyi oluş düzeylerini belirlediğini ifade etmektedir. Yukarıdaki tanıma göre günümüzdeki sağlık anlayışı aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanabilir?
Seçenekler
A
Biyomedikal yaklaşım
B
Koruyucu ruh sağlığı yaklaşımı
C
Biyopsikososyal yaklaşım
D
Sistem yaklaşımı
E
Varoluşçu yaklaşım
Açıklama:
Sağlığın fiziksel, ruhsal ve sosyal boyutları arasındaki etkileşimi açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdaki psikososyal iletişim terapilerinden hangisi çocuk ve gençlerde kullanılmayan terapi türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Sanat terapisi
B
Relaps önleme
C
Grup terapisi
D
Oyun terapisi
E
Spor terapisi
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 39
Toplum ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesinde rol alan, sosyoekonomik yönden sıkıntı içinde bulunan kişilerin sorunlarının tanınıp çözümlemesinde yardımcı olan meslek grubudur.Yukarıda özellikleri belirtilen uzmanlık alanı aşağıdakilerden hangisini tam olarak ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyal hizmet uzmanı
C
Psikiyatrist
D
Çocuk gelişimi uzmanı
E
Sosyolog
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 40
Değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını vedeğişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan görüşme ve yöntemlerdir. Yukarıda ifade edilen yöntem, madde bağımlılarıyla yürütülen psikososyal müdahalelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrollü içme yöntemi
B
Bilişsel davranışçı terapi
C
Relaps önleme
D
Motivasyonel görüşme
E
Kısa süreli terapiler
Açıklama:
Psikososyal iletişim terapisinin önemini ifade edebileceksiniz.
Soru 41
Demans hastalarının özellikle erken dönemlerinde uygulanan psikososyal müdahalelerin, hastanın iyi oluş düzeyine etkide bulunduğu ifade edilmektedir.Aşağıdakilerden hangisi bu grup hastalar üzerine uygulanabilecek yöntemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Hobi saati aktiviteleri
B
Egzersiz ve spor aktiviteleri
C
Dans terapisi
D
Zihinsel aktiviteler
E
Grup terapileri
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Yetişkin bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimleri arasında; hastalıkla fiziksel ve psikolojik açıdan baş etme becerileri geliştirme ve yakın çevreden sosyal destek alma bulunmaktadır. Bu hasta grubunda bu gibi temel ihtiyaçları karşılamayı amaçlayan psikososyal iletişim terapisi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanat terapisi
B
Kanser destek grupları
C
Oyun terapileri
D
Egzersiz ve spor terapisi
E
Bilişsel davranışçı terapi
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 43
Kanser tedavilerinin temel amaçlarından biri, hastaların bilişsel ve psikolojik iyilik hallerinin korunmasıdır. Bu nedenle kanser hastaları, kanser destek grupları gibi etkili psikososyal müdahalelere gereksinim duyarlar.Aşağıdakilerden hangisi yetişkin bir kanser destek grubunda üzerinde durulan öncelikli ve önemli konulardan biridir?
Seçenekler
A
Farklı oyuncaklar aracılığıyla duygusal sorunları ifade edebilme.
B
Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla başedebilme (bedensel değişimler, sosyal çevreyle etkileşimdeki değişimler vb.)
C
Hastaların mevcut zihinsel kapasitelerinin tüm yaşamsal işlevleri içerecek şekilde desteklenmesi
D
Bireysel olarak kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançların değiştirilmesi
E
Kişilerin yaratıcılıklarını destekleyerek değişme ve gelişme yönünde harekete geçirme
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 44
Bir kurumda, şizofreni tanısı almış olan, hastalığı nedeniyle yaşamsal güçlükler içerisinde olan ve aynı zamanda maddi imkanları kısıtlı olan hasta ve ailelerine ilişkin bir sosyal hizmet projesi gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bu projede şizofreni hastaları ve ailelerine tıbbi, psikolojik, sosyal, ekonomik ve hukuk alanlarında karşılaştıkları güçlüklerin çözümlenmesinde destek hizmetleri verilmesi hedeflenmektedir. Yukarıda anlatılan proje, psikososyal müdahale başlıklarından hangisi altında yer alabilir?
Seçenekler
A
Kanserli hastalarla psikososyal destek terapisi
B
Yaşlılıkta demans terapisi
C
Sosyal hizmete muhtaç hasta ve yaralılara psikososyal destek
D
Çocuk ve gençlerde psikososyal iletişim terapisi
E
Madde bağımlılarında psikososyal iletişim terapisi
Açıklama:
Psikososyal iletişim terapisinin önemini ifade edebileceksiniz.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi bireyin tanımı olarak doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Birey, çeşitli ihtiyaçları olan ve bu ihtiyaçlarını karşılayabileceği maddi kaynakları sınırlı bir ortamda yaşayan sosyal ve medeni bir varlıktır.
B
Birey, çeşitli ihtiyaçları doğrultusunda yeterli maddi kaynaklara sahip olan varlıktır.
C
Birey,çeşitli ihtiyaçlarını karşılayan asosyal bir yaıda olana tek başına bir varlıktır.
D
Birey, toplumun kültür yapısına uygun yaşayan belirli ihtiyaçlarını karşılayabilen varlıktır.
E
Birey, belirli ihtiyaçları doğrultusunda yaşamını sürdürmeye çalışan varlıktır.
Açıklama:
Toplum, birey ve iletişim kavramlarını yorumlayabileceksiniz.
Birey, çeşitli ihtiyaçları olan ve bu ihtiyaçlarını karşılayabileceği maddi kaynakları sınırlı bir ortamda yaşayan sosyal ve medeni bir varlıktır.
Birey, çeşitli ihtiyaçları olan ve bu ihtiyaçlarını karşılayabileceği maddi kaynakları sınırlı bir ortamda yaşayan sosyal ve medeni bir varlıktır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kişisel yönleri olan,
B
İki kişiyi ilişki içine sokan,
C
Psikososyal bir süreç,
D
Tek taraflı düşünce alışverişi
E
Toplumsal yönleri olan,
Açıklama:
Toplum, birey ve iletişim kavramlarını yorumlayabileceksiniz.
İletişim, kişisel ve toplumsal yönleri olan, iki kişiyi ilişki içine sokan psikososyal bir süreçtir
İletişim, kişisel ve toplumsal yönleri olan, iki kişiyi ilişki içine sokan psikososyal bir süreçtir
Soru 47
Psikoloji insan davranışlarını hangi açıdan incelemez ?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Sosyal
C
Psikolojik
D
Ruh sağlığı
E
Beden gelişimi
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Psikoloji, insan davranışlarını biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerden bütüncül yaklaşımla ele alan, uygulama alanı geniş bir bilim dalıdır. Bu nedenle insanın sadece ruh sağlığı ve sorunları ile ilgili olmayıp aynı zamanda iş yaşamı, spor, hukuk gibi yaşamsal birçok alanda uygulama yapmaktadır. Ayrıca psikoloji, araştırma ve uygulama sürecinde nöroloji, psikiyatri, sosyoloji gibi birçok farklı bilim dalı ile işbirliği içindedir.
Psikoloji, insan davranışlarını biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerden bütüncül yaklaşımla ele alan, uygulama alanı geniş bir bilim dalıdır. Bu nedenle insanın sadece ruh sağlığı ve sorunları ile ilgili olmayıp aynı zamanda iş yaşamı, spor, hukuk gibi yaşamsal birçok alanda uygulama yapmaktadır. Ayrıca psikoloji, araştırma ve uygulama sürecinde nöroloji, psikiyatri, sosyoloji gibi birçok farklı bilim dalı ile işbirliği içindedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi hasta ailesiyle çalışmada doğru konuyu içerir ?
Seçenekler
A
Kaynak bulma
B
Bilgilendirme
C
Sosyal çevresiyle bilgi edinme
D
Ev ziyaretleri
E
İletişim kurma
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Hasta ailesiyle çalışma; aile üyeleriyle görüşmeyi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içerir. Hastanın ailesi dışındaki sosyal çevresiyle bilgi edinme, bilgilendirme, kaynak bulma, iletişim kurma amaçlı görüşmeler yapılır.
Hasta ailesiyle çalışma; aile üyeleriyle görüşmeyi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içerir. Hastanın ailesi dışındaki sosyal çevresiyle bilgi edinme, bilgilendirme, kaynak bulma, iletişim kurma amaçlı görüşmeler yapılır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında değildir ?
Seçenekler
A
Terapide uyumu artırmak,
B
Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
C
Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
D
Uyum, duygu ve davranış değişikliklerini önlemek ,
E
Aile yükünü ve stresini azaltmak
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
• Terapide uyumu artırmak, • Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek, • Değişim umudunu arttırmak, • Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek, • Duygusal destek sağlamak, • Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak, • Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek, • Aile yükünü ve stresini azaltmak yer almaktadır
• Terapide uyumu artırmak, • Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek, • Değişim umudunu arttırmak, • Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek, • Duygusal destek sağlamak, • Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak, • Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek, • Aile yükünü ve stresini azaltmak yer almaktadır
Soru 50
Modern tıpta pediatri kaç yaşına kadar olan çocuklarla ilgilenmektedir ?
Seçenekler
A
16
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Modern tıpta pediatri 18 yaşına kadar olan çocuklarla uğraşmaktadır.
Modern tıpta pediatri 18 yaşına kadar olan çocuklarla uğraşmaktadır.
Soru 51
Aşağıdaki bilgilerden hangisinde doğru bilgiler yer almamaktadır ?
Seçenekler
A
Ergenlik; yetişkinlik öncesi fizyolojik, psikolojik, sosyolojik ve pedagojik yönleri olan bir süreçtir.
B
Çocuklarda gelişim aşamaları psikolojik, bedensel ve pedogojik olmak üzere üç döneme ayrılır.
C
Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur.
D
Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir.
E
Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister.
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Ergenlik; yetişkinlik öncesi fizyolojik, psikolojik, sosyolojik ve pedagojik yönleri olan bir süreçtir. Büyümenin bedenin her yanında eşit olmaması, aşamalar halinde olması gibi nedenler, ergenin uyum yeteneğini zorlaştırır. Bu gerginlik hali, bireyler üzerinde toplumun etkilerini artırdığı anlarda daha belirgin olarak ortaya çıkar. Çocuklarda gelişim aşamaları fiziksel, zihinsel ve sosyal olmak üzere üç döneme ayrılır. Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur. Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir. Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister.
Ergenlik; yetişkinlik öncesi fizyolojik, psikolojik, sosyolojik ve pedagojik yönleri olan bir süreçtir. Büyümenin bedenin her yanında eşit olmaması, aşamalar halinde olması gibi nedenler, ergenin uyum yeteneğini zorlaştırır. Bu gerginlik hali, bireyler üzerinde toplumun etkilerini artırdığı anlarda daha belirgin olarak ortaya çıkar. Çocuklarda gelişim aşamaları fiziksel, zihinsel ve sosyal olmak üzere üç döneme ayrılır. Bebeklik ve ön çocukluk dönemlerinde fiziksel gelişimin yanı sıra duygusal ve sosyal gelişim de hızlıdır. Fiziksel gelişim döneminde temel iki ölçüt boy ve kilodur. Zihinsel gelişimde her yaş grubundan beklenen farklı aşamalar vardır. Örneğin bir yaş döneminde çocuğun bağımsızlık duygusu yokken üç yaş döneminde çocuk ayrı bir birey olduğunun bilincindedir. Sosyal gelişim bebeklik ve çocukluk dönemlerinde başlar ancak ilkokula başlama süreci ile hızlanır. Bu dönemde çocuk aileden çok arkadaş ve öğretmenlerinin etkisi altındadır. Yaptığı faaliyetleri ile beğeni toplamak ister.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi cocuk ve gençlerde kullanılan psikososyal iletişim terapisidir?
Seçenekler
A
Oyun terapisi
B
Bilişsel davranışçı terapi
C
Grup psiko terapisi
D
Zihinsel terapi
E
Kısa süreli Terapi
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Çocuk ve gençlerde psikosoyal iletişimde kullanılan terapiler Oyun Terapisi Spor Terapisi Sanat Terapisi
Çocuk ve gençlerde psikosoyal iletişimde kullanılan terapiler Oyun Terapisi Spor Terapisi Sanat Terapisi
Soru 53
Ayşe hanımın devam eden kilo kaybı problemi vardır. Doktoru yaptığı incelemeler sonucunda sorunun kaygı bozukluğundan kaynaklanabileceğini düşünmektedir. Bu örnekten yola çıkarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Fiziksel sorunların kaynağı dış etkenlere bağlıdır.
B
Fiziksel sorunların kaynağı psikolojik sorunlar olabilir.
C
Psikolojik sorunlar her zaman fiziksel sorunlara neden olur.
D
Fiziksel sorunlar her zaman psikolojik temelli olarak ele alınmalıdır.
E
Hepsi
Açıklama:
Sağlığın fiziksel, ruhsal ve sosyal boyutları arasındaki etkileşimi açıklayabileceksiniz.
Cevap B şıkkıdır. Hastanın kilo kaybı problemi fiziksel bir süreç iken kaynağı psikolojik temellidir. Fakat bu durum özeldir genellenemez. Diğer şıklarda kesinlik söz konusudur.
Cevap B şıkkıdır. Hastanın kilo kaybı problemi fiziksel bir süreç iken kaynağı psikolojik temellidir. Fakat bu durum özeldir genellenemez. Diğer şıklarda kesinlik söz konusudur.
Soru 54
"Bir toplumun içinde doğar, toplumda yaşar, o toplumun kültürünü alır, toplumsal kurallara uyar, yaşamın çeşitli dönemlerinde aldığı özelliklerle toplumsallaşır ve iletişimini sürdürür." tanımı aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Toplum
B
Aile
C
Birey
D
İnsan
E
Kültür
Açıklama:
Toplum, birey ve iletişim kavramlarını yorumlayabileceksiniz.
Tanım ünitenin ilgili bölümünden yola çıkılarak yapılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Tanım ünitenin ilgili bölümünden yola çıkılarak yapılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 55
Günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması.
B
Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması
C
Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması.
D
Diğer tedavi yöntemlerinin geçerliliğini yitirmesi.
E
Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi.
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Konunun anlatımı boyunca diğer tedavi yöntemlerinin eleştirisi yapılmamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Konunun anlatımı boyunca diğer tedavi yöntemlerinin eleştirisi yapılmamaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 56
Kısa GirişimlerKısa Süreli TerapilerMotivasyonel GörüşmeBilişsel Davranışcı TerapiRelaps ÖnlemeYukarıdaki yöntemler hangisinde daha etkili ve doğru bir tedavinin yardımcılarıdır?
Seçenekler
A
Diabet tedavisinde.
B
Sakatlanmaların tedavisinde.
C
Alkol bağımlılığının tedavisinde.
D
Dikkat eksikliğinin tedavisinde.
E
Obezite tedavisinde.
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Madde bağımlıların tedavisinde kullanılan bu yöntemler C şıkkını işaret etmektedir. Özellikle Relaps önleme alkol tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.
Madde bağımlıların tedavisinde kullanılan bu yöntemler C şıkkını işaret etmektedir. Özellikle Relaps önleme alkol tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.
Soru 57
"Psikososyal inceleme, tanı öncesinde, terapi sırasında ve taburculuk sonrası izleme aşamalarının tümünde yapılabilir. Ayrıca kişinin sağlık sigortası ve malulen emekli olma koşulları gibi ekonomik hayatı ile ilgili bilgiler de temin edilebilir. Psikososyal inceleme raporlaştırılır ve hastadan sorumlu hekimle ve terapi ekibinin diğer üyeleriyle paylaşılır."Psikososyal iletişim tedavisinin bu aşamaları göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?
Seçenekler
A
Psikososyal iletişim terapisi hastayı klinik süreç içerisinde gözlem yaparak inceler.
B
Psikososyal iletişim terapisi hastanın çevre ile ilişkilerini inceleyerek sorunun kaynağına inmeyi amaçlar.
C
Psikososyal iletişim terapisi hastayı ilaç tedavisiyle iyileştirme yolunu izler.
D
Psikososyal iletişim terapisi grup çalışmaları ile tedavi sürecini şekillendirir.
E
Psikososyal iletişim terapisi hastanın yaşantısını bütün olarak ele alır sürekli takip ilkesi ile hareket eder.
Açıklama:
Psikososyal iletişim terapisinin önemini ifade edebileceksiniz.
E şıkkı doğru cevaptır. Psikososyal iletişim terapisi hastayı fiziksel, psikoloji, çevre gibi unsurlar çerçevesinde bir bütün olarak ele alıp sonuca ulaşmayı amaçlar.
E şıkkı doğru cevaptır. Psikososyal iletişim terapisi hastayı fiziksel, psikoloji, çevre gibi unsurlar çerçevesinde bir bütün olarak ele alıp sonuca ulaşmayı amaçlar.
Soru 58
Renkler ve şekillerin birlikte yorumlanması, olayların sıralanması, zaman ve mevsimlerin vurgulanması, saatin ve bu saat dönemlerinin günün hangi kısmına karşılık geldiğinin yorumlanması gibi aktivitelerle yaşlıların dikkat yoğunlaştırma ve yaşam kalitesinin arttırılmasının hedeflendiği psikososyal iletişim terapisi yaklaşımı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Zihinsel aktiviteler
B
Paylaşım saati aktiviteleri
C
Hobi saati aktiviteleri
D
Sanat aktiviteleri
E
Müzik aktiviteleri
Açıklama:
Zihinsel Aktiviteler
Hastaların mevcut zihinsel kapasitelerini tüm yaşamsal işlevleri içerecek şekilde desteklemek, demansla başa çıkma kapasitelerini arttırmak ana hedeftir. Renkler ve şekillerin birlikte yorumlanması, kavramlar arası ilişki kurulması, olayların sıralanması, zaman ve mevsimlerin vurgulanması, saatin ve bu saat dönemlerinin günün hangi kısmına karşılık geldiğinin yorumlanması gibi zihinsel aktiviteler ile bireyin zaman, yer ve kişi uyumunun korunması ve iyileştirilmesi sağlanabilir. Burada dikkati yoğunlaştırma kapasitesinin arttırılması ya da devamı ile yaşam kalitesinin arttırılması hedeflenir.
Hastaların mevcut zihinsel kapasitelerini tüm yaşamsal işlevleri içerecek şekilde desteklemek, demansla başa çıkma kapasitelerini arttırmak ana hedeftir. Renkler ve şekillerin birlikte yorumlanması, kavramlar arası ilişki kurulması, olayların sıralanması, zaman ve mevsimlerin vurgulanması, saatin ve bu saat dönemlerinin günün hangi kısmına karşılık geldiğinin yorumlanması gibi zihinsel aktiviteler ile bireyin zaman, yer ve kişi uyumunun korunması ve iyileştirilmesi sağlanabilir. Burada dikkati yoğunlaştırma kapasitesinin arttırılması ya da devamı ile yaşam kalitesinin arttırılması hedeflenir.
Soru 59
Yaşlıların önceden tanıdığı yerlerin ziyareti ile hatırlamasının sağlanması, bilmediği yerlerin ziyareti ile ise değişiklik yaratılarak yaşam isteğinin arttırılmasına katkıda bulunan psikososyal iletişim terapisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Egzersiz ve spor aktiviteleri
B
Psikomotor aktiviteler
C
Hobi saati aktiviteleri
D
Dış ortam aktiviteleri
E
Oyun aktiviteleri
Açıklama:
Dış Ortam Aktiviteleri
Kişinin önceden tanıdığı yerlerin ziyareti ile hatırlamasının sağlanması, bilmediği yerlerin ziyareti ile ise değişiklik yaratılarak yaşam isteğinin arttırılmasına katkıda bulunabilir
Kişinin önceden tanıdığı yerlerin ziyareti ile hatırlamasının sağlanması, bilmediği yerlerin ziyareti ile ise değişiklik yaratılarak yaşam isteğinin arttırılmasına katkıda bulunabilir
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Terk edilen çocuklar
B
Doğuştan engelli olanlar
C
Evlatları tarafından tek edilen yaşlılar
D
İstismar edilen çocuklar
E
Boşanmış çiftler
Açıklama:
Sosyal Hizmete Muhtaç Kişilerin Özellikleri
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Baş etme becerilerini geliştirme
B
Depresyon ve anksiyeteden kurtulma
C
Ölüm düşüncesine yakınlaşma
D
Önceliklerini yeniden biçimlendirme
E
Çaresizlik hissinden arınma
Açıklama:
Bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimleri arasında;
• Kanser ve tedavisi konusunda bilgi edinme,
• Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirme,
• Kanser hastası olmaktan kaynaklanan damgalanma sorunundan kurtulma,
• Kontrolü sağlama ve çaresizlik hissinden arınma
• Ölüm düşüncesinden uzaklaşma,
• Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama,
• Baş etme becerilerini geliştirme; aile ve arkadaşlardan destek alma ve onlara destek
verme becerisini artırma,
• Depresyon ve anksiyeteden kurtulma
gibi öğeler bulunmaktadır.
• Kanser ve tedavisi konusunda bilgi edinme,
• Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirme,
• Kanser hastası olmaktan kaynaklanan damgalanma sorunundan kurtulma,
• Kontrolü sağlama ve çaresizlik hissinden arınma
• Ölüm düşüncesinden uzaklaşma,
• Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama,
• Baş etme becerilerini geliştirme; aile ve arkadaşlardan destek alma ve onlara destek
verme becerisini artırma,
• Depresyon ve anksiyeteden kurtulma
gibi öğeler bulunmaktadır.
Soru 62
Birey ilk sosyal deneyimlerini nerede yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Okulda
B
Aile içinde
C
İş yerinde
D
Arkadaş gruplarıyla
E
Toplumda
Açıklama:
Birey ilk sosyal deneyimlerini aile içinde yaşadığından aile içi iletişimin toplumsal açıdan önemi büyüktür.Doğru yanıt B'dir.
Soru 63
Günümüzde tıbın sağlık sorunlarına hangi açıdan yaklaşması zorunluluğunu ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
Bütüncül açıdan
B
Fiziksel açıdan
C
Ruhsal açıdan
D
Biyolojik açıdan
E
Sosyolojik açıdan
Açıklama:
Günümüzde, birçok fiziksel hastalığın etiyolojisinde psikolojik faktörlerin rol oynadığı, bedensel yakınmaların organik veya psikolojik temelli olarak ayrılmasından çok, tüm hastalara bütünü kavrayarak yaklaşılması gerektiği anlayışı benimsenmektedir. Doğru yanıt A'dir.
Soru 64
I.Viziteleri
II.Klinikte bireyle çalışmayı
III.Grup çalışmalarını
IV.Gündüz/gece hastanesi uygulamasını
V.İşyeri görüşmesini
VI.Taburculuk sonrası izlemeyi
Psikososyal çalışma yukarıda verilenlerden hangilerini kapsar?
II.Klinikte bireyle çalışmayı
III.Grup çalışmalarını
IV.Gündüz/gece hastanesi uygulamasını
V.İşyeri görüşmesini
VI.Taburculuk sonrası izlemeyi
Psikososyal çalışma yukarıda verilenlerden hangilerini kapsar?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V,VI
B
III,V,VI
C
I,IV,VII
D
II,III,IV,V,VI
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Verilen tüm maddeler psikososyal çalışma alanlarını kapsamaktadırlar. Doğru yanıt A'dır.
Soru 65
I. Psikolojik sorunların belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması
II. Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması
III. İş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi
IV.Hasta ailesiyle çalışlması, aile üyeleriyle görüşülmesi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içermesi
Yukarıda verilen maddelerden hangileri günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasındadır?
II. Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması
III. İş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi
IV.Hasta ailesiyle çalışlması, aile üyeleriyle görüşülmesi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içermesi
Yukarıda verilen maddelerden hangileri günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III
C
I ve II
D
III ve IV
E
I,III,IV
Açıklama:
Psikososyal çalışmanın kapsam alanı: hasta ailesiyle çalışma; aile üyeleriyle görüşmeyi, grup çalışmalarını ve ev ziyaretlerini içerir. Hastanın ailesi dışındaki sosyal çevresiyle bilgi edinme, bilgilendirme, kaynak bulma, iletişim kurma amaçlı görüşmeler yapılır.Diğer maddeler günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleridir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 66
I.Sosyal destek yaklaşımı
II.Yaşam biçimini değiştirme yaklaşımı
III.Bütüncül yaklaşım
IV.Bilişsel davranışçı terapi
Yukarıda verilenlerden hangileri relaps önlemede temel yaklaşımlar arasında olanlardandır?
II.Yaşam biçimini değiştirme yaklaşımı
III.Bütüncül yaklaşım
IV.Bilişsel davranışçı terapi
Yukarıda verilenlerden hangileri relaps önlemede temel yaklaşımlar arasında olanlardandır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III
C
III ve IV
D
I,II,IV
E
II ve III
Açıklama:
Relaps önlemede temel yaklaşımlar arasında;
• Sosyal destek yaklaşımı,
• Yaşam biçimini değiştirme yaklaşımı ve
• Bilişsel davranışçı terapi yer almaktadır. Doğru yanıt D'dir.
• Sosyal destek yaklaşımı,
• Yaşam biçimini değiştirme yaklaşımı ve
• Bilişsel davranışçı terapi yer almaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 67
Bağımlılığa ilerleyebilecek tehlikeli düzeyde alkol kullanımı olan kişilerde aşağıda verilen hangi yöntemin önemli yararlar sağladığı görülmüştür?
Seçenekler
A
Madde Danışmanlığı
B
Motivasyonel Görüşme
C
Kısa Süreli Terapiler
D
Bilişsel Davranışçı Terapi
E
Kontrollü İçme Yöntemi
Açıklama:
Bağımlılığa ilerleyebilecek tehlikeli düzeyde alkol kullanımı olan kişilerde, "kontrollü içme" yönteminin önemli yararlar sağladığı görülmüştür. Doğru yanıt E'dir.
Soru 68
Demans hastalarının kurgulama, yargılama, kendini ifade edebilme gibi edinimlerinin geri kazanılması hedeflenen aktivite hangisidir?
Seçenekler
A
Paylaşım Saati Aktiviteleri
B
Oyun aktiviteleri
C
Psikomotor Aktiviteler
D
Sanat Aktiviteleri
E
Dış Ortam Aktiviteleri
Açıklama:
Oyun aktiviteleri ile demans hastalarının kurgulama, yargılama, kendini ifade edebilme gibi edinimlerinin geri kazanılması hedeflenmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 69
I.Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirme
II.Aile ve arkadaşlardan destek alma ve onlara destek verme becerisini artırma
III.Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama
IV.Kanser hastası olmaktan kaynaklanan damgalanma sorunundan kurtulma
V.Ben kavramını güçlendirme
Yukarıda verilenlerden hangileri bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimlerindendir?
II.Aile ve arkadaşlardan destek alma ve onlara destek verme becerisini artırma
III.Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama
IV.Kanser hastası olmaktan kaynaklanan damgalanma sorunundan kurtulma
V.Ben kavramını güçlendirme
Yukarıda verilenlerden hangileri bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimlerindendir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III,IV,V
C
I,III,V
D
I,II,IV,V
E
III,IV,V
Açıklama:
"Ben kavramının güçlendirilmesi" kanser destek gruplarında yaygın olarak üzerinde durulan konulardandır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 70
I. Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
II. Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
III. Ebeveynleri tarafından eğitim konusunda zorlanan çocuklar
IV.Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
V.Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Sosyal hizmete muhtaç kişilerin özellikleri yukarıda verilenlerden hangileridir?
II. Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
III. Ebeveynleri tarafından eğitim konusunda zorlanan çocuklar
IV.Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
V.Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Sosyal hizmete muhtaç kişilerin özellikleri yukarıda verilenlerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III
C
IV ve V
D
II,III,IV,V
E
I,II,IV,V
Açıklama:
Sosyal Hizmete Muhtaç Kişilerin Özellikleri
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Doğru yanıt E'dir.
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Doğru yanıt E'dir.
Soru 71
I.Bilişsel
II.Psikolojik
III.Duygusal
IV.Kültürel
V.Ekonomik
VI.Sosyal
Sosyal hizmet uygulamasında çeşitli sorunların çözümünde hangi boyutu olan grup dinamiklerinden yararlanılmaktadır?
II.Psikolojik
III.Duygusal
IV.Kültürel
V.Ekonomik
VI.Sosyal
Sosyal hizmet uygulamasında çeşitli sorunların çözümünde hangi boyutu olan grup dinamiklerinden yararlanılmaktadır?
Seçenekler
A
II,III,IV
B
I,II,III
C
I,II,III,IV,V,VI
D
II,III,IV,VI
E
III,IV,V
Açıklama:
Sosyal hizmet uygulamasında, gerek bilişsel, psikolojik ve duygusal, gerekse kültürel, ekonomik ve sosyal boyutları olan çeşitli sorunların çözümünde grup dinamiklerinden yararlanılmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 72
I. Terapide uyumu artırmak,
II. Kişi ve ailesi için yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek
III. Değişim umudunu azaltmak
IV. Ailenin yükünü ve stresini arttırma
V. Duygusal destek sağlamak,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında yer alır?
II. Kişi ve ailesi için yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek
III. Değişim umudunu azaltmak
IV. Ailenin yükünü ve stresini arttırma
V. Duygusal destek sağlamak,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve V
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve V
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır. Doğru cevap "A" dır.
• Terapide uyumu artırmak,
• Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine
yardım etmek,
• Değişim umudunu arttırmak,
• Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
• Duygusal destek sağlamak,
• Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
• Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
• Aile yükünü ve stresini azaltmak
yer almaktadır. Doğru cevap "A" dır.
Soru 73
I. Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması
II. Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması,
III. Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması,
IV. Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasında yer alır?
II. Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan kaynakların azalması,
III. Kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması,
IV. Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi
Yukarıda verilen maddelerden hangisi/hangileri psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Günümüzde psikososyal iletişim tedavisine yönelişin nedenleri arasında;
• Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte
gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması,
• Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan
kaynakların azalması, kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş
tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması,
• Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam
olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi bulunmaktadır. Doğru cevap "B "dir.
• Psikolojik sorunlara neden olan biyo-psikososyal etkenleri kişi ve ailesi ile birlikte
gözden geçirip sorunun belirtileri ile daha iyi baş edilebilmelerinin sağlanması,
• Uzun yatış süreli hastane tedavilerinin maliyetlerinin artması ve bunu karşılayan
kaynakların azalması, kısa yatış süreli hastane tedavilerinin ve eğitimle desteklenmiş
tedavi yöntemlerinin gerekliliğinin açığa çıkması,
• Sorunun tekrarlamasının önlenmesinde, terapiye uyumda, iş ve günlük yaşam
olaylarının hastalık ya da sorun sürecine olumsuz etkilerinin giderilip önlenmesi bulunmaktadır. Doğru cevap "B "dir.
Soru 74
Aşağıdaki şıklardan hangisi sanat terapisi içerisinde yer alan uygulamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Serbest çizim,
B
Resim yapma oturumları,
C
Spor eğitimleri
D
Yaratıcı yazma
E
Müzik ve ritim eğitimleri
Açıklama:
Sanat terapisinde;
• Serbest çizim,
• Resim yapma oturumları,
• Film gösterim günleri,
• Yaratıcı yazma,
• Fotoğrafçılık,
• Yayımcılık eğitimi,
• Müzik ve ritim eğitimleri,
• İnteraktif psiko-drama eğitimleri
ile çocuk ve gençlerin psikososyal gelişimlerine destek olunması amaçlanır. Doğru cevap "C "dir.
• Serbest çizim,
• Resim yapma oturumları,
• Film gösterim günleri,
• Yaratıcı yazma,
• Fotoğrafçılık,
• Yayımcılık eğitimi,
• Müzik ve ritim eğitimleri,
• İnteraktif psiko-drama eğitimleri
ile çocuk ve gençlerin psikososyal gelişimlerine destek olunması amaçlanır. Doğru cevap "C "dir.
Soru 75
Değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını ve değişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan psikososyal iletişim terapisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrollü İçme Yöntemi
B
Madde Danışmanlığı
C
Bilişsel Davranışçı Terapi
D
Motivasyonel Görüşme
E
Relaps Önleme
Açıklama:
Motivasyonel Görüşme
Motivasyonel görüşme, değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını
ve değişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan hasta ve danışan
arasında özel bir iletişim yoludur. Doğru cevap "D" dir.
Motivasyonel görüşme, değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını
ve değişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan hasta ve danışan
arasında özel bir iletişim yoludur. Doğru cevap "D" dir.
Soru 76
Kişinin alkol ya da madde kullanımını bıraktıktan sonra tekrar kullanmaya başlaması olarak tanımlanan relaps madde bağımlılarında % kaç oranda görülür?
Seçenekler
A
%30-50
B
%40-60
C
%40-55
D
%40-70
E
%40-80
Açıklama:
Relaps, kişinin alkol ya da madde kullanımını bıraktıktan sonra tekrar kullanmaya başlaması demektir. Relaps madde bağımlılarında %40 ile 80 oranında görülür. Doğru cevap "E" dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi kanser destek gruplarında yaygın olarak üzerinde durulan konular içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kanserle bağlantılı sorunlar üzerinde durulmaması
B
Kişisel hayatın kontrolüne etkin olarak sahip olmayı öğrenme
C
Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi
D
Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması
E
Grup üyeleri arasında duyguların paylaşılması
Açıklama:
Gruplarda yaygın olarak üzerinde durulan konular;
• Kişisel hayatın kontrolüne etkin olarak sahip olmayı öğrenme,
• Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması,
• Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla baş edilmesi (bedensel değişimler, sosyal çevredeki
değişimler gibi),
• Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi,
• Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması,
• Grup üyeleri arasında duyguların paylaşılması,
• Psikososyal gereksinimlerin tanımlanması,
• Ben kavramının güçlendirilmesi,
• Koşullar gerektirdiğinde ölüm üzerine konuşma,
• Mevcut durumla ilgili belirsizliğin azaltılmasına yönelik girişimler olarak sıralanabilir. Doğru cevap "A" dır.
• Kişisel hayatın kontrolüne etkin olarak sahip olmayı öğrenme,
• Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması,
• Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla baş edilmesi (bedensel değişimler, sosyal çevredeki
değişimler gibi),
• Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi,
• Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması,
• Grup üyeleri arasında duyguların paylaşılması,
• Psikososyal gereksinimlerin tanımlanması,
• Ben kavramının güçlendirilmesi,
• Koşullar gerektirdiğinde ölüm üzerine konuşma,
• Mevcut durumla ilgili belirsizliğin azaltılmasına yönelik girişimler olarak sıralanabilir. Doğru cevap "A" dır.
Soru 78
I. Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
II. Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
III. Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
IV. Hukuksal olarak cezai hüküm giyen çocuklar
V. Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Yukarıda verilen madde/maddelerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerin özellikleri arasında yer almaktadır?
II. Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
III. Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
IV. Hukuksal olarak cezai hüküm giyen çocuklar
V. Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Yukarıda verilen madde/maddelerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerin özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve V
C
II, III, IV ve V
D
I, III, IV ve V
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Sosyal Hizmete Muhtaç Kişilerin Özellikleri
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal
afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar. Doğru cevap "B" dir.
• Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
• Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
• Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal
afetle engelli hale gelenler
• Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar. Doğru cevap "B" dir.
Soru 79
Yaşlıların depresyona girmelerini ve yalnızlık hissini engelleyerek egzersiz yapmalarını, kas sisteminin güçlenmesini ve denge hissinin kuvvetlenmesini sağlamaya yardımcı olan psikososyal iletişim terapisi aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Oyun aktiviteleri
B
Dış ortam aktiviteleri
C
Dans terapisi
D
Psikomotor Aktiviteler
E
Paylaşım Saati Aktiviteleri
Açıklama:
Dans Terapisi
Dans terapisi yaşlıların depresyona girmelerini ve yalnızlık hissini engelleyerek dansla birlikte
egzersiz yapmalarını, kas sisteminin güçlenmesini ve denge hissinin kuvvetlenmesini
sağlayarak yardımcı olmaktadır. Doğru cevap "C" dir.
Dans terapisi yaşlıların depresyona girmelerini ve yalnızlık hissini engelleyerek dansla birlikte
egzersiz yapmalarını, kas sisteminin güçlenmesini ve denge hissinin kuvvetlenmesini
sağlayarak yardımcı olmaktadır. Doğru cevap "C" dir.
Soru 80
Çoğu ülkede yaşlılık sınırı kaç yaş olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
55
B
75
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
Çoğu ülkede yaşlılık sınırı olarak 65 yaş kabul edilir. Doğru cevap "D" dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi nikotini bırakmak için yapılması gereken anahtar süreçlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bırakmaya hazır olmak
B
Bırakmak için destek almak
C
Bırakmaya yardımcı olacak yeni beceriler ve davranışlar öğrenmek
D
Gerekirse bunun için geliştirilen ilaç tedavilerinden uygun şekilde yararlanmak
E
Sigarayı bırakarak sağlıklı bir bebeğe sahip olmak
Açıklama:
Sigarayı bırakmak için beş anahtar ise şunlardır:
• Bırakmaya hazır ol.
• Bırakmak için destek al.
• Bırakmana yardımcı olacak yeni beceriler ve davranışlar öğren.
• Gerekirse bunun için geliştirilen ilaç tedavilerinden uygun şekilde yararlan.
• Bırakma girişiminde başarısızlığa hazırlıklı ol.Doğru cevap "E" dir.
• Bırakmaya hazır ol.
• Bırakmak için destek al.
• Bırakmana yardımcı olacak yeni beceriler ve davranışlar öğren.
• Gerekirse bunun için geliştirilen ilaç tedavilerinden uygun şekilde yararlan.
• Bırakma girişiminde başarısızlığa hazırlıklı ol.Doğru cevap "E" dir.
Soru 82
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Terapide uyumu artırmak
B
Değişim umudunu arttırmak
C
Duygusal desteği bırakmak
D
Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak
E
Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
Açıklama:
Kişi ve ailesi için psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçları arasında;
- Terapide uyumu artırmak,
- Kişi ve ailesi için hayat kalitesini arttırmak, yeni başa çıkma yetenekleri edinmelerine yardım etmek,
- Değişim umudunu arttırmak,
- Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek,
- Duygusal destek sağlamak,
- Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak,
- Hastalık ya da sorunun belirtilerini öğretmek,
- Aile yükünü ve stresini azaltmak yer almaktadır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi bağımlılarla yapılan terapilerin hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Başkalarına karşı güven duygusu kaybetme
B
Ait olma duygusu ve özdeğer geliştirme
C
Entelektüel, fiziksel ve ruhsal gelişim için fırsatlar araştırma
D
Geleceğe yönelik inanç, ümit ve iyimserlik oluşturma
E
Fiziksel ve ekonomik güvenliği sağlama
Açıklama:
Bağımlılarla yapılan terapiler ile bağımlının içgörü geliştirmesi, bağımlı olduğunu kabul etmesi ve yeni yaşam hedefleri oluşturması amaçlanır.
Bu tedavilerin ayrıca;
Bu tedavilerin ayrıca;
- Geleceğe yönelik inanç, ümit ve iyimserlik oluşturma,
- Anlamlı arkadaşlıklar ve sosyal bağlar geliştirme,
- Entelektüel, fiziksel ve ruhsal gelişim için fırsatlar araştırma,
- Ait olma duygusu ve özdeğer geliştirme,
- Başkalarına karşı güven kazanma,
Soru 84
Kısa girişimler ile geleneksel uzmanlaşmış terapiler arasında yer alan, şimdiki zamana odaklanmış, davranışsal değişimi amaçlayan, uzmanlaşmış profesyonellerce uygulanan yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Kısa Girişimler
B
Madde Danışmanlığı
C
Motivasyonel Görüşme
D
Kısa Süreli Terapiler
E
Kontrollü İçme Yöntemi
Açıklama:
Kısa Süreli Terapiler :Kısa girişimler ile geleneksel uzmanlaşmış terapiler arasında yer alan, şimdiki zamana odaklanmış, davranışsal değişimi amaçlayan, uzmanlaşmış profesyonellerce uygulanan bir yöntemdir.
Soru 85
Değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını ve değişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan iletişim yolu hangisidir?
Seçenekler
A
Spor Terapisi
B
Motivasyonel görüşme
C
Sanat Terapisi
D
Madde Danışmanlığı
E
Kontrollü İçme Yöntemi
Açıklama:
Motivasyonel görüşme, değişim için isteksiz ya da kararsız olan kişilerin sorunlarını anlamalarını ve değişim amacıyla eyleme geçmelerini sağlamak için yapılan hasta ve danışan arasında özel bir iletişim yoludur
Soru 86
Kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançları değiştirmeyi hedef alan psikoterapi yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Madde Danışmanlığı
B
Nikotin Bağımlılığında Psikososyal Terapi
C
Grup Psikoterapisi
D
Relaps Önleme
E
Bilişsel Davranışçı Terapi
Açıklama:
Bilişsel terapi; kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançları değiştirmeyi hedef alan bir psikoterapi yöntemidir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi nikotin bağımlılığından kurtulmada yer alan anahtar öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bırakma girişiminde başarısızlık asla olmaz
B
Bırakmaya hazır ol
C
Bırakmak için destek al
D
Gerekirse bunun için geliştirilen ilaç tedavilerinden uygun şekilde yararlan
E
Bırakmana yardımcı olacak yeni beceriler ve davranışlar öğren
Açıklama:
Bırakmak için beş anahtar ise şunlardır:
- Bırakmaya hazır ol.
- Bırakmak için destek al.
- Bırakmana yardımcı olacak yeni beceriler ve davranışlar öğren.
- Gerekirse bunun için geliştirilen ilaç tedavilerinden uygun şekilde yararlan.
- Bırakma girişiminde başarısızlığa hazırlıklı ol.
Soru 88
Demans hastalarının kurgulama, yargılama, kendini ifade edebilme gibi edinimlerinin geri kazanılması hedefleyen aktiviteler hangileridir?
Seçenekler
A
Dans Terapisi
B
Sanat Aktiviteleri
C
Egzersiz ve Spor Aktiviteleri
D
Manevi Bakım Aktiviteleri
E
Oyun Aktiviteleri
Açıklama:
Oyun Aktiviteleri
Bu gibi aktiviteler ile demans hastalarının kurgulama, yargılama, kendini ifade edebilme gibi edinimlerinin geri kazanılması hedeflenmektedir.
Bu gibi aktiviteler ile demans hastalarının kurgulama, yargılama, kendini ifade edebilme gibi edinimlerinin geri kazanılması hedeflenmektedir.
Soru 89
Bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimleri arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Kanser ve tedavisi konusunda bilgi edinme
B
Ölüm düşüncesi
C
Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirme
D
Depresyon ve anksiyeteden kurtulma
E
Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama
Açıklama:
Bir kanser hastasının temel psikososyal gereksinimleri arasında;
- Kanser ve tedavisi konusunda bilgi edinme,
- Yaşam planını ve önceliklerini yeniden biçimlendirme,
- Kanser hastası olmaktan kaynaklanan damgalanma sorunundan kurtulma,
- Kontrolü sağlama ve çaresizlik hissinden arınma
- Ölüm düşüncesinden uzaklaşma,
- Yakın çevre ve tedavi ekibiyle sağlıklı bir iletişim sağlama,
- Baş etme becerilerini geliştirme; aile ve arkadaşlardan destek alma ve onlara destek verme becerisini artırma,
- Depresyon ve anksiyeteden kurtulma
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi kanser destek grubunda yaygın olarak üzerinde durulan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması
B
Koşullar gerektirdiğinde ölüm üzerine konuşma
C
Ben kavramının zayıflatılması
D
Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması
E
Grup üyeleri arasında duyguların paylaşılması
Açıklama:
Kanser Destek Grupları
Gruplarda yaygın olarak üzerinde durulan konular;
Gruplarda yaygın olarak üzerinde durulan konular;
- Kişisel hayatın kontrolüne etkin olarak sahip olmayı öğrenme,
- Kanserle bağlantılı sorunların tartışılması,
- Kanser tanısıyla oluşan kayıplarla baş edilmesi (bedensel değişimler, sosyal çevredeki değişimler gibi),
- Umudu korurken hastalığı kabullenmenin öğrenilmesi,
- Tedavi sırasında oluşan duygusal baskının azaltılması,
- Grup üyeleri arasında duyguların paylaşılması,
- Psikososyal gereksinimlerin tanımlanması,
- Ben kavramının güçlendirilmesi,
- Koşullar gerektirdiğinde ölüm üzerine konuşma,
- Mevcut durumla ilgili belirsizliğin azaltılmasına yönelik girişimler
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
B
Doğuştan engelli doğanlar
C
Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan
D
Doğal afet bölgesinde yaşayan insanlar
E
Evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Açıklama:
Sosyal Hizmete Muhtaç Kişilerin Özellikleri
- Ebeveynlerinden biri ya da her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
- Ebeveynleri tarafından ihmal ve istismar edilen çocuklar
- Doğuştan engelli doğanlar ya da sonradan bir sağlık sorunu trafik kazası veya doğal afetle engelli hale gelenler
- Yaşlılığa bağlı psikolojik ve fizyolojik engelleri olan ya da evlatları tarafından terk edilen yaşlılar
Soru 92
Modern tıpta pediatri kaç yaşına kadar çocuklarla uğraşmaktadır?
Seçenekler
A
16
B
15
C
18
D
13
E
9
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 93
Çoğu ülkede yaşlılık sınırı kaç yaş olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
50
B
55
C
65
D
58
E
70
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi kendine zarar verici davranışlara neden olan yanlış düşünce ve inançları değiştirmeyi hedef alan psikoterapi yöntemidir?
Seçenekler
A
Bilişsel davranışçı terapi
B
Madde danışmanlığı
C
Kısa süreli terapiler
D
Motivasyonel görüşme
E
Duyuşsal-psikomotor terapi
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 95
Çocukları anlamak için oyunlarının gözlenmesinin önemine vurgu yapan kimdir?
Seçenekler
A
Clark Tıbbitts
B
Jean-Jacques Rousseau
C
Adam Spark
D
Mark Barthel
E
John Dewey
Açıklama:
Toplum, birey ve iletişim kavramlarını yorumlayabileceksiniz.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi bağımlı olmayan ancak bağımlılığa aday kişilerdeki alkol kullanım bozukluklarında yeri olan etkin bir tedavi yöntemidir?
Seçenekler
A
Madde danışmanlığı
B
Kısa süreli terapiler
C
Bilişsel davranışçı terapi
D
Kontrollü içme yöntemi
E
Duyuşsal-psikomotor terapi
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi kısa girişimler ile geleneksel uzmanlaşmış terapiler arasında yer alan, şimdiki zamana odaklanmış davranışsal değişimi amaçlayan, uzmanlaşmış profesyonellerce uygulanan bir yöntemdir?
Seçenekler
A
Madde danışmanlığı
B
Motivasyonel görüşme
C
Bilişsel davranışçı terapi
D
Duyuşsal-psikomotor terapi
E
Kısa süreli terapiler
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi demansın farklı evrelerinde yararlanılan aktivitelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Motivasyonel görüşme aktiviteleri
B
Zihinsel aktiviteler
C
Paylaşım saati aktiviteleri
D
Hobi saati aktiviteleri
E
Sanat aktiviteleri
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi relaps önlemede temel yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Motivasyonel görüşme yaklaşımı
B
Kısa girişim yaklaşımı
C
Duyuşsal-psikmotor terapi
D
Sosyal destek yaklaşımı
E
Madde danışmanlığı
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi edinsel olarak gelişen bilişsel yeteneklerde günlük yaşam aktivitelerini bozacak düzeydeki bozulmaları tanımlayan kavramdır?
Seçenekler
A
Relaps
B
Bağımlı
C
Demans
D
Özürlü
E
Torpans
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin ruh sağlığı alanındaki temel bilgi ve becerileri edindirmeyi amaç edinmiş alt dalıdır?
Seçenekler
A
Tıbbi ve psikiyatrik sosyal hizmet
B
Endüstriyel sosyal hizmet
C
Okul sosyal hizmeti
D
Askeri sosyal hizmet
E
Sivil sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 102
Kişinin alkol ya da madde kullanımını bıraktıktan sonra tekrar kullanmaya başlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tiryaki
B
Relaps
C
Bağımlı
D
Relaks
E
Kısa girişim
Açıklama:
Psikososyal iletişim terapisinin önemini ifade edebileceksiniz.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi relaps önlemede temel yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Yaşam biçimini değiştirme yaklaşımı
B
Motivasyonel görüşme yaklaşımı
C
Kısa girişim yaklaşımı
D
Duyuşsal-psikmotor terapi
E
Madde danışmanlığı
Açıklama:
Psikososyal iletişim terapisinin önemini ifade edebileceksiniz.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı bir aile ve toplumun oluşmasında rolü olan en önemli temel unsurlardan birisidir?
Seçenekler
A
Sosyal medya
B
Etkili iletişim
C
Örf ve adetler
D
Arkadaş grupları
E
Doğal çevre
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi psikososyal iletişim terapisinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Terapide uyumu arttırmak
B
Fiziksel ve ekonomik güvenliği sağlamak
C
Değişim umudunu arttırmak
D
Tekrar aynı sorunla karşılaşmayı önlemek
E
Duygusal destek sağlamak
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi çocuklardaki gelişim aşamalarını açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Duygusal, sosyal ve yaratıcılık
B
Fiziksel, sosyal ve yaratıcılık
C
Fiziksel, zihinsel ve sosyal
D
Fiziksel, duygusal ve yaratıcılık
E
Zihinsel, duygusal ve yaratıcılık
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Relaps önleme yöntemindeki temel yaklaşımlardan birisidir?
Seçenekler
A
Eş terapileri
B
Fobiler
C
Kronik ağrı
D
Bipolar bozukluk
E
Sosyal destek yaklaşımı
Açıklama:
Toplum, birey ve iletişim kavramlarını yorumlayabileceksiniz.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet eğitimindeki temel bilgi ve beceri derslerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Psikolojiye giriş
B
Gelişim psikolojisi
C
Sosyal psikoloji
D
İnsan davranışı ve sosyal çevre
E
Nöroloji
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi motivasyonel görüşmenin önemli özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hasta ve danışan arasında özel bir iletişim yolu olması
B
Hastanın ikna edilmeye çalışılması
C
Kararsızlığı çözmeye çalışması
D
Aktivasyonu sağlamaya çalışması
E
Davranışı değiştirmeye yönelik olması
Açıklama:
Sağlığın fiziksel, ruhsal ve sosyal boyutları arasındaki etkileşimi açıklayabileceksiniz.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi psikoloji bilim dalını en iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İnsan davranışlarına duygusal destek sağlayan uygulama alanı
B
İnsan davranışlarındaki olumsuz yönlerin önlenmesini sağlayan uygulama alanı
C
İnsan davranışlarında değişim sağlayan uygulama alanı
D
İnsan davranışlarını biyolojik, psikolojik ve sosyal yönlerden bütüncül yaklaşımla ele alan uygulama alanı
E
İnsan davranışlarını biyolojik ve sosyal yönlerden ele alan uygulama alanı
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmete muhtaç kişilerin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerinden biri ya her ikisini kaybeden veya terk edilen çocuklar
B
Psikososyal gereksinimleri tanımlanması gereken çocuklar
C
Depresyon ve anksiyeteden kurtulması gereken çocuklar
D
Madde bağımlısı olan çocuklar
E
Grup psikoterapisi alması gereken çocuklar
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi çocuklarda uygulanabilecek sanat terapileri yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Resim yapma oturumları
B
Yaratıcı yazma
C
Oyun terapisi
D
Müzik ve ritim eğitimleri
E
Fotoğrafçılık
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı ve demanslı kişilerde uygulanabilecek psikososyal iletişim terapilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dans terapisi
B
Müzik aktiviteleri
C
Hobi saati aktiviteleri
D
Uzun ve ağır spor aktiviteleri
E
Zihinsel aktiviteler
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 114
18. Yüzyılın başında çocukları anlamak için oyunlarının gözlenmesinin önemini vurgulayan bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean-Jacques
B
John Graunt
C
William Farr
D
Jacques Bertillon
E
İbn-i Sina
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi psikososyal iletişim terapisinin beklenen amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Değişim umudunu arttırmak
B
Duygusal destek sağlamak
C
Uyum, duygu ve davranış değişiklikleri sağlamak
D
Ailenin yükünü ve stresini azaltmak
E
Hastalık ya da sorunun belirtilerini inkar etmeyi öğrenmek
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet kavramını tam olarak tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlılara yardım
B
Yetim çocuklara yardım
C
Fiziksel engellilere yardım
D
Afet sonrası yardım
E
Kişinin sosyal durumuna göre tıbbi yardım yaparak kişiyi sosyal hayata kazandırmak
Açıklama:
Sosyal hizmet ve psikososyal iletişim kavramlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi geriatri biliminin ilgilendiği yaş grubudur?
Seçenekler
A
45 yaş üzeri
B
55 yaş üzeri
C
65 yaş üzeri
D
25 yaş üzeri
E
35 yaş üzeri
Açıklama:
Çocuk ve gençler, madde bağımlısı kişiler, yaşlı ve demanslı kişiler, kanser hastaları ile sosyal hizmete muhtaç kişilerde psikososyal iletişim terapi yöntemlerini açıklayabileceksiniz.
Ünite 6
Soru 1
Bir ülkede yaşlı nüfus oranının fazla olmasıyla ilgili yapılan yorumlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Az gelişmiş bir ülkedir
B
Kişi başına düşen gelir oranı azdır
C
Enerji tüketimi fazladır
D
Doğum oranı yüksektir
E
Bu ülkelere Fas,Tunus ve Cezayir örnek verilebilir
Açıklama:
Bir ülkede yaşlı nüfus oranı fazlaysa o ülkede yaşam süresi de uzun dolayısıyla sağlık,hizmet,eğitim sektörü de gelişmiş olur. Kişi başına düşen milli gelir oranı fazla olmakla beraber doğum oranı az olur. Bu ülkelere Fransa,İtalya, Almanya örneği verilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 2
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına bağlı ilk huzurevi hangi ilimizde açılmıştır?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Ankara
C
Konya
D
Sivas
E
Manisa
Açıklama:
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü kurulmasıyla kamu hizmetleri içerisindeki yerini almıştır. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı ilk huzur evi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 3
"Yaşlılar devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir." hükmü Türkiye Cumhuriyetinin hangi anayasasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
1921
B
1924
C
1961
D
1982
E
1924 anayasası 1938 değişikliği
Açıklama:
1982 Anayasanın 61. maddesinde yaslılara yönelik olarak “Yaşlılar devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir” hükmü yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 4
Ülkemizde bakıma muhtaç olan bireylerin ailesi ya da yakınına bakım parası ödenmektedir.
Bu durumda bakım yapan kişinin bakım parasını alabilmesi için nereye başvurması gerekmektedir?
Bu durumda bakım yapan kişinin bakım parasını alabilmesi için nereye başvurması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Muhtarlıklar
B
Kaymakamlık
C
Valilik
D
İl Milli Eğitim
E
İl Sosyal Hizmet Müdürlüğü
Açıklama:
Bireylere bakım adı altında yapılan yardımlar, parasal yardım, sosyal bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini kapsamaktadır Bakım hizmeti ve bakım ücretinden faydalanmak için ikamet edilen yerdeki İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne veya varsa İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüğü başvurmak gerekmektedir . Doğru cevap E seçenğidir.
Soru 5
Huzur evleri kimlere ücretsiz yatılı bakım sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Sakat olanlara
B
İşsiz olan gençlere
C
İstiklal Madalyası alan yaşlılara
D
Dilencilik yapan kadınlara
E
Şiddet gören kadınlara
Açıklama:
Huzur evleri ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezlerinde ekonomik durumu iyi olan ve sosyal yönden yoksunluk içinde
bulunan yaşlılarımıza ücretli, ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan ve 1005 sayılı Kanun gereği İstiklal Madalyası verilen yaşlılarımıza ise ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunulmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
bulunan yaşlılarımıza ücretli, ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan ve 1005 sayılı Kanun gereği İstiklal Madalyası verilen yaşlılarımıza ise ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunulmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 6
Bakım Etiğine göre; bakım sırasında bireye ait bilgilerin saklanması ve gerçeğin söylenmesi hangi kavramla açıklanır?
Seçenekler
A
Güvenirlik
B
Doğruluk
C
İyi niyet
D
İyi olana saygı
E
Yarar sağlama
Açıklama:
-Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasına neden olur. Buna doğruluk denir.
-Tedavi ve bakımda kullanılan araç gereç-donanım kaynakları, kişilerin yetki, yetenek ve yeterliliklerinin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar. Buna adalet denir.
-Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve ön yargıları engeller. Bireye ait bilgilerin saklanması, gerçeği söylemeyi gerektirir. Buna güvenirlik denir.
-Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. Buna dürüstlük denir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
-Tedavi ve bakımda kullanılan araç gereç-donanım kaynakları, kişilerin yetki, yetenek ve yeterliliklerinin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar. Buna adalet denir.
-Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve ön yargıları engeller. Bireye ait bilgilerin saklanması, gerçeği söylemeyi gerektirir. Buna güvenirlik denir.
-Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. Buna dürüstlük denir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 7
Verilenlerden hangisi pasif yaşlı ihmaline örnektir?
Seçenekler
A
Yaşlı kişiye yiyecek vermeme
B
Yaşlı olan kiye su vermeme
C
Yaşlı kişinin bilerek ilaçlarını vermeme
D
Yaşlı kişinin ilaç saatini unutma
E
Yaşlı kişiye işkence yapma
Açıklama:
Yaşlı ihmali, pasif ve aktif ihmal olarak iki farklı şekilde tanımlanabilir. Aktif ihmal, yiyecek, su barınma, giyinme, tıbbi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizliktir. Yaşlıya bilinçli olarak (kasıtlı) fiziksel ve duygusal acı vermeyi de içermektedir. Pasif ihmal, zarar verme niyeti olmadan bakıcı kişinin, yaşlı bireyin temel
ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır. D seçeneğinde unutma durumu söz konusu olduğu için doğru cevaptır.
ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır. D seçeneğinde unutma durumu söz konusu olduğu için doğru cevaptır.
Soru 8
Ülkemizde yaşanan COVID-19 salgını sebebiyle 65 yaş üstü kişilerin sokağa çıkması yasaklanmıştır. Bu durumu eğlenceye çeviren bazı insanların yaşlı insanlara lakap takması,küçümsemesi,aşağılaması,alay etmesi ve korkutması hangi tür şiddet sayılabilir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Psikolojik
C
Cinsel
D
Ekonomik
E
Dengesiz
Açıklama:
Psikolojik şiddet: Bir kimseye yönelik yapılan sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla
çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 9
Ayten Hanım haftanın belli günlerinde bakıma muhtaç olan Ahmet Bey'in yanına gitmektedir. Bir gün Ahmet Bey Ayten Hanım'a bazı ilaçlar aldığını bunların kendisini çok rahatlattığını ve yakında bütün acılarının biteceğini söyler. Kimseye söylememesi için de büyük bir baskı yapar. Ayten Hanım bu durum karşısında ne yapması gerektiğini bilemez ve çok tedirgin olur.
Ayten Hanım ne tür bir ikilem arasında kalmıştır?
Ayten Hanım ne tür bir ikilem arasında kalmıştır?
Seçenekler
A
Acıyı dindirme-yaşamı koruma
B
Sır saklama-gerçeği söyleme
C
İnsan onuruna saygı- hak ihlali
D
Yetersizlik- Çalışma saatlerinin fazlalığı
E
İhmal-İstismar
Açıklama:
Ayten Hanım kendisine verilen bir sırrı söylememe ve gerçeği söylemek zorunda olma ikilemi arasında kalmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 10
1896 yılında Darülacezeyi kuran Osmanlı padişahı kimdir?
Seçenekler
A
Abdülmecit
B
Abdülaziz
C
II. Mahmut
D
I.Abdülhamit
E
II.Abdülhamit
Açıklama:
Darülacezeyi kuran Osmanlı padişahı II. Abdülhamittir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri sosyal hizmetin sorumlulukarı arasında yer alır?I. Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesiII. İhtiyaçlarının karşılanmasıIII. Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 12
Aşağıdaki yargılardan hangisi bakım etiğinin sunduğu yararlar bakımından değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Bakım sunan kişi veya kuruluşun davranışlarını ve sorumluluğunu belirlediği için zarardan kaçınma, zararlı etken ve koşulları ortadan kaldırma ve önlemeyi içerir.
B
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını kısıtlar.
C
Bakım verenin motivasyon, tutarlılık, mesleki tatmin, dayanışma ve süreklilik sağlar.
D
Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasına neden olur.
E
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve önyargıları engeller.
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Soru 13
Aşağıdakilerden ifadelerden hangisi yaşlıya ihmal ve istismar türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakımı yapılan yaşlıya güç kullanarak ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma
B
Yaşlıya sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme
C
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması
D
Yaşlı bireyin yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını eksiksiz yerine getirmek
E
Yaşlının isteği dışında dokunma, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi en çok karşılaşılan etik problemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Doğruyu söylememe
B
Çaresizlik
C
Yetki azlığı
D
İlacın kötüye kullanımı
E
Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 15
Bakım yapan kişinin hasta yaşlıya sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme gibi davranışlarda bulunması hangi tip istismara girer?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Cinsel
C
Ekonomik
D
Psikoljik
E
İhmal
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya "İhmal" şeklindeki istismar türüne örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalması
B
Yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışları
C
Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermesi
D
Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleri
E
Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekmesi
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 17
Bakım hizmetleri ile ilgili ahlak ve dinsel kurallar açısından aşağıdaki ifadeleden hangisi veya hangileri doğrudur?I. Bakım hizmetleri ile ilgili etiksel her kavram ahlak ve dinsel açıdan da geçerlidir.II. Bakım verenin hastanın biyolojik olduğu kadar dinsel durumunu da tanıması gerekir.III. Bakım alan bireyin inanç ve inanç düzeyi dikkatle izlenmelidir.
Seçenekler
A
Hepsi
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Soru 18
Anayasamızın ikinci maddesinde Cumhuriyetin nitelikleri açıklanırken “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” ifadesi kullanılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi sosyal bir hukuk devleti olmanın yaşlıların bakımı ve refahı açısından en önemli ve kapsamlı sonucudur?
Seçenekler
A
Emeklilik sisteminin yeniden yapılandırılması ve iyileştirilmesi.
B
Yaşlıların sosyal haklarının tanımlanması.
C
Bakım evi hizmetlerinin sistematik hale gelmesi.
D
Yaşlıların ihtiyaçlarının yerine getirilmesinin yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini alması.
E
Yaşlının ailesine de çeşitli haklar tanınması
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Sosyal devlet ilkesi, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, hukukî ve siyasî anlamda gelişmiş ülkelerin anayasalarında yerini almıştır. Böylece “yaşlılar için devlet sorumluluğu” ve hayatın her alanında yaşlılara garantinin sağlanması söz konusu olmuştur. Sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini almıştır.
Sosyal devlet ilkesi, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, hukukî ve siyasî anlamda gelişmiş ülkelerin anayasalarında yerini almıştır. Böylece “yaşlılar için devlet sorumluluğu” ve hayatın her alanında yaşlılara garantinin sağlanması söz konusu olmuştur. Sosyal devlet ilkesi sonucunda, yaşlıların bakım, gözetim ve korunma gibi ihtiyaçlarının yerine getirilmesi, yaşlılar için bir “hak”, vatandaşı oldukları devlet için de bir “görev” halini almıştır.
Soru 19
Türkiye'de bakıma muhtaç kişilerin korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğünün belediyelere verilmesi hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1929
B
1941
C
1932
D
1943
E
1930
Açıklama:
Türkiye’de ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir. Daha sonrada değişik illerde aceze evleri, güçsüzler yurdu, düşkünler evi ve huzurevi adı altında yatılı yaşlı kuruluşları açılmıştır. Aynı zamanda çeşitli dernekler, azınlıklar ve gerçek kişiler de yaşlılara hizmet vermek amacıyla yatılı yaşlı kuruluşları açmışlardır.
Soru 20
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı ilk huzurevi aşağıdaki illerin hangisinde açılmıştır?
Seçenekler
A
Eskişehir
B
Kayseri
C
Niğde
D
Konya
E
Adana
Açıklama:
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı ilk huzurevi 1966’da Konya’da, ikincisi ise Eskişehir’de açılmıştır.
Soru 21
Yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet veren hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzur evleri
B
Evde bakım
C
Gündüzlü hizmetler
D
Kadın sığınma evleri
E
Hak eğitim merkezi
Açıklama:
“Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir.
Soru 22
" Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir."
Aşağıdakilerden hangisi tıp etiği ana ilkelerinden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi tıp etiği ana ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zaman kazandırma
C
Zarar vermeme
D
Hasta özerkliğine saygı
E
Adalet
Açıklama:
Etik, bireyin davranışlarına, temel olan ahlak ilkelerinin tümüdür. Bir bilim alanı olan etik, genelde doğru ve yanlışları açıklayan, belirleyen ilkelere ait felsefi bilim veya ahlak felsefesi olarak da tanımlanır. Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır.
1. Yararlılık
2. Zarar vermeme
3. Hasta özerkliğine saygı
4. Adalet
1. Yararlılık
2. Zarar vermeme
3. Hasta özerkliğine saygı
4. Adalet
Soru 23
Yaşlı bakım hizmetlerini denetleme yetkisi aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Huzur evleri
B
Milli savunma bakanlığı
C
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumu
D
Adale bakanlığı
E
Halk eğitim merkezleri
Açıklama:
Yaşlı bakım hizmetleri ile ilgili denetleme yetkisi, aynı zamanda hizmetin sağlanmasından da sorumlu olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumuna aittir. Kurum bu yetkisini 2828 sayılı kanunun 9. Maddesinin (g) fıkrasında belirtildiği üzere ‘Kuruma bağlı olanların dışında kurulacak Sosyal Hizmet Kuruluşlarının açılış iznine, her türlü standartlarına ve işleyişlerine ilişkin esasları, varsa ücret tarifelerini tespit etmek, denetimini yapmak ve bu esaslara uymayanların faaliyetlerini durdurmak’ hükmüne bağlı olarak uygular.
Soru 24
Yaşlıların ihmal, yiyecek, su barınma, giyinme, tıbbi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizlik hangi ihmal türünü açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Aktif ihmal
B
Pasif ihmal
C
Yakın ihmal
D
Birincil ihmal
E
İkincil ihmal
Açıklama:
Yaşlı ihmali, pasif ve aktif ihmal olarak iki farklı şekilde tanımlanabilir. Aktif ihmal, yiyecek, su barınma, giyinme, tıbbi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizliktir. Yaşlıya bilinçli olarak (kasıtlı) fiziksel ve duygusal acı vermeyi de içermektedir. Pasif ihmal, zarar verme niyeti olmadan bakıcı kişinin, yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır.
Soru 25
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalması, yaşlı istismar ve ihmal türlerinden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Fiziksel istismar
D
İhmal
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetlerini sağlama sırasında karşılaşılan etik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşbirliğine dayanma
B
Yetki azlığı
C
Bireylerin denek olarak kullanılması
D
Yaşamı destekleyecek tedavilerin sonlandırılması
E
Bilgilerin gizliliğini paylaşma
Açıklama:
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır:
• Doğruyu söylememe
• İşbirliğini reddetme
• Yetersizlik
• Yetki azlığı
• Hasta yararına karar vermede güçlük
• İlacın kötüye kullanımı
• Bireylerin denek olarak kullanılması
• Hekim istemini uygulama/uygulamama
• Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
• Bilgilerin gizliliğini paylaşma
• Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
• Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
• Bilgi vermeme
• Doğruyu söylememe
• İşbirliğini reddetme
• Yetersizlik
• Yetki azlığı
• Hasta yararına karar vermede güçlük
• İlacın kötüye kullanımı
• Bireylerin denek olarak kullanılması
• Hekim istemini uygulama/uygulamama
• Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
• Bilgilerin gizliliğini paylaşma
• Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
• Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
• Bilgi vermeme
Soru 27
Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleri yaşlı istismar ve ihmal türlerinden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Fiziksel istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal
Açıklama:
Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
Soru 28
Türkiye'de sosyal hizmetler hangi kanun ile hukuken tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu
B
Milli Eğitim Temel Kanunu
C
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Kanunu
D
Türkiye Cumhuriyeti Kanunu
E
Türkiye Maarif Vakfı Kanunu
Açıklama:
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Soru 29
Türkiye'de ilk kez 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere ne zaman verilmiştir?
Seçenekler
A
1961
B
1982
C
1930
D
2002
E
1963
Açıklama:
Türkiye’de ise ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir.Doğru yanıt C'dir.
Soru 30
Türkiye’de, sosyal hizmetler kaç yılında yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1963
B
1966
C
1982
D
1983
E
2002
Açıklama:
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıstır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 31
I.Parasal yardım
II.Sosyal bakım
III.Rehabilitasyon hizmetleri
IV.Gündüzlü hizmetler
Türkiye’de son yıllarda yapılan yasal düzenlemeler ile bakıma muhtaç özürlü bireylere bakım adı altında yapılan yardımlar yukarıda verilenlerden hangileridir?
II.Sosyal bakım
III.Rehabilitasyon hizmetleri
IV.Gündüzlü hizmetler
Türkiye’de son yıllarda yapılan yasal düzenlemeler ile bakıma muhtaç özürlü bireylere bakım adı altında yapılan yardımlar yukarıda verilenlerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III
C
I ve II
D
III ve IV
E
II,III,IV
Açıklama:
Bu bireylere bakım adı altında yapılan yardımlar, parasal yardım, sosyal bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini kapsamaktadır.Doğru yanıt B'dir.
Soru 32
Bakım Etiğinin sunduğu yararlara göre "birey için iyi olanı yükseltme"sine ne denir?
Seçenekler
A
Zarar vermeme
B
Sadakat
C
Güvenirlik
D
Yarar sağlama
E
İnsan onuruna saygı
Açıklama:
Bakım Etiğinin bakım veren ve bakılan bireyler açısından sunduğu yararlardan" Birey için iyi olanı yükseltmesine yarar sağlama denir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 33
I. SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği
II.Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
III. Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
IV.Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Yukarıda verilen maddelerden hangileri 07.08.2008 tarih ve 26960 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliğinin öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmalarındandır?
II.Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
III. Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
IV.Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Yukarıda verilen maddelerden hangileri 07.08.2008 tarih ve 26960 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliğinin öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmalarındandır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir. Doğru yanıt A'dır.
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 34
Hastanın tedavisini durdurarak acısının dindirilmesi aşağıda verilen seçeneklerin hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Hukuki sorun
B
Yaşama hakkı
C
Adalet ihlali
D
Etik ihlali
E
Etik ikilem
Açıklama:
Etik ikilem tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişkidir. Örneğin tedaviyi durdurarak acıyı dindirme yaşamı koruma ilkesi ile çelişir.Doğru yanıt E'dir.
Soru 35
I.Fiziksel İstismar
II.Psikolojik İstismar
III.Cinsel İstismar
IV.Ekonomik İstismar
V.Sosyal İstismar
VI.İhmal
Verilenlerden hangileri yaşlı istismar ve ihmal türleri arasında sıralanabilir?
II.Psikolojik İstismar
III.Cinsel İstismar
IV.Ekonomik İstismar
V.Sosyal İstismar
VI.İhmal
Verilenlerden hangileri yaşlı istismar ve ihmal türleri arasında sıralanabilir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,II,III,IV
C
I,II,III,IV,VI
D
II,III,VI
E
II,III,IV
Açıklama:
Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir;
- Fiziksel İstismar
- Psikolojik İstismar
- Cinsel İstismar
- Ekonomik İstismar
- İhmal Doğru yanıt C'dir.
Soru 36
I.Yaşlılık sosyal bir problem gibi görülmemekte II.Bakım algısı bir hayır işi şeklinde yorumlanmakta III.Bakım algısı yaşlının bir “hak” talebi olarak görülmekte IV.Her 10 yaşlıdan 7’si çocukları ile ya aynı evde ya da çocukları ile aynı binada oturmaktalar V.Huzurevleri toplum gözünde bakım verilmeyen yaşlının atıldığı yerler olarak algılanır Yukarıda verilen maddelerden hangileri günümüz Türk toplumunda bakım hizmetleri ile ilgilidir?
Seçenekler
A
II,IV,V
B
I,II,III,IV,V
C
I,II,III
D
II,III,V
E
III ve IV
Açıklama:
Eskiden sosyal bir problem gibi görülmeyen yaşlılık yenilerde artık bir problem olarak algılanmaktadır.Ancak bu durumun kurumlara dönüşmesi ile gecikmeler ve direnmeler vardır. Örneğin, bakım algısı hala bir hayır işi şeklinde yorumlanmakta, yardımlaşma prensiplerine göre sürdürülmektedir. Bunun yaşlının bir “hak” talebi şeklinde olabileceği ve sosyal devletin bir parçası olduğu bilinci henüz tam olarak yerleşmemiştir. Huzurevleri toplum gözünde bakım verilmeyen yaşlının atıldığı yerler olarak algılanır ve fikri çoğunlukla reddedilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 37
I.Bakım alan bireyin inanç ve inanç düzeyi dikkatle izlenmeli
II.Onu rahatlatacak bazı inanç uygulamaları, örneğin dua etmek, motive edilebilir
III.Bakım verenler hastalarına “dindar insanlar daha iyidir, algısında bulunarak dini inancın iyileştirici etkisini kullanmalı
IV.İnanç uygulamalarının hastaya zarar vermesine engel olunmalı
Bakım alan bireyle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangilerine dikkat edilmelidir?
II.Onu rahatlatacak bazı inanç uygulamaları, örneğin dua etmek, motive edilebilir
III.Bakım verenler hastalarına “dindar insanlar daha iyidir, algısında bulunarak dini inancın iyileştirici etkisini kullanmalı
IV.İnanç uygulamalarının hastaya zarar vermesine engel olunmalı
Bakım alan bireyle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangilerine dikkat edilmelidir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV
C
II ve III
D
I,II,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Ancak bakım verenlerin hastaları ile konular konuşurken onlarda “dindar insanlar daha iyidir, dindar olmayanlar daha kötüdür” şeklinde bir sonuç ortaya çıkmasına imkan vermemek gerekmektedir.Doğru yanıt B'dir.
Soru 38
I.Yaşlının rahatsızlıkları nedeniyle diğer bireylere, özellikle bir bakıcıya bağımlı olması istismar olasılığını artırabilir.
II.İstismar çok yaygındır ve çok sayıda istismar olgusu rapor edilmekte ve ortaya çıkması sağlanmaktadır.
III.Yaşlı istismarı uygulayan kişiler genelde; aile üyeleri, akrabalar, bakıcılar ve yaşlı ile etkileşimde bulunan diğer kişilerdir.
IV.Yasalara göre, ihmal, istismar ve şiddet şüphelenildiğinde adli makamlara bildirmek zorunluluğu vardır.
V.Ailedeki yaşlı istismarı, yüzde 13 oranında eşler, yüzde 2 oranında çocuklar ve yüzde 21 oranında akrabaları tarafından yapılmaktadır.
Yaşlılarda bakım hizmetleri sağlama konusunda yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II.İstismar çok yaygındır ve çok sayıda istismar olgusu rapor edilmekte ve ortaya çıkması sağlanmaktadır.
III.Yaşlı istismarı uygulayan kişiler genelde; aile üyeleri, akrabalar, bakıcılar ve yaşlı ile etkileşimde bulunan diğer kişilerdir.
IV.Yasalara göre, ihmal, istismar ve şiddet şüphelenildiğinde adli makamlara bildirmek zorunluluğu vardır.
V.Ailedeki yaşlı istismarı, yüzde 13 oranında eşler, yüzde 2 oranında çocuklar ve yüzde 21 oranında akrabaları tarafından yapılmaktadır.
Yaşlılarda bakım hizmetleri sağlama konusunda yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III,IV
C
III ve V
D
I,III,IV,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
İstismar yaygın olmakla birlikte, çok sayıda istismar olgusu rapor edilmemekte ve gizli kalmaktadır.Doğru yanıt D'dir.
Soru 39
- Bakım
- Konut
- Sağlık
- Eğitim
- Eğlence
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Anayasamızın ikinci maddesinde Cumhuriyetin Nitelikleri açıklanırken “Türkiye Cumhuriyeti Sosyal bir hukuk Devletidir” ifadesi kullanılmıştır. Sosyal bir hukuk devleti olmanın temel özelliklerinden biride ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapılmasını da sağlamaktır. Buna göre devlet yaşlının, bakımı, konut, sağlık, eğitim ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılamalı ve ailesini de yaşlı bakımı nedeniyle desteklemelidir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 40
- İhtiyaçların karşılanması
- Aile bütünlüğünün sağlanması
- Hayat standartlarının iyileştirilmesi
- Sosyal sorunların önlenmesi ve çözümlenmesi
- Maddi, manevi ve sosyal yoksunlukların giderilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
II, III ve V
D
III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Buna göre; sosyal hizmetler;
Buna göre; sosyal hizmetler;
- Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
- İhtiyaçlarının karşılanmasına
- Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
- Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür. Doğru yanıt E’dir.
Soru 41
Evde bakım hizmetinin kapsamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatılı bakım, psikolojik destek ve rehabilitasyon
B
Rehabilitasyon, parasal yardım ve yatılı bakım
C
Psikolojik destek, sosyal bakım ve parasal yardım
D
Parasal yardım, sosyal bakım ve rehabilitasyon
E
Sosyal yardım, yatılı bakım ve rehabilitasyon
Açıklama:
Türkiye’de son yıllarda yapılan yasal düzenlemeler, ailesi ekonomik yoksunluk içinde bulunan bakıma muhtaç özürlü bireylere bakım parası altında bir maddi yardım ile evde bakımlarını mümkün kılmaktadır. Bakımı aile bireyi ya da yakını tarafından karşılanan özürlü birey için, bakımı yapan kişiye bir asgari ücrete kadar ödeme yapılmaktadır. Bu bireylere bakım adı altında yapılan yardımlar, parasal yardım, sosyal bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini kapsamaktadır Bakım hizmeti ve bakım ücretinden faydalanmak için ikamet edilen yerdeki İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne veya varsa İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüğü başvurmak gerekmektedir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi 2008 yılında yapılan yaşlanma ulusal eylem planında vurgulanan yeni düzenlemelerden biridir?
Seçenekler
A
Ulusal Yaşlılık Enstitüsünün kurulması
B
Her şehre ve beldeye huzurevi açılması
C
Yaşlı köylerinin oluşturulması
D
Bakımevlerinin parasızlara hizmet vermesi
E
Gündüzlü hizmetlerin sağlıklı yaşlılara sunulması
Açıklama:
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Bunlardan bazıları şunlardır:
- “Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
- SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı olan yaşlılar için ayrı bakımve huzurevleri açılmalı
- Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
- Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
- “Yaşlı dostu kentler” oluşturulmalı
- Ulusal Yaşlılık Enstitüsü biran önce hayata geçirilmeli
Soru 43
Bakım hizmeti verenler ile hizmet alanların beklentileri arasındaki çelişkileri çözüme ulaştırma amacı aşağıdakilerden hangi etiğe aittir?
Seçenekler
A
Tıp
B
Sağlık Bakım
C
Eğitim Öğretim
D
Meslek
E
Çalışma
Açıklama:
Etik, bireyin davranışlarına, temel olan ahlak ilkelerinin tümüdür. Bir bilim alanı olan etik, genelde doğru ve yanlışları açıklayan, belirleyen ilkelere ait felsefi bilim veya ahlak felsefesi olarak da tanımlanır. Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır.
- Yararlılık
- Zarar vermeme
- Hasta özerkliğine saygı
- Adalet
Soru 44
- Açılış izni
- İşleyiş esasları
- Yönetim kurulu
- Ücret tarifesi
- Faaliyet durdurma
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve V
C
I, II, IV ve V
D
I ve V
E
Yalnız I
Açıklama:
Yaşlı bakım hizmetleri ile ilgili denetleme yetkisi, aynı zamanda hizmetin sağlanmasından da sorumlu olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumuna aittir. Kurum bu yetkisini 2828 sayılı kanunun 9. Maddesinin (g) fıkrasında belirtildiği üzere ‘Kuruma bağlı olanların dışında kurulacak Sosyal Hizmet Kuruluşlarının açılış iznine, her türlü standartlarına ve işleyişlerine ilişkin esasları, varsa ücret tarifelerini tespit etmek, denetimini yapmak ve bu esaslara uymayanların faaliyetlerini durdurmak’ hükmüne bağlı olarak uygular. Doğru yanıt C’dir.
Soru 45
Bakıcı bireyin zarar verme niyeti olmaksızın yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik istismar
B
Fiziksel istismar
C
Pasif ihmal
D
Aktif ihmal
E
Eğitimsizlik
Açıklama:
Yaşlı ihmali, pasif ve aktif ihmal olarak iki farklı şekilde tanımlanabilir. Aktif ihmal, yiyecek, su barınma, giyinme, tıbbi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizliktir. Yaşlıya bilinçli olarak (kasıtlı) fiziksel ve duygusal acı vermeyi de içermektedir. Pasif ihmal, zarar verme niyeti olmadan bakıcı kişinin, yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 46
Hangisi/hangileri etik ihlal problemleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
I, III ve IV
E
Yalnız III
Açıklama:
Etik sorunlar, bakım sırasında hasta ve bakım veren arasındaki ilişkinin iyi olmasıyla ilgili tereddütlerin veya itirazların ortaya çıktığı durumlardır. Etik sorunlar, ya bakım sırasında gerekli davranışın biçimlendirilmesi ilgili belirsizlik yaşanması veya üzerinde uzlaşmaya varılmış davranış biçimine uyulmaması gibi iki ana grupta toplanılabilir. Genel olarak bunların ilki “etik ikilem” ,ikincisi “etik ihlali” olarak adlandırılmaktadır.
Etik ikilem tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişkidir. Örneğin tedaviyi durdurarak acıyı dindirme yaşamı koruma ilkesi ile çelişir. Diğer örnek, hastanın sırlarını söylememe mahremiyet ilkesine dayanır, ancak intihar edebilecek hastanın durumunu söylemek sır tutma ile gerçeği söyleme ilkesi arasında kalınan bir tür ikilemdir.
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır:
Doğru yanıt C’dir.
Etik ikilem tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişkidir. Örneğin tedaviyi durdurarak acıyı dindirme yaşamı koruma ilkesi ile çelişir. Diğer örnek, hastanın sırlarını söylememe mahremiyet ilkesine dayanır, ancak intihar edebilecek hastanın durumunu söylemek sır tutma ile gerçeği söyleme ilkesi arasında kalınan bir tür ikilemdir.
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır:
- Doğruyu söylememe
- İşbirliğini reddetme
- Yetersizlik
- Yetki azlığı
- Hasta yararına karar vermede güçlük
- İlacın kötüye kullanımı
- Bireylerin denek olarak kullanılması
- Hekim istemini uygulama/uygulamama
- Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
- Bilgilerin gizliliğini paylaşma
- Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
- Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
- Bilgi vermeme
Doğru yanıt C’dir.
Soru 47
Ülkemizde yaşlıların yaşam ve bakım alanlarını belirlemede tercihleri en çok hangi yönde olmaktadır?
Seçenekler
A
Eşle/yakın akrabalarla
B
Çocuklarla/çocuklara yakın
C
Huzurevlerinde
D
Özel bakıcıyla evinde
E
Kendi evinde yalnız
Açıklama:
Türkiye’de aile bireyleri arasındaki bağın halen güçlü olması, yaşlıların yaşam ve bakım alanlarını belirlemedeki tercihlerinde farklı olduğunu göstermektedir. Türkiye’de yaşlıların yakın sosyal çevresi çok iyi işlemektedir. Yaşlı kendisine eş, çocuk ve yakın akrabalarının bakmasını tercih etmektedir. Bu durum zaman zaman ekonomik yetersizlik nedeni ile olabildiği gibi daha çok da toplumun diğer bireylerinin bakım hizmetleri üzerine oluşturduğu ön yargılar ile ilgilidir. Yapılan bir çalışmada her 10 yaşlıdan 7’sinin çocukları ile ya aynı evde ya da çocukları ile aynı binada, sokakta veya mahallede oturduklarını göstermektedir. Cinsiyetler arasında çok belirgin bir farklılık görülmemekle birlikte genel tercihin çocuklarla veya çocuklara çok yakın oturmak olduğu anlaşılmaktadır. Böylesi bir tercihin, gerek yaşlı gerekse de yaşlının çocukları açısından sosyal ve ekonomik olarak oldukça avantajlı olabileceği düşünülebilmektedir. Kapalı toplumlarda yaşlısına bu şekilde bakım vermeyi seçen diğer aile bireylerinin yaşlıya olan ihmal veya istismarları toplumun tepkisi nedeniyle dile gelmez ve sürdürülür. Kalitesiz bakım devam eder. Örneğin, annesinin alışverişini yapmayan ihmal sahibi bir oğul toplum tarafından ayıplanır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 48
Bakım verenin yaşlı hastanın dinsel yaşantısını bilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dinsel yaşantı kişinin biyolojik ve psikolojik yapısını etkiler
B
Bu bilgi ışığında bakım veren aile bireylerince desteklenir
C
Dinsel yaşantı ile yaşlıyla iletişimi daha kolaylaşır
D
Dinsel yaşantıyı bilmesi yaşlı istismarını engeller
E
Dinsel yaşantı bilgisi yaşlının mahremiyetini sağlar
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili etiksel her kavram ahlak ve dinsel açıdan da geçerlidir. Dini inanç, kelime anlamı ile bir düşünceye bağlı bulunma, bir dine inanma, inanılan şey, görüş, öğreti anlamında olup, inançlar bireylerin yaşam biçimini, tutumlarını, sağlık ve hastalık hakkındaki duygularını etkileyerek davranışlarına rehberlik ederler. Bilimsel araştırmalara göre hasta bakım hizmetleri sırasında dini ve ruhani hayatla ilgili konular gündeme gelmektedir. Bu nedenle bakım verenin hastanın biyolojik olduğu kadar dinsel durumunu da tanıması gerektiği söylenir. Çünkü hastanın dinsel yaşantısı onun biyolojik ve psikolojik yapısını da etkiler. Örneğin birçok insana göre hastalık, bireyin sabrını ölçen bir sınama sistemidir. Hasta bazen hastalığını günahkârlığa karşılık bir ceza görerek reddedebilir. Aile ve sağlık personelini istemeyebilir. Ölümcül bir hastalık için savaşmayıp kendini ölüme terk edebilir. Hastalıklarla ilgili “bu neden bana oldu?” ya da “neden tanrı bu hastalığı bana verdi? ”soruları ile kendini sorgulayabilir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 49
Seçeneklerden hangisi sosyal hizmetlerin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Adaletsiz gelir dağılımını önlemeye çalışma
B
Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesine yardımcı olma
C
Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olma
D
İhtiyaçlarının karşılanması
E
Kişi ve ailelerin maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının gidermek
Açıklama:
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Buna göre; sosyal hizmetler;
• Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
• İhtiyaçlarının karşılanmasına
• Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
• Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Buna göre; sosyal hizmetler;
• Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
• İhtiyaçlarının karşılanmasına
• Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
• Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ulusal eylem planında kararlaştırılan düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
B
Ulusal Yaşlılık Enstitüsü şartları iyileştirilmeli
C
SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı olan yaşlılar için ayrı bakım ve huzurevleri açılmalı
D
Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
E
Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
Açıklama:
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Bunlardan bazıları
• “Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
• SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı
olan yaşlılar için ayrı bakımve huzurevleri açılmalı
• Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
• Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
• “Yaşlı dostu kentler” oluşturulmalı
• Ulusal Yaşlılık Enstitüsü biran önce hayata geçirilmeli
• “Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
• SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı
olan yaşlılar için ayrı bakımve huzurevleri açılmalı
• Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
• Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
• “Yaşlı dostu kentler” oluşturulmalı
• Ulusal Yaşlılık Enstitüsü biran önce hayata geçirilmeli
Soru 51
Seçeneklerden hangisi tıp etiğinin ana ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Adalet
B
Hasta özerkliğine saygı
C
İstismarın önlenmesi
D
Zarar vermeme
E
Yararlılık
Açıklama:
Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır.
1. Yararlılık
2. Zarar vermeme
3. Hasta özerkliğine saygı
4. Adalet
1. Yararlılık
2. Zarar vermeme
3. Hasta özerkliğine saygı
4. Adalet
Soru 52
Seçeneklerden hangisi bakım etiğinin bakım veren ve bakılan bireyler açısından sunduğu yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım sunan kişi veya kuruluşun davranışlarını ve sorumluluğunu belirler.
B
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve önyargıları engeller.
C
Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasına neden olur
D
Bakım verilen taraf açısından motivasyon, tutarlılık, mesleki tatmin, dayanışma ve süreklilik sağlar.
E
Birey için iyi olanı yükseltir. Buna yarar sağlama denir.
Açıklama:
Bakım Etiğinin bakım veren ve bakılan bireyler açısından sunduğu bazı yararlar vardır. Örneğin;
• Bakım sunan kişi veya kuruluşun davranışlarını ve sorumluluğunu belirler. Zarardan kaçınma, zararlı etken ve koşulları ortadan kaldırma ve önlemeyi içerir. Buna zarar vermeme denir.
• Sorunların hem hastalıkta hemde sağlıkta görülmesini sağlar. Bakım veren taraf açısından motivasyon, tutarlılık, mesleki tatmin, dayanışma ve süreklilik sağlar. Bakılan birey açısından inanma, sadık kalma ve ahlaki ilkeler doğrultusunda tutarlı ilişkisinin yarattığı güven duygusuna sebep olur. Buna sadakat denir.
• Birey için iyi olanı yükseltir. Buna yarar sağlama denir.
• Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasına neden olur. Buna
doğruluk denir.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç gereç-donanım kaynakları, kişilerin yetki, yetenek ve yeterliliklerinin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar. Buna adalet denir.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve önyargıları engeller. Bireye ait bilgilerin saklanması, gerçeği söylemeyi gerektirir. Buna güvenirlik denir.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. Buna dürüstlük denir.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar. Buna otonomi adı verilir.
• İnsanın yaşamına, haklarına, duygu ve düşüncelerine, başkalarına zarar vermediği sürece davranışlarına ve onuruna saygılı olmayı ifade eder. Buna İnsan onuruna saygı denir.
• Bakım sunan kişi veya kuruluşun davranışlarını ve sorumluluğunu belirler. Zarardan kaçınma, zararlı etken ve koşulları ortadan kaldırma ve önlemeyi içerir. Buna zarar vermeme denir.
• Sorunların hem hastalıkta hemde sağlıkta görülmesini sağlar. Bakım veren taraf açısından motivasyon, tutarlılık, mesleki tatmin, dayanışma ve süreklilik sağlar. Bakılan birey açısından inanma, sadık kalma ve ahlaki ilkeler doğrultusunda tutarlı ilişkisinin yarattığı güven duygusuna sebep olur. Buna sadakat denir.
• Birey için iyi olanı yükseltir. Buna yarar sağlama denir.
• Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasına neden olur. Buna
doğruluk denir.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç gereç-donanım kaynakları, kişilerin yetki, yetenek ve yeterliliklerinin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar. Buna adalet denir.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilen baskı ve önyargıları engeller. Bireye ait bilgilerin saklanması, gerçeği söylemeyi gerektirir. Buna güvenirlik denir.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. Buna dürüstlük denir.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar. Buna otonomi adı verilir.
• İnsanın yaşamına, haklarına, duygu ve düşüncelerine, başkalarına zarar vermediği sürece davranışlarına ve onuruna saygılı olmayı ifade eder. Buna İnsan onuruna saygı denir.
Soru 53
Seçeneklerden hangisi yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması yönetmeliği ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
D
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
E
Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları;
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
Soru 54
Yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlar ne tür istismardır?
Seçenekler
A
Psikolojik İstismar
B
İhmal
C
Ekonomik
D
Cinsel
E
Fiziksel
Açıklama:
Yaşlı ihmali ise, aile üyeleri, sosyal kurum çalışanları, özel bakıcılar yaşlıya bakmakla yükümlü bireylerin yaşlının günlük gereksinmelerini karşılamamasıdır. Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir;
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
Soru 55
Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar vermesi hangi istismar türüne aittir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Fiziksel
C
Psikolojik
D
İhmal
E
Cinsel
Açıklama:
Yaşlı ihmali ise, aile üyeleri, sosyal kurum çalışanları, özel bakıcılar yaşlıya bakmakla yükümlü bireylerin yaşlının günlük gereksinmelerini karşılamamasıdır. Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir;
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
Soru 56
Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek hangi istismar türüne girer?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Fiziksel
C
İhmal
D
Psikolojik
E
Cinsel
Açıklama:
Yaşlı ihmali ise, aile üyeleri, sosyal kurum çalışanları, özel bakıcılar yaşlıya bakmakla yükümlü bireylerin yaşlının günlük gereksinmelerini karşılamamasıdır. Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir;
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir.
2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir.
4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir
Soru 57
Seçeneklerin hangisi yaşlılara %21 oranında istismarda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Diğer yaşlılar
B
Bakıcılar
C
Çocuklar
D
Akrabalar
E
Eşler
Açıklama:
Yaşlı istismarı uygulayan kişiler genelde; aile üyeleri (eş, çocuk, kardeş vb.), akrabalar, bakıcılar ve yaşlı ile etkileşimde bulunan diğer kişilerdir. Ailedeki yaşlı istismarı, yüzde 13 oranında eşler, yüzde 2 oranında çocuklar ve yüzde 21 oranında akrabaları tarafından yapılmaktadır.
Soru 58
Seçeneklerden hangisi en çok karşılaşılan etik problemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğruyu söylememe
B
İşbirliğini reddetme
C
Yetersizlik
D
Yetki azlığı
E
Bilgi verme
Açıklama:
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır:
• Doğruyu söylememe
• İşbirliğini reddetme
• Yetersizlik
• Yetki azlığı
• Hasta yararına karar vermede güçlük
• İlacın kötüye kullanımı
• Bireylerin denek olarak kullanılması
• Hekim istemini uygulama/uygulamama
• Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
• Bilgilerin gizliliğini paylaşma
• Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
• Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
• Bilgi vermeme
• Doğruyu söylememe
• İşbirliğini reddetme
• Yetersizlik
• Yetki azlığı
• Hasta yararına karar vermede güçlük
• İlacın kötüye kullanımı
• Bireylerin denek olarak kullanılması
• Hekim istemini uygulama/uygulamama
• Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme
• Bilgilerin gizliliğini paylaşma
• Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
• Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
• Bilgi vermeme
Soru 59
Uluslararası Madrit Yaşlanma Hareketi Planı ne zaman yapılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
2002 yılında yapılmıştır.
Soru 60
Bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere ne zaman verilmiştir?
Seçenekler
A
1926
B
1927
C
1928
D
1929
E
1930
Açıklama:
1930 yılında çıkarılmıştır.
Soru 61
Gerçek anlamda ise yaşlı hizmetleri ilk defa kaç yılında kamu hizmetleri içerisindeki yerini almıstır?
Seçenekler
A
1960
B
1961
C
1962
D
1963
E
1964
Açıklama:
1963
Soru 62
“Yaslılar devletçe korunur. Yaslılara devlet yardımı ve saglanacak diger haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir” hükmü Anayasanın kaçıncı maddesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
60
B
61
C
62
D
63
E
64
Açıklama:
61.
Soru 63
Tıp etiğinin kaç ana ilkesi vardır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
4
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin ana ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zarar vermeme
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Adalet
E
Hesap verilebilirlik
Açıklama:
Hesap verilebilirlik
Soru 65
Yaşlı bakım hizmetleri ile ilgili denetleme yetkisi, aynı zamanda hizmetin sağlanmasından da sorumlu olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
B
İçişleri bakanlığı
C
Adalet Bakanlığı
D
Başbakanlık
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Soru 66
Yaşlı istismarı kavramı ilk olarak nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Fransa
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
İngiltere
Soru 67
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal
Açıklama:
Ekonomik istismar
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi en çok karşılaşılan etik problemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğruyu söylememe
B
Yetersizlik
C
Yetki azlığı
D
Ötenazi
E
Bilgi vermeme
Açıklama:
Ötenazidir.
Soru 69
Aşağıdaki tanımlardan hangisi sosyal hizmetleri tanımlamaz?
Seçenekler
A
Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesini sağlar
B
İhtiyaçlarının karşılanmasına yardım eder
C
Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olur
D
Hayat standartlarını iyileştirilmesi ve yükseltilmesine yardımı amaçlar
E
Maddi yardımı ön planda tutar
Açıklama:
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Buna göre; sosyal hizmetler;
• Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
• İhtiyaçlarının karşılanmasına
• Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
• Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Buna göre; sosyal hizmetler;
• Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
• İhtiyaçlarının karşılanmasına
• Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
• Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Soru 70
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu düzenlemelerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
B
SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı olan yaşlılar için ayrı bakım ve huzurevleri açılmalı
C
Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
D
Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
E
Sadece sağlık hizmetlerini ön planda tutarak, yaşlıların sağlık şartlarını iyileştirmek.
Açıklama:
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Bunlardan bazıları
• “Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
• SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı olan yaşlılar için ayrı bakımve huzurevleri açılmalı
• Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
• Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
• “Yaşlı dostu kentler” oluşturulmalı
• Ulusal Yaşlılık Enstitüsü biran önce hayata geçirilmeli
• “Yaşlı Meclisleri ve Yaşlı Danışmanlık Kurulu oluşturulmalı
• SHÇEK ve Sağlık Bakanlığı denetiminde ruhsal sorunu olan, madde bağımlığı olan yaşlılar için ayrı bakımve huzurevleri açılmalı
• Yaşlı istismarının önlenmesi amacıyla yasal düzenlemeler yapılabilmesi ile eğitim programları düzenlenmeli
• Geriatri servislerinin ve hastanelerinin oluşturulması ve gerekli yasal düzenlemeler yapılmalı
• “Yaşlı dostu kentler” oluşturulmalı
• Ulusal Yaşlılık Enstitüsü biran önce hayata geçirilmeli
Soru 71
Yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları, aşağıdakilerden hangi yönetmelik ile yürütülmemektedir?
Seçenekler
A
SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
D
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
E
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları;
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
• Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
• Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
Soru 72
Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Aşağıdakilerden hangisi bu etiklerden değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Özgürlük
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Adalet
E
Zarar vermeme
Açıklama:
Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır. 1. Yararlılık 2. Zarar vermeme 3. Hasta özerkliğine saygı 4. Adalet
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Psikolojik istismar
D
İhmal
E
Ailevi istismar
Açıklama:
Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir; 1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir. 2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. 3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir. 4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır. 5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir.
Soru 74
Etik ikilem nedir?
Seçenekler
A
Doğruyu söylememe
B
Hasta yararına karar vermede güçlük
C
Bilgi vermeme
D
Hekim istemini uygulama/uygulamama
E
Tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişki
Açıklama:
Etik ikilem tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişkidir. Örneğin tedaviyi durdurarak acıyı dindirme yaşamı koruma ilkesi ile çelişir. Diğer örnek, hastanın sırlarını söylememe mahremiyet ilkesine dayanır, ancak intihar edebilecek hastanın durumunu söylemek sır tutma ile gerçeği söyleme ilkesi arasında kalınan bir tür ikilemdir.
Soru 75
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
İhmal
C
Psikolojik istismar
D
Fiziksel istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır.
Soru 76
Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı verme eylemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
İhmal
C
Psikolojik istismar
D
Fiziksel istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir.
Soru 77
Ülkemizde yaşam süresi son yıllarda yükselmiş olup, ortalama kaç yaş olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
60
B
65
C
68
D
71
E
75
Açıklama:
Ülkemizde de ortalama yaşam süresi son yıllarda hızla yükselmiş olup ortalama yaş 71 olarak belirlenmiştir.
Soru 78
Ülkemizde ortalama yaşam süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
69
B
68
C
70
D
71
E
73
Açıklama:
Ülkemizde de ortalama yaşam süresi son yıllarda hızla yükselmiş olup ortalama yaş 71 olarak belirlenmiştir.
Soru 79
Ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapılmasını da sağlama görevi Türkiye Cumhuriyetinin hangi özelliğine vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
Laik devlet
B
Sosyal devlet
C
Demokratik devlet
D
Özgür devlet
E
Yardımsever devlet
Açıklama:
Anayasamızın ikinci maddesinde Cumhuriyetin Nitelikleri açıklanırken “Türkiye Cumhuriyeti Sosyal bir hukuk Devletidir” ifadesi kullanılmıştır. Sosyal bir hukuk devleti olmanın temel özelliklerinden biride ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapılmasıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, tıp etiğinin dört ana ilkesinden biri değildir?
Seçenekler
A
Düşkünlük
B
Yararlılık
C
Zarar vermeme
D
Hasta özerkliğine saygı
E
Adalet
Açıklama:
Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe tıp etiği adı verilir. Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır. 1. Yararlılık 2. Zarar vermeme 3. Hasta özerkliğine saygı 4. Adalet
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmal türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik istismar
C
İltimas
D
Cinsel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Yaşlı ihmali, aile üyeleri, sosyal kurum çalışanları, özel bakıcılar yaşlıya bakmakla yükümlü bireylerin yaşlının günlük gereksinmelerini karşılamamasıdır. Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir; 1. Fiziksel İstismar; 2. Psikolojik İstismar; 3. Cinsel İstismar; 4. Ekonomik İstismar; 5. İhmal; Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi, bakım hizmetleri sağlama sırasında karşılaşan etik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yetersizlik
B
Yetki azlığı
C
İşbirliği
D
İlacın kötüye kullanımı
E
Bilgi vermeme
Açıklama:
Bakım hizmetlerini sağlama sırasında en çok karşılaşılan etik problemler şunlardır: • Doğruyu söylememe • İşbirliğini reddetme • Yetersizlik • Yetki azlığı • Hasta yararına karar vermede güçlük • İlacın kötüye kullanımı • Bireylerin denek olarak kullanılması • Hekim istemini uygulama/uygulamama • Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme • Bilgilerin gizliliğini paylaşma • Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması • Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme • Bilgi vermeme
Soru 83
Yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet veren merkez hangisidir?
Seçenekler
A
Huzur evleri
B
Bakım hizmetleri
C
Yaşlı hizmetleri
D
Gündüzlü hizmetler
E
Palyatif bakım hizmetleri
Açıklama:
Gündüzlü Hizmetler “Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir.
Soru 84
Bakıcı kişinin zarar verme niyeti olmadan, yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yaptığı yanlış davranışlar nasıl tanımlanır?
Seçenekler
A
Aktif ihmal
B
Pasif ihmal
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Bireylerin denek olarak kullanılması
E
Doğruyu söylememe
Açıklama:
Bakım hizmetlerini karşılama sırasında karşılaşılan yaşlı ihmali, pasif ve aktif ihmal olarak iki farklı şekilde tanımlanabilir. Aktif ihmal, yiyecek, su barınma, giyinme, tıbbi ve duygusal destek gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasındaki eksiklik ve yetersizliktir. Yaşlıya bilinçli olarak (kasıtlı) fiziksel ve duygusal acı vermeyi de içermektedir. Pasif ihmal, zarar verme niyeti olmadan bakıcı kişinin, yaşlı bireyin temel ihtiyaçlarını karşılamada yanlış davranışıdır.
Soru 85
Bakım verenin yaşlı bireye sözel saldırıda bulunması, küçümsemesi, aşağılaması veya gözdağı vermesi ne tür yaşlı istismarı ve ihmalidir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Psikolojik istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal
Açıklama:
Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
Soru 86
Bakım verenin yaşlı bireyi uzun zaman yalnız bırakması, ne tür yaşlı isitismar ve ihmalidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal
Açıklama:
İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir.
Soru 87
Ülkemizde yaşlı bakım hizmetleri ile ilgili denetleme yetkisi hangi kuruma aittir?
Seçenekler
A
Yeşilay
B
Kızılay
C
Türkiye Yaşlı ve Rehabilitasyon Merkezi
D
Sosyal Güvenlik Kurumu
E
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Açıklama:
Yaşlı bakım hizmetleri ile ilgili denetleme yetkisi, aynı zamanda hizmetin sağlanmasından da sorumlu olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumuna aittir.
Soru 88
Ekonomik durumu iyi olan ve sosyal yönden yoksunluk içinde bulunan yaşlılarımıza ücretli, ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan yaşlılarımıza ise ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunulan merkez hangisidir?
Seçenekler
A
Yurt
B
Huzur evi
C
Gündüz bakım evi
D
Geriatri merkezi
E
Palyatif bakım merkezi
Açıklama:
SHÇEK Genel Müdürlüğüne bağlı Huzurevleri ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezlerinde, ekonomik durumu iyi olan ve sosyal yönden yoksunluk içinde bulunan yaşlılarımıza ücretli, ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan ve 1005 sayılı Kanun gereği İstiklal Madalyası verilen yaşlılarımıza ise ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunulmaktadır.
Soru 89
I- Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü'nün kurulmasıII-Yaşlıların sosyal haklarının 1982 anayasasında “sosyal ve ekonomik haklar” başlığı altında tanımlanmasıIII-1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü Belediyelere verilmiştir.Türkiye'de yaşlı bakım hizmetlerinin kamu hizmeti içinde yer almasına ilişkin yukarıda belirtilen aşamaların tarihsel sıralaması hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
III-I-II
C
III-II-I
D
I-III-II
E
II-I-III
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Türkiye’de ise ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir. Sonrasında sosyal hizmetler genel müdürlüğü kurulmuş ve 1982 anayasasında da önemli yasal düzenlemeler yapılmıştır.
Türkiye’de ise ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir. Sonrasında sosyal hizmetler genel müdürlüğü kurulmuş ve 1982 anayasasında da önemli yasal düzenlemeler yapılmıştır.
Soru 90
Türkiye'de sosyal hizmetler hangi gelişme ile hukuken tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1982 anayasasında yaşlı ve bakıma muhtaç kişilerle ilgili yasal düzenlemelerin yapılmasıyla
B
Birleşmiş Milletler tarafından 2002’de gerçekleştirilen Uluslararası Madrit Yaşlanma Hareketi Planı'nın benimsenmesi
C
1963 yılında Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü'nün kurulması
D
Sosyal Yardım Bakanlığı'na bağlık ilk huzurevlerinin açılması
E
1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu'nun çıkarılması
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Türkiye’de, sosyal hizmetler 1983 tarihinde yürürlüğe giren, 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu” ile hukuken tanımlanmıştır.
Soru 91
Türkiye'deki yaşlı bakım hizmetleri ve o hizmetle ilgili işlemlerin yürütüldüğü kamu birimi eşleştirmelerinden hangisi ya da hangileri yanlıştır?I- Evde bakım - İl/İlçe Sosyal Hizmetler MüdürlüğüII- Huzurevleri - SHÇEKIII- Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri- Sağlık Bakanlığı
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız 1
C
II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri SHÇEK'e bağlı olarak çalışmaktadır.
Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri SHÇEK'e bağlı olarak çalışmaktadır.
Soru 92
Aşağıda verilen yaşlı bakım hizmetlerinden hangisi yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve sosyoekonomik düzeyine bakılmaksızın ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir?
Seçenekler
A
Huzurevleri
B
Gündüzlü Hizmetler
C
Evde Bakım Hizmetleri
D
Belediye Yaşlı Bakım Merkezleri
E
Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
“Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir.
“Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir.
Soru 93
I- Yaşlı dostu kentler oluşturulmasıII- Geriatri servislerinin ve hastanelerinin kurulmasıIII- Ruhsal problemi olan yaşlılar için ayrı huzur evlerinin oluşturulmasıBu düzenlemeler aşağıdakilerden hangisi çerçevesinde tartışılmıştır?
Seçenekler
A
Yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayı
B
Uluslararası Madrit Yaşlanma Hareketi Planı
C
Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
D
8. Akademik Geriatri Kongresi
E
Bakım Merkezleri Yönetmeliği
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Soruda anılan düzenlemeler bu etkinlik çerçevesinde tartışılmıştır.
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, kamu kurumları ve sivil toplum örgütlerinin katkısıyla 2008 yılında gerçekleştirilen yaşlanma ulusal eylem planı çalıştayında, bazı yeni düzenlemeler gerektiği vurgulanmıştır. Soruda anılan düzenlemeler bu etkinlik çerçevesinde tartışılmıştır.
Soru 94
Yaşlı bakım merkezinde çalışan bir hasta bakıcı, ilgilendiği yaşlı bireyin fiziksel yakınmalarını dinlemekte ancak etik ilkeler çerçevesinde herhangi bir müdahalede bulunmaktan kaçınmaktadır. Hasta bakıcı yaşlının iyileşme olasılığı bulunurken gereksiz bir müdahaleyle bu olasılığın ortadan kalkmasından ve yaşlıya zarar vermekten korkmaktadır. Hasta bakıcı bu davranışıyla hangi temel etik ilkeye en uygun şekilde davranmaktadır?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zarar vermeme
C
Adalet
D
Gizlilik
E
Hasta özerkliğine saygı
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Temel tıp etiği ilkelerinden biri, hekimin veya uzmanın hastasına zarar vermeden bir müdahalede bulunabilmesinin ön koşulu olan “öncelikle zarar verme” ilkesidir. Soruda hikayelendirilen durumdaki hasta bakıcı bu etik ilkeye uygun olarak davranmıştır.
Temel tıp etiği ilkelerinden biri, hekimin veya uzmanın hastasına zarar vermeden bir müdahalede bulunabilmesinin ön koşulu olan “öncelikle zarar verme” ilkesidir. Soruda hikayelendirilen durumdaki hasta bakıcı bu etik ilkeye uygun olarak davranmıştır.
Soru 95
"Bu ilke çerçevesinde, tıbbi bir müdahale sırasında hastanın bireysel haklarına dikkat edilmesi ve tıbbi karara hastanın da katılımının sağlanması gerekmektedir."Yukarıda tanımlanan tıp etiği ilkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet
B
Yarar sağlama
C
Özerkliğe saygı
D
Gizlilik
E
Zarar vermeme
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Hastanın özerkliğine saygı ilkesine göre hekim, hastasının yalnızca tıbbi yönden yararını öngörmeyecek; ona özerk bir kişi olmasından kaynaklanan haklarını da kullanabilme fırsatı tanımalıdır. Bu ilkenin hekim tarafından uygulanmasının anlamı, tıbbi bir müdahale sırasında hastanın bireysel haklarına dikkat edilmesi ve tıbbi karara hastanın da katılımının sağlanmasıdır. Böylelikle, hem hastanın tıbbi müdahaleden dolayı uğrayabileceği zarar risk azaltılmakta, hem de hekim-hasta ilişkisi içerisindeki hasta haklarının temellendirilmesi sağlanmış olmaktadır.
Hastanın özerkliğine saygı ilkesine göre hekim, hastasının yalnızca tıbbi yönden yararını öngörmeyecek; ona özerk bir kişi olmasından kaynaklanan haklarını da kullanabilme fırsatı tanımalıdır. Bu ilkenin hekim tarafından uygulanmasının anlamı, tıbbi bir müdahale sırasında hastanın bireysel haklarına dikkat edilmesi ve tıbbi karara hastanın da katılımının sağlanmasıdır. Böylelikle, hem hastanın tıbbi müdahaleden dolayı uğrayabileceği zarar risk azaltılmakta, hem de hekim-hasta ilişkisi içerisindeki hasta haklarının temellendirilmesi sağlanmış olmaktadır.
Soru 96
Yaşlı bakım hizmetleri sağlama ve ilgili hizmetleri denetleme yetkisi SHÇEK'e aittir. Bu kapsamda aşağıdaki iş ve işlemlerden hangisi kurumun yetkisi dışındadır?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet kuruluşlarının açılış izni
B
Hizmet kuruluşlarının belirlenen ücret tarifelerine uymayanların faaliyetini durdurmak
C
Hizmet kuruluşlarının standartlarını oluşturmak ve ilgili denetimi sağlamak
D
Sağlıklı yaşlanma eylem planını uygulama ve geliştirme
E
Ekonomik yönden yoksunluk içinde bulunan ve kanun gereği İstiklal Madalyası verilen yaşlılarımıza ücretsiz yatılı bakım hizmeti sunmak
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin denetleme mekanizmalarını tanımlayabileceksiniz.
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı (2015-2020)Sağlık Bakanlığı öncülüğünde yürütülmektedir.
Türkiye Sağlıklı Yaşlanma Eylem Planı ve Uygulama Programı (2015-2020)Sağlık Bakanlığı öncülüğünde yürütülmektedir.
Soru 97
Evde bakım veren bir yaşlı bakım personeli, ilgilendiği yaşlıyı sağlık gerekçesiyle sosyal çevresinden zorla ayırmakta, komşularıyla görüştürmemektedir. Personelin bu davranışları hangi türde yaşlı istismarıdır?
Seçenekler
A
Psikolojik İstismar
B
İhmal
C
Ekonomik İstismar
D
Fiziksel İstismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir.
Soru 98
Yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan belediyelere hangi tarihte ve hangi sayılı yasa ile verilmiştir?
Seçenekler
A
1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile
B
1935 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile
C
1930 tarihinde yürürlüğü giren 1583 sayılı yasa ile
D
1936 tarihinde yürürlüğü giren 1581 sayılı yasa ile
E
1930 tarihinde yürürlüğü giren 1587 sayılı yasa ile
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Türkiye’de ise ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir ş tir.
Türkiye’de ise ilk kez 1930 tarihinde yürürlüğü giren 1580 sayılı yasa ile bakıma muhtaç kişilerin (yaşlıların) korunması, yaşlı evleri yapma ve yönetme yükümlülüğü birer kamu kuruluşu olan Belediyelere verilmiştir ş tir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetlerin görev tanımlamasında yoktur?
Seçenekler
A
Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine
B
İhtiyaçlarının karşılanmasına
C
İhtiyaçlarının karşılanabilmesi için gerekli eğitimlerin verilmesine
D
Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
E
Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütününün oluşmasına
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Buna göre; sosyal hizmetler; •Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine •İhtiyaçlarının karşılanmasına •Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına •Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardım amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Buna göre; sosyal hizmetler; •Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine •İhtiyaçlarının karşılanmasına •Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına •Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardım amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Soru 100
Aşaıdakilerden hangisi tıp etiği ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Öz Bakım
B
Yararlılık
C
Sosyal eğitim
D
Psikolojik eğitim
E
Geri Bildirim
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır. 1. Yararlılık 2. Zarar vermeme 3. Hasta özerkliğine saygı 4. Adalet
Tıp etiği 4 ana ilke üzerinden tanımlanır. 1. Yararlılık 2. Zarar vermeme 3. Hasta özerkliğine saygı 4. Adalet
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği 07.08.2008 tarih ve 26960 sayılı yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması konusunda var olan yönetmeliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği,
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği,
C
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
D
Etik Değerlerin Korunması adına açılacak olan Huzurevlerinin İşleyişi Hakkında Yönetmelik
E
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları; • SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği, • Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği, • Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik • Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
İlgili yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları; • SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği, • Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği, • Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik • Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmal türleri arasındadır?
Seçenekler
A
Biyolojik istismar
B
Duygusal istismar
C
Güdümsel istismar
D
Tercihsel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir; 1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir. 2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. 3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir. 4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır. 5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir.
Yaşlı istismar ve ihmal türleri şöyle sıralanabilir; 1. Fiziksel İstismar; Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme, yetersizliğe yol açma, fiziksel olarak engel olma, zorla besleme ve yatakta tutma gibi eylemleridir. Örnek olarak tekme atma, tokat atma, itme, vurma, sarsma, dövme ya da kötü niyetle ilaç uygulama bunlar içinde sayılabilir. 2. Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. 3. Cinsel İstismar; Yaşlının isteği dışında dokunma, tecavüz, zorla soyunma, açık şekilde cinsellik içeren fotoğraf çekme türünde cinsel ilişkiye girilmesidir. 4. Ekonomik İstismar; yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalmasıdır. 5. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi en çok karşılaşılan etik sorunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hasta yararına karar vermede güçlük
B
Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması
C
Sosyalleşmesine izin vermeme
D
Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme
E
İşbirliğini reddetme
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır: • Doğruyu söylememe • İşbirliğini reddetme • Yetersizlik • Yetki azlığı • Hasta yararına karar vermede güçlük • İlacın kötüye kullanımı • Bireylerin denek olarak kullanılması • Hekim istemini uygulama/uygulamama • Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme • Bilgilerin gizliliğini paylaşma • Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması • Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme • Bilgi vermeme
En çok karşılaşılan etik problemlerin ana başlıkları şunlardır: • Doğruyu söylememe • İşbirliğini reddetme • Yetersizlik • Yetki azlığı • Hasta yararına karar vermede güçlük • İlacın kötüye kullanımı • Bireylerin denek olarak kullanılması • Hekim istemini uygulama/uygulamama • Yetersiz koşullarda çalışmayı reddetme • Bilgilerin gizliliğini paylaşma • Yaşamı destekleyici tedavilerin/araçların sonlandırılması • Şüpheli ilaç istismarının rapor etmeme • Bilgi vermeme
Soru 104
Ağağıdakilerden hangisinde hastanın dinsel yaşantısının onu doğrudan etkilediği alan verilmiştir?
Seçenekler
A
Psikolojik Açıdan
B
Hastalık Açısından
C
Genetik Açıdan
D
Sosyal Açıdan
E
Sormluluk Açısından
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Bilimsel araştırmalara göre hasta bakım hizmetleri sırasında dini ve ruhani hayatla ilgili konular gündeme gelmektedir. Bu nedenle bakım verenin hastanın biyolojik olduğu kadar dinsel durumunu da tanıması gerektiği söylenir. Çünkü hastanın dinsel yaşantısı onun biyolojik ve psikolojik yapısını da etkiler.
Bilimsel araştırmalara göre hasta bakım hizmetleri sırasında dini ve ruhani hayatla ilgili konular gündeme gelmektedir. Bu nedenle bakım verenin hastanın biyolojik olduğu kadar dinsel durumunu da tanıması gerektiği söylenir. Çünkü hastanın dinsel yaşantısı onun biyolojik ve psikolojik yapısını da etkiler.
Soru 105
Ülkemizde, yaşlılara yönelik yatılı kurum hizmetlerinin kısaltması nedir?
Seçenekler
A
SHTAÇ
B
SHÇEK
C
HCÇEK
D
SHTCK
E
ŞCHEK
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Ülkemizde, yaşlılara yönelik yatılı kurum hizmetleri SHÇEK’e bağlı faaliyet gösteren Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Özel Huzurevleri, Yaşlı Bakım Merkezleri ve Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları bünyesinde açılan Huzurevleri eliyle sunulmaktadır.
Ülkemizde, yaşlılara yönelik yatılı kurum hizmetleri SHÇEK’e bağlı faaliyet gösteren Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri, Özel Huzurevleri, Yaşlı Bakım Merkezleri ve Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşları bünyesinde açılan Huzurevleri eliyle sunulmaktadır.
Soru 106
Ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin yapılması Türkiye Cumhuriyeti Anayasasınında ki hangi ifade ile sağlamaktır?
Seçenekler
A
Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
B
Türkiye Cumhuriyeti, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.
C
Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir.
D
Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
E
Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Anayasamızın ikinci maddesinde Cumhuriyetin Nitelikleri açıklanırken “Türkiye Cumhuriyeti Sosyal bir hukuk Devletidir” ifadesi kullanılmıştır. Sosyal bir hukuk devleti olmanın temel özelliklerinden biride ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapılmasını da sağlamaktır. Cevap B şıkkıdır.
Anayasamızın ikinci maddesinde Cumhuriyetin Nitelikleri açıklanırken “Türkiye Cumhuriyeti Sosyal bir hukuk Devletidir” ifadesi kullanılmıştır. Sosyal bir hukuk devleti olmanın temel özelliklerinden biride ülkede yaşayan yaşlı, özürlü (engelli) vatandaşlara yönelik sosyal yardım, bakım ve hayatın devamı için gerekli kolaylıkları sağlayacak yasal düzenlemelerin de yapılmasını da sağlamaktır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 107
Günlük yaşamına devam etmesinde engelleyici fiziksel bir sorunu bulunmayan ve maddi açıdan sorunu bulunmayan bir yaşlıya hangi bakım türü uygun görülmektedir?
Seçenekler
A
Evde bakım
B
Huzur evinde bakım
C
Gündüzlü bakım hizmeti
D
Danışmanlık hizmeti
E
Özel bakım evi hizmeti
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
“Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir. Bu açıklama doğrultusunda cevap C şıkkıdır. D maddesi Gündüzlü bakım başlığı altında ele alınabilir fakat özel bir hizmet türüdür. E maddesi ise huzur evi çeşitlerinden biridir.
“Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Yaşlı Bakımı ile Evde Yaşlı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik” 07.08.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu kurumlar yatılı kurum bakımına gereksinim duymayan ve ekonomik-sosyal durumu ne olursa olsun ev ortamında yaşayan sağlıklı veya hasta yaşlıların sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılamak amacıyla hizmet vermektedir. Bu açıklama doğrultusunda cevap C şıkkıdır. D maddesi Gündüzlü bakım başlığı altında ele alınabilir fakat özel bir hizmet türüdür. E maddesi ise huzur evi çeşitlerinden biridir.
Soru 108
2828 sayılı kanunun 9. Maddesinin (g) fıkrasında yasanın öngördüğü esaslar doğrultusunda yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlatılması çalışmaları 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
D
SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği
E
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği, • Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği, • Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik • Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir. A maddesindeki yönetmeliğin amacı; Türk sporunun geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, sporcu sayısının artırılması için sporla ilgili bütün kaynakları en etkili şekilde devreye sokmak üzere gerçek veya tüzel kişilerce beden eğitimi ve spor tesisleri kurulması ve bu tesislerin işletilmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir. Cevap A şıkkıdır.
• SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği, • Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği, • Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik • Yaşlı Hizmet Merkezlerinde Sunulacak Gündüzlü Bakım ile Evde Bakım Hizmetleri Hakkında Yönetmelik olmak üzere 4 farklı yönetmelik ile yürütülmektedir. A maddesindeki yönetmeliğin amacı; Türk sporunun geliştirilmesi, yaygınlaştırılması, sporcu sayısının artırılması için sporla ilgili bütün kaynakları en etkili şekilde devreye sokmak üzere gerçek veya tüzel kişilerce beden eğitimi ve spor tesisleri kurulması ve bu tesislerin işletilmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 109
85 yaşındaki Ayşe hanım kendisine yardım etmesi için bir yardımcı çalıştırmaktadır. Fakat yardımcı bazen görevlerini yapmaktan kaçınmakta yada Ayşe hanımı üzecek davranışlarda bulunmaktadır. Bu durum aşağıdaki hangi yaşlı istismar ve ihmal türlerine örnektir?
Seçenekler
A
Fiziksel - Psikolojik
B
Fiziksel - Cinsel
C
Ekonomik - Cinsel
D
Psikolojik - İhmal
E
İhmal - Fiziksel
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir. Cevap D şıkkıdır.
Psikolojik İstismar; yaşlıya bakım verenin sözel veya sözel olmayan yolla strese sokan davranışlardır. Örnek olarak sözel saldırı, küçümseme, aşağılama, gözdağı verme, tehdit etme, utandırma, sürekli eleştirme, korkutma, lakap takma, zorla çevresinden ayırma bunlar içinde sayılabilir. İhmal; Bilerek veya bilmeden yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz ihtiyaçlarını esirgemek, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek yaşlıya duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermektir. Örnek olarak yeme, giyinme, ısınma, kişisel hijyen gibi gereksinimlerin karşılanmaması, duygusal-sosyal uyarının sağlanmaması, uzun zaman yalnız bırakılması bunların başında sayılabilir. Cevap D şıkkıdır.
Soru 110
Yaşlı istismarı uygulayan kişiler genelde; aile üyeleri (eş, çocuk, kardeş vb.), akrabalar, bakıcılar ve yaşlı ile etkileşimde bulunan diğer kişilerdir.
Hikmet beyin yanında kalan ailesi kendi çalışma hayatları ve isteksizlikleri nediyle bakıcı tutmuşlardır. Bakıcı ile asabi konuşan Hikmet bey aslında kendi çocuklarının ilgisizliği ve ona karşı saygısız tavırlarından şikayetçidir. Buna göre Hikmet bey kimin hangi tür istismarına maruz kalmaktadır?
Hikmet beyin yanında kalan ailesi kendi çalışma hayatları ve isteksizlikleri nediyle bakıcı tutmuşlardır. Bakıcı ile asabi konuşan Hikmet bey aslında kendi çocuklarının ilgisizliği ve ona karşı saygısız tavırlarından şikayetçidir. Buna göre Hikmet bey kimin hangi tür istismarına maruz kalmaktadır?
Seçenekler
A
Aile üyelerinin Psikolojik İstismar ve İhmaline.
B
Bakıcının İhmaline .
C
Yaşlı ile İletişime Çeçen Diğer Kişilerin Ekonomik İstismarına.
D
Aile Üyelerinin Ekonomik İstismarına
E
Bakıcının Cinsel İstismarına
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Hikmet beyin ailesi ona karşı saygısız davranmaktadır ve ona karşı sorumluluklarını ihmal etmektedirler. Cevap A şıkkıdır.
Hikmet beyin ailesi ona karşı saygısız davranmaktadır ve ona karşı sorumluluklarını ihmal etmektedirler. Cevap A şıkkıdır.
Soru 111
Etik ikilem, tedavi sırasında mesleki bilgilerin kullanılması ile ilgili çelişkidir.
Aşağıdakilerden hangisi buna bir örnektir?
Aşağıdakilerden hangisi buna bir örnektir?
Seçenekler
A
Doktor Aysel hanımın yaşlının tedavisinin zorluğuna rağmen tedaviye devam etmesi.
B
Doktor Ahmet beyin hastasının intihara meyilli olduğunu fark etmesi ve bunu ailesiyle paylaşması.
C
Doktor Beril hanımın yaşamının sonuna gelen yaşlı hakkında aileye doğruyu söylemesi.
D
Doktor Semih beyin kendi uzmanlığı dışında olan bir hastayı kabul etmemesi.
E
Doktor Sibel hanımın yaşlı tedavisiyle ilgili tüm bilgileri aileye vermesi.
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Hastanın sırlarını söylememe mahremiyet ilkesine dayanır, ancak intihar edebilecek hastanın durumunu söylemek sır tutma ile gerçeği söyleme ilkesi arasında kalınan bir tür ikilemdir. Buna göre B şıkkı doğru cevaptır.
Hastanın sırlarını söylememe mahremiyet ilkesine dayanır, ancak intihar edebilecek hastanın durumunu söylemek sır tutma ile gerçeği söyleme ilkesi arasında kalınan bir tür ikilemdir. Buna göre B şıkkı doğru cevaptır.
Soru 112
Türkiye'de bakım algısı hala bir hayır işi şeklinde yorumlanmakta, yardımlaşma prensiplerine göre sürdürülmektedir. Bu durum hangi bilincin oluşmamasından kaynaklanır?
Seçenekler
A
Güçlünün güçsüzü ezdiği toplum bugünün güçsüze yardım toplumuna dönüşmesi bilinci.
B
Bakımın yaşlının bir “hak” talebi şeklinde olabileceği ve sosyal devletin bir parçası olduğu bilinci.
C
Zamanla aşınan bedeninden dolayı yaşlılara yardım ve destek verilmesi bilinci.
D
Türkiye'nin gelenekselci yaklaşımının yerini profesyonel yaklaşıma bırakması gerektiği bilinci.
E
Yaşlı bakımının problem olarak ele alınmasının gerekliliği bilinci.
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Dünya ölçeklerine paralel anlamda Türk toplum yapısı da hızla değişmektedir. Eskiden sosyal bir problem gibi görülmeyen yaşlılık yenilerde artık bir problem olarak algılanmaktadır. Ancak bu durumun kurumlara dönüşmesi ile gecikmeler ve direnmeler vardır. Örneğin, bakım algısı hala bir hayır işi şeklinde yorumlanmakta, yardımlaşma prensiplerine göre sürdürülmektedir. Bunun yaşlının bir “hak” talebi şeklinde olabileceği ve sosyal devletin bir parçası olduğu bilinci henüz tam olarak yerleşmemiştir. Cevap B şıkkıdır.
Dünya ölçeklerine paralel anlamda Türk toplum yapısı da hızla değişmektedir. Eskiden sosyal bir problem gibi görülmeyen yaşlılık yenilerde artık bir problem olarak algılanmaktadır. Ancak bu durumun kurumlara dönüşmesi ile gecikmeler ve direnmeler vardır. Örneğin, bakım algısı hala bir hayır işi şeklinde yorumlanmakta, yardımlaşma prensiplerine göre sürdürülmektedir. Bunun yaşlının bir “hak” talebi şeklinde olabileceği ve sosyal devletin bir parçası olduğu bilinci henüz tam olarak yerleşmemiştir. Cevap B şıkkıdır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi dinin yaşlı bakımına olan olumlu etkilerinden biridir*
Seçenekler
A
İslamiyet’te kadın hasta, mahremiyet kuralları açısından kadın bakım verenleri tercih eder.
B
Yehova şahitleri, kan transfüzyonunu kabul etmezler.
C
Oruç tutulan aylarda, hastanın oruç tutmakta ısrarlı olması.
D
Bazı dini kuralların sigara, alkol ve uyuşturucuyu yasaklaması.
E
Dini bayramlarda yiyeceklerine yeterli özenin gösterilmemesi.
Açıklama:
Bakım hizmetlerine toplumsal bakış, ahlak ve dinsel öngörüleri açıklayabileceksiniz.
Bazı dini kurallar sağlığa zararlı sigara, alkol ve uyuşturucuyu yasaklayarak sağlığa da koruyucu etki yaparlar. Dini ayinler depresyonu engelleyebilir, tansiyon arteryel üzerine olumlu etki yaratabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Bazı dini kurallar sağlığa zararlı sigara, alkol ve uyuşturucuyu yasaklayarak sağlığa da koruyucu etki yaparlar. Dini ayinler depresyonu engelleyebilir, tansiyon arteryel üzerine olumlu etki yaratabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 114
Türkiye’de ilk huzurevi ne zaman açılmıştır?
Seçenekler
A
1937
B
1975
C
1966
D
1983
E
1989
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 115
Türkiye’de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945 yılında
B
1983 yılında
C
2002 yılında
D
2009 yılında
E
1963 yılında
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı istismar ve ihmal türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Psikolojik istismar
C
Cinsel istismar
D
Sosyal istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 117
Türkiye’de yaşlı hizmetleri hangi kurumun kurulmasıyla kamu hizmetleri içerisindeki yerini almıştır?
Seçenekler
A
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın
C
Çocuk Esirgeme Kurumu’nun
D
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’nun
E
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 118
Hasta ve sağlık profesyonelleri açısından kuralları belirleyen etiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tıp etiği
B
Sağlık etiği
C
Mesleki etik
D
Bilimsel etik
E
Hasta ve çalışan etiği
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların devletten alacakları hizmetin “hak” şeklinde ifade edildiği uluslararası düzenlemedir?
Seçenekler
A
Uluslararası Madrid Yaşlanma Hareket Planı
B
Uluslararası Yaşlı Hakları Bildirgesi
C
Uluslararası Yaşlı Günleri Beyannamesi
D
Uluslararası Haklar Planı
E
Uluslararası Haklar Deklerasyonu
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya yönelik var olan hizmetlerin iyileştirilmesi ve yeni hizmetlerin başlaması için var olan yönetmeliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
SHÇEK Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Kamu Kurum ve Kuruluşları Bünyesinde açılacak Huzurevlerinin kuruş ve işleyiş esasları hakkında yönetmelik
D
Dünya Sağlık örgütü Yaşam Kalitesi modulü yönetmeliği
E
Yaşlı hizmet Merkezlerinde sunulacak Gündüzlü Bakım Hizmetleri hakkında yönetmelik
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya uygulanan ihmal türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Bilişsel istismar
C
Psikolojik istismar
D
Cinsel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanmasını en iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
İhmal
C
Relaps önleme
D
Bipolar bozukluk
E
Biyobildirim
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiği açısından “otonomi” yi en iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığın sağlanmasını içerir
B
Zararlı etken ve koşulların ortadan kaldırılmasını içerir
C
İnanma, sadık kalma ve ahlaki ilkeler doğrultusunda tutarlı ilişkileri içerir
D
Birey için iyi olanın yükseltilmesini içerir
E
Hasta ile ilgili yapılan uygulamalarda doğru kayıt tutulmasını içerir
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 124
Yaşlıya bakım verenin, yaşlıya ait para veya malı yasal olmayan şekilde kötüye kullanılması veya çalması tarzındaki istismara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Psikolojik
C
Cinsel
D
İhmal
E
Ekonomik
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 125
Yaşlıya bakım verenin güç kullanarak vücuda zarar verme, ağrı verme tarzındaki istismara ne tip istismar adı verilir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Psikolojik
C
Cinsel
D
İhmal
E
Ekonomik
Açıklama:
Bakım hizmetleri sırasında karşılaşılabilecek etiksel ve hukuksal sorunları ifade edebileceksiniz.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğini oluşturan 4 ana ilkeden biri değildir?
Seçenekler
A
Yararlılık
B
Zarar vermeme
C
Hasta özerkliğine saygı
D
Adalet
E
Çaresizlik
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 127
Ülkemizde huzurevleri hangi kuruma bağlıdır?
Seçenekler
A
Devlet bakalığına
B
Sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumuna
C
Belediyelere
D
Çalışma bakanlığıma
E
İl genel meclisine
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetlerin sorumluluklarından değildir?
Seçenekler
A
Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine yardımcı olur.
B
Yaşlılar için gerekli eğlence, gezi hizmetlerini hazırlar ve yürütür.
C
Kişi ve ailelerin kendi bünye ve şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan İhtiyaçlarının karşılanmasına
D
Sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasına
E
Hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesinine yardımı amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünü” dür.
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin etiksel ve hukuksal boyutunu açıklayabileceksiniz.
Soru 129
Birleşmiş Milletler tarafından 12 Nisan 2002’de İspanya’nın başkenti Madrit’te gerçekleştirilen Uluslararası Madrit Yaşlanma Hareketi Planı çerçevesinde yaşlılık kavramı ile ilgili hangi sonuç kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Parası olamayan yaşlılar devletin onlara sağladıkları bakımevlerinde yaşarlar.
B
Devletin yaşlıya sağladığı hizmetler, yaşlının devletten alması gereken bir “hak” olarak görülmelidir.
C
Hasta yaşlı isterse kendi hayatına son verebilmelidir.
D
Her ülkede bulunan sasyal hizmetler birimleri muhtaç yaşlıları saptamakla yükümlüdür.
E
Yaşlılık geri dönüşümsüz bir dönemdir. Bu dönemde aslolan yaşlının huzur içinde ölmesidir.
Açıklama:
Bakım hizmetleri ile ilgili yasal düzenlemeleri tanımlayabileceksiniz.
Ünite 7
Soru 1
Hangisi geriatrik yaş grubudur?
Seçenekler
A
40
B
45
C
50
D
55
E
65
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü 65 ve üstü yaş grubunu yaşlı nüfus olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 2
Verilen kişilerden hangisinin bakımı diğerlerine göre daha önemli ve önceliklidir?
Seçenekler
A
Astım hastası bir genç
B
Altmış yaşını geçmiş ve sol tarafı felçli bir adam
C
Zaman zaman dizleri ağrıyan kırklı yaşlarında bir kadın
D
Sivilcelerinden şikayet eden bir genç
E
Gözünde arpacık çıkan bir kadın
Açıklama:
Verilen durumların hepsi bir sağlık problemi olduğu için önem arz etmektedir. Fakat bu durumları kendi içerisinde bir sıraya koyacak olursak B seçeneğinde verilen durum bakım açısından daha büyük bir önem taşır. Bunun nedeni hem hastanın yaşı hem de içinde bulunduğu sağlık probleminin kalıcı nitelikli olmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3
Aşağıda özellikleri verilen altmış beş yaş ve üzeri kişilerden hangisi Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri testinden en yüksek puanı alır?
Seçenekler
A
Sol tarafı felçli olan Hasan Bey
B
İleri derece Katarakt hastası olan Kemal Bey
C
Saç ve sakal tıraşı olabilen Timur Bey
D
Sağ kolu felçli olan Serap Hanım
E
Son düzeyde kemik erimesi olan Sevda Hanım
Açıklama:
A,B,D ve E seçeneklerinde verilen kişiler sağlık durumları dolayısıyla bağımlı kişiler olacakları için düşük puan alırken C seçeneğindeki kişi öz bakım becerisini yerine getirdiği için daha yüksek puan alacaktır. Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 4
Ahmet Bey, 60 yaşında olmasına rağmen pek çok hastalığı bulunan ve genel olarak çabuk hastalanabilecek kapasiteye sahip biridir.
Verilen örnek hangi yaşlı tipine ait olabilir?
Verilen örnek hangi yaşlı tipine ait olabilir?
Seçenekler
A
Bağımlı
B
Yarı bağımlı
C
Kırılgan
D
Tam bağımsız
E
Dinç
Açıklama:
Kırılgan yaşlı, yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
Soru 5
Gaita kaçırması olan bir yaşlı için hangi kıyafet daha uygundur?
Seçenekler
A
Bol düğmesi olan bir tulum
B
En az iki beden büyük şort
C
Rahat ve kolay çıkabilen bir eşofman
D
Dar bir kot pantolon
E
Kalın kumaş keten pantolon
Açıklama:
Uygun giyinme ve temiz giyinme yaşlının psikolojik olarak olumlu etkiler ve sağlığı içinde belirleyicidir. Yaşlının oryantasyonunun bozuk olduğu, felçli olduğu, görmediği, hareket kabiliyeti sorun olan durumlarda yardıma ihtiyacı vardır. Giysilerin pratik, az düğmeli, rahat, bol olması belirleyecidir. Giyinmenin ve giysilerin basit olması önemlidir. Hatta demansı olan yaşlılarda alışkanlıklarını bozmamak için benzer aynı giysilerin birden fazla olması psikolojik olarak rahatlatıcı ve pratik olabilir. İdrar veya gayta kaçırması olan yaşlılarda ve genel olarak kolay çıkartılabilen giysiler tercih edilmelidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 6
Ayça Hanım babasıyla beraber taşınacakları yeni ev için bazı düzenlemeler yapmaktadır. Babası yaşlı olduğu için de özellikle kaygan zemin ve açıkta priz olmamasına,lavaboya giden yerde tutunma barları ile banyoda küvet olmasına dikkat ederek seçimler yapmıştır.
Verilen durumda Ayça Hanım'ın hatası nedir?
Verilen durumda Ayça Hanım'ın hatası nedir?
Seçenekler
A
Kaygan zemin seçmemesi
B
Banyoda küvet olmasını sağlaması
C
Prizleri açıkta bırakmaması
D
Tutunma barları koydurması
E
Babası yaşlı olmasına rağmen onunla birlikte yaşamayı kabul etmesi
Açıklama:
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır.
Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 7
Seçeneklerde verilenlerden hangisi yaşlılarda enfeksiyonlardan korunmak için yapılması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
İşitme,görme kayıpları için yardımcı araçlar kullanmak
B
Yatalak bir hasta olması durumunda silerek temizlemek ya da uygun hijyen koşullarını sağlamak
C
Gece aydınlatmasını etkili bir şekilde kurmak
D
Yaşlı kişiye sık sık duş almasını tembihlemek
E
Banyo ve tuvalette kaygan olmayan zemin kullanmak
Açıklama:
Verilen seçeneklerden en uygun olanı B seçeneğidir. Diğer seçenekler yaşlıların evde yaşayabilecekleri kazalardan korunması için yapılması gerekenlerden biridir. Yaşlı bir kişiye sık sık duş almasını söylemek ise enfeksiyon hastalıklarından korunmak için yeterli ya da uygun değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 8
Yaşlanma sürecinde ortaya çıkan enfeksiyon hastalıklarının sebebi yaşlı kişilerin vücutlarında meydana gelen fizyolojik değişmelerdir.
Seçeneklerden hangisi idrar yoluyla alakalı bir enfeksiyon rahatsızlığıdır?
Seçeneklerden hangisi idrar yoluyla alakalı bir enfeksiyon rahatsızlığıdır?
Seçenekler
A
Prostat hipertrofisi
B
Aspirasyon
C
Obstrüktif
D
Kalp yetmezliği
E
Alkol
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, enfeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu enfeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon,
diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner enfeksiyonların sıklığını arttırır. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.
diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner enfeksiyonların sıklığını arttırır. Dolayısıyla doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 9
Yaşlılarda en fazla B12 ve D vitamini eksikliğine rastlanır.
Buna göre aşağıda verilen besinlerden hangisinde B12 vitamini vardır?
Buna göre aşağıda verilen besinlerden hangisinde B12 vitamini vardır?
Seçenekler
A
Portakal
B
Limon
C
Siyah üzüm
D
Yoğurt
E
Ananas
Açıklama:
A,B,C ve E seçeneğinde verilen besinlerde C vitamini; yoğurt,süt,tavuk,kırmızı et gibi besinlerde ise B12 vitamini bulunur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 10
Alzheimer hastalarında yemek yerken en fazla karşılaşılan durum hangisidir?
Seçenekler
A
Huzursuz olmaları
B
Mutlu olmaları
C
İştahlı olmaları
D
Sürekli sıvı tüketmek istemeleri
E
Yemek yemeden kaçmaları
Açıklama:
Alzheimer hastalarında yemek sırasında huzursuzluk artışı sıktır. Bu nedenle hastanın yemek saatlerini, yanında rahat ettiği yakınlarıyla birlikte olabileceği bir zamana ayarlamak yararlı olacaktır. Dikkat dağıtacak sesler olduğunda yemek yemek istemiyorsa televizyonun açık olmamasına, yemek saatinde evin içinde gürültü olmamasına dikkat edilmelidir. Yemek sırasında hastanın dikkatini toplaması icin özen gösterilmelidir. Sade bir masa ve sade bir yemek düzeni yararlı olacaktır. Kullanılan bardak-çatal-tabak pratik, kolay tutulan, kesici olmayan, kırılmayan şekilde olursa hastanın yemek yemesi hem kolaylaşır hem de hastaya zarar verme olasılığı azalır. Bu durumda doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi özbakım becerileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Teşekkür etme
B
Alışveriş yapma
C
ATM'den para çekme
D
Toplu taşıma araçlarını kullanma
E
Giyinme
Açıklama:
Yaşlının özbakımı son derece önemlidir. Kendisinin yapabilmesi, yardıma ihtiyacı olması, bağımlı ya da bağımsız olması, fonksiyonel yapısı son derece belirleyicidir. Giyinmesi, barınması, yemek yemesi, güvenliği ve sürekli temizliği ve hijyeni bu özbakımın temelini oluşturmaktadır. Bu bölümde özbakımın bu elemanları tüm yönleriyle değerlendirilmektedir.
Soru 12
Günlük yaşam becerilerinin ölçülmesinde en sık kullanılan ölçek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
C
Skinner'ın Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
D
Bandura'nın Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
E
Freud'un Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
Açıklama:
En sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır.
Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır.
Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi 2010 yılından itibaren uygulamaya geçilen evde bakım faaliyetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı
B
Belediyelerin evde bakım destekleri
C
Evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri
D
Öğretmenler tarafından yaşlının evde bakımı
E
Evde sağlık hizmeti
Açıklama:
2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti, aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı, belediyelerin evde bakım destekleri, evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri gibi evde bakıma yönelik faaliyetlerin arttırılması, evde bakımın geliştirilmesi son derece etkin ve ekonomiktir. Evde bakım yaşlı bakımının bugün en önemli ve dinamik konusudur ve ülkemizde gelişmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların giysi seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Uzun olması
B
Kapalı olması
C
Çok düğmeli olması
D
Dar olması
E
Bol olması
Açıklama:
Giyinme ve giysiler özbakımın son derece önemli temel alanlarındadır. Yaşlının giysi bulması, giysilerinin temizliği, rahatlığı, pratikliği, son derece önemlidir. Yaşlı giysi içinde kendini rahat hissetmelidir. Kendi kendime yeterliliği korumada ve desteklemede giyinme çok önemlidir. Yaşlının giyinme konusunda demans, felç, depresyon, gibi sağlık sebepleri veya başka sebeplerle yardıma ihtiyacı varsa mutlaka desteklenmelidir. Burada aile, bakıcı, devletin evde bakım sistemleri hepsi birer faktör olabilir ve daha da yaygınlaşmalıdır. Uygun giyinme ve temiz giyinme yaşlının psikolojik olarak olumlu etkiler ve sağlığı içinde belirleyicidir. Yaşlının oryantasyonunun bozuk olduğu, felçli olduğu, görmediği, hareket kabiliyeti sorun olan durumlarda yardıma ihtiyacı vardır. Giysilerin pratik, az düğmeli, rahat, bol olması belirleyecidir. Giyinmenin ve giysilerin basit olması önemlidir. Hatta demansı olan yaşlılarda alışkanlıklarını bozmamak için benzer aynı giysilerin birden fazla olması psikolojik olarak rahatlatıcı ve pratik olabilir. İdrar veya gayta kaçırması olan yaşlılarda ve genel olarak kolay çıkartılabilen giysiler tercih edilmelidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ideal banyo ve tuvalet koşullarının yaratılmasında dikkat edilmesi gereken unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Banyo kapısının içeriye açılması
B
Küvet sisteminin olması
C
Ayakta duş sistemlerinin tercih edilmesi
D
Banyo dolaplarının olabildiğince yükseğe inşa edilmesi
E
Tutunma kollarının duvara yatay eksende inşa edilmesi
Açıklama:
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ev içi kazalara neden olan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Kuru zemin
B
Az eşya
C
Geniş odalar
D
Eşikler
E
İyi aydınlatma
Açıklama:
Kaygan zeminler, eşikler, gereksiz çok eşya ve sıkışık odalar, kötü aydınlatma sıklıkla eviçinde kazalara sebep olmaktadır. Halı, kilimler ve saçaklar; gereksiz kablolar; düşmelere sebep olmaktadır. Gece aydınlatmasının yetersiz oluşu da önemli bir sorundur. Bunların giderilmesi ev içi güvenlik için son derece önemlidir.
Soru 17
Yaşlılarda infeksiyon hastalıklarının tanılanmasında yaşanan gecikmeye neden olan faktörler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kronik hastalıkların sayısının azlığı
B
Depresyon sıklığının yaşlılarda azalması
C
Ekonomik etkiler
D
Şikayetlerini en kısa sürede doktorla paylaşmaları
E
Sosyokültürel etkiler
Açıklama:
Yaşlıların şikayetlerini doktora söylemedikleri, infeksiyon belirtilerini yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak algılamaları, sosyokültürel etkiler, yaşlının kognitif kapasitesindeki azalmalar, demans ve depresyon sıklığının yaşlılarda artması, infeksiyon hastalıklarına yönelik tanısal işlemlerin bu yaş grubunda güçlükle yapılması, kronik hastalıkların sayısının çokluğu, ilerleyen yaşla hastalıklara yanıtın değişmesi (ateş yanıtı, lökositoz gibi klasik infeksiyon bulgularının yokluğu) yaşlıda tanıyı geciktiren faktörlerdendir.
Soru 18
Yaşlılarda dengeli beslenmenin önemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İmmune sistemini zayıflatır.
B
Yaraların iyileşme süresini uzatır.
C
Yara oluşumunu sıklaştırır.
D
Bağışıklığı attırır.
E
Tansiyonu yükseltir.
Açıklama:
Beslenme immün sistemi destekler, bağışıklığı arttırır, yara iyileşmesini destekler, yara oluşumunu azaltır, dengeyi olumlu etkiler; demansın önlenmesinde ve tedavisinde dahi önemli etkileri vardır. Yaşlının hastalıklarına göre mutlaka özel ve ayrı beslenme planı yapılmalıdır. Hipertansiflerde tuz kısıtlaması yapılması hekime danışılarak önemli bir destektir. Ayrıca yaşlılarda, yetişkin bireylerden farklı olarak besin alımını etkileyebilecek faktörlere de dikkat edilmesi gereklidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi alzheimer hastalarının yemek yeme sırasında yaşadıkları huzursuzluğu azaltma yollarından biridir?
Seçenekler
A
Kolay yutabileceği yemekler hazırlamak
B
Yemeklerini yalnız yemelerini sağlamak
C
Yemek saatinde evde gürültü olmasını sağlamak
D
Şatafatlı bir yemek masası hazırlamak
E
Mat renkte tabaklar kullanmak
Açıklama:
Alzheimer hastalarında yemek sırasında huzursuzluk artışı sıktır. Bu nedenle hastanın yemek saatlerini, yanında rahat ettiği yakınlarıyla birlikte olabileceği bir zamana ayarlamak yararlı olacaktır. Dikkat dağıtacak sesler olduğunda yemek yemek istemiyorsa televizyonun açık olmamasına, yemek saatinde evin içinde gürültü olmamasına dikkat edilmelidir. Yemek sırasında hastanın dikkatini toplaması icin özen gösterilmelidir. Sade bir masa ve sade bir yemek düzeni yararlı olacaktır. Kullanılan bardak-çatal-tabak pratik, kolay tutulan, kesici olmayan, kırılmayan şekilde olursa hastanın yemek yemesi hem kolaylaşır hem de hastaya zarar verme olasılığı azalır. Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir. Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Yaşlıda kabızlık sıktır. Bu sebeple lifli gıdalarla ve bol sebze- meyve ağırlıklı beslenmesini sağlanmalıdır Alzheimer hastasının ne yediği hafıza açısından hastalık sürecini etkilemez ama genel sağlığını olumlu etkileyeceğinden önemlidir.
Soru 20
Temizliğin önemi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda temizliğin dikkate alınması gereken alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut temizliği
B
Mutfak temizliği
C
Tuvalet ile ilgili temizlik
D
Banyo ile ilgili temizlik
E
Ağız ve diş temizliği
Açıklama:
Yardıma ihtiyaç durumu tespit edilmelidir. İdrar ve gayta tutamamak veya zaman zaman kaçırmak son derece önemlidir ve uygun önlemler ve tedavi ile temizlik hedeflenmelidir. Yine demansı olan yaşlılarda, felçli yaşlıda, depresif yaşlıda, hareket kabiliyetinde yetersizlik olan yaşlıda temizliğin sağlanması son derece önemlidir. Temizlik vücut temizliği, tuvalet ile ilgili temizlik, banyo ile ilgili temizlik, ağız ve diş sağlığı farklı kısımlarda yaşlılar için ayrı ayrı ele alınmalıdır. Eger yaşlı yıkanamayacak durumda ise silinme, tüm vücut veya bir kısmın silinmesi, bu sırada uygulanacak malzemeler ve yöntemler yaşlı hasta için ayrı ayrı bilinmelidir.
Soru 21
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre (WHO), aşağıdakilerden hangisi geriatrik yaş grubunu tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
55 yaş ve üzeri
B
60 yaş ve üzeri
C
65 yaş ve üzeri
D
70 yaş ve üzeri
E
75 yaş ve üzeri
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geriatrik yaş grubunu 65 yaş ve üzeri olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Yaşlı olan bir kişinin Aşağıdaki alanlardan hangilerine yönelik bireysel bakım ihtiyaçları ortaya çıkarılmalıdır?
- Beslenme
- Boşaltım
- Giyinme
- Vücut ısısının korunması
- Yardımcı cihaz kullanımı
Seçenekler
A
I-II-III
B
IV-V
C
I-II-III-V
D
I-II-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Her yaşlının öz-bakımında bazı temel ihtiyaçlar vardır. Beslenme, boşaltım, hareket, giyinme ve vücut ısısının korunması, yardımcı cihaz kullanımı, ilaç kullanımının düzenlenmesi alanlarındaki bireysel bakım ihtiyaçları ortaya çıkarılmalıdır. Buna göre yaşlı birinin sıralanan alanların tümüne ilişkin bireysel gereksinimlerinin çıkartılması gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Günlük yaşam aktiviteleri kaç gruba ayrılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Günlük yaşam aktiviteleri temel (GYA) ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) olmak üzere 2 gruba ayrılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği'ne ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
En sık kullanılan ölçektir.
B
Amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir.
C
Hastanın günlük işleri bağımsız ya da yardımlı yapmasına göre puanlanır.
D
Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenir.
E
Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir.
Açıklama:
Temel (GYA) ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) alanlarının test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır. Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Ölçek hastanın işlemleri ne derece bağımsız yerine getirdiğine göre puanlandırılır.
B
Ölçekten alınabilecek toplam puan 17’dir.
C
Alınan puan bağımsızlık derecesini gösterir, aktiviteleri yerine getirmedeki bağımsızlık derecesi arttıkça alınan puan da artar.
D
Bu testlerin sadece ilk değerlendirmede uygulanması değil, belli aralıklarla tekrarlanması önerilmektedir.
E
En sık kullanılan ölçeklerden biridir.
Açıklama:
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) ise işlemleri hastanın ne derece bağımsız yerine getirdiğine göre puanlandırılır. Toplam puan 17’dir. Alınan puan bağımsızlık derecesini gösterir, aktiviteleri yerine getirmedeki bağımsızlık derecesi arttıkça alınan puan da artar. Bu testlerin sadece ilk değerlendirmede uygulanması değil, belli aralıklarla tekrarlanması önerilmektedir. Disabilite belli bir sürede gelişen dinamik bir süreç olduğu için hastaların belli aralıklarla bu açıdan değerlendirilmesi uygun olur. En sık kullanılan ölçek ise Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Buna göre E seçeneği söylenemez. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi "kırılgan yaşlı" tanımını içermektedir?
Seçenekler
A
Kırılgan yaşlı yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
B
Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
C
Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
D
Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
E
Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
Açıklama:
Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Barınma aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerini içermektedir?
- Yaşanan yer
- Yaşanan yerin ısınması
- Yaşanan yerin güvenliği
- Yaşanan yerin temizliği
Seçenekler
A
I
B
I-IV
C
I-II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II
Açıklama:
Barınma sadece yaşanan yeri değil; yaşanan yerin ısınma, temizlik, güvenlik kısımlarını da içermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında ya da duş yanında tutunma barları zeminden kaç cm yükseklikte yerleştirilmelidir?
Seçenekler
A
130-120 cm
B
110-120 cm
C
100-110 cm
D
90-100 cm
E
80-90 cm
Açıklama:
Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Sağlık personeli veya yaşlıyla birlikte kalan kişi son altı ay içinde % kaç kilo kaybı veya artışı olup olmadığını sorgulamalıdır?
Seçenekler
A
%3 veya daha fazla
B
%5 veya daha fazla
C
% 7.5 veya daha fazla
D
%10 veya daha fazla
E
%12.5 veya daha fazla
Açıklama:
Sağlık personeli veya yaşlıyla birlikte kalan kişi son altı ay içinde %10 veya daha fazla kilo kaybı veya artışı olup olmadığını sorgulamalı ve periyodik olarak yaşlının vücut ağırlığını değerlendirmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangileri Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler arasında yer alır?
- Prostat hipertrofisi
- Rahim sarkması
- İdrar torbası hastalıkları ve idrar yolu infeksiyonlarını
- Öksürük refleksinin azalması
- Bağ-doku hastalıkları
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-III-IV
C
I-III-IV-V
D
I-III-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler vardır. Bunlar Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır. Bağ doku hastalıkları ise yaşlı hastalarda sebebi bilinmeyen ateşlerin önemli ve sık sebeplerinden biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Günlük yaşam aktiviteleri kaç gruba ayrılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Günlük yaşam aktiviteleri temel (GYA) ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri (EGYA) olmak üzere 2 gruba ayrılır.
Soru 32
Hangisi özbakım konuları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Temizlik
C
Diyabet
D
Barınma
E
İnfeksiyonlardan korunma
Açıklama:
Her yaşlının özbakımında bazı temel ihtiyaçlar vardır. Beslenme, boşaltım, hareket, giyinme ve vücut ısısının korunması, yardımcı cihaz kullanımı, ilaç kullanımının düzenlenmesi alanlarındaki bireysel bakım ihtiyaçları ortaya çıkarılmalıdır.
Soru 33
İnfeksiyonlardan korunma için hangisi bir faktör değildir?
Seçenekler
A
Aşı
B
Cinsiyet
C
Beslenme
D
Hijyen
E
Eşlik eden hastalıklar
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infek- siyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoni- ae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır. Hücresel immunitede bozulma sonucunda gecikmiş tip aşırı duyarlılık mekanizmalarının bozulması, lökosit fonsiyonlarının bozulması, ve humoral immunitede azalma, önemli fizyolojik değişiklikler iken, yaşlılıkta üriner ve pulmoner sistem infeksiyonlarını kolaylaştıran ya- pısal değişiklikler vardır.
Soru 34
Evde sağlık hizmetleri hangi yılda hayata geçirildi?
Seçenekler
A
2006
B
2007
C
2008
D
2009
E
2010
Açıklama:
Yine 2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti
Soru 35
Yaşlılıklat en sık mortalite nedeni olan enfeksiyon hangisidir?
Seçenekler
A
Üriner sistem enfeksiyonu
B
Sinüzit
C
Üst solunum yolu enfeksiyonları
D
Farenjit
E
Prostatit
Açıklama:
önemli fizyolojik değişiklikler iken, yaşlılıkta üriner ve pulmoner sistem infeksiyonlarını kolaylaştıran yapısal değişiklikler vardır.
Soru 36
Yaşlılarda hangi vitamin eksikleri sık görülmekte ve tedavide yerine konulmalıdır?
Seçenekler
A
B12 ve C
B
A, B ve D
C
B12 ve D
D
A ve C
E
C ve D
Açıklama:
Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır
Soru 37
Hangisi ev içi güvenliğinde risklerden değildir?
Seçenekler
A
Eşikler
B
Kötü aydınlatma
C
Demanslı yaşlı
D
Yakıcı ve kesici aletler
E
Tuvalet ve banyoda tutacak kollar olması
Açıklama:
Kaygan zeminler, eşikler, gereksiz çok eşya ve sıkışık odalar, kötü aydınlatma sıklıkla eviçinde kazalara sebep olmaktadır. Halı, kilimler ve saçaklar; gereksiz kablolar; düşmelere sebep olmaktadır. Gece aydınlatmasının yetersiz oluşu da önemli bir sorundur. Bunların giderilmesi eviçi güvenlik için son derece önemlidir.
Soru 38
Hangisi yaşlılıkta ağız ve diş sağlığında konu içerisinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tükrük
B
Dişler
C
Tat
D
Mine ve sement
E
Mesane
Açıklama:
Dişlerin varlığı, takma diş veya protez diş kullanımlarında ki bakımları, diş kontrolleri son derece önemlidir. Varsa çürüklerin, infeksiyonların tedavisi önemlidir. Uygun diş fırçası, diş macunu, su temininden başlayarak iyi bir ağız sağlığı son derece belirleyecidir. Yardıma ihtiyacı olan yaşlıların desteklenmesi ve gerekiyorsa dişlerinin temizliğinin bakıcı veya yakını tarafından yapılması önemlidir. Diş protezlerinin temizliği de son derece önemlidir. Mantar veya diğer infeksiyonlar açısından ağız bakımı son derece önemlidir.
Soru 39
Hangisi yaşlılar için barınma yeri alternatiflerinden değildir?
Seçenekler
A
Ev
B
Huzurevi
C
Bakımevi
D
Rehabilitasyon merkezi
E
Aciller
Açıklama:
Bunun dışında yaşlı evde değil kurumda da kalıyor olabilir. Bakımevleri, huzurevleri, rehabilitasyon merkezleri bunun sık rastlanan örnekleridir. Tüm bunlar yaşlının özbakımını etkilemektedir.
Soru 40
Yaşlılar için banyoya yapılan tutunma kolları zeminden kaç cm yükseklikte yerleştirilmelidir?
Seçenekler
A
70-80 cm
B
80-90 cm
C
90-100 cm
D
100-110 cm
E
110-120 cm
Açıklama:
Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Soru 41
Aşağıdaki ögelerden hangileri özbakımın temelini oluşturmaktadır?
- Giyinme,
- Barınma,
- Yemek yeme,
- Güvenlik
- Sürekli temizlik ve hijyen
Seçenekler
A
I,V
B
II,III,IV
C
I,II,III
D
I,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 42
Hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmek ve bilgi toplamak için genellikle hangi ölçek tercih edilir?
Seçenekler
A
Kontrol listesi
B
Günlük yaşam aktiviteleri ölçeği
C
Enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri ölçeği
D
Çok yönlü dğerlendirme
E
Gözlem formları
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 43
İdeal banyo ve tuvalet koşulları için aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
- Kaymayan terlikler kullanılmalıdır.
- Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır.
- Banyo kapısı içeriye doğru açılmalıdır.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I,II
E
I,II,III
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 44
İdeal banyo tuvalet koşullarına göre tutunma barının zeminden yüksekliği ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
60-70 cm
B
70-80 cm
C
80-90 cm
D
90-100 cm
E
100-110 cm
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 45
"İnfeksiyon hastalıkları 65 yaş ve üstü insanlarda hastaneye yatışa neden olan hastalıklarda ilk ........, mortaliteye sebep olan hastalıklarda ilk ........ yer alır."
Boşluklar uygun şekilde doldurulduğunda doğru cevap hangisi olur?
Boşluklar uygun şekilde doldurulduğunda doğru cevap hangisi olur?
Seçenekler
A
üçte-sırada
B
onda-beşte
C
sırada-üçte
D
beşte-onda
E
beşte-üçte
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 46
Yaşlı bireylerin de sıklıkla karşılaştığı malnutrisyon hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Kendi öz bakım becerilerini yerine getirememe
B
Yetersiz beslenme
C
Azalan hareket kabiliyeti
D
Kronik rahatsızlıklardaki artış
E
Rahat nefes alamama
Açıklama:
Yaşlılarda beslenme sorunları sıktır. Ağız ve diş sağlığından yola çıkılarak, besinin hazırlanmasından besinin tüketimine, ekonomik-sosyal-medikal faktörler farklı sebeplerle yaşlıda beslenmeyi etkilemektedir. Malnutrisyon; yani yetersiz beslenme yaşlılarda sıktır ve erken tanınması ve tedavisi hayat kurtarıcı olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Hangisi günlük yaşam aktivitelerindendir?
Seçenekler
A
Ütü yapabilme
B
Yemek yapabilme
C
Alışveriş yapabilme
D
İdrar ve gayta yapabilme
E
Evdeki temel aletleri kullanabilme
Açıklama:
Günlük yaşam aktiviteleri ve enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ve bunları değerlendirne testlerinin bilinmesi öz bakımda da son derece önemlidir. Yaşlının bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük bireysel bakım ihtiyaçlarını da ortaya çıkaran testlerdir. Bulaşık, çamaşır, ütü, yemek yapma, alışveriş, evdeki temel aletleri kullanabilme gibi ögeleri yapıp yapamadığını, yardıma ihtiyacı olup olmadığını saptayan enstrumental günlük yaşam aktiviteleri testleri son derece önemli ve belirleyicidir. Öz bakımda özellikle hareket, banyo, temizlik, idrar ve gayta yapabilme, yemek yeme, giyinebilme son derece
önemli yer tutar. İdrar ve gayta yapabilme günlük yaşam aktiviteleri arasında yer alır. Doğru cevap B'dir.
önemli yer tutar. İdrar ve gayta yapabilme günlük yaşam aktiviteleri arasında yer alır. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği'ne göre hastanın düşük puan alması neyi gösterir?
Seçenekler
A
Temel günlük yaşam aktivitelerini bağımsız yapabildiğini
B
Başkasının bakımına ihtiyaç duyduğunu
C
Enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ölçülmesine gerek olmadığını
D
İlaç kullanımının düşürülmesi gerektiğini
E
Ev dışı aktivite süresinin artırılmasını gerektiğini
Açıklama:
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir. Değerlendirilen işler gayta kontinansı, idrar kontinansı, beslenme, yıkanma (yüz yıkama, saç bakımı, tıraş dahil olmak üzere), giyinme, transfer, tuvalet kullanma, mobilite, basamak çıkma ve banyodan oluşmaktadır. Hastanın bu işleri bağımsız veya yardımlı yapmasına göre puanlanır.
Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Alınan skor bağımsızlık derecesini gösterir, ne kadar az puan alınırsa temel günlük yaşam aktiviteleri o kadar bağımsız yapılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanım hangisidir?
Seçenekler
A
Dinç sağlıklı yaşlı
B
Fiziksel olarak hassas yaşlı
C
Kırılgan yaşlı
D
Yüksek risk altındaki yaşlı
E
Kontrole muhtaç yaşlı
Açıklama:
Çok yönlü yaşlı değerlendirme ölçekleri kullanılarak yaşlıların tam bağımsız, yarı bağımlı, bağımlı yaşlı; dinç sağlıklı yaşlı, kırılgan yaşlı tanımları netleştikçe yaşlının bireysel bakım ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
I. Bol düğmeli
II. Pratik
III. Rahat
Hangisi yaşlıların kıyafetlerinin taşıması gereken özelliklerdendir?
II. Pratik
III. Rahat
Hangisi yaşlıların kıyafetlerinin taşıması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlıların giysilerinin pratik, az düğmeli, rahat, bol olması belirleyecidir. Giyinmenin ve giysilerin basit olması önemlidir. Hatta demansı olan yaşlılarda alışkanlıklarını bozmamak için benzer aynı giysilerin birden fazla olması psikolojik olarak rahatlatıcı ve pratik olabilir. İdrar veya gayta kaçırması olan yaşlılarda ve genel olarak kolay çıkartılabilen giysiler tercih edilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
Hangisi yaşlılara ideal banyo ve tuvalet koşullarını oluşturmak için yapılması gerekenlerden değildir?
Seçenekler
A
Tutunma barları yerden 90-100 cm yükseklite olmalıdır.
B
Banyo kapısı dışarı doğru açılmalıdır.
C
Döşemeler kuru bırakılmalıdır.
D
Zemin ile duvar rengi farklı renklerden yapılmalıdır.
E
Armatürler zor açılır kapanır özellikte olmalıdır.
Açıklama:
Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.,
Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz,
ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır.
Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır.
Doğru cevap E'dir.
Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz,
ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır.
Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır.
Doğru cevap E'dir.
Soru 52
Bireysel bakım ve temizlik becerilerinin tanımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her yaşlının bakım ihtiyacı farklıdır. Ancak özbakım genelde değişmemektedir. Kronolojik yaş bakım ihtiyacının belirlenmesinde tek başına bir anlam ifade etmemektedir. Önemli olan yaşlının bağımsızlık derecesidir. Bunun anlaşılması da her yaşlının bireysel gereksinim ve ihtiyaçlarının belirlenmesi ile olmaktadır.
B
Her yaşlının özbakımında bazı temel ihtiyaçlar vardır. Beslenme, boşaltım, hareket, giyinme ve vücut ısısının korunması, yardımcı cihaz kullanımı, ilaç kullanımının düzenlenmesi alanlarındaki bireysel bakım ihtiyaçları ortaya çıkarılmalıdır.Günlük yaşam aktiviteleri ve enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ve bunları değerlendirne testlerinin bilinmesi özbakımda da son derece önemlidir. Yaşlının bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük bireysel bakım ihtiyaçlarını da ortaya çıkaran testlerdir. Bulaşık, çamaşır, ütü, yemek yapma, alışveriş, evdeki temel aletleri kullanabilme gibi ögeleri yapıp yapamadığını, yardıma ihtiyacı olup olmadığını saptayan enstrumental günlük yaşam aktiviteleri testleri son derece önemli ve belirleyicidir.
C
Yaşlı hastalarda fonksiyonel yetersizlik sık karşılaşılan bir durumdur. Bu da özbakımı da etkilemektedir. Çeşitli yaşa bağlı değişiklikler, sosyal faktörler veya hastalıklar nedeniyle gelişebilir. Yaşlı hastanın kendine bakım kapasitesi günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesiyle ölçülür.
D
65 yaş üzerindeki grubun %25’inde, 85 yaş üzerinde ise %50’sinde temel GYA’de bağımlılık tespit edilmiştir. Bu bağımlılık kardiyovasküler hastalıklara, demansa veya kas-iskelet sistemi hastalıklarına bağlı olabilir. Yaşlının izlemi boyunca gelişebilecek sorunların tespiti ve özbakım ihtiyacını, bireysel bakım ihtiyaçlarını anlamak açısından her hastanın bazal seviyesinin saptanması önemlidir. GYA veya EGYA’de saptanan düşüşler depresyon, demans, düşme, inkontinans, görme problemi veya diğer hastalıkların habercisi olabilir.
E
Hepsi
Açıklama:
Bireysel bakım ve temizlik becerilerinin tanımıyla ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 53
I. Yardıma ihtiyaç durumu tespit edilmelidir. İdrar ve gayta tutamamak veya zaman zaman kaçırmak son derece önemlidir ve uygun önlemler ve tedavi ile temizlik hedeflenmelidir.
II. Temizlik vücut temizliği, tuvalet ile ilgili temizlik, banyo ile ilgili temizlik, ağız ve diş sağlığı farklı kısımlarda yaşlılar için ayrı ayrı ele alınmalıdır.
III. Yatakta tam silme, yatakta saç yıkama, elbise giydirme çıkartma, ağız ve diş bakımı, burun bakımı, kulak bakımı, kapalı gözün bakımı, tırnak bakımı, yatak ve malzemelerinin temizliği, tuvalette eğitim ve destek, kusma var ise kusma sonrası temizlik, duş ile temizlik temizliğin farklı alanlarıdır.
IV. Temizlik bir bütün olarak ele alınmalı, bir kez değil sürdürebilir olması hedeflenmelidir. Bu konuda yaşlının bağımsızlık durumu ve fonksiyonel durumu son derece önemlidir.
Yaşlılarda Temizlik ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Temizlik vücut temizliği, tuvalet ile ilgili temizlik, banyo ile ilgili temizlik, ağız ve diş sağlığı farklı kısımlarda yaşlılar için ayrı ayrı ele alınmalıdır.
III. Yatakta tam silme, yatakta saç yıkama, elbise giydirme çıkartma, ağız ve diş bakımı, burun bakımı, kulak bakımı, kapalı gözün bakımı, tırnak bakımı, yatak ve malzemelerinin temizliği, tuvalette eğitim ve destek, kusma var ise kusma sonrası temizlik, duş ile temizlik temizliğin farklı alanlarıdır.
IV. Temizlik bir bütün olarak ele alınmalı, bir kez değil sürdürebilir olması hedeflenmelidir. Bu konuda yaşlının bağımsızlık durumu ve fonksiyonel durumu son derece önemlidir.
Yaşlılarda Temizlik ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I, II, III, IV
D
I ve III
E
I, II, IV
Açıklama:
Yaşlılarda Temizlik ile ilgili I, II, III, IV şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 54
I. Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır.
II. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır.
III. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
IV. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır.
V. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır
Yukarıdakilerden hangisi İdeal banyo ve tuvalet koşullarından biridir?
II. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır.
III. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
IV. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır.
V. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır
Yukarıdakilerden hangisi İdeal banyo ve tuvalet koşullarından biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
II. IV
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, V
Açıklama:
I, II, III, IV, V şıklarının hepsi İdeal banyo ve tuvalet koşullarından biridir.
Soru 55
I. Kaygan zeminler, eşikler
II.Gereksiz çok eşya ve sıkışık odalar
III.Kötü aydınlatma
IV.Halı, kilimler ve saçaklar; gereksiz kablolar
V.Gece aydınlatmasının yetersiz oluşu
Yukarıdakilerden hangisi ev içi güvenlikte son derece önemli olan ve giderilmesi gereken sorunlardan biridir?
II.Gereksiz çok eşya ve sıkışık odalar
III.Kötü aydınlatma
IV.Halı, kilimler ve saçaklar; gereksiz kablolar
V.Gece aydınlatmasının yetersiz oluşu
Yukarıdakilerden hangisi ev içi güvenlikte son derece önemli olan ve giderilmesi gereken sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I, II, III, IV, V
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
I, II, III, IV, V şıklarının hepsi ev içi güvenlikte son derece önemli olan ve giderilmesi gereken sorunlardan biridir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Yaşlanma sürecinde infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişikliklerden biridir?
Seçenekler
A
Prostat hipertrofisi
B
Öksürük refleksinin azalması
C
Diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı
D
Kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Yaşlanma sürecinde infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişikliklerden biridir.
Soru 57
I.Dişlerin varlığı, takma diş veya protez diş kullanımlarında ki bakımları, diş kontrolleri son derece önemlidir. Varsa çürüklerin, infeksiyonların tedavisi önemlidir.
II.Uygun diş fırçası, diş macunu, su temininden başlayarak iyi bir ağız sağlığı son derece belirleyecidir. Yardıma ihtiyacı olan yaşlıların desteklenmesi ve gerekiyorsa dişlerinin temizliğinin bakıcı veya yakını tarafından yapılması önemlidir.
III.Diş protezlerinin temizliği de son derece önemlidir. Mantar veya diğer infeksiyonlar açısından ağız bakımı son derece önemlidir. Ağzı yıkamak için ayrı bir içecek kişinin tercihine göre olabilir.
IV.Ağız içi bakımı sadece diş bakımı değildir. Derinin ve ağız içinin de bakılması ve temiz tutulması önemlidir. Yılda 1-2 kez diş hekimi kontrolü önemlidir.
Yukarıdakilerden hangisi Ağız ve diş sağlığıyla ilgili alınması gereken önlemlerden biridir?
II.Uygun diş fırçası, diş macunu, su temininden başlayarak iyi bir ağız sağlığı son derece belirleyecidir. Yardıma ihtiyacı olan yaşlıların desteklenmesi ve gerekiyorsa dişlerinin temizliğinin bakıcı veya yakını tarafından yapılması önemlidir.
III.Diş protezlerinin temizliği de son derece önemlidir. Mantar veya diğer infeksiyonlar açısından ağız bakımı son derece önemlidir. Ağzı yıkamak için ayrı bir içecek kişinin tercihine göre olabilir.
IV.Ağız içi bakımı sadece diş bakımı değildir. Derinin ve ağız içinin de bakılması ve temiz tutulması önemlidir. Yılda 1-2 kez diş hekimi kontrolü önemlidir.
Yukarıdakilerden hangisi Ağız ve diş sağlığıyla ilgili alınması gereken önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
II ve IV
D
I, III, IV
E
I ve III
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi Ağız ve diş sağlığıyla ilgili alınması gereken önlemlerden biridir.
Soru 58
Ağız ve Diş sağlığıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlanma ile meydana gelen en önemli değişiklik dişlerin kaybıdır. Dişler yaşlanma ile çoğunlukla çürükler ya da periodontal hastalıklar yüzünden kaybedilirler. Diş mine ve sement adlı iki dış kaplayıcı tabakadan oluşur.
B
Yaşlanma ile beraber diş rengi koyulaşır, nedeni de zamanla mine tabakasının aşınmasına bağlı olarak alttaki daha koyu renkli dentin tabakasının belirginleşmesine bağlanmıştır. Mine ve sement ileri yıllarda da ağız boşluğundan floru emerek remineralizasyona katkıda bulunur; bu da erişkinlerde çürükleri önlemede florid kullanımını desteklemektedir.
C
Yaşlanma ile ağızda tükrük salınımının yavaşladığı düşünülmüştür. Ancak normal sağlıklı bir erişkinde azalmış tükrük salınımı normal kabul edilmemelidir.
D
Yaşlanma ile tükrük bezlerinin yapısı değişse de yeterli salgıyı yapacak rezerve sahiptir. Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlanmamalıdır.
E
Hepsi
Açıklama:
Ağız ve Diş sağlığıyla ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 59
I. Beslenme immün sistemi destekler, bağışıklığı arttırır, yara iyileşmesini destekler, yara oluşumunu azaltır, dengeyi olumlu etkiler.
II. Demansın önlenmesinde ve tedavisinde dahi önemli etkileri vardır.
III.Yaşlının hastalıklarına göre mutlaka özel ve ayrı beslenme planı yapılmalıdır.
IV.Hipertansiflerde tuz kısıtlaması yapılması hekime danışılarak önemli bir destektir.
V.Yaşlılarda, yetişkin bireylerden farklı olarak besin alımını etkileyebilecek faktörlere de dikkat edilmesi gereklidir.
Yaşlılarda Beslenmeyle ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Demansın önlenmesinde ve tedavisinde dahi önemli etkileri vardır.
III.Yaşlının hastalıklarına göre mutlaka özel ve ayrı beslenme planı yapılmalıdır.
IV.Hipertansiflerde tuz kısıtlaması yapılması hekime danışılarak önemli bir destektir.
V.Yaşlılarda, yetişkin bireylerden farklı olarak besin alımını etkileyebilecek faktörlere de dikkat edilmesi gereklidir.
Yaşlılarda Beslenmeyle ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve IV
C
I, II, III, IV, V
D
II, III, V
E
I, III, V
Açıklama:
Yaşlılarda Beslenmeyle ilgili I, II, III, IV, V şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 60
I. Bakım
II.Tedavi
III.Kronik hastalıklar
IV.Uygun beslenme programları
Yukarıdakilerden hangisi yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkileyenlerden biridir?
II.Tedavi
III.Kronik hastalıklar
IV.Uygun beslenme programları
Yukarıdakilerden hangisi yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkileyenlerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV
C
II ve IV
D
I ve III
E
I, II, IV
Açıklama:
I, II, III, IV şıklarının hepsi yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkileyenlerden biridir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Alzheimer hastalarında beslenme sırasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biridir?
Seçenekler
A
Alzheimer hastalarında yemek sırasında huzursuzluk artışı sıktır. Bu nedenle hastanın yemek saatlerini, yanında rahat ettiği yakınlarıyla birlikte olabileceği bir zamana ayarlamak yararlı olacaktır.
B
Dikkat dağıtacak sesler olduğunda yemek yemek istemiyorsa televizyonun açık olmamasına, yemek saatinde evin içinde gürültü olmamasına dikkat edilmelidir.
C
Yemek sırasında hastanın dikkatini toplaması icin özen gösterilmelidir. Sade bir masa ve sade bir yemek düzeni yararlı olacaktır. Kullanılan bardak-çatal-tabak pratik, kolay tutulan, kesici olmayan, kırılmayan şekilde olursa hastanın yemek yemesi hem kolaylaşır hem de hastaya zarar verme olasılığı azalır. Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir.
D
Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Yaşlıda kabızlık sıktır. Bu sebeple lifli gıdalarla ve bol sebze- meyve ağırlıklı beslenmesini sağlanmalıdır. Alzheimer hastasının ne yediği hafıza açısından hastalık sürecini etkilemez ama genel sağlığını olumlu etkileyeceğinden önemlidir.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Alzheimer hastalarında beslenme sırasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biridir.
Soru 62
I. Her yaşlı baston kullanmaya yönlendirilmelidir.
II. Ev içi kazaların çoğuna önlenebilir insan hataları yol açmaktadır.
III. Kalça koruyucu pedler daha ciddi yaralanmalara sebep olabilmektedir.
Yaşlıların yaşadığı ev içi kazalar ve bunların engellenmesine dönük çevresel düzenlemeler ile ilgili hangisi doğrudur?
II. Ev içi kazaların çoğuna önlenebilir insan hataları yol açmaktadır.
III. Kalça koruyucu pedler daha ciddi yaralanmalara sebep olabilmektedir.
Yaşlıların yaşadığı ev içi kazalar ve bunların engellenmesine dönük çevresel düzenlemeler ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yanız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ev içi kazaların oluş nedenleri incelendiğinde büyük kısmına, bilgisizlik, tedbirsizlik, ihmal gibi önlenebilir insan hatalarının sebep olduğu görülmüştür. Yaşlıların güvenliğinde bir başka konuda yaşlılığa bağlı ortaya çıkan fiziksel değişiklikler ve hastalıklara uygun yardımcı araçların (işitme aygıtı, gözlük, baston vb) kullanımının sağlanmasıdır. Burada mesela baston kullanımı kültürel olarak sık olmasına rağmen her yaşlı için uygun değildir ve hatta bazen düşmelere sebep olmaktadır. Yine düşme durumlarında kırıkların azaltılması için kalça koruyucu pedlerin kullanımı hekime danışılarak önerilen güvenlik önlemlerindendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Hangisi ev içi kazalara neden olan sebeplerden değildir?
Seçenekler
A
Halı saçakları
B
Sıkışık odalar
C
Eşikler
D
Kablolar
E
Kuru zeminler
Açıklama:
Kaygan zeminler, eşikler, gereksiz çok eşya ve sıkışık odalar, kötü aydınlatma sıklıkla ev içinde kazalara sebep olmaktadır. Halı, kilimler ve saçaklar; gereksiz kablolar; düşmelere sebep olmaktadır. Gece aydınlatmasının yetersiz oluşu da önemli bir sorundur. Bunların giderilmesi ev içi güvenlik için son derece önemlidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 64
I. Mukosilier kleransın artması
II. Prostat hipertrofisi
III. Öksürük refleksinin azalması
Hangisi yaşlanma sürecinde infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler arasındadır?
II. Prostat hipertrofisi
III. Öksürük refleksinin azalması
Hangisi yaşlanma sürecinde infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler
vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır. Doğru cevap D'dir.
vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
Hangisi Alzheimer hastalarının yemek sırasında huzurlu olabilmesi için yapılması gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rahat hissettiği kişilerle yemek yemesinin sağlanması
B
Sakin bir yemek ortamı yaratılması
C
Yemek sırasında televizyonun açık bırakılması
D
Sade bir masa ve yemek düzeni oluşturulması
E
Kırılmaz yemek kapları kullanılması
Açıklama:
Alzheimer hastalarında yemek sırasında huzursuzluk artışı sıktır. Bu nedenle hastanın yemek saatlerini, yanında rahat ettiği yakınlarıyla birlikte olabileceği bir zamana ayarlamak yararlı olacaktır. Dikkat dağıtacak sesler olduğunda yemek yemek istemiyorsa televizyonun açık olmamasına, yemek saatinde evin içinde gürültü olmamasına dikkat edilmelidir. Yemek sırasında hastanın dikkatini toplaması icin özen gösterilmelidir. Sade bir masa ve sade bir yemek düzeni yararlı olacaktır. Kullanılan bardak-çatal-tabak pratik, kolay tutulan, kesici olmayan, kırılmayan şekilde olursa hastanın yemek yemesi hem
kolaylaşır hem de hastaya zarar verme olasılığı azalır. Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir. Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Doğru cevap C'dir.
kolaylaşır hem de hastaya zarar verme olasılığı azalır. Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir. Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
- Temizlik
- Hastalıklar
- Sosyal faktörler
- Boşaltım
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Yaşlı hastalarda fonksiyonel yetersizlik sık karşılaşılan bir durumdur. Bu da özbakımı da etkilemektedir. Çeşitli yaşa bağlı değişiklikler, sosyal faktörler veya hastalıklar nedeniyle gelişebilir.
Soru 67
- Bulaşık
- Çamaşır
- Boşaltım
- Hareket
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
İnstrumental günlük yaşam aktiviteleri testleri; yaşlı hastaların bulaşık, çamaşır, ütü, yemek yapma, alışveriş, evdeki temel aletleri kullanabilme gibi ögeleri yapıp yapamadığını, yardıma ihtiyacı olup olmadığını saptar.
Soru 68
Yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam bağımsız
B
Yarı bağımlı
C
Bağımlı yaşlı
D
Dinç sağlıklı yaşlı
E
Kırılgan yaşlı
Açıklama:
Çok yönlü yaşlı değerlendirme ölçekleri kullanılarak yaşlıların tam bağımsız, yarı bağımlı, bağımlı yaşlı; dinç sağlıklı yaşlı, kırılgan yaşlı tanımları netleştikçe yaşlının bireysel bakım ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Kırılgan yaşlı yaştan bağımsız olarak yarı bağımlı ya da tam bağımlı olan, çok sayıda hastalığı olan, genel durumunun daha bozuk olduğu veya daha çabuk bozulabilen yaşlılar için kullanılan bir tanımdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi banyoda dikkat edilmesi gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kapısı dışarıya açılmalıdır
B
Kesici alet bulundurulmamalı
C
Zemini kaymaz olmalıdır
D
Zemin ile duvar rengi farklı olmalıdır
E
Küvet olmamalıdır
Açıklama:
Banyoya ait olmayan özellik kaymayan terliklerin kullanılmasıdır. Banyo özellikleri ise banyo kapısının mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalısıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastalarda enfeksiyonlardan korunma yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Özel ilaçlar
B
Barınma
C
Temizlik
D
Hijyen
E
Ağız diş sağlığı
Açıklama:
Yaşlılarda infeksiyonlardan korunma özbakımın önemli kısımlarındandır. Tabi ki burada barınma, giyinme, ısınma, beslenme, sağlık kontrollerinin düzenli yapılması, sosyal destek sistemlerinin iyi olması son derece önemlidir. Temizlik, hijyen, ağız diş sağlığından barınmaya kadar bir çok faktör infeksiyonlardan korunmada önemlidir. Korunma için özel ilaçlara gerek yoktur. Bağışıklık sistemi güçlendiricileri olarak tanıtımları yapılan bir çok ilacın etkinlikleri tartışmalıdır ve genel olara geriatrik yaş grubunda önerilmez.
Soru 71
- Etkin aşı olmaması
- Yeterli aşının olmaması
- Yaşlıların aşıyı reddetmesi
- Varolan aşıların yeterince kullanılmaması
Seçenekler
A
I-II
B
I-IV
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Aşı son derece önemlidir. Geriatrik uygulamada karşılaşılan pek çok infeksiyon hastalığına karşı elimizde etkin aşı olmaması ve varolan aşıların ise yeterince kullanılmaması önemli sorunlardır. Öte yandan aşılar genç erişkinlerdekine kıyasla yaşlı kişilerde daha zayıf immün yanıt oluşturabilmektedirler. Etkin aşıların varlığı ve bunların uygulanması ile hastanın korunacağı hastalıklar hakkında bilgi eksikliği, aşıların etkinliği ve yan etkileri konusunda yanlış bilgi edinilmiş olması önemli sorunlardır. Erişkin ve yaşlı kişilere hizmet veren sağlık personeli immünizasyona ilişkin uygulamalarına rutin pratiği içinde mutlaka yer vermelidir. Her erişkin hasta muayenesi aşılama için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Sağlıklı yaşlılara influenza, pnömoni ve tetanoz aşıları yapılması mutlak bir gerekliliktir. Bu aşılara ek olarak kişilerin mesleksel, yaşam tarzı veya seyahat gibi çeşitli faktörler de göz önünde bulundurularak diğer gerekli aşıların da yapılması planlanmalıdır.
Soru 72
- Yemek yememe
- Yara iyileşmesinde gecikme
- Koku duyusunda azalma
- İmmunitede zayıflama
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Malnütrisyon tanımı yetersiz beslenmeden aşırı beslenmeye kadar geniş bir yelpazeyi içerir. Yaşlı insanlarda dengesiz beslenme protein-enerji malnütrisyonuna, vitamin eksikliklerine (vitamin B12 ve D vitamini) ve kalsiyum alımı yetersizliğine neden olur. Malnütrisyon yaşlı hastalarda, immunitede zayıflama, infeksiyonlara yatkınlık, yara iyileşmesinde gecikme, osteoporoz ve diğer ko-morbiditelere neden olmaktadır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı hastalarda yetersiz beslenme nedeni değildir?
Seçenekler
A
Tat duyusundaki azalma
B
Koku duyusundaki azalma
C
El titremeleri
D
Dişlerin yetersiz oluşu
E
Yemek yemeyi unutması
Açıklama:
Yaşlıda tat duyusu, koku duyusundaki azalmalar, el titremeleri olanlarda çatal kaşık tutma zorlukları; yaşlının dişlerinin yetersiz oluşu, yaşlıda yetersiz beslenme (malnutrisyona) olasılığını arttırmaktadır. Ancak Alzheimer hastalığında orta evreden itibaren ve özellikle ileri evrede hastanın yeterince beslenememesinin nedeni ne yediğini, yemek yemenin önemini, ne zaman yediğini hatırlamamaktadır.
Soru 74
Aşağıdaki hasta yaşlılardan hangisi için evde yangın çıkma, gazdan zehirlenme, kesici aletlerin varlığı gibi durumlarda sorun çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Demanslı
B
Diyabetli
C
Hipertansif
D
Depresif
E
Enfeksiyonlu
Açıklama:
Evde yangın çıkma, gazdan zehirlenme, kesici aletlerin varlığı gibi durumlarda bazı yaşlılarda daha sık sorun görülmektedir. Demansı olan yaşlılar, yatağa bağımlı olan yaşlılar için bu tür riskler ve güvenlik daha da fazla önem kazanmaktadır.
Soru 75
- Görme eksikliği
- Anlama eksikliği
- Telefon eksikliği
- İşitme eksikliği
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Yanlış ilaç kullanımının engellenmesi önemlidir. Yaşlılar bir çok sebeple farklı ilaçlar kullanmaktadır. Görme, anlama veya bilgi eksikliği gibi sebeplerle sıklıkla yanlış ilaç kullanabilmektedirler, bunun en aza indirgenmesi son derece önemlidir.
Soru 76
Yaşlılarda en çok hangi iki vitaminin eksikliği ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
A-C
B
A-D
C
B12-C
D
B12-D
E
C-D
Açıklama:
Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 77
Malnütrisyon yaşlı hastalarda aşağıdakilerden hangilerine neden olmaktadır?
- İmmunitede zayıflama,
- İnfeksiyonlara yatkınlık,
- Yara iyileşmesinde gecikme,
- Osteoporoz
Seçenekler
A
I,II
B
III,IV
C
I,II,III
D
II,III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 78
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler
vardır.Aşağıdakilerden hangileri bunlar arasında yer alır?
vardır.Aşağıdakilerden hangileri bunlar arasında yer alır?
- Prostat hipertrofisi,
- Rahim sarkması,
- Mukosilier kleransın azalması,
- Öksürük refleksinin artması,
- Kalp yetmezliği
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,II,III,IV
D
I,II,III,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 79
Yaşlılıkta güvenlik önlemleri ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
- Evde ve yaşlının üzerinde yaşlının kimlik bilgileri bulunmalıdır.
- Bir sorun olması durumunda ulaşacağı acil durum telefonları yer almalıdır.
- Ev içinde mobil telefon olması ve tuşların büyük olması.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 80
Yaşlılarda infeksiyonlardan korunma için aşağıdakilerden hangileri önemlidir?
- Beslenme,
- Sağlık kontrollerinin düzenli yapılması,
- Aşı
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 81
I. İmmün sistemi destekler, bağışıklığı arttırır.II. Yara iyileşmesini destekler, yara oluşumunu azaltırIII. Demansın önlenmesinde ve tedavisinde rolü vardır.IV. Ağız ve diş sağlığını korur.Yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri yaşlılarda yeterli ve dengeli beslenmenin faydalarını içerir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I,II,III ve IV
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdaki ifadelerden hangisinde Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğinin temel amacı verilmiştir?
Seçenekler
A
Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne kadar ücretle çalıştığını kaydetmektir.
B
Bu testin amacı hastanın çevresi ile sosyal ilişkilerini kaydetmektir.
C
Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir.
D
Bu testin amacı hastanın hangi ilaçları kullandığını kaydetmektedir.
E
Bu testin amacı hastanın kim tarafından bakıldığını kaydetmektedir.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi özbakım için son derece önemli olan yaşlılarda giyinme ve giysilerin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı giysi içinde kendini rahat hissetmelidir.
B
Giysiler pratik, az düğmeli olmalıdır.
C
İdrar veya gayta kaçırması olan yaşlılarda kolay çıkartılabilen giysiler tercih edilmelidir.
D
Giysiler basit, rahat, bol olmalıdır.
E
Aile bireyi veya yardımcı yardımıyla ancak çıkarılabilir arkadan düğmeli giysiler tercih edilmelidir.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Soru 84
I. Mukosilier kleransın azalmasıII. İdrar yolu infeksiyonlarıIII. Boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonuIV. Prostat hipertrofisiYukarıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişikliklerden biri veya birileridir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II ve IV
C
Yalnız III
D
I, II, III ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Soru 85
Yeterli ve dengeli beslenme yaşlılarda önemlidir. Vücut tüm vitamin ve minerallere ihtiyaç duyar ama yaşlılarda en çok ihtiyaç duyulan ve eksikliği oluşan aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
K vitamini
B
C vitamini
C
B12 vitamini
D
Selenyum
E
Çinko
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 86
Her yaşlının özbakımında bazı temel ihtiyaçlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Giyinme
B
Hareket
C
İlaç kullanımı
D
Seyehat
E
Beslenme
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Soru 87
I. Duş yanında tutunma barları olmalıdır.II. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalıdır.III. Tutunma barları zeminden 185-190 cm yüksekliğe yerleştirilmelidir.IV. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalıdır.Yukarıdakilerden hangileri yaşlıların evinde bulunması gereken ideal banyo özelliklerini taşımaktadır?
Seçenekler
A
I,II ve IV
B
III ve IV
C
I,III ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaşlı için ideal banyo ve tuvalet koşullarını sıralayabileceksiniz.
Soru 88
Yaşlı hastalarda ölçüm aracı olarak kullanılan Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA)için hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Toplam puan 17' dir.
B
Aktiviteleri yerine getirmedeki bağımsızlık derecesi arttıkça alınan puan azalır.
C
Belli aralıklarla tekrara edilmelidir.
D
Amaç bağımsızlık derecesinin ölçülmesidir.
E
EGYA puanlama sistemidir.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Yaşlı hastalarda ateş cevabı azalmış ya da baskılanmıştır. Hipotermi bu yaş grubunda daha sıktır. Aşağıdakilerden hangisinde bunun nedeni açıklanmıştır?
Seçenekler
A
İlerleyen yaşla termal hemostazda meydana gelen iyileşmeler
B
İnterleukin-1 gibi endojen pirojen maddelere yanıtın artması,
C
Hipotalamusun endojen pirojen maddelere duyarlılığının artması
D
Çevre ısısının algılanması, sudomotor cevap değişiklikleri
E
Tumor nekrozis faktör alfa(TNFa) gibi endojen pirojen maddelere yanıtın artması,
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Soru 90
Her yaşlının bakım ihtiyacı farklıdır. Birçok faktör ihtiyacının belirlenmesinde tek başına bir anlam ifade etmemektedir. Buna göre hangisi yaşlının bakım ihtiyacını anlamakta en anlamlı olarak kullanılır?
Seçenekler
A
Kronolojik yaş
B
Kullandığı ilaç sayısı
C
Geçirdiği hastalık sayısı
D
Kronik hastalığının olması
E
Bağımsızlık derecesi
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Soru 91
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geriatrik yaş grubunu kaç yaş üzeri olarak tanımlamıştır ?
Seçenekler
A
50
B
55
C
60
D
65
E
70
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geriatrik yaş grubunu 65 yaş ve üzeri olarak tanımlanmıştır. Ülkemizde 2010 yılı rakamlarına göre 65 yaş üstü nüfus %7.1, yaklaşık 5 milyon yaşlı seviyelerindedir. Ortama yaşam süresi ise 2008 yılında erkeklerde 70.6 ve kadınlarda 75.7 olarak bildirilmiştir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), geriatrik yaş grubunu 65 yaş ve üzeri olarak tanımlanmıştır. Ülkemizde 2010 yılı rakamlarına göre 65 yaş üstü nüfus %7.1, yaklaşık 5 milyon yaşlı seviyelerindedir. Ortama yaşam süresi ise 2008 yılında erkeklerde 70.6 ve kadınlarda 75.7 olarak bildirilmiştir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi yaşlının özbakımı konuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Barınma
C
Diyabet
D
Enfeksiyonlardan korunma
E
Temizlik
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Yaşlının özbakımı son derece önemlidir. Kendisinin yapabilmesi, yardıma ihtiyacı olması, bağımlı ya da bağımsız olması, fonksiyonel yapısı son derece belirleyicidir. Giyinmesi, barınması, yemek yemesi, güvenligi ve sürekli temizliği ve hijyeni bu özbakımın temelini oluşturmaktadır. Bu bölümde özbakımın bu elemanları tüm yönleriyle değerlendirilmektedir.
Yaşlının özbakımı son derece önemlidir. Kendisinin yapabilmesi, yardıma ihtiyacı olması, bağımlı ya da bağımsız olması, fonksiyonel yapısı son derece belirleyicidir. Giyinmesi, barınması, yemek yemesi, güvenligi ve sürekli temizliği ve hijyeni bu özbakımın temelini oluşturmaktadır. Bu bölümde özbakımın bu elemanları tüm yönleriyle değerlendirilmektedir.
Soru 93
Aşağıdaki ifadelerde hangisi yanıştır?
Seçenekler
A
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri ölçeği hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmez.
B
Her yaşlının bakım ihtiyacı farklıdır.
C
Günlük yaşam aktiviteleri ve enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ve bunları değerlendirne testlerinin bilinmesi özbakımda da son derece önemlidir.
D
Yaşlı hastalarda fonksiyonel yetersizlik sık karşılaşılan bir durumdur.
E
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) ise işlemleri hastanın ne derece bağımsız yerine getirdiğine göre puanlandırılır.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir.
alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir. Bu testin amacı hastanın günlük işlerinde ne yaptığını kaydetmektedir. Hastanın ne yapabileceğini öğrenmek hedeflenmemiştir.
Soru 94
Evde sağlık hizmeti hangi yıldan itibaren hayata geçirilmiştir?
Seçenekler
A
2008
B
2006
C
2009
D
2010
E
2011
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Yine 2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti, aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı, belediyelerin evde bakım destekleri, evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri gibi evde bakıma yönelik faaliyetlerin arttırılması, evde bakımın geliştirilmesi son derece etkin ve ekonomiktir. Evde bakım yaşlı bakımının bugün en önemli ve dinamik konusudur ve ülkemizde gelişmektedir.
Yine 2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti, aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı, belediyelerin evde bakım destekleri, evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri gibi evde bakıma yönelik faaliyetlerin arttırılması, evde bakımın geliştirilmesi son derece etkin ve ekonomiktir. Evde bakım yaşlı bakımının bugün en önemli ve dinamik konusudur ve ülkemizde gelişmektedir.
Soru 95
Aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri yaşlılarda temizlik ile ilgili doğrudur?I. Banyo yapılamayan durumlarda silme önemlidirII. Uygun yaşlılarda vücut temizleme ürünlerikullanılabilirIII. Yaşlıya uygun bir banyo ve tuvalet önemlidir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Yaşlı için ideal banyo ve tuvalet koşullarını sıralayabileceksiniz.
Temizlik vücut temizliği, tuvalet ile ilgili temizlik, banyo ile ilgili temizlik, ağız ve diş sağlığı farklı kısımlarda yaşlılar için ayrı ayrı ele alınmalıdır. Eger yaşlı yıkanamayacak durumda ise silinme, tüm vücut veya bir kısmın silinmesi, bu sırada uygulanacak malzemeler ve yöntemler yaşlı hasta için ayrı ayrı bilinmelidir. Yatakta tam silme, yatakta saç yıkama, elbise giydirme çıkartma, ağız ve diş bakımı, burun bakımı, kulak bakımı, kapalı gözün bakımı, tırnak bakımı, yatak ve malzemelerinin temizliği, tuvalette eğitim ve destek, kusma var ise kusma sonrası temizlik, duş ile temizlik temizliğin farklı alanlarıdır. Temiz su en önemli temizlik aracıdır ancak uygun ve gerekli durumlarda vücut temizleme ürünleri yara oluşmasını engellemektedir ve ve hijyenik durumu desteklemekte ve infeksiyonları engellemektedir.
Temizlik vücut temizliği, tuvalet ile ilgili temizlik, banyo ile ilgili temizlik, ağız ve diş sağlığı farklı kısımlarda yaşlılar için ayrı ayrı ele alınmalıdır. Eger yaşlı yıkanamayacak durumda ise silinme, tüm vücut veya bir kısmın silinmesi, bu sırada uygulanacak malzemeler ve yöntemler yaşlı hasta için ayrı ayrı bilinmelidir. Yatakta tam silme, yatakta saç yıkama, elbise giydirme çıkartma, ağız ve diş bakımı, burun bakımı, kulak bakımı, kapalı gözün bakımı, tırnak bakımı, yatak ve malzemelerinin temizliği, tuvalette eğitim ve destek, kusma var ise kusma sonrası temizlik, duş ile temizlik temizliğin farklı alanlarıdır. Temiz su en önemli temizlik aracıdır ancak uygun ve gerekli durumlarda vücut temizleme ürünleri yara oluşmasını engellemektedir ve ve hijyenik durumu desteklemekte ve infeksiyonları engellemektedir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yaşlıların ev güvenliği risklerindendir?I. EşiklerII. Kötü aydınlatmaIII. Tuvalet ve banyoda tutacak kollar olmasıIV. Yakıcı ve kesici aletler
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
II ve IV
D
I, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Yaşlı için ideal banyo ve tuvalet koşullarını sıralayabileceksiniz.
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
Soru 97
Herhangi bir acil durum için yaşlının evinde aşağıdakilerden hangisinin bulundurmasına gerek yoktur?
Seçenekler
A
Kimlik bilgileri
B
Tablet bilgisayar
C
Acil telefon numaraları
D
Tuşları büyük mobil telefon
E
Yapması gerektiği şeyleri belirten notlar
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Evde ve yaşlının üzerinde yaşlının kimlik bilgileri, bir sorun olması durumunda ulaşacağı acil durum telefonları ve yapması gerekenler küçük notlar olarak yer almalıdır. Ev içinde mobil telefon olması, tuşların büyük olması, yaşlının kolay kullanabilmesi, teknoloji kullanılarak yaşlı evinin alarm sistemleri ile ve acil durumlarda yardım isteme sistemleri ile modernize edilmesi ideal önerilerdendir.
Evde ve yaşlının üzerinde yaşlının kimlik bilgileri, bir sorun olması durumunda ulaşacağı acil durum telefonları ve yapması gerekenler küçük notlar olarak yer almalıdır. Ev içinde mobil telefon olması, tuşların büyük olması, yaşlının kolay kullanabilmesi, teknoloji kullanılarak yaşlı evinin alarm sistemleri ile ve acil durumlarda yardım isteme sistemleri ile modernize edilmesi ideal önerilerdendir.
Soru 98
Yaşlıda hangi vitamin eksikleri sık sık görülmektedir?
Seçenekler
A
B12 ve D
B
A
C
C
D
D
E
K
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yeterli ve dengeli beslenme her yaş grubunda olduğu gibi yaşlılarda da çok önemlidir. Bakım, tedavi, kronik hastalıklar ve bunlara uygun beslenme programları yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkilemektedir. Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır, hekime danışılarak; ancak özel durumlar dışında bu iki vitamin harici bir beslenme desteğine gerek yoktur. Bu tür ihtiyaçların doğal ürünlerle giderilmesi önemlidir.
Yeterli ve dengeli beslenme her yaş grubunda olduğu gibi yaşlılarda da çok önemlidir. Bakım, tedavi, kronik hastalıklar ve bunlara uygun beslenme programları yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkilemektedir. Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır, hekime danışılarak; ancak özel durumlar dışında bu iki vitamin harici bir beslenme desteğine gerek yoktur. Bu tür ihtiyaçların doğal ürünlerle giderilmesi önemlidir.
Soru 99
Yaşlıda ağız ve diş sağlığı açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Oral kavite, beslenmeye başlamada ve konuşmada anahtar rol oynar.
B
Yaşlanma ile meydana gelen en önemli değişiklik dişlerin kaybıdır.
C
Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlıdır.
D
Uygun diş fırçası, diş macunu, su temininden başlayarak iyi bir ağız sağlığı son derece belirleyecidir.
E
Gastrointestinal sistemin bir parçası olarak bu sistemi etkileyen hastalıkların tutulumunda ağız boşluğuda değerlendirmelidir.
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yaşlanma ile ağızda tükrük salınımının yavaşladığı düşünülmüştür. Ancak normal sağlıklı bir erişkinde azalmış tükrük salınımı normal kabul edilmemelidir. Yaşlanma ile tükrük bezlerinin yapısı değişse de yeterli salgıyı yapacak rezerve sahiptir. Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlanmamalıdır.
Yaşlanma ile ağızda tükrük salınımının yavaşladığı düşünülmüştür. Ancak normal sağlıklı bir erişkinde azalmış tükrük salınımı normal kabul edilmemelidir. Yaşlanma ile tükrük bezlerinin yapısı değişse de yeterli salgıyı yapacak rezerve sahiptir. Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlanmamalıdır.
Soru 100
Yaşlılarda temel beslenme ilkeleri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Demansın önlenmesinde ve tedavisinde beslenme düzeni önemli değildir.
B
Tat ve tükrük değişiklikleri, bir çok ilaç ve hastalık yaşlının iştahını etkilemez.
C
Yaşlılarda diyet yapamaz.
D
Alzheimer hastasının ne yediği hafıza açısından hastalık sürecini etkilemez ama genel sağlığını olumlu etkileyeceğinden önemlidir.
E
Mininutrisyonel değerlendirme en az kullanılan testtir.
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir. Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Yaşlıda kabızlık sıktır. Bu sebeple lifli gıdalarla ve bol sebze- meyve ağırlıklı beslenmesini sağlanmalıdır. Alzheimer hastasının ne yediği hafıza açısından hastalık sürecini etkilemez ama genel sağlığını olumlu etkileyeceğinden önemlidir.
Yemek yemekte zorlanan yaşlıda yemekleri birbirine karıştırmadan, tek tek, farklı ve parlak renklerdeki (özellikle kırmızı ve mavi parlak renklerde) tabaklarda vermek hastanın dikkatini yemeğe vermesini sağlayabilir. Hastaya çok sıcak yemekler vermemeye dikkat edilmelidir, üstüne dökebilir. Yemesi kolay, yutmakta zorlanabileceği kadar sert olmayan besinler vermeye çalışılmalıdır. Yaşlıda kabızlık sıktır. Bu sebeple lifli gıdalarla ve bol sebze- meyve ağırlıklı beslenmesini sağlanmalıdır. Alzheimer hastasının ne yediği hafıza açısından hastalık sürecini etkilemez ama genel sağlığını olumlu etkileyeceğinden önemlidir.
Soru 101
Aşağıda yaşlılık ve özbakımla ilgili verilen genel bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yaşlılarda sıklıkla görülebilen malnütrisyon, bireyde görülen kronik vitamin eksikliğidir.
B
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, geriatrik yaş grubu, 70 yaş ve üzeri olarak tanımlanmaktadır.
C
Yaşlıda özbakımın temeli; giyinme, barınma, beslenme, güvenlik ve hijyenin sağlanması gibi çok boyutlu bir yapıdan oluşmaktadır.
D
Yaşlıda özbakım standart bir süreçtir. Bu sebeple özbakımı etkileyen faktörler yaşlıya özgü olarak değişkenlik göstermemektedir.
E
Yaşlılarda enfesksiyonlar genelde tipik nedenlerle görülmektedir.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda beslenme sorunları özbakımı etkileyen önemli faktörler arasında yer almaktadır. Özellikle yaşlılarda sıkça görülen problemlerden olan malnutrisyon; yani yetersiz beslenmenin erken tanınması ve tedavisi hayat kurtarıcı olabilmektedir.
Yaşlılarda beslenme sorunları özbakımı etkileyen önemli faktörler arasında yer almaktadır. Özellikle yaşlılarda sıkça görülen problemlerden olan malnutrisyon; yani yetersiz beslenmenin erken tanınması ve tedavisi hayat kurtarıcı olabilmektedir.
Soru 102
Uzmanlar, yaşlıların bireysel bakım ihtiyaçlarını belirlemekte öncelikle hangi nesnel ölçütü kullanırlar?
Seçenekler
A
Yaşlı yakınlarının değerlendirmeleri
B
Kişilik testleri
C
Yaşlının yaşam öyküsü bilgileri
D
Nörolojik testler
E
Günlük yaşam aktiviteleri testleri
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Günlük yaşam aktiviteleri ve enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ve bunları değerlendirne testlerinin bilinmesi özbakımda da son derece önemlidir. Yaşlının bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük bireysel bakım ihtiyaçlarını da ortaya çıkaran testlerdir.
Günlük yaşam aktiviteleri ve enstrumental günlük yaşam aktivitelerinin ve bunları değerlendirne testlerinin bilinmesi özbakımda da son derece önemlidir. Yaşlının bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük bireysel bakım ihtiyaçlarını da ortaya çıkaran testlerdir.
Soru 103
Ülkemizde uygulanmakta olan evde sağlık hizmetiyle verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Evde sağlık hizmetleri sadece aile hekimleri tarafından yürütülmektedir.
B
2010 yılından itibaren uygulamaya geçmiştir.
C
Yaşlıların bakımında hem işlevsel hem ekonomik bir yöntemdir.
D
Evde sağlık hizmeti, yaşlıya hem sağlıklı barınma koşulları oluşturmayı hem de fiziksel sağlığını iyileştirmeyi kapsar
E
Evde yaşlı bakımı, yaşlılık biliminin en popüler ve ilgi çeken konulardan biridir.
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti, aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı, belediyelerin evde bakım destekleri, evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri gibi evde bakıma yönelik faaliyetlerin arttırılması, evde bakımın geliştirilmesi son derece etkin ve ekonomiktir. Evde bakım yaşlı bakımının bugün en önemli ve dinamik konusudur ve ülkemizde gelişmektedir.
2010 yılından itibaren uygulamaya geçen evde sağlık hizmeti, aile hekimi tarafından yaşlının evde bakımı, belediyelerin evde bakım destekleri, evde barınma ve temel ihtiyaç destekleri gibi evde bakıma yönelik faaliyetlerin arttırılması, evde bakımın geliştirilmesi son derece etkin ve ekonomiktir. Evde bakım yaşlı bakımının bugün en önemli ve dinamik konusudur ve ülkemizde gelişmektedir.
Soru 104
I- Banyoda havalandırma sistemi olmalıdır.II- Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır.III- Küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir.IV- Banyo zemini ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalıdır.Bu ifadelerde yaşlının yaşadığı ev ya da bakım aldığı kurumda bulunan tuvalet ve banyonun özelliklerine dair bilgiler verilmektedir. Bu bilgilerden hangisi iskelet sistemi rahatsızlıklarına sahip yaşlılar için öncelikle önemlidir?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
Hepsi
D
II-III
E
II-IV
Açıklama:
Yaşlı için ideal banyo ve tuvalet koşullarını sıralayabileceksiniz.
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
Yaşlının yaşadığı evde tuvalet, banyo ve buralara ev içinde yaşlının ulaşımı son derece önemlidir. Kaymayan terlikler kullanılmalıdır Özellikle düşmelerin önlenmesinde ve acil durumlarda son derece yararlıdır. Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir. Banyo kapısı mekanı daraltmamak için dışarıya açılmalıdır. Banyo zemini kaymaz, ışık ile parlamayan özellikli malzemeden yapılmalı ve döşemeler ıslak bırakılmamalıdır. Zemin ile duvar rengi kontrast oluşturacak şekilde farklı renklerden yapılmalıdır. Giriş ve çıkışlarda düşmelere neden olabileceğinden küvetten kaçınılmalıdır. Oturaklı duş sistemi tercih edilmelidir. Armatürler kolay açılır kapanır özellikte olmalıdır. Banyoda havalandırma sistemi ve sıcak kaynağı güvenliği olmalıdır. Banyo dolapları ve havalandırma sistemleri eşya üzerine çıkmada, ulaşılabilecek yükseklikte olmadır.
Soru 105
Evde yangın çıkma, gazdan zehirlenme, kesici aletlerin varlığı gibi durumlar, hangi hastalıklara sahip yaşlıların güvenliği konusunda daha kritiktir?
Seçenekler
A
Kalp rahatsızlığı olan hastalar
B
Demansı olan hastalar
C
Felç hastaları
D
Solunum sistemiyle ilgili hastalıklara sahip kişiler
E
Şeker hastaları
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Evde yangın çıkma, gazdan zehirlenme, kesici aletlerin varlığı gibi durumlarda bazı yaşlılarda daha sık sorun görülmektedir. Demansı olan yaşlılar, yatağa bağımlı olan yaşlılar için bu tür riskler ve güvenlik daha da fazla önem kazanmaktadır.
Evde yangın çıkma, gazdan zehirlenme, kesici aletlerin varlığı gibi durumlarda bazı yaşlılarda daha sık sorun görülmektedir. Demansı olan yaşlılar, yatağa bağımlı olan yaşlılar için bu tür riskler ve güvenlik daha da fazla önem kazanmaktadır.
Soru 106
Enfeksiyon hastalıklarının tanı sürecinin yaşlı bireylerde gecikebildiği bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlıların enfeksiyon belirtilerini yaşlılığın doğal sonucu olması.
B
Bireydeki kronik hastalık sayısının çokluğu.
C
Yaşlının bilişsel kapasitesindeki azalmalar nedeniyle farkındalığının azalması.
D
Sosyokültürel etkiler
E
İlerleyen yaşta hastalıklara yanıtın gecikmesi
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Yaşlıların şikayetlerini doktora söylemedikleri, infeksiyon belirtilerini yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak algılamaları, sosyokültürel etkiler, yaşlının kognitif kapasitesindeki azalmalar, demans ve depresyon sıklığının yaşlılarda artması, infeksiyon hastalıklarına yönelik tanısal işlemlerin bu yaş grubunda güçlükle yapılması, kronik hastalıkların sayısının çokluğu, ilerleyen yaşla hastalıklara yanıtın değişmesi (ateş yanıtı, lökositoz gibi klasik infeksiyon bulgularının yokluğu) yaşlıda tanıyı geciktiren faktörlerdendir.
Yaşlıların şikayetlerini doktora söylemedikleri, infeksiyon belirtilerini yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak algılamaları, sosyokültürel etkiler, yaşlının kognitif kapasitesindeki azalmalar, demans ve depresyon sıklığının yaşlılarda artması, infeksiyon hastalıklarına yönelik tanısal işlemlerin bu yaş grubunda güçlükle yapılması, kronik hastalıkların sayısının çokluğu, ilerleyen yaşla hastalıklara yanıtın değişmesi (ateş yanıtı, lökositoz gibi klasik infeksiyon bulgularının yokluğu) yaşlıda tanıyı geciktiren faktörlerdendir.
Soru 107
I- Diş protezlerinin temizliğinin sağlanmasıII- Tükürük salınımının düzenli kontrol edilmesiIII- Rutin fizik muayene sırasında ağız sağlığının da kontrol edilmesiBu ifadelerden hangisi/hangileri yaşlıların ağız ve diş sağlığı bakımında önemle üzerinde durulması gereken işlemlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
Yalnız II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Kolay değerlendirilebildiği için rutin fizik muayene sırasında mutlaka incelenmelidir. Diş protezlerinin temizliği de son derece önemlidir. Mantar veya diğer infeksiyonlar açısından ağız bakımı son derece önemlidir. Ancak tükürük salgısının yaşlılıkta düzenli olarak takip edilmesi gerekmez. Yaşlanma ile ağızda tükrük salınımının yavaşladığı düşünülmüştür. Ancak normal sağlıklı bir erişkinde azalmış tükrük salınımı normal kabul edilmemelidir. Yaşlanma ile tükrük bezlerinin yapısı değişse de yeterli salgıyı yapacak rezerve sahiptir. Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlanmamalıdır.
Kolay değerlendirilebildiği için rutin fizik muayene sırasında mutlaka incelenmelidir. Diş protezlerinin temizliği de son derece önemlidir. Mantar veya diğer infeksiyonlar açısından ağız bakımı son derece önemlidir. Ancak tükürük salgısının yaşlılıkta düzenli olarak takip edilmesi gerekmez. Yaşlanma ile ağızda tükrük salınımının yavaşladığı düşünülmüştür. Ancak normal sağlıklı bir erişkinde azalmış tükrük salınımı normal kabul edilmemelidir. Yaşlanma ile tükrük bezlerinin yapısı değişse de yeterli salgıyı yapacak rezerve sahiptir. Bu nedenle ağızda kuruluk yaşa bağlanmamalıdır.
Soru 108
Yaşlılarda beslenme sorunları sıklıkla görülmektedir ancak Alzheimer hastalarında bu beslenme sorunları daha yoğun ve farklı biçimlerde görülebilmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde alzheimer hastalarında görülebilecek beslenme sorunları doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Hastanın yemek zevkleri genellikle değişmez, hastalık öncesiyle benzer seyirdedir.
B
Beslenme sorunu-yetersiz beslenme Alzheimer hastalığının gidişatını etkilememektedir.
C
Hastalığın son evrelerinde bazen kontrolsüz aşırı yemeler görülebilir.
D
Bu hastalığı taşıyan bireylerde malnutrisyon görülmemektedir.
E
Alzheimer hastalarının bakımından sorumlu kişi, hastanın acıkma ve susama hissinin yanıltıcı olabileceğini unutmamalıdır.
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Alzheimer hastalarında çok ya da az yeme, uygunsuz yeme şeklinde davranışlar görülebilir. Hastalığın erken ve orta evresinde bazen kontrolsüz aşırı yemeler görülebilir. Hasta yemek yediğini unutup tekrar tekrar yemek isteyebilir. Yemek zevkleri değişebilir. Ancak Alzheimer hastalığında asıl büyük sorun orta evreden itibaren ve özellikle ileri evrede hastanın yeterince beslenememesidir. Hatta ne yediğini, yemek yemenin önemini, ne zaman yediğini hatırlamayabilir. Yaşlılarda beslenme sorunları sıktır ama Alzheimer hastalarında daha fazladır. Yaşlıda tat duyusu, koku duyusundaki azalmalar, el titremeleri olanlarda çatal kaşık tutma zorlukları; yaşlının dişlerinin yetersiz oluşu, yaşlıda yetersiz beslenme (malnutrisyona) olasılığını arttırmaktadır. Beslenme sorunu-yetersiz beslenme Alzheimer hastasında süreci kötüleştiren en önemli etkenlerin başında gelmektedir. Hastanın genel sağlığı, infeksiyon direnci, kuvveti, dengesi, yürümesi gibi bir çok konu beslenme yetersizliğinden olumsuz etkilenir. Yetersiz beslenme durumu mutlaka tespit edilmelidir. Yaşlının, diğer hastalıklarına göre de uygun bir diyet planı hekimi ve varsa beslenme uzmanı ile birlikte yapılmalıdır
Alzheimer hastalarında çok ya da az yeme, uygunsuz yeme şeklinde davranışlar görülebilir. Hastalığın erken ve orta evresinde bazen kontrolsüz aşırı yemeler görülebilir. Hasta yemek yediğini unutup tekrar tekrar yemek isteyebilir. Yemek zevkleri değişebilir. Ancak Alzheimer hastalığında asıl büyük sorun orta evreden itibaren ve özellikle ileri evrede hastanın yeterince beslenememesidir. Hatta ne yediğini, yemek yemenin önemini, ne zaman yediğini hatırlamayabilir. Yaşlılarda beslenme sorunları sıktır ama Alzheimer hastalarında daha fazladır. Yaşlıda tat duyusu, koku duyusundaki azalmalar, el titremeleri olanlarda çatal kaşık tutma zorlukları; yaşlının dişlerinin yetersiz oluşu, yaşlıda yetersiz beslenme (malnutrisyona) olasılığını arttırmaktadır. Beslenme sorunu-yetersiz beslenme Alzheimer hastasında süreci kötüleştiren en önemli etkenlerin başında gelmektedir. Hastanın genel sağlığı, infeksiyon direnci, kuvveti, dengesi, yürümesi gibi bir çok konu beslenme yetersizliğinden olumsuz etkilenir. Yetersiz beslenme durumu mutlaka tespit edilmelidir. Yaşlının, diğer hastalıklarına göre de uygun bir diyet planı hekimi ve varsa beslenme uzmanı ile birlikte yapılmalıdır
Soru 109
Özbakımda en çok kullanılan değerlendirme ölçeği hangisidir?
Seçenekler
A
Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Lawton-Broody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
C
DSÖ Yaşam Kalitesi Ölçeği
D
KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi
E
Sağlık Değerlendirme Anketi
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Özbakımın ihtiyaçlarının saptanması ve bunlardaki değişiklikler bizlere yaşlının sağlık durumu hakkında da bilgi vermektedir. Bu alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir.
Özbakımın ihtiyaçlarının saptanması ve bunlardaki değişiklikler bizlere yaşlının sağlık durumu hakkında da bilgi vermektedir. Bu alanların test edilmesi için geliştirilen ve en sık kullanılan ölçek Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğidir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisinde yaşlının barınma ihtiyacı tam olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Barınma , bakım, güvenlik, öz bakım
B
Barınma ,ısınma, temizlik, güvenlik
C
Barınma, sosyal yaşam, güvenlik , gelişim
D
Barınma, ısınma, sosyal gelişim, temizlik
E
Barınma, öz bakım, sosyal gelişim, temizlik
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Barınma sadece yaşanan yeri değil; yaşanan yerin ısınma, temizlik, güvenlik kısımlarını da içermektedir.
Barınma sadece yaşanan yeri değil; yaşanan yerin ısınma, temizlik, güvenlik kısımlarını da içermektedir.
Soru 111
İdeal bir banyo ve tuvalette tutunma barlarının özellikleri nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 70-80 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
B
Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 110-120 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
C
Tutunma barlarının çapı 6-7 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
D
Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
E
Tutunma barlarının çapı 7-8 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Yaşlı için ideal banyo ve tuvalet koşullarını sıralayabileceksiniz.
Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Tuvalet ve banyoya giden antrede ve tuvalet yanında; duş yanında tutunma barları olmalıdır. Tutunma kolları duvarda yatay eksende iyi sabitlenmiş olmalıdır. Tutunma barlarının çapı 4-5 cm olmalı ve zeminden 90-100 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
Soru 112
Yaşlıların evde güvenlik içinde yaşamaları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ev loş bir aydınlatmaya sahip olmalıdır.
B
Evde eşyalar sıklıkla yerleştirilmelidir.
C
Mobil telefon tuşları küçük olmalıdır.
D
İşitme cihazı ve baston kullanımı sağlanmalıdır.
E
Tüm ev halı veya kilimle kaplanmış olmalıdır.
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Yaşlıların güvenliğinde bir başka konuda yaşlılığa bağlı ortaya çıkan fiziksel değişiklikler ve hastalıklara uygun yardımcı araçların (işitme aygıtı, gözlük, baston vb) kullanımının sağlanmasıdır.
Yaşlıların güvenliğinde bir başka konuda yaşlılığa bağlı ortaya çıkan fiziksel değişiklikler ve hastalıklara uygun yardımcı araçların (işitme aygıtı, gözlük, baston vb) kullanımının sağlanmasıdır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişikliklerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Prostat hipertrofisi
B
Öksürük refleksinin artması
C
Diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı
D
Mukosilier kleransın azalması
E
Kalp yetmezliği
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır.
Yaşlanma sürecinde, infeksiyon hastalıklarını kolaylaştıran fizyolojik değişiklikler vardır. Prostat hipertrofisi, rahim sarkması, idrar torbası hastalıkları idrar yolu infeksiyonlarını; mukosilier kleransın azalması, öksürük refleksinin azalması, sık aspirasyon, diyabet-kronik obstrüktif akciğer hastalığı, alkol öyküsü, kalp yetmezliği, gibi kronik hastalıklar, boğaz florasında ajan patojenlerin kolonizasyonu (Streptococcur Pnemoniae, Hemofilur Influensa, Klebsiella Pnemoniçe), bakımevlerinde yatanlarda gram negatif bakterilerin kolonizasyonu pulmoner infeksiyonların sıklığını arttırır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi beslenmenin yaşlılar üzerindeki etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
Demansın önlenmesinde
B
İmmün sistemi desteklemede
C
Yara oluşumunu azaltmada
D
Şeker hastalığını yok etmede
E
Bağışıklığı arttırmada
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Beslenme immün sistemi destekler, bağışıklığı arttırır, yara iyileşmesini destekler, yara oluşumunu azaltır, dengeyi olumlu etkiler; demansın önlenmesinde ve tedavisinde dahi önemli etkileri vardır. Yaşlının hastalıklarına göre mutlaka özel ve ayrı beslenme planı yapılmalıdır. Hipertansiflerde tuz kısıtlaması yapılması hekime danışılarak önemli bir destektir. Ayrıca yaşlılarda, yetişkin bireylerden farklı olarak besin alımını etkileyebilecek faktörlere de dikkat edilmesi gereklidir.
Beslenme immün sistemi destekler, bağışıklığı arttırır, yara iyileşmesini destekler, yara oluşumunu azaltır, dengeyi olumlu etkiler; demansın önlenmesinde ve tedavisinde dahi önemli etkileri vardır. Yaşlının hastalıklarına göre mutlaka özel ve ayrı beslenme planı yapılmalıdır. Hipertansiflerde tuz kısıtlaması yapılması hekime danışılarak önemli bir destektir. Ayrıca yaşlılarda, yetişkin bireylerden farklı olarak besin alımını etkileyebilecek faktörlere de dikkat edilmesi gereklidir.
Soru 115
Yaşlılarda tedavi edilebilen vitamin eksikliği hangisidir?
Seçenekler
A
B12
B
A
C
C
D
E
E
K
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yeterli ve dengeli beslenme her yaş grubunda olduğu gibi yaşlılarda da çok önemlidir. Bakım, tedavi, kronik hastalıklar ve bunlara uygun beslenme programları yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkilemektedir. Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır, hekime danışılarak; ancak özel durumlar dışında bu iki vitamin harici bir beslenme desteğine gerek yoktur. Bu tür ihtiyaçların doğal ürünlerle giderilmesi önemlidir.
Yeterli ve dengeli beslenme her yaş grubunda olduğu gibi yaşlılarda da çok önemlidir. Bakım, tedavi, kronik hastalıklar ve bunlara uygun beslenme programları yaşlının sağlığını ve fonksiyonelliğini belirgin etkilemektedir. Yaşlılarda B12 vitamin eksikliği sıktır, D vitamini eksikliği sıktır; bu iki vitamin sıklıkla yerine konmalıdır, hekime danışılarak; ancak özel durumlar dışında bu iki vitamin harici bir beslenme desteğine gerek yoktur. Bu tür ihtiyaçların doğal ürünlerle giderilmesi önemlidir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi malnutrisyon terimini en iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İnfeksiyon
B
Yetersiz beslenme
C
Ağız ve diş sağlığı
D
Bilişsel değişiklikler
E
Emosyonel değişiklikler
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yetersiz beslenme malnutrisyon terimini en iyi açıklamaktadır
Yetersiz beslenme malnutrisyon terimini en iyi açıklamaktadır
Soru 117
Yaşlıda hangi vitamin eksikleri sıktır ve tedavide yerine konulmalıdır?
Seçenekler
A
A
B
B12 ve D
C
C
D
E
E
K
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Yaşlıda B12 ve D vitamin eksikleri sıktır ve tedavide yerine konulmalıdır
Yaşlıda B12 ve D vitamin eksikleri sıktır ve tedavide yerine konulmalıdır
Soru 118
Hangisi yaşlılar için barınma yeri alternatiflerinden değildir?
Seçenekler
A
Ev
B
Huzurevi
C
Aciller
D
Rehabilitasyon merkezi
E
Bakımevi
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
Aciller yaşlılar için barınma yeri alternatiflerinden değildir
Aciller yaşlılar için barınma yeri alternatiflerinden değildir
Soru 119
Hangisi yaşlılıkta ağız ve diş sağlığında konu içerisinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tükrük
B
Tat
C
Mesane
D
Mine ve sement
E
Dişler
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Mesane yaşlılıkta ağız ve diş sağlığında konu içerisinde yer almamaktadır.
Mesane yaşlılıkta ağız ve diş sağlığında konu içerisinde yer almamaktadır.
Soru 120
Hangisi yaşlılarda temizlik ile ilgili yanlıştır?
Seçenekler
A
Banyo yapılamayan durumlarda silme önemlidir
B
Uygun yaşlılarda vücut temizleme ürünleri kullanılabilir
C
İdrar kaçırmaya uygun önlemler ve temizlik yöntemlerine gerek yoktur
D
Yaşlıya uygun bir banyo ve tuvalet önemlidir
E
Vücud bölgelerinin temizliği yaşlının ihtiyaçlarına göre ayarlanmalıdır.
Açıklama:
Yaşlının özbakımı ve hijyeni konularını açıklayabileceksiniz.
İdrar kaçırmaya uygun önlemler ve temizlik yöntemlerine gerek yoktur ifadesi yaşlılarda temizlik ile ilgili yanlıştır
İdrar kaçırmaya uygun önlemler ve temizlik yöntemlerine gerek yoktur ifadesi yaşlılarda temizlik ile ilgili yanlıştır
Soru 121
Hangisi ev içi güvenliğinde risklerden değildir?
Seçenekler
A
Eşikler
B
Kötü aydınlatma
C
Tuvalet ve banyoda tutacak kollar olması
D
Demanslı yaşlı
E
Yakıcı ve kesici aletler
Açıklama:
Yaşlıda özbakım ve güvenlik alanlarını tanımlayabileceksiniz.
Tuvalet ve banyoda tutacak kollar olması ev içi güvenliğindeki risklerden değildir?
Tuvalet ve banyoda tutacak kollar olması ev içi güvenliğindeki risklerden değildir?
Soru 122
Hangisi yaşlılarda beslenme konusunda yanlıştır?
Seçenekler
A
Sarkopeni kas güçsüzlüğü demektir
B
Kilo kaybı önemli değildir.
C
Yaşlıya göre bir beslenme programı veya düzeni yapılmalıdır
D
Hipertansiyonda tuz kısıtlaması önemlidir
E
Demans hastasında beslenme sorunları daha sıktır
Açıklama:
Yaşlıda beslenme konusunu açıklayabileceksiniz.
Kilo kaybı önemli değildir ifadesi yaşlılarda beslenme konusunda yanlıştır.
Kilo kaybı önemli değildir ifadesi yaşlılarda beslenme konusunda yanlıştır.
Soru 123
İnfeksiyonlardan korunma için hangisi bir faktör değildir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Yaş
C
Hijyen
D
Eşlik eden hastalıklar
E
Aşı
Açıklama:
Yaşlıda infeksiyonlardan korunma yollarını ifade edebileceksiniz.
Yaş Iinfeksiyonlardan korunma için önemli bir faktör değildir
Yaş Iinfeksiyonlardan korunma için önemli bir faktör değildir
Ünite 8
Soru 1
Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Bacak ağrısı
B
Boyun ağrısı
C
Baş ağrısı
D
Omuz ağrısı
E
Bel-sırt ağrısı
Açıklama:
Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır. Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Çalışanlar en çok bel-sırt bölgesine yönelik şikayetlerle hastanelere başvurmakta ve belsırt ağrılarına bağlı olarak hastaneye yatmaktadırlar. Bel ağrısı, yetişkinlerin %60-80’ ini yaşamlarının bir döneminde etkilemekte ve en sık 25-44 yaşlar arasında görülmektedir
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım elemanlarının çoğunluğunun erkek olması
B
Hasta bakımında yaşanan stres
C
Üniforma ve ayakkabı
D
Personel yetersizliği
E
Hastaların hareket etmesine yardım
Açıklama:
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri
Hastaların hareket etmesine yardım
Personel yetersizliği
Üniforma ve ayakkabı
Hasta bakımında yaşanan stres
Bakım elemanlarının çoğunluğunun kadın olması
Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
Hastaların hareket etmesine yardım
Personel yetersizliği
Üniforma ve ayakkabı
Hasta bakımında yaşanan stres
Bakım elemanlarının çoğunluğunun kadın olması
Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
Soru 3
Tüm hastalıklar dikkate alınarak yapılan sıralamada iş yaşamını en çok etkileyen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sinir sistemi bozuklukları
B
Kas ve iskelet rahatsızlıkları
C
Salgın hastalıklar
D
Kalp hastalıkları
E
Ruhsal bozukluklar
Açıklama:
Tüm hastalıklar dikkate alınarak yapılan sıralamada iş yaşamını en çok etkileyen rahatsızlıklar kalp hastalıkları, ikincisi ise ruhsal bozukluklardır.
Soru 4
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma gibi unsurlar, çalışanın ruh sağlığını etkileyen faktörlerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
B
İş sürecinin fiziksel faktörleri
C
İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri
D
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
E
İş yerinde kişilerarası ilişkilerin etkisi
Açıklama:
İş sürecinin fiziksel faktörleri;
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
Soru 5
Aşağıdaki gruplardan hangisi anksiyeteye daha duyarlı gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınlar
B
Gençler
C
Yaşlılar
D
Sosyal sorunları olanlar
E
Geçmişte psikiyatrik sorunları olanlar
Açıklama:
Belirli gruplar anksiyete bozuklukları için daha duyarlıdır; bunlar kadınlar, gençler, sosyal sorunları olanlar ve geçmişte psikiyatrik sorunları olanlar olarak sıralanabilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunlarına neden olan psikososyal faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Sigara kullanımı
B
Cinsiyet ve yaş
C
Uygun olmayan çalışma saatleri
D
Vücut mekaniklerinin öğrenilmesi
E
Eğitim
Açıklama:
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Soru 7
Tamamen bağımlı olan hastalarda yataktan sandalyeye-tekerlekli sandalyeye, sandalyeden tekerlekli sandalyeye-yatağa taşınmasında kullanılan sabit elektrikli motorlu araç aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Pelvik kaldırma aleti
B
Kaydırma aleti
C
Ayarlanabilir banyo teknesi
D
Kaldırma asansörü
E
Ayarlanabilir yatak
Açıklama:
Kaldırma asansörü
Tamamen bağımlı olan hastalarda yataktan sandalyeye-tekerlekli sandalyeye, sandalyeden tekerlekli sandalyeye-yatağa, banyo ve tuvaletten yatağa ya da sandalyeye taşınmasında kullanılan sabit elektrik motorlu araçtır. En önemli dezavantajı sedyeden sandalyeye gibi birbirine paralel iki yatay yüzey arasında çok ağır hastaları güvenli taşıyamamasıdır. Alete göre değişebilmekle beraber yardımlı yada yardımsız bir kişiyle kullanılabilmektedir.
Tamamen bağımlı olan hastalarda yataktan sandalyeye-tekerlekli sandalyeye, sandalyeden tekerlekli sandalyeye-yatağa, banyo ve tuvaletten yatağa ya da sandalyeye taşınmasında kullanılan sabit elektrik motorlu araçtır. En önemli dezavantajı sedyeden sandalyeye gibi birbirine paralel iki yatay yüzey arasında çok ağır hastaları güvenli taşıyamamasıdır. Alete göre değişebilmekle beraber yardımlı yada yardımsız bir kişiyle kullanılabilmektedir.
Soru 8
Klima ve havalandırma sistemleri, bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenleri ve baş etme yollarından biri olan fiziksel faktörlerden hangi faktör kapsamında incelenmektedir?
Seçenekler
A
Hasta bakım odası tasarımı
B
Ayarlanabilir yükseklikler
C
Mobilya özellikleri
D
Yardımcı araç gereç kullanımı
E
Çevre-iklimlendirme
Açıklama:
Fiziksel faktörler içerisinde hasta bakım odası tasarımı, ayarlanabilir yükseklikler, mobilya özellikleri, yardımcı araç- gereç kullanımı, çevre-iklimlendirme faktörleri incelenmiştir. Çalışanlar kendilerini rahat hissettikleri ortamlarda verimli çalışabilirler. Mekanındaki her tür stres, bu verimli çalışmanın aksamasına neden olabilir.Günümüzde bu nedenledir ki, ışıklandırma, ısıtma, havalandırma, gürültü, titreşim, gibi fiziksel koşullar, çalışanların çalışma temposu ve isteğini arttıracak biçimde düzenlenmektedir. Çevre koşulları ile ilgili olarak; aydınlatma, gürültü, klima ve havalandırma, ortam ısısı ve nem oranından bahsedilmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının bel ağrılarını engellemek için çalışma ortamına yönelik alınabilecek önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Çalışma ortamının ergonomik düzenlenmesi
B
Aşırı genellemelerden kaçınma
C
Sosyal etkinlikleri geliştirme
D
Gevşeme egzersizleri
E
Problem çözme tekniklerini kullanma
Açıklama:
Fiziksel sorunlar için alınabilecek önlemler
Hasta bakım elemanlarının bel sağlığının korunmasında sigara içmeme, egzersiz, ideal kiloya sahip olma, yüksek topuklu ayakkabı giymeme, stresle başetme gibi bireysel önlemlerin yanında çalışma ortamına yönelik önlemler de büyük önem taşımaktadır. Bakım elemanlarının bel ağrılarının önlenmesi, fiziksel yüklerinin azaltılması, çalışma ortamlarının ergonomik düzenlenmesi ve çalıştıkları ortama uygun eğitim programlarının düzenlenmesi ile mümkün olacağı belirtilmiştir.
Hasta bakım elemanlarının bel sağlığının korunmasında sigara içmeme, egzersiz, ideal kiloya sahip olma, yüksek topuklu ayakkabı giymeme, stresle başetme gibi bireysel önlemlerin yanında çalışma ortamına yönelik önlemler de büyük önem taşımaktadır. Bakım elemanlarının bel ağrılarının önlenmesi, fiziksel yüklerinin azaltılması, çalışma ortamlarının ergonomik düzenlenmesi ve çalıştıkları ortama uygun eğitim programlarının düzenlenmesi ile mümkün olacağı belirtilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında stresle başa çıkmada etkili olan yollardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı genelleme yapma
B
Zaman yönetimi
C
Fiziksel aktivite
D
Dengeli beslenme
E
Gevşeme egzersizleri
Açıklama:
Bakım elemanlarında stresle başa çıkmada etkili olan yollar şunlardır; zamanı iyi yönetme, problem çözme teknikleri kullanma, aşırı genellemelerden kaçınma, kişiler arası ilişkiler ve sosyal etkinlikler geliştirme, fiziksel aktivitelerde bulunma, dengeli beslenme, gevşeme egzersizleri uygulama, zihinde canlandırma yaparak stresle daha kolay başa çıkılabileceği belirtilmektedir.
Soru 11
- Ağır kaldırma
- Personel eksikliği
- Öne eğilerek çalışma
- Vücut pozisyon hataları
- Taşıma gereçleri kullanma
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
İş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi risk etkenlere maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşullarına bağlı gelişen mesleki bel ağrısı sık rastlanan sakatlanma nedenidir. Günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasına rağmen beden hareketlerinin azalması sonucu bel ağrısı sıklığının arttığı düşünülmektedir.
Bakım elemanlarında bel ağrısı çoğunlukla bel bölgesinin zorlanması ve incinmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmalarda, bel ağrısı tekrarlayıcı ve güç isteyen işlerin gerçekleştirilmesi, gövdenin üst bölümünün rotasyon ve fleksiyonu, tüm bedeninin vibrasyona maruz kalması ve eşyaların elle kaldırılması arasında güçlü ilişki bulunmuştur. Doğru yanıt B’dir.
Bakım elemanlarında bel ağrısı çoğunlukla bel bölgesinin zorlanması ve incinmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmalarda, bel ağrısı tekrarlayıcı ve güç isteyen işlerin gerçekleştirilmesi, gövdenin üst bölümünün rotasyon ve fleksiyonu, tüm bedeninin vibrasyona maruz kalması ve eşyaların elle kaldırılması arasında güçlü ilişki bulunmuştur. Doğru yanıt B’dir.
Soru 12
- Sinirlilik
- Uykusuzluk
- Maddi kayıplar
- Huzursuzluk
- Depresyon
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I ve II
C
I, III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Bakım elemanları, yaşadıkları bel ağrıları sonucunda fiziksel, ruhsal ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bel ağrılarına bağlı olarak günlük yaşam olumsuz etkilenmekte, hareketler kısıtlanmakta; uykusuzluk, huzursuzluk, sinirlilik, depresyon görülmekte; boş zaman aktiviteleri ve aile için ayrılan zaman azalmaktadır. Bel ağrılarına bağlı olarak iş ortamından uzak kalma ve maddi kayıplar bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle yaşadıkları diğer önemli sorunlardır. Bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle işe gidememeleri, yaşadıkları ağrı düzeyine bağlı hareketlerinin kısıtlanması ve ağrı nedeniyle huzursuzluk yaşamaları hasta bakımına yansımakta ve bakımın aksamasına yol açabilmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 13
- Kadınlarda daha sık görülme
- Kaslarda gerilim oluşturma
- Ağrının algılanmasını arttırma
- Boyun, omuz ve bel problemlerini çoğaltma
- Vücut mekaniklerinin doğru kullanımını engelleme
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I ve II
C
IV ve V
D
II, III ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hasta bakmanın stresli bir meslek olduğu bilinen bir gerçektir. İş stresi yaşayan bakım elemanlarında boyun, omuz ve bel problemleri daha çok görülmektedir. Stresin bel ağrısına yol açma nedenleri olarak kaslarda gerilim oluşturması, vücut mekaniklerinin doğru kullanımının engellenmesi ve ağrının algılanmasını arttırma gösterilebilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 14
Bireylerin ruh sağlığı üç noktanın etkileşimi sonucu belirlenir. Bunlardan ikisi gelişim basamakları ile çevre ve insandır. Üçüncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalıtım
B
Beslenme
C
Teknoloji
D
Sağlık
E
İklim
Açıklama:
Bireylerin ruh sağlığı üç noktanın etkileşimi sonucu belirlenir; kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan. Yaşayan her canlı çevresiyle etkileşim halindedir ve çevreye kendini uydurma becerisine sahiptir. Kişinin çevreye uyum çabaları yetersiz kaldığında ruhsal hastalıkların oluşma sürecinin arttığı görülür. Ruhsal hastalıkların oluşmasında etkili faktörler arasında; cinsiyet, evlilik, aile, iş yaşamı, eğitim, kültürel yapı, sosyo-ekonomik sınıf, yaşanan çevre yer almaktadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanında psikiyatrik bozukluğa yol açabilen iş sürecinin fiziksel faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Vardiyalı çalışma
B
Hava sıcaklığı
C
İş ritmi ve temposu
D
Ergonomik çalışma
E
Kişiler arası iletişim
Açıklama:
İş sürecinin fiziksel faktörleri;
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir. Doğru yanıt B’dir.
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında stresin en erken belirtilerinden biridir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Sosyal izolasyon
D
İlaç kullanma
E
Kas gerginliği
Açıklama:
Bakım elemanlarında baş ağrıları, sırt ağrıları, az uyumak, yorgunluk, kaygı, gerginlik, dikkat toplama güçlüğü, güven azalması, sigara ve alkol kullanımının artması, kazalar, kişiler arası ilişkilerde azalma, sosyal rollerin yürütülmesinde beceriksizlik, sosyal izolasyon, stresin en erken belirtilerini oluştururken uzun dönemde psikolojik sonuçlar, anksiyete ve depresyon olarak kendini gösterebilmektedir. Anksiyete ve depresyon yaşam streslerine karşı verilen normal psikolojik yanıtın parçalarıdır. Temel sağlık hizmetlerinde ruhsal bozukluklarının görülme oranının %20-30 arasında değiştiği ve bunların büyük kısmını depresif bozuklukların ve anksiyete bozukluklarının oluşturduğu bildirilmektedir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 17
- Vücut mekaniklerine uyum
- Yardımcı araç gereç kullanımı
- Karar verme
- Korunma
- Duruş
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, II, IV ve V
D
I, II ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Temel bakım hizmeti bilinci oluşturarak, çalışanların sağlık ve güvenliğini iyileştirmek, iş verimliliğini ve kalitesini artırmak eğitim ile mümkün olabilir. Örneğin; bel ağrısı çalışanın fiziksel aktivitelerini kısıtlayarak sakat bırakabileceği gibi iş veriminin azalması sonucu kişinin işini kaybetmesine neden olabilir. Uzun sürdüğünde psikolojik sorunlara yol açabilir. Böylece sadece çalışanın kendisini değil, tüm aile ve iş yaşamını olumsuz etkiler. Çalışanı böylesine etkileyen bel ağrısından korunmak kişisel eğitim ve ortam düzenleme ile çok büyük ölçüde mümkündür. Bel ağrılarının dörtte üçünün korunma ile engellenebileceği bildirilmektedir. Ayrıca duruş, vücut mekaniklerine uyum, yardımcı araç gereç kullanımı bu eğitimin içerisindedir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi hasta bakımında “Ayarlanabilir Çalışma Birimi” kullanılmasının nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Bakım elemanlarına en uygun teknik seçilir.
B
Bakım elemanlarının kendi yetenekleri belirlenir.
C
Bakım elemanı çalışırken sürekli ayakta kalmamalıdır.
D
Bakım elemanları vücut mekanikleri konusunda eğitilir.
E
Bakım elemanlarının boy ve vücut oranları çeşitlilik gösterir.
Açıklama:
Hasta bakımı uygulamalarında bakım elemanlarının çalışma postürünü etkileyen ayarlanabilir hasta karyolalarının kullanımı önerilmektedir.
Ayarlanabilir Çalışma Biriminin kullanılması için nedenler:
Ayarlanabilir Çalışma Biriminin kullanılması için nedenler:
- Bakım elemanlarının boy ve vücut oranları oldukça çeşitlilik göstermektedir.
- Farklı görevler farklı çalışma alanları gerektirebilir.
- İnsanlar duruşlarını ve pozisyonlarını sıkça değiştirir.
- Tıbbi sorunlar, ağrılar ve rahatsızlıklar için geçici değişimler gerektirebilir.
- Deneyim bir insanın pozisyon tercihini değiştirebilir.
- Daha yaşlı insanlar 10 kat daha fazla ışığa ihtiyaç duyabilir.
- Isı, nem, hava akımı ve güneş ışığı açısı pozisyon değişimleri gerektirebilir.
- Yorgunluk pozisyon değişimini gerektirebilir.
- Hasta bakma işinde farklı görevlilerin çalışması gerekebilir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarına fiziksel yükün azaltılması için verilen öneriler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hastayı daima aynı pozisyonda tutunuz.
B
Hasta kaldırma ekipleri oluşturunuz.
C
Ortamın aynı sıcaklıkta olmasını sağlayınız.
D
Her zaman kaydırma tahtası kullanınız.
E
Laminar akım şeklini tercih ediniz.
Açıklama:
Bir yükün ağırlığının artmasıyla yaralanma riski artmaktadır. Ancak sadece yükün ağırlığına dikkat edilmesi yeterli olmamaktadır. Bunun için kaldırılan yükün ne kadar süre elde tutulacağı, hareketin tekrar sıklığı, yükün vücuda ve ağırlık merkezine mesafesi, rahat bir şekilde kavranması ve tutulması; bu esnadaki postür ve hareketler; yükün kaldırıldığı ortam, kişinin kapasitesi ve özellikleri de önemlidir.
Bakım elemanlarında, fiziksel yükün azaltılması için: uygun hasta kaldırma tekniklerinin kullanılması, bakım elemanlarının hastaları tek başlarına kaldırmamaları ve hasta kaldırmak için ekiplerin oluşturulması başlıca önerilerdir. Doğru yanıt B’dir.
Bakım elemanlarında, fiziksel yükün azaltılması için: uygun hasta kaldırma tekniklerinin kullanılması, bakım elemanlarının hastaları tek başlarına kaldırmamaları ve hasta kaldırmak için ekiplerin oluşturulması başlıca önerilerdir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 20
- Bireyin kendi katkısı var mı?
- Stres yaratan durum neden oluştu?
- Durumu sadece o kişi mi sorun görüyor?
- Kişiye özel alternatif etkinlikler belirlendi mi?
- Çözüm için olabildiğince çok seçenek var mı?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
II, III, IV ve V
C
I, III ve IV
D
III, IV ve V
E
Yalnız II
Açıklama:
Problem Çözme Teknikleri Kullanma: En çok kontrol edilebilecek sorunlar üzerinde kullanılır.
- Stres yaratan durum neden oluştu?
- Durumu sadece o kişi mi sorun görüyor?
- Bireyin kendi katkısı var mı?
- Katkısı olabilecek başka şeyler ya da kişiler var mı?
- Çözüm için olabildiğince çok seçenekler var mı?
Soru 21
Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bel ve sırt ağrıları
B
Boyun ve boğaz ağrıları
C
Diz ve dirsek ağrıları
D
Kol ve bacak ağrıları
E
Göğüs ve karın ağrıları
Açıklama:
Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrılarının görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastaların Hareket Etmesine Yardım
B
Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
C
Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Erkek Olması
D
Hasta Bakımında Yaşanan Stres
E
Personel Yetersizliği
Açıklama:
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri
1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım
2. Personel Yetersizliği
3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması
5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres
6. Üniforma ve Ayakkabı
1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım
2. Personel Yetersizliği
3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması
5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres
6. Üniforma ve Ayakkabı
Soru 23
- Bilişsel değerlendirme
- Başa çıkma mekanizmaları
- Uyaranların süresi
- Yaşanan benzer deneyimler
- Kişilik özellikleri
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
Yalnız I ve III
C
Yalnız III ve IV
D
Yalnız IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bilişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan benzer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerindeki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kisiye özgü psikolojik faktörler” rol oynamaktadır.
Soru 24
Temel sağlık hizmetlerinde ruhsal bozukluklarının görülme oranını yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%10-20 arasında
B
%20-30 arasında
C
%30-40 arasında
D
%40-50 arasında
E
% 50-60 arasında
Açıklama:
Temel sağlık hizmetlerinde ruhsal bozukluklarının görülme oranının %20-30 arasında değiştiği ve bunların büyük kısmını depresif bozuklukların ve anksiyete bozukluklarının oluşturduğu bildirilmektedir.
Soru 25
Aşağıdaki vücut mekanikleri ilkelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dayanma yüzeyinin genişlemesi ve ağırlık merkezinin dayanma yüzeyine yaklaşması cismin dengesini azaltır.
B
Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden geçtiği sürece cisim dengede durmaz.
C
Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden çıktığı zaman, dengeyi sağlamak için gereken enerji miktarı azalır.
D
Gövdeyi dik tutup kalçayı ve dizleri bükerek eğilmek, iş yükünü büyük ve kuvvetli kas gruplarına dağıtır ve sırtın incinmesini önler.
E
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü arttırır.
Açıklama:
- Dayanma yüzeyinin genişlemesi ve ağırlık merkezinin dayanma yüzeyine yaklaşması cismin dengesini artırır.
- Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden geçtiği sürece cisim dengede kalır.
- Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden çıktığı zaman, dengeyi sağlamak için gereken enerji miktarı artar.
- Gövdeyi dik tutup kalçayı ve dizleri bükerek eğilmek, iş yükünü büyük ve kuvvetli kas gruplarına dağıtır ve sırtın incinmesini önler.
- Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
Soru 26
İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropometri
B
Arkeometri
C
Biyometri
D
Psikometri
E
Radyometri
Açıklama:
Antropometri; insan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi psikososyal faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Cinsiyet
B
Stres
C
Fiziksel egzersiz
D
Eğitim
E
Sigara kullanımı
Açıklama:
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir aydınlatmada aranan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı
B
Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı
C
Aydınlatma değişken olmalı
D
Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli
E
Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı
Açıklama:
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler:
• Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı,
• Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
• Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
• Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması),
• Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı,
• Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
• Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı,
• Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
• Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
• Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması),
• Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı,
• Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
Soru 29
- Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri
- Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri
- Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri
- Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları
- Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri
Seçenekler
A
Yalnız I-III-IV
B
Yalnız II-IV-V
C
Yalnız I-II-V
D
Yalnız I-II-III-V
E
Yalnız I-II-III-IV-V
Açıklama:
Hasta kaldırmaya yönelik uygulamaları gerçekleştirirken bel
bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için;
bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için;
- Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri,
- Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri,
- Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri,
- Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları,
- Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri önerilmektedir.
Soru 30
Hasta kaldırma ekibi hastanın kaldırma ve transfer özelliğine göre kaç kişiden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
8-10 kişi
B
4-6 kişi
C
3-5 kişi
D
2-4 kişi
E
1-3 kişi
Açıklama:
Hasta kaldırma ekibi hastanın kaldırma ve transfer özelliğine göre 2-4 kişiden oluşmaktadır.
Soru 31
- Hastaların Hareket Etmesine Yardım
- Personel Yetersizliği
- Dengeli beslenme
- Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
- Hasta Bakımında Yaşanan Stres
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
II-IV-V
D
I-II-V
E
I-II-IV-V
Açıklama:
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri
1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım: Hastaların ortalama ağırlıkları, güçlü kadın
işçilerin %90’nın kaldırma kuvvetini aşmaktadır. Bunun yanısıra ağır kaldırma gerektiren işlerde çalışan kadınların hafif işlerde çalışanlara nazaran iki kat daha fazla bel ve
sırt problemleri yaşadıkları belirlenmiştir. Hasta bireyin hareket ettirilmesi ve taşınması aynı ağırlıktaki endüstriyel yük ve sağlam bireyin taşınmasından daha zordur.
Personel Yetersizliği
Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması
Hasta Bakımında Yaşanan Stres
Üniforma ve Ayakkabı
1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım: Hastaların ortalama ağırlıkları, güçlü kadın
işçilerin %90’nın kaldırma kuvvetini aşmaktadır. Bunun yanısıra ağır kaldırma gerektiren işlerde çalışan kadınların hafif işlerde çalışanlara nazaran iki kat daha fazla bel ve
sırt problemleri yaşadıkları belirlenmiştir. Hasta bireyin hareket ettirilmesi ve taşınması aynı ağırlıktaki endüstriyel yük ve sağlam bireyin taşınmasından daha zordur.
Personel Yetersizliği
Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi
Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması
Hasta Bakımında Yaşanan Stres
Üniforma ve Ayakkabı
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi çalışanın ruh sağlığını etkileyen faktörler arasında yer aldığı söylenemez?
Seçenekler
A
İş sürecinin fiziksel faktörleri
B
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
C
İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri
D
Kişiler arası olumlu ilişkiler
E
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
Açıklama:
• İş yerinde kişilerarası iliskilerin etkisi;
Hasta yakınlarıyla çatışma, çok fazla sorumluluk yüklenme iş hayatında strese yol açan başlıca durumlardır.
Günümüzde çalışan birey, hangi statüde olursa olsun önemli ruhsal baskılar altındadır. Bireyin bu baskılara karşı gösterebileceği tepkiler, ruh sağlığı için bir risk olusturur.
Ruh sağlığı araştırmaları, çalışan bireylerde ruhsal bozukluk olaylarına rastlanma oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Ruhsal bozukluklar; bireyin hem genel sağlığının bozuk olmasına hem de ciddi ekonomik ve sosyal kayıplara neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda bazı iş gruplarının diğerlerine oranla daha zorlayıcı özelliklere sahip oldugu belirlenmiştir.
Tüm bunların yanında ilişkilerin iyi olması olumlu etkileyeceği için olumsuz etken olduğu söylenemez.
Hasta yakınlarıyla çatışma, çok fazla sorumluluk yüklenme iş hayatında strese yol açan başlıca durumlardır.
Günümüzde çalışan birey, hangi statüde olursa olsun önemli ruhsal baskılar altındadır. Bireyin bu baskılara karşı gösterebileceği tepkiler, ruh sağlığı için bir risk olusturur.
Ruh sağlığı araştırmaları, çalışan bireylerde ruhsal bozukluk olaylarına rastlanma oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Ruhsal bozukluklar; bireyin hem genel sağlığının bozuk olmasına hem de ciddi ekonomik ve sosyal kayıplara neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda bazı iş gruplarının diğerlerine oranla daha zorlayıcı özelliklere sahip oldugu belirlenmiştir.
Tüm bunların yanında ilişkilerin iyi olması olumlu etkileyeceği için olumsuz etken olduğu söylenemez.
Soru 33
Aşağıdakilerin hangisi bakım elamanının fiziksel ve psikolojik sorunlarıyla baş edebilmesinde psiko-sosyal faktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Cinsiyet ve Yaş
B
Fiziksel Egzersiz ve Sigara Kullanımı
C
Çalışma Saatleri
D
Eğitimi
E
Vücut Mekaniklerinin Öğrenilmesi
Açıklama:
Psikososyal Faktörler
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Çalışma Saatleri
Uygun olmayan çalışma saatleri bireylerin biyolojik ritimlerini etkileyerek verimliliği azalmasına neden olabilir.
Hasta bakım hizmetlerinde görevli kişiler vardiya çalışması yönünden ayrıntılı değerlendirilen bir gruptur. Yapılan çalışmalarda dönen vardiya sisteminde çalışan görevlilerinerin, sabit vardiyada çalışan görevlilere göre daha büyük oranda işten kalma gösterdiği belirtilmektedir. Sabit vardiyalarda çalışan bakım görevlilerinde ise, işe gece vardiyasında gelenlerin, öğleden sonra ya da gündüz vardiyasında çalışanlara göre daha fazla hastalık nedeni ile işten kalma ile karşılaştıkları görülmüştür.
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Çalışma Saatleri
Uygun olmayan çalışma saatleri bireylerin biyolojik ritimlerini etkileyerek verimliliği azalmasına neden olabilir.
Hasta bakım hizmetlerinde görevli kişiler vardiya çalışması yönünden ayrıntılı değerlendirilen bir gruptur. Yapılan çalışmalarda dönen vardiya sisteminde çalışan görevlilerinerin, sabit vardiyada çalışan görevlilere göre daha büyük oranda işten kalma gösterdiği belirtilmektedir. Sabit vardiyalarda çalışan bakım görevlilerinde ise, işe gece vardiyasında gelenlerin, öğleden sonra ya da gündüz vardiyasında çalışanlara göre daha fazla hastalık nedeni ile işten kalma ile karşılaştıkları görülmüştür.
Soru 34
Birey hareket ederken tüm günlük yaşam aktiviteleri yerine getirilirken kas, iskelet ve sinir sisteminin koordineli bir şekilde çalışmasını içeren terim aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Vücut Mekaniklerinin Öğrenilmesi
C
Antropometrik Ölçüler
D
Fiziksel Egzersiz
E
Konsantrasyon
Açıklama:
Vücut Mekaniklerinin Öğrenilmesi
Vücut mekanikleri terimi birey hareket ederken, bir şey kaldırırken, duruş, oturuş, yatış pozisyonundayken ve tüm günlük yaşam aktiviteleri yerine getirilirken kas, iskelet ve sinir sisteminin koordineli bir şekilde çalışmasını içeren oldukça kapsamlı bir terimdir.
Vücut mekaniklerinin ilkeleri aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:
1. Dayanma yüzeyinin genişlemesi ve ağırlık merkezinin dayanma yüzeyine yaklaşması cismin dengesini artırır.
2. Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden geçtiği sürece cisim dengede kalır.
3. Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden çıktığı zaman, dengeyi sağlamak için gereken
enerji miktarı artar. Gibi ilkeleri vardır.
Vücut mekanikleri terimi birey hareket ederken, bir şey kaldırırken, duruş, oturuş, yatış pozisyonundayken ve tüm günlük yaşam aktiviteleri yerine getirilirken kas, iskelet ve sinir sisteminin koordineli bir şekilde çalışmasını içeren oldukça kapsamlı bir terimdir.
Vücut mekaniklerinin ilkeleri aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:
1. Dayanma yüzeyinin genişlemesi ve ağırlık merkezinin dayanma yüzeyine yaklaşması cismin dengesini artırır.
2. Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden geçtiği sürece cisim dengede kalır.
3. Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden çıktığı zaman, dengeyi sağlamak için gereken
enerji miktarı artar. Gibi ilkeleri vardır.
Soru 35
Pelvis altına yerleştirilip pompa ile şişirilerek pelvisin yükseltilmesi tuvalet esnasında hastaya rahatlık sağlayan cihaz/alet aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Elektrikli ayarlanabilir yataklar
B
Kaldıraç (askı tipi) aleti
C
Kaldırma asansörü
D
Pelvik kaldırma aleti
E
Çevre/İklimlendirme sistemleri
Açıklama:
Pelvik kaldırma aleti
İletişime girilebilen hastalarda sürgü pozisyonunun verilemesine yardımcıdır. Pelvis altına yerleştirilip pompa ile şişirilerek pelvisin yükseltilmesi tuvalet esnasında hastaya rahatlık sağlar. Bu cihaz bakım elemanının fazla eğilerek bel bölgelerine ağırlık yüklemelerini engeller. Böylece vücut mekaniklerinin doğru kullanılmasına katkı sağlamış olur.
İletişime girilebilen hastalarda sürgü pozisyonunun verilemesine yardımcıdır. Pelvis altına yerleştirilip pompa ile şişirilerek pelvisin yükseltilmesi tuvalet esnasında hastaya rahatlık sağlar. Bu cihaz bakım elemanının fazla eğilerek bel bölgelerine ağırlık yüklemelerini engeller. Böylece vücut mekaniklerinin doğru kullanılmasına katkı sağlamış olur.
Soru 36
I.Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı,
II.Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
III.Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
IV.Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması)
V.Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı
Verilenlerden hangisi ya da hangileri iyi bir aydınlatmada aranan özelliklerdir?
II.Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
III.Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
IV.Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması)
V.Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı
Verilenlerden hangisi ya da hangileri iyi bir aydınlatmada aranan özelliklerdir?
Seçenekler
A
I.II.III.
B
II.III.V.
C
I.III.IV.
D
III.IV.V.
E
I.II.III.IV.V.
Açıklama:
Yapılan araştırmalar sonucunda en uygun nitelikli ışığın beyaz ışık olduğu ortaya çıkmıştır. Gün ışığının yetersiz olduğu konumlarda ise bu ışığa yakın, mavi camlı lambaların kullanılması tavsiye edilmektedir.
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler:
• Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı,
• Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
• Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
• Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması),
• Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı,
• Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler:
• Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı,
• Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı,
• Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli,
• Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması),
• Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı,
• Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
Soru 37
Bakım elemanlarının hasta kaldırmaya yönelik uygulamaları gerçekleştirirken bel bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için aşağıdakilerin hangisini yapması uygun olmaz?
Seçenekler
A
Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini belirlemeleri
B
Bakım elemanlarının çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri,
C
Duruma göre en uygun tekniği seçmeleri,
D
Hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar fiziksel güçlerini kullanmaları,
E
Hasta kaldırma uygulamalarını doğru
yapabilmeleri için eğitim almaları
yapabilmeleri için eğitim almaları
Açıklama:
Uygun Hasta Kaldırma Tekniklerinin Kullanılması
Bakım elemanlarında bel bölgesinde zorlanmaların en alt düzeye indirilmesi için araştırmalar daha çok hasta kaldırma uygulamaları ve bu esnada vücut mekaniklerinin uygun kullanımına odaklanmıştır. Hasta kaldırmaya yönelik uygulamaları gerçekleştirirken bel bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için;
• Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri,
• Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri,
• Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri,
• Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları,
• Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri önerilmektedir.
Bakım elemanlarında bel bölgesinde zorlanmaların en alt düzeye indirilmesi için araştırmalar daha çok hasta kaldırma uygulamaları ve bu esnada vücut mekaniklerinin uygun kullanımına odaklanmıştır. Hasta kaldırmaya yönelik uygulamaları gerçekleştirirken bel bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için;
• Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri,
• Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri,
• Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri,
• Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları,
• Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri önerilmektedir.
Soru 38
Tek bir olaydan hareketle, bütüne yönelik olumsuz
düşünceler geliştirilmemesi bakım elemanının stresle başa çıkma yollarından hangisini kapsar?
düşünceler geliştirilmemesi bakım elemanının stresle başa çıkma yollarından hangisini kapsar?
Seçenekler
A
Aşırı Genellemelerden Kaçınma
B
Dengeli Beslenme
C
Sosyal Etkinlikleri Geliştirme
D
Kişiler Arası İlişkileri Geliştirme
E
Zaman Yönetimi
Açıklama:
Aşırı Genellemelerden Kaçınma: Tek bir olaydan hareketle, bütüne yönelik olumsuz
düşünceler geliştirilmemelidir. Kişinin kendi kendine yaptığı olumsuz genellemeler, zaman geçtikçe otomatikleşir ve olumlu bir içerikle kolaylıkla yer değiştirmez
düşünceler geliştirilmemelidir. Kişinin kendi kendine yaptığı olumsuz genellemeler, zaman geçtikçe otomatikleşir ve olumlu bir içerikle kolaylıkla yer değiştirmez
Soru 39
Bakım elemanının stresle başa çıkabilmesi için aşağıdakilerden hangisini yapması uygun görülmez?
Seçenekler
A
Düzenli spor yapma
B
Dengeli beslenme
C
İyi sosyal ilişkiler kurma
D
Rutinlerin dışına çıkmama
E
Gevşeme egzesizleri yapma
Açıklama:
Sosyal Etkinlikleri Geliştirme: Rutinler dışında farklı bir etkinliği denemek, yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmak, zihni dinlendirmeye yardımcı olabilir.
Bakım elemanlarında stresle başa çıkmada etkili olan yollar şunlardır; zamanı iyi yönetme, problem çözme teknikleri kullanma, aşırı genellemelerden kaçınma, kişiler arası
ilişkiler ve sosyal etkinlikler geliştirme, fiziksel aktivitelerde bulunma, dengeli beslenme, gevşeme egzersizleri uygulama, zihinde canlandırma yaparak stresle daha kolay başa çıkılabileceği belirtilmektedir.
Bakım elemanlarında stresle başa çıkmada etkili olan yollar şunlardır; zamanı iyi yönetme, problem çözme teknikleri kullanma, aşırı genellemelerden kaçınma, kişiler arası
ilişkiler ve sosyal etkinlikler geliştirme, fiziksel aktivitelerde bulunma, dengeli beslenme, gevşeme egzersizleri uygulama, zihinde canlandırma yaparak stresle daha kolay başa çıkılabileceği belirtilmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisinde iş yaşamını en çok olumsuz etkileyen rahatsızlar verilmiştir?
Seçenekler
A
Ruhsal bozukluklar
B
Kalp rahatsızlıkları
C
Mide bağırsak rahatsızlıkları
D
Akciğer rahatsızlıkları
E
Ortapedik rahatsızlıklar
Açıklama:
“Bakım Elemanının Fiziksel Sorunları” başlıklı konu incelendiğinde kalp rahatsızlıklarının en çok olduğu görülebilir.
Soru 41
İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisiyle ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Eğilme
B
Dönme
C
Ağır kaldırma
D
Güçlü hareketler
E
Damar
Açıklama:
İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 42
Bel ağrısı en çok hangi yaşlar aralığında görülmektedir?
Seçenekler
A
25-44
B
25-45
C
20-40
D
30-44
E
35-45
Açıklama:
Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Çalışanlar en çok bel-sırt bölgesine yönelik şikayetlerle hastanelere başvurmakta ve bel sırt ağrılarına bağlı olarak hastaneye yatmaktadırlar. Bel ağrısı, yetişkinlerin %60-80’ ini yaşamlarının bir döneminde etkilemekte ve en sık 25-44 yaşlar arasında görülmektedir.
Soru 43
Mesleğe bağlı bel ağrısının bakım elemanları arasında bu kadar yaygın olmasındaki en temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması
B
personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması
C
Hasta kaldırma girişimleri
D
Uygun taşıma gereçlerinin olmaması
E
gücü aşan şekilde ağırlık kaldırmak
Açıklama:
Mesleğe bağlı bel ağrısının bakım elemanları arasında bu kadar yaygın olmasındaki en temel etken ise hasta kaldırma girişimleridir. Hastaların vücut ağırlıklarının, bakım elemanlarının kaldırma güçlerinin üstünde olması ya da kaldırma girişimleri bakım elemanlarına yardımcı olamamaları, bakım elemanlarının bel bölgelerine daha fazla yük binmesine yol açmaktadır. Yapılan çalışmalarda bel ağrısı görülme oranının, hastaları sıklıkla kaldıran bakım elemanlarında, az sıklıkta hasta kaldıran bakım elemanlarına göre daha yüksek olduğu ortaya konulmuştur. Yine yapılan çalışmalarda bakım elemanları, bel ağrılarının başlamasına yol açan işler arasında hasta kaldırmayı (%35) ilk sırada göstermişlerdir ve bakım elemanlarında 5 kg’ dan fazla ağırlık kaldırma ile bel ağrıları görülme durumu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.
Aynı çalışmada bakım elemanlarının yarısından fazlasının oturma (%53.6), yerden nesne kaldırma (%57.1), uzanma (%82.2) ve hastanın yatak kenarına çekilmesi (%53.4) gibi uygulamaları doğru olarak gerçekleştirmediği belirlenmiştir.
Aynı çalışmada bakım elemanlarının yarısından fazlasının oturma (%53.6), yerden nesne kaldırma (%57.1), uzanma (%82.2) ve hastanın yatak kenarına çekilmesi (%53.4) gibi uygulamaları doğru olarak gerçekleştirmediği belirlenmiştir.
Soru 44
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısının yaygın olarak görülmesinin temel nedenleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Personel eksikliği
B
Hastaların kaldırma girişimlerinde bakım elemanlarına yardımcı olamamaları
C
Hastaların vücut ağırlıklarının, bakım elemanlarının kaldırma güçlerinin üstünde olması
D
Çalışma koşulları
E
Eğitim eksikliği
Açıklama:
Bakım elemanlarında bel ağrısının yaygın olarak görülmesinin temel nedenleri arasında çalışma koşulları önemli bir yer tutmaktadır. Bel ağrısı; bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uygun taşıma gereçlerinin olmaması, personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması, vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması ve bu konuda eğitim eksikliği gibi pek çok nedenlere bağlanmaktadır. Mesleğe bağlı bel ağrısının bakım elemanları arasında bu kadar yaygın olmasındaki en temel etken ise hasta kaldırma girişimleridir.
Hastaların vücut ağırlıklarının, bakım elemanlarının kaldırma güçlerinin üstünde olması ya da kaldırma girişimleri bakım elemanlarına yardımcı olamamaları, bakım elemanlarının bel bölgelerine daha fazla yük binmesine yol açmaktadır.
Hastaların vücut ağırlıklarının, bakım elemanlarının kaldırma güçlerinin üstünde olması ya da kaldırma girişimleri bakım elemanlarına yardımcı olamamaları, bakım elemanlarının bel bölgelerine daha fazla yük binmesine yol açmaktadır.
Soru 45
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarının bel ağrıları sonucunda yaşadıkları ruhsal sorunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Huzursuzluk
B
Hareketlerin kısıtlanması
C
Sinirlilik
D
Depresyon
E
Uykusuzluk
Açıklama:
Bakım elemanları, yaşadıkları bel ağrıları sonucunda fiziksel, ruhsal ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bel ağrılarına bağlı olarak günlük yaşam olumsuz etkilenmekte, hareketler kısıtlanmakta; uykusuzluk, huzursuzluk, sinirlilik, depresyon görülmekte; boş zaman aktiviteleri ve aile için ayrılan zaman azalmaktadır. Bel ağrılarına bağlı olarak iş ortamından uzak kalma ve maddi kayıplar bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle yaşadıkları diğer önemli sorunlardır. Bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle işe gidememeleri,
yaşadıkları ağrı düzeyine bağlı hareketlerinin kısıtlanması ve ağrı nedeniyle huzursuzluk yaşamaları hasta bakımına yansımakta ve bakımın aksamasına yol açabilmektedir.
yaşadıkları ağrı düzeyine bağlı hareketlerinin kısıtlanması ve ağrı nedeniyle huzursuzluk yaşamaları hasta bakımına yansımakta ve bakımın aksamasına yol açabilmektedir.
Soru 46
''İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir'' cümlesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
İş sürecinin fiziksel faktörleri
B
İş yerinde kişiler arası ilişkilerin etkisi
C
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
D
İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri
E
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
Açıklama:
İş sürecinin fiziksel faktörleri;
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalışmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olduğu gözlenmiştir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
Soru 47
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ergonomik açıdan çalışma ortamındaki başlıca risklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik riskler (enfeksiyon)
B
Kimyasal riskler
C
Çevresel riskler
D
Biyomekanik riskler
E
İş yerinde kişiler arası ilişkiler
Açıklama:
Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalışanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini azaltır. Ergonomik açıdan çalışma ortamındaki başlıca riskler;
Biyolojik riskler (enfeksiyon), kimyasal riskler (kimyasal ajanlar, antineoplastik ajanlar, anestezik gazlar, temizleme ve sterilizasyon solüsyonları, ilaçlar, sabunlar vb.), çevresel riskler (kaygan zemin, kötü dizayn vb.), biyomekanik riskler (tekrarlayıcı hareketler, titreşim, ağır yük kaldırma vb.).
Biyolojik riskler (enfeksiyon), kimyasal riskler (kimyasal ajanlar, antineoplastik ajanlar, anestezik gazlar, temizleme ve sterilizasyon solüsyonları, ilaçlar, sabunlar vb.), çevresel riskler (kaygan zemin, kötü dizayn vb.), biyomekanik riskler (tekrarlayıcı hareketler, titreşim, ağır yük kaldırma vb.).
Soru 48
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi psikososyal faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel egzersiz
B
Antropometrik ölçüler
C
Sigara kullanımı
D
İş stresi
E
Kişisel eğitim
Açıklama:
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Soru 49
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi fiziksel faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Antropometrik ölçüler
B
Çalışma saatleri
C
Yardımcı araç- gereç kullanımı
D
İş görevleri
E
İş stresi
Açıklama:
Fiziksel Faktörler
Fiziksel faktörler içerisinde hasta bakım odası tasarımı, ayarlanabilir yükseklikler, mobilya özellikleri, yardımcı araç- gereç kullanımı, çevre-iklimlendirme faktörleri incelenmiştir.
Fiziksel faktörler içerisinde hasta bakım odası tasarımı, ayarlanabilir yükseklikler, mobilya özellikleri, yardımcı araç- gereç kullanımı, çevre-iklimlendirme faktörleri incelenmiştir.
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarının stresle başa çıkma yollarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Zamanı iyi yönetme
B
Kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri
C
Problem çözme teknikleri kullanma
D
Aşırı genellemelerden kaçınma
E
Fiziksel aktivitelerde bulunma
Açıklama:
Bakım elemanlarında stresle başa çıkmada etkili olan yollar şunlardır; zamanı iyi yönetme, problem çözme teknikleri kullanma, aşırı genellemelerden kaçınma, kişiler arası ilişkiler ve sosyal etkinlikler geliştirme, fiziksel aktivitelerde bulunma, dengeli beslenme, gevşeme egzersizleri uygulama, zihinde canlandırma yaparak stresle daha kolay başa çıkılabileceği belirtilmektedir.
Soru 51
Aşağıdaki bilim dallarından hangisi, insan vücuduna ait çeşitli organların ölçülerini elde ederken bu ölçülerin çeşitli topluluklar, meslekler, yaş ve cinse göre farklı oluşlarını etkileyen etmenleri araştırır?
Seçenekler
A
Androloji
B
Antropometri
C
Atmoloji
D
Edafoloji
E
Sosyometri
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 52
İyi bir aydınlatmanın özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Işık yansımalarından kaçınmalıdır.
B
Aydınlatma sabit olmalıdır.
C
Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalıdır.
D
Aydınlatmanın şiddeti yüksek olmalıdır.
E
Işık yönüne ve gölgelemeye dikkat edilmelidir.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 53
Stresi önlemede kullanılan kurumsal yaklaşımların amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş ortamından kaynaklanan stresörleri azaltmak
B
Zihni dinlendirmek
C
Fiziksel aktivitelerde bulunmak
D
Rutinler dışında farklı bir etkinliği denemek
E
Kişiler arası ilişkileri geliştirmek
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Soru 54
Aşağıdaki çevre/iklimlendirme sistemlerinden hangisinde, çalışılan yerdeki hava koşullarının uygun olması durumunda çalışanın düşünme ve çalışma kapasitesi, başarısı, işgücü ve verimliliği artar?
Seçenekler
A
Aydınlatma
B
Gürültü
C
Klima ve havalandırma
D
Ortam ısısı ve nem oranı
E
Ayarlanabilir mobilyalar
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının fiziksel sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hastaların hareket etmesine yardım etme
B
Bakım elemanlarının çoğunluğunun kadın olması
C
Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
D
Hasta bakımında yaşanan duygusal sorunların önemli olmaması
E
Personel yetersizliği
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısının nedenlerinden biri değilidir?
Seçenekler
A
Hastaların hareket etmesine yardım
B
Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım elemanlarının çoğunluğunun kadın olması
D
Hasta bakımında yaşanan duygusal durumların öneminin olmaması
E
Üniforma ve ayakkabı
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi çalışanın ruh sağlığını etkileyen psikolojik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İş sürecinin fiziksel faktörleri
B
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
C
İş yerinde kişilerarası ilişkilerin öneminin olmaması
D
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
E
Çalışanda, aynı zamanda bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
I. İş sürecinin fiziksel faktörleri
II.İşin organizasyonu ile ilgili problemler
III. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
IV. Çalışanda, bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çalışanın ruh sağlığını etkileyen faktörlerdendir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I, II, III ve IV Doğru yanıt*****
I. İş sürecinin fiziksel faktörleri
II.İşin organizasyonu ile ilgili problemler
III. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
IV. Çalışanda, bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çalışanın ruh sağlığını etkileyen faktörlerdendir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I, II, III ve IV Doğru yanıt*****
Soru 58
Vücut mekaniği ilkeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden çıktığı zaman, dengeyi sağlamak için gereken enerji miktarında bir değişme olmaz.
B
Dayanma yüzeyinin genişlemesi ve ağırlık merkezinin dayanma yüzeyine yaklaşması cismin dengesini artırır.
C
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
D
Kas grupları ne kadar güçlü ise, o kadar ağır işi güvenlikle yapabilir.
E
Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyinden geçtiği sürece cisim dengede kalır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 59
Sürekli ayakta kalmak zorunda olan bakım elemanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çalışanın belirli aralıklarla oturabileceği bir sandalye veya tabure sağlanmasına gerek yoktur.
B
Çalışan, kollarının uzanabileceği alanlar dışına çıkmalı ve bu alan dışına ulaşmak için sırtı dönme, eğilme ve uzanma hareketleri yapmalıdır.
C
Tabanı destekli iş ayakkabısı giymek önemli değildir.
D
Çalışırken pozisyon değiştirilmesine gerek yoktur.
E
Yerler temiz, düz ve kaymaz olmalıdır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenleri ile baş etme yolları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Cinsiyet ve yaş-eğitim-fiziksel yükün azaltılması
B
Çalışma saatleri-fiziksel faktörler -aile
C
Fiziksel yükün azaltılması-eğitim- ergonomik olmayan eşyalar
D
Fiziksel yükün azaltılması-cinsiyet ve yaş-çocuk sayısı
E
Eğitim-çalışma faktörleri- medeni durum
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi problem çözme tekniklerinde kullanılan sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Stres yaratan durum neden oluştu?
B
Bireyin kendi katkısı var mı?
C
Durumu, sadece o kişi mi sorun olarak görüyor?
D
Çözüm için çok seçenek var mı?
E
Sorun olduğuna dair fikir ayrılığı olmalı mı?
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Psikolojik sorunlar için alınacak önlemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman yönetimi-aşırı genellemelerden kaçınma-kişiler arası ilişkileri geliştirme
B
Kişiler arası ilişkileri geliştirme-çalışma ortamının ergonomik düzenlenmesi
C
Aşırı genellemelerden kaçınma-fiziksel yükün azaltılması-sosyal etkinlikleri geliştirme
D
Zaman yönetimi-sosyal etkinlikleri geliştirme-bel ağrılarının önlenmesi için eğitim
E
Fiziksel yükün azaltılması-gevşeme egzersizleri-dengeli beslenme
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi uygun hasta kaldırma tekniklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri
B
Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri
C
Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları
D
Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitim almaları
E
Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir hasta odası tasarlanırken dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hasta Yatakları
B
Mobilya Özellikleri
C
Aydınlatma
D
Gürültü
E
Sigara kullanım olanağının yaratılması
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Bakım elemanlarında en sık karşılaşılan ve işgücü kaybına yol açan kas iskelet sistemi hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Boyun Düzleşmesi
B
Bel ve Sırt Ağrıları
C
Omuz Çıkması
D
Diz Dönmesi
E
Karpal Tünel Sendromu
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 66
I. Hareketlerin kısıtlanması II. Uykusuzluk III. Sinirlilik ve huzursuzluk IV. DepresyonYukarıdakilerden hangileri bakım elemanlarının yaşadıkları bel ağrılarına bağlı olarak günlük yaşamlarını olumsuz etkiler?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 67
I. UykusuzlukII. YorgunlukIII. Görev ve sorumlulukların yeterince belirlenmemiş olmasıIV. Acı çeken, felçli veya kendinde olmayan insanlara hizmet vermekYukarıdakilerden hangileri bakım elemanının ruh sağlığını olumsuz etkiler?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve II
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 68
I. KalıtımII. Çevre ve İnsanIII. Gelişim basamaklarıYukarıdakilerden hangilerinin etkileşimi sonucu bireylerin ruh sağlığı belirlenir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden olan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hijyen, temizlik ve düzen
B
İş yerinde uygun olmayan havalandırma ve hava sıcaklığı
C
Gürültü
D
İş yerinde uygun olmayan ya da yetersiz aydınlatma
E
Maaş çeki uygulaması
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunlarıyla baş edebilmesinde etkili olan yardımcı faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vücut mekaniklerini bilmek
B
Eğitim
C
Fiziksel egzersiz
D
Sigara kullanmama
E
Kaliteli tatil yapma
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Hasta odasının aydınlatılmasında numaralandırılmış uygulamalardan hangileri doğrudur?I- Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalıII- Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalıIII- Işık yansımalarından kaçınılmalıIV- Aydınlatma değişken olmalıV- Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Hepsi
C
IV ve V
D
I ve II
E
I, II, III, V
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Kas, iskelet ve sinir sisteminin koordineli bir şekilde çalışmasını ve bireyin hareketlerini konu edinen alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vücut Mekanikleri
B
Fizyoloji
C
Psikiyatri
D
Antropometri
E
Psikoloji
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi vücut mekaniklerinin ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Kas grupları ne kadar güçlü ise, o kadar ağır işi güvenlikle yapabilir.
B
Yüzün ve gövdenin hareketin yönüne dönük olması, omurganın kendi ekseni etrafında, dönmesini önler.
C
Ağırlık merkezinin dayanma yüzeyinden uzaklaşması cismin dengesini artırır.
D
Bir cismi yuvarlamak, döndürmek veya bir eksen etrafında çevirmek, onu kaldırarak taşımaktan daha az kuvvet gerektirir.
E
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Soru 74
Hafiften şiddetliye ve geçiciden kalıcıya değişen duygudurum bozukluğu olarak tanımlanan kelime olarak çöküş anlamına gelen ruhsal bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Obsesyon
C
Depresyon
D
Stres
E
Agorafobi
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Soru 75
Bakım elemanlarının fiziksel rahatsızlıkları denildiğinde akla gelen hastalıklar, kas-iskelet sistemiyle alakalı olanlardır. Aşağıdakilerden hangisi kas-iskelet sistemiyle ilgili olan rahatsızlığa bir örnektir?
Seçenekler
A
Sırt ağrısı
B
Göz bulanıklığı
C
Kalp sıkışması
D
Tırnakta morarma
E
Baş dönmesi
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları bel-sırt ağrıları, eklem yeri rahatsızlıkları, kemiklerde kırılma,ezilme, burkulma gibi rahatsızlıkları içermektedir. bu yüzden cevabımız sırt ağrısıdır.
Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları bel-sırt ağrıları, eklem yeri rahatsızlıkları, kemiklerde kırılma,ezilme, burkulma gibi rahatsızlıkları içermektedir. bu yüzden cevabımız sırt ağrısıdır.
Soru 76
Bakım elemanlarında bel ağrısının yaygın olarak görülmesinin temel nedenleri arasında çalışma koşulları önemli bir yer tutmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu koşullara bağlı olarak bel ağrısı nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması
B
Uygun taşıma gereçlerinin olmaması
C
Personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması
D
Personelin fiziksel yük kaldırımı hakkında eğitim alması
E
Vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Bel ağrısı; bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uyguntaşıma gereçlerinin olmaması, personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması, vücut mekaniklerini doğru kullanılmaması ve bu konuda eğitim eksikliği gibi pek çok nedenlere bağlanmaktadır.
Bel ağrısı; bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uyguntaşıma gereçlerinin olmaması, personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması, vücut mekaniklerini doğru kullanılmaması ve bu konuda eğitim eksikliği gibi pek çok nedenlere bağlanmaktadır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi kişinin kendisi ve çevresiyle sürekli bir denge ve uyum içinde olması olarak tanımlayabilecegimiz ruh sağlığını etkileyen sorunlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kalıtım
B
Stres
C
Cinsiyet
D
İş yaşamı
E
Fiziksel Görünüş
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Bireylerin ruh sağlığı üç noktanın etkileşimi sonucu belirlenir; kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan.Ruhsal hastalıkların oluşmasında etkili faktörler arasında; cinsiyet, evlilik, aile, iş yaşamı, egitim, kültürel yapı, sosyo-ekonomik sınıf, yaşanan çevre yer almaktadır.
Bireylerin ruh sağlığı üç noktanın etkileşimi sonucu belirlenir; kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan.Ruhsal hastalıkların oluşmasında etkili faktörler arasında; cinsiyet, evlilik, aile, iş yaşamı, egitim, kültürel yapı, sosyo-ekonomik sınıf, yaşanan çevre yer almaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında görülen ruhsal bozukluklardan biridir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Gözde kırmızılık
C
Diş ağrısı
D
Sigara kullanımının azalması
E
Sosyal rolleri üstlenebilmesi
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Bakım elemanlarında baş ağrıları, sırt ağrıları, az uyumak, yorgunluk, kaygı, gerginlik, dikkat toplama güçlüğü, güven azalması, sigara ve alkol kullanımının artması, kazalar, kişiler arası ilişkilerde azalma, sosyal rollerin yürütülmesinde beceriksizlik, sosyal izolasyon, stresin en erken belirtilerini oluştururken uzun dönemde psikolojik sonuçlar, anksiyete ve depresyon olarak kendini gösterebilmektedir.
Bakım elemanlarında baş ağrıları, sırt ağrıları, az uyumak, yorgunluk, kaygı, gerginlik, dikkat toplama güçlüğü, güven azalması, sigara ve alkol kullanımının artması, kazalar, kişiler arası ilişkilerde azalma, sosyal rollerin yürütülmesinde beceriksizlik, sosyal izolasyon, stresin en erken belirtilerini oluştururken uzun dönemde psikolojik sonuçlar, anksiyete ve depresyon olarak kendini gösterebilmektedir.
Soru 79
Hafiften şiddetliye ve geçiciden kalıcıya değişen duygu durum bozukluğu tanımı aşağıdaki terimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Etkileyici dil bozukluğu
D
Öğrenme bozukluğu
E
Ruminasyon bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Depresyon terimi hafiften şiddetliye ve geçiciden kalıcıya değişen duygu durum bozukluğudur. Kelime olarak “çöküş” anlamındadır ve belirli bir düzeyden alçalmayı ifade eder. Depresyon; üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük hayatını etkileyen, duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
Depresyon terimi hafiften şiddetliye ve geçiciden kalıcıya değişen duygu durum bozukluğudur. Kelime olarak “çöküş” anlamındadır ve belirli bir düzeyden alçalmayı ifade eder. Depresyon; üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük hayatını etkileyen, duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunların sebeplerini etkileyen bireysel faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet
B
Antropometrik Ölçüler
C
Vücut Mekaniklerinin Öğrenilmesi
D
Fiziksel Egzersiz ve Sigara Kullanımı
E
Çevre
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunların sebeplerini etkileyen bireysel faktörler ; cinsiyet ve yaş, fiziksel egzersiz ve sigara kullanımı, eğitim, vücut mekaniklerinin öğrenilmesi, antropometrik ölçülerdir.
Bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunların sebeplerini etkileyen bireysel faktörler ; cinsiyet ve yaş, fiziksel egzersiz ve sigara kullanımı, eğitim, vücut mekaniklerinin öğrenilmesi, antropometrik ölçülerdir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının fiziksel sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemler arasındadır?
Seçenekler
A
Bel sağlığının korunmasında sigara içmesi
B
Aşırı spor yapma
C
Yüksek topuklu ayakkabı giyme
D
ideal kiloya sahip olma
E
Ağır nesne kaldırılması
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Hasta bakım elemanlarının bel sağlığının korunmasında sigara içmeme, egzersiz, ideal kiloya sahip olma, yüksek topuklu ayakkabı giymeme, stresle baş etme gibi bireysel önlemlerin yanında çalışma ortamına yönelik önlemler de büyük önem taşımaktadır. Bakım elemanlarının bel ağrılarının önlenmesi, fiziksel yüklerinin azaltılması, çalışma ortamlarının ergonomik düzenlenmesi ve çalıştıkları ortama uygun eğitim programlarının düzenlenmesi ile mümkün olacağı belirtilmiştir
Hasta bakım elemanlarının bel sağlığının korunmasında sigara içmeme, egzersiz, ideal kiloya sahip olma, yüksek topuklu ayakkabı giymeme, stresle baş etme gibi bireysel önlemlerin yanında çalışma ortamına yönelik önlemler de büyük önem taşımaktadır. Bakım elemanlarının bel ağrılarının önlenmesi, fiziksel yüklerinin azaltılması, çalışma ortamlarının ergonomik düzenlenmesi ve çalıştıkları ortama uygun eğitim programlarının düzenlenmesi ile mümkün olacağı belirtilmiştir
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi psikolojik sorunlar için alınacak önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman Yönetimi
B
Fiziksel Aktivite
C
Dengeli Beslenme
D
Sosyal etkinliklere katılımı azaltmak
E
Aşırı Genellemelerden Kaçınma
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Psikolojik sorunlar için alınacak önlemlerden sırasıyla şu şekildedir;1. Zaman Yönetimi2. Problem Çözme Teknikleri Kullanma3. Aşırı Genellemelerden Kaçınma4. Kişiler Arası İlişkileri Geliştirme5. Sosyal Etkinlikleri Geliştirme6. Fiziksel Aktivite7. Dengeli Beslenme8. Gevşeme Egzersizleri
Psikolojik sorunlar için alınacak önlemlerden sırasıyla şu şekildedir;1. Zaman Yönetimi2. Problem Çözme Teknikleri Kullanma3. Aşırı Genellemelerden Kaçınma4. Kişiler Arası İlişkileri Geliştirme5. Sosyal Etkinlikleri Geliştirme6. Fiziksel Aktivite7. Dengeli Beslenme8. Gevşeme Egzersizleri
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi psikolojik sorunlar için alınacak önlemlerden dengeli beslenmede dikkatli tüketilmesi konusunda bir sakınca yoktur?
Seçenekler
A
Çay
B
Kahve
C
Kolalı İçecekler
D
Kakao
E
Ihlamur Çayı
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Çay, kahve, çikolata, kakao, kolalı içecekler strese yol açan besinlerdendir. Bu besinler, stres tepkisini başlatan kimyasal maddeler içerirler. Uyanıklık ve hareketliliği artırırlar. Dolayısıyla bu besinlerin yerine ıhlamur, ada çayı gibi bitki çayları, meyve tüketilebilir.
Çay, kahve, çikolata, kakao, kolalı içecekler strese yol açan besinlerdendir. Bu besinler, stres tepkisini başlatan kimyasal maddeler içerirler. Uyanıklık ve hareketliliği artırırlar. Dolayısıyla bu besinlerin yerine ıhlamur, ada çayı gibi bitki çayları, meyve tüketilebilir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Erkek Olmak
B
Olumsuz Yaşam Olayları
C
Sosyal Desteğin Yeterli Olması
D
Doyumluluk
E
İş Yaşamında Düzenlilik
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenleri; kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. durumlardır.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenleri; kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. durumlardır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısının görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastaların Hareket Etmesine Yardım
B
Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmesi
C
Hasta Bakımında Yaşanan Stres
D
Üniforma ve Ayakkabı
E
Personel Yetersizliği
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri; 1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım 2. Personel Yetersizliği: 3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi 4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması 5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres 6. Üniforma ve Ayakkabı,
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri; 1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım 2. Personel Yetersizliği: 3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi 4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması 5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres 6. Üniforma ve Ayakkabı,
Soru 86
Bakım elemanlarının fiziksel rahatsızlıkları denildiğinde ilk akla gelen vücut sistemi hangisidir?
Seçenekler
A
Kas-iskelet sistemi
B
Sindirim sistemi
C
Dolaşım sistemi
D
Solunum sistemi
E
Boşaltım sistemi
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Bakım elemanlarının fiziksel rahatsızlıkları denildiğinde akla gelen hastalıklar, kas-iskelet sistemiyle alakalı olanlardır. Kas-iskelet hastalıkları, tüm çalışma gruplarında her yıl 600.000 çalışandan daha fazlasını etkileyerek,işten uzak kalmaya neden olan işle ilgili yaralanmaların üçte birinden daha fazlasını oluşturmaktadır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Bakım elemanlarının fiziksel rahatsızlıkları denildiğinde akla gelen hastalıklar, kas-iskelet sistemiyle alakalı olanlardır. Kas-iskelet hastalıkları, tüm çalışma gruplarında her yıl 600.000 çalışandan daha fazlasını etkileyerek,işten uzak kalmaya neden olan işle ilgili yaralanmaların üçte birinden daha fazlasını oluşturmaktadır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 87
I. İşyerin de kişiler arası ilişkilerII. Yapılan işin çalışanın yaşantısını değiştirmesiIII. İşin fiziksel etkileriÇalışanlarda ruhsal çatışma alanları yukarıdakilerden hangi ya da hangilerinden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Çalışanlarda ruhsal çatısma alanları; işyerinde kişiler arası ilişkiler, yapılan işin çalışanın yaşantısını değiştirmesi ve işin fiziksel etkilerinden kaynaklanabileceği belirtilmektedir.
Çalışanlarda ruhsal çatısma alanları; işyerinde kişiler arası ilişkiler, yapılan işin çalışanın yaşantısını değiştirmesi ve işin fiziksel etkilerinden kaynaklanabileceği belirtilmektedir.
Soru 88
Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel olduğu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir. Buna göre aşağıdaki etkilerden hangisi uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine neden olan etkilerden biridir?
Seçenekler
A
Aydınlatma
B
Vardiya
C
Monotonluk
D
Yorgunluk
E
iş gücü
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalısmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden oldugu gözlenmistir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel oldugu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalısmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden oldugu gözlenmistir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel oldugu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir.
Soru 89
Bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunlarıyla baş edebilmek için bu sorunların sebepleri ortaya konmalıdır. Bu sebepler kişiden kişiye farklılık gösteren bireysel faktörler ve çevreden kaynaklanan psikososyal faktörler olmak üzere ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi bireysel faktörler biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Fiziksel egzersiz
D
Sigara kullanımı
E
Çalışma saatleri
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Bireysel faktörler arasında yaş, cinsiyet, fiziksel egzersiz, sigara kullanımı, kişisel eğitim, vücut mekaniklerinin bilinmesi ve antropometrik ölçüler bulunmaktadır.
Bireysel faktörler arasında yaş, cinsiyet, fiziksel egzersiz, sigara kullanımı, kişisel eğitim, vücut mekaniklerinin bilinmesi ve antropometrik ölçüler bulunmaktadır.
Soru 90
Antropometrik Ölçüler için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Antropometrik veriler bölgesel değişikliklere sahiptir değildir.
B
Her ulus standart hesaplanmış veriler kullanmalıdır.
C
İnsanın anatomik özelliklerinin bir önemi yoktur
D
Çalışma ortamı, kullanılacak araç gereç ve makinalar insan vücut ölçüleriyle doğrudan ilişkilidir.
E
Her çalışan için aynı standart ölçü kullanılır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Antropometri; insan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalıdır. İnsan vücuduna ait çeşitli organların ölçülerini elde ederken bu ölçülerin çeşitli topluluklar, meslekler, yaş ve cinse göre farklı oluşlarını etkileyen etmenlerin araştırılması antropometrinin araştırma konuları arasına girer. Çalışma yerlerinin düzenlenmesinde insan vücuduna ait organların en, boy, çevre vb. iyi tanımlanmış ölçülerine ihtiyaç vardır. Çalışma ortamı, kullanılacak araç gereç ve makinalar insan vücut ölçüleriyle doğrudan ilişkilidir.
Antropometri; insan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalıdır. İnsan vücuduna ait çeşitli organların ölçülerini elde ederken bu ölçülerin çeşitli topluluklar, meslekler, yaş ve cinse göre farklı oluşlarını etkileyen etmenlerin araştırılması antropometrinin araştırma konuları arasına girer. Çalışma yerlerinin düzenlenmesinde insan vücuduna ait organların en, boy, çevre vb. iyi tanımlanmış ölçülerine ihtiyaç vardır. Çalışma ortamı, kullanılacak araç gereç ve makinalar insan vücut ölçüleriyle doğrudan ilişkilidir.
Soru 91
Bakım elemanlarının fiziksel ve psikolojik sorunlarıyla baş edebilmek için bu sorunların sebepleri ortaya konmalıdır. Kişiden kişiye farklılık gösteren bireysel faktörler ve çevreden kaynaklanan psikososyal faktörler vardır. Aşağıdakilerden hangisi çevreden kaynaklanan psikososyal faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Sigara kullanımı
B
Cinsiyet
C
Fiziksel egzersiz
D
Eğitim
E
İş stresi
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Psikososyal faktörler arasında çalışanlarda yorgunluk, stres, işten kalma gibi olumsuz etkilere neden olan işin doğası gereği ortaya çıkan çalışma saatleri, iş görevleri ve iş stresi psikososyal faktörler içerisinde incelenmiştir.
Soru 92
I. Bakım elemanlarının boy ve vücut oranlarının oldukça çeşitlilik göstermesi.II. İnsanların duruşlarını ve pozisyonlarını sıkça değiştirmesiIII. Isı, nem, hava akımı ve güneş ışığı açısı pozisyon değişimlerini gerektirmesiIV. Daha yaşlı insanların 10 kat daha fazla ışığa ihtiyaç duyabilmesiYukarıdaki ifadelerden hangileri Ayarlanabilinir Çalışma Biriminin kullanılması için gerekli nedenlerdir?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
II, III ve IV
D
III ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Ayarlanabilinir Çalışma Biriminin kullanılması için nedenler: • Bakım elemanlarının boy ve vücut oranları oldukça çeşitlilik göstemektedir. • Farklı görevler farklı çalışma alanları gerektirebilir. • İnsanlar duruşlarını ve pozisyonlarını sıkça değiştirir. • Tıbbi sorunlar, ağrılar ve rahatsızlıklar için geçici değişimler gerektirebilir. • Deneyim bir insanın pozisyon tercihini değiştirebilir. • Daha yaşlı insanlar 10 kat daha fazla ışığa ihtiyaç duyabilir. • Isı, nem, hava akımı ve güneş ışığı açısı pozisyon değişimleri gerektirebilir. • Yorgunluk pozisyon değişimini gerektirebilir. • Hasta bakma işinde farklı görevlilerin çalışması gerekebilir.
Ayarlanabilinir Çalışma Biriminin kullanılması için nedenler: • Bakım elemanlarının boy ve vücut oranları oldukça çeşitlilik göstemektedir. • Farklı görevler farklı çalışma alanları gerektirebilir. • İnsanlar duruşlarını ve pozisyonlarını sıkça değiştirir. • Tıbbi sorunlar, ağrılar ve rahatsızlıklar için geçici değişimler gerektirebilir. • Deneyim bir insanın pozisyon tercihini değiştirebilir. • Daha yaşlı insanlar 10 kat daha fazla ışığa ihtiyaç duyabilir. • Isı, nem, hava akımı ve güneş ışığı açısı pozisyon değişimleri gerektirebilir. • Yorgunluk pozisyon değişimini gerektirebilir. • Hasta bakma işinde farklı görevlilerin çalışması gerekebilir.
Soru 93
Hasta odasının aydınlatılmasında uygulanması gereken aydınlatma aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Aydınlatma şiddetli ve tek yöne olmalıdır
B
Aydınlatma bütün alana eşit değil tek noktaya yapılmalıdır.
C
Işık yansımalarından kaçınılmalıdır
D
Aydınlatma sabit olmamalıdır
E
Kullanılan ışık beyaz ışık olmalıdır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler: • Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı, • Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı, • Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli, • Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması), • Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı, • Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler: • Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı, • Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı, • Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli, • Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması), • Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı, • Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
Soru 94
Bireyin kendi katkısı var mı? Katkısı olabilecek başka şeyler ya da kişiler var mı? Çözüm için olabildiğince çok seçenekler var mı?Bu sorulara cevap arayan birey stres yaratan durumdan uzaklaşarak aşağıdaki ifadelerden hangisine adım atmış olacaktır.
Seçenekler
A
Gevşeme Egzersizleri
B
Aşırı Genelleme
C
Fiziksel Aktivite
D
Problem Çözme Teknikleri
E
Zaman Yönetimi
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Problem Çözme Teknikleri Kullanma: En çok kontrol edilebilecek sorunlar üzerinde kullanılır. 1. Stres yaratan durum neden oluştu? 2. Durumu sadece o kişi mi sorun görüyor? 3. Bireyin kendi katkısı var mı? 4. Katkısı olabilecek başka şeyler ya da kişiler var mı? 5. Çözüm için olabildiğince çok seçenekler var mı? Bu sorulara cevap arayan birey stres yaratan durumdan uzaklaşarak çözüm için adım atmış olacaktır.
Problem Çözme Teknikleri Kullanma: En çok kontrol edilebilecek sorunlar üzerinde kullanılır. 1. Stres yaratan durum neden oluştu? 2. Durumu sadece o kişi mi sorun görüyor? 3. Bireyin kendi katkısı var mı? 4. Katkısı olabilecek başka şeyler ya da kişiler var mı? 5. Çözüm için olabildiğince çok seçenekler var mı? Bu sorulara cevap arayan birey stres yaratan durumdan uzaklaşarak çözüm için adım atmış olacaktır.
Soru 95
Sağlık çaşılanları en çok hangi bölgelerine ilişkin sorunlar ile karşılaşmaktadır?
Seçenekler
A
Bacak - Diz
B
Bel - Sırt
C
Baş - Boyun
D
Omuz - Kol
E
El - Bilek
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Çalışanlar en çok bel-sırt bölgesine yönelik şikayetlerle hastanelere başvurmakta ve bel-sırt ağrılarına bağlı olarak hastaneye yatmaktadırlar. Bel ağrısı, yetişkinlerin %60-80’ ini yaşamlarının bir döneminde etkilemekte ve en sık 25-44 yaşlar arasında görülmektedir.
Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Çalışanlar en çok bel-sırt bölgesine yönelik şikayetlerle hastanelere başvurmakta ve bel-sırt ağrılarına bağlı olarak hastaneye yatmaktadırlar. Bel ağrısı, yetişkinlerin %60-80’ ini yaşamlarının bir döneminde etkilemekte ve en sık 25-44 yaşlar arasında görülmektedir.
Soru 96
Aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri bakım elemanlarında bel ağrısının görülme nedenlerindir?I. Hastaların hareket etmesine yardımII. Personel yetersizliğiIII. Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri 1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım 2. Personel Yetersizliği 3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi: 4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması: 5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres 6. Üniforma ve Ayakkabı
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısının Görülme Nedenleri 1. Hastaların Hareket Etmesine Yardım 2. Personel Yetersizliği 3. Çalışma Ortamının Hasta Bakımına Uygun Düzenlenmemesi: 4. Bakım Elemanlarının Çoğunluğunun Kadın Olması: 5. Hasta Bakımında Yaşanan Stres 6. Üniforma ve Ayakkabı
Soru 97
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalısanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini arttırır.
B
Anksiyete; dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olup, yaygın emosyonel reaksiyonlar ve çaresizlik duyguları ile belirgin olabildiği gibi, fizik ve psişik yakınmalarla maskelenmiş veya birlikte olabilir.
C
Depresyon terimi hafiften şiddetliye ve geçiciden kalıcıya değişen duygudurum bozukluğudur.
D
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenleri; kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. durumlardır.
E
İş ritmi ve temposu, monotonluk çalışanın ruhsal yapısı üzerine etkide bulunmaktadır.
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalısanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini azaltır.
Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalısanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini azaltır.
Soru 98
İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık bilimi
B
Anatomi
C
Fizyoloji
D
Antropometri
E
Vücut mekaniği
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Antropometri; insan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalıdır. İnsan vücuduna ait çeşitli organların ölçülerini elde ederken bu ölçülerin çeşitli topluluklar, meslekler, yaş ve cinse göre farklı oluşlarını etkileyen etmenlerin araştırılması antropometrinin araştırma konuları arasına girer. Çalışma yerlerinin düzenlenmesinde insan vücuduna ait organların en, boy, çevre vb. iyi tanımlanmış ölçülerine ihtiyaç vardır. Çalışma ortamı, kullanılacak araç gereç ve makinalar insan vücut ölçüleriyle doğrudan ilişkilidir.
Antropometri; insan vücudunun ölçülerini konu edinen bir bilim dalıdır. İnsan vücuduna ait çeşitli organların ölçülerini elde ederken bu ölçülerin çeşitli topluluklar, meslekler, yaş ve cinse göre farklı oluşlarını etkileyen etmenlerin araştırılması antropometrinin araştırma konuları arasına girer. Çalışma yerlerinin düzenlenmesinde insan vücuduna ait organların en, boy, çevre vb. iyi tanımlanmış ölçülerine ihtiyaç vardır. Çalışma ortamı, kullanılacak araç gereç ve makinalar insan vücut ölçüleriyle doğrudan ilişkilidir.
Soru 99
İyi bir aydınlatma için aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalıdır.
B
Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalıdır.
C
Yapılan araştırmalar sonucunda en uygun nitelikli ışığın sarı ışık olduğu ortaya çıkmıştır.
D
Işık yansımalarından kaçınılmalıdır. (göz kamaşması)
E
Aydınlatma sabit olmalıdır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Yapılan araştırmalar sonucunda en uygun nitelikli ışığın beyaz ışık olduğu ortaya çıkmıştır. Gün ışığının yetersiz olduğu konumlarda ise bu ışığa yakın, mavi camlı lambaların kullanılması tavsiye edilmektedir.
Yapılan araştırmalar sonucunda en uygun nitelikli ışığın beyaz ışık olduğu ortaya çıkmıştır. Gün ışığının yetersiz olduğu konumlarda ise bu ışığa yakın, mavi camlı lambaların kullanılması tavsiye edilmektedir.
Soru 100
Hasta kaldırmaya yönelik uygulamaları gerçekleştirirken bel bölgelerine düşen fiziksel yükü azaltmak için aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri yapılmalıdır?I. Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleriII. Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleriIII. Hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için gerekli eğitimleri almak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
• Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri, • Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri, • Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri, • Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları, • Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri önerilmektedir.
• Bakım elemanlarının her hastanın durumunu değerlendirmeleri, hastaların beklentilerini, gereksinimlerini ve özelliklerini dikkate almaları ve uygulama için hastaları bilgilendirmeleri, • Bakım elemanlarının kendi yeteneklerini, kaynaklarını ve çevresel sınırlılıklarını belirlemeleri, • Bakım elemanlarının duruma göre en uygun tekniği seçmeleri, • Bakım elemanlarının hastaları kaldırılmaları sırasında mümkün olduğu kadar hasta kaldırma araçlarını kullanmaları, • Bakım elemanlarının vücut mekanikleri ve hasta kaldırma uygulamalarını doğru olarak gerçekleştirebilmeleri için eğitilmeleri önerilmektedir.
Soru 101
Bakım elemanı, stresle başa çıkmak için aşağıdaki yöntemlerden hangisine başvurmaz?
Seçenekler
A
Sosyal etkinlikleri geliştirme
B
Kahve tüketimini arttırmak
C
Gevşeme egzersizleri yapmak
D
Bireylerarası iletişimi geliştirme
E
Fiziksel aktiviteler yapmak
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Kişiler Arası İlişkileri Geliştirme: Stresli durumlar insanlarla ilişkilerden kaynaklanabiliyor olsa da, bu kişilerle tartışabilmek, çözüm için bir anahtar olabilir. Sosyal Etkinlikleri Geliştirme: Rutinler dışında farklı bir etkinliği denemek, yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmak, zihni dinlendirmeye yardımcı olabilir. Fiziksel Aktivite: Doğru egzersiz birçok amaca birden hizmet edebilir. Bireyin becerilerini, kas gücünü artırabilir, kilo vermeye ve almamaya yardımcı olabilir. Gevşeme Egzersizleri: Bireyin kaslarında oluşabilecek gerginliği, gerginlik oluşmadan fark edip kendi kendine gevşetebilmesidir.
Kişiler Arası İlişkileri Geliştirme: Stresli durumlar insanlarla ilişkilerden kaynaklanabiliyor olsa da, bu kişilerle tartışabilmek, çözüm için bir anahtar olabilir. Sosyal Etkinlikleri Geliştirme: Rutinler dışında farklı bir etkinliği denemek, yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmak, zihni dinlendirmeye yardımcı olabilir. Fiziksel Aktivite: Doğru egzersiz birçok amaca birden hizmet edebilir. Bireyin becerilerini, kas gücünü artırabilir, kilo vermeye ve almamaya yardımcı olabilir. Gevşeme Egzersizleri: Bireyin kaslarında oluşabilecek gerginliği, gerginlik oluşmadan fark edip kendi kendine gevşetebilmesidir.
Soru 102
Sürekli ayakta kalmak zorunda olan bakım elemanı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çalışanın kollarının uzanabileceği alanlar dışına çıkmalı ve bu alan dışına ulaşmak için sırtı dönme, eğilme ve uzanma hareketleri yapmalıdır.
B
Çalışma masası veya çalışma yüzeyi sabit yüksekliklere sahip olmalıdır.
C
Çalışanlar yumuşak bir malzeme üzerinde çalışmalıdırlar.
D
Eğer bir iş mutlaka ayakta çalışmayı gerektiriyor ise, ek olarak çalışanın belirli aralıklarla oturabilecekleri bir sandalye veya tabure sağlanmalıdır.
E
Ayakta iş yapan çalışan, yüksek topuklu ve tabanı destekli iş ayakkabısı giymelidir.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Bakım elemanı sürekli ayakta kalmak zorunda ise aşağıdaki önerilere dikkat etmesi gerekmektedir: • Eğer bir iş mutlaka ayakta çalışmayı gerektiriyor ise, ek olarak çalışanın belirli aralıklarla oturabilecekleri bir sandalye veya tabure sağlanmalıdır. • Çalışanın kollarının uzanabileceği alanlar dışına çıkmamalı ve bu alan dışına ulaşmak için sırtı dönme, eğilme ve uzanma hareketleri yapmamalıdır. • Çalışma masası veya çalışma yüzeyi farklı yükseklikteki işlere gore ayarlanabilir olmalıdır. • Ayak dinlenme destekleri acı ve ağrı hislerini engelleyecek ve çalışanın pozisyon değiştirebilmesine olanak sağlayacaktır. Ayak yüksekliğinin zaman zaman değişmesi sırt ve bacaklardaki ağrı ve rahatsızlıkları önler. • Çalışanlar sert olmayan bir malzeme üzerinde çalışmalıdırlar. Beton veya metal yüzeyler şokları absorbe edici malzeme ile kaplanmalıdır. Yerler temiz, düz ve kaymaz olmalıdır. • Ayakta iş yapan çalışan, alçak topuklu ve tabanı destekli iş ayakkabısı giymelidir. • Çalışanlar işine uzanmamalı ve vücudunun önünde 20-30 cm’lik bir uzaklıkta çalışmalıdırlar.
Bakım elemanı sürekli ayakta kalmak zorunda ise aşağıdaki önerilere dikkat etmesi gerekmektedir: • Eğer bir iş mutlaka ayakta çalışmayı gerektiriyor ise, ek olarak çalışanın belirli aralıklarla oturabilecekleri bir sandalye veya tabure sağlanmalıdır. • Çalışanın kollarının uzanabileceği alanlar dışına çıkmamalı ve bu alan dışına ulaşmak için sırtı dönme, eğilme ve uzanma hareketleri yapmamalıdır. • Çalışma masası veya çalışma yüzeyi farklı yükseklikteki işlere gore ayarlanabilir olmalıdır. • Ayak dinlenme destekleri acı ve ağrı hislerini engelleyecek ve çalışanın pozisyon değiştirebilmesine olanak sağlayacaktır. Ayak yüksekliğinin zaman zaman değişmesi sırt ve bacaklardaki ağrı ve rahatsızlıkları önler. • Çalışanlar sert olmayan bir malzeme üzerinde çalışmalıdırlar. Beton veya metal yüzeyler şokları absorbe edici malzeme ile kaplanmalıdır. Yerler temiz, düz ve kaymaz olmalıdır. • Ayakta iş yapan çalışan, alçak topuklu ve tabanı destekli iş ayakkabısı giymelidir. • Çalışanlar işine uzanmamalı ve vücudunun önünde 20-30 cm’lik bir uzaklıkta çalışmalıdırlar.
Soru 103
Bakım elemanlarında en sık görülen fiziksel rahatsızlıklar konusunda aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bel ağrıları, bakım elemanlarının %60-80'ini yaşamlarının bir döneminde etkilemektedir.
B
Bakım elemanlarında sık görülen kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir.
C
Günümüzde teknolojinin yaygınlaşması ve bakım hizmetlerinde teknolojiden faydalanılması sayesinde bakım personellerinde bel ağrısı vb. şikayetler azalmıştır.
D
İşe bağlı bel ağrıları, hemşirelerde diğer kadın çalışanlara göre 1,5-2 kat fazla görülmektedir.
E
Kas-iskelet hastalıkları her yıl meslek yaralanmalarının üçte birinden daha fazlasını oluşturmaktadır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasına rağmen beden hareketlerinin azalması sonucu bel ağrısı sıklığının arttığı düşünülmektedir.
Sağlık çalışanlarında en fazla bel, sırt bölgesine ilişkin sorunlarla karşılaşılmaktadır. Günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasına rağmen beden hareketlerinin azalması sonucu bel ağrısı sıklığının arttığı düşünülmektedir.
Soru 104
Geniş çerçevede ele alındığında bakım elemanlarında sık görülen bel ve sırt ağrılarının önlenmesi ve tedavi edilmesi en çok neden önemli ve gereklidir?
Seçenekler
A
Personelin bel ve sırt ağrıları nedeniyle sık hastaneye başvurmalarının hem performans hem maliyet problemlerine yol açması nedeniyle tedavi edilmelidir.
B
Bu tür ağrıların iş yaralanmaları ve iş kazaları neden olması nedeniyle tedavi edilmelidir.
C
Ağrılar nedeniyle elemanlarının iş performanslarında azalma, işe devam oranlarında düşmeler yaşanması nedeniyle tedavi edilmelidir.
D
Bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle yaşadıkları fiziksel ve psikososyal sorunların günlük hayat ve iş hayatında çok boyutlu etkiler yaratması nedeniyle tedavi edilmelidir.
E
Bel ağrılarının yol açtığı psikolojik sorunlar nedeniyle tedavi edilmelidir.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Bakım elemanları, yaşadıkları bel ağrıları sonucunda fiziksel, ruhsal ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bel ağrılarına bağlı olarak günlük yaşam olumsuz etkilenmekte, hareketler kısıtlanmakta; uykusuzluk, huzursuzluk, sinirlilik, depresyon görülmekte; boş zaman aktiviteleri ve aile için ayrılan zaman azalmaktadır. Bel ağrılarına bağlı olarak iş ortamından uzak kalma ve maddi kayıplar bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle yaşadıkları diğer önemli sorunlardır. Bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle işe gidememeleri, yaşadıkları ağrı düzeyine bağlı hareketlerinin kısıtlanması ve ağrı nedeniyle huzursuzluk yaşamaları hasta bakımına yansımakta ve bakımın aksamasına yol açabilmektedir.
Bakım elemanları, yaşadıkları bel ağrıları sonucunda fiziksel, ruhsal ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bel ağrılarına bağlı olarak günlük yaşam olumsuz etkilenmekte, hareketler kısıtlanmakta; uykusuzluk, huzursuzluk, sinirlilik, depresyon görülmekte; boş zaman aktiviteleri ve aile için ayrılan zaman azalmaktadır. Bel ağrılarına bağlı olarak iş ortamından uzak kalma ve maddi kayıplar bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle yaşadıkları diğer önemli sorunlardır. Bakım elemanlarının bel ağrıları nedeniyle işe gidememeleri, yaşadıkları ağrı düzeyine bağlı hareketlerinin kısıtlanması ve ağrı nedeniyle huzursuzluk yaşamaları hasta bakımına yansımakta ve bakımın aksamasına yol açabilmektedir.
Soru 105
Bakım elemanlarında kas- iskelet rahatsızlıkları riskini arttıran nedenlerden hangisi çalışma ortamlarının ergonomisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Tıbbi araç-gereçlerin yeterli ve işlevsel olmaması
B
Kas kuvveti açısından erkeklerden farklı olan kadınların, ağırlık kaldırma eylemlerinde dayanıklılıklarının daha az olması
C
Yaşanan iş stresinin kaslardaki gerginliği arttırması ve bireyin ağrı algısında değişiklik yaratması
D
Hastane ve kurumlardaki personel-hasta oranındaki dengesizlik
E
Bakım elemanlarının hareketlerini kısıtlayan üniforma ve rahat olmayan ayakkabılar
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Hasta yatakları, hasta üniteleri, banyo ve tuvaletler, tıbbi araç ve gereçlerin yeterli ve uygun olmaması hasta nakil ve bakım işlemlerini güçleştirmekte ve bakım elemanlarının zorlanmalarına yol açmaktadır. Çalışanlar ne kadar postürüne ve vücut mekaniklerine dikkat ederse etsin uygun olmayan yüksekliklerde çalışmak kas- iskelet rahatsızlıklarına neden olabilir. Öncelikli olarak çalışma ortamlarının uygun ergonomik dizaynı yapılmalı, çalışana güvenli bir ortam hazırlamalı daha sonra vücut mekaniklerinin doğru kullanımı sonucu çalışanın sağlığının korunması ve verimlilikten bahsedilmelidir.
Hasta yatakları, hasta üniteleri, banyo ve tuvaletler, tıbbi araç ve gereçlerin yeterli ve uygun olmaması hasta nakil ve bakım işlemlerini güçleştirmekte ve bakım elemanlarının zorlanmalarına yol açmaktadır. Çalışanlar ne kadar postürüne ve vücut mekaniklerine dikkat ederse etsin uygun olmayan yüksekliklerde çalışmak kas- iskelet rahatsızlıklarına neden olabilir. Öncelikli olarak çalışma ortamlarının uygun ergonomik dizaynı yapılmalı, çalışana güvenli bir ortam hazırlamalı daha sonra vücut mekaniklerinin doğru kullanımı sonucu çalışanın sağlığının korunması ve verimlilikten bahsedilmelidir.
Soru 106
Bakım elemanlarında sıklıkla görülen ve genel olarak "kişinin işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen çeşitli formlardaki korku ve kaygı tepkisi" olarak tanımlanabilecek psikolojik sorun hangisidir?
Seçenekler
A
Anksiyete bozuklukları
B
Depresyon
C
Şizofreni
D
Manik depresif bozukluk
E
Otizm
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Anksiyete; dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olup, yaygın emosyonel reaksiyonlar ve çaresizlik duyguları ile belirgin olabildiği gibi, fizik ve psişik yakınmalarla maskelenmiş veya birlikte olabilir
Anksiyete; dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olup, yaygın emosyonel reaksiyonlar ve çaresizlik duyguları ile belirgin olabildiği gibi, fizik ve psişik yakınmalarla maskelenmiş veya birlikte olabilir
Soru 107
"Uzun yıllardır bir hastanenin palyatif bakım ünitesinde çalışan deneyimli bir yaşlı bakım elemanı olan Hacer Hanım son 6 aydır, halsizlik, mutsuzluk, iştahsızlık, eski yaşam enerjisine sahip olamama, içine kapanma gibi psikolojik şikayetleri olduğunu belirtmektedir."
İlgili meslek grubunun sık yaşadığı psikolojik sorunlar da göz önünde bulundurulduğunda Hacer Hanım'ın hangi psikolojik problemi yaşıyor olması daha olasıdır?
İlgili meslek grubunun sık yaşadığı psikolojik sorunlar da göz önünde bulundurulduğunda Hacer Hanım'ın hangi psikolojik problemi yaşıyor olması daha olasıdır?
Seçenekler
A
Anksiyete bozukluğu
B
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
C
Sosyal fobi
D
Depresyon
E
Şizofreni
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Depresyonun iki temel belirtisi; çökkün duygu durum (kederli, hüzünlü, elemli ruh hali) ve ilgi, istek azalması ve/veya hiçbirşeyden zevk alamamadır. Depresyonun bu iki temel belirtisinin yanı sıra yorgunluk, enerji azalması, bitkinlik, uyku bozuklukları, dikkat toplamada güçlük, iştah bozukluğu, kendine güven azalması, değersizlik ve suçluluk duyguları, ölüm ve intihar düşünceleri, hareket ve konuşmalarda yavaşlama ya da ajitasyon belirtilerinden en az biri görülmektedir. Bakım elemanlarında anksiyete ve depresyon yaşam streslerine karşı verilen psikolojik yanıtın parçalarıdır. Temel sağlık hizmetlerinde ruhsal bozukluklarının görülme oranının %20-30 arasında değiştiği ve bunların büyük kısmını depresif bozuklukların ve anksiyete bozukluklarının oluşturduğu bildirilmektedir.
Depresyonun iki temel belirtisi; çökkün duygu durum (kederli, hüzünlü, elemli ruh hali) ve ilgi, istek azalması ve/veya hiçbirşeyden zevk alamamadır. Depresyonun bu iki temel belirtisinin yanı sıra yorgunluk, enerji azalması, bitkinlik, uyku bozuklukları, dikkat toplamada güçlük, iştah bozukluğu, kendine güven azalması, değersizlik ve suçluluk duyguları, ölüm ve intihar düşünceleri, hareket ve konuşmalarda yavaşlama ya da ajitasyon belirtilerinden en az biri görülmektedir. Bakım elemanlarında anksiyete ve depresyon yaşam streslerine karşı verilen psikolojik yanıtın parçalarıdır. Temel sağlık hizmetlerinde ruhsal bozukluklarının görülme oranının %20-30 arasında değiştiği ve bunların büyük kısmını depresif bozuklukların ve anksiyete bozukluklarının oluşturduğu bildirilmektedir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisinde bel ağrısının oluşmasını meydana getiren nedenler doğru olarak verilmiştir?
I. Bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uygun taşıma gereçlerinin olmaması
II. Vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması ve bu konudaki eğitim eksikliği
III. Personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması
I. Bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uygun taşıma gereçlerinin olmaması
II. Vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması ve bu konudaki eğitim eksikliği
III. Personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Bakım elemanlarında bel ağrısının yaygın olarak görülmesinin temel nedenleri arasında çalışma koşulları önemli bir yer tutmaktadır. Bel ağrısı; bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uygun taşıma gereçlerinin olmaması, personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması, vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması ve bu konuda eğitim eksikliği gibi pek çok nedenlere bağlanmaktadır. Mesleğe bağlı bel ağrısının bakım elemanları arasında bu kadar yaygın olmasındaki en temel etken ise hasta kaldırma girişimleridir.
Bakım elemanlarında bel ağrısının yaygın olarak görülmesinin temel nedenleri arasında çalışma koşulları önemli bir yer tutmaktadır. Bel ağrısı; bireyin gücünü aşan şekilde ağırlık kaldırması, uygun taşıma gereçlerinin olmaması, personel eksikliğine bağlı olarak fiziksel yükün artması, vücut mekaniklerinin doğru kullanılmaması ve bu konuda eğitim eksikliği gibi pek çok nedenlere bağlanmaktadır. Mesleğe bağlı bel ağrısının bakım elemanları arasında bu kadar yaygın olmasındaki en temel etken ise hasta kaldırma girişimleridir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi çalışanın ruh sağlığını bozan etkiler arasında değildir ?
Seçenekler
A
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
B
İş sürecinin fiziksel faktörleri
C
İş yerinde kişilerarası ilişkilerin etkisi
D
İş yerinin ergonomik sisteme uygun olmaması
E
Çalışanda bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
• İş sürecinin fiziksel faktörleri; İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalısmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden oldugu gözlenmistir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel oldugu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir. • Çalışanda, aynı zamanda bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler; Bireyin bedenine fiziksel olarak zararlı etki yapan gaz ve buharlar, gürültü, vb. etkenler organik olarak bireye zarar vermelerinin yanında ruhsal bozukluk belirtileri de ortaya çıkarmaktadır. • İşin organizasyonu ile ilgili problemler; Vardiya çalısması bedenin normal çalışma ritmi ile çeliştiği için kronik yorgunluğa ve bireyin aile ve sosyal yaşamının bozulmasına sebep olur. Yapılan çalışmalar, gece vardiyası çalısanlarının kendilerini sürekli yorgun, huzursuz, sinirli ve gergin hissettiklerini ve vardiya düzeninde çalısma süresi uzamasıyla sağlık problemlerinin görülme olasılığının arttığını göstermiştir. • İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri; İş ritmi ve temposu, monotonluk çalışanın ruhsal yapısı üzerine etkide bulunmaktadır. Çalısanın yapacağı iş miktarının çokluğu veya işin kişinin gücünü aşacak kadar zor olması durumunda bireyin beden ve ruh saglıgının bozulması kaçınılmazdır. • İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu; Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalısanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini azaltır. Ergonomik açıdan çalışma ortamındaki başlıca riskler; Biyolojik riskler (enfeksiyon), kimyasal riskler (kimyasal ajanlar, antineoplastik ajanlar, anestezik gazlar, temizleme ve sterilizasyon solüsyonları, ilaçlar, sabunlar vb.), çevresel riskler (kaygan zemin, kötü dizayn vb.), biyomekanik riskler (tekrarlayıcı hareketler, titreşim, ağır yük kaldırma vb.). • İş yerinde kişilerarası iliskilerin etkisi; Hasta yakınlarıyla çatışma, çok fazla sorumluluk yüklenme iş hayatında strese yol açan başlıca durumlardır. Günümüzde çalışan birey, hangi statüde olursa olsun önemli ruhsal baskılar altındadır. Bireyin bu baskılara karşı gösterebileceği tepkiler, ruh sağlığı için bir risk olusturur. Ruh sağlığı araştırmaları, çalışan bireylerde ruhsal bozukluk olaylarına rastlanma oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Ruhsal bozukluklar; bireyin hem genel sağlığının bozuk olmasına hem de ciddi ekonomik ve sosyal kayıplara neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda bazı iş gruplarının diğerlerine oranla daha zorlayıcı özelliklere sahip oldugu belirlenmiştir.
• İş sürecinin fiziksel faktörleri; İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, rutubet, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin hijyen, temizlik ve düzeni çalışanların ruh sağlığını yakından etkilemektedir.. Uygun olmayan iş yeri koşullarının psikiyatrik bozuklukların gelişimine olan etkilerini inceleyen çalısmalarda bu etmenlerin minör psikiyatrik bozuklukların ortaya çıkmasına neden oldugu gözlenmistir. Fiziksel şartlar elverişli değilse, bedensel oldugu kadar ruhsal bozukluklar da fazla ve şiddetlidir. • Çalışanda, aynı zamanda bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler; Bireyin bedenine fiziksel olarak zararlı etki yapan gaz ve buharlar, gürültü, vb. etkenler organik olarak bireye zarar vermelerinin yanında ruhsal bozukluk belirtileri de ortaya çıkarmaktadır. • İşin organizasyonu ile ilgili problemler; Vardiya çalısması bedenin normal çalışma ritmi ile çeliştiği için kronik yorgunluğa ve bireyin aile ve sosyal yaşamının bozulmasına sebep olur. Yapılan çalışmalar, gece vardiyası çalısanlarının kendilerini sürekli yorgun, huzursuz, sinirli ve gergin hissettiklerini ve vardiya düzeninde çalısma süresi uzamasıyla sağlık problemlerinin görülme olasılığının arttığını göstermiştir. • İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri; İş ritmi ve temposu, monotonluk çalışanın ruhsal yapısı üzerine etkide bulunmaktadır. Çalısanın yapacağı iş miktarının çokluğu veya işin kişinin gücünü aşacak kadar zor olması durumunda bireyin beden ve ruh saglıgının bozulması kaçınılmazdır. • İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu; Çalışma düzeninin ergonomi kurallarına uygunluğu çalısanların ortamdaki risk faktörlerinden etkilenmesini azaltır. Ergonomik açıdan çalışma ortamındaki başlıca riskler; Biyolojik riskler (enfeksiyon), kimyasal riskler (kimyasal ajanlar, antineoplastik ajanlar, anestezik gazlar, temizleme ve sterilizasyon solüsyonları, ilaçlar, sabunlar vb.), çevresel riskler (kaygan zemin, kötü dizayn vb.), biyomekanik riskler (tekrarlayıcı hareketler, titreşim, ağır yük kaldırma vb.). • İş yerinde kişilerarası iliskilerin etkisi; Hasta yakınlarıyla çatışma, çok fazla sorumluluk yüklenme iş hayatında strese yol açan başlıca durumlardır. Günümüzde çalışan birey, hangi statüde olursa olsun önemli ruhsal baskılar altındadır. Bireyin bu baskılara karşı gösterebileceği tepkiler, ruh sağlığı için bir risk olusturur. Ruh sağlığı araştırmaları, çalışan bireylerde ruhsal bozukluk olaylarına rastlanma oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Ruhsal bozukluklar; bireyin hem genel sağlığının bozuk olmasına hem de ciddi ekonomik ve sosyal kayıplara neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda bazı iş gruplarının diğerlerine oranla daha zorlayıcı özelliklere sahip oldugu belirlenmiştir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi anksiyetenin belirtilerinden biridir ?
Seçenekler
A
Konsantrasyon artması.
B
Huzurlu olmak.
C
Endişelenmemek.
D
Aşırı güven.
E
Aşırı tedirginlik.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Anksiyete; dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olup, yaygın emosyonel reaksiyonlar ve çaresizlik duyguları ile belirgin olabildiği gibi, fizik ve psişik yakınmalarla maskelenmiş veya birlikte olabilir. Anksiyetenin belirtileri arasında; korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlügü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, motor gerilim ve huzursuzluk, taşikardi ve aritmiler, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır.
Anksiyete; dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olup, yaygın emosyonel reaksiyonlar ve çaresizlik duyguları ile belirgin olabildiği gibi, fizik ve psişik yakınmalarla maskelenmiş veya birlikte olabilir. Anksiyetenin belirtileri arasında; korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlügü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, motor gerilim ve huzursuzluk, taşikardi ve aritmiler, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir aydınlatmanın özelliği değildir ?
Seçenekler
A
Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalıdır.
B
Aydınlatma belirli alanlarda yoğunlaşabilmelidir.
C
Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmelidir.
D
Işık yansımalarından kaçınmalıdır.
E
Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalıdır.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler: • Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı, • Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı, • Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli, • Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması), • Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı, • Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
İyi Bir Aydınlatmada Aranan Özellikler: • Aydınlatmanın şiddeti yeterli olmalı, • Aydınlatma bütün alana eşit yayılmalı, • Işık yönü ve gölgelemeye dikkat edilmeli, • Işık yansımalarından kaçınmalı (göz kamaşması), • Kullanılan ışığın niteliği uygun olmalı, • Aydınlatma sabit olmalı (titreşim ve parlaklık değişmeleri engellenmeli)
Soru 112
İşe bağlı bel ağrıları hangi meslek grubunda diğer kadın çalışanlara göre 1,5-2 kat daha fazla görülmektedir?
Seçenekler
A
Öğretmenlerde
B
Temizlik işçilerinde
C
Bakım elemanlarında
D
Hastabakıcılarda
E
Hemşirelerde
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Hemşirelerde
Hemşirelerde
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının fiziksel rahatsızlıkları denildiğinde ilk akla gelen hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Kulak-burun-boğazla ilgili hastalıklar
B
Kas-iskelet sistemiyle ilgili hastalıklar
C
Göğüs hastalıkları
D
Kalp-damar hastalıkları
E
Göz hastalıkları
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Kas-iskelet sistemiyle ilgili hastalıklar
Kas-iskelet sistemiyle ilgili hastalıklar
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanları için önemli bir psikososyal faktördür?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Antropometrik ölçüler
C
İş görevleri
D
Vücut mekaniklerinin öğrenilmesi
E
Ayarlanabilir yükseklikler
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
İş görevleri
İş görevleri
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi vücut mekaniklerinin ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
B
Bir cismin kaldırılmasında kaldıraç kullanılması önemli değildir
C
Ağırlık çizgisi dayanma yüzeyini geçmemelidir
D
Hareketin kollar arasında dengeli paylaştırılması yeterlidir
E
Dinleme ve çalışma devrelerinin değişmemesi önemlidir
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
Çok sayıda kas grubunun bir işe katılması, iş yükünü azaltır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi “Antropometri”yi en iyi açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İnsan vücudunun bilişsel becerilerini konu edinen bilim dalı
B
İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı
C
İnsan vücudunun fiziksel hastalıklarını konu edinen bilim dalı
D
İnsan vücudunun psikolojisini konu edinen bilim dalı
E
İnsan vücudunun immün sistemini konu edinen bilim dalı
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı
İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi çalışanın ruh sağlığını etkileyen başlıca özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanda, aynı zamanda bedensel bozukluğa sebep olan fiziksel faktörler
B
İşin organizasyonu ile ilgili problemler
C
Hastaların hareket etmesine yardım
D
İş faaliyetlerinin psikolojik özellikleri
E
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Hastaların hareket etmesine yardım
Hastaların hareket etmesine yardım
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin ruh sağlığını etkileyen en önemli özelliktir?
Seçenekler
A
Çevre ve doğa
B
Kronik sağlık sorunları
C
Ağız ve diş sağlığı
D
Enfeksiyonlar
E
Kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarının nedenlerini ve baş etme yollarnı açıklayabileceksiniz.
Kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan
Kalıtım, gelişim basamakları, çevre ve insan
Soru 119
Birey hareket ederken, bir şey kaldırırken, duruş, oturuş, yatış pozisyonundayken ve tüm günlük yaşam aktiviteleri yerine getirilirken kas, iskelet ve sinir sisteminin koordineli bir şekilde çalışmasını inceleyen alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antropometri
B
Statik kuvvetler
C
Vücut mekanikleri
D
Mukavemet bilimi
E
Denge mekanikleri.
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Vücut mekanikleri
Vücut mekanikleri
Soru 120
Dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Tükenme sendromu
D
Stres
E
Kişilik bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanının psikolojik sorunlarını tanımlayabileceksiniz.
Anksiyete
Anksiyete
Soru 121
Aşagıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısının sık görülme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Personel yetersizliği
B
Çalışma ortamının hasta bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım elemanlarının çoğunun bayan olması
D
Hastaların hareket etmesine yardım etme
E
Rahat ayakkabı giyme
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Rahat ayakkabı giyme
Rahat ayakkabı giyme
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının çalıştıkları ortamda fiziksel zorlanmalarını azaltmak amacıyla kullanılan malzemelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Klimalar
B
Taşıma tahtaları
C
Ayarlanabilir karyolalar
D
Kaldıraç aleti
E
Kaydırma aleti
Açıklama:
Bakım elemanının fiziksel ve psikolojik sorunlarını engellemek için alınması gereken önlemleri belirleyebileceksiniz.
Klimalar
Klimalar